T.C. ADNAN MENDERES ÜNVERSTES SOSYAL BLMLER ENSTTÜSÜ YL

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "T.C. ADNAN MENDERES ÜNVERSTES SOSYAL BLMLER ENSTTÜSÜ YL 2006 0007"

Transkript

1 T.C. ADNAN MENDERES ÜNVERSTES SOSYAL BLMLER ENSTTÜSÜ YL TOPLAM KALTE YÖNETM UYGULAMALARINA ÖRGÜT KÜLTÜRÜNÜN ETKS: AMPRK BR ÇALIMA HAZIRLAYAN: BAAK ÇATALOLU DANIMAN: YRD. DOÇ. DR. AL ENDER ALTUNOLU AYDIN, 2006

2 i ÖZ Günümüzde iletmelerin rekabet avantajı elde edebilmeleri için mal ve/veya hizmetlerini sundukları müterilerinin beklentilerini en iyi ekilde karılamaları, bir baka deyile müteri tatminini salamaları gerekmektedir. Müteri tatminin salanması için kullanılan tekniklerden bir tanesi de Toplam Kalite Yönetimi dir. letmenlerin rekabet avantajı salamalarının bir dier yolu da örgüt kültürü olarak adlandırılan, iletmede çalıanların ortak deerlerini ifade eden kavramı güçlü hale getirmeleridir. Bu tez çalımasının amacı, iletmelerin rekabet gücünü artıran Toplam Kalite Yönetimi uygulamaları ve örgüt kültürü arasındaki etkileimin incelenmesi ve bu etkileimin iletmenin performansına nasıl yansıdıının belirlenmesidir. Çalıma literatür taraması ve alan aratırmasından olumaktadır. Alan aratırması, 2006 yılında, Denizli Organize Sanayi Bölgesi nde faaliyet gösteren tekstil iiyle uraan firmalar üzerinde uygulanmıtır. Veriler anket yöntemiyle toplanmıtır. ABSTRACT Nowadays, it is necessary for companies that they have to meet their customer s expectations, to whom they offer their goods and services, to have competitive advantage. In other words, they have to provide customer satisfaction. One of the technics to provide customer satisfaction is Total Quality Management. Other way of having competitive advantage is to strengthen the notion of corporate culture which means the common values of employees in a company. The aims of this thesis are to investigate the interaction between Total Quality Management practices and corporate culture that increase the competitive advantage of a company, and to determine the reflection of this interaction to company s performance. This study contains literature review and a field study. The field study was applied to textile companies in Denizli Organized Industrial Region in Data is collected by surveying method. ANAHTAR KELMELER / KEYWORDS Toplam Kalite Yönetimi Örgüt Kültürü Tekstil Sektörü Performans Deerleme : Total Quality Management : Corporate Culture : Textile Industry : Performance Evaluation

3 ii ÇNDEKLER ÖZ... i ABSTRACT i ÇNDEKLER... ii ÇZELGELER LSTES... vi EKLLER LSTES. vii KISALTMALAR VE SMGELER... viii GR.. 1 BRNC BÖLÜM 1. TOPLAM KALTE YÖNETM KALTE KAVRAMI KALTEY OLUTURAN TEMEL UNSURLAR Tasarım Kalitesi Performans Kalitesi Uygunluk Kalitesi KALTENN TARHÇES TOPLAM KALTE YÖNETM KLASK YÖNETM ANLAYIIYLA TKY ANLAYIININ KARILATIRILMASI TOPLAM KALTE YÖNETMNN TEMEL LKELER Müteri Odaklılık Önlemeye Yönelik Yaklaım Takım Çalıması statistik ve Analizden Yararlanma Çalıanların Türkiye de Eitimi eker ve ekerli Ürünler Sanayinde Arz ve

4 iii Üst Yönetimin Liderlii Tedarikçilerle birlii Sürekli yiletirme TOPLAM KALTE YÖNETM NE YÖN VERENLER (KALTE GURULARI) Deming Crosby Juran Feigenbaum Ishikawa Taguchi Shewhart. 32 KNC BÖLÜM 2. ÖRGÜT KÜLTÜRÜ ÖRGÜT KAVRAMI KÜLTÜR KAVRAMI ÖRGÜT KÜLTÜRÜ KAVRAMI ÖRGÜT KÜLTÜRÜNÜN UNSURLARI Deerler Normlar Varsayımlar Seremoniler ve Törenler Semboller Adetler Hikaye ve Efsaneler Mitler Dil... 48

5 iv Kahramanlar ÖRGÜT KÜLTÜRÜNÜN BOYUTLARI ÖRGÜT KÜLTÜRÜ MODELLER Quinn ve Cameron Modeli Byars Modeli Miles ve Snow Modeli Ouchi nin Z Kültürü Modeli.. 59 ÜÇÜNCÜ BÖLÜM 3. TOPLAM KALTE YÖNETM ve ÖRGÜT KÜLTÜRÜ ARASINDAK LK GENEL DÜÜNCELER LTERATÜR TARAMASI HPOTEZ.. 76 DÖRDÜNCÜ BÖLÜM 4. ALAN ARATIRMASI: TEKSTL SEKTÖRÜNDE BR UYGULAMA ARATIRMANIN ÖNEM ve NTEL ARATIRMANIN AMACI VE HPOTEZ ARATIRMANIN VARSAYIMLARI UYGULAMA ANKET ANALZ ve BULGULAR 86 SONUÇ 95 ÖZET SUMMARY. 103

6 v KAYNAKÇA 105 TEEKKÜR EKLER 115 ÖZGEÇM 120

7 vi ÇZELGELER LSTES Çizelge 1.1: Klasik Yönetim Anlayıı ile TKY Anlayıı'nın Karılatırılması.. 15 Çizelge 2.1: Güçlü ve Zayıf Kültür Özelliklerinin Karılatırılması.. 43 Çizelge 3.1: Japon ve Amerikan Organizasyon Yapılarının Karılatırılması Çizelge 3.2: TKY Kültürel Deerleri ve Destekleyici Faaliyetler Çizelge 4.1: Denizli OSB nde Üretimde Olan Firma Sayısı.. 82 Çizelge 4.2: Ankete Katılan Yöneticilerin Demografik Özellikleri Çizelge 4.3: Kayıp Veriler Ortanca Deeri (Medyan) ile Deitirilmeden Önceki Tanımlayıcı statistikler Çizelge 4.4: Kayıp Veriler Ortanca Deeri (Medyan) ile Deitirildikten Sonraki Tanımlayıcı statistikler Çizelge 4.5: Alpha Katsayısı Deerleri.. 91 Çizelge 4.6: Deikenlere Ait Regresyon Analizi Sonuçları.. 93 Çizelge 4.7: Deikenlere Ait ANOVA Analizi Sonuçları Çizelge 4.8: Deikenlere Ait t testi Sonuçları... 93

8 vii EKLLER LSTES ekil 1.1: Kalite Anlayıının Evrimi.. 10 ekil 1.2: Deming Döngüsü ekil 2.1: Örgütsel Kültür Tipleri le lgili Rekabetçi Deerler Modeli 52 ekil 2.2: Örgütsel Kültür Ölçei.. 54 ekil 2.3: 4 Kültür Tipi, Strateji ve Yöneticilik Özellikleri Arasındaki likiler Tablosu.. 58 ekil 2.4: Amerikan Tarzına Uyarlanmı Z Tipi Örgüt Kültürünün Japon ve Amerikan Örgüt Kültürleriyle Karılatırılması ekil 4.1: Denizli OSB nde yıllara göre üretime geçen tesis sayısı.. 81

9 viii KISALTMALAR VE SMGELER LSTES ISO KK OK OSB PD TDK TKY : International Standarts Organization (Uluslararası Standartlar Örgütü) : statistiki Kalite Kontrol : Örgüt Kültürü : Organize Sanayi Bölgesi : Performans Deerlendirme : Türk Dil Kurumu : Toplam Kalite Yönetimi

10 - 1 - GR letmeler, insanların gereksinim duydukları mal ve hizmetleri meydana getirmek amacıyla kurulmu birimlerdir. Sanayinin gelimeye baladıı ilk yıllarda yüksek kârlar elde etme amacı taıyan iletmeler, zaman içinde kabul edilebilir düzeyde kârlar elde etme hatta yalnızca varlıklarını sürdürebilme amacına doru yönelmilerdir. Bu yönelimin en büyük sebebi ise, bilgi teknolojilerindeki geliim, küreselleme vb. olguların etkisiyle tetiklenen ve adeta iletmeleri yutmaya hazır bir canavar haline gelen rekabet ortamıdır. Rekabetin yıkıcılıı karısında fiyat avantajı kadar müterinin isteini karılayacak, farklılıı yaratacak stratejiler önem kazanmıtır. Bu farklılık arayıları renkte, tasarımda, kalitede, satı sonrası serviste, iletme giderlerindeki avantajlarda, kullanım kolaylıında, hızlı teslim sürelerinde kendini gösterir. Bu arayı toplumdaki deiikliklere paralel olarak, dinamik bir yapıya sahiptir. Hatta youn rekabette iletme, müterinin henüz talep etmedii, fakat ihtiyacını duyduu farklılıkları bile yakalayabilmelidir. Rekabetin baskısı iletmeleri yaptıını satan olmaktan çıkarıp satılabileni yapan hale getirmektedir. Satılabilirin ne olduunu anlamak için kaliteyi müteri belirler anlayıını benimsemek gereklidir. Müterinin görünür isteklerinin yanı sıra saklı isteklerini de saptayabilmek, ancak müteriye yakın olmakla gerçekletirilebilir. letmelerin bu zorlu, hatta acımasız rekabet ortamı içinde ayakta kalabilmeleri, onlardan mal veya hizmet bekleyen müterilerini ne kadar memnun edebildiklerine ve her geçen gün biraz daha deimekte olan çevre koullarına ne kadar adapte olabildiklerine balıdır. Geçmiten günümüze iletmeler, rekabet üstünlüü elde edebilmek için çeitli teknikler uygulamaya çalımılardır. Müterilerin istek ve gereksinimlerini ön planda tutan ve sürekli deiim ve geliim amacı taıyan Toplam Kalite Yönetimi (TKY) de, bu tekniklerden bir tanesidir. Müteri isteklerinin tatminini temel iletme felsefesi haline dönütürme yönünde çaba gösteren iletmeler müterilerini koulsuz mutlu etmeyi olmazsa olmaz bir anlayı olarak kabullenen bir örgüt kültürü olutururlar. TKY nin temel ilkelerinden birisi, böyle bir örgüt kültürünün gelitirilmesidir. TKY nin bu öesi, belki de etkili olarak uygulanması

11 - 2 - en zor, ancak uzun dönemde iletmeye en çok katkı salayacak olanıdır. Çünkü rekabetin ana hedefi müteridir. Müteriyi ele geçiren, tatmin eden ve elinde tutan iletme piyasada kalıcı olacaktır. TKY, müteri odaklılık ve sürekli geliim (KAIZEN) anlayıı çerçevesinde, iletmede çalıan herkesin, iletmenin tüm süreçlerinde kalitenin gerekliliini anlamasını ve benimsemesini öngören bir yönetim tekniidir. Aslında TKY, kalitenin iletmede benimsenmesi sürecinde, kültürel bir deiimi zorunlu kıldıından, bir yönetim tekniinden öte, bir felsefe olarak kabul edilebilir. Bu açıdan bakıldıında, TKY nin bir iletmede uygulanabilirliinin salanması için, iletmede belirli bir kültürel dönüümün yaanması gerekmektedir. TKY nin bir felsefe olarak iyi anlaılabilmesi için, öncelikle incelenmesi gerekli olan kavramlardan bir tanesi örgüt kültürü kavramıdır. Her iletmede, iletmenin çalıanları tarafından benimsenen, iletmede yerleik bulunan bir takım deerler, ilkeler ve davranı kalıpları vardır. Bu deerler, ilkeler ve davranı kalıpları, kısaca örgüt kültürü olarak adlandırılmaktadır. Nasıl her bireyin bir karakteri varsa, her iletmenin de bir karakteri vardır ve bu, örgüt kültürüdür. Örgüt kültürü, iletmenin içinde bulunduu artlara göre yapmak zorunda olduu bir takım deiiklikleri engelleyen ya da kolaylatıran bir yapıda bulunabilir. Bu yapının anlaılması ve analiz edilmesi, yapılması düünülen deiikliklerin daha sorunsuz gerçekletirilebilmesi için son derece önemlidir. Türkiye ve dünyada, TKY ve örgüt kültürü arasındaki ilikiyi aratıran pek çok kitap, makale ve tez çalıması bulunmaktadır. Bu çalımada, TKY ve örgüt kültürü arasındaki ilikinin aratırma konusu olarak seçilmesinin nedeni, bu kavramların güncelliini koruyor olmaları ve aralarındaki ilikinin mantıklı olduunun düünülmesidir. Bu iki kavram arasındaki ilikinin açıklanmasının, özellikle TKY nin uygulanmasında karılaılan en önemli engellerden biri olan köklemi örgüt kültürü nün nasıl TKY ye adapte edilebilecei konusunda iletmelere faydalı olacaı düünülmektedir. Toplam Kalite Yönetimi Uygulamalarına Örgüt Kültürünün Etkisi: Ampirik Bir Çalıma isimli bu tez çalıması, iletmelerin rekabet üstünlüü elde edebilmek için bavurdukları TKY uygulamalarının, iletmelerde var olan örgüt kültüründen ne derecede

12 - 3 - etkilendiinin belirlenmesini amaçlamaktadır. Bu amaca yönelik olarak, tekstil sektöründe bir uygulama yapılması planlanmıtır. Uygulama alanı olarak, Denizli Organize Sanayi Bölgesi seçilmitir. Çalıma dört bölümden olumaktadır. Birinci bölümde, Toplam Kalite Yönetimi anlatılmıtır. Kalite kavramının ortaya çıkıından günümüze kadar geçirdii deiim üzerinde önemle durulması gereken bir konudur. Toplumların gelimilik düzeyleriyle kaliteye verdikleri önem birbirlerine paralellik göstermektedir. Japonların kaliteye verdikleri önemi ve günümüzde geldikleri noktayı düünürsek bu paralellik daha da anlaılır ekilde ortaya çıkar. Bu bölümde, Japon toplumunu bu denli ileriye götürebilen bir felsefe olan TKY nin tanımı ve anlamı üzerinde durulmutur. TKY ilkeleri olan müteri odaklılık, önlemeye yönelik yaklaım, takım çalıması, istatistik ve analizden yararlanma, çalıanların eitimi, üst yönetimin liderlii, tedarikçilerle ibirlii ve sürekli gelitirme ilkeleri açıklanmıtır. Klasik yönetim anlayıı ve TKY anlayıı arasındaki fark bir çizelge yoluyla anlatılmıtır. Ardından TKY felsefesinin ortaya çıkması ve gelimesinde söz sahibi olan, kalite yolculuunda iletmelere önayak olan bilim adamları ve uzmanlardan (kalite gurularından) bahsedilmitir. Çalımanın ikinci bölümünde, özellikle 80 li yıllardan itibaren iletmecilik literatüründe ilgi çekici bulunan konulardan birisi olan örgüt kültürü açıklanmaya çalıılmıtır. Örgüt kültürü kavramının son yıllarda çok popüler hale gelmesinin nedeni, yine Japon örgütlerinin üstün baarılarının sırrını aratıran bilim adamlarının bulgularıdır. Japonların geleneksel kültür yapısı, doal olarak kurdukları iletmelerdeki örgüt kültürüne yansımaktadır. Bu kültürlerde paylaımcılık, saygı, ortak i yapma gibi deerler ön plana çıkmakta, bu da iletmelerin baarısını artıran bir unsur olmaktadır. kinci bölüme, konuya daha iyi bir giri yapılabilmesi amacıyla örgüt ve kültür kavramlarından bahsedilerek balanmıtır. Ardından örgüt kültürünün tanımı ve konuyla ilgili genel bilgiler verilmitir. Örgüt kültürünü oluturan unsurlar, deerler, normlar, varsayımlar, seremoniler ve törenler, semboller, adetler, hikâye ve efsaneler, mitler, dil ve kahramanlar olarak ele alınmı, bu unsurlara ilikin açıklamalara yer verilmitir. Örgüt kültürünün boyutlarına da kısaca deinilmitir. Bunun yanında, davranı bilimleri literatürde en fazla anlatılan örgüt

13 - 4 - kültürü modellerinden olan Quinn ve Cameron Modeli, Byars Modeli, Miles ve Snow Modeli ve Ouchi Modeli hakkında açıklayıcı bilgiler verilmitir. Üçüncü bölümde, TKY ve örgüt kültürü kavramları arasındaki iliki açıklanmaya çalıılmıtır. Daha önce bu iki kavram arasındaki ilikiyi aratıran kiilerin yaptıkları çalımalar incelenmi, bu bölüme ait literatür taraması yapılmıtır. Bu bölümün amacı, kavramlar arasındaki ilikileri somut ve mantıklı bir biçimde ortaya koymaktır. Tez çalımasının hipotezi de bu bölümde ortaya konulmutur. Çalımanın dördüncü ve son bölümünde ise yapılan alan aratırması özetlenmi ve elde edilen bulgular deerlendirilmitir. Özellikle son iki yıldır kriz yaayan tekstil sektörü, Denizli Organize Sanayi Bölgesi özelinde ele alınarak, bu bölgede faaliyet gösteren ve tekstil iiyle uraan 99 iletme arasından seçilen 43 iletmenin üst ve orta düzey yöneticilerine yönelik bir anket çalıması yapılmıtır. Anket gönderilen iletmelerin 25 tanesinden geri dönü alınmı ve 188 tane anket deerlendirilmitir. Anketler SPSS 10.0 programıyla analiz edilmitir. Anketlerin deerlendirilmesi regresyon analizi kullanılarak yapılmıtır. Regresyon analizinin temelinde; gözlenen bir olayın deerlendirilirken, hangi olayların etkisi içinde olduunun aratırılması yatmaktadır. Bu olaylar bir veya birden çok olabilecei gibi dolaylı veya direkt etkileniyor da olabilirler. Bu bölümde yapılan analizde de, bir iletmenin performansının TKY uygulamaları ve örgüt kültürünün etkileiminden etkilenip etkilenmedii belirlenmeye çalıılmıtır. Elde edilen sonuçları gösteren tablolar açıklamalarıyla birlikte bu bölümde sunulmutur. Tez çalımasının sonucunda, literatür taraması ve alan aratırmasından elde edilen bulgular anlatılmıtır. Çalımanın önemi tekrar vurgulanmı ve TKY ni uygulamak isteyen iletmelere önerilerde bulunulmutur. Bu tez çalımasının Toplam Kalite Yönetimi nin uygulanmasında iletmelerin sahip oldukları örgüt kültürünün ne derecede önemli olduu hakkında literatüre katkı yapması amaçlanmaktadır.

14 BRNC BÖLÜM 1. TOPLAM KALTE YÖNETM 1.1. KALTE KAVRAMI Günlük hayatta çok sık kullandıımız kelimelerden bir tanesi kalite dir. Kalite sözcüü, Latince qualitas kelimesinden türetilmitir (Halis, 2000: 42). Dilimize Fransızca dan geçmi olan bu sözcük, TDK Sözlüü ne göre bir eyin iyi ya da kötü olma özellii, nitelik anlamına gelmektedir. Satın aldıımız bir ürün ya da bize sunulan bir hizmet hakkında görüümüzü belirtmek için genellikle kaliteli ya da kalitesiz sıfatlarını kullanırız. Bir ürün ya da hizmet, bizi memnun etmise kaliteli, istek ve gereksinimlerimizi yeterli ölçüde karılayamamısa kalitesiz olarak nitelendirilebilir. Bazen memnuniyet bir kalite ölçüsü iken, bazen de fiyatın bir kalite ölçüsü olarak karımıza çıktıını görürüz. Çok pahalı olan bir otomobilin oldukça ucuz bir otomobile göre daha kaliteli olarak algılandıı bir gerçektir. Buradan hareketle, insanların gözünde kalitenin farklı tanımları olduunu söyleyebiliriz. Pek çok uzman ve bilim adamı, kaliteyle ilgili farklı tanımlar ileri sürmütür. Bunlardan bazıları u ekildedir: Alıcının ödemeyi kabul edecei bir fiyatla memnunluk verecek bir ürünün tasarlanması ve üretilmesi için müterinin gelecekteki gereksinimlerinin ölçülebilir veriler haline sokulmasıdır. Shewhart (Halis, 2000: 42). Kalite, kontrol uygulamak, en ekonomik, en kullanılı ve tüketiciyi daima tatmin eden ürünü gelitirmek, tasarımı yapmak, üretmek ve satı sonrası hizmetlerini vermektir. Ishikawa (Korkmaz Devrani, 2003: 108). Kalite, kullanıma uygunluktur. Juran (Talaq and Ahmed, 2004: 203). Ürünün daıtımından sonra toplumda meydana getirdii en az zarardır. Taguchi (Taner ve Kaya, 2005: 354).

15 - 6 - Avrupa Kalite Kontrol Örgütu (EOQC) na göre kalite, bir mal ya da hizmetin tüketicinin isteklerine uygunluk derecesidir (Oktay ve Özçomak, 2001: 308). ISO 8402 TS 9005 Standardı ise kaliteyi, bir ürün veya hizmetin belirlenen veya olabilecek gereksinimleri karılama kabiliyetine dayanan özelliklerin toplamı eklinde tanımlamıtır (Bolat, 2000: 2). Günümüzde kısaca amaca uygunluk derecesi olarak da tanımlanabilen kalite, önceleri standartlara uygunluk eklinde ifade edilmekteydi. Ancak, tüketici istek ve beklentilerinin zamanla deiiklik göstermesi üzerine kullanıma uygunluk olarak algılanmaya balanmıtır. Bu arada tüketici gereksinimlerini açık ve gizli kalmı gereksinimler olarak ikiye ayırmak mümkün olduundan, tüketicinin gizli kalmı istek ve beklentilerinin de bu tanımlamada göz önünde bulundurulması gerektii yönünde görüler ortaya çıkmıtır (Yıldırım, 2002: 191) KALTEY OLUTURAN TEMEL UNSURLAR Tasarım kalitesi Bir mal ya da hizmetin müterilerin gereksinim, istek ve beklentilerini karılayabilecek özelliklere sahip olması tasarım kalitesi ile ilgilidir (Bolat, 2000: 2). Tasarım kalitesi, müterilerin ürün ya da hizmetlerden olan beklentilerinin karılanabilmesi için ürünün hangi parçalardan oluacaının ve bunların özelliklerinin belirlenmesidir (Korkmaz Devrani, 2003: 109). Belirli bir kaliteye ulaabilmek için üretim öncesinde; pazar aratırması, teknik aratırma-gelitirme, tasarım, süreç mühendislii ve çeitli kontrol ilemlerinin hazırlanması, parça ve malzemelerin alım ilemlerinin yerine getirilmesi gerekir (Korkmaz Devrani, 2003: 110). Tasarım kalitesinin belirlenmesinde; biri kalitenin deerini, dieri de maliyetini oluturan iki parasal faktör arasında en uygun (optimal) noktanın bulunmasına çalıılır (Kobu, 1994: 460).

16 Uygunluk kalitesi Müteriye sunulan ürünün belirlenmi olan tasarıma ne kadar uyduu ise uygunluk kalitesi ile ilgilidir (Bolat, 2000: 2). Uygunluk kalitesi, bir iletmenin ya da onun satıcılarının müteri gereksinimlerini karılamak için gerekli olan tasarım özelliklerini karılayabilme ölçüsüdür. Belirli bir uygunluk kalitesinin çeitli maliyetleri optimize etmesine çalıılır. Uygunluk kalitesini ölçmede, bozuk ürünlerin salam ürünlere oranı kullanılabilir. Süreç iyiletirme çalımaları arttıkça, bozuk nedeniyle oluan ilk madde ve malzeme, içilik, bakım-onarım maliyetleri, müteri ikâyetleri azalır ve bu noktada müterilerin istedikleri kalite düzeyinde, fiyatta ve zamanda ürünler üretilmeye balanır (Korkmaz Devrani, 2003: 110) Performans kalitesi Performans kalitesi, iletmenin ürünlerinin ya da hizmetlerinin pazardaki performans düzeylerinin müteri aratırmaları vb. yöntemlerle belirlenmesidir. Ürün ya da hizmetlerin ayırıcı nitelikleri ve fiyatı, müterilerin öncelikle bir pazar bölümüne girip girmeyeceklerini ve pazar payının ölçüsünü belirler. Bir tüketici performansına göre, bir ürün ya da hizmeti yeniden alacak ya da övecektir. Performans bir pazar bölümünde, pazar payını ve ürün ya da hizmetin baarısını belirler. Performans kalitesi çalımalarında kalite kaybı öncelikle ürün ya da hizmetlerin ayırıcı niteliklerinin, pazar gereksinimlerinde farklı bir biçimde üretildii süreçlerde söz konusu olur. Bu kayıp, pazar bölümü sayısının artırılması ve ürünün müteri gereksinimlerini karılayabilecek bir biçimde düzeltilmesi ile önlenebilir. kinci olarak, kalite kaybı, kalite ayırıcı nitelikleri standart olmayan ürün ya da hizmetlerin olduu süreçlerde ortaya çıkmaktadır. Bu iki tür kalite kaybı, geniletilmi sürecin performans kalite aamasında aranmalıdır. Elde edilen bilgi, daha sonra geniletilmi sürecin tasarım kalitesi aamasına ve uygunluk kalitesi aamasına bildirilmelidir (Korkmaz Devrani, 2003: ). Yukarıda bahsedilen kalitenin unsurlarından bir tanesinin bile eksik veya yetersiz kalması durumunda, ortaya çıkan ürün ya da hizmetin kalitesi düecek ve iletmeler bir takım kalitesizlik maliyetlerine katlanmak zorunda kalacaklardır.

17 KALTENN TARHÇES Kalite ile ilgili literatürü incelediimizde, kayıtların M.Ö yılına kadar uzandıını görürüz. Ünlü Hammurabi Kanunları nın 229. maddesinde u hükme yer verilmitir: Eer bir inaat ustası bir adam için ev yapar ve yapılan ev yeterince salam olmayıp ev sahibinin üstüne çökerek ölümüne sebep olursa, o inaat ustasının baı uçurulur. (Bolat, 2000: 4). Türk toplumunda ise kalitenin ilk belgesi, II. Beyazıd Han tarafından çıkarılan 1502 tarihli Kanunname-i htisab-ı Bursa dır. Bu belgede bugünkü anlamda boyama, ambalaj, kalite gibi esaslar ile ceza hükümlerine yer verilmitir (Bolat, 2000: 5). Esas olarak, kalitenin evriminde dönüm noktası sayılabilecek ilk önemli olay, Sanayi Devrimi dir. Sanayi devriminden önce üretim, küçük el tezgâhlarında, ustalar tarafından, oldukça düük hızda ve düük miktarlarda yapılmaktaydı. Buna balı olarak, ürünlerin kalitesi de üretimi gerçekletiren kiilerin, yani ustaların sorumluluundaydı. Sanayi Devrimi nin gerçeklemesiyle birlikte üretim, el tezgâhlarından makinelere doru yön deitirmitir. Bunun sonucunda, üretim hacmi artmı ve üretim maliyetleri dümütür. Üretimi gerçekletiren kii sayısında da artı meydana geldii için, kalitenin denetlenmesi ihtiyacı ortaya çıkmıtır. Üretkenlikle birlikte kalite düzeyini de yükseltmek isteyen iletmeler, çözümü baımsız muayene bölümleri oluturmakta bulmulardır. Bu ekilde muayenecilik meslei ortaya çıkmı ve bu ii yapanlar sadece yapılan ileri kontrol edip; hataları tespit etme görevini üstlenmilerdir. Bu dönemdeki temel yaklaım, hatalı ürünlerin tüketiciye ulamasını engellemek, böylece müteri memnuniyetini salamaktır. Bu yaklaım tüketiciyi korumu, ancak düük kalitenin nedenleri aratırılmayıp, kalitesiz ürünlerin tespit edilip ayıklanması iletmelere önemli maliyetler yüklemitir. Bu açıdan üreticiyi de koruyan bir sistem üzerinde durulmu ve kalite kontrol aamasına geçilmitir (Bolat, 2000: 5). Kalite kontrol süreci, üretim performansı ile ilgili plan ve özelliklerin belirlenmesini, standartlardan sapmaların hesaplanmasını, olumsuz sapmaların

18 - 9 - düzeltilmesini veya etkilerinin azaltılmasını salayacak düzeltici eylemleri ve standartların iyiletirilip, standartlar arası uyumun salanmasını öngörür (Kovancı, 2001: 5). Baka bir anlatımla, üretim için yapılan planların yolunda gidip gitmediinin belirlenmesidir li yıllara rastlayan bu dönemde, muayene ilemi son kontrolden ara kontrollere ve giri kontrolüne doru geniletilmitir. (Bolat, 2000: 5). Bell Telefon Laboratuarları nın Kalite Güvencesi Departmanı nda bir mühendis olan Walter A. Shewhart, 1924 te ilk ihtimal çizelgesi ni ortaya koyarak statistiksel Kalite Kontrolü nün temellerini atmıtır (Halis, 2000: 39). Kalite kontrol faaliyetlerinde istatistik metotlarından, iki temel yaklaım ile yararlanılmaktadır. Bunlardan ilki, iletmeye giren ve çıkan mamul, yarı mamul, malzeme ve hammaddelerin kontrol edilmesi, ikincisi ise üretim sürecinin belirlenen noktalardaki kontrolünün salanmasıdır (Kovancı, 2001: 7). Kalite kontrol aamasından bir sonraki aama ise, kalite güvencesi aaması olarak adlandırılmıtır. Kalitenin evriminde dönüm noktası sayılabilecek ikinci önemli olay ise, II. Dünya Savaı olarak gösterilebilir. Shewhart ın gelitirdii istatistik teknikler, üretim süreci içindeki gelimelere bir noktadan sonra cevap verememi, bu da baka tekniklerin arayıını dourmutur. Bu tekniklerle özellikle II. Dünya Savaı yıllarında, gelitirilen istatistik tekniklerin yardımıyla kabul örneklemesi için bugün kullanılan en yaygın sistem olan MIL STD 105 D nin temeli atılırken, bir taraftan gelen partileri kabul veya reddetmede en iyi sistem olmadıı inancı gelimeye balamıtır. Zira savata olan bir orduda, dıardan salanan hayati birtakım gereksinimleri getiren bir malzeme partisinin reddedilmesinin yaratacaı sıkıntı açıktır. Bu nedenle asıl önemli olan gelen partilerin hepsinin kabul edilebilir nitelikte olmasıdır. Bunu salamak da, kalite güvencesi olarak ifade edilmitir (Akın, 2001: 16). Kalite güvencesi, ürünün kalite için belirlenen istekleri karılaması ve yeterli güveni salaması için yapılan planlı ve sistematik faaliyetlerin bütünüdür (Kovancı, 2001: 10). Kalite güvencesi, müterinin hatalı hiçbir ürün almamasını garanti etmek amacını taır ve bu ürün kontrolü ile deil, üretim sürecinin kontrolü ile gerçekletirilir (Akın, 2001: 16). Dolayısıyla müterilerin istek ve gereksinimleri tam olarak tatmin edilemedii sürece kalite güvencesinden bahsedilmesi doru olmaz. ABD de kalite kontrolün ve istatistiksel tekniklerin gelimesine katkıda bulunmu uzmanlar, bu tekniklerin iletmelerin tüm faaliyetlerinde uygulanması ve kalite ile ilgili

19 sorumlulukların iletmelerin tüm bölümlerince üstlenilmesi gerektii görüündeydiler. II. Dünya Savaı sonrası Amerikan sanayisinin o sıralarda gündeminde olan en önemli konu ise Amerikan mallarına olan büyük talebi karılayabilmekti. Bu durum, belki de o güne kadar kurulmak istenen bütün kalite anlayıını yıkmı, kalite bir anda arka plana itilmi ve daha büyük miktarlarda üretim yapmak esas alınmıtır. Devletin sava sırasında destekledii statistiksel Kalite Kontrolü çalımalarını da pek önemsememesi, bu çalımaların pahalı ve yanlı kullanımından ötürü gereksiz bulunmasına sebep olmutur. statistiksel Kalite Kontrolü çalımaları tam olarak durmasa da oldukça yavalamıtır. Bununla birlikte sava yıllarının kalite güvencesi kavramına etkisi de oldukça önemlidir. Kalifiye olmayan igücüne sahip müteahhitlerle, Amerikan Hava Kuvvetleri arasındaki, bütün konuları belli talimatlara göre yönlendirme, prosedürler ııında gerçekletirme istei kalite güvencesi kavramının güçlenmesi ve günümüze kadar çeitli deiikliklerle gelmesini salamıtır. Bu konuda en yeni örnek de Avrupa da ISO 9000 serisi adı altında yürütülen standardizasyon hareketidir (Bolat, 2000: 6-7). TKY * Yaam biçimi * Katılımcılık KALTE KONTROL KALTE GÜVENCES * Müteri odaklılık MUAYENE * Önleme * Önleme * Sürekli geliim * statistik yöntemler * ISO 9000 * Sorun çözme * Belgelendirme * Süreç gelitirme * Yönetim gelitirme ekil 1.1: Kalite Anlayıının Evrimi (Abuolu, 2001: 19). Muayene, Kalite Kontrol ve Kalite Güvencesi aamalarından geçen kalite kavramı, günümüzde yeni bir yönetim yaklaımının temelini oluturmutur. Günümüzde kalite, youn rekabet ortamında iletmelerin rekabet güçlerinin göstergesi olarak karımıza çıkmakta ve sürdürülebilir baarının ve yok edici rekabet ortamında iletmelerın varlıklarını sürdürmeleri için anahtar bir kavram olarak görülmektedir. Çalıanların i tatminini salayarak kiisel doyuma ulamalarına yardımcı olan kalite, bu özelliinden dolayı bir motivasyon aracı olarak kullanılmaktadır. Ayrıca kalite, iletmelerde sosyal

20 sorumluluk bilincinin gelimesine katkı salayan bir kavram olarak da karımıza çıkmaktadır. Böylece kalite, önceleri sadece ürün denetiminde kullanılan bir kavramken, daha sonra bir strateji aracı olarak ele alınmı ve yönetimle birlikte anılır olmutur. Bunun sonucu olarak da TKY kavramı karımıza çıkmıtır (Yıldırım, 2002: 191) TOPLAM KALTE YÖNETM bilinmelidir: Toplam Kalite Yönetimi nin iyi anlaılması için öncelikle terimlerin anlamları Toplam Kalite Yönetim Toplam Kalite Yönetimi : Herkesin katılımı : Müteri gereksinimlerini yerine getirme : Toplam kalite için koulları kolaylatırma : lk defada ileri doru yapma ve sürekli iyiletirme Kalite için olduu gibi, TKY için de literatürde pek çok tanımla karılamaktayız. Toplam Kalite Yönetimi, bir örgütteki deiik grupların, müteri tatminini de göz önünde tutarak; pazarlama, mühendislik, üretim ve hizmeti en ekonomik düzeyde gerçekletirebilmek amacıyla, kalite gelitirme, kalite koruma ve kalite iyiletirme çabalarını birletiren etkili bir sistemdir (Feigenbaum, 1983: 6). Türkiye Kalite Ödülü Kriterleri ne göre Toplam Kalite Yönetimi, müteri memnuniyetinin, çalıanların memnuniyetinin ve toplumda olumlu etkilerin salanabilmesi, i sonuçlarında mükemmellie ulaılabilmesi için politika ve stratejilerin, çalıanların, kaynakların ve süreçlerin uygun bir liderlik anlayıı ile yönetilmesi ve yönlendirilmesidir (Bolat, 2000: 26). Spencer, Toplam Kalite Yönetimi ni mekanik, organik ve kültürel kavramları badatıran bir felsefe olarak tanımlamaktadır. Oluturmu olduu kültürel modelde, hem kiisel hem de örgütsel amaçların göz önünde bulundurulması gerektiini belirtmitir (Talaq and Ahmed, 2004: 205).

21 Toplam Kalite Yönetimi, iletmelerin en iyi ürünleri ya da hizmetleri meydana getirmek için iin her evresinde sürekli geliimi hedefleyen stratejik bir yaklaımdır. Bazı yöneticilere göre, bu yaklaım sadece üretim ile ilikilendirilemez. Finans, satı ve buna benzer alanlarda da bu yaklaımın uygulanması gerekmektedir (Hand, 1992: 26). TKY, sadece bir kalite güvencesi deildir ve dier kalite kavramlarıyla karıtırılmamalıdır (Korkmaz Devrani, 2003: 111). TKY, BS 5750 ya da ISO 9000 gibi kalite standartlarıyla e anlamlı deildir. Bu kalite standartlarına ait belgelere sahip olan ancak TKY nin yakınına bile yaklaamayan pek çok iletme bulunmaktadır. Benzer ekilde, TKY yi oldukça iyi uygulamakta olup, kalite belgesi için bavurmamı olan iletmeler de mevcuttur. TKY, iletmede çalıan herkesin ileri ilk seferinde ve her zaman doru yapması gerektiini savunan bir anlayıtır. Bu, insanları daha iyisini yapmaya ya da daha çok çalımaya zorlamak yoluyla deil, problemleri analiz etmek ve onların üstesinden gelebilmek için birtakım araç ve tekniklerin kullanılması konusunda tevik etmek yoluyla olmaktadır. Bu süreç, eitimi de beraberinde getirmektedir (Hand, 1992: 28). Aynı zamanda TKY, iletmede, en alt kademeden en üst kademeye kadar, çalıan herkesin sürece katılmasını gerektiren bir anlayıtır (Sommerville v.d., 1999: 729). Günümüzde yönetimde baarının yeni yolu olarak da nitelendirilen Toplam Kalite Yönetimi, Adrian Wilkinson a göre, endüstri ve bilgisayar devriminden sonra üçüncü devrim olarak da kabul edilmektedir (Akın, 2001: 35). Toplam Kalite Yönetimi ile ilgili olarak amaçları genel olarak u ekilde sıralamamız mümkündür (Bozkurt, 1994: 32): letmenin pazar payını, verimlilik, rekabet ve kârlılık düzeyini artırmak, Çalıanların moral düzeyini artırarak ve i baarısını salayarak motivasyonu artırmak, Malzemeyi, zaman kaybını, rektifikasyonu, yeniden ilemeyi, stokları, müteri ikâyetlerini ve maliyetleri azaltmak, Satıcılar ve yan sanayi ile ilikileri kuvvetlendirmek,

2. Bölgesel Kalkınma ve Yönetiim Sempozyumu 25-26 Ekim 2007, zmir

2. Bölgesel Kalkınma ve Yönetiim Sempozyumu 25-26 Ekim 2007, zmir Türkiye de Bölgesel Kalkınmanın Aracı Olarak Kalkınma Ajansları: zmir Kalkınma Ajansı Örnei Ergüder Can zmir Kalkınma Ajansı Giri: Türkiye de dier ülkeler gibi bölgelerarası hatta bölgeler içinde kalkınma

Detaylı

GÜNCEL GELMELER IIINDA LKÖRETM: MATEMATK-FEN-TEKNOLOJ-YÖNETM

GÜNCEL GELMELER IIINDA LKÖRETM: MATEMATK-FEN-TEKNOLOJ-YÖNETM KTAP NCELEMES GÜNCEL GELMELER IIINDA LKÖRETM: MATEMATK-FEN-TEKNOLOJ-YÖNETM Editörler: Arif Altun ve Sinan Olkun Orhan KARAMUSTAFAOLU Yrd.Doç.Dr., Amasya Üniversitesi, Eitim Fakültesi, Dekan Yrd., AMASYA

Detaylı

BELEDYELERDE NORM KADRO ÇALIMASI ESASLARI

BELEDYELERDE NORM KADRO ÇALIMASI ESASLARI BELEDYELERDE NORM KADRO ÇALIMASI ESASLARI Belediyelerin görevlerini etkin ve verimli bir ekilde yerine getirebilmeleri için ihtiyaç duydukları optimal (ihtiyaçtan ne fazla ne de az) kadronun nicelik ve

Detaylı

OTSTK ÇOCUKLARIN ALELERNE YÖNELK GRUP REHBERL NN ANNE BABALARIN DEPRESYON VE BENLK SAYGISINA ETKS

OTSTK ÇOCUKLARIN ALELERNE YÖNELK GRUP REHBERL NN ANNE BABALARIN DEPRESYON VE BENLK SAYGISINA ETKS Bu aratırma 2005 yılında 1. Uluslararası zmir Özel Eitim ve Otizm Sempozyumu'nda poster bildiri olarak sunulmutur. OTSTK ÇOCUKLARIN ALELERNE YÖNELK GRUP REHBERL NN ANNE BABALARIN DEPRESYON VE BENLK SAYGISINA

Detaylı

ETK LKELER BANKACILIK ETK LKELER

ETK LKELER BANKACILIK ETK LKELER ETK LKELER Türkiye Bankalar Birlii tarafından hazırlanan ve Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulu nun 15 Haziran 2006 tarih ve 1904 sayılı kararlı ile yayımlanan Bankacılık Etik lkeleri Bankamız tarafından

Detaylı

BURSA DA GÖREV YAPAN MÜZK ÖRETMENLERNN ULUDA ÜNVERSTES ETM FAKÜLTES GÜZEL SANATLAR ETM BÖLÜMÜ MÜZK ETM ANABLM DALI LE LETM VE ETKLEM

BURSA DA GÖREV YAPAN MÜZK ÖRETMENLERNN ULUDA ÜNVERSTES ETM FAKÜLTES GÜZEL SANATLAR ETM BÖLÜMÜ MÜZK ETM ANABLM DALI LE LETM VE ETKLEM BURSA DA GÖREV YAPAN MÜZK ÖRETMENLERNN ULUDA ÜNVERSTES ETM FAKÜLTES GÜZEL SANATLAR ETM BÖLÜMÜ MÜZK ETM ANABLM DALI LE LETM VE ETKLEM Dr. Ayhan HELVACI *1924-2004 Musiki Muallim Mektebinden Günümüze Müzik

Detaylı

Sosyo-Ekonomik Gelimilik Aratırması

Sosyo-Ekonomik Gelimilik Aratırması Giri Sosyo-Ekonomik Gelimilik Aratırması Taner Kavasolu Devlet Planlama Tekilatı Kalkınma Planlarımızda, ülke corafyasında ve kesimler arasında dengeli bir gelime salanması hedefi, ülke ekonomisi için

Detaylı

ICS 04.200.10 TÜRK STANDARDI TS EN OHSAS 18001/Mart 2001

ICS 04.200.10 TÜRK STANDARDI TS EN OHSAS 18001/Mart 2001 OHSAS 18001 SALII VE GÜVENL YÖNETM REHBER STANDARDI GR : Dünyada, üretim faktörünün temel öesi olan çalıanların salıı ve güvenlii endüstriyel gelimelere paralel olarak, ön plana çıkmaktadır. Salıı ve i

Detaylı

TÜS AD YÖNET M KURULU BA KANI ARZUHAN DO AN YALÇINDA IN GLOBAL L DERL K FORUMU AÇILI KONU MASI. 11 Mayıs 2007 Bahçe ehir Üniversitesi, stanbul

TÜS AD YÖNET M KURULU BA KANI ARZUHAN DO AN YALÇINDA IN GLOBAL L DERL K FORUMU AÇILI KONU MASI. 11 Mayıs 2007 Bahçe ehir Üniversitesi, stanbul TÜRK SANAYCLER VE ADAMLARI DERNE TÜSAD YÖNETM KURULU BAKANI ARZUHAN DOAN YALÇINDA IN BAHÇEEHR ÜNVERSTES GLOBAL LDERLK FORUMU AÇILI KONUMASI 11 Mayıs 2007 Bahçeehir Üniversitesi, stanbul Deerli katılımcılar,

Detaylı

TOPLAM KALİTE YÖNETİMİ. İl Performans ve Kalite Koordinatörlüğü Tıb.Tek.Fatma Türkan TAŞKIN Ekim 2012

TOPLAM KALİTE YÖNETİMİ. İl Performans ve Kalite Koordinatörlüğü Tıb.Tek.Fatma Türkan TAŞKIN Ekim 2012 TOPLAM KALİTE YÖNETİMİ İl Performans ve Kalite Koordinatörlüğü Tıb.Tek.Fatma Türkan TAŞKIN Ekim 2012 KALİTE NEDİR? Kalite, kullanıma uygunluktur (Dr.J.M. JURAN) Kalite, ihtiyaçlara uygunluktur(p.b.crosby)

Detaylı

PORTER MODEL: ULUSLARARASI REKABET ÖZLEM ÖZ ODTÜ LETME BÖLÜMÜ

PORTER MODEL: ULUSLARARASI REKABET ÖZLEM ÖZ ODTÜ LETME BÖLÜMÜ : ULUSLARARASI REKABET ÖZLEM ÖZ ODTÜ LETME BÖLÜMÜ Genel Çerçeve Makroekonomik, Politik ve veyasal Çevre Rekabet Edebilirliliin Mikroekonomik Temelleri irket irket Stratejisi Stratejisi Mikroekonomik Mikroekonomik

Detaylı

Vakko Tekstil ve Hazır Giyim Sanayi letmeleri A.. 30.06.2013 Tarihi tibarıyla Sona Eren Hesap Dönemine likin Yönetim Kurulu Yıllık Faaliyet Raporu

Vakko Tekstil ve Hazır Giyim Sanayi letmeleri A.. 30.06.2013 Tarihi tibarıyla Sona Eren Hesap Dönemine likin Yönetim Kurulu Yıllık Faaliyet Raporu Sayfa No: 1 Vakko Tekstil ve Hazır Giyim Sanayi letmeleri A.. 30.06.2013 Tarihi tibarıyla Sona Eren Hesap Dönemine likin Yönetim Kurulu Yıllık Faaliyet Raporu Sayfa No: 2 Vakko Tekstil ve Hazır Giyim Sanayi

Detaylı

BOYASAN TEKSTL SANAY VE TCARET ANONM RKET Sayfa No: 1 SER:XI NO:29 SAYILI TEBLE STNADEN HAZIRLANMI YÖNETM KURULU FAALYET RAPORU 31 MART 2010 TBARYLE

BOYASAN TEKSTL SANAY VE TCARET ANONM RKET Sayfa No: 1 SER:XI NO:29 SAYILI TEBLE STNADEN HAZIRLANMI YÖNETM KURULU FAALYET RAPORU 31 MART 2010 TBARYLE Sayfa No: 1 A- 1-RAPORUN DÖNEM : Faaliyet raporu, BOYASAN A. nin MART/2010 yılı faaliyetlerini kapsar. 2-ORTAKLIIN ÜNVANI : BOYASAN TEKSTL SANAY VE TCARET A.. 3-DÖNEM ÇNDE YÖNETM VE DENETM KURULUNDA GÖREV

Detaylı

KALİTE NEDİR? Kalite, kullanıma uygunluktur Kalite, ihtiyaçlara uygunluktur Kalite, bir ürünün ifade edilen veya beklenen

KALİTE NEDİR? Kalite, kullanıma uygunluktur Kalite, ihtiyaçlara uygunluktur Kalite, bir ürünün ifade edilen veya beklenen KALİTE YÖNETİMİ KALİTE NEDİR? Kalite, kullanıma uygunluktur Kalite, ihtiyaçlara uygunluktur Kalite, bir ürünün ifade edilen veya beklenen ihtiyaçları karşılama kabiliyetini oluşturan özelliklerin toplamıdır.

Detaylı

İçİ İç ndek ndek ler Birinci Kısım GİRİŞ 1. Dijital Devrim...3 2. Yeni Ekonomi...19 3. Küreselleşme ve Değişim...35

İçİ İç ndek ndek ler Birinci Kısım GİRİŞ 1. Dijital Devrim...3 2. Yeni Ekonomi...19 3. Küreselleşme ve Değişim...35 İçindekiler Birinci Kısım GİRİŞ 1. Dijital Devrim...3 Küreselleşme... 4 Fütüristlerin Görüşleri... 7 Bilgi Toplumu... 8 Kağıtsız Fabrikalar... 9 Tek Kişilik Şirketler...10 Küresel Üretici...11 Küresel

Detaylı

T.C. BÜYÜKÇEKMECE BELEDYES

T.C. BÜYÜKÇEKMECE BELEDYES Sayfa No 1 / 23 Sayfa No 2 / 23 PERFORMANS YÖNETM Gözlem ve Takip (kontrol ) Hedefleri konusunda nereye kadar ulatıklarını, gelitiklerini düzenli olarak sorun, takip edin htiyaçlarını belirleyin Gözlem

Detaylı

MATEMATK ÖRETMNDE BULMACA ETKNLNN ÖRENC BAARISINA ETKS

MATEMATK ÖRETMNDE BULMACA ETKNLNN ÖRENC BAARISINA ETKS MATEMATK ÖRETMNDE BULMACA ETKNLNN ÖRENC BAARISINA ETKS THE EFFECT OF PUZZLE EXPERINCE TO THE STUDENTS SUCCESS IN MATHS TEACHING Yrd.Doç.Dr. EMN AKKAN ÖZET Bu çalımanın amacı; bulmaca etkinliinin, ilköretim

Detaylı

T.C. TRAKYA ÜNVERSTES FEN BLMLER ENSTTÜSÜ

T.C. TRAKYA ÜNVERSTES FEN BLMLER ENSTTÜSÜ T.C. TRAKYA ÜNVERSTES FEN BLMLER ENSTTÜSÜ STANBUL LNDE FALYET GÖSTEREN GIDA LETMELERNDE TOPLAM KALTE YÖNETM ve BUNA BALI OLARAK ISO VE HACCP SSTEMLERNN ETKNL ÜZERNE BR ÇALIMA BLGE GÜNEL GÖKDA GIDA MÜHENDSL

Detaylı

AB Uyum Sürecinde Türkiye nin Rekabet Gücü lerleme Raporu Üzerine Tespitler

AB Uyum Sürecinde Türkiye nin Rekabet Gücü lerleme Raporu Üzerine Tespitler AB Uyum Sürecinde Türkiye nin Rekabet Gücü lerleme Raporu Üzerine Tespitler Avrupa Komisyonu tarafından Türkiye hakkında hazırlanan lerleme Raporu, Türkiye ile müzakerelerin balaması yönünde olumlu bir

Detaylı

KOÇ ÜNVERSTES SOSYAL BLMLER (KÜSB) KULÜBÜ TÜZÜÜ

KOÇ ÜNVERSTES SOSYAL BLMLER (KÜSB) KULÜBÜ TÜZÜÜ KOÇ ÜNVERSTES SOSYAL BLMLER (KÜSB) KULÜBÜ TÜZÜÜ YAPI Madde 1. Koç Üniversitesi Sosyal Bilimler Kulübü, kısa adıyla K.Ü.S.B., Koç Üniversitesi örenci kulüpleri tüzüüne balı ve Koç Üniversitesi örencilerinin

Detaylı

MUSK MUALLM MEKTEBNDEN GÜNÜMÜZE MÜZK ÖRETMEN YETTRME PROGRAMLARINDAK YAYLI ÇALGI ÖRETMNE LKN SINAMA-ÖLÇME-DEERLENDRME DURUMLARININ NCELENMES

MUSK MUALLM MEKTEBNDEN GÜNÜMÜZE MÜZK ÖRETMEN YETTRME PROGRAMLARINDAK YAYLI ÇALGI ÖRETMNE LKN SINAMA-ÖLÇME-DEERLENDRME DURUMLARININ NCELENMES MUSK MUALLM MEKTEBNDEN GÜNÜMÜZE MÜZK ÖRETMEN YETTRME PROGRAMLARINDAK YAYLI ÇALGI ÖRETMNE LKN SINAMA-ÖLÇME-DEERLENDRME DURUMLARININ NCELENMES 1. GR Yrd.Doç.Dr.Cansevil TEB *1924-2004 Musiki Muallim Mektebinden

Detaylı

Amaç ve Kapsam. Yetki ve Sorumluluk

Amaç ve Kapsam. Yetki ve Sorumluluk TEKSTL BANKASI A.. Amaç ve Kapsam Tekstil Bankası A.. (Tekstilbank) bilgilendirme politikası; Bankacılık Kanunu ve bu kanuna ilikin düzenlemeler, Sermaye Piyasası Mevzuatı, Türk Ticaret Kanunu, stanbul

Detaylı

INTOSAI KAMU KES M Ç KONTROL STANDARTLARI REHBER. Özet Çeviri Baran Özeren Sayı tay Uzman Denetiçisi

INTOSAI KAMU KES M Ç KONTROL STANDARTLARI REHBER. Özet Çeviri Baran Özeren Sayı tay Uzman Denetiçisi INTOSAI KAMU KESMÇ KONTROL STANDARTLARI REHBER Özet Çeviri Baran Özeren Sayıtay Uzman Denetiçisi 2 Haziran 2004 Çevirenin Notu Denetim meslei ile ilgili kamu ve özel sektör organizasyonları, son yirmi

Detaylı

Yazılım Süreç yiletirmede Baarı Faktörleri

Yazılım Süreç yiletirmede Baarı Faktörleri Yazılım Süreç yiletirmede Baarı Faktörleri Seçkin TUNALILAR Doç. Dr. Onur DEMRÖRS ASELSAN A., Mikroelektronik, Güdüm ve Elektro-Optik Grubu, Görüntü leme Müdürlüü, 6, Akyurt, Ankara Orta Dou Teknik Üniversitesi,

Detaylı

2. Bölgesel Kalkınma ve Yönetiim Sempozyumu 25-26 Ekim 2007, zmir

2. Bölgesel Kalkınma ve Yönetiim Sempozyumu 25-26 Ekim 2007, zmir Yönetiim, Bölgesel Kalkınma ve Kalkınma Ajansları: Çukurova Kalkınma Ajansı Uygulaması A. Celil Öz 1 1- Giri Son çeyrek yüzyılda küresellemenin ve uluslar arası ve uluslar üstü kurumların da etkisiyle

Detaylı

Yazılım Takımlarında Baarı

Yazılım Takımlarında Baarı Yazılım Takımlarında Baarı Tunca SELBES Meteksan Sistem, Simülasyon ve Görsel Sistemler Orta Dou Teknik Üniversitesi, Bilgisayar Mühendislii, Ankara, Türkiye e-posta: tunca.selbes@sgs.meteksan.com.tr e-posta:

Detaylı

Dousan Boru Sanayi ve Ticaret A.. 30.09.2009 Tarihli Faaliyet Raporu. irket Merkezi Erzincan Sivas Karayolu 14 Km Pk 74 Erzincan

Dousan Boru Sanayi ve Ticaret A.. 30.09.2009 Tarihli Faaliyet Raporu. irket Merkezi Erzincan Sivas Karayolu 14 Km Pk 74 Erzincan Dousan Boru Sanayi ve Ticaret A.. 30.09.2009 Tarihli Faaliyet Raporu Dousan Boru Sanayi ve Ticaret A.. Ödenmi Sermaye: 11.173.366 YTL. irket Merkezi Erzincan Sivas Karayolu 14 Km Pk 74 Erzincan Sayfa No:

Detaylı

Kazandran Uygulamalar

Kazandran Uygulamalar Kazandran Uygulamalar Tantm Filmimiz Yönetim Yaklammz Vizyoner Hedefler Kaynak Yönetimi Hedeflenen Sonuca Planlanan Kaynaklarla Ulama Modern Yönetim Araçlar Süreklilik/Sürdürülebilirlik Modern Yönetim

Detaylı

EL PARMAKLARINA DEERLER VEREREK KOLAY YOLDAN ÇARPMA ÖRETM YÖNTEMYLE ZHN ENGELL ÖRENCLERE ÇARPIM TABLOSU ÖRETM UYGULAMASI

EL PARMAKLARINA DEERLER VEREREK KOLAY YOLDAN ÇARPMA ÖRETM YÖNTEMYLE ZHN ENGELL ÖRENCLERE ÇARPIM TABLOSU ÖRETM UYGULAMASI Bu aratırma 2005 yılında 1. Uluslararası zmir Özel Eitim ve Otizm Sempozyumu'nda poster bildiri olarak sunulmutur. EL PARMAKLARINA DEERLER VEREREK KOLAY YOLDAN ÇARPMA ÖRETM YÖNTEMYLE ZHN ENGELL ÖRENCLERE

Detaylı

KURUMSAL T BAR YÖNET M PROF. DR. HALUK GÜRGEN

KURUMSAL T BAR YÖNET M PROF. DR. HALUK GÜRGEN KURUMSAL T BAR YÖNET M PROF. DR. HALUK GÜRGEN KURUMSAL T BAR tibar alglamalardan oluur. Kurumsal itibar, bir kuruma yönelik her türlü alglamann bütünüdür. Kurumsal itibar; sosyal ortaklarn kurulula ilgili

Detaylı

BLG SSTEMLERNN GÜVENLNE LKN OECD REHBER LKELER- GÜVENLK KÜLTÜRÜNE DORU

BLG SSTEMLERNN GÜVENLNE LKN OECD REHBER LKELER- GÜVENLK KÜLTÜRÜNE DORU BLG SSTEMLERNN GÜVENLNE LKN OECD REHBER LKELER- GÜVENLK KÜLTÜRÜNE DORU 14 Aralık 1960 tarihli ktisadi birlii ve Gelime Tekilat Anlamasının, özellikle 1b), 1 c), 3 a) ve 5 b) maddeleri uyarınca; 23 Eylül

Detaylı

TOPLAM KALİTE YÖNETİMİ

TOPLAM KALİTE YÖNETİMİ SAKARYA ÜNİVERSİTESİ TOPLAM KALİTE YÖNETİMİ Hafta 13 Yrd. Doç. Dr. Semra BORAN Bu ders içeriğinin basım, yayım ve satış hakları Sakarya Üniversitesi ne aittir. "Uzaktan Öğretim" tekniğine uygun olarak

Detaylı

II. KURUMSAL YÖNETM LKELER UYUM RAPORU

II. KURUMSAL YÖNETM LKELER UYUM RAPORU II. KURUMSAL YÖNETM LKELER UYUM RAPORU KURUMSAL YÖNETM LKELERNE UYUM BEYANI Kordsa Global Endüstriyel plik ve Kord Bezi Sanayi ve Ticaret A.. (bundan böyle Kordsa Global veya irket diye anılacaktır) 01

Detaylı

AMER KA B RLE K DEVLETLER SAYI TAYI

AMER KA B RLE K DEVLETLER SAYI TAYI AMERKA BRLEK DEVLETLER SAYITAYI Yazan: Dawid M. WALKER Çeviren: Müslüm PARLAK Amerika Birleik Devletleri Sayıtayı, Birleik Devlet yönetiminin yasama bölümü içerisinde yer alan baımsız bir kurumdur. Genellikle

Detaylı

KOBİLER ve TOPLAM KALİTE YÖNETİMİ Dr. İrfan MISIRLI

KOBİLER ve TOPLAM KALİTE YÖNETİMİ Dr. İrfan MISIRLI KOBİLER ve TOPLAM KALİTE YÖNETİMİ Dr. İrfan MISIRLI 1960 lı yıllardan başlayarak ağırlaşan rekabet koşullarnn getirdiği etki nedeniyle firmalar hayatta kalma çabasıyla karşı karşıya gelmişlerdir. Önceki

Detaylı

Metropol Bölge ve Yönetiim

Metropol Bölge ve Yönetiim Metropol Bölge ve Yönetiim Prof.Dr. Nee Kumral Ege Üniversitesi ktisat Bölümü nese.kumral@ege.edu.tr Metropol Bölge ve Yönetiim 1.Metropol Bölge Yönetiiminde Amaç ve lkeler ehirleme hızının artması ile

Detaylı

MÜZK ETM YÖNETM ve DEERLENDRME LKLER *

MÜZK ETM YÖNETM ve DEERLENDRME LKLER * MÜZK ETM YÖNETM ve DEERLENDRME LKLER * Prof. Dr. lknur OKATAN *1924-2004 Musiki Muallim Mektebinden Günümüze Müzik Öretmeni Yetitirme Sempozyumu Bildirisi SDÜ, 7-10 Nisan 2004, Isparta Sunu Sayın Bakan

Detaylı

olarak kalite yine arz-talep dengesiyle Bu durum, derecesidir (Avrupa Kalite Organizasyonu-EOQ; EOQ...2004:2) derecesidir (Juran 1979:6-7).

olarak kalite yine arz-talep dengesiyle Bu durum, derecesidir (Avrupa Kalite Organizasyonu-EOQ; EOQ...2004:2) derecesidir (Juran 1979:6-7). olarak kalite yine arz-talep dengesiyle 1 2 Bu durum, yol -ASQ; ASQ2004:1) (Avrupa Kalite Organizasyonu-EOQ; EOQ2004:2) derecesidir derecesidir (Juran 1979:6-7) k 3 4 Toplam kalite ve toplam kalite, kurumsal

Detaylı

DELTA MENKUL DEERLER A..

DELTA MENKUL DEERLER A.. sayfa No: 1 A) Giri 1.Raporun Dönemi: Bu rapor, Delta Menkul Deerler A.. kuruluunun 1 Ocak 2008 31 Mart 2008 çalıma dönemini kapsamaktadır. 2. Ortaklıın Unvanı: Delta Menkul Deerler A.. 3. Dönem çinde

Detaylı

İŞLETME POLİTİKASI (Stratejik Yönetim Süreci)

İŞLETME POLİTİKASI (Stratejik Yönetim Süreci) İŞLETME POLİTİKASI (Stratejik Yönetim Süreci) İşletmenin uzun dönemde yaşamını devam ettirmesine ve sürdürülebilir rekabet üstünlüğü sağlamasına yönelik bilgi toplama, analiz, seçim, karar ve uygulama

Detaylı

Etik lkeler. Genel lkelere likin Esaslar

Etik lkeler. Genel lkelere likin Esaslar Etik lkeler Genel lkelere likin Esaslar Genel lkeler Sermaye piyasası faaliyetlerinin, toplumsal ve ekonomik yararın artırılması, aracılık mesleinin saygınlıının korunması ve gelitirilmesi, dier aracı

Detaylı

BOSAD Boya Sanayicileri Dernei TÜRK BOYA SEKTÖRÜ. Dünya Boya Ticaretindeki Gelimeler

BOSAD Boya Sanayicileri Dernei TÜRK BOYA SEKTÖRÜ. Dünya Boya Ticaretindeki Gelimeler BOSAD Boya Sanayicileri Dernei Dünya Boya Ticaretindeki Gelimeler TÜRK BOYA SEKTÖRÜ Dünya ekonomisindeki gelimeyle paralel olarak dünya boya üretimi bugün 29,4 milyon ton civarında gerçeklemektedir ve

Detaylı

TOPLAM KALİTE YÖNETİMİ

TOPLAM KALİTE YÖNETİMİ SAKARYA ÜNİVERSİTESİ TOPLAM KALİTE YÖNETİMİ Hafta 2 Yrd. Doç. Dr. Semra BORAN Bu ders içeriğinin basım, yayım ve satış hakları Sakarya Üniversitesi ne aittir. "Uzaktan Öğretim" tekniğine uygun olarak hazırlanan

Detaylı

OTSTK BR OLGUNUN DUYGULARI ANLAMA VE FADE ETME BECERSNN KAZANDIRILMASINA YÖNELK DÜZENLENEN KISA SÜREL BR E TM PROGRAMININ NCELENMES

OTSTK BR OLGUNUN DUYGULARI ANLAMA VE FADE ETME BECERSNN KAZANDIRILMASINA YÖNELK DÜZENLENEN KISA SÜREL BR E TM PROGRAMININ NCELENMES Bu aratırma 005 yılında 1. Uluslararası zmir Özel Eitim ve Otizm Sempozyumu'nda poster bildiri olarak sunulmutur. OTSTK BR OLGUNUN DUYGULARI ANLAMA VE FADE ETME BECERSNN KAZANDIRILMASINA YÖNELK DÜZENLENEN

Detaylı

PIZZA DONALDO TÜRKYE. Mevcut Durum

PIZZA DONALDO TÜRKYE. Mevcut Durum PIZZA DONALDO TÜRKYE Pizza Donaldo talya Ltd. (P.D.I) 1 1960 yılında talya da Senyör Donaldo tarafından küçük bir talyan restoranı olarak kurulmutur. 10 çocua sahip olan Senyör Donaldo yıllar içerisinde

Detaylı

LKÖRETM KNC KADEME (2005) TÜRKÇE DERS ÖRETM PROGRAMINDA GENEL AMAÇLAR - HEDEF/KAZANIMLAR

LKÖRETM KNC KADEME (2005) TÜRKÇE DERS ÖRETM PROGRAMINDA GENEL AMAÇLAR - HEDEF/KAZANIMLAR LKÖRETM KNC KADEME (2005) TÜRKÇE DERS ÖRETM PROGRAMINDA GENEL AMAÇLAR - HEDEF/KAZANIMLAR LKS* THE ASSOCIATION BETWEEN GENERAL TARGETS AND GOALS/ACQUISITIONS IN TURKISH LANGUAGE PROGRAM Erhan DURUKAN**

Detaylı

HAZIRLAYAN KONTROL EDEN ONAYLAYAN

HAZIRLAYAN KONTROL EDEN ONAYLAYAN Sayfa No 1 / 145 TANIMI ve N GEREKLER 1. N KML Kadro Unvanı Müfetti Fiili Görev Unvanı Müfetti stihdam Türü (Statü) Memur Tarih Kod No 2. E LKN BLGLER 2.1. in Özeti...belediyesi; faaliyet ve ilemlerinde

Detaylı

BREYSEL ÇALGI ETM I (KEMAN) DERS HEDEFLERNN GERÇEKLEME DÜZEYLERNN BELRLENMES * (A..B.Ü ÖRNE)

BREYSEL ÇALGI ETM I (KEMAN) DERS HEDEFLERNN GERÇEKLEME DÜZEYLERNN BELRLENMES * (A..B.Ü ÖRNE) BREYSEL ÇALGI ETM I (KEMAN) DERS HEDEFLERNN GERÇEKLEME DÜZEYLERNN BELRLENMES * (A..B.Ü ÖRNE) Yrd.Doç.Dr. Öznur Öztosun Yrd.Doç.Dr. Dolunay Akgül Barı *1924-2004 Musiki Muallim Mektebinden Günümüze Müzik

Detaylı

ARACI KURUMUN UNVANI :DELTA MENKUL DEERLER A.. Sayfa No: 1 SER:XI NO:29 SAYILI TEBLE STNADEN HAZIRLANMI YÖNETM KURULU FAALYET RAPORU

ARACI KURUMUN UNVANI :DELTA MENKUL DEERLER A.. Sayfa No: 1 SER:XI NO:29 SAYILI TEBLE STNADEN HAZIRLANMI YÖNETM KURULU FAALYET RAPORU Sayfa No: 1 A) Giri 1.Raporun Dönemi: Bu rapor, Delta Menkul Deerler A.. kuruluunun 1 Ocak 2009 31 Mart 2009 çalıma dönemini kapsamaktadır. 2. Ortaklıın Unvanı: Delta Menkul Deerler A.. irket in Merkezi

Detaylı

Durum böyle olmakla birlikte, özet çeviri metninin okuyucuların gerçekten yararlanabilecekleri i levsel bir doküman oldu u ku kusuzdur.

Durum böyle olmakla birlikte, özet çeviri metninin okuyucuların gerçekten yararlanabilecekleri i levsel bir doküman oldu u ku kusuzdur. AVUSTRALYA NIN YEN GÜNEY GALLER EYALET SAYITAYI PERFORMANS DENETM RAPORU Yıllık Raporlardan Hareketle Performansın Deerlendirilmesi: Sekiz Kuruluun Yıllık Raporlarının ncelenmesi (Özet Çeviri) Sacit Yörüker

Detaylı

SINIF ÖRETMEN ADAYLARININ NTERNET KULLANIMINA LKN TUTUMLARININ DEERLENDRLMES

SINIF ÖRETMEN ADAYLARININ NTERNET KULLANIMINA LKN TUTUMLARININ DEERLENDRLMES Ahi Evran Üniversitesi Kırehir Eitim Fakültesi Dergisi (KEFAD) Cilt 8, Sayı 1, (2007), 209-222 209 SINIF ÖRETMEN ADAYLARININ NTERNET KULLANIMINA LKN TUTUMLARININ DEERLENDRLMES Erturul USTA Ahi Evran Üniversitesi,

Detaylı

ÖRGÜTLERDE GÖREN ETM ÜZERNE BR ALAN ARATIRMASI

ÖRGÜTLERDE GÖREN ETM ÜZERNE BR ALAN ARATIRMASI ÖRGÜTLERDE GÖREN ETM ÜZERNE BR ALAN ARATIRMASI Edip ÖRÜCÜ (*) Sedat YUMUAK (**) Özet: Bu aratırmanın amacı kamu kurulularında verilen hizmet içi eitimin çalıanlar üzerindeki etkilerinin hangi faktörlere

Detaylı

Ölçek Geli tirme Çal malarnda Kapsam Geçerlik ndeksinin Kullanm

Ölçek Geli tirme Çal malarnda Kapsam Geçerlik ndeksinin Kullanm Ölçek Geli tirme Çal malarnda Kapsam Geçerlik ndeksinin Kullanm Dr. Halil Yurdugül Hacettepe Üniversitesi Eitim Fakültesi yurdugul@hacettepe.edu.tr Motivasyon: Proje tabanl bir öretim sürecinde örencilerin

Detaylı

r i = a i + b i r m + i

r i = a i + b i r m + i Endeks Modelleri William Sharpe tarafından gelitirilen tekli endeks modeli ve onu takip eden çoklu endeks modelleri, portföyün beklenen getirisi ve riskinin hesaplanması için gereken veri sayısını ciddi

Detaylı

KURUMSAL YÖNETM LKELERNE UYUM RAPORU 1. Kurumsal Yönetim lkelerine Uyum Beyanı Brisa Bridgestone Sabancı Lastik Sanayi ve Ticaret A..

KURUMSAL YÖNETM LKELERNE UYUM RAPORU 1. Kurumsal Yönetim lkelerine Uyum Beyanı Brisa Bridgestone Sabancı Lastik Sanayi ve Ticaret A.. KURUMSAL YÖNETM LKELERNE UYUM RAPORU 1. Kurumsal Yönetim lkelerine Uyum Beyanı Brisa Bridgestone Sabancı Lastik Sanayi ve Ticaret A.., 01 Ocak 2009 31 Aralık 2009 döneminde Sermaye Piyasası Kurulu (SPK)

Detaylı

SANAL MOBL EBEKE HZMET MOBILE VIRTUAL NETWORK SERVICES

SANAL MOBL EBEKE HZMET MOBILE VIRTUAL NETWORK SERVICES SANAL MOBL EBEKE HZMET MOBILE VIRTUAL NETWORK SERVICES Levent ÇANKAYA 1 Telekomünikasyon Kurumu, Lisans ve Sözlemeler Dairesi Bakanlıı, Ankara 1 e-posta: lcankaya@tk.gov.tr Özet Bu çalımada, Sanal Mobil

Detaylı

KATILIMCI YEREL YÖNET M ANLAYI INDA. H.Burçin HENDEN. Özet. Uluslararası nsan Bilimleri Dergisi ISSN: 1303-5134

KATILIMCI YEREL YÖNET M ANLAYI INDA. H.Burçin HENDEN. Özet. Uluslararası nsan Bilimleri Dergisi ISSN: 1303-5134 Uluslararası nsan Bilimleri Dergisi ISSN: 1303-5134 www.insanbilimleri.com 02.01.2005 KATILIMCI YEREL YÖNETM ANLAYIINDA E-BELEDYECLN YER VE ÖNEM H.Burçin HENDEN Özet 21. yüzyılın yönetim felsefesi Verimlilik,

Detaylı

Kurumsal Risk Yönetimi

Kurumsal Risk Yönetimi Kurumsal Risk Yönetimi TÜSAD Risk ve Deer Yönetimi Çalıma Grubu Aralık 2006 çindekiler çindekiler... 1 Yönetici Özeti... 5 Giri... 9 1. Risk ve Risk Yönetimi... 10 1.1 Risk... 10 1.2 Risk Yönetimi Kavramı...

Detaylı

GÜZEL SANATLAR ETM BÖLÜMÜ ÖRENCLERNN OKUL DENEYM I DERSNE YÖNELK LGLER VE BEKLENTLER **

GÜZEL SANATLAR ETM BÖLÜMÜ ÖRENCLERNN OKUL DENEYM I DERSNE YÖNELK LGLER VE BEKLENTLER ** GÜZEL SANATLAR ETM BÖLÜMÜ ÖRENCLERNN OKUL DENEYM I DERSNE YÖNELK LGLER VE BEKLENTLER ** Yrd.Doç.Dr. Gürsan SARAÇ * **1924-2004 Musiki Muallim Mektebinden Günümüze Müzik Öretmeni Yetitirme Sempozyumu Bildirisi

Detaylı

OTSTK ÇOCUKLARDA TEACCH PROGRAMININ GELMSEL DÜZEYE ETKS: OLGU SUNUMU

OTSTK ÇOCUKLARDA TEACCH PROGRAMININ GELMSEL DÜZEYE ETKS: OLGU SUNUMU Bu aratırma 2005 yılında 1. Uluslararası zmir Özel Eitim ve Otizm Sempozyumu'nda poster bildiri olarak sunulmutur. OTSTK ÇOCUKLARDA TEACCH PROGRAMININ GELMSEL DÜZEYE ETKS: OLGU SUNUMU Psk. Deniz VARIR

Detaylı

ÜNVERSTELERN GÖREVLER

ÜNVERSTELERN GÖREVLER ÜNVERSTELERN GÖREVLER VE YENDEN YAPILANMA Günümüz Türkiye sini gelecee taıyanlar i adamlarıdır. Ancak, i hayatının gayretleri Türkiye yi belli bir sınıra kadar ilerletebilir. Eer Türkiye, kaybettii bilimin

Detaylı

Bilgi Notu ARA TIRMA VE TASN F GRUBU 30.05.2002. " ç Kontrol: Kamusal Hesapverme Sorumlulu u çin Bir Yapı Olu turulması" Hk.

Bilgi Notu ARA TIRMA VE TASN F GRUBU 30.05.2002.  ç Kontrol: Kamusal Hesapverme Sorumlulu u çin Bir Yapı Olu turulması Hk. Bilgi Notu ARATIRMA VE TASNF GRUBU 30.05.2002 "ç Kontrol: Kamusal Hesapverme Sorumluluu çin Bir Yapı Oluturulması" Hk. ç Kontrol: Kamusal Hesapverme Sorumluluu çin Bir Yapı Oluturulması Kamu Kurumlarındaki

Detaylı

MKRODALGA, UV VE HOT PLATE LE BOZUNDURULMU SRKE ÖRNEKLERNDE KADMYUM, KURUN VE BAKIR ÇERNN POTANSYOMETRK SIYIRMA ANALZ LE NCELENMES

MKRODALGA, UV VE HOT PLATE LE BOZUNDURULMU SRKE ÖRNEKLERNDE KADMYUM, KURUN VE BAKIR ÇERNN POTANSYOMETRK SIYIRMA ANALZ LE NCELENMES T.C. EGE ÜNVERSTES FEN FAKÜLTES KMYA BÖLÜMÜ MKRODALGA, UV VE HOT PLATE LE BOZUNDURULMU SRKE ÖRNEKLERNDE KADMYUM, KURUN VE BAKIR ÇERNN POTANSYOMETRK SIYIRMA ANALZ LE NCELENMES Danıman: Doç. Dr. H. smet

Detaylı

GT Türkiye İşletme Risk Yönetimi Hizmetleri. Sezer Bozkuş Kahyaoğlu İşletme Risk Yönetimi, Ortak CIA, CFE, CFSA, CRMA, CPA sezer.bozkus@gtturkey.

GT Türkiye İşletme Risk Yönetimi Hizmetleri. Sezer Bozkuş Kahyaoğlu İşletme Risk Yönetimi, Ortak CIA, CFE, CFSA, CRMA, CPA sezer.bozkus@gtturkey. GT Türkiye İşletme Risk Hizmetleri Sezer Bozkuş Kahyaoğlu İşletme Risk, Ortak CIA, CFE, CFSA, CRMA, CPA sezer.bozkus@gtturkey.com İşletme Risk Hakkında Risk, iş yaşamının ayrılmaz bir parçasıdır ve kaçınılmazdır.

Detaylı

EKONOM!K KATMA DE"ER (EVA) YAKLA#IMI. Doç.Dr.Cemal ÇAKICI Marmara Üniversitesi,!!BF.!"letme Bölümü Ö#retim Üyesi cemal@marmara.edu.

EKONOM!K KATMA DEER (EVA) YAKLA#IMI. Doç.Dr.Cemal ÇAKICI Marmara Üniversitesi,!!BF.!letme Bölümü Ö#retim Üyesi cemal@marmara.edu. EKONOM!K KATMA DE"ER (EVA) YAKLA#IMI Doç.Dr.Cemal ÇAKICI Marmara Üniversitesi,!!BF.!"letme Bölümü Ö#retim Üyesi cemal@marmara.edu.tr!stanbul 2008 Yayın No : 2015!"letme-Ekonomi Dizisi : 273 1. Bası Agustos

Detaylı

Eitim Notu. Konu : SÜREÇLERLE YÖNETM

Eitim Notu. Konu : SÜREÇLERLE YÖNETM Eitim Notu Konu : SÜREÇLERLE YÖNETM Hazırlayan : Dr. M. Talat MD Sayfa 1 / 93 Giri...lerin baarısı, içinde bulunulan sektör veya i alanında baarıyı salayan faktörler, unsurlarla ilgilidir. Söz konusu alanlarda

Detaylı

stanbul, 11 Ekim 2004 2004/1021

stanbul, 11 Ekim 2004 2004/1021 TÜRKYE SERMAYE PYASASI ARACI KURULULARI BRL Büyükdere Cad.No:173 I. Levent Plaza A-Blok Kat:4 34394 I. Levent-stanbul Tel : (212) 280 85 67 Faks : (212) 280 85 89 www.tspakb.org.tr stanbul, 11 Ekim 2004

Detaylı

RİSK YÖNETİMİ İÇERİK: Risk Yönetimi Nedir? Risk Yönetiminin Faydaları Kritik Başarı Faktörleri Risk ile İlgili Tanımlar Görev ve Sorumluluklar

RİSK YÖNETİMİ İÇERİK: Risk Yönetimi Nedir? Risk Yönetiminin Faydaları Kritik Başarı Faktörleri Risk ile İlgili Tanımlar Görev ve Sorumluluklar RİSK YÖNETİMİ İÇERİK: Risk Yönetimi Nedir? Risk Yönetiminin Faydaları Kritik Başarı Faktörleri Risk ile İlgili Tanımlar Görev ve Sorumluluklar STRATEJİ GELİŞTİRME BAŞKANLIĞI 2 Nedir Risk Yönetimi Nedir

Detaylı

!" # $%!" ## #! " $ $ # $ %%%! &' % ()! &'

! # $%! ## #!  $ $ # $ %%%! &' % ()! &' !"#$%!" #$ %!" ### $$ %%%!&' ()!&' $% &%'#& $ $()*+"" $%#,(-"./$ &(*(%*#0#"121"314*11"1"/5 %$#%%0#"3% )"$*#%* &"! *#&% '" #*#6)#" $**)%& "( *""+"'", -.'/0"""-".123!+"&,'* 4 5' ' 6 (" 6', &'* "(7 5' " 89+

Detaylı

LKÖRETM ÖRENCLERNN GÖRÜLERNE GÖRE ÖRETMENLERN ETKLL WIEWS OF ELEMENTARY SCHOOL STUDENTS WITH REGARD TO TEACHERS EFFICIENCY

LKÖRETM ÖRENCLERNN GÖRÜLERNE GÖRE ÖRETMENLERN ETKLL WIEWS OF ELEMENTARY SCHOOL STUDENTS WITH REGARD TO TEACHERS EFFICIENCY ! "#$#%$#%&$#' #$$ LKÖRETM ÖRENCLERNN GÖRÜLERNE GÖRE ÖRETMENLERN ETKLL WIEWS OF ELEMENTARY SCHOOL STUDENTS WITH REGARD TO TEACHERS EFFICIENCY Yrd. Doç. Dr. Erten GÖKÇE Ankara Üniversitesi Eitim Bilimleri

Detaylı

TÜRKÇE ÖRETMEN ADAYLARININ KONUMA KAYGILARINA LKN BR NCELEME A STUDY ON SPEECH ANXIETY OF TURKISH LANGUAGE TEACHER CANDIDATES Esra LÜLE MERT

TÜRKÇE ÖRETMEN ADAYLARININ KONUMA KAYGILARINA LKN BR NCELEME A STUDY ON SPEECH ANXIETY OF TURKISH LANGUAGE TEACHER CANDIDATES Esra LÜLE MERT Uluslararası Sosyal Aratırmalar Dergisi The Journal of International Social Research Cilt: 8 Sayı: 7 Volume: 8 Issue: 7 Nisan 015 April 015 www.sosyalarastirmalar.com Issn: 107-9581 TÜRKÇE ÖRETMEN ADAYLARININ

Detaylı

03. En Muhtemel Sayı (EMS) Yöntemi (5 li EMS) 03.01. EMS Yönteminde Dilüsyon Kavramı

03. En Muhtemel Sayı (EMS) Yöntemi (5 li EMS) 03.01. EMS Yönteminde Dilüsyon Kavramı 03. En Muhtemel Sayı (EMS) Yöntemi (5 li EMS) En muhtemel sayı yöntemi, tüp dilüsyon yönteminin gelitirilmi eklidir. Bu yöntemde, materyalden FTS ile standart 1 : 9 oranında dilüsyon yapılır. Dilüsyonlardan

Detaylı

! "#$ % %&%' (! ) ) * ()#$ % (! ) ( + *)!! %, (! ) - )! ) ) +.- ) * (/ 01 ) "! %2.* ) 3."%$&(' "01 "0 4 *) / )/ ( +) ) ( )

! #$ % %&%' (! ) ) * ()#$ % (! ) ( + *)!! %, (! ) - )! ) ) +.- ) * (/ 01 ) ! %2.* ) 3.%$&(' 01 0 4 *) / )/ ( +) ) ( ) ! "#$ % %&%' (! ) ) * ()#$ % (! ) ( + *)!! %, (! ) - )! ) ) +.- ) * (/ 01 ) "! %2.* ) 3."%$&(' "01 "0 4 *) / )/ ( +) ) ( )! )! ) 1 87 Seri No'lu Gider Vergileri Genel Teblii Resmi Gazete Sayısı 27737 Resmi

Detaylı

! " #$!" ## #! " $ $ # $ %%%! &' % ()! &'

!  #$! ## #!  $ $ # $ %%%! &' % ()! &' !"#$!" #$ %!" ### $$ %%%!&' ()!&' $% &%'#& $ $()*+"" $%#,(-"./$ &(*(%*#0#"121"314*11"1"/5 %$#%%0#"3% )"$*#%! *#&% '" #*#6)#" $**)%& "( * ""+"'", - +./ 01"(23 4' 5 6"""/" 4 78 9!+"&,'* : ;'

Detaylı

Avrupa Konseyi Proje No EC/1062

Avrupa Konseyi Proje No EC/1062 Avrupa Konseyi Proje No EC/1062!"#$ Projenin Adı Proje Alanı Türkiye de Yolsuzluun Önlenmesi çin Etik (TYEC) Türkiye Projenin Balangıç Tarihi 30 Kasım 2007 Finansman Avrupa Komisyonu (%90) ve Avrupa Konseyi

Detaylı

MÜŞTERİ MEMNUNİYETİNİN ETKİLİ YÖNETİMİ

MÜŞTERİ MEMNUNİYETİNİN ETKİLİ YÖNETİMİ MÜŞTERİ MEMNUNİYETİNİN ETKİLİ YÖNETİMİ Timur Akarsu, 24.05.2011 KURULUŞLARIN TEMEL ÖNCELİKLERİ KARLILIK BÜYÜME VARLIĞINI DEVAM ETTİRME KURUMSAL DEĞER ARTIŞI İŞLETMELER BÜYÜMEK VE VARLIKLARINI SÜRDÜREBİLMEK

Detaylı

TÜLN OTBÇER. Seminer Raporu Olarak Hazırlanmıtır.

TÜLN OTBÇER. Seminer Raporu Olarak Hazırlanmıtır. TÜLN OTBÇER Seminer Raporu Olarak Hazırlanmıtır. Ankara Hacettepe Üniversitesi Mayıs, 2004 ! - " $ - "%%&%$ - "%' $ - "(%' $ - "( ) (* $+,( $ - ") (',( $ - "- %./$ 0 1*&/1(2, %("%. 3/1(4""3%(/1-( /32 $$

Detaylı

Uluslararası Sosyal Aratırmalar Dergisi

Uluslararası Sosyal Aratırmalar Dergisi Uluslararası Sosyal Aratırmalar Dergisi The Journal of International Social Research Cilt: 7 Sayı: 33 Volume: 7 Issue: 33 www.sosyalarastirmalar.com Issn: 1307-9581 FARKLI SPOR BRANINDAK ÜNVERSTE ÖRENCLERNN

Detaylı

SINIF ÖRETMENLERNN MOTVASYONUNUN TATMN ÜZERNE ETKS The effect on job satisfaction of the motivation of class teachers

SINIF ÖRETMENLERNN MOTVASYONUNUN TATMN ÜZERNE ETKS The effect on job satisfaction of the motivation of class teachers SINIF ÖRETMENLERNN MOTVASYONUNUN TATMN ÜZERNE ETKS The effect on job satisfaction of the motivation of class teachers Cavit YAVUZ* 1 Cemile B. KARADENZ** 2 Özet Eitimin kalitesini ve niteliini etkileyen

Detaylı

STRATEJİK YÖNETİM UYGULAMA MODELİ

STRATEJİK YÖNETİM UYGULAMA MODELİ STRATEJİK YÖNETİM UYGULAMA MODELİ Stratejik Yönetim Micro MBA Cenan Torunoğlu 10 Kasım 2012 Değişim ve Yapısal Gelişme 2 Değişim ve Yapısal Gelişme Değişimi farketmek Değişimin özüne inmek Değişim kararını

Detaylı

KALTE YLETRME SÜRECNDE BULANIK MANTIK YAKLAIMI LE HATA TÜRÜ VE ETKLER ANALZ VE UYGULAMA ÖRNE

KALTE YLETRME SÜRECNDE BULANIK MANTIK YAKLAIMI LE HATA TÜRÜ VE ETKLER ANALZ VE UYGULAMA ÖRNE T.C. ADNAN MENDERES ÜNVERSTES SOSYAL BLMLER ENSTTÜSÜ LETME ANA BLM DALI L-DR-20-0002 KALTE YLETRME SÜRECNDE BULANIK MANTIK YAKLAIMI LE HATA TÜRÜ VE ETKLER ANALZ VE UYGULAMA ÖRNE HAZIRLAYAN Esra AYTAÇ TEZ

Detaylı

ISO 17025 Laboratuar Akreditasyonu Temel Prensipler

ISO 17025 Laboratuar Akreditasyonu Temel Prensipler Kalite Eitim Danımanlık Ltd.ti. ISO 17025 Laboratuar Akreditasyonu Temel Prensipler 1 Aralık 2005 -ANKARA KORE EHTLER CAD. NO. 36 D. 2 ZNCRLKUYU L-STANBUL Tel: 0212-274 15 63-64 Fax: 0212-274 15 66 E-mail

Detaylı

stanbul Depreme Nasıl Hazırlanıyor?

stanbul Depreme Nasıl Hazırlanıyor? Sayıtay Dergisi Sayı: 44-45 Performans Denetimi Raporu: stanbul Depreme Nasıl Hazırlanıyor? stanbul Depreme Nasıl Hazırlanıyor Raporu, Sayıtay Bakanlıınca 6.5.2002 tarihinde TBMM Bakanlıına gönderilmitir.

Detaylı

Fatih Emiral. Deloitte

Fatih Emiral. Deloitte Bilgi güvenlii bilincinin genele yayılması Fatih Emiral Deloitte nsan faktörü bilgi güvenlii programlarındaki en zayıf halka olarak nitelendirilmektedir. Kullanıcılar kasıtlı veya kasıtsız olarak, bilgi

Detaylı

ÖRGÜTLERN SOSYAL SORUMLULUKLARI:KAVRAMSAL BR ÇÖZÜMLEME. Kürad YILMAZ ÖZET

ÖRGÜTLERN SOSYAL SORUMLULUKLARI:KAVRAMSAL BR ÇÖZÜMLEME. Kürad YILMAZ ÖZET ÖRGÜTLERN SOSYAL SORUMLULUKLARI:KAVRAMSAL BR ÇÖZÜMLEME ÖZET Bu çalımanın amacı örgütlerin sosyal sorumlulukları hakkında kavramsal bir çözümleme yapmaktır. Bu amaçla ilk önce sosyal sorumluluk kavramının

Detaylı

TÜRKYE HALK BANKASI A.. ETK LKELER

TÜRKYE HALK BANKASI A.. ETK LKELER Ek 7 Etik lkeler TÜRKYE HALK BANKASI A.. ETK LKELER GR Etik lkeler; Türkiye Halk Bankası A.. çalıanlarının, görevlerini yerine getirirken uymaları gereken ilkeleri ve çalıma düzenine ilikin düzenlemeleri

Detaylı

Rekabet Avantajının Kaynağı: Satış

Rekabet Avantajının Kaynağı: Satış Rekabet Avantajının Kaynağı: Satış Satıcılar Hizmetlerini Nasıl Farklılaştırırlar? Wilson Learning in beş farklı kuruluşla yaptığı araştırmanın amacı, satıcıların farklılık ve rekabet avantajı yaratmadaki

Detaylı

01.01.2013. İşlevsel veya Bölümsel Stratejiler. İş Yönetim Stratejileri : İşlevsel Stratejiler. Pazarlama: İşlevsel/Bölümsel Stratejiler

01.01.2013. İşlevsel veya Bölümsel Stratejiler. İş Yönetim Stratejileri : İşlevsel Stratejiler. Pazarlama: İşlevsel/Bölümsel Stratejiler İşlevsel Stratejiler İşletmedeki yönetim düzeylerine göre yapılan strateji sınıflamasında orta veya alt yönetim düzeylerinde hazırlanmakta ve uygulanmakta olan stratejilerdir. KURUMSAL STRATEJİLER İş Yönetim

Detaylı

ELEKTRK MÜHENDSLER ODASI MESLEK Ç SÜREKL ETM MERKEZ YÖNETMEL

ELEKTRK MÜHENDSLER ODASI MESLEK Ç SÜREKL ETM MERKEZ YÖNETMEL ELEKTRK MÜHENDSLER ODASI MESLEK Ç SÜREKL ETM MERKEZ YÖNETMEL Amaç Madde 1: Bu Yönetmeliin amacı; meslekteki bilimsel, teknolojik gelimelerle ve uygulama alanları ile ilgili olarak Üye Mühendislere verilecek

Detaylı

MÜZK ÖRETMEN ADAYLARININ MESLEK KAYGILARI. H. Seval KÖSE ÖZET

MÜZK ÖRETMEN ADAYLARININ MESLEK KAYGILARI. H. Seval KÖSE ÖZET H. Seval KÖSE Müzik öretmeni Adaylarının Mesleki Kaygıları MÜZK ÖRETMEN ADAYLARININ MESLEK KAYGILARI H. Seval KÖSE ÖZET Bu aratırmada, müzik öretmeni adaylarının mesleki kaygı alanlarına ilikin kaygı düzeyleri

Detaylı

DSK nın Ortaya Çıkışı ve Gelişimi

DSK nın Ortaya Çıkışı ve Gelişimi Balanced Scorecard DSK nın Ortaya Çıkışı ve Gelişimi Bu yöntemin ortaya çıkışı 1990 yılında Nolan Norton Enstitüsü sponsorluğunda gerçekleştirilen, bir yıl süren ve birçok şirketi kapsayan Measuring performance

Detaylı

AKÇA, Hakan (2012). Ankara li Aızları (nceleme, Metinler, Dizin), Ankara: Türk Kültürünü Aratırma Enstitüsü Yayınları, XXII+672 s.

AKÇA, Hakan (2012). Ankara li Aızları (nceleme, Metinler, Dizin), Ankara: Türk Kültürünü Aratırma Enstitüsü Yayınları, XXII+672 s. AKÇA, Hakan (2012). Ankara li Aızları (nceleme, Metinler, Dizin), Ankara: Türk Kültürünü Aratırma Enstitüsü Yayınları, XXII+672 s. Bahadır GÜNE * Aynı kökten geldii üst sistem durumundaki bir standart

Detaylı

BYS. T.C. Ulatırma Bakanlıı Biliim Belge Yönetim Sistemi Çözümü

BYS. T.C. Ulatırma Bakanlıı Biliim Belge Yönetim Sistemi Çözümü BYS T.C. Ulatırma Bakanlıı Biliim Belge Yönetim Sistemi Çözümü Sunu Planı E-Ulatırma Projesinin Amacı, Konusu biliimbys nin Projedeki Yeri biliimbys nin Kapsamı biliimbys Nasıl Çalııyor? Saladıı Yararlar

Detaylı

ICS 13.020 TÜRK STANDARDI TS ISO 14001/Nisan 1996 ÇEVRE YÖNETM SSTEMLER - ÖZELLKLER VE KULLANIM KILAVUZU

ICS 13.020 TÜRK STANDARDI TS ISO 14001/Nisan 1996 ÇEVRE YÖNETM SSTEMLER - ÖZELLKLER VE KULLANIM KILAVUZU ÇEVRE YÖNETM SSTEMLER - ÖZELLKLER VE KULLANIM KILAVUZU GR Her çeit kurulu; çevre politika ve amaçlarını da dikkate alarak; faaliyet, ürün ve hizmetlerinin çevre üzerindeki etkilerini kontrol altında tutmak

Detaylı

KOBİ EĞİTİMLERİ HALİM ALTINIŞIK GÜVENLİK-KİŞİSEL GELİŞİM-YÜZ OKUMA UZMANI

KOBİ EĞİTİMLERİ HALİM ALTINIŞIK GÜVENLİK-KİŞİSEL GELİŞİM-YÜZ OKUMA UZMANI KOBİ EĞİTİMLERİ HALİM ALTINIŞIK GÜVENLİK-KİŞİSEL GELİŞİM-YÜZ OKUMA UZMANI KOBİ EĞİTİMLERİ Yaşanan ekonomik gelişmeler sonrasında büyük işletmeler uyum sorunu yaşarken, küçük ve orta ölçekli işletmeler

Detaylı

Bu dönemde daha önce belirttiim gibi yatırımlarımızla ilgili almı olduumuz kararlarımızın yanı sıra;

Bu dönemde daha önce belirttiim gibi yatırımlarımızla ilgili almı olduumuz kararlarımızın yanı sıra; BORYAD / Aralık 2009 1. 2009, finansal anlamda fırtınalı bir yıldı. Kısaca iecam ın 2009 yılını deerlendirebilir misiniz? Öncelikli konularınız neler oldu, kârlılık hedefleriniz de büyük amalar görüldü

Detaylı

Intel Ö!renci Programı

Intel Ö!renci Programı Intel Ö!renci Programı De!erlendirme Raporu Eylül 2009 - A!ustos 2010 Cengiz Hakan AYDIN Hasan ÇALI"KAN Murat ATA#Z# Giri! Intel Ö!renci Programı, özellikle teknolojiye eri$imin sınırlı oldu!u bölgelerdeki

Detaylı

AVRUPA B RL KAPI ARALI INA SIKI MI ÜLKE: KUZEY KIBRIS

AVRUPA B RL KAPI ARALI INA SIKI MI ÜLKE: KUZEY KIBRIS 12 Mart 2009 TS/BAS-BÜL/09-19 AVRUPA BRL KAPI ARALIINA SIKIMI ÜLKE: KUZEY KIBRIS Özet Bulgular Yönetim Kurulu Bakanı Arzuhan Doan Yalçında bakanlıındaki TÜSAD heyeti, 12 Mart 2009 tarihinde Lefkoa yı ziyaret

Detaylı