Stratejik Araştırma ve Yenilik Gündemi Vizyon 2023 ( )

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "www.yasamicingida.org www.foodforlife-turkey.org www.ugtp.org Stratejik Araştırma ve Yenilik Gündemi Vizyon 2023 (2013-2023)"

Transkript

1 Stratejik Araştırma ve Yenilik Gündemi Vizyon 2023 ( )

2 Stratejik Araştırma ve Yenilik Gündemi Vizyon 2023 ( )

3 Bölüm 1: Ulusal Gıda Teknoloji Platformu 4 Ulusal Gıda Teknoloji Platformu tarafından hazırlanan Stratejik Araştırma İçindekiler Kuruluş Gerekçesi ve Üyeler 4 Bölüm 2: Ulusal Gıda Teknoloji Platformu 6 Misyon ve Hedefler 6 Gıda ve Sağlık 8 Gıda Kalitesi ve Üretimi 9 Gıda Güvenilirliği 10 Gıda ve Tüketici 11 Eğitim ve Bilgi Teknoloji Transferi 12 Bölüm 3: Gıda ve İçecek Sektörüne Bir Bakış Araştırma ve Yenilik Kapasitesinin Değerlendirilmesi 13 Bölüm 4: Ulusal Gıda Teknoloji Platformu Stratejik Araştırma ve Yenilik Gündemi Vizyon Hedef 1- Kritik Alanlarda Bilgi Birikimi (Know-How) 18 Hedef 2- Atık ve Artıkların Değerlendirilmesi, Ürün Çeşitliliği ve Verimliliğin Artırılması 18 Hedef 3- Ürün Kalitesinin Yükseltilmesi ve Raf Ömrünün İyileştirilmesine Yönelik Tekniklerin Geliştirilmesi 19 Hedef 4- Güvenilir ve Sağlıklı Ürünler Daha Sağlıklı ve Uzun Bir Yaşam İçin Gıda 20 Hedef 5- Kaliteli ve Yeterli Miktarda Sürdürülebilir Hammadde Temini 22 Bölüm 5. Stratejik Araştırma ve Yenilik Gündeminin ve Yenilik Gündemi Vizyon 2023 çalışmasının amacı, ekonomik büyüme, bilgi ve teknoloji transferi, sürdürülebilir üretim ve tüketici güvenine dayalı başarılı ve rekabetçi bir gıda-içecek sektörüne destek olmak için önümüzdeki 10 yılda gereksinim duyulacak Ar-Ge ve yenilik konularını ortaya çıkarmak ve bu konuları ilgili kesimlerle (üniversite, kamu, sanayi) paylaşarak, belirlenen öncelikler doğrultusunda projelerin başlatılmasını tetiklemektir. Platform, örnek olabilecek nitelikte başarılı projelerin gerçekleştirilmesine katkı vererek taraflara liderlik etmek kararlılığındadır. Ulusal Gıda Teknoloji Platformu Önsöz Uygulama Planı 23 3

4 4 Bölüm 1 Ulusal Gıda Teknoloji Platformu Kuruluş Gerekçesi ve Üyeler Avrupa teknoloji platformları orta ve uzun vadeli stratejik araştırma programlarının ortaya konması ve bu programların uygulanabilmesi için gerekli olan etkin kamu-özel sektör ortaklığının geliştirilmesinde kullanılan oluşumlardır. Biyo temelli ekonomi başlığı altında yer alan Food for Life, Avrupa Gıda ve İçecek Konfederasyonu himayesinde 2005 yılında kurulmuştur. Stratejik araştırma ajandasını geliştirmiş ve güncellemiştir. Bugün gıda ve içecek sektörünün karşı karşıya olduğu sorunların çözümü, geliştirilecek yeni proseslerin, ürünlerin ve enstrümanların yardımıyla rekabetçiliğin artırılmasındadır. Bunun için Ar-Ge çalışmalarının yararı tam anlamıyla kavranmalıdır. 1 Ağustos 2011 tarihinde, TÜBİTAK İŞBAP (Bilimsel ve Teknolojik İşbirliği Ağları ve Platformları Kurma Girişimi Projeleri) kapsamında, ülkemizde de gıda ve içecek sanayinin daha güçlü bir yapıya kavuşması ve uluslararası rekabet gücünün artırılması için Ar-Ge ve yenilik stratejilerinin geliştirilmesi hedeflenerek Ulusal Gıda Teknoloji Platformu (UGTP) kurulmuştur. UGTP, Avrupa Teknoloji Platformu Food for Life üyesidir. Platformun kurucu üyeleri arasında, Anadolu Efes, Eti Gıda Sanayi ve Ticaret A.Ş., Yaşar Holding (Pınar), Yıldız Holding (Ülker), Zade, Hacettepe Teknokent Teknoloji Transfer Merkezi (HT-TTM) gibi şirketlerin yanı sıra, TGDF (Türkiye Gıda ve İçecek Sanayi Dernekleri Federasyonu), SETBİR (Türkiye Süt, Et, Gıda Sanayicileri ve Üreticileri Birliği), MEYED (Meyve Suyu Endüstrisi Derneği) gibi dernekler ve Hacettepe, Ankara, Ege, ODTÜ ve Gaziantep üniversiteleri yer almaktadır. UGTP kuruluşunun hemen ardından gıda ve içecek sanayinin önde gelen firmalarından Tat (Koç Holding), Torku (Konya Şeker), Yörsan ve Aromsa ile ASÜD (Ambalajlı Süt ve Süt Ürünleri Sanayicileri Derneği) katılımı ile genişlemeye devam etmektedir. FİRMA-HOLDİNG STK ÜNİVERSİTE Anadolu Efes* Eti Gıda Sanayi ve Ticaret A.Ş.* Hacettepe Teknokent Teknoloji Transfer Merkezi* Helvacızade* Panagro Tat Konserve Yaşar Holding* Yıldız Holding* Yörsan Aromsa TGDF* ASÜD MEYED* SETBİR* Ankara Üniversitesi* Ege Üniversitesi* Gaziantep Üniversitesi* Hacettepe Üniversitesi* Orta Doğu Teknik Üniversitesi* Ulusal Gıda Teknoloji Platformu Üyeleri Çizelge 1: * Kurucu Üyeler da Teknoloji Platform 5

5 6 Bölüm 2 Ulusal Gıda Teknoloji Platformu Misyon ve Hedefler UGTP ekonomik büyüme, bilgi ve teknoloji transferi, sürdürülebilir üretim ve tüketici güvenine dayalı başarılı ve rekabetçi bir gıda-içecek sektörüne destek olmayı amaçlamaktadır. Gıda ve içecek sektörü temel hedeflerini, sağladığı ürün, süreç ve hizmetler ile (i) sağlık, yaşam kalitesi ve süresini iyileştirmek, (ii) gıda zinciri ve ürünlerinde tüketici güvenini tesis etmek ve (iii) sürdürülebilir ve etik gıda üretimini desteklemek şeklinde ifade etmektedir. Bu bağlamda UGTP misyonu; Gıda ve beslenme, gıda ve sağlık, gıda kalitesi ve üretimi, gıda güvenilirliği, gıda ve tüketici konularına odaklanmış Ar-Ge ve yenilik faaliyetlerinin etkin biçimde entegrasyonunu sağlayacak çalışmalar yapmak, Gıda ve içecek sanayinin çeşitli alt sektörlerinin Ar-Ge faaliyetlerini tüketici ihtiyaçları ve beklentilerini karşılayacak şekilde organize etmek, Ulusal ve uluslararası piyasalara yönelik kaliteli, sağlıklı, ekonomik, yenilikçi ve çeşitlendirilmiş gıda ürünlerinin geliştirilmesi ve sürekliliğinin sağlanmasına destek olmak, Sektör içi eğitim ve teknoloji transferi mekanizmaları geliştirme çalışmaları yapmak ve Gıda ve içecek sanayinin uluslararası rekabet gücünü artırmak için çalışmalar yapmak ve aktif politikalar geliştirmektir. UGTP gıda zinciri yönetiminin doğası gereği her biri diğeri ile ilişki içinde olan 5 temel tema ve çalışma grubundan oluşmaktadır (Şekil 1). Çalışma grupları faaliyetlerini sorumlu bir üyenin liderliğinde, ancak diğer üyelerin de aktif katkıları ile sürdürmektedir. Sektör içinde yapılan anket çalışması sonucunda temel alanların önceliklendirilmesinde firmadan firmaya ya da firmaların faaliyet alanlarına göre önemli farklılıklar olduğu tespit edilmiştir. Sektörel farklılıklar dikkate alınmaksızın yapılan genel değerlendirmeye göre temel alanlar içerisinde Gıda Kalitesi ve Üretimi 3.9/5.0 puan ile en öncelikli tema olarak öne çıkmaktadır. Bunu 3.6/5.0 puan ile Gıda ve Sağlık ve 3.2/5.0 puan ile Gıda Güvenilirliği teması izlemektedir (Şekil 2). Şekil 1. Ulusal Gıda Teknoloji Platformu Çalışma Grupları GÜVENİLİRLİĞİ Şekil 2. Türk gıda ve içecek sektöründe 5 temel temanın önem öncelikleri (Gıda alanında faaliyet gösteren 20 firma, dernek ve holding tarafından sağlanan geri bildirimlerden derlenmiştir.) Gıda ve Tüketici teması 2.3/5.0 puan alırken, Eğitim ve Teknoloji Transferi teması ise 2.1/5.0 puan ile önem önceliğinde son sırada yer almaktadır. Anket sonuçlarına daha yakından bakıldığında ise firma büyüklüğü arttıkça Eğitim ve Teknoloji Transferi temasına verilen önceliğin belirgin şekilde yükseldiği görülmektedir. eknoloji Platform 7

6 loji Platform 8 Gıda ve Sağlık Beslenmeye dayalı bilimler günümüzde önemli bir dönüm noktasında bulunmaktadır. Önceleri beslenme, gıda alımının sağlanması ve besinsel eksikliklerin giderilmesini sorgulayan gözlemsel araştırmalara dayanmaktaydı. Oysa günümüzde genom, moleküler biyoloji ve sistem biyolojisi alanında ortaya çıkan gelişmeler beslenme ve sağlık etkileşiminde yeni bir paradigma yaratmıştır. Bugün gıdaların sağlık üzerindeki etkileri hücre ve organ düzeyinde incelenebilmektedir. Tüketici açısından potansiyel faydalar sunan bu durum, gıda ve içecek sanayi açısından da yeni ufuk ve fırsatlar barındırmaktadır. Tüketici sağlığının korunması, yaşam kalitesinin yükseltilmesi için yeni ve etkili stratejilerin geliştirilmesi gerekmektedir. Zira Sağlık Bakanlığı nın, gerek Hacettepe Üniversitesi Beslenme ve Diyetetik Bölümü ile beraber hazırladığı Türkiye ye Özgü Beslenme Rehberi (Ankara 2004) ile gerekse bir adım daha ileri giderek ortaya koyduğu Türkiye Obezite ile Mücadele ve Kontrol Programı ( ) ile bu konunun ülkemiz açısından ne derece önemli olduğu ortaya konulmuştur. Gıda ve Sağlık Beslenme alışkanlıkları ile beslenme kaynaklı sağlık problemleri arasındaki ilişkileri ortaya çıkarmak Özel beslenme ihtiyacı olan tüketiciler de dahil olmak üzere farklı tüketici gruplarının sağlıklı ve dengeli beslenmelerine yönelik gıda ürünlerinin geliştirilmesine katkı sağlamak Gıda ürünlerinde aşırı tüketilmeleri halinde insan sağlığını olumsuz etkileme olasılığı olan girdilerin (şeker, yağ ve tuz gibi) azaltılması olanaklarını araştırmak İnsan sağlığına olumlu etkileri olan girdilerin (lif, antioksidan, prebiyotik gibi) geliştirilmesi çalışmalarına destek sağlamak Gıdaların raf ömürleri boyunca kalitesini korumak için kullanılan koruyucuları doğal olanlarla değiştirme veya tamamen ortadan kaldırma çalışmalarına destek sağlamak Sağlık sorunlarını azaltmak Gıda Kalitesi ve Üretimi Yenilikçi üretim teknikleri, tüketici beklentilerini karşılayan yüksek kaliteli, çekici ve toplumla uyumlu özelliklere sahip yeni geliştirilen ya da modifiye edilen ürünler gıda ve içecek sanayinin rekabet edebilirliğini ve tüketicilerin refahını geliştirecektir. Sağlıklı ürünlerin alımını kolaylaştıran en önemli etken tat olduğundan, sağlık ve sağlıklı yaşam tarzı ile uyumlu, tüketici beklentilerini karşılayarak lezzetli gıdalar üretip satışın devamlılığını sağlamak, endüstrinin karşılaştığı zor bir iştir. Gıdanın işlenmesi ve ambalajlanması sonucu ortaya çıkan yapısal ve fonksiyonel özelliklerin besin biyoyararlılığı ve fizyolojiye katkısı bakımından değerlendirilmesi gerekir. Gıda kalitesi değerlendirilirken üretim tekniklerinin etkisi yanında mide bağırsak sisteminin rolü de dikkate alınmalıdır. Gıdanın yapısında meydana gelen değişiklikler üretim, ambalajlama, depolama, öğüne hazırlama ve sindirim süreçlerinin tamamından etkilenmektedir. Gıdanın tarladan-ahırdan başlayan ve sindirim ile sonuçlanan süreci uzun ve karmaşık bir yapıya sahiptir. Yüksek kaliteli ve yenilikçi ürünlerin geliştirilmesinde tüm bu sürecin dikkate alınması gerekmektedir. Gıda Kalitesi ve Üretimi Kalite yükseltici hızlı ve etkili kalite/proses kontrol teknikleri ortaya çıkaracak araştırmalara destek sağlamak Gıdaların fonksiyonel özelliklerini geliştirmek için yeni girdilerin keşfine yönelik araştırmalara destek sağlamak Gıda bileşenleri ile proses değişkenlerinin son ürün kalitesine etkilerini ortaya çıkaracak araştırmalara destek sağlamak Atık ve artık azaltıcı önlemler almak, proses artıklarının değerlendirilmesini sağlamak Ekonomik ve çevreye olumsuz etkileri minimum düzeyde olacak üretim proseslerinin geliştirilmesi çalışmalarına destek olmak Güncel beslenme alışkanlıkları doğrultusunda; demografik yapıyı gözeten, yenilikçi ürünlerin geliştirilmesine katkı sağlayacak, teknoloji ve ürün bileşenlerinin keşfedilmesine destek olmak Gıdaların kaliteli raf ömrünü geliştirecek çalışmalara destek olmak Ülkemize özgün tarımsal ürünlerden katma değeri yüksek ürünlerin üretilmesine destek olmak Sanayinin rekabet edebilirliğini geliştirmek 9

7 ıda Teknoloji 10 Gıda Güvenilirliği Sağlık riskleri ve ekonomik faktörler dikkate alındığında gıda güvenilirliği, sanayi ve tüketici açısından önemli ve öncelikli bir konudur. Bu alanda bazı önemli bilimsel ve teknolojik gelişmeler görülmesine rağmen, kritik bilgi boşluklarının varlığı potansiyel riskleri tahmin etme, önleme ve harekete geçme yeteneğini kısıtlamaktadır. Öte yandan gıda güvenilirliğinin sağlanması için ürünün tüketiciye ulaştırılana kadar kritik noktalarda hızlı-etkin kontrol ölçütlerinin kullanılması ve izlenebilirlik esastır. Bu nedenle araştırma faaliyetleri ve bilgi birikiminin genişletilerek risklerin değerlendirilmesi, gıda zincirinde güvenilirliğin sağlanması açısından büyük önem taşımaktadır. Belirlenen araştırma programları, başarılı bir iletişimle yürütüldüğünde gıda güvenilirliği sorunlarının çözümüne, ayrıca kriz zamanlarında çözüme ulaşma ve tüketici güvenini sağlama konularına temel oluşturacaktır. Gıda Güvenilirliği Gıda zincirinde bilinen gıda güvenilirliği konularında farkındalık yaratmak ve sektörel standardizasyonu sağlamak, Girdi kaynaklı gıda güvenilirliği problemlerini sınırlandırıcı tedbirler almak Gıda işlemenin neden olduğu gıda güvenilirliği problemleri ve çözümleri konusunda araştırma önceliklerini belirlemek Gıda güvenilirliği ile ilgili potansiyel riskler konusunda bilgi birikimini artırmaya yönelik çalışmaları teşvik etmek Minimum işlenmiş ve koruyuculardan arındırılmış ürün tasarımlarına destek sağlamak Tüketicinin gıda zincirine güvenini tesis etmek Gıda ve Tüketici Gıda güvenliği ile ilgili endişeler zamanla tüketici algısının merkezinde toplanmaktadır. Tüketici ile farklı alanlardan teknik uzmanların mantık ve anlayışı arasındaki farklılıkların göz ardı edilmesi, gıda ve içecek ürünlerinin yanlış anlaşılması, yanlış değerlendirilmesi ve nihayet güven eksikliğine/kaybına neden olabilmektedir. Etkin bir iletişim, tüketicilerin gıda güvenliği risklerini daha doğru algılaması ve ihtiyaç duyulduğunda davranışlarının biçimlendirilmesinde gerekli ve yararlı olacaktır. Tüketici odaklı iletişim stratejilerinin geliştirilmesi ve tüketici davranışlarının nedenlerini anlamaya yönelik sosyal araştırmaların yürütülmesi gereklidir. Ayrıca gıda zincirinde yenilik amaçlı uygulanan tekniklerin; doğallık, gerçeklik, fonksiyonellik gibi kavramların tüketicide yarattığı etkilerin öngörülmesi yönünde araştırmalar da önem kazanmaktadır. Gıda ve Tüketici Sanayi-tüketici ara yüzünde iletişimi sağlamak Tüketicilerin endişe duyduğu konularla ilgili bilgi alabileceği güvenilir, çok disiplinli ve kamu destekli platformlar oluşturmak Tüketicilerin gıda tercihlerini belirleyen unsurları anlamak Tüketicilerin güncel beslenme alışkanlıkları ve gıda çeşitleri doğrultusunda, alım miktarları ve tüketebilecekleri gıdalar konusunda bilgilendirme platformları oluşturmak Tüketici ihtiyaçlarına uygun ürün geliştirme süreçleri geliştirmek Tüketicinin kaliteli ve sağlıklı gıdaya erişimini kolaylaştırmak 11

8 a Teknoloji 12 Eğitim ve Bilgi Teknoloji Transferi Gıda ve içecek sanayinde, özellikle büyük ölçekli firmalarda inovasyon konusunda giderek artan seviyede farkındalık mevcuttur. İnovasyon konusunda bilincin yüksek tutulmasında sürekli eğitim önemlidir. Bu bağlamda özellikle firmaların araştırma birimlerinde çalışan personelin bilgi kaynaklarına sürekli erişimlerinin (bilimsel makale, bilimsel kongre) sağlanması gerekmektedir. Bilgi ve teknoloji transfer mekanizmaları ülkemiz için henüz gelişmekte olan yapılardır. Bu yapılar gerçekleştirdiği başarılı uygulamalar ile sanayi-üniversite işbirliğinin gelişmesine önemli katkılar sağlama potansiyeline sahiptir. Gıda, doğası gereği çok disiplinli ve uygulamalı bir alandır. Bu doğası gereği gıda alanında yüksek ekonomik değeri sahip yeniliklerin ortaya çıkmasında farklı disiplinlerin (sağlık, makine, elektronik, biyoteknoloji, nanoteknoloji vb) katkısı kritik öneme sahiptir. Gıda ve içecek sektörünün ihtiyaç analizleri ve Ar-Ge taleplerinin farklı disiplinlerin takip ettiği platformlarda etkin biçimde duyurulması, disiplinlerarası işbirliklerinin önünü açmak için gereklidir. Eğitim ve Bilgi Teknoloji Transferi Güncel gereksinimler doğrultusunda gıda ve içecek sektörüne yönelik eğitim ve bilgilendirme hizmeti sunmak Araştırma bulgularını gıda ve içecek sektörünün ihtiyaçları doğrultusunda derlemek, üyelerin ve ihtiyaç sahiplerinin erişimine açmak Bilgi ve teknoloji transferinin hukuki, idari ve mali esaslarını belirlemek Ar-Ge kültürünün gelişmesine katkıda bulunmak Fikri Mülkiyet Hakları konusunda farkındalık yaratmak Teknoloji geliştirme, değerleme ve ticarileştirme konusunda destek vermek Uygulamaya aktarılabilir nitelikteki araştırma bulgularının ticarileşmesini desteklemek Sanayi-üniversite-kamu ara yüzünde işbirliği fırsat ve olanaklarını değerlendirmek ve geliştirmek Uluslararası iyi uygulamalar ve yeni teknolojileri izleyerek ihtiyaç sahiplerini bilgilendirmek ve ulusallaştırma çalışmalarına destek olmak İnovasyon döngüsünün gelişmesine ve yerleşmesine katkı sağlamak Gıda ve İçecek Sektörüne Bir Bakış Araştırma ve Yenilik Kapasitesinin Değerlendirilmesi Türkiye ekonomisi içinde gıda ve içecek sanayi önemli bir yere sahiptir. Türkiye İstatistik Kurumu verilerine göre gayrisafi yurt içi hasılanın yaklaşık %20 si gıda ve içecek sanayi tarafından kazandırılmaktadır (Şekil 3). Çizelge 2. Gıda ve içecek sektörü ile ilgili bazı büyüklükler 1 Toplam ciro (2009) Şekil 3. Gıda ve içecek sektörünün ülke ekonomisine katkı payı 2009 yılı istatistiklerine göre ülkemizde gıda ve içecek alanında faaliyet gösteren işletme sayısı i aşmaktadır. Gıda işletmelerinin %70 ini fırın, bisküvi ve pastane tipi işyerleri oluşturmaktadır. Geriye kalan ise ağırlıkla tahıl ürünlerinin öğütülmesi, meyve-sebzelerin işlenmesi, ambalajlanması ve muhafazası, şekerleme ve kakaolu ürün imalatı konusunda faaliyet gösteren işletmeler ile mandıralar ile diğer süt ürünü işletmelerinden oluşmaktadır. 1 Türkiye İstatistik Kurumu İstatistikleri (2012), TGDF Gıda Envanteri (2011) Toplam Büyüklük 73.4 Milyar TL İhracat (2012) 13.7 milyar $ İthalat (2012) 10.6 milyar $ Firma sayısı (2009) İstihdam (2009) Bölüm 3 13

9 14 İçecek üreten işletmelerde ise maden suyu ve alkolsüz içecek üretimi yapanlar çoğunluğu oluşturmaktadır. 2 Gıda ve içecek sanayi yüksek katma değerli ürünler konusunda iç pazarda potansiyel sınırlara henüz erişmiş değildir. Ambalajlı gıdalar, dondurulmuş ürünler, alkolsüz içecekler, şişelenmiş sular ve işlenmiş ve hazır etlerin gelişme potansiyelinin bulunduğu kabul edilmektedir. Yoğunlaşma da bu alanda görülmektedir. Bu sektörlere artan talep ile birlikte daha çok firmanın gireceği ve rekabetin artacağı tahmin edilmektedir. 3 Önümüzdeki dönemde firmalar arasındaki rekabetin Ar-Ge faaliyetlerine dayalı yüksek kaliteli, sağlıklı ve kolay taklit edilemeyen ürünler üzerinden gerçekleşeceği öngörülmektedir. Ülkemiz gıda ve içecek sektöründe, özellikle uluslararası rekabet potansiyeli olan büyük firmalarda Ar-Ge ve yenilik konularındaki farkındalık son dönemde ciddi şekilde yükselmiştir. Ancak 2011 yılı itibarı ile sektörün toplamında istihdam edilen Ar-Ge personeli sayısı (<1000) ve Ar-Ge çalışmalarına ayrılan bütçe (75 milyon TL), arzu edilen rekabetçi durumdan hala çok uzaktır. Ar-Ge çalışmalarında istihdam edilen personel; araştırmacı (%60), teknisyen (%26) ve destek personelinden (%14) oluşmaktadır. Gıda ve içecek sektörünün Ar-Ge ve yenilik odaklı rekabet gücünün artırılmasında yüksek nitelikli araştırmacı kadrolarının (Master ve Doktora dereceli elemanlar) oluşturulması büyük önem taşımaktadır. Diğer taraftan 2010 yılında gıda alanı hükümet tarafından ivme kazanmamız gereken öncelikli alan olarak ilan edildikten sonra, özellikle sektöre yönelik Ar-Ge destek programlarında (TÜBİTAK Araştırma Destek Programları) çeşitlenme ve destek miktarlarında ciddi artış meydana gelmiştir. Bu durum, gıda ve içecek sektöründe faaliyet gösteren firmaların rekabet alanını daha da genişletmiştir. Bugüne kadar tüketiciye sunulan ürünler bazında pazarda rekabet eden firmalar, bugünlerde ilave olarak kamu fon kaynaklarına sunulan Ar-Ge ve yenilik projeleri bazında da rekabet etmek durumundadır. Gıda ve içecek sektörü; ülkenin zengin doğal kaynakları, genç nüfus yapısı, modern sanayiye sahip olması ve gelişmekte olan pazarlara yakınlığı nedeniyle önemli bir büyüme Kalkınma Planı Planı ( ) 3 Uluslararası Rekabet Stratejileri: Türkiye Gıda Sanayi, TÜSİAD potansiyeline sahiptir. Bu potansiyelin değerlendirilmesi, Ar-Ge ve yenilik alanında atılacak adımlar ve göstereceği gelişmeler ile yakından ilgilidir. Diğer taraftan önemli bazı girdilerde dışa bağımlılık, kritik konularda teknik personel ve know-how eksiklikleri ise sektörün uzun vadeli sürdürülebilir kalkınması önünde önemli tehditler olarak karşımıza çıkmaktadır. Çizelge 3. Gıda ve içecek sektörünün Ar-Ge ve yenilik odaklı SWOT analizi Güçlü Yönler Fırsatlar Zayıf Yönler Tehditler Jeopolitik konum Önemli girdiler ve enerji maliyeti yüksekliği Zengin ve çeşitli doğal kaynaklara kolay Yeterli, kaliteli ve sürekli hammadde erişim temininde noksanlıklar Önemli pazarlara (AB, Ortadoğu, Rusya, Dışa bağımlılık (ürün ve proses yardımcı Afrika, Kafkasya) yakınlık girdileri, bazı üretim ekipmanları) Modern ve güçlü gıda ve içecek sanayi Know-how eksiklikleri Tecrübe sahibi firmalar Teknoloji Tecrübe sahibi teknik personel Kalite/proses kontrol ve otomasyon Ulusal ve bölgesel pazarda marka bilinirliği Ürün ve proses girdileri Uluslararası faaliyetler Ar-Ge alt yapı yetersizlikleri Demografik durum Pilot tesis ve test düzenekleri Genç ve dinamik insan potansiyeli Deneyimli Ar-Ge personeli Refah düzeyi yükselen tüketici profili Ar-Ge kaynakları Motive edici atmosfer Bilgi-teknoloji transfer mekanizmalarında Artı değer yaratan önemli bir sektör yetersizlik Öncelikli alan gıda ve artan Ar-Ge Üniversite-sanayi işbirliğindeki engeller teşvikleri Farklı sektörler ve disiplinler arası Dış ticaret rejiminin serbestleştirilmesi işbirliğinde eksiklikler lusal Gıda Te 15

10 16 Bölüm 4 Stratejik Araştırma ve Yenilik Gündemi Vizyon 2023 Ulusal Gıda Teknoloji Platformu nun önceliklerinden biri gıda ve içecek sektörünün rekabet gücünün gelişimine katkı sağlamak amacı ile kısa, orta ve uzun vadeli araştırma ve yenilik hedeflerini ve gündemini belirlemektir. Bu amaçla farklı alt sektörleri kapsayan saha ziyaretleri gerçekleştirilmiştir. Bu ziyaretlerde gıda ve içecek sanayi profesyonelleri ile sektörün önemli kabul ettiği araştırma konuları, nedenleri ve detayları ile birlikte tartışılmıştır. Saha ziyaretlerinin yanı sıra, çalışma gruplarının liderleri tarafından hazırlanan anket sektörel dernekler vasıtasıyla gıda ve içecek firmalarına iletilerek, araştırma konuları ve öncelikler hakkında geri bildirimler elde edilmiştir. Gerek saha ziyaretleri ve gerekse anket çalışması yoluyla doğrudan sektör çalışanları, uzmanları ve yöneticileri tarafından belirtilen öncelikli araştırma konuları, Ulusal Gıda Teknoloji Platformu Stratejik Araştırma ve Yenilik Gündemi belgesinin temel girdileri olarak değerlendirilmiştir. Ayrıca belgenin derlenmesinde küresel dinamikler ve eğilimler de dikkate alınmıştır. Gıda ve içecek sektörünün Ar-Ge ve yenilik ile ilgili öncelikleri ana hatlarıyla hammadde ve diğer girdiler, ürün ve proses tasarımı ve nihayet tüketici ihtiyaçları ve beklentileri olmak üzere 3 katmanda ele alınabilir (Şekil 4). Sektörün uzun vadeli beklenti ve çıkarları açısından bu katmanlarda tespit edilen öncelikli konularda Ar-Ge ve yenilik çalışmalarına ivme kazandırılmasında yarar görülmektedir. Gıda ve içecek sektörünün Ar-Ge çalışmalarıyla ulaşması gereken hedefler şunlardır: Ürün (katkı maddeleri) ve proses (proses yardımcıları, proses ve ambalaj ekipmanları) girdilerinde dışa bağımlılığın ortadan kaldırılması, Kayıpların azaltılması, artıkların değerlendirilmesi ve ürün çeşitlendirme olanaklarının araştırılması yolu ile verimlilik artışı sağlanması Son ürün kalitesinin artırılmasına yönelik tekniklerin geliştirilmesi ve daha az işlenmiş ürünlerde raf-ömrünün geliştirilmesi olanaklarının araştırılması, Değişen tüketici beklentilerini karşılayan sağlıklı ürünlerin tasarımı ve üretimi olanaklarının araştırılması, Gıda zincirinde gıda güvenilirliği risklerinin giderilmesi ve hızlı teknikler ile izlenebilirliğin geliştirilmesi olanaklarının araştırılması, Sanayi tipi yüksek kaliteli hammadde ve ara mal çeşitlerinin geliştirilmesi ve sürekli temin edilmelerinin sağlanması Kısa ve orta vadeli stratejik araştırma programları ile bu hedeflerin karşılanması, sektörün sürdürülebilir ekonomik büyümesi açısından büyük bir önem arz etmektedir. Saha ziyaretleri sırasında ortaya çıkan öncelikli araştırma konuları ilgili alt başlıklar halinde aşağıda belirtilmiştir. Şekil 4. Gıda zincirinde Ar-Ge ve yenilik gereksinimine bütünsel bakış a Teknoloji P 17

11 knoloji Platfor 18 Hedef 1 Kritik (Dışa Bağımlı) Alanlarda Bilgi Birikimi (Know-How) Gıda ve içecek sektöründe bazı teknik konularda bilgi birikimi (know how) eksikliği nedeni ile dışa bağımlılık fazladır. Bu durum, aşağıda belirtilen girdilerin temininde gıda sanayi için önemli bir dış alım gideri yaratmaktadır: Proses ve ambalaj makine ve ekipmanları Ürün ve proses yardımcı girdileri (starter kültürler, katkı maddeleri, ingrediyenler, aşılar, vb) Test malzemeleri ve analiz kitleri Ambalaj malzemeleri ve giderek yaygınlaşan bazı izlenebilirlik teknolojileri Gıda ve içecek sektörü 2011 yılı itibarıyla dışalım-dışsatım dengesinde yaklaşık 4 milyar USD artı değer yaratmıştır. Yukarıda belirtilen girdilerin yerli temini olanaklarının yaratılması, ülke ekonomisinin önemli problemlerinden biri olan cari açık sorununun çözümüne katkı sağlayacaktır. Bu nedenle, gerçekleştirilecek Ar- Ge ve yenilik projeleri ile yukarıda belirtilen girdilerde dışa bağımlılığın azaltılması ve bilgi eksikliğinin giderilmesi amaçlanmaktadır. Hedef 2 Atık ve Artıkların Değerlendirilmesi, Ürün Çeşitliliği ve Verimliliğin Artırılması Gıda ve içecek sektörünün alt dallarında sürdürülen üretim faaliyetleri dikkate alındığında, sektör tarafından değerlendirilmeyen, ancak yüksek katma değerli ürünlere dönüştürme potansiyeli yüksek olan ciddi miktar ve çeşitlilikte artık materyal bulunduğu görülmektedir. Artık materyalin değerlendirilmesine yönelik Ar-Ge ve yenilik projeleri ile yeni ve katma değerli ürünlerin elde edilmesi hedeflenmektedir. Bu sayede hammaddenin daha verimli bir şekilde değerlendirilmesi mümkün olacak, sektörün daha karlı hale gelmesi sağlanmış olacaktır. Endüstriyel artıklardan elde edilen yeni ürünlerin bir kısmının gıda sektörü tarafından girdi (ingrediyen, katkı maddesi, yem vb.) olarak kullanılma potansiyeli bulunmaktadır. Ambalaj atıklarının geri kazanımı ve tekrar kullanımı konusu da önemlidir. Ülkemiz gıda ve içecek sanayi açısından atık ve artıklarının aşağıdaki şekillerde değerlendirilmesi üzerine Ar-Ge ve yenilik çalışma konuları öne çıkmaktadır: Protein kaynağı Lif kaynağı Biyoaktif madde kaynağı Prebiyotik kaynağı Diğer Hedef 3 Ürün Kalitesinin Yükseltilmesi ve Raf Ömrünün İyileştirilmesine Yönelik Tekniklerin Geliştirilmesi Gıda ve içecek sektörü taze meyve ve sebze, az işlenmiş (meyve suyu konsantresi, kurutulmuş ürünler) ve minimum işlenmiş ürünler bakımından Avrupa Birliği ülkeleri başta olmak üzere dünya pazarlarında önemli bir tedarikçi durumundadır. Ancak geleneksel ve yaygın işleme tekniklerinin olanak verdiği ürün kalitesi ve raf-ömrü olanakları, hedef pazarların genişlemesini sınırlandırmaktadır. Kaliteli ve daha uzun raf-ömrüne sahip minimum işlenmiş gıda ürünlerinin elde edilmesine yönelik yeni yaklaşım ve teknolojilerin geliştirilmesi, ülkemizi gıda alanında ekonomik olarak daha güçlü bir duruma getirecektir. Bu amaçla konvansiyonel teknolojilere alternatif yeni teknolojilerin geliştirilmesi, yeni ve fonksiyonel ambalaj materyallerinin geliştirilmesi, ürüne özel kullanılabilecek ve doğal kaynaklardan elde edilen koruyucu maddelerin üretilmesine yönelik Ar-Ge ve yenilik projeleri, ulusal gıda sektörünün uluslararası pazarda daha rekabetçi olmasına katkı sağlayacaktır. Ülkemiz gıda ve içecek sanayi açısından aşağıda belirtilen ürün kategorilerinde kalite yükseltmeye ve raf-ömrü iyileştirmeye yönelik Ar-Ge ve yenilik çalışmaları öne çıkmaktadır: Minimum işlenmiş gıda ürünleri Yeni teknolojiler vasıtasıyla daha az işlenmiş gıda ürünleri Temiz etiketli ürünler 19

12 20 Girdi sağlık katkıları daha yüksek ürünler Yüksek kaliteli kurutulmuş sağlıklı ürünler Yapay koruyucu kullanılmadan üretilen gıda ürünleri Raf-ömrüne katkı sağlayan yeni ambalaj malzemeleri Hedef 4 Güvenilir ve Sağlıklı Ürünler Daha Sağlıklı ve Uzun Bir Yaşam İçin Gıda Ülkemizde teknolojik gelişmeler ışığında ortaya çıkan iyi üretim pratikleri esasına göre üretim yapan bir gıda ve içecek sanayi mevcuttur. Uluslararası gıda firmaları, artan tüketici bilincine paralel olarak daha sağlıklı, bilinen gıda güvenilirliği risklerinden arındırılmış gıda ürünleri ile rekabet etmeye çalışmaktadır. Geleneksel işleme teknolojilerinin (termal prosesler başta olmak üzere) yaygın tüketilen bazı gıdalarda önemli gıda güvenilirliği riskleri (işlem bulaşanları) yarattığı son yıllarda yapılan çalışmalar ile ortaya çıkarılmıştır. Güvenilir ve sağlıklı ürün geliştirme, ürün formülasyonu ve proses koşullarında bazı modifikasyonları veya yeni yaklaşımlar geliştirmeyi gerektirmektedir. Zira sık tüketilen gıdaların bilinen risklerden arındırılması, sektörün rekabet edebilirliği açısından büyük önem taşımaktadır. Bunun için yeni ortaya çıkan bazı gıda güvenilirliği risklerinin giderilmesine yönelik Ar-Ge çalışmaları öncelik kazanmaktadır. Gıda sektörünün önemli problemlerinden biri de son üründe ortaya çıkan çeşitli kalıntılardır. Tarım ilaçları, mikrobiyal metabolitler ve ağır metal iyonları bakımından kalıntı problemi olan bazı ürünler ekonomik kayıp ve yanı sıra sektörün itibar kaybına neden olmaktadır. Kalıntı sorunu kullanılan hammaddenin kalitesi ile ilgili olduğu kadar, uygulanan işleme ve depolama teknikleri ile de ilgili olabilmektedir. İç ve dış piyasalarda sorun yaşanan gıda ürünlerinde, kalıntıların engellenmesine veya aza indirgenmesine yönelik Ar-Ge çalışmaları da hala önemini korumaktadır. Diğer taraftan son yıllarda ortaya çıkan yeni bilimsel bilgi ve bulgular beslenme ile sağlık arasındaki ilişkiyi daha iyi anlamamıza olanak sağlamaktadır. Uluslararası eğilimlere paralel olarak daha sağlıklı gıda ve içecek ürünlerinin geliştirilmesi için aşağıda belirtilen konularda iyileşme ve gelişme sağlanması amaçlanmaktadır: Daha az kalorili (yağ ve şeker içeriği azaltılmış) ürünler (obezite ve diyabet gibi sağlık sorunlarına karşı) Daha az tuz içeren ürünler (yüksek tansiyon sorununa karşı) Daha çok lif içeren ürünler (sindirim sistemi sorunlarına karşı) Daha çok antioksidan içeren ürünler (yaşlanma ve bazı metabolik hastalıklara karşı) Genetik hastalıklara karşı spesifik ürünler (glutensiz, laktozsuz, yumurtasız gibi) Günümüzde gıda ve içecek sektöründe rekabet, yukarıda belirtilen eğilimleri de dikkate alarak başarı ile tasarlanmış, duyusal nitelikleri yüksek, tüketici tarafından beğenilen yeni ürünler üzerinden şekillenmektedir. Bu tip yeni ürünlerin tasarımında her zaman basit bazı formülasyon modifikasyonları yeterli olmayıp, alternatif tekniklerin geliştirilmesine gereksinim duyulabilmektedir. Bu nedenle Ar-Ge çalışmalarının yeni tekniklerin potansiyel rolünü de dikkate alarak şekillendirilmesi önem taşımaktadır. Bilindiği gibi, gelişmiş ülkelerde bireylerin bilinçsiz beslenme nedeniyle yaşadığı sağlık sorunlarının tedavisi için yapılan masraflar hane halkı giderleri arasında önemli paya sahiptir. Bu nedenle sağlıklı gıda ve içecek ürünlerine kolay erişim toplumsal refahın sağlanması amacına hizmet eden bir faktör olarak öne çıkmaktadır. Bu, aynı zamanda tüketicinin gıda ve içecek sektörüne duyduğu güvenin artmasına da katkı yapacaktır. Ülkemiz gıda ve içecek sanayi açısından değerlendirildiğinde aşağıda belirtilen Ar-Ge çalışmaları öne çıkmaktadır: Gıdaların işlenmesi sırasında ortaya çıkan gıda güvenilirliği risklerinin (termal proses kontaminantları gibi) önlenmesine yönelik yeni tekniklerin geliştirilmesi Tuz, yağ ve şeker içeriği azaltılmış, ancak duyusal nitelikler açısından yüksek kaliteli gıda ürünlerinin tasarımı ve üretim tekniklerinin geliştirilmesi Gıda zinciri boyunca bazı kalıntıların (pestisit, antibiyotik, mikotoksin, ağır me- Ulusal Gıda Te 21

13 Teknoloji Platfo 22 tal gibi) hızlı ve doğru tespitine yönelik tekniklerin ve izlenebilirlik sistemlerinin geliştirilmesi Güvenilir gıda üretimi için gıda zinciri boyunca ölçüm yapacak ve geri bildirim verecek hızlı ve güvenilir yeni yöntem/teknolojilerin geliştirilmesi, (bozulma indikatör sistemleri, karar destek mekanizmaları, erken uyarı sistemleri gibi) Hedef 5 Kaliteli ve Yeterli Miktarda Sürdürülebilir Hammadde Temini Gıda ve içecek sanayinin sürdürülebilir büyümesi için rekabetçi fiyatlardan kaliteli ve yeterli miktarda hammaddeye gereksinimi bulunmaktadır. Rekabetçi fiyatların önündeki en önemli engelin yani enerji maliyetlerini azaltmanın önemi açıktır. Ayrıca iklim değişikliğinin yaratacağı etkilerin de göz önüne alınması ve üstün özelliklere sahip türlerin/tohumların (hayvansal ve bitkisel alanlarda) geliştirilmesi, hastalıklarla etkin şekilde mücadele edebilmek için aşı ve ilaçların geliştirilmesi, amaca uygun yem ve yem katkı maddelerinin geliştirilmesi gıda endüstrisinin sürdürülebilir büyümesinde kritik öneme sahip konular olarak tespit edilmiştir. Ayrıca ulusal ve uluslararası pazarlarda giderek artan organik gıdaların üretimine yönelik hammaddelerin yeterli miktar ve çeşitlilikte elde edilmesi de öne çıkan konular arasında yer almaktadır. Kaliteli, yeterli ve rekabet edebilir fiyatlarda hammadde temini, Gıda Teknoloji Platformu nun birincil üretim kademesinde farklı alanlar ile işbirliği halinde ele alması gereken bir sorundur. Bunun için Ar-Ge çalışmalarının gerçekleştirilmesinde tarım sektörü başta olmak üzere moleküler genetik ve biyoteknoloji gibi alanlar ile koordineli bir şekilde hareket edilmesi gerekmektedir. İklim değişikliği ile mücadele amaçlı olarak sera gazı yayılımının azaltılması, enerji ve su kullanımının azaltılması ve maliyetlerinin düşürülmesi konuları da sürdürülebilir büyüme ve sürdürülebilir çevre koşullarının sağlanması açısından önemli konulardır. Bölüm 5. Stratejik Araştırma ve Yenilik Gündemi - Uygulama Planı Gıda esas itibarıyla farklı disiplinlerin katkısına açık bir uygulama alanıdır. Dolayısı ile bu alanda yeni bazı gelişmelerin ortaya çıkarılmasında gıda bilimleri ve mühendisliği uzmanlarının ilgili diğer alanların uzmanları ile işbirliği içinde hareket etmesi gerekir (Şekil 5). Bu nedenle Ar-Ge ve yenilik stratejilerinin uygulanmasında, amaca göre farklı alanların katkısına açık bir eylem planına gereksinim vardır. Örneğin aşağıda belirtilen konularda; Proses ekipmanları ve otomasyon tekniklerinin geliştirilmesinde diğer mühendislik alanları, Sağlıklı ürünlerin tasarımında ve geliştirilmesinde beslenme ve sağlık gibi yaşam bilimleri alanı, Üstün niteliklere sahip, kaliteli hammadde temininde ziraat mühendisliği alanı, Analiz tekniklerinin geliştirilmesinde temel bilimler alanı (kimya, biyoloji) Şekil 5. Farklı bilim alanlarının gıda uygulama alanına potansiyel katkısı 23

14 24 Tüketici davranışlarının anlaşılması, beklentilerinin karşılanması ve ihtiyaçlarının yönlendirilmesi konularında sosyal bilimler alanı uzmanlarının katkısı ve katkı sağlayacak taraflar arası işbirlikleri önem taşımaktadır. Ülkemizde farklı meslek grupları arasında işbirliği kültürü arzu edilen düzeyde olmadığı gibi, bazı durumlarda potansiyel ortak faydalar ve ülke çıkarları gözetilmeksizin meslek mensupları arasında yersiz çatışmalara dahi tanık olunmaktadır. Daha rekabetçi bir gıda sektörü için gıda zinciri boyunca gereksinim duyulan farklı uzmanlık alanlarının katkılarının tam olarak karşılanabilmesi gereği açıktır. Bu bakımdan öncelikli olarak gelişme kaydedilmesi gereken alan etkileşimlerinin başında gıda ve sağlık alanları arası işbirliği gelmektedir. Bu alanlar arasındaki işbirliğinin geliştirilmesine yönelik tespitler, Avrupa Birliği tarafından desteklenen Gıda ve Sağlık Uzmanlar Komitesi tarafından da ele alınmış ve raporlanmıştır. 4 Diğer taraftan gıda ve içecek sektöründe tüketici nezdinde kabul gören yenilikçi yaklaşımların geliştirilmesinde, mühendislik temel işlemlerinde sahip olunan birikim ve temel bilimlerin sunduğu prensiplerin yanı sıra, zamanla ortaya çıkan tekniklerin önemli birer inovasyon kaynağı olarak potansiyel katkısı yadsınamaz (Şekil 6). Bu bağlamda; yeni izlenebilirlik yaklaşımlarının (RFID, görüntü analizi gibi) geliştirilmesi açısından bilgi ve iletişim teknolojileri, yeni malzemelerin (akıllı ambalaj malzemeleri) ve tekniklerin (nanoenkapsülasyon, nanoemülsüyon gibi) geliştirilmesi açısından nanoteknoloji yeni hammadde kaynaklarının geliştirilmesi açısından biyoteknoloji Yeni işleme teknolojilerinin tasarımı ve uygulanması, ileri izlenebilirlik ve mekanistik modelleme yaklaşımları için mühendislik bilimleri, gıda ve içecek sektörü için önemli birer inovasyon kaynağı olarak ön plana çıkmaktadır. Ancak yeni ortaya çıkan teknikler her ne kadar kanıta dayalı çok önemli bazı 4 European Commission s Food and Health Expert Committee Report (2011) avantajlar sunuyor olsalar da, bu tekniklerin tüketici tarafından kabul görmesi zaman alabilmektedir. Bu tür yeniliklerin (nano boyuta sahip malzemeler, genetiği değiştirilmiş organizmalar gibi) henüz öngörülemeyen gıda güvenilirliği risklerini de beraberinde getirdiğine dair tartışmalar, bazen gıda ve içecek sektörünü tehdit eder boyutlara ulaşabilmektedir. Bu nedenle tüketici, gıda endüstrisi, araştırmacılar ve diğer paydaşlar arasında etkin bir diyaloğun tesisi, inovasyonun halk sağlığına, yaşam kalitesine ve rekabetçiliğe olumlu etkilerinin anlatılması önemlidir. Şekil 6. Gıda mühendisliği temel operasyonları, temel bilim prensipleri ve yeni ortaya çıkan teknolojilerin gıda alanında ortaya çıkan yeniliklere etkisi ( ScienceCube yaklaşımı) 5 5 HighTech Europe: Identification of environmental impacts of technological innovations from nanotechnology, biotechnology and ICT for food processing applications (2012) a Teknoloji Pla

TARSUS TİCARET BORSASI

TARSUS TİCARET BORSASI TARSUS TİCARET BORSASI Ülkemizde yetiştirilen tarımsal ürünlerden, tarımsal üretimin bir kısmı doğrudan tüketilirken, bir kısmı sanayide hammadde olarak işlenerek değişik gıdalara dönüştürülmektedir. Tarımsal

Detaylı

İNŞAAT SEKTÖRÜNDE SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK: YEŞİL BİNALAR & NANOTEKNOLOJİ STRATEJİLERİ. Muhammed Maraşlı İMSAD-UNG Çalışma Grubu Üyesi

İNŞAAT SEKTÖRÜNDE SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK: YEŞİL BİNALAR & NANOTEKNOLOJİ STRATEJİLERİ. Muhammed Maraşlı İMSAD-UNG Çalışma Grubu Üyesi İNŞAAT SEKTÖRÜNDE SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK: YEŞİL BİNALAR & NANOTEKNOLOJİ STRATEJİLERİ Muhammed Maraşlı İMSAD-UNG Çalışma Grubu Üyesi RAPORUN AMACI Türk İnşaat Sektörünün rekabet gücünün arttırılması amacıyla

Detaylı

TTGV Çevre Projeleri Grubu 13 Aralık k 2006, Ankara

TTGV Çevre Projeleri Grubu 13 Aralık k 2006, Ankara Sürdürülebilir Kalkınma ve İnovasyon: Gelişmeler, EğilimlerE TTGV Çevre Projeleri Grubu 13 Aralık k 2006, Ankara İÇERİK Kavramlar:Sürdürülebilir Kalkınma ve Eko-İnovasyon Çevre Konusunda Gelişmeler AB

Detaylı

Mühendislik Fakültelerinde Araştırma Süreçlerinin Teknoloji Transferi Ekosistemine Katkıları

Mühendislik Fakültelerinde Araştırma Süreçlerinin Teknoloji Transferi Ekosistemine Katkıları Mühendislik Fakültelerinde Araştırma Süreçlerinin Teknoloji Transferi Ekosistemine Katkıları Mühendislik Fakültelerinin Araştırma ve Teknoloji Transferi Ekosistemine Katkılarının Değerlendirilmesi Paneli

Detaylı

ÜSİMP UNİVERSİTE SANAYİ İŞBİRLİĞİ DENEYİMLERİ ÇALIŞTAYI, 9-10 Ocak 2013, Ankara

ÜSİMP UNİVERSİTE SANAYİ İŞBİRLİĞİ DENEYİMLERİ ÇALIŞTAYI, 9-10 Ocak 2013, Ankara ÜSİMP UNİVERSİTE SANAYİ İŞBİRLİĞİ DENEYİMLERİ ÇALIŞTAYI, 9-10 Ocak 2013, Ankara SUNUM İÇERİĞİ 1. İstanbul Sanayi Odası nın Sanayi Üniversite İşbirliğine Bakışı ve Bu Kapsamdaki Rolü 2. Sanayi- Üniversite

Detaylı

İLAÇTA AR-GE SOSYAL GÜVENLİK KURUMU BAKIŞI

İLAÇTA AR-GE SOSYAL GÜVENLİK KURUMU BAKIŞI İLAÇTA AR-GE SOSYAL GÜVENLİK KURUMU BAKIŞI DR. MUSTAFA KURUCA SGK BAŞKAN YARD. EKİM 2014 1 o o o o AR-GE NEDİR? AR-GE DEN BEKLENENLER NELERDİR? İLAÇ AR-GE SİNDE NEREDEYİZ? -SGKİLAÇ HARCAMALARI -GERİ ÖDEME

Detaylı

Stratejik Plan 2015-2019

Stratejik Plan 2015-2019 Stratejik Plan 2015-2019 Bu Stratejik Plan önümüzdeki beş yıl Bezmiâlem in gelmesini umut ettiğimiz yeri ve buraya nasıl geleceğimizi anlatan bir Vizyon Belgesidir. 01.01.2015 Rektör Sunuşu Sevgili Bezmiâlem

Detaylı

İhtiyaç Analizi Uygulama Süreci ve Yöntemi

İhtiyaç Analizi Uygulama Süreci ve Yöntemi İhtiyaç Analizi Uygulama Süreci ve Yöntemi Tülay Akarsoy Altay, TTGV Baş Uzman 22 Eylül 2011, Başkent OSB İhtiyaç Analizi Uygulama Yöntemi Firmanın teknolojik yeteneklerinin, yenileşim süreç ve bileşenlerinin

Detaylı

TEB KOBİ AKADEMİ İLLER GELECEKLERİNİŞEKİLLENDİRİYOR: ADANA GELECEK STRATEJİSİ KONFERANSI 5 ARALIK 2007

TEB KOBİ AKADEMİ İLLER GELECEKLERİNİŞEKİLLENDİRİYOR: ADANA GELECEK STRATEJİSİ KONFERANSI 5 ARALIK 2007 TEB KOBİ AKADEMİ İLLER GELECEKLERİNİŞEKİLLENDİRİYOR: ADANA GELECEK STRATEJİSİ KONFERANSI 5 ARALIK 2007 1 Adana Gelecek Stratejisi Konferansı Çalışmanın amacı: Adana ilinin ekonomik, ticari ve sosyal gelişmelerinde

Detaylı

TÜRKİYE NİN AVRUPA BİRLİĞİ NE ÜYELİK SÜRECİNDE SAĞLIKTA İNOVASYON

TÜRKİYE NİN AVRUPA BİRLİĞİ NE ÜYELİK SÜRECİNDE SAĞLIKTA İNOVASYON TÜRKİYE NİN AVRUPA BİRLİĞİ NE ÜYELİK SÜRECİNDE SAĞLIKTA İNOVASYON Z. Güldem Ökem, PhD Research Fellow Centre for European Policy Studies (guldem.okem@ceps.eu) 23 Şubat 2011, Ankara Türkiye nin Avrupa Birliği

Detaylı

rm o f t a l ip j o l o n ek gýda T a d ý G m için ya þ a i ye Türk u ulusal GIDA TEKNOLOJÝ PLATFORMU y a þ a m i ç i n g ý d a Kaynak: 2010 Envanteri (TGDF) Gýda Sektörü 73.722.988 nüfus Hane halký gýda

Detaylı

TÜRKİYE NİN AVRUPA BİRLİĞİ NE ÜYELİK SÜRECİNDE SAĞLIKTA İNOVASYON

TÜRKİYE NİN AVRUPA BİRLİĞİ NE ÜYELİK SÜRECİNDE SAĞLIKTA İNOVASYON TÜRKİYE NİN AVRUPA BİRLİĞİ NE ÜYELİK SÜRECİNDE SAĞLIKTA İNOVASYON Z. Güldem Ökem, PhD Research Fellow Centre for European Policy Studies(CEPS) 23 Şubat 2011, Ankara Türkiye nin Avrupa Birliği ne Üyelik

Detaylı

TÜRKİYE TEKNOLOJİ GELİŞTİRME VAKFI(TTGV) DESTEKLERİ

TÜRKİYE TEKNOLOJİ GELİŞTİRME VAKFI(TTGV) DESTEKLERİ TÜRKİYE TEKNOLOJİ GELİŞTİRME VAKFI(TTGV) DESTEKLERİ Bu çalışmada TTGV desteklerinin derlenmiş listesi bulunmaktadır. Derlenen bilgiler www.ttgv.org.tr den alıntıdır. DOĞU KARADENİZ KALKINMA AJANSI 0 İçindekiler

Detaylı

BVKAE www.bornovavet.gov.tr

BVKAE www.bornovavet.gov.tr Türkiye Veteriner İlaçları Pazarı Sorunlar ve Çözüm Önerileri Uluslararası Süt Sığırcılığı ve Süt Ürünleri Çalıştayı ve Sergisi 28-29 Nisan, 2008 - Konya İsmail Özdemir VİSAD - Veteriner Sağlık Ürünleri

Detaylı

SANGEM nedir ve nasıl bir oluşumdur?

SANGEM nedir ve nasıl bir oluşumdur? SANGEM nedir ve nasıl bir oluşumdur? Kısa adı SANGEM olan Sanayi Geliştirme Merkezi, Eskişehir Sanayi Odası (ESO) nın öncülüğünde Eskişehir sanayine rekabet üstünlüğü kazandırmak, yenilikçi sanayi modeli

Detaylı

Orta Karadeniz Bölgesel İnovasyon Stratejisi 2013-2023

Orta Karadeniz Bölgesel İnovasyon Stratejisi 2013-2023 Orta Karadeniz Bölgesel İnovasyon Stratejisi 2013-2023 İÇERİK Amaç, Vizyon Hazırlık Süreci İnovasyona Dayalı Mevcut Durum Stratejiler Kümelenme ile ilgili faaliyetler Sorular (Varsa) İNOVASYON & KÜMELENME

Detaylı

SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK POLİTİKASI. Sürdürülebilirlik vizyonumuz

SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK POLİTİKASI. Sürdürülebilirlik vizyonumuz SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK POLİTİKASI Sürdürülebilirlik vizyonumuz 150 yıllık bir süreçte inşa ettiğimiz rakipsiz deneyim ve bilgi birikimimizi; ekonomiye, çevreye, topluma katkı sağlamak üzere kullanmak, paydaşlarımız

Detaylı

www.novusens.com 2012, Novusens

www.novusens.com 2012, Novusens www.novusens.com İNOVASYON VE GİRİŞİMCİLİK ENSTİTÜSÜ Vizyon... Ulusal ve uluslararası paydaşları ile sürdürülebilir büyüme ve rekabeti amaçlayan, ekonomiye ve toplumsal kalkınmaya katma değer yaratacak

Detaylı

Sürdürülebilir Beslenme ve Geleceğin Gıda Gündemi

Sürdürülebilir Beslenme ve Geleceğin Gıda Gündemi Sürdürülebilir Beslenme ve Geleceğin Gıda Gündemi Dyt.Ece Nevra Durukan İstanbul Sağlık ve Beslenme Bienali, Sürdürülebilir Beslenme Beslenme ve kültürel ihtiyaçları karşılayan, aktif bir yaşam tarzını

Detaylı

2013/101 (Y) BTYK nın 25. Toplantısı. Üstün Yetenekli Bireyler Stratejisi nin İzlenmesi [2013/101] KARAR

2013/101 (Y) BTYK nın 25. Toplantısı. Üstün Yetenekli Bireyler Stratejisi nin İzlenmesi [2013/101] KARAR 2013/101 (Y) Üstün Yetenekli Bireyler Stratejisi nin İzlenmesi [2013/101] BTYK nın 2009/102 no.lu kararı kapsamında hazırlanan ve 25. toplantısında onaylanan Üstün Yetenekli Bireyler Stratejisi nin koordinasyonunun

Detaylı

A- YENİLEŞİM YÖNETİMİ

A- YENİLEŞİM YÖNETİMİ Yenileşim süreci içinde olan bir firmada aşağıda yer alan temel ölçütler aranır. A- YENİLEŞİM YÖNETİMİ 1-LİDERLİK Liderler, yenilikçi bir kurum için gerekli olan ihtiyaçlar doğrultusunda; Yenileşim doğrultusunda

Detaylı

Türkiye Teknoloji Geliştirme Vakfı

Türkiye Teknoloji Geliştirme Vakfı Türkiye Teknoloji Geliştirme Vakfı TTGV, 1 Haziran 1991 de bir Sivil Toplum Kuruluşu olarak, Türk Sanayii nin uluslararası pazarlardaki rekabet gücünü artırmak amacıyla, teknolojiye dayalı inovasyonun

Detaylı

Program Koordinatörü Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı

Program Koordinatörü Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı Onuncu Kalkınma Planı (2014-2018) KAMU ALIMLARI YOLUYLA TEKNOLOJİ GELİŞTİRME VE YERLİ ÜRETİM PROGRAMI EYLEM PLANI Program Koordinatörü Bilim, Sanayi ve Teknoloji KASIM 2014 KAMU ALIMLARI YOLUYLA TEKNOLOJİ

Detaylı

İÇ ANADOLU ANKARA KONYA EGE İZMİR AYDIN MANİSA MARMARA İSTANBUL BURSA

İÇ ANADOLU ANKARA KONYA EGE İZMİR AYDIN MANİSA MARMARA İSTANBUL BURSA İÇ ANADOLU ANKARA KONYA EGE İZMİR AYDIN MANİSA MARMARA İSTANBUL BURSA KARADENİZ ÇORUM TRABZON GİRESUN AKDENİZ MERSİN ANTALYA BURDUR ISPARTA GÜNEYDOĞU GAZİANTEP MALATYA DOĞU ANADOLU ERZURUM 1. Proje Pazarının

Detaylı

ANKARA KALKINMA AJANSI. www.ankaraka.org.tr

ANKARA KALKINMA AJANSI. www.ankaraka.org.tr ANKARA KALKINMA AJANSI www.ankaraka.org.tr TÜRKİYE'NİN En Genç Kalkınma Ajansı Ankara Kalkınma Ajansı bölge içi gelişmişlik farklarını azaltmak, bölgenin rekabet gücünü artırmak ve gelişimini hızlandırmak

Detaylı

EKONOMİ BAKANLIĞI GİRDİ TEDARİK STRATEJİSİ 2013-2015

EKONOMİ BAKANLIĞI GİRDİ TEDARİK STRATEJİSİ 2013-2015 EKONOMİ BAKANLIĞI GİRDİ TEDARİK STRATEJİSİ 2013-2015 GİTES NİÇİN GEREKLİ? Sorunlar; Emtia fiyatlarındaki dalgalanmalar ve artışlar, Dünya girdi kaynaklarının geleceğine yönelik belirsizlikler, Girdi tedarik

Detaylı

EGE ÜNİVERSİTESİ - EBİLTEM TEKNOLOJİ TRANSFER OFİSİ

EGE ÜNİVERSİTESİ - EBİLTEM TEKNOLOJİ TRANSFER OFİSİ EGE ÜNİVERSİTESİ - EBİLTEM TEKNOLOJİ TRANSFER OFİSİ Prof. Dr. Candeğer YILMAZ,... Ege Üniversitesi Rektörü EGE MODELİ 1994 den bu yana faaliyetini sürdürmektedir. Üniversitemiz: Ar-Ge ve Sanayi ilişkilerini

Detaylı

EGE ÜNİVERSİTESİ - EBİLTEM TEKNOLOJİ TRANSFER OFİSİ

EGE ÜNİVERSİTESİ - EBİLTEM TEKNOLOJİ TRANSFER OFİSİ EGE ÜNİVERSİTESİ - EBİLTEM TEKNOLOJİ TRANSFER OFİSİ... Semih ERDEN EGE MODELİ 1994 den bu yana faaliyetini sürdürmektedir. Üniversitemiz: Ar-Ge ve Sanayi ilişkilerini Türkiye için tamamen özgün bir yapısı

Detaylı

ENDÜSTRİYEL BİYOTEKNOLOJİ

ENDÜSTRİYEL BİYOTEKNOLOJİ ENDÜSTRİYEL BİYOTEKNOLOJİ Prof. Fazilet VARDAR SUKAN EBİLTEM 3 Nisan 2013, Ankara Tanımlar Biyoteknoloji Biyoekonomi Giriş Endüstriyel Biyoteknoloji sınırları, ürünlerin niteliği ve hangi sektöre hizmet

Detaylı

AB 6.Çerçeve Programı Türkiye nin Katılımı Organizasyon Tiplerine Göre Dağılım Analizi

AB 6.Çerçeve Programı Türkiye nin Katılımı Organizasyon Tiplerine Göre Dağılım Analizi AB 6.Çerçeve Programı Türkiye nin Katılımı Organizasyon Tiplerine Göre Dağılım Analizi 20 Ekim 2006 Giriş Ülkemizin AB Çerçeve Programlarına resmi olarak katılımı ilk olarak 6. Çerçeve Programında gerçekleşmiştir.

Detaylı

Boğaziçi Üniversitesi Yaşam Bilimleri ve Teknolojileri Uygulama ve Araştırma Merkezi

Boğaziçi Üniversitesi Yaşam Bilimleri ve Teknolojileri Uygulama ve Araştırma Merkezi Boğaziçi Üniversitesi Yaşam Bilimleri ve Teknolojileri Uygulama ve Araştırma Merkezi http://lifesci.boun.edu.tr Rana Sanyal rana.sanyal@boun.edu.tr Boğaziçi Üniversitesi Yaşam Bilimleri ve Teknolojileri

Detaylı

DÜNYADA VE TÜRKİYE DE TIBBİ CİHAZ SEKTÖRÜ VE STRATEJİ ÖNERİSİ Çalışması Kapsam ve Süreç. Mahmut Kiper 30 Ekim 2013 Ankara

DÜNYADA VE TÜRKİYE DE TIBBİ CİHAZ SEKTÖRÜ VE STRATEJİ ÖNERİSİ Çalışması Kapsam ve Süreç. Mahmut Kiper 30 Ekim 2013 Ankara DÜNYADA VE TÜRKİYE DE TIBBİ CİHAZ SEKTÖRÜ VE STRATEJİ ÖNERİSİ Çalışması Kapsam ve Süreç Mahmut Kiper 30 Ekim 2013 Ankara Çalışma Grubu Mahmut KİPER Deniz BAYHAN İlke Eren KARACA Tülay AKARSOY ALTAY Prof.

Detaylı

Üniversite ile Sanayi Arasındaki Köprüler: Teknoloji Transfer Arayüzleri. Mahmut Kiper TTGV, Başuzman

Üniversite ile Sanayi Arasındaki Köprüler: Teknoloji Transfer Arayüzleri. Mahmut Kiper TTGV, Başuzman Üniversite ile Sanayi Arasındaki Köprüler: Teknoloji Transfer Arayüzleri Mahmut Kiper TTGV, Başuzman Misyonlar: Üniversite: bilimsel ilerlemenin temel üreticileri Sanayi : yeni teknolojilerin ve buna bağlı

Detaylı

Türk Bankacılık ve Banka Dışı Finans Sektörlerinde Yeni Yönelimler ve Yaklaşımlar İslami Bankacılık

Türk Bankacılık ve Banka Dışı Finans Sektörlerinde Yeni Yönelimler ve Yaklaşımlar İslami Bankacılık İÇİNDEKİLER FİNANS, BANKACILIK VE KALKINMA 2023 ANA TEMA SÜRDÜRÜLEBİLİR KALKINMA: FİNANS VE BANKACILIK ALT TEMALAR Türkiye Ekonomisinde Kalkınma ve Finans Sektörü İlişkisi AB Uyum Sürecinde Finans ve Bankacılık

Detaylı

TTGV Yenilenebilir Enerji ve Enerji Verimliliği Destekleri

TTGV Yenilenebilir Enerji ve Enerji Verimliliği Destekleri TTGV Yenilenebilir Enerji ve Enerji Verimliliği Destekleri Yenilenebilir Enerji ve Enerji Verimliliğinin Finansmanı Bilgilendirme Toplantısı Ferda Ulutaş Türkiye Teknoloji Geliştirme Vakfı Odakule-İstanbul,

Detaylı

A.Hamdi Doğan Yönetim Kurulu Başkanı

A.Hamdi Doğan Yönetim Kurulu Başkanı A.Hamdi Doğan Yönetim Kurulu Başkanı WEF-Küresel Risk Raporu 5 Küresel Risk Ekonomik Risk Çevresel Risk Jeopolitik Riskler Toplumsal Riskler Teknolojik Riskler KAYNAK: WEF Global Risks Report 2014 Kişisel

Detaylı

TÜSİAD Kayıtdışı Ekonomiyle Mücadele Çalışma Grubu Sunumu

TÜSİAD Kayıtdışı Ekonomiyle Mücadele Çalışma Grubu Sunumu TÜSİAD Kayıtdışı Ekonomiyle Mücadele Çalışma Grubu Sunumu Ekonomi Koordinasyon Kurulu Toplantısı, İstanbul 12 Eylül 2008 Çalışma Grubu Amacı Kayıtdışı Ekonomiyle Mücadele M Çalışma Grubu nun amacı; Türkiye

Detaylı

www.geka.org.tr BÖLGESEL YENİLİK ve KALKINMA AJANSI DESTEKLERİ

www.geka.org.tr BÖLGESEL YENİLİK ve KALKINMA AJANSI DESTEKLERİ www.geka.org.tr BÖLGESEL YENİLİK ve KALKINMA AJANSI DESTEKLERİ Öncelikler ve İhtisaslaşma Organizasyon ve Eşgüdüm Yaşam Kalitesinin Artırılması Sürdürülebilir Kalkınma Bilgi Toplumuna Dönüşüm Rekabet Gücünün

Detaylı

SÜRDÜRÜLEBİLİR ÜRETİM VE TTGV FİNANSMAN DESTEKLERİ

SÜRDÜRÜLEBİLİR ÜRETİM VE TTGV FİNANSMAN DESTEKLERİ SÜRDÜRÜLEBİLİR ÜRETİM VE TTGV FİNANSMAN DESTEKLERİ Emrah Alkaya Türkiye Teknoloji Geliştirme Vakfı İskenderun Körfezi nde Endüstriyel Simbiyoz Projesi - Endüstriyel Simbiyoz ve Temiz Üretim Ar-Ge Proje

Detaylı

TÜRKİYE DE FİKRİ MÜLKİYET HAKLARININ KORUNMASI : ULUSLARARASI DOĞRUDAN YATIRIMLARA ETKİLER RAPORU

TÜRKİYE DE FİKRİ MÜLKİYET HAKLARININ KORUNMASI : ULUSLARARASI DOĞRUDAN YATIRIMLARA ETKİLER RAPORU TÜRKİYE DE FİKRİ MÜLKİYET HAKLARININ KORUNMASI : ULUSLARARASI DOĞRUDAN YATIRIMLARA ETKİLER RAPORU Güldem Berkman YASED Fikri Ve Sınai Mülkiyet Hakları Çalışma Grubu Sorumlu Yönetim Kurulu Üyesi YATIRIMLARIN

Detaylı

İlaç Temel Araştırma Merkezi (İTAM) Projesi Toplantısı Türkiye nin İlaç Ar-Ge sinde İlerlemesi için Somut Hedefler "

İlaç Temel Araştırma Merkezi (İTAM) Projesi Toplantısı Türkiye nin İlaç Ar-Ge sinde İlerlemesi için Somut Hedefler İlaç Temel Araştırma Merkezi (İTAM) Projesi Toplantısı Türkiye nin İlaç Ar-Ge sinde İlerlemesi için Somut Hedefler " Dr. Filiz SAYAR Sanayi Genel Müdürlüğü Kadir Has Üniversitesi, İstanbul 19 Aralık 2013

Detaylı

Türkiye de Ulusal Politikalar ve Endüstriyel Simbiyoz

Türkiye de Ulusal Politikalar ve Endüstriyel Simbiyoz Türkiye de Ulusal Politikalar ve Endüstriyel Simbiyoz Ferda Ulutaş Türkiye Teknoloji Geliştirme Vakfı KALKINMA AJANSLARI VE BÖLGE PLANLARI İÇİN ENDÜSTRİYEL SİMBİYOZ ÇALIŞTAYI 31 Ocak 1 Şubat 2013 CK Farabi

Detaylı

Sanayinin Araştırma-Teknoloji Geliştirme Yenileşim (ATGY) Süreçlerinde Üniversitelerin Rolü. Hasan Mandal 2 Haziran 2011

Sanayinin Araştırma-Teknoloji Geliştirme Yenileşim (ATGY) Süreçlerinde Üniversitelerin Rolü. Hasan Mandal 2 Haziran 2011 Sanayinin Araştırma-Teknoloji Geliştirme Yenileşim (ATGY) Süreçlerinde Üniversitelerin Rolü Hasan Mandal 2 Haziran 2011 1 SANAYİ KURULUŞLARI İÇİN REKABET EVRİMİ 1960 lar ÜRETİM üstünlüğü ile rekabet 1970

Detaylı

TIBBİ CİHAZLAR SEKTÖR ANALİZİ

TIBBİ CİHAZLAR SEKTÖR ANALİZİ TIBBİ CİHAZLAR SEKTÖR ANALİZİ 1. Tıbbi cihazlar sektörü dünyada çok hızla büyüyen, dinamizmi yüksek ve temel özellikleri zamanla gelişmiş ülkeler/dev firmalar lehine oluşmuş bir yapıya sahiptir. Dünya

Detaylı

Türkiye Teknoloji Geliştirme Vakfı

Türkiye Teknoloji Geliştirme Vakfı Türkiye Teknoloji Geliştirme Vakfı A. Hakan ÖZDEMİR 31 Mayıs 2010 Vakfımızın Kuruluşu TTGV, 1 Haziran 1991 de bir Sivil Toplum Kuruluşu olarak, Türk Sanayii nin uluslararası pazarlardaki rekabet gücünü

Detaylı

T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI OFFSET (SİP) UYGULAMALARI

T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI OFFSET (SİP) UYGULAMALARI T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI OFFSET (SİP) UYGULAMALARI 02.04.2015 1 OFFSET E İLİŞKİN YASAL DÜZENLEMELER 663 sayılı KHK nın 13. ve 50. maddeleri, 6518 sayılı Kanunun 45. ve 52. Maddelerine istinaden Bilim, Sanayi

Detaylı

İVEDİK OSB. Misyon-Vizyon

İVEDİK OSB. Misyon-Vizyon İVEDİK OSB Misyon-Vizyon Ankara nın ve üyelerinin; ulusal ve uluslararası ticaretten daha fazla pay alan, rekabet gücüne ulaşmış siyasi ve ekonomik oluşumları kendi yararı doğrultusunda kullanabilen, varlık

Detaylı

MALİTÜRK DENETİM VE SERBEST MUHASEBECİ MALİ MÜŞAVİRLİK A.Ş.

MALİTÜRK DENETİM VE SERBEST MUHASEBECİ MALİ MÜŞAVİRLİK A.Ş. Misyon ve Vizyonumuz Müşterilerine en yüksek standartlarda kişisel hizmetler sağlamaya adanmış profesyonel kadro ile küresel bir iş ağı oluşturmaktır. Türkiye nin, yakın gelecekte AB ile üyeliğe varabilecek

Detaylı

Okullardaki Elektrik Sistemlerinde Enerji Verimliliği Sağlamanın Yolları

Okullardaki Elektrik Sistemlerinde Enerji Verimliliği Sağlamanın Yolları Okullardaki Elektrik Sistemlerinde Enerji Verimliliği Sağlamanın Yolları Yrd. Doç. Dr. Hacer Şekerci Yaşar Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Elektrik ve Elektronik Mühendisliği Bölümü (Bina Enerji Yöneticisi)

Detaylı

TÜBİSAD Bilişim Çözümleri Platformu

TÜBİSAD Bilişim Çözümleri Platformu TÜBİSAD Bilişim Çözümleri Platformu Bilgi ve iletişim teknolojilerinde yaşanan hızlı gelişmeler sektörde üretilen mal ve hizmetlerin hedef kitleye yeterli düzeyde ulaşmasını da zorlaştırıyor. Artık sadece

Detaylı

İşletmelerin Karşılaştığı Tehdit Nedir? Zafer-İn Operasyonu nun Hedefleri Nedir?

İşletmelerin Karşılaştığı Tehdit Nedir? Zafer-İn Operasyonu nun Hedefleri Nedir? İşletmelerin Karşılaştığı Tehdit Nedir? Pek çok işletme, sektördeki yeniliklere ve değişen taleplere hızlı uyum sağlayamadığı için rekabet edemez ve hatta devamlılığını sağlayamaz hale gelebilmektedir.

Detaylı

Bilim ve Teknoloji Yüksek Kurulu 28. Toplantısı. Yeni Kararlar

Bilim ve Teknoloji Yüksek Kurulu 28. Toplantısı. Yeni Kararlar Bilim ve Teknoloji Yüksek Kurulu 8. Toplantısı Yeni Kararlar İÇİNDEKİLER. Yeni Kararlar.. Üniversitelerin Ar-Ge Stratejilerinin Geliştirilmesine Yönelik Çalışmalar Yapılması [05/0].. Doktora Derecesine

Detaylı

WWW.GREENıNDUSTRYPLATFORM.ORG. YEŞİL ENDÜSTRİ PLATFORMU İlk Danışma Kurulu Toplantısı 3 Nisan 2013 Paris, Fransa

WWW.GREENıNDUSTRYPLATFORM.ORG. YEŞİL ENDÜSTRİ PLATFORMU İlk Danışma Kurulu Toplantısı 3 Nisan 2013 Paris, Fransa YEŞİL ENDÜSTRİ PLATFORMU İlk Danışma Kurulu Toplantısı 3 Nisan 2013 Paris, Fransa DÜNYA DAKİ DURUM GSYİH nın Dünya daki eğilimleri, nüfus ve malzeme kullanımı Source: Dittrich, M. et al., Green Economies

Detaylı

HT-TTM (Hacettepe Teknokent Teknoloji

HT-TTM (Hacettepe Teknokent Teknoloji HT-TTM (Hacettepe Teknokent Teknoloji Transfer Merkezi) Tanıtımı Dr. Olcay Özçakır 16.12.2014 HT-TTM: Yapılanma Kuruluş : 2008 Temmuz (Hacettepe Teknokent A.Ş. nin bir alt birimi) Şirketleşme (A.Ş.) :

Detaylı

TÜRKİYE İLAÇ SEKTÖRÜ NDE AR-GE

TÜRKİYE İLAÇ SEKTÖRÜ NDE AR-GE TÜRKİYE İLAÇ SEKTÖRÜ NDE AR-GE Süfyan EMİROĞLU Genel Müdür Sanayi Genel Müdürlüğü İlaç Temel Araştırma Merkezi (İTAM) Projesi Açılış Toplantısı, İstanbul 11 Nisan 2013 AR-GE ve İNOVASYON YENİ VEYA İYİLEŞTİRİLMİŞ

Detaylı

KURUM İÇ DEĞERLENDİRME RAPORU HAZIRLAMA KILAVUZU

KURUM İÇ DEĞERLENDİRME RAPORU HAZIRLAMA KILAVUZU KURUM İÇ DEĞERLENDİRME RAPORU HAZIRLAMA KILAVUZU ANKARA- 13 /04/2016 1 Araştırma ve Geliştirme Yönetim Sistemi 2 Araştırma ve Geliştirme Araştırma Stratejisi ve Hedefleri Araştırma Kaynakları Araştırma

Detaylı

TÜRKİYE NİN ÜSİ ODAKLI SÜREÇLERİ 2011-2014 (23.BTYK - 27.BTYK) 2014 ve Sonrası (27. BTYK - )

TÜRKİYE NİN ÜSİ ODAKLI SÜREÇLERİ 2011-2014 (23.BTYK - 27.BTYK) 2014 ve Sonrası (27. BTYK - ) TÜRKİYE NİN ÜSİ ODAKLI SÜREÇLERİ 2011 öncesi ( - 23. BTYK) 2011-2014 (23.BTYK - 27.BTYK) 2014 ve Sonrası (27. BTYK - ) ANA HEDEF 2023 YILINDA DÜNYANIN EN BÜYÜK 10 EKONOMİSİNDEN BİRİSİ OLMAK!!! 500 Milyar

Detaylı

Bu toplantı, İlaç Endüstrisi İşverenler Sendikası nın kuruluşunun 50 inci yılına denk gelmesi vesilesiyle bizler için ayrı bir öneme sahip.

Bu toplantı, İlaç Endüstrisi İşverenler Sendikası nın kuruluşunun 50 inci yılına denk gelmesi vesilesiyle bizler için ayrı bir öneme sahip. Saygıdeğer Sosyal Güvenlik Kurumu Başkan Yardımcım, Sayın Kamu Temsilcilerimiz, Akademik Camiamızın Değerli Temsilcileri, Sektörümüzün Değerli Temsilcileri, Değerli Basın Mensupları, Sayın Konuklar, Hoş

Detaylı

Teknoloji ve Yenilik Destek Programları Başkanlığı (TEYDEB)

Teknoloji ve Yenilik Destek Programları Başkanlığı (TEYDEB) Teknoloji ve Yenilik Destek Programları Başkanlığı (TEYDEB) Pınar AKER Bilimsel Programlar Uzmanı 11 Ekim 2011, Koç Üniversitesi Ulusal Bilim, Teknoloji ve Yenilik Stratejisi 2011-2016 Ar-Ge ve yenilik

Detaylı

ÜSİMP 2013 Altıncı Ulusal Kongresi, 09-10 Mayıs 2013, Düzce Üniversitesi

ÜSİMP 2013 Altıncı Ulusal Kongresi, 09-10 Mayıs 2013, Düzce Üniversitesi Yrd.Doç.Dr. Altan Özkil Atılım Üniversitesi Sav. Tekno. Uyg. ve Arşt. Merkezi Müdürü Prof.Dr. Hasan AKAY Atılım Üniversitesi Rektör Yardımcısı ÜSİMP 2013 Altıncı Ulusal Kongresi, 09-10 Mayıs 2013, Düzce

Detaylı

Makine Mühendisliği Bölümü

Makine Mühendisliği Bölümü Makine Mühendisliği Bölümü Neden Makine Mühendisliği Teknolojiyi kullanan, teknoloji üreten ve teknolojiye yön veren, toplum yararına bilimsel bilgi sağlayan günümüz ve yarınların problemlerine çözüm arayan

Detaylı

TÜRK PERAKENDE SEKTÖRÜ VE BEKLENTİLERİMİZ

TÜRK PERAKENDE SEKTÖRÜ VE BEKLENTİLERİMİZ TÜRK PERAKENDE SEKTÖRÜ VE BEKLENTİLERİMİZ Türkiye de perakende sektörü, 300 milyar dolara ulaşan büyüklüğü, 365 bin mağaza sayısı ve 2009-2013 yılları arasında yıllık bileşik %7 büyüme ile öne çıkan sektörler

Detaylı

TTGV ÇEVRE PROJE FAALİYETLERİ VE İŞBİRLİĞİ AĞLARI OLUŞTURULMASI PROJESİ

TTGV ÇEVRE PROJE FAALİYETLERİ VE İŞBİRLİĞİ AĞLARI OLUŞTURULMASI PROJESİ TTGV ÇEVRE PROJE FAALİYETLERİ VE İŞBİRLİĞİ AĞLARI OLUŞTURULMASI PROJESİ ÇİMENTO SEKTÖRÜ ÇEVRE GRUBU MESLEKTAŞLAR TOPLANTISI Emrah Alkaya Türkiye Teknoloji Geliştirme Vakfı 12 Ekim 2012 Türkiye Çimento

Detaylı

Türk Tıbbi Onkoloji Derneği nin

Türk Tıbbi Onkoloji Derneği nin Türk Tıbbi Onkoloji Derneği nin Kanser Kontrolü ndeki Rolü DR. PINAR SAİP TÜRK TIBBİ ONKOLOJİ DERNEĞİ BAŞKANI Misyonumuz Ülkemizdeki tıbbi onkologların özlük haklarını savunmak, birlikte çalışma kültürünü

Detaylı

Bal ve Diğer Arı Ürünleri ile Sağlıklı Yaşam Platformu TAYLAN SAMANCI BALDER TEKNİK DANIŞMANI PROJE KOORDİNATÖR YRD.

Bal ve Diğer Arı Ürünleri ile Sağlıklı Yaşam Platformu TAYLAN SAMANCI BALDER TEKNİK DANIŞMANI PROJE KOORDİNATÖR YRD. Bal ve Diğer Arı Ürünleri ile Sağlıklı Yaşam Platformu TAYLAN SAMANCI BALDER TEKNİK DANIŞMANI PROJE KOORDİNATÖR YRD. ZİRAAT MÜHENDİSİ Derneğimiz... Bal Paketleyicileri, Sanayicileri ve İhracatçılarını

Detaylı

PROJE YAPIM VE YÖNETİMİ İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİ 09071067 ŞEYMA GÜLDOĞAN

PROJE YAPIM VE YÖNETİMİ İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİ 09071067 ŞEYMA GÜLDOĞAN PROJE YAPIM VE YÖNETİMİ İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİ 09071067 ŞEYMA GÜLDOĞAN İnsan kaynakları bir organizasyondaki tüm çalışanları ifade eder. Diğer bir deyişle organizasyondaki yöneticiler, danışmanlar,

Detaylı

T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI. İhracat Genel Müdürlüğü KOBİ ve Kümelenme Destekleri Daire Başkanlığı. Hatice Şafak BOZKIR İG Uzmanı

T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI. İhracat Genel Müdürlüğü KOBİ ve Kümelenme Destekleri Daire Başkanlığı. Hatice Şafak BOZKIR İG Uzmanı T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI İhracat Genel Müdürlüğü KOBİ ve Kümelenme Destekleri Daire Başkanlığı Hatice Şafak BOZKIR İG Uzmanı ? UR-GE Tebliği nin Çıkış Noktası UR-GE Tebliği nin Vizyonu ve Yapıtaşları UR-GE

Detaylı

T.C. KIRIKKALE VALİLİĞİ İL GIDA TARIM VE HAYVANCILIK MÜDÜRLÜĞÜ ARALIK 2013 KIRSAL KALKINMA YATIRIMLARININ DESTEKLENMESİ PROGRAMI

T.C. KIRIKKALE VALİLİĞİ İL GIDA TARIM VE HAYVANCILIK MÜDÜRLÜĞÜ ARALIK 2013 KIRSAL KALKINMA YATIRIMLARININ DESTEKLENMESİ PROGRAMI T.C. KIRIKKALE VALİLİĞİ İL GIDA TARIM VE HAYVANCILIK MÜDÜRLÜĞÜ ARALIK 2013 KIRSAL KALKINMA YATIRIMLARININ DESTEKLENMESİ PROGRAMI RECEP KIRBAŞ İL GIDA TARIM VE HAYVANCILIK MÜDÜRÜ Kırsal Kalkınma Yatırımlarının

Detaylı

YATIRIM TEŞVİK SİSTEMİ

YATIRIM TEŞVİK SİSTEMİ T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI Teşvik Uygulama ve Yabancı Sermaye Genel Müdürlüğü YATIRIM TEŞVİK SİSTEMİ Ahmet GÜNEŞ Dış Ticaret Uzmanı BURSA 21/05/2015 1 SUNUM PLANI 1. Yeni Teşvik Sisteminin Hazırlık Süreci

Detaylı

DOĞAKA- TR63 Bölgesi FOODEX 2014 Fuarı Hazırlık

DOĞAKA- TR63 Bölgesi FOODEX 2014 Fuarı Hazırlık DOĞAKA- TR63 Bölgesi FOODEX 2014 Fuarı Hazırlık DOĞAKA- TR63 Bölgesi FOODEX 2014 Fuarı Hazırlık DOĞAKA- TR63 Bölgesi FOODEX 2014 Fuarı Hazırlık Mevcut Durum Değerlendirmesi: Dünya ticaretinde gıda sektörü

Detaylı

Küme Bazlı Yerel Ekonomik Kalkınma Girişimleri ve Yenilikçilik

Küme Bazlı Yerel Ekonomik Kalkınma Girişimleri ve Yenilikçilik AGORADA 2012 BÖLGESEL İNOVASYON STRATEJİSİNİN UYGULANMASI: BİR ADIM SONRASI 19.10.2012 / Samsun Küme Bazlı Yerel Ekonomik Kalkınma Girişimleri ve Yenilikçilik Bülent Açıkgöz BM Ortak Program Yöneticisi

Detaylı

Tarım & gıda alanlarında küreselleşme düzeyi. Hareket planları / çözüm önerileri. Uluslararası yatırımlar ve Türkiye

Tarım & gıda alanlarında küreselleşme düzeyi. Hareket planları / çözüm önerileri. Uluslararası yatırımlar ve Türkiye Fırsatlar Ülkesi Türkiye Yatırımcılar için Güvenli bir Liman Tarım ve Gıda Sektöründe Uluslararası Yatırımlar Dr Mehmet AKTAŞ Yaşar Holding A.Ş. 11-12 Şubat 2009, İstanbul sunuş planı... I. Küresel gerçekler,

Detaylı

UNIDO EKO-VERİMLİLİK PROGRAMI ve TTGV Planlanan Faaliyetler ve Firmaların Katılımı

UNIDO EKO-VERİMLİLİK PROGRAMI ve TTGV Planlanan Faaliyetler ve Firmaların Katılımı UNIDO EKO-VERİMLİLİK PROGRAMI ve TTGV Planlanan Faaliyetler ve Firmaların Katılımı Ferda Ulutaş, Emrah Alkaya Türkiye Teknoloji Geliştirme Vakfı 5 Mart 2009 Kayseri 6 Mart 2009 Niğde 12 Mart 2009 Adana

Detaylı

Maliye Bakanı Sayın Mehmet Şimşek in Konuşma Metni

Maliye Bakanı Sayın Mehmet Şimşek in Konuşma Metni GSO-TOBB-TEPAV Girişimcilik Merkezinin Açılışı Kredi Garanti Fonu Gaziantep Şubesi nin Açılışı Proje Değerlendirme ve Eğitim Merkezi nin Açılışı Dünya Bankası Gaziantep Bilgi Merkezi Açılışı 23 Temmuz

Detaylı

2010/8 SAYILI ULUSLARARASI REKABETÇİLİĞİN GELİŞTİRİLMESİ DESTEĞİ T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI

2010/8 SAYILI ULUSLARARASI REKABETÇİLİĞİN GELİŞTİRİLMESİ DESTEĞİ T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI 2010/8 SAYILI ULUSLARARASI REKABETÇİLİĞİN GELİŞTİRİLMESİ DESTEĞİ T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI İhracat Genel Müdürlüğü KOBİ ve Kümelenme Destekleri Daire Başkanlığı M. Emrah SAZAK Daire Başkanı UR GE Tebliğinin

Detaylı

İŞLETME 2020 MANİFESTOSU AVRUPA DA İHTİYACIMIZ OLAN GELECEK

İŞLETME 2020 MANİFESTOSU AVRUPA DA İHTİYACIMIZ OLAN GELECEK İŞLETME 2020 MANİFESTOSU AVRUPA DA İHTİYACIMIZ OLAN GELECEK Daha kapsayıcı bir toplum için sözlerini eyleme dökerek çalışan iş dünyası ve hükümetler AVRUPA DA İHTİYACIMIZ OLAN GELECEK Avrupa da önümüzdeki

Detaylı

KAMU ALIMLARI YOLUYLA TEKNOLOJİ GELİŞTİRME VE YERLİ ÜRETİM PROGRAMI EYLEM PLANI

KAMU ALIMLARI YOLUYLA TEKNOLOJİ GELİŞTİRME VE YERLİ ÜRETİM PROGRAMI EYLEM PLANI Onuncu Kalkınma Planı (2014-2018) KAMU ALIMLARI YOLUYLA TEKNOLOJİ GELİŞTİRME VE YERLİ ÜRETİM PROGRAMI EYLEM PLANI Koordinatör Teknoloji Bakanlığı Öncelikli Dönüşüm Programları, 16/02/2015 tarihli ve 2015/3

Detaylı

Biyosistem mühendisi bir sistem mühendisidir. Sistem mühendisi, doğa ve

Biyosistem mühendisi bir sistem mühendisidir. Sistem mühendisi, doğa ve Biyosistem Mühendisliği Tarımsal üretimin gerçekleşmesi için sadece toprak, su ve hava gibi etmenlerin bir arada olması yeterli olmamakta, bunlarla beraber bitki ve hayvanlarla olan ortak yapılanma en

Detaylı

Güncelleme: 15 Nisan 2012

Güncelleme: 15 Nisan 2012 İNOVİTA için Gözden Geçirilmiş Sürüm Dünya Bankası Türkiye Ulusal İnovasyon Sistemi Raporu ndan Özet Notlar Haziran 2009 Güncelleme: 15 Nisan 2012 1 2007 ve 2013 yılları arasını kapsayan 9. Kalkınma Planı,

Detaylı

İSO YÖNETİM KURULU BAŞKANI ERDAL BAHÇIVAN IN KONUŞMASI

İSO YÖNETİM KURULU BAŞKANI ERDAL BAHÇIVAN IN KONUŞMASI İSO YÖNETİM KURULU BAŞKANI ERDAL BAHÇIVAN IN KONUŞMASI 2023 e 10 Kala Kamu Üniversite Sanayi İşbirliği Bölgesel Toplantısı nda konuya yönelik düşüncelerimi ifade etmeden önce sizleri, şahsım ve İstanbul

Detaylı

SAN-TEZ PROJE DESTEKLERİ VE SANAYİ-ÜNİVERSİTE İŞBİRLİĞİNE KATKILARI

SAN-TEZ PROJE DESTEKLERİ VE SANAYİ-ÜNİVERSİTE İŞBİRLİĞİNE KATKILARI SAN-TEZ PROJE DESTEKLERİ VE SANAYİ-ÜNİVERSİTE İŞBİRLİĞİNE KATKILARI Doç. Dr. Metin TANOĞLU Makina Mühendisliği Bölümü "İnovasyon ve Ar-Ge nin önemini kavramış kendi teknolojisini üreten ve satan, rekabet

Detaylı

Özet Tanıtım Dokümanı

Özet Tanıtım Dokümanı Özet Tanıtım Dokümanı Istanbul, 2012 UME GLOBAL, kurumsal finansman / özel girişim sermayesi alanlarında danışmanlık hizmeti veren güvenilir bir ortaktır Geçmiş Deneyimler Toplamda 70 yılı aşkın endüstri,

Detaylı

Makroekonomik Hedeflere Ulaşmada Rekabet Politikası ve Uygulamalarının Rolü

Makroekonomik Hedeflere Ulaşmada Rekabet Politikası ve Uygulamalarının Rolü Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Makroekonomik Hedeflere Ulaşmada Rekabet Politikası ve Uygulamalarının Rolü Durmuş Yılmaz, Başkan 26 Mart 2008, Ankara Değerli Konuklar, Hepinizi saygıyla selamlıyorum.

Detaylı

7.ÇP Sosyo-ekonomik ve Beşeri Bilimler(SSH) Araştırmaları

7.ÇP Sosyo-ekonomik ve Beşeri Bilimler(SSH) Araştırmaları 7.ÇP Sosyo-ekonomik ve Beşeri Bilimler(SSH) Araştırmaları Seda GÖKSU AB Çerçeve Programları Ulusal Koordinasyon Ofisi Sunum Planı 7.ÇP SSH Araştırma Alanı 7.ÇP SSH alanı projelerine nasıl ortak olabilirim?

Detaylı

BİYOKÜTLE SİSTEMLERİ VE TÜRKİYE KAZAN SEKTÖRÜ

BİYOKÜTLE SİSTEMLERİ VE TÜRKİYE KAZAN SEKTÖRÜ BİYOKÜTLE SİSTEMLERİ VE TÜRKİYE KAZAN SEKTÖRÜ KBSB Kazan ve Basınçlı Kap Sanayicileri Birliği - 2014 Ahmet Cevat Akkaya www.kbsb.org.tr Milyar Kaçınılmaz Son? Misyon? Tek gerçek kaynak - Dünya Dünya popülasyon

Detaylı

UYGULAMALI TEKNOLOJİ TİCARİLEŞTİRME PROGRAMI NEDİR? PROGRAMA KİMLER KATILMALI? Uygulamalı Teknoloji Ticarileştirme Programı (UTTP)

UYGULAMALI TEKNOLOJİ TİCARİLEŞTİRME PROGRAMI NEDİR? PROGRAMA KİMLER KATILMALI? Uygulamalı Teknoloji Ticarileştirme Programı (UTTP) UYGULAMALI TEKNOLOJİ TİCARİLEŞTİRME PROGRAMI NEDİR? PROGRAMA KİMLER KATILMALI? Uygulamalı Teknoloji Ticarileştirme Programı (UTTP) Yükselen teknolojilere dayalı yeni girişimler yaratmak isteyen yaratıcı

Detaylı

Temiz Üretim Süreçlerine Geçişte Hibe Programlarının KOBİ lere Katkısı. Ertuğrul Ayrancı Doğu Marmara Kalkınma Ajansı 07.10.2015

Temiz Üretim Süreçlerine Geçişte Hibe Programlarının KOBİ lere Katkısı. Ertuğrul Ayrancı Doğu Marmara Kalkınma Ajansı 07.10.2015 Temiz Üretim Süreçlerine Geçişte Hibe Programlarının KOBİ lere Katkısı Ertuğrul Ayrancı Doğu Marmara Kalkınma Ajansı 07.10.2015 KOBİ lere Yönelik Destekler -Kalkınma Ajansları -KOSGEB -TÜBİTAK -Bilim Sanayi

Detaylı

İŞBİRLİĞİ YAPILACAK KURUM/KURULUŞ. Hazine Müstaşarlığı Kalkınma Bakanlığı Maliye Bakanlığı Sosyal Taraflar

İŞBİRLİĞİ YAPILACAK KURUM/KURULUŞ. Hazine Müstaşarlığı Kalkınma Bakanlığı Maliye Bakanlığı Sosyal Taraflar TARIM SEKTÖRÜ 1. Tarım sektöründe istihdam şartları iyileştirilecektir. 1.1 Tarıma yönelik destekler ihtisaslaşmayı ve istihdamı korumayı teşvik edecek biçimde tasarlanacaktır. Hayvancılık Hazine Müstaşarlığı

Detaylı

Teknoloji ve Yenilik Destek Programları Başkanlığı (TEYDEB)

Teknoloji ve Yenilik Destek Programları Başkanlığı (TEYDEB) Teknoloji ve Yenilik Destek Programları Başkanlığı (TEYDEB) S. Hilmi YAVUZ TEYDEB Başkan Yardımcısı 7 Haziran 2011, Bilkent Üniversitesi Özel Sektöre Kamu Ar-Ge Destekleri Projelere hibe destekler TÜBİTAK

Detaylı

Meyve ve Sebze Depolanması ve İhracatında Kullanılan Modifiye Atmosfer Ambalajlarındaki Gelişmeler Doç. Dr. Fatih ŞEN

Meyve ve Sebze Depolanması ve İhracatında Kullanılan Modifiye Atmosfer Ambalajlarındaki Gelişmeler Doç. Dr. Fatih ŞEN Meyve ve Sebze Depolanması ve İhracatında Kullanılan Modifiye Atmosfer Ambalajlarındaki Gelişmeler Doç. Dr. Fatih ŞEN Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi Bahçe Bitkileri Bölümü fatih.sen@ege.edu.tr Modifiye

Detaylı

ZORLUKLAR, FIRSATLAR VE STRATEJĐLER

ZORLUKLAR, FIRSATLAR VE STRATEJĐLER Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası FĐNANSAL EĞĐTĐM VE FĐNANSAL FARKINDALIK: ZORLUKLAR, FIRSATLAR VE STRATEJĐLER Durmuş YILMAZ Başkan Mart 2011 Đstanbul Sayın Bakanım, Saygıdeğer Katılımcılar, Değerli Konuklar

Detaylı

Özet. Gelişen küresel ekonomide uluslararası yatırım politikaları. G-20 OECD Uluslararası Yatırım Küresel Forumu 2015

Özet. Gelişen küresel ekonomide uluslararası yatırım politikaları. G-20 OECD Uluslararası Yatırım Küresel Forumu 2015 G-20 OECD Uluslararası Yatırım Küresel Forumu 2015 Gelişen küresel ekonomide uluslararası yatırım politikaları Ekonomi Bakanligi Ev Sahipliginde Özet 5 Ekim 2015 Hilton Istanbul Bosphorus Hotel İstanbul,

Detaylı

İŞBİRLİĞİ YAPILACAK KURUM/KURULUŞ. Hazine Müstaşarlığı Kalkınma Bakanlığı Maliye Bakanlığı Sosyal Taraflar

İŞBİRLİĞİ YAPILACAK KURUM/KURULUŞ. Hazine Müstaşarlığı Kalkınma Bakanlığı Maliye Bakanlığı Sosyal Taraflar TARIM SEKTÖRÜ 1. Tarım sektöründe istihdam şartları iyileştirilecektir. 1.1 Tarıma yönelik destekler ihtisaslaşmayı ve istihdamı korumayı teşvik edecek biçimde tasarlanacaktır. Hayvancılık (Tarım Reformu

Detaylı

T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI

T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI 2010/8 SAYILI ULUSLARARASI REKABETÇİLİĞİN GELİŞTİRİLMESİ DESTEĞİNE YÖNELİK URGE PROJE YÖNETİMİ EĞİTİM PROGRAMI T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI İhracat Genel Müdürlüğü KOBİ ve Kümelenme Destekleri Daire Başkanlığı

Detaylı

BALIKESİR ÜNİVERSİTESİ ARAŞTIRMA PROJELERİ KOORDİNASYON OFİSİ YÖNERGESİ. BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam ve Tanımlar

BALIKESİR ÜNİVERSİTESİ ARAŞTIRMA PROJELERİ KOORDİNASYON OFİSİ YÖNERGESİ. BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam ve Tanımlar BALIKESİR ÜNİVERSİTESİ ARAŞTIRMA PROJELERİ KOORDİNASYON OFİSİ YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam ve Tanımlar Amaç Madde 1- (1) Bu yönergenin amacı, ulusal ve uluslararası bilimsel araştırma ve geliştirme

Detaylı

GIDA GÜVENLİĞİ VE YENİ TARIM POLİTİKASINA İLİŞKİN ÖNERİLER

GIDA GÜVENLİĞİ VE YENİ TARIM POLİTİKASINA İLİŞKİN ÖNERİLER GIDA GÜVENLİĞİ VE YENİ TARIM POLİTİKASINA İLİŞKİN ÖNERİLER 30 10 2013 topraksuenerji-ulusal güvenlik denince çoğu zaman zihnimizde sınırda nöbet tutan askerler, fırlatılmaya hazır füzeler, savaş uçakları

Detaylı

Üye Memnuniyet ve Beklenti Anketi Sonuçları Eylem Planı SAKARYA TİCARET BORSASI. Hazırlayan: Dr. Yüksel VARDAR

Üye Memnuniyet ve Beklenti Anketi Sonuçları Eylem Planı SAKARYA TİCARET BORSASI. Hazırlayan: Dr. Yüksel VARDAR Üye Memnuniyet ve Beklenti Anketi Sonuçları Eylem Planı SAKARYA TİCARET BORSASI Hazırlayan: Dr. Yüksel VARDAR SAKARYA TİCARET BORSASI ÜYE BEKLENTİ VE MEMNUNİYET ANKETİ SONUÇLARI VE EYLEM PLANI BORSANIN

Detaylı

YÜKSEKÖĞRETİM KALİTE KURULU BİLGİ NOTU

YÜKSEKÖĞRETİM KALİTE KURULU BİLGİ NOTU YÜKSEKÖĞRETİM KALİTE KURULU BİLGİ NOTU Yükseköğretim Kalite Kurulunun Kurulma Nedeni Yükseköğretimde yapısal değişikliği gerçekleştirecek ilk husus Kalite Kuruludur. Yükseköğretim Kurulu girdi ile ilgili

Detaylı