ASTIM HAKKINDA BİLMEK İSTEDİKLERİNİZ. Hazırlayan: Prof. Dr. Tevfik ÖZLÜ

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "ASTIM HAKKINDA BİLMEK İSTEDİKLERİNİZ. Hazırlayan: Prof. Dr. Tevfik ÖZLÜ"

Transkript

1 1. ASTIMIN TANIMI: Astım Nasıl Bir Hastalık? 1.1. Astım nasıl bir hastalıktır? ASTIM HAKKINDA BİLMEK İSTEDİKLERİNİZ Hazırlayan: Prof. Dr. Tevfik ÖZLÜ Nefes aldığımızda atmosfer havasının, asıl solunum olayının cereyan ettiği alveol denilen hava keseciklerine naklini sağlayan iletici hava yollarında daralma, tıkanıklık ve buna bağlı olarak hava geçişinde zorlukla karakterize bir hastalıktır. Her ne kadar yakınmalar gelip geçici olarak görülse de; astımlı hastaların hava yollarında, mikrobik olmayan sürekli bir iltihaplanma söz konusudur. Bu iltihaplanma sonucu, astımlı hastaların havayollarında aşırı duyarlılık oluşur. Hastalığın bütün bulgu ve belirtileri, bu iltihaplanma ve aşırı duyarlılıkla ilişkilidir Havayolu aşırı duyarlılığı ne demektir? Astımlı hastaların hava yolları (bronşlar), çevresel uyaranlara normal kişilere kıyasla çok daha tepkisel cevaplar verirler. Örneğin havada bulunan aeroallerjenler (ev tozu akarı, küf mantarları, polen gibi havayla taşınan allerjenler), sigara dumanı, egzos veya baca gazları, keskin kokular, astımlı bir kişinin hava yollarında daralmaya ve balgam atılmasına neden olur. Astımı olmayan normal kişilerde de benzer tepkiler oluşabilir. Ancak, bunun için söz konusu maddelerin, havadaki yoğunluğunun astımlı hastalarda reaksiyonları başlatan miktarların çok çok üzerine ulaşması gereklidir Astımlı hastaların hava yollarında neler olmaktadır? Astımlıların hava yollarında sürekli bir iltihap vardır. Kimi zaman, örneğin tetik faktörlerle karşılaşmayı takiben, hava yollarında daralma ve tıkanma meydana gelir. Hastalar bunu göğsünde tıkanma, sıkışma şeklinde hissederler. Bu daralma, bronşları (havayollarını) çevreleyen düz kaslarda kasılmaya; havayollarındaki müküs bezlerinden salgılanan koyu, yapışkan sekresyonların bronş lümenini doldurup tıkamasına; bronş duvarını döşeyen mukoza adını verdiğimiz örtünün şişerek hava yolunu daraltmasına; uzun vadede ise hava yolu duvarında kalıcı hasar gelişmesine bağlıdır. Son neden dışındaki diğer üç durumda, daralma geri dönüşlüdür. Yani tedaviyle tamamen normale döndürülebilir. Oysa, havayolları duvarlarında hasar oluştuğunda, tedaviye rağmen darlık tamamen ortadan kaldırılamaz Astım allerjik bir hastalık mıdır? Astımla alerji arasında çok yakın bir ilişki söz konusudur. Astım, olguların çoğunda allerjik zeminde gelişen bir hastalıktır. Bilhassa çocuklukta başlayan astım için, bu durum daha belirgindir. Ancak her astımlı hastada, alerjiyi göstermek mümkün olmayabilir. Kişinin 1

2 allerjik tabiatlı (atopik) olması, astım olmasından ayrı bir şeydir. Diğer allerjik hastalıklara (allerjik nezle ve sinüzit, allerjik göz nezlesi, egzema ve ürtiker), astımla birlikte çok sık rastlanır. Fakat, bir olguda bu hastalıklar varken, astım olmayabilir. Aksine, astımı olduğu halde, diğer alerjik hastalıklar bulunmayabilir Astım kimlerde görülür? Astım, erkek-kadın herkeste; çocuk-erişkin her yaşta ve dünyanın hemen her yerinde rastlanan bir hastalıktır Astım sık rastlanan bir hastalık mıdır? Astımlı hastaların sıklığı, coğrafi bölgelere, yaşam koşullarına ve sosyo-kültürel özelliklere bağlı olarak toplumdan topluma farklılık göstermektedir. Toplumda yaşayanların %10 dan daha fazlasında görüldüğü bildirilen yöreler yanında; %1 den az sıklıkla rastlandığı bölgeler söz konusudur. Ülkemizde de durum aynıdır. Ortalama sıklığın çocuklarda % 2-10; erişkinlerde % 2-5 arasında olduğu bildirilmektedir. Bu rakamlar, ülkemiz koşullarında her 4-5 evden birisinde, astımlı bir hastanın yaşadığı anlamına gelmektedir Astım hangi yaşlarda başlar? Astım sıklıkla çocuklar ve genç erişkinlerde rastlanan bir hastalıktır. Bebeklikten itibaren ortaya çıkabildiği gibi, bazen 30, daha nadiren 40. yaşlara kadar başlangıcı gecikebilmektedir Kimlerde astım ortaya çıkma olasılığı yüksektir? Anne-baba başta olarak ailelerinde astımlı hasta bulunanlar; astımın sık görüldüğü coğrafyada yaşayanlar; doğumundan itibaren hırıltılı solunum atakları yaşayan bebekler; egzeması olan bebekler; doğup büyüdüğü evde anne-babası veya bir başkası sigara içen bebek-çocuklar; endüstrileşmiş kentlerde yaşayanlar; bazı mesleklerde ile iş yerlerinde çalışanlar; aşırı hijyen altında, yapay ve kapalı ortamlarda büyütülen çocuklar; diğer alerjik hastalıklardan bir veya bir kaçına sahip olan kişilerde astım gelişme riski daha fazladır 1.9. Astım irsi bir hastalık mıdır? Bazı hastalıklar doğrudan genetik geçişlidir. Anne veya babasından ilgili genetik kodu alan kişilerde, çevresel değişkenler ne olursa olsun, hastalık mutlaka ortaya çıkar. Bazı hastalıklar ise genetik geçişli olmayıp, tamamen çevresel koşullara bağlı olarak sonradan gelişir. Astım, bu iki grup hastalıktan farklıdır. Hastalığın ortaya çıkmasında, hem genetik yatkınlık; hem de çevresel faktörler birlikte rol oynar. Her iki belirleyici de, hastalığın ortaya çıkmasında tek 2

3 başına yeterli değildir. Yani, astıma elverişli çevresel koşulların varlığında, genetik olarak astıma yatkınlığı olan kişilerde astım ortaya çıkmaktadır. Genetik olarak yatkınlık durumu yoksa, uygun çevresel koşulların varlığı tek başına astım oluşturmaz Astımlı anne veya babanın çocukları astımlı olarak mı doğar? Anne ve babası yada bunlardan birisi astımlı olan çocuklarda, astım görülme olasılığı toplumda görülen astım sıklığından daha fazladır. Ancak böyle bir çocukta mutlaka astım gelişecektir denilemez. Toplumda astımlı çocukların oranı, ortalama %5 iken; anne veya babadan biri astımlı olan ailelerin çocukları arasında astımlı çocuk oranı %40'lara; eğer anne ve babanın her ikisi de astımlı ise bu oran %70'lere ulaşmaktadır. Ailede astım veya diğer allerjik hastalıklar varsa, doğacak çocukların korunması amacıyla çevresel koşulların uygun şekilde kontrolü çok yararlı olacaktır Kaç türlü astım vardır? Astımlı hastalar, hafif-gelip geçici, hafif inatçı, orta ve ağır astım şeklinde dört gruba ayrılır. Her bir grup hastada, belirtiler ve önerilen tedavi ayrıdır. Bunlardan başka, astımlı hastalarda mevsim astımı, meslek astımı, egzersiz astımı, ilaç astımı gibi farklı görünümlere sahip ve hastalığı kontrol altına almak için nispeten farklı yaklaşımlar gerektiren tablolar da söz konusu olabilir. Bu nedenle, her hastanın astımı, öykü, muayene ve testlerle değerlendirilip; hastalığın ağırlığı ve karakteristik özellikleri belirlendikten sonra, o kişide hangi tedavinin uygulanacağına karar verilebilir Astımın ağırlık dereceleri hakkında daha fazla bilgi verebilir misiniz? Gelip geçici hafif astım, ayda yılda bir ortaya çıkan (haftada birden az), gelip geçici yakınmalarla karakterizedir. Bunlar dışında hasta tamamen normaldir. Solunum fonksiyon testleri normal sınırlar içerisindedir. Hafif inatçı astımda, hastanın yakınmaları haftada birden fazla sıklıkla görülür, ama her gün değildir. Ayda iki üç gece uykudan uyandıran yakınmalar olur. Solunum testleri normal sınırlardadır. Ancak, gece gündüz farkı barizleşmiştir. Orta inatçı astımda, hastanın her gün şikayeti vardır. Ayda dörtten fazla gece şikayetleri vardır. Solunum fonksiyonları orta derecede bozulmuştur. Ağır inatçı astımda ise günün her anında ve hemen her gece yakınmalar vardır. Hasta, günlük aktivitelerini sürdüremez. Solunum fonksiyonları ileri derecede bozulmuştur. 3

4 1.13. Astımın allerjik olanı ve olmayanı var mıdır? Astımlı hastaların çoğunda allerjik bir zemin bulunmaktadır. Özellikle, erken yaşta, çocukluk çağında başlayanlar; diğer allejik hastalıklardan birisine de sahip olanlar; yakınmaları mevsimsel seyir gösterenler ve aile bireyleri arasında allerjik hastalık öyküsü bulunanlarda astımın allerjik tabiatlı olma olasılığı yüksektir. Ancak tüm hastalarda, astım allerjik bir özellik taşımaz. Bu hastalar da astımın tipik şikayet ve belirtilerini taşırlar, ama allerji testleri negatif bulunur. Allerjik olanla, olmayan astımın teşhis ve tedavisi farklılık göstermez. Ancak, tetik faktörlerden korunmada farklılıklar olabilir ki, bu konu ilerleyen sayfalarda tartışılacaktır Astım bulaşıcı bir hastalık mıdır? Hayır. Astım bir kişiden diğerine geçmez. Ancak, bazı iş yerlerinde çalışan birden çok kişide astım görülebilir. Bunun nedeni hastalığın bulaşması değil; iş yeri ortamında bazı toz veya gazlara birlikte maruz kalmalarıdır Astım psikolojik bir hastalık mıdır? Maalesef astımlı hastaların önemli bir kısmı, psikiyatri hastası (konversiyon nörozu) zannedilmektedir. Bu yanılgıdan dolayı, hasta yıllarca tedavisiz kalabilmektedir. Hastanın eşi ve yakınları da, senin hiçbir şeyin yok, naz yapıyorsun diyerek hastaya inanmamaktadırlar. Oysa astım, psikolojik bir hastalık değildir. Ancak, psikolojik durum astımda tetik faktör olarak rol oynayabilir. Yani, astımlı bir hastada neşe veya keder yönündeki aşırı heyecan, gülme ve ağlama krizleri, astım nöbetlerini başlatabilir. Her hastalığın seyrinde olduğu gibi, psikolojik destek ve moral faktörler, astımlı hastaların da kendilerini daha iyi hissetmelerine ve tedaviye uyum göstermelerine katkı sağlayabilir Astım kötü bir hastalık mıdır? Astım, zamanında teşhis edilip uygun şekilde tedavi edilmezse, kişiyi zora sokabilir, efor kapasitesini kısıtlayabilir, yaşam kalitesini sınırlayabilir, iş-okul günü kayıplarına yol açabilir, acil servis, poliklinik başvurularına, hastanede yatışlara ve yoğun bakım tedavilerine neden olabilir, hatta bazen ağır ataklar sırasında ölümlere yol açabilir. Ancak astım, tedavisi mümkün olan bir hastalıktır. Bugün elimizdeki tedavi yöntemleriyle, astım tamamen kontrol altına alınabilir ve astımlı bir hasta; astımı olmayan normal bir kişi gibi aktif bir yaşam sürdürebilir Astım başka bir hastalığa dönüşür mü? Hayır. Astım diğer hastalıklardan bağımsız, kendine özgü seyri olan bir hastalıktır. Kanser, KOAH gibi bir başka hastalığa dönüşmesi söz konusu değildir. Ancak, astım ve alerjik nezle 4

5 birlikte sık görülür. Bazen önce astım şeklinde başlayıp, sonradan alerjik nezle eklenebilir. Veya aksine, alerjik nezle olarak başlayıp, ardından astım belirtileri eklenebilir Astımım zamanla ağırlaşır mı? Tedavi edilmeyen bir astımlı hastanın astımının ağırlık derecesi genellikle pek değişmez. Yani, hafif başlamışsa hafif olarak seyreder. Ağır başlamışsa ağır olarak seyreder. Ancak, uygun şekilde tedavi edilen astımlı hastaların hastalığı ya tümüyle düzelir veya hafif düzeye geriler. 2. ASTIMIN NEDENLERİ: Neden Astım Oldum? 5

6 Astımlıların en sıklıkla duyarlı oldukları ev içi allerjenler 2.1. Kişi neden astım olur? Kalıtımsal (irsi) olarak astıma yatkınlığı olan bir kişi, astıma neden olan veya astımı kolaylaştıran çevresel faktörlerle karşılaştığında astım hastası olabilir Astımda irsiyetin rolü nedir? Astım, genetik yatkınlığı olan kişilerde ortaya çıkar. Genetik yatkınlığı olmayan kişiler, astım olmazlar. Astımın kalıtımsal geçişi, tek bir gene bağlı değildir. Birden çok gen, astıma yatkınlığın oluşumundan sorumludur. Şunu da unutmamak gerekir ki, astıma genetik olarak yatkınlığı olan herkes, astım hastası olmaz. Buna göre astım, genetik yatkınlık ile astımdan sorumlu çevresel faktörlerin bir araya gelmesiyle ortaya çıkar. Bu iki unsurdan herhangi birisi, tek başına astım oluşturamaz Hangi çevresel faktörler astıma yol açmaktadır? Astıma neden olan, astım gelişimine katkıda bulunan veya astımlı kişilerde nöbetleri tetikleyen çeşitli risk faktörleri tanımlanmıştır. Bazıları kaçınılabilir, düzeltilebilir durumlardır. Bunlar arasında, tüm dünyada en sıklıkla astıma yol açan ev tozu akarları ile kedi gibi evcil hayvanlar; hamamböceği, kalorifer böceği gibi haşereler, küf mantarları ve polenler (ot, ağaç ve çimen) en iyi bilinenleridir. Sigara, aspirin gibi ilaçlar ile bazı iş yerlerinde maruz kalınan mesleki uyarıcılar da astımla sonuçlanan allerjik duyarlılığın gelişimine yol açabilirler. Ayrıca grip ve soğuk algınlığı gibi viral solunum yolu enfeksiyonları, hava kirliliği, iklimsel değişkenler, bazı gıdalar ile bunlara ilave edilen katkı maddeleri de, bilhassa erken çocukluk döneminde astım gelişimine katkıda bulunurlar. Bu sayılan nedensel faktörlerin tümü, aynı zamanda astımlı hastalarda nöbetleri başlatan birer tetik faktör olarak iş görür. Bunların dışında, iklim değişiklikleri (sisli, yağışlı, kapalı havalar), psikojenik stresler, egzersiz gibi değişkenler, astımlılarda nöbetleri tetikleyebilir. Yine sinüzit, burun polipleri, reflü (yemek borusuna mide asidinin geri kaçak yapması) gibi bazı durumlar, astımlılarda sık görülmekte ve hastalığın tedavi ve kontrolünü güçleştirmektedirler Ev tozu akarları hakkında bilgi verir misiniz? 6

7 Akarlar, insan deri döküntüleriyle beslenen; ev, ofis gibi ortamlardaki tozda bulunan; gözle görülmeyen; eklembacaklılar cinsinden böcekçiklerdir. Ilıman (25 C) ve nemli (%75) iklim koşullarında yaşarlar. Işık almayan, rutubetli ve sıcak ev/ofis içi ortamlar yaşamalarına çok uygundur. Halı, battaniye, tüylü oyuncaklar, koltuk, kanepe yüzleri, yatak çarşafları, yastık kılıfları ve nevresimler, en sıklıkla yerleştikleri alanlardır. İklimi soğuk ve kuru olan yerler, akarlar için pek elverişli değildir. Ev tozuna karışan dışkıları, havada uçuşur ve solunduğunda, astım ve alerjik nezle gibi solunum yollarının alerjik hastalıkların en sık rastlanan nedenidir Meslek ile astım arasında bir ilişki var mı? Evet. Astım, bazen bir meslek hastalığı şeklinde karşımıza çıkabilir. En sıklıkla fırıncılar, kuaförler, boyacılar, çiftçiler, kereste ve mobilya işinde, gıda sektöründe çalışanlarda astıma rastlanmaktadır. Bu meslekler yanında diğer bir çok iş kolunda, işyeri ortamında karşılaşılan bazı maddelere bağlı olarak astım ortaya çıkabilir. Yakınmaların işe girdikten sonra başlaması; tatil zamanlarında veya işyerinden uzakta geçirilen günlerde azalması; aynı işyerinde birden çok kişide benzer yakınmaların görülmesi meslek astımını düşündürmelidir. Meslek astımı olan hastaların meslek değiştirmesi veya aynı iş yerinde başka bir alanda çalışması ya da maske kullanması gerekebilir. Bazı iş kollarında çalışanlarda meslek astımı gelişme riski yüksektir 2.6. Astımın mevsimlerle ilişkisi Bazı allerjenlerin mevsimle ilişkili olarak ortaya çıktığı veya yoğunluğunun arttığı bilinmektedir. Diğer bazıları ise, her mevsimde sabit olarak bulunurlar. Mevsimsel allerjenler, daha çok polenlerdir. Havadaki polen yükü, yaşanılan coğrafyaya, iklim koşullarına ve mevsime bağlı olarak değişkenlik gösterir. Ağaç polenleri, genellikle şubat-mart; çim polenleri nisan-temmuz; yabani ot polenleri ise yaz sonu ve sonbaharda ortaya çıkar. Ağaçlandırılmış, yeşil örtünün zengin olduğu alanlarda; bitkilerin tozlaşma mevsimlerinde; rüzgarlı, lodoslu havalarda polen yükü fazladır. Ancak değişen iklim koşullarından -bilhassa nem ve ısı değişikliklerinden- etkilendikleri için, ev tozu akarları ve küf mantarı gibi diğer allerjenlerin yoğunluğu da mevsimlere göre dalgalanmalar gösterir. Buna bağlı olarak, allerjik astımlı olguların bazılarında, belirli mevsimlerde yakınmalar artabilir. Hatta, sadece bu dönemde hastalık ortaya çıkıp, hasta daha sonra tamamen normale dönebilir. Bilhassa tozlaşma mevsimi olan bahar ve yaz aylarında, havada artan polen yüküne bağlı olarak astımlı hastaların yakınmaları ağırlaşabilir. Ancak kış mevsiminde de, astımlı hastalar için bazı riskler söz konusudur. Soğuk ve yağış nedeniyle, hastalar kapalı ortamlarda ev, işyeri ve büro ortamlarında vakit geçirmektedirler. Bu da ev içi allerjenlerle (ev tozu akarı, mantar, haşerat) ve sigara gibi irritanlarla temas süresinin uzamasıyla sonuçlanır. Isınma ve pişirme amaçlı ocak ve soba gibi aygıtlarda 7

8 kullanılan yakıtların oluşturduğu ev içi hava kirliliği de astımda tetikleyici olabilmektedir. Yine kış aylarında salgın yapan grip ve soğuk algınlığı gibi viral solunum yolu infeksiyonları, astımlılarda atakları başlatabilmektedir. Ayrıca, soba ve kaloriferlerin yanmasıyla bacalardan ortama dağılan dumanda bulunan karbonmonoksit, kükürt oksit ve azot oksitler bu hastalarda krizlere neden olabilmektedir. Soğuk havalarda nezle, sinüzit gibi üst solunum yolu enfeksiyonlarının sıklığının artması sonucu, bronşitli hastalar, burun yerine ağızdan nefes alıp vermek zorunda kaldıklarından, hava yollarının ısı ve nemi düşmekte ve bunun sonucunda, bilhassa geceleri ataklar ortaya çıkmaktadır. Benzer şekilde, soba veya kalorifer nedeniyle ev içi ortamın nispî nem oranının çok düşmesi, özellikle uyurken ağızdan nefes alıp veren hastalarda havayollarını kurutmakta ve gece öksürük, nefes darlığı gibi yakınmalara neden olmaktadır Astımın iklimle ilişkisi var mıdır? Yağışlı, sisli ve kapalı havalarda astımlıların çoğu, yakınmalarının arttığını söyler. Yüksek nem oranı, bazı astımlıları rahatsız edebilmektedir. Nemli ve ılıman iklim koşullarında, astımın yaygın nedenleri olan ev tozu akarları ve küf mantarları gibi allerjenlerin yoğunluğu artmaktadır. Çünkü bunlar, kuru ve sert iklim koşullarında barınamazlar. Ancak, bazı astımlıların kuruluktan rahatsız olmaları da söz konusudur. Örneğin; gece boyunca kapalı bir odada yanan soba veya kalorifere bağlı olarak nem oranının azalması, havayollarında duyarlılık oluşturabilir. Bu gibi durumlarda oda içi nemin artırılması önerilmektedir. Soğuk hava maruziyeti de, astımlılarda yakınmaları tetikleyebilir. Yine egzersiz sırasında ortaya çıkan astım atağının, hızlı ve derin solunum sırasında solunan havanın yeterince ısıtılamamasından kaynaklandığı öne sürülmektedir. Sonuç olarak, iklime bağlı etkiler, astımlı hastalarda değişkenlik gösterir. Herhangi bir etkilenme olup olmadığı veya ne yönde bir etkilenme olduğu, her bir hasta için özel olarak araştırılmalıdır Astımla hava kirliliği arasında bir ilişki var mıdır? Atmosfer havası kirliliği de, oda içi hava kirliliği de; normal kişilere kıyasla, astımlıları çok daha fazla etkiler. Atmosfer havasında bulunan kükürt ve azot oksitler, karbonmonoksit ve ozon ile diğer gaz ve partiküler kirleticiler, astımlı hastalarda atakları başlatabilmektedir. Hava kirliliğinin artmasına paralel olarak, astımlılarda acil servis başvurularının ve hastaneye yatışların arttığı, bir çok büyük kentte gösterilmiştir. Oda içi havada rastlanan kirleticiler daha çok aydınlanma, ısınma ve pişirme amaçlı kullanılan yakıtlardan çıkan gaz ve partiküllerden oluşmaktadır. Sigara dumanı, bunlar 8

9 arasında en önemlileridir. Ancak tüp gaz, doğal gaz, gaz yağı, kokulu mumlar, kokulu deterjanlar ve buharlaşan diğer temizlik maddeleri, pişirme sırasında oluşan yemek kokuları, gıdaların yanması sırasında oluşan koku ve duman gibi bir çok oda havası kirleticisi sayılabilir. Bunların tümü de astımlılar için tetik faktör olarak rol oynayabilmektedir Astımla efor arasında bir ilişki var mıdır? Neredeyse tüm astımlı hastalar, efor sırasında nefes darlığının ortaya çıkmasından yakınırlar. En sıklıkla merdiven çıkma, yokuş tırmanma ve koşma gibi eforlar sırasında şikayetler başlamaktadır. Özellikle soğuk ve kirli havalarda egzersiz yapıldığında, kriz gelişmektedir. Eforun, astımlılarda bir tetik faktör olmasına karşın; aynı zamanda astımlılarda efor kısıtlılığı oluşur. Örneğin ağır astımlılarda, günlük hayatın rutin işleri sırasında bile (ev içi hareketler), nefes darlığında belirgin artma olur. Bundan dolayı, astımlılarda efor kapasitesi düşüktür. Bazı kişilerde ise, sadece egzersiz sırasında astım tablosu ortaya çıkmaktadır Astımın gıdalarla ilişkisi var mıdır? Aşırı tuz içeren diyetlerin kullanıldığı popülasyonlarda, astımın daha sık görüldüğü söylenmektedir. Yine omega-3 balık yağı içeren diyetlerin, hava yollarındaki iltihabı baskılayarak astımdan koruyucu olduğu yönünde görüşler vardır. Bebekte allerjik hastalıkların gelişimi azaltabilmek için, annenin gebelik ve emzirme döneminde süt, yumurta et gibi hayvansal proteinlerden arındırılmış bir diyet uygulamasının yararlı olabileceği ileri sürülmüştür. Restoran astımı olarak adlandırılan bir fenomen tanımlanmıştır ki, bu olayda astımlı kişiler bazı restoranlarda yemeklere lezzet vermesi için ilave edilen sodyum metabisülfit gibi bazı kimyasallara bağlı olarak krize girmektedirler. Yine hazır gıdalara ilave edilen koruyucu, renk verici veya aromatik katkı maddelerinin allerjik reaksiyonlara neden olduğu bilinmektedir. Bilhassa çocuklara dönük olarak satılan çiklet, şekerleme ve çikolatalar, bisküvi ve içeceklerin bu maddeleri içerdikleri unutulmamalıdır. Katkı maddeleri içeren hazır gıdalar astımlılarda şikayetleri tetikleyebilir. Evde hazırlanmış doğal gıdalar tercih edilmelidir Grip ile astım arasında bir ilişki var mıdır? Bebeklik, süt çocukluğu dönemi ve ilk 2 yaş içerisinde geçirilen zatürree, grip, bronşiyolit gibi viral solunum yolu infeksiyonlarının astım gelişiminden sorumlu olabileceği yönünde bilgiler vardır. Ayrıca, astımlı hastaların viral solunum yolu infeksiyonlarına yakalandıklarında, astımlı olmayanlara göre bunu daha ağır geçirdikleri ve daha uzun 9

10 seyrettiği, viral infeksiyonların astım krizlerini tetiklediği bilinmektedir. Hastalar bu durumu: Önce grip oldum. Sonra, grip göğsüme indi şeklinde tarif etmektedirler. Bu bakımdan astımlı hastaların veya ailede astım öyküsü olan bebeklerin grip, soğuk algınlığı gibi viral solunum yolu infeksiyonlarından korunması gereklidir Astımın ilaçlarla ilişkisi var mıdır? Astımlıların bir kısmında, aspirin başta olmak üzere, bazı ağrı kesiciler ve romatizma ilaçlarına karşı allerjik bir duyarlılaşma söz konusu olabilmektedir. Zaman içerisinde duyarlılık kazanmış kişiler, bu tür ilaçları kullandıklarında şiddetli astım krizlerine girmektedirler. Bu durum, aspirine bağlı astım olarak adlandırılır. Ayrıca kalp hastalıkları, migren, glakom ve hipertansiyon tedavisinde kullanılan bazı ilaçlar, astımı olan kişilerde şikayetleri tetikleyebilmektedirler. Ameliyat sırasında anestezi (narkoz) amacıyla ve ilaçlı (kontrast) röntgen çekimi sırasında kullanılan ilaçlar da astımlılarda tetikleyici olabilir. Bazı ilaçlar astımlılarda şikayetleri başlatabilir ve krizi tetikleyebilir Tetik faktör ne demektir? Hafif ve orta astımlılar, çoğu zaman kendilerini tamamen normal hissederler ve hiçbir şikayetleri yoktur. Oysa bazen durup dururken, aniden tıkanabilirler ve çok zor dakikalar, saatler, günler geçirebilirler. Şikayetlerin yoğun olarak ortaya çıktığı, uzun sürdüğü, tekrarladığı ve hastanın günlük yaşamını etkilediği bu dönemlere astım nöbeti, atağı, krizi diyoruz. Bazı hastalarda nöbeti başlatan faktörler belli iken, diğer bazılarında ise bilinmez. Örneğin, çoğu astımlı koşma, merdiven çıkma gibi eforlar sırasında tıkanmaktadır. Sigara, havada bulunan çeşitli toz ve gazlar ile keskin kokular, kalp-tansiyon ve romatizma ilaçlarından bazıları, grip gibi viral hastalıklar, ağlama-gülme gibi emosyonel davranışlar, yağışlı şimşekli havalar gibi bir çok durum astımlılarda nöbetleri tetikleyebilir. Oysa astımı olmayanlarda, hatta diğer bazı astımlılarda ise bu faktörlerin benzeri bir etkileri olmaz. Yani, her astımlı için tetik faktörler aynı değildir. Astımlılarda tetik faktörlerin tespit edilip, hastaların bunlardan uzak tutulmaları, hastalığın tedavisinde çok önemlidir. Hastaların çoğu, yaşadıklarından yola çıkarak, kendisine dokunan, krizi başlatan bu tür tetik faktörleri tanımlayabilmektedir. Cilt testleri ve bazı özel kan tetkikleriyle de, bu tetik faktörlerin neler olduğu tespit edilebilir Hangi Bölgeler Astım Açısından Daha Fazla Risk Taşımaktadır? Nemli, bol yağışlı ve ılıman iklimi, zengin bitki örtüsü nedeniyle yukarıda bahsedilen ve en sıklıkla astım nedeni olan ev tozu akarları, polenler ve küf mantarları gibi havayla taşınan allerjenler bakımından çok elverişli koşullar taşıması dolayısıyla Karadeniz Bölgesi, astım için riski fazla bir yöre olarak görünmektedir. Ayrıca, endüstrinin yoğun olarak konuşlandığı yöreler ile hava kirliliğinin yaşandığı kentler de astım için riskli yerleşim yerleridir. 10

11 2.15. Kent yaşamının astıma neden olduğu doğru mudur? Kırsal alanlarda, çiftlik ve köylerde büyüyen çocukların, zatürree, verem gibi solunumsal infeksiyonlara yakalanma risklerinin yüksek olmasına karşın; astım ve diğer alerjik hastalıklara daha az yakalandığı bilinmektedir. Kentlerde, özellikle aşırı hijyenik koşullarda, kapalı ortamlarda ve teknoloji destekli akıllı binalarda yetişen çocuklarda ise, infeksiyonlar azalırken, astım ve alerjik hastalıklara daha sık rastlanmaktadır Astımın başka hastalıklarla bir ilişkisi var mıdır? Evet. Allerjik nezle, allerjik sinüzit, allerjik göz nezlesi, egzema ve kurdeşen, mideden yemek borusuna doğru mide asit kaçağı (reflü) gibi durumlara astımlılarda sık rastlanmaktadır. Bu hastalıkların varlığı, astım tedavisini güçleştirebilir. Bu hastalıkların uygun şekilde tedavi edilmesi gerekir ki, astım tedavisinde istenen başarı elde edilebilsin. Kızamık, kızamıkçık, suçiçeği, kabakulak gibi çocukluk çağı hastalıklarını geçiren kişilerde ise, astım daha az görülmektedir Bu hastalıklar Hakkında da Kısaca Bilgi Verebilir misiniz? Hastalığın tipine, ağırlığına ve hastanın yaşına, cinsiyetine göre değişmekle birlikte, bu hastalıkların sık görülen bazı belirtilerinden kısaca bahsedelim: Allerjik sinüzit, burun ve göz nezlesinde: Yılın belirli aylarında veya tüm yıl boyunca devam eden hapşırma, burunda kaşıntı, burun akıntısı, burun tıkanıklığı vardır. Geniz akıntısı, boğazda gıcıklanma, gözlerde yaşarma, kızarıklık ve kaşıntı, kulakta dolgunluk hışırtı, kaşıntı, baş ve kulak ağrısı, koku alma bozukluğu, tat almama, ses değişmesi olabilmektedir. Egzema ve kurdeşen: Ciltte kaşıntı, kabarıklıklar, kırmızı renkli döküntüler, sulanma, kabuklanma, deride kalınlaşma ve deride renk değişikliği görülebilir. Mide asitinin yemek borusuna kaçağı (Reflü): Herhangi bir belirti vermese bile öksürük ve astımda kötüleşmeye neden olur. Mideyle ilişkili şikayetler: yanma, ekşime, hazımsızlık, şişkinlik, gaz, ağrı, ağıza ekşi, acı su gelmesi ve göğüs ön kısımda yanma, ağrı gibi belirtiler verebilir. Allerjik nezle astımlıların çoğunda bulunur. Burunda kaşıntı, akıntı, tıkanıklık ve hapşırma ile karakterizedir Bu hastalıkların tedavisi astımı etkiler mi? 11

12 Evet. Bu hastalıklar için uygulanan tedavi, astımın düzelmesi için uygulanan tedaviye dahildir ve onu tamamlayıcıdır. Bu hastalıklar tedavi ile kontrol altına alınmazsa, kullanılan astım ilaçlarından istenildiği ölçüde iyileşme elde edilemez Sigaranın astıma zararı var mı? Annesi gebelikte sigara kullanan ve anne babası evde sigara içen çocuklarda astım sıklığı belirgin şekilde (2-3 kat) artmaktadır. Yine astımlı hastaların çoğunda, sigara dumanıyla karşılaşıldığında yakınmalar ortaya çıkmakta veya artmaktadır. Yani sigara, astım nöbetlerini tetikleyen bir faktördür. Bu nedenle astımlılar sigara içmemeli, sigara içilen kapalı mekanlarda kalmamalı ve çocuklarda astım oluşmaması için ev içinde sigara içilmemelidir. 3. ASTIMIN BELİRTİLERİ: Ben Astımlı mıyım? 12

13 3.1. Astımın belirtileri nelerdir? Astım, çoğu kez nefes darlığı ile kendini belli eder. Hastalar bunun göğüste tıkanma, sıkışma, nefesin yetmemesi, nefes nefese kalma gibi sözcüklerle ifade ederler. Öksürük, hırıltılı solunum (nefes alıp verirken hırıltı, hışırtı, ıslık sesine benzer sesin duyulması) ve zorla çıkarılabilen az miktarda balgam, diğer rastlanan şikayetlerdir. Hastaların tümünde, bu şikayetlerin hepsi bir arada bulunmayabilir ve örneğin sadece öksürük veya hırıltı şeklinde belirti verebilir. Astım bazen sadece özellikle geceleri nöbetler halinde gelen hastayı ve çevresindekileri uyutmayan, tedaviye rağmen bir türlü geçmeyen, inatçı, kuru öksürük şeklinde belirti verebilir Bu şikayetler mutlaka astım hastalığına mı bağlıdır? Hayır. Astım dışında da, bir çok hastalığın seyri sırasında benzer yakınmalar olabilir. Nefes darlığı, öksürük ve hırıltı gibi şikayetlerin uzun süredir görülmesi, nöbetler şeklinde ortaya çıkması, tekrarlaması ve bir müddet sonra kendiliğinden veya tedaviyle tamamen düzelmesi astımı kuvvetle düşündürür. Geceleyin, bilhassa sabaha doğru, uykudan uyandıracak şekilde bu yakınmaların görülmesi, astımın karakteristik özelliğidir. Bir önceki bölümde bahsedilen tetik faktörlerle, hastada nöbetlerin başladığının öğrenilmesi, teşhise çok yardımcı olur. Örneğin; koşma, merdiven çıkma sırasında ortaya çıkan nefes darlığı; keskin kokular aldığında göğüste tıkanma veya öksürük oluşması; sisli, yağışlı havalarda hırıltılı solunum gibi belirtiler, astımlı hastalarda çok tipiktir. Bu sayılan şikayetlerden, bir yada birkaçına sahip olan ve yakınmaları uzun sürüp, tekrarlayan kişilerin, mutlaka astım yönünden konunun uzmanı bir hekim tarafından değerlendirilmesi gerekir. 13

14 3.3. Astımlılarda başka hangi şikayetler bulunabilir? Astımlılarda alerjik nezle, göz nezlesi ve reflü hastalığının çok sık rastlandığını yukarıda belirtmiştik. Astımlıların neredeyse ¾ ünde alerjik nezle bulunur. Bu bakımdan, hapşırma, burun akıntısı, burunda kaşıntı, burun tıkanıklığı ve geniz akıntısı gibi şikayetler astıma eşlik edebilmektedir. Yine alerjik göz nezlesi olan astımlılarda gözlerde kaşıntı, sulanma, kızarıklık ve yanma (hastalar gözlerimin içine kum kaçmış gibi şeklinde tarif ederler) gibi yakınmalar olabilir. Reflü hastalığı olan astımlılarda ise midede yanma, ekşime, şişkinlik, göğüs ön kısımda yanma ve ağza acı su gelmesi gibi şikayetler görülebilmektedir. Egzema ve kurdeşen gibi alerjik deri hastalığı olan hastalarda ise, ciltte kabarıklık, kızarıklık, kaşıntı, sulanma, kabuklanma gibi şikayetler bulunabilir Astımlı hastalar geceleri neden daha kötü olurlar? Bir çok hastalıkta olduğu gibi, astımlılar da geceleri kötüleşebilirler. Hastalığın ağırlığına bağlı olarak kimileri ayda-yılda bir gece, kimileri ise hemen her gece nefes darlığı veya öksürükle uykudan uyanırlar. Bu uyanmalar, özellikle gecenin ilerleyen saatlerinde ve sabaha karşı meydana gelir. Geceleyin uykudan uyandıran atak yaşamasalar bile, astımlıların bir kısmında, sabah uyandığında şikayetler daha belirgin hissedilir. Gece ve sabah kötüleşmeleriyle ilgili olarak pek çok faktör suçlanmaktadır. Öne sürülen en güçlü neden, vücudun günlük ritminde oluşan fizyolojik değişimlerin, astımlılarda daha belirginleşmesidir. Vücutta kortizon hormonunun en düşük düzeye indiği saatler, astımlıları uykudan uyandıran atakların en sık yaşandığı zaman dilimidir. Kortizol salınımının en yüksek olduğu ikindi vakitlerinde ise, astımlılar en iyi zamanlarını geçirmektedirler. Kortizon dışında, ayaktaki durumumuza göre, yatar pozisyonda akciğer kapasitelerinde azalma olmaktadır. Bu da kötüleşmeden sorumlu olabilir. Ayrıca, yatak odasıyla ilgili faktörler de suçlanmaktadır. Yatak çarşafı, yastık kılıfı ve nevresimler, ev tozu akarlarının en yoğun olarak yerleştiği ortamlardır. Astımlıların çoğunda, ev tozu akarlarına karşı yüksek alerjik duyarlılık mevcuttur. Uyku sırasında akarlara maruz kalınması, şikayetleri tetikleyebilir. Gündüz iş yerinde karşılaşılan kimi allerjenler, gecikmiş tip alerjik reaksiyonu tetikleyebilirler. Bu da, gece vakti kişiyi uykudan uyandıracak şekilde yakınmalara neden olabilir. Gece ortaya çıkan yakınmalardan, bu sayılanların dışında mekanizmalar da sorumlu olabilir. Hastadan hastaya, farklı nedenler söz konusu olabilir. Aynı hastada birden fazla neden bir arada bulunabilir. Belki de bilmediğimiz başka sebepler de vardır Astım nezle ve griple karıştırılabilir mi? Astımlıların çoğunda alerjik nezlenin bulunduğunu belirtmiştik. Alerjik nezlenin belirtileri, yanlışlıkla grip, soğuk algınlığı, nezle veya sinüzit sanılabilir. İşin ilginç tarafı, nezle ve grip ilaçları içerisinde anti-allerjikler bulunduğu için, astımlılara geçici olarak iyi gelebilir. Tedavi kesildikten bir süre sonra şikayetler tekrarlar. Hastaların çoğu, yıllarca astım olduğunu bilmeden, nezle grip ilaçlarını kullanır dururlar. Böyle sık sık nezle grip geçirdiğini söyleyen kişilerin çoğunun, araştırıldıklarında astımlı oldukları anlaşılır. 14

15 3.6. Soğuk algınlığı veya grip olunca astım kötüleşir mi? Astımlı hastalar da diğer kişiler gibi nezle, soğuk algınlığı ve gribe yakalanabilirler. Üstelik bu hastalıklar, astımlılarda daha ağır seyredebilir ve astım ataklarını başlatabilir. Astımlı hastalar bu durumu şöyle ifade ederler: Grip olunca, göğsüme iniyor, tıkanıyorum Astımım olduğundan şüpheleniyorum ne yapmalıyım? Astımın teşhisi zor ve zahmetli değildir. Bu konuda uzman bir hekime başvurursanız, size, astımınız olup olmadığını söyleyecektir. Ancak, bazı durumlarda astım teşhisi koymak, biraz zaman alabilir ve bir süre hekim takibinde kalmanız gerekebilir. 15

16 4. ASTIMIN TEŞHİSİ: Astımlı Olup Olmadığımı Nasıl Anlarım? 16

17 4.1. Astım olduğumdan kuşkulanıyorum. Ancak doktora gitmeye korkuyorum. Teşhis için biyopsi, kan vermek, endoskopi yaptırmak gibi can yakıcı işlemler gerekli mi? Hayır. Astım teşhisi için canınızı yakacak, sizi zora sokacak hiçbir işleme gerek yoktur. Hekiminiz sizinle konuşarak, sizi muayene ederek, solunum fonksiyon testleri yaparak tanı koyabilir Astım teşhisi nasıl konulur? Astım, asıl olarak klinik bulgularla ve hastanın verdiği bilgilerle teşhis edilen bir hastalıktır. Çoğu zaman hasta, yakınmalarını anlatırken adeta astımı olduğunu söyler. Hastasını dikkatle dinleyen, uygun sorularla tamamlayıcı bilgileri alan deneyimli bir hekim, astım teşhisi koymakta zorlanmaz. Ancak, teşhisin kesinleştirilmesi ve astımla karışabilene diğer bazı hastalıklardan ayrımı için solunum fonksiyon testleri gibi bazı yöntemler kullanılır Teşhiste hastaya düşen sorumluluk nedir? Rahatsızlığı ile ilgili olarak doğru ve ayrıntılı bilgi vermek, yaşadığı sorunları açıkça hekimine anlatmak ve onun sorularını cevaplamaktır. Şikayetlerinizin neler olduğunu, ne zaman başladığını; yakınmalarınızı başlatan nedenleri (efor, tozlu ortam, keskin kokular, gripal infeksiyon vb); yakınmalarınızın ortaya çıktığı zaman dilimlerini (mevsim, sabah-akşam); geçmişinizde yaşadığınız sağlık sorunlarını; ailenizde benzer rahatsızlığı olanların olup olmadığını hekiminize söyleyiniz Solunum fonksiyon ölçümleri zor bir test midir? Asla. Kişinin yapması gereken, sadece bir ağızlık içerisinden derin bir nefes alıp, aldığı nefesi hızlı ve güçlü bir şekilde üflemesinden ibarettir. Bu sırada, bilgisayar aracılığıyla hastanın hava yollarının fonksiyonları kağıt üzerine kaydedilir. Anında sonuç veren, hasta için hiçbir zarar veya risk taşımayan, hemen her yerde uygulanabilir bir işlemdir İlaçlı Solunum Fonksiyon Testinin Amacı Nedir? Tıpta reversibilite (geri dönüşlülük) testi denilen bu yöntem, havayollarında saptanan hava akım kısıtlanmasının tedaviyle düzelip düzelmediğini göstermeyi amaçlar. Örneğin bir kişinin yapılan solunum fonksiyon testinde (SFT) solunum yollarında hava akım hızları düşük bulunursa, yani hava yolu darlığı bulguları saptanırsa, bu kişiye testten sonra bronkodilatör (solunum yollarını genişleten) ilaç verilir. Nefes yoluyla verilen bu tedaviden dk sonra SFT tekrarlanır. Eğer ilaçtan sonra yapılan testte ölçülen hava akım hızlarında, ilaçtan önceki değerlere göre belirgin bir düzelme, iyileşme gözlenirse bu astım lehine kabul edilir. Çünkü astım tedavi ile düzelebilen bir hastalıktır. Oysa, astımla karışabilen diğer bazı hastalıklarda böyle bir iyileşme gözlenmez. 17

18 4.6. Pefmetre cihazı nedir? Ne işe yarar? Pefmetre astım teşhisi, astımın ağırlığının tespiti ve tedaviye cevabın değerlendirilmesi, astım nöbetlerinin şiddetinin ölçülmesi için kullanılan basit, ucuz, kolay kullanılabilir bir cihazdır. Her astımlı hastanın bir pefmetresi olmalı ve kullanmasını hekiminden öğrenmelidir. Bu cihaz, hipertansiyonu olan hastanın evinde tansiyon aleti bulundurup kendi tansiyonun ölçüp kontrol edebilmesi gibi; astımlı hastanın da kendi hastalığını izleyebilmesine imkan verir. Pefmetre astımlıların kendi kendilerine hastalıklarını ölçmeleine izin veren kullanımı kolay, yararlı, basit bir cihazdır Pefmetre nasıl kullanılır? Cihazınızı açıp kullanıma hazır hale getirin. Hareketli göstergeyi başlangıç konumuna çekin. Derin bir nefes alıp, dudaklarınızı ağızlığa sıkıca yapıştırın ve tüm gücünüzle aldığınız havayı ağızdan, mümkün olabildiğince hızlı olarak üfleyin. Daha sonra cihazın göstergesinin ulaştığı akım hızını cetvel üzerinden okuyup kaydedin. Bu işlemi üç kez tekrarlayın ve ulaştığınız en yüksek değeri, cihazla birlikte size verilen grafik kağıdı üzerinde uygun yere nokta şeklinde işaretleyin. Değişik pefmetre cihazları 4.8. Pefmetre ölçümünü nasıl yorumlayabilirim? Bu amaçla çeşitli yaş gruplarında boya ve cinsiyete göre düzenlenmiş normal PEF ölçüm değerlerini gösteren çizelge ya da tabloları kullanmanız gerekir. Genellikle, bu tür tablolar cihazla birlikte kutuda bulunmaktadır. Eğer elinizde yoksa, hekiminizden isteyebilirsiniz. Kendinize ait değeri, bu çizelgede size uyan normal değerle karşılaştırın. Eğer normal düzeyde veya normalin %80'inden daha düşük değil ise, sorun yok demektir. Bazı pefmetre cihazlarında hastaya göre olması gereken normal (yeşil), hafif-orta derecede düşük (sarı) ve ağır derecede düşük (kırmızı) değerlerin gözlenmesine yarayacak şekilde düzenlenebilen renkli hareketli işaretler mevcuttur. Bu renk seçimi, trafik lambalarından esinlenmiştir. Yeşil bölge güveni, sarı bölge uyarıyı ve kırmızı bölge ise acil durumu ifade eder. Hastanın ölçümü yeşil bölgede ise, bir şey yapması gerekmez. Sarı bölgede ise doktoruyla konuşmalıdır. Eğer kırmızı bölgede ise acil hekim başvurusu gereklidir Pefmetreyle ölçülen değerin anlamı nedir? 18

19 Pefmetre zorlu nefes verme sırasında solunum yollarındaki hava akımının ulaştığı en yüksek değeri bize verir. Eğer solunum yollarında bir daralma söz konusu ise, bu değer düşük çıkar. Solunum yolunda daralmanın varlığı yanında, bu darlığın derecesi hakkında da objektif ve güvenilir bilgi verir. Astım, kronik bronşit ve diğer bazı solunum yolunda daralma ile seyreden hastalıklarda düşük bulunur Pefmetreyle ölçülen değer neye bağlı olarak değişir? Hava akımının olduğu solunum yolu açıklığının çapının artıp azalmasıyla değişir. Solunum yollarındaki iltihap, kas kasılması, tıkayıcı balgam gibi faktörlerle akım hızı azalır. Özellikle şikayetlerin olduğu zamanlarda veya ataklar sırasında pef değeri daha belirgin şekilde kısıtlanır Pefmetre ölçümlerini ne zaman yapmalıyım? Uykudan uyanır uyanmaz, mümkün olabildiğince sabahın erken saatlerinde ilk ölçüm ve akşamüzeri gün batımında ikinci ölçüm yapılmalıdır. Bunun dışında, nefes darlığı, göğüste sıkışma gibi yakınmalar başladığında da fazladan ölçüm yapılmalı ve kaydedilmelidir. Yakınma halinde yapılan bu ölçüm, sprey türü kurtarıcı ilaç kullanımından dakika sonra tekrarlanıp kaydedilirse, astım teşhisinde çok değerli bir bilgi elde edilmiş olur. Yani, uygulanan ilaçla söz konusu darlığın ne ölçüde düzeldiğini (reversibilite, geri dönüş) yansıtır. Astımın, hava yolunda darlık yapan diğer bazı hastalıklardan ayrımında çok yararlıdır Pefmetre ölçümlerini her astımlı hasta her gün yapmalı mıdır? Hayır. Ancak, teşhis aşamasında; tedaviye yeni başlandığı ve henüz yeterince iyileşme elde edilemediği dönemlerde ve kriz sırasında bu ölçümler yapılmalıdır. Tedaviyle stabil (kararlı) duruma gelmiş, yakınmaları kaybolmuş hastalarda ise gereksizdir Allerjik deri testleri yaptırmalı mıyım? Astım, her zaman allerjik bir hastalık değildir. Deri testleri, astım tanısında değil; sadece allerjik bir deri cevabının varlığını saptamak için yararlıdır. Allerjik yanıt organa göre farklılık gösterebilir. Bu nedenle deri testleriyle elde edilen bilginin, solunum yolu allerjisine uyarlanması tahmini bir yaklaşımdır. Astımı olan kişilerin testleri negatif bulunabildiği gibi; deri testleri pozitif bulunan kişilerde de astım olmayabilir. Bu nedenle, bu testlerin astım teşhisinde yeri yoktur. Sadece, astımlılarda tetik faktörlerin tespit edilip, bunlardan uzaklaşma açısından gerek duyulduğunda yapılabilir Astım teşhisinde röntgen filmi, kan, balgam tahlili gerekir mi? Mutlaka yapılması gerekmez. Ancak diğer hastalıklardan ayırımda, bazen yapılması yararlı olabilir. 19

20 4.15. Erken teşhisin astım için bir önemi var mı? Astım, her hastada aynı şiddette değildir. Hafif, orta ve ağır olabilir. Hastalığın ağır formlarında tedaviye cevap vermeyen değişiklikler söz konusudur. Geri dönüşü olmayan bu patolojilerin ortaya çıkmasından önce teşhis edilip, uygun şekilde tedavi edilmesi açısından erken teşhis önemlidir. Ayrıca, tedavi edilebilir bir hastalıktan dolayı kişilerin yaşamının sınırlanması ve nadir de olsa rastladığımız ölümcül nöbetler, bu hastalığın teşhisinin biran önce konup tedaviye başlanmasını gerekli kılmaktadır Astım başka hastalıklarla karışabilir mi? Evet. Maalesef astımlı hastaların bir çoğu, astımlı olduğunu bilmeden yaşamaktadır. Bu kişiler şikayetlerini önemsemeyerek ya doktora başvurmamakta veya bazen başvurduğu hekimler tarafından nezle, soğuk algınlığı, sinüzit zannederek uzun süre antibiyotikler, öksürük şurupları gibi ilaçlar verilerek gönderilmektedir. Bunlar dışında, çoğu zaman sigaraya bağlı olarak oluşan KOAH, kronik bronşit, bronşektazi, kistik fibrozis, üst solunum yolu darlığına neden olan hastalıklar, bağışıklık yetmezlikleri, çocuklarda yabancı cisim aspirasyonları ve hatta bazı havayolu tümörleri astımla karıştırılabilir. Bundan dolayı, astım teşhisi konunun uzmanı bir hekim tarafından teyit edilmelidir. Gerek duyulduğunda ayrıcı tanı için testler, filmler ve muayeneler yapılmalıdır. 20

Astım, erkek-kadın herkeste; çocuk-erişkin her yaşta ve dünyanın hemen her yerinde rastlanan bir hastalıktır.

Astım, erkek-kadın herkeste; çocuk-erişkin her yaşta ve dünyanın hemen her yerinde rastlanan bir hastalıktır. Astım Alerjik (Allerjik) Bir Hastalık mıdır? Astım her zaman olmasa da olguların çoğunda alerjik zeminde gelişen bir hastalıktır. Bilhassa çocuklukta başlayan astım için bu daha belirgindir. Ancak, Kişinin

Detaylı

Yönetici tarafından yazıldı Perşembe, 09 Nisan 2009 02:25 - Son Güncelleme Perşembe, 09 Nisan 2009 02:59

Yönetici tarafından yazıldı Perşembe, 09 Nisan 2009 02:25 - Son Güncelleme Perşembe, 09 Nisan 2009 02:59 Alerji Son yıllarda artış gösteren hastalılıklardan biri de alerji... Çağımızın hastalığı... Medeniyet arttıkça, toplumlar hijyene önem vermeye başladıkça alerjik vakalar da artmaya başlıyor. Dünyada en

Detaylı

T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI T Ü R K İY E HALK SAĞLIĞI KURUM U Van Halk Sağlığı Müdürlüğü

T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI T Ü R K İY E HALK SAĞLIĞI KURUM U Van Halk Sağlığı Müdürlüğü T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI T Ü R K İY E HALK SAĞLIĞI KURUM U Van Halk Sağlığı Müdürlüğü Sayı : 37.81 1.563-934/ 28/04/2014 Konu : Teklife Davet Tel : Faks : Kurumumuzun ihtiyacı olan (2) kalem Dünya Astım Günü

Detaylı

Genellikle çocukluk ve gençlik döneminde başlayan astım kronik bir solunum sistemi hastalığıdır.

Genellikle çocukluk ve gençlik döneminde başlayan astım kronik bir solunum sistemi hastalığıdır. Bölüm 9 Astım ve Gebelik Astım ve Gebelik Dr. Metin KEREN ve Dr. Ferda Öner ERKEKOL Genellikle çocukluk ve gençlik döneminde başlayan astım kronik bir solunum sistemi hastalığıdır. Erişkinlerde astım görülme

Detaylı

Alevlenmelerin en yaygın nedeni, trakeobronşiyal enfeksiyonlar ve hava kirliliğidir. Şiddetli alevlenmelerin üçte birinde neden saptanamamaktadır

Alevlenmelerin en yaygın nedeni, trakeobronşiyal enfeksiyonlar ve hava kirliliğidir. Şiddetli alevlenmelerin üçte birinde neden saptanamamaktadır Toraks Derneği, Göğüs Hastalıkları Uzmanları ve solunum hastalıkları alanında çalışan diğer uzmanlık dallarındaki hekimler tarafından 1992 de kurulan bir ulusal uzmanlık derneğidir. Toraks Derneği nin

Detaylı

ALLERJİNİN NEDENİ NEDİR?

ALLERJİNİN NEDENİ NEDİR? Saman nezlesi tanımı yanlış isimlendirilmektedir. Çünkü saman bu olaya neden olmaz. Hastalık; akan / kaşınan burun ve göz, hapşırma, boğaz kaşıntısı ve burun, boğazda çok miktarda akıntıdan oluşmaktadır.

Detaylı

Astım hastalığı kronik bir hastalık olması nedeniyle tedavisi de uzun süreli olmaktadır. Kalp

Astım hastalığı kronik bir hastalık olması nedeniyle tedavisi de uzun süreli olmaktadır. Kalp Bölüm 18 Evde Astım Takibi Dr. Ömer AYTEN ve Dr. Gülhan AYHAN Astım hastalığı kronik bir hastalık olması nedeniyle tedavisi de uzun süreli olmaktadır. Kalp yetmezliği hastalığı, yüksek tansiyon hastalığı,

Detaylı

Astım tedavisinde yaygın olarak yapılan yanlışlar vardır. Bu doğru bilinen yanlışların düzeltilmesi

Astım tedavisinde yaygın olarak yapılan yanlışlar vardır. Bu doğru bilinen yanlışların düzeltilmesi Bölüm 17 Astım Tedavisinde Yapılan Yanlışlar Astım Tedavisinde Yapılan Yanlışlar Dr. Gülhan AYHAN ve Dr. Ömer AYTEN Astım tedavisinde yaygın olarak yapılan yanlışlar vardır. Bu doğru bilinen yanlışların

Detaylı

SİNÜS - AĞRI, BASINÇ, AKINTI

SİNÜS - AĞRI, BASINÇ, AKINTI SİNÜS - AĞRI, BASINÇ, AKINTI Yardım edin sinüslerim beni öldürüyor! Bunu daha önce hiç söylediniz mi?. Eğer cevabınız hayır ise siz çok şanslısınız demektir. Çünkü her yıl milyonlarca lira sinüs problemleri

Detaylı

BURUNDAN (NAZAL) UYGULANAN YÜKLEME (PROVOKASYON) TESTLERİ İÇİN AYDINLANMIŞ ONAM (RIZA) BELGESİ

BURUNDAN (NAZAL) UYGULANAN YÜKLEME (PROVOKASYON) TESTLERİ İÇİN AYDINLANMIŞ ONAM (RIZA) BELGESİ BURUNDAN (NAZAL) UYGULANAN YÜKLEME (PROVOKASYON) TESTLERİ İÇİN AYDINLANMIŞ ONAM (RIZA) BELGESİ HASTANIN... Kayıt (protokol) numarası :... Doğum tarihi (gün/ay/yıl) :... Adresi :...... Telefon numarası

Detaylı

Astım kronik bir hastalık olması nedeniyle tamamen iyileşmez, ancak tam kontrol yani devamlı

Astım kronik bir hastalık olması nedeniyle tamamen iyileşmez, ancak tam kontrol yani devamlı Bölüm 7 Astım Neden İyileşmiyor? Dr. Ömer AYTEN ve Dr. Gülhan AYHAN Astım kronik bir hastalık olması nedeniyle tamamen iyileşmez, ancak tam kontrol yani devamlı bir iyilik hali mümkün olabilir. Astımda

Detaylı

Astım hastalarının hava yollarındaki aşırı hassasiyet, hava akım kısıtlanması ve aşırı mukus salgılanması

Astım hastalarının hava yollarındaki aşırı hassasiyet, hava akım kısıtlanması ve aşırı mukus salgılanması Bölüm 11 Astım ve Cerrahi İşlemler Astım ve Cerrahi İşlemler Dr. Gözde KÖYCÜ ve Dr. Ferda Öner ERKEKOL Astım hastalarının hava yollarındaki aşırı hassasiyet, hava akım kısıtlanması ve aşırı mukus salgılanması

Detaylı

21.12.2015 Pazartesi İzmir Basın Gündemi

21.12.2015 Pazartesi İzmir Basın Gündemi 21.12.2015 Pazartesi İzmir Basın Gündemi MANİSA HABER Soğuklarla birlikte sinüzit vakalarında artış yaşanıyor Kulak Burun Boğaz Hastalıkları Anabilim Dalı Başkanı Doç. Dr. Ercan Pınar, havaların

Detaylı

KOAH Nedir ve Nasıl Tedavi Edilir?

KOAH Nedir ve Nasıl Tedavi Edilir? KOAH NE DEMEKTİR? KOAH Nedir ve Nasıl Tedavi Edilir? Hastalar için özet bilgiler KOAH nedir? KOAH, hastalığın belli başlı özelliklerinin tanımını içinde barındıran Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı teriminin

Detaylı

Sigara sağlığa zararlı olmasına rağmen birçok kişi bunu bile bile sigara kullanmaktadır. En yaygın görülen zararlı alışkanlıkların içinde en başı

Sigara sağlığa zararlı olmasına rağmen birçok kişi bunu bile bile sigara kullanmaktadır. En yaygın görülen zararlı alışkanlıkların içinde en başı Sigara sağlığa zararlı olmasına rağmen birçok kişi bunu bile bile sigara kullanmaktadır. En yaygın görülen zararlı alışkanlıkların içinde en başı çeken sigara vücuda birçok zarar vermekte ve uzun süre

Detaylı

Uygun antibiyotik seçeneği ile ilaç yükleme testi nedir? Antibiyotiklere ve bazen de diğer ilaçlara allerji tanımlayan olgularda allerjileri olan

Uygun antibiyotik seçeneği ile ilaç yükleme testi nedir? Antibiyotiklere ve bazen de diğer ilaçlara allerji tanımlayan olgularda allerjileri olan Uygun antibiyotik seçeneği ile ilaç yükleme testi nedir? Antibiyotiklere ve bazen de diğer ilaçlara allerji tanımlayan olgularda allerjileri olan ilaç dışında- kullanabilecekleri güvenilir bir antibiyotik

Detaylı

Ankilozan Spondilit BR.HLİ.065

Ankilozan Spondilit BR.HLİ.065 Gençlerde Bel Ağrısına Dikkat! Bel ağrısı tüm dünyada oldukça yaygın bir problem olup zaman içinde daha sık görülmektedir. Erişkin toplumun en az %10'unda çeşitli nedenlerle gelişen kronik bel ağrıları

Detaylı

Burun tıkanıklığınızın sebebi sinüzit olabilir!

Burun tıkanıklığınızın sebebi sinüzit olabilir! On5yirmi5.com Burun tıkanıklığınızın sebebi sinüzit olabilir! Mevsim değişimlerinde geniz akıntısı, burnunuzda tıkanıklılık ve bağ ağrılarınızdan şikayetiniz varsa, üst solunum yolu enfeksiyonlarınız 10

Detaylı

Bakteriler, virüsler, parazitler, mantarlar gibi pek çok patojen hastalığın oluşmasına neden olur.

Bakteriler, virüsler, parazitler, mantarlar gibi pek çok patojen hastalığın oluşmasına neden olur. Dr.Armağan HAZAR ZATÜRRE (PNÖMONİ) Zatürre yada tıbbi tanımla pnömoni nedir? Halk arasında zatürre olarak bilinmekte olan hastalık akciğer dokusunun iltihaplanmasıdır. Tedavi edilmediği takdirde ölümcül

Detaylı

Hepatit B ile Yaşamak

Hepatit B ile Yaşamak Hepatit B ile Yaşamak NEDİR? Hepatit B, karaciğerin iltihaplanmasına sebep olan, kan yolu ve cinsel ilişkiyle bulaşan bir virüs hastalığıdır. Zaman içerisinde karaciğer hasarlarına ve karaciğer kanseri

Detaylı

Astım. Özellikle son yıllarda sıklıkla duyduğumuz. Modern Yaşamın Gizli Tehdidi. En Yaygın Tipi Alerjik Astım

Astım. Özellikle son yıllarda sıklıkla duyduğumuz. Modern Yaşamın Gizli Tehdidi. En Yaygın Tipi Alerjik Astım Özlem İkinci Modern Yaşamın Gizli Tehdidi Astım Sanayileşme ve egzoz gazları dış ortam havasını kirletirken, ev içinde kullanılan parfüm, sprey, deterjan, boya gibi malzemeler de iç ortam havasının kirlenmesine

Detaylı

ASTIM NEDİR HAZIRLAYAN : AYTEN ALP YALOVA SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ BULAŞICI OLMAYAN HASTALIKLAR VE KRONİK DURUMLAR BİRİMİ

ASTIM NEDİR HAZIRLAYAN : AYTEN ALP YALOVA SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ BULAŞICI OLMAYAN HASTALIKLAR VE KRONİK DURUMLAR BİRİMİ ASTIM NEDİR HAZIRLAYAN : AYTEN ALP YALOVA SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ BULAŞICI OLMAYAN HASTALIKLAR VE KRONİK DURUMLAR BİRİMİ ASTIM NEDİR? Her yaştan bireyi etkileyebilen, hava yollarının daralması ile kendini gösteren

Detaylı

Astım hastalığı, kronik yani süreklilik gösteren ve ataklar halinde seyir gösteren bir hava yolu

Astım hastalığı, kronik yani süreklilik gösteren ve ataklar halinde seyir gösteren bir hava yolu Bölüm 21 Astımla Karışan Hastalıklar Dr. Alpaslan TANOĞLU ve Dr. Mustafa DİNÇ Astım hastalığı, kronik yani süreklilik gösteren ve ataklar halinde seyir gösteren bir hava yolu hastalığıdır. Hastalığın en

Detaylı

f D r. f akup İMREN Halk Sağlığı Müdürü

f D r. f akup İMREN Halk Sağlığı Müdürü T.C. VAN V A LİLİĞ İ Van Halk Sağlığı M üdürlüğü Sayı : 37.811.563-934/ 30/11/2015 Konu : Teklife Davet Kurumumuzun ihtiyacı olan (2) kalem AFİŞ VE BROŞÜR ALIMI işi için aşağıda yazılı ihtiyaç kalemleri,4734

Detaylı

Kronik inflamasyonun neden olduğu bronş hiperreaktivitesidir.

Kronik inflamasyonun neden olduğu bronş hiperreaktivitesidir. Bronşial astım ve tedavisi Dr. Müsemma Karabel Sunu Planı Pediatrik astımın özellikleri Klinik Bulgular Tanı basamakları Öykü GINA önerisi anket:2008 FM LAB Pediatrik astımın tedavisi Atak tedavisi Pediatrik

Detaylı

Kan basıncının normalden fazla olmasıdır. Büyük tansiyon 140 mm Hg veya küçük tansiyon 90 mm Hg dan fazla ise yüksek tansiyon olarak kabul edilir.

Kan basıncının normalden fazla olmasıdır. Büyük tansiyon 140 mm Hg veya küçük tansiyon 90 mm Hg dan fazla ise yüksek tansiyon olarak kabul edilir. HİPERTANSİYON Prof. Dr. Tekin AKPOLAT Yüksek tansiyon (hipertansiyon) nedir? Kan basıncının normalden fazla olmasıdır. Büyük tansiyon 140 mm Hg veya küçük tansiyon 90 mm Hg dan fazla ise yüksek tansiyon

Detaylı

Su Çiçeği. Suçiçeği Nedir?

Su Çiçeği. Suçiçeği Nedir? Suçiçeği Nedir? Su çiçeği varisella zoster adı verilen bir virüs tarafından meydana getirilen ateşli bir enfeksiyon hastalığıdır. Varisella zoster virüsü havada 1-2 saat canlı kalan ve çok hızlı çoğalan

Detaylı

Astımda Doğru Bilinen Yanlışlar

Astımda Doğru Bilinen Yanlışlar Bölüm 36 Astımda Doğru Bilinen Yanlışlar Astımda Doğru Bilinen Yanlışlar Dr. Ergun UÇAR ve Dr. Alper GÜNDOĞAN Astım tüm vücudu etkileyen bir hastalık mıdır? Astım nefes almayı zorlaştıran solunum yollarını

Detaylı

Kronik Öksürük. Dr. Kürşat Uzun N.E. Üniversitesi Meram Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları AD ve Yoğun Bakım Bilim Dalı

Kronik Öksürük. Dr. Kürşat Uzun N.E. Üniversitesi Meram Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları AD ve Yoğun Bakım Bilim Dalı Kronik Öksürük Dr. Kürşat Uzun N.E. Üniversitesi Meram Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları AD ve Yoğun Bakım Bilim Dalı Epidemiyoloji Polikliniklerde en sık 5. şikayet %88-100 neden saptanıyor Spesifik tedavi

Detaylı

Endometriozis. (Çikolata kisti)

Endometriozis. (Çikolata kisti) Endometriozis (Çikolata kisti) Bugün Neler Konuşacağız? Endometriozis Nedir? Belirtileri Nelerdir? Ne Sıklıkta Görülür? Hangi Sorunlara Neden Olur? Nasıl Tanı Konur? Nasıl Tedavi Edilir? Endometriozis

Detaylı

NEFRİT. Prof. Dr. Tekin AKPOLAT. Genel Bilgiler. Nefrit

NEFRİT. Prof. Dr. Tekin AKPOLAT. Genel Bilgiler. Nefrit NEFRİT Prof. Dr. Tekin AKPOLAT Genel Bilgiler Böbreğin temel fonksiyonlarından birisi idrar üretmektir. Her 2 böbrekte idrar üretimine yol açan yaklaşık 2 milyon küçük ünite (nefron) vardır. Bir nefron

Detaylı

Prof. Dr. Lale TOKGÖZOĞLU

Prof. Dr. Lale TOKGÖZOĞLU Yazar Ad 61 Prof. Dr. Lale TOKGÖZOĞLU Ülkemizde kalp damar hastalıkları erişkinlerde en önemli ölüm ve hastalık nedeni olup kanser veya trafik kazalarına bağlı ölümlerden daha sık görülmektedir. Halkımızda

Detaylı

PIHTIÖNLER(KAN SULANDIRICI) İLAÇ KULLANIM KILAVUZLARI DABİGATRAN(PRADAXA)

PIHTIÖNLER(KAN SULANDIRICI) İLAÇ KULLANIM KILAVUZLARI DABİGATRAN(PRADAXA) DABİGATRAN (PRADAXA) NE İÇİN KULLANILIR? Dabigatran (PRADAXA) pıhtıönler ilaç grubundadır. Halk arasında kan sulandırıcı ilaç olarak bahsedilen ilaçlardan bir tanesidir. Kan damarları içerisinde pıhtı

Detaylı

BÖBREK HASTALIKLARI. Prof. Dr. Tekin AKPOLAT. Böbrekler ne işe yarar?

BÖBREK HASTALIKLARI. Prof. Dr. Tekin AKPOLAT. Böbrekler ne işe yarar? BÖBREK HASTALIKLARI Prof. Dr. Tekin AKPOLAT Böbrekler ne işe yarar? Böbreğin en önemli işlevi kanı süzmek, idrar oluşturmak ve vücudun çöplerini (artık ürünleri) temizlemektir. Böbrekte oluşan idrar, idrar

Detaylı

Pankreas, midenin arkasında karın içine yerleşmiş bir organdır. Gıdaların sindirim ve kullanımında büyük rol alır. Vücut için önemli hormonlar

Pankreas, midenin arkasında karın içine yerleşmiş bir organdır. Gıdaların sindirim ve kullanımında büyük rol alır. Vücut için önemli hormonlar Pankreas, midenin arkasında karın içine yerleşmiş bir organdır. Gıdaların sindirim ve kullanımında büyük rol alır. Vücut için önemli hormonlar üretir. Bunların başında insülin gelmektedir. İnsülin, pankreastan

Detaylı

Sigaranın Vücudumuza Zararları

Sigaranın Vücudumuza Zararları Sigaranın Vücudumuza Zararları Sigaranın vücudumuza olan zararları ve sigarayı bıraktıktan sonra vücudumuzdaki değişimler burada anlatılmaktadır. Sırt ve Bel Ağrısı: Sigara içmek bel ile ilgili hastalıkların

Detaylı

Astım, tüm dünyada çocukluk çağında en sık rastlanan kronik bir hastalıktır. Ülkemizde de

Astım, tüm dünyada çocukluk çağında en sık rastlanan kronik bir hastalıktır. Ülkemizde de Bölüm 29 Astım ve Okul Eğitimi Astım ve Okul Eğitimi Dr. Tuba TUNCEL Astım, tüm dünyada çocukluk çağında en sık rastlanan kronik bir hastalıktır. Ülkemizde de çocukluk çağında astım görülme sıklığı %4,8-14

Detaylı

9. Sigarayı bırakma zamanı

9. Sigarayı bırakma zamanı 9. Sigarayı bırakma zamanı 1 9. Sigarayı bırakma zamanı Dünyada 8 saniyede 1 can alan, yılda 4 milyon kişinin ölümüne neden olan, dünyada her 10 erişkinden birinin ölüm nedeni sayılan sigarayı bırakmak

Detaylı

PROSTAT BÜYÜMESİ VE KANSERİ

PROSTAT BÜYÜMESİ VE KANSERİ PROSTAT BÜYÜMESİ VE KANSERİ PROSTAT BÜYÜMESİ Prostat her erkekte doğumdan itibaren bulunan, idrar torbasının hemen altında yer alan bir organdır. Yaklaşık 20 gr ağırlığındadır ve idrar torbasındaki idrarı

Detaylı

Güneydoğu Anadolu Bölgesi nde Pestisit Uygulama Davranışları ve Sağlık Etkilerine İlişkin Bilgi Durumu

Güneydoğu Anadolu Bölgesi nde Pestisit Uygulama Davranışları ve Sağlık Etkilerine İlişkin Bilgi Durumu Güneydoğu Anadolu Bölgesi nde Pestisit Uygulama Davranışları ve Sağlık Etkilerine İlişkin Bilgi Durumu Z. Ş İ M Ş E K, C. D E M İ R, Z. KEKLİK, B. K A R A, M. A K B A B A Toplumların üretim biçimi, erken

Detaylı

MEME KANSERİ. Söke Fehime Faik Kocagöz Devlet Hastanesi Sağlıklı Günler Diler

MEME KANSERİ. Söke Fehime Faik Kocagöz Devlet Hastanesi Sağlıklı Günler Diler MEME KANSERİ Söke Fehime Faik Kocagöz Devlet Hastanesi Sağlıklı Günler Diler KANSER NEDİR? Hücrelerin kontrolsüz olarak sürekli çoğalmaları sonucu yakındaki ve uzaktaki başka organlara yayılarak kötü klinik

Detaylı

Sağlıklı Kan Basıncı Sağlıklı Kalp Atımı

Sağlıklı Kan Basıncı Sağlıklı Kalp Atımı Sağlıklı Kan Basıncı Sağlıklı Kalp Atımı 17 MAYIS 2013 Dünya Hipertansiyon Ligi Girişimidir. 17 MAYIS 2013 Dünya Hipertansiyon Ligi Girişimidir. Hipertansiyon Nedir? Çoğunlukla yüksek kan basıncı olarak

Detaylı

HİPERTANSİYON VE İLAÇLAR

HİPERTANSİYON VE İLAÇLAR HİPERTANSİYON VE İLAÇLAR Prof. Dr. Tekin AKPOLAT Hedef kan basıncı değerlerine ulaşmak için başarılı bir tedaviye gerek vardır. Başarılı tedavi 2 kısımdan oluşur: 1.Yaşam düzeninin değiştirilmesi 2.İlaç

Detaylı

Haftalık İnfluenza (Grip) Sürveyans Raporu

Haftalık İnfluenza (Grip) Sürveyans Raporu Bulaşıcı Hastalıklar Daire Başkanlığı Haftalık İnfluenza (Grip) Sürveyans Raporu 20 Mayıs 2015 20. Hafta (11-17 Mayıs 2015) ÖZET Ülkemiz de 2015 yılı 20. hafta itibariyle çalışılan sentinel numunelerdeki

Detaylı

SAINT-JOSEPH LİSESİ EĞİTİM VAKFI ÖZEL KÜÇÜK PRENS OKULLARI ÖĞRENCİ KAYIT FORMU

SAINT-JOSEPH LİSESİ EĞİTİM VAKFI ÖZEL KÜÇÜK PRENS OKULLARI ÖĞRENCİ KAYIT FORMU SAINT-JOSEPH LİSESİ EĞİTİM VAKFI ÖZEL KÜÇÜK PRENS OKULLARI ÖĞRENCİ KAYIT FORMU ÖĞRENCİ ANNE BABA 1-ÖĞRENCİNİN / / 20 TC Kimlik Numarası (Gün, Ay, Yıl) Cinsiyeti Anne Baba Ayrı mı? Evet ise kiminle beraber

Detaylı

ASTIM. Astım; Asthma; Asthma Bronchiale; Sebebi ve risk faktörleri: En sık rastlanan astım sebepleri: Astım atakları:

ASTIM. Astım; Asthma; Asthma Bronchiale; Sebebi ve risk faktörleri: En sık rastlanan astım sebepleri: Astım atakları: ASTIM Astım; Asthma; Asthma Bronchiale; Astım solunum yollarının alerjik hastalığıdır. Hırıltılı solunum, nefes darlığı, göğüste sıkışma hissi, öksürük, çabuk yorulma şikayetleri ile seyreder. Sebebi ve

Detaylı

GRİP İSTANBUL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ EĞİTİM ŞUBESİ 2008

GRİP İSTANBUL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ EĞİTİM ŞUBESİ 2008 GRİP İSTANBUL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ EĞİTİM ŞUBESİ 2008 GRİP HAKKINDA BİLMEMİZ GEREKENLER Gribin nasıl bir hastalık olduğunu, Gripten korunmak için neler yapmamız gerektiğini, Grip aşısını ve ne zaman aşı olmamız

Detaylı

DOĞUM SONU EVDE BAKIM (ANNE EĞİTİMİ) Hazırlayan: Aysun Çakır Acıbadem Kadıköy Hastanesi Eğitim ve Gelişim Hemşiresi 24.06.2010

DOĞUM SONU EVDE BAKIM (ANNE EĞİTİMİ) Hazırlayan: Aysun Çakır Acıbadem Kadıköy Hastanesi Eğitim ve Gelişim Hemşiresi 24.06.2010 DOĞUM SONU EVDE BAKIM (ANNE EĞİTİMİ) Hazırlayan: Aysun Çakır Acıbadem Kadıköy Hastanesi Eğitim ve Gelişim Hemşiresi 24.06.2010 DOĞUM SONRASI AĞRI Altı haftaya kadar karın alt bölgesinde aralıklı ağrılar

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. Etkin madde: Her bir film tablette 5 mg Levosetirizin dihidroklorür

KULLANMA TALİMATI. Etkin madde: Her bir film tablette 5 mg Levosetirizin dihidroklorür KULLANMA TALİMATI XYZAL 5 mg film tablet Ağızdan alınır. Etkin madde: Her bir film tablette 5 mg Levosetirizin dihidroklorür Yardımcı maddeler: Mikrokristalin selülöz, laktoz monohidrat, kolloidal anhidrus

Detaylı

Haftalık İnfluenza (Grip) Sürveyans Raporu

Haftalık İnfluenza (Grip) Sürveyans Raporu Bulaşıcı Hastalıklar Daire Başkanlığı Haftalık İnfluenza (Grip) Sürveyans Raporu 8 Nisan 2015 14. Hafta (30 Mart 5 Nisan 2015) ÖZET Ülkemiz de 2015 yılı 14. hafta itibariyle çalışılan sentinel numunelerdeki

Detaylı

ÇOCUKLARDA ŞEKER HASTALIĞININ BELİRTİLERİ NELERDİR?

ÇOCUKLARDA ŞEKER HASTALIĞININ BELİRTİLERİ NELERDİR? Öğrencim ve Diyabet ÇOCUKLARDA ŞEKER HASTALIĞININ BELİRTİLERİ NELERDİR? Şeker hastalığının (diyabet) en sık görülen belirtileri sık sık ve bol miktarda idrar yapma, çok su içme, iştah artmasına rağmen

Detaylı

Haftalık İnfluenza (Grip) Sürveyans Raporu

Haftalık İnfluenza (Grip) Sürveyans Raporu Bulaşıcı Hastalıklar Daire Başkanlığı Haftalık İnfluenza (Grip) Sürveyans Raporu 29 Nisan 2015 17. Hafta (20-26 Nisan 2015) ÖZET Ülkemiz de 2015 yılı 17. hafta itibariyle çalışılan sentinel numunelerdeki

Detaylı

ALLERJİ DERİ TESTLERİ İÇİN AYDINLANMIŞ ONAM (RIZA) BELGESİ

ALLERJİ DERİ TESTLERİ İÇİN AYDINLANMIŞ ONAM (RIZA) BELGESİ ALLERJİ DERİ TESTLERİ İÇİN AYDINLANMIŞ ONAM (RIZA) BELGESİ HASTANIN... Kayıt (protokol) numarası :... Doğum tarihi (gün/ay/yıl) :... Adresi :...... Telefon numarası :... Başvuru tarihi :.. 200 Hastalığın

Detaylı

Türkiye de çocukların %18 inde görülen astım, tedavi edilmediğinde ölüme neden olabiliyor

Türkiye de çocukların %18 inde görülen astım, tedavi edilmediğinde ölüme neden olabiliyor Astım Tehlikesi Türkiye de çocukların %18 inde görülen astım, tedavi edilmediğinde ölüme neden olabiliyor Astım, en sık görülen kronik hastalıklardan biridir. Özellikle son yıllarda çocuklarda oldukça

Detaylı

ALLERJİ HAKKINDA BİLMEK İSTEDİKLERİNİZ

ALLERJİ HAKKINDA BİLMEK İSTEDİKLERİNİZ ALLERJİ HAKKINDA BİLMEK İSTEDİKLERİNİZ ALERJİ: Doğuştan Gelen Duyarlılık 10.1. Allerji nedir? Çevremizde yaygın olarak bulunan allerjenlere, bazı kişiler diğerlerinden daha fazla duyarlı olup (atopik kişiler),

Detaylı

Türkiye'de Yıllara Göre Yeni Verem Hasta Sayıları. 1965 1970 1975 1980 1985 1990 1995 2000 2005 2007 Yıllar

Türkiye'de Yıllara Göre Yeni Verem Hasta Sayıları. 1965 1970 1975 1980 1985 1990 1995 2000 2005 2007 Yıllar Verem Haftası etkinlikleri çerçevesinde Akkuş İlçe Sağlık Grup Başkanımız Dr. Mustafa AKDOĞAN 18/01/2010 tarihinde ilçemizde çalışan din adamları ve halka yönelik verem hastalığı ile ilgili çeşitli bilgiler

Detaylı

Tekstil endüstrisinde sağlık gözetimi

Tekstil endüstrisinde sağlık gözetimi Tekstil endüstrisinde sağlık gözetimi Millworkers by Laurence Stephen Lowry (1948) Prof.Dr. Nadi Bakırcı Acıbadem Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı A.D. Tekstil Sektörü Elyaf ve ipliği kullanım eşyasına

Detaylı

KADIN VE AİLE SAĞLIĞI HİZMETLERİ İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ SAĞLIK VE SOSYAL HİZMETLER DAİRE BAŞKANLIĞI SAĞLIK VE HIFZISSIHHA MÜDÜRLÜĞÜ

KADIN VE AİLE SAĞLIĞI HİZMETLERİ İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ SAĞLIK VE SOSYAL HİZMETLER DAİRE BAŞKANLIĞI SAĞLIK VE HIFZISSIHHA MÜDÜRLÜĞÜ KADIN VE AİLE SAĞLIĞI HİZMETLERİ İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ SAĞLIK VE SOSYAL HİZMETLER DAİRE BAŞKANLIĞI SAĞLIK VE HIFZISSIHHA MÜDÜRLÜĞÜ CİNSEL YOLLA BULAŞAN HASTALIKLAR BU EĞİTİMDE NELER PAYLAŞACAĞIZ?

Detaylı

Subkutan spesifik immünoterapi

Subkutan spesifik immünoterapi Subkutan spesifik immünoterapi Hasta için bir bilgi Spesifik immünoterapi Doktorunuzun yaptığı alerji testleri, sizde (veya çocuğunuzda) alerji olduğunu göstermiştir. Gözde kaşınma veya sulanma (= konjunktivitis),

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. SİSTRAL Krem. Cilt üzerine, haricen uygulanır.

KULLANMA TALİMATI. SİSTRAL Krem. Cilt üzerine, haricen uygulanır. KULLANMA TALİMATI SİSTRAL Krem Cilt üzerine, haricen uygulanır. Etkin madde: 1 gram kremde 15 mg klorfenoksamin hidroklorür bulunur. Yardımcı maddeler: İsopropil miristat, stearik asit, setostearil alkol,

Detaylı

Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı Hasta Eğitimi 2015

Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı Hasta Eğitimi 2015 Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı Hasta Eğitimi 2015 Dr. Suat Seren Göğüs Hastalıkları Ve Cerrahisi Eğitim Ve Araştırma Hastanesi Eğitim Koordinatörlüğü KOAH Kronik Müzmin veya süreğen Obstrüktif Tıkayıcı

Detaylı

UYGUN AĞRI KESİCİ-ROMATİZMA İLACI SEÇENEĞİ İLE İLAÇ YÜKLEME TESTİ İÇİN AYDINLANMIŞ ONAM (RIZA) BELGESİ

UYGUN AĞRI KESİCİ-ROMATİZMA İLACI SEÇENEĞİ İLE İLAÇ YÜKLEME TESTİ İÇİN AYDINLANMIŞ ONAM (RIZA) BELGESİ UYGUN AĞRI KESİCİ-ROMATİZMA İLACI SEÇENEĞİ İLE İLAÇ YÜKLEME TESTİ İÇİN AYDINLANMIŞ ONAM (RIZA) BELGESİ HASTANIN... Kayıt (protokol) numarası :... Doğum tarihi (gün/ay/yıl) :... Adresi :...... Telefon numarası

Detaylı

Uygulama yirmi dakika sürüyor ve hemen normal yaşamınıza dönebiliyorsunuz. "Kaşlarımın arasındaki çizgi beni aslında olmasamda, kızgın gösteriyor.

Uygulama yirmi dakika sürüyor ve hemen normal yaşamınıza dönebiliyorsunuz. Kaşlarımın arasındaki çizgi beni aslında olmasamda, kızgın gösteriyor. Yüzümüzde aşırı çalışan mimik kasları dinamik yüz çizgilerine yol açıyor ve bizi olduğumuzdan daha yaşlı gösteriyor. Bu çizgilerin cerrahi ile giderilmesi çok zahmetli olabiliyor. Botoks maddesini yüzdeki

Detaylı

ALLERJİK HASTALIKLARDA KORUNMA

ALLERJİK HASTALIKLARDA KORUNMA ALLERJİK HASTALIKLARDA KORUNMA Dr. Dilşad Mungan Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı, Allerjik Hastalıklar Bilim Dalı Allerjik ı Hastalıklar Bilim Dal Plan Tanım Primer korunma

Detaylı

ÇINLAMA KONUSUNDA EN SIK RASTLANAN SORULAR

ÇINLAMA KONUSUNDA EN SIK RASTLANAN SORULAR KULAK ÇINLAMASININ NEDENİ? Bazı zamanlar kulağımda zil sesi duyuyorum bu normal midir? Tamamiyle değil. Kafa içinde ki bu seslere genel olarak tinnitus denilir ve çok yaygındır. Tinnitus zaman zaman ortaya

Detaylı

KOAH. Türk Toraks Derneği. KOAH Çalışma Grubu. Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı Hasta Eğitim Slayt Seti Ekim 2014. Page 1. Türk Toraks Derneği

KOAH. Türk Toraks Derneği. KOAH Çalışma Grubu. Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı Hasta Eğitim Slayt Seti Ekim 2014. Page 1. Türk Toraks Derneği KOAH KOAH Çalışma Grubu Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı Hasta Eğitim Slayt Seti Ekim 2014 Page 1 Bu slayt seti KOAH Çalışma Grubu tarafından KOAH hastalarının KOAH ı tanımalarına ve hastaların tedavi

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. Etkin Madde: Mepiramin maleat, lidokain hidroklorür, dekspantenol.

KULLANMA TALİMATI. Etkin Madde: Mepiramin maleat, lidokain hidroklorür, dekspantenol. KULLANMA TALİMATI STİDERM jel Cilde uygulanır. Etkin Madde: Mepiramin maleat, lidokain hidroklorür, dekspantenol. Yardımcı Maddeler: Benzalkonyum klorür, mentol kristali, karbomer 980, disodyum EDTA, sodyum

Detaylı

KALP KRİZİNDE İLK MÜDAHALE VE STENTLİ HASTANIN YAŞAMI. Uzm.Dr. Selahattin TÜREN Kardiyoloji Bölümü

KALP KRİZİNDE İLK MÜDAHALE VE STENTLİ HASTANIN YAŞAMI. Uzm.Dr. Selahattin TÜREN Kardiyoloji Bölümü KALP KRİZİNDE İLK MÜDAHALE VE STENTLİ HASTANIN YAŞAMI Uzm.Dr. Selahattin TÜREN Kardiyoloji Bölümü KALP KRıZINDE ILK MÜDAHALE Kalp krizi tıbbi bir acil durumdur. Erken tanı ve hızlı tedavi oldukça hayati

Detaylı

Romatizma ve Tedavisi Hakkında Yanlışlar ve Doğrular

Romatizma ve Tedavisi Hakkında Yanlışlar ve Doğrular Romatizma ve Tedavisi Hakkında Yanlışlar ve Doğrular BR.HLİ.067 Romatizma hastalıkları toplumda oldukça sık görülen hastalıklardır. Bunların sıklıkla günlük yaşamı etkilemesi, kişinin yaşam kalitesini

Detaylı

Astım Tedavisinde Kullanılan İlaçların

Astım Tedavisinde Kullanılan İlaçların Bölüm 25 Astım Tedavisinde Kullanılan İlaçların Yan Etkileri Astım Tedavisinde Kullanılan İlaçların Yan Etkileri Dr. Fevzi DEMİREL Nefesle Alınan Kortizonlu İlaçların Yan Etkileri Astım tedavisinde kullanılan

Detaylı

PARKİNSON HASTALIĞI. Yayın Yönetmeni. TND Beyin Yılı Aktiviteleri Koordinatörü. Prof. Dr. Rana Karabudak

PARKİNSON HASTALIĞI. Yayın Yönetmeni. TND Beyin Yılı Aktiviteleri Koordinatörü. Prof. Dr. Rana Karabudak PARKİNSON HASTALIĞI Yayın Yönetmeni Prof. Dr. Rana Karabudak TND Beyin Yılı Aktiviteleri Koordinatörü Türk Nöroloji Derneği (TND) 2014 Beyin Yılı Aktiviteleri çerçevesinde hazırlanmıştır. Tüm hakları TND

Detaylı

Beyin Tümörü Sinir sisteminin (Beyin, omurilik ve sinirlerin) tümörleri, sinir dokusunda bulunan çeşitli hücrelerden kaynaklanabilir ya da vücudun başka bir yerindeki habis tümörün genellikle kan yolu

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. MAYFEX 180 mg Film Tablet Ağızdan alınır. Etkin madde: Feksofenadin hidroklorür

KULLANMA TALİMATI. MAYFEX 180 mg Film Tablet Ağızdan alınır. Etkin madde: Feksofenadin hidroklorür KULLANMA TALİMATI MAYFEX 180 mg Film Tablet Ağızdan alınır Etkin madde: Feksofenadin hidroklorür Yardımcı maddeler: Prejelatinize nişasta, Mikrokristalin selüloz, Sodyum kroskarmeloz, Kolloidal silisyumdioksit,

Detaylı

TC. SAĞLIK BAKANLIĞI SAKARYA ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ. ERİŞKİN İSTMİK SPONDİLOLİSTEZİS (Bel Kayması) HASTA BİLGİLENDİRME BROŞÜRÜ

TC. SAĞLIK BAKANLIĞI SAKARYA ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ. ERİŞKİN İSTMİK SPONDİLOLİSTEZİS (Bel Kayması) HASTA BİLGİLENDİRME BROŞÜRÜ TC. SAĞLIK BAKANLIĞI SAKARYA ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ ERİŞKİN İSTMİK SPONDİLOLİSTEZİS (Bel Kayması) HASTA BİLGİLENDİRME BROŞÜRÜ ERİŞKİN İSTMİK SPONDİLOLİSTEZİS NEDİR? Omurga, omur adı

Detaylı

K U L L A N M A T A LİMATI

K U L L A N M A T A LİMATI ALLERGO-COMOD burun spreyi 20 mg/ml Yalnızca burun içine uygulanır. K U L L A N M A T A LİMATI Etkin madde: Sodyum Kromoglikat 0.14 ml lik püskürtme içeriğinde 2.8 mg Yardımcı Maddeler: sodyum edetat,

Detaylı

Reflü Hastaları Ne Yapmalı?

Reflü Hastaları Ne Yapmalı? On5yirmi5.com Reflü Hastaları Ne Yapmalı? Reflü hastalarının, yaşam kalitelerini yükseltmek ve daha az sorun yaşamaları için yapabilecekleri basit çözümler var. Yayın Tarihi : 11 Ekim 2011 Salı (oluşturma

Detaylı

KOAH VE EGZERSİZ KOAH TA EGZERSİZ TAVSİYELERİ

KOAH VE EGZERSİZ KOAH TA EGZERSİZ TAVSİYELERİ KOAH VE EGZERSİZ KOAH kalıcı nefes darlığı ile kendini gösteren, geri dönüşü olmayan bir akciğer hastalığıdır. Sigara ve cevre kirliliği gibi faktörlerin etkisiyle hasta sayısı hızlı bir şekilde artmaktadır.

Detaylı

Diyabet ve diş-dişeti sorunları TÜRKİYE ENDOKRİNOLOJİ VE METABOLİZMA DERNEĞİ DİABETES MELLİTUS ÇALIŞMA VE EĞİTİM GRUBU

Diyabet ve diş-dişeti sorunları TÜRKİYE ENDOKRİNOLOJİ VE METABOLİZMA DERNEĞİ DİABETES MELLİTUS ÇALIŞMA VE EĞİTİM GRUBU TÜRKİYE ENDOKRİNOLOJİ VE METABOLİZMA DERNEĞİ DİABETES MELLİTUS ÇALIŞMA VE EĞİTİM GRUBU TEMD DİABETES MELLİTUS ÇALIŞMA VE EĞİTİM GRUBU HASTA EĞİTİM KİTAPÇIKLARI SERİSİ 13 Diyabet ve diş-dişeti sorunları

Detaylı

ALLERJİ AŞILARI. Prof. Dr. Ömer KALAYCI Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Pediatrik Allerji ve astım Ünitesi

ALLERJİ AŞILARI. Prof. Dr. Ömer KALAYCI Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Pediatrik Allerji ve astım Ünitesi ALLERJİ AŞILARI Prof. Dr. Ömer KALAYCI Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Pediatrik Allerji ve astım Ünitesi Allerji aşıları Allerjen immunoterapi Allerjik bir hastaya giderek artan miktarlarda allerjen

Detaylı

Temelde akılda tutulması gereken nöbetlerin iki çeşit olduğudur parsiyel (yani beyinde bir bölgeye sınırlı başlayan nöbetler jeneralize (beyinde

Temelde akılda tutulması gereken nöbetlerin iki çeşit olduğudur parsiyel (yani beyinde bir bölgeye sınırlı başlayan nöbetler jeneralize (beyinde EPİLEPSİ Basitleştirilmiş şekliyle epilepsi nöbeti kısa süreli beyin fonksiyon bozukluğuna bağlıdır, ve beyin hücrelerinde geçici anormal deşarjlar sonucu ortaya çıkar. Epilepsi nöbetlerinin çok değişik

Detaylı

AKCİĞER KANSERİ. Doç.Dr.Filiz Koşar

AKCİĞER KANSERİ. Doç.Dr.Filiz Koşar AKCİĞER KANSERİ Doç.Dr.Filiz Koşar Akciğer Kanseri Nedir? Kanserler genellikle ilk ortaya çıktığı dokuya göre adlandırılır. Akciğer kanseri ilk önce akciğerde başlar Akciğerler göğüs boşluğumuzun büyük

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. VİTA B 250/250/1 mg enterik kaplı tablet Ağızdan alınır.

KULLANMA TALİMATI. VİTA B 250/250/1 mg enterik kaplı tablet Ağızdan alınır. KULLANMA TALİMATI VİTA B 250/250/1 mg enterik kaplı tablet Ağızdan alınır. Etkin madde: Her bir enterik kaplı tablet 250 mg B 1 vitamini, 250 mg B 6 vitamini ve 1 mg B 12 vitamini içerir. Yardımcı madde(ler):

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. Etkin madde: Her bir tablet 1 mg ketotifene eşdeğer bazda 1.380 mg ketotifen hidrojen fumarat içerir.

KULLANMA TALİMATI. Etkin madde: Her bir tablet 1 mg ketotifene eşdeğer bazda 1.380 mg ketotifen hidrojen fumarat içerir. KULLANMA TALİMATI ZADİTEN 1 mg tablet Ağızdan alınır. Etkin madde: Her bir tablet 1 mg ketotifene eşdeğer bazda 1.380 mg ketotifen hidrojen fumarat içerir. Yardımcı maddeler: Magnezyum stearat, mısır nişastası,

Detaylı

SOLUNUM FONKSİYON TESTLERİNDE TEMEL KAVRAMLAR

SOLUNUM FONKSİYON TESTLERİNDE TEMEL KAVRAMLAR SOLUNUM FONKSİYON TESTLERİNDE TEMEL KAVRAMLAR ÖĞRENİM HEDEFLERİ SFT parametrelerini tanımlayabilmeli, SFT ölçümünün doğru yapılıp yapılmadığını açıklayabilmeli, SFT sonuçlarını yorumlayarak olası tanıyı

Detaylı

Okul Hastalık Getirmesin!

Okul Hastalık Getirmesin! On5yirmi5.com Okul Hastalık Getirmesin! Veliler dikkat! Okulların açılması ve havaların soğumasıyla çocuklarda görülen hastalıklar da artıyor. Yayın Tarihi : 14 Eylül 2010 Salı (oluşturma : 11/21/2015)

Detaylı

AYDINLATILMIŞ HASTA ONAM FORMU

AYDINLATILMIŞ HASTA ONAM FORMU AYDINLATILMIŞ HASTA ONAM FORMU Anabilim Dalı / Klinik Adı: Hastanın Adı, Soyadı: Baba adı: Doğum tarihi: Ana adı: TC Kimlik No: Planlanan girişimin adı: MİRİNGOTOMİ (Kulak zarının çizilmesi) veya VENTİLASYON

Detaylı

KANSER HASTALIĞINDA PSİKOLOJİK DESTEĞİN ÖNEMİ & DEPRESYON. Uzm. İletişim Deniz DOĞAN Liyezon Psikiyatri Yük.Hem.

KANSER HASTALIĞINDA PSİKOLOJİK DESTEĞİN ÖNEMİ & DEPRESYON. Uzm. İletişim Deniz DOĞAN Liyezon Psikiyatri Yük.Hem. KANSER HASTALIĞINDA PSİKOLOJİK DESTEĞİN ÖNEMİ & DEPRESYON Uzm. İletişim Deniz DOĞAN Liyezon Psikiyatri Yük.Hem. Onkoloji Okulu İstanbul /2014 SAĞLIK NEDİR? Sağlık insan vücudunda; Fiziksel, Ruhsal, Sosyal

Detaylı

ADOLESANA VERİLMESİ GEREKEN KORUYUCU SAĞLIK HİZMETLERİ. Doç Dr Müjgan Alikaşifoğlu

ADOLESANA VERİLMESİ GEREKEN KORUYUCU SAĞLIK HİZMETLERİ. Doç Dr Müjgan Alikaşifoğlu ADOLESANA VERİLMESİ GEREKEN KORUYUCU SAĞLIK HİZMETLERİ Doç Dr Müjgan Alikaşifoğlu Sağlık Hizmetlerinin Özellikleri Ergenin yaşına, gelişim düzeyine uygun Bireysel, kültürel ve sosyoekonomik farklılıklara

Detaylı

Prof. Dr. Pınar AYDIN O DWEYER

Prof. Dr. Pınar AYDIN O DWEYER Yazar Ad 139 Prof. Dr. Pınar AYDIN O DWEYER Yaşın ilerlemesine bağlı olarak göz sağlığında değişiklikler veya bozulmalar olabilir. Bu değişikliklerin tümü hastalık anlamına gelmemektedir. Ancak diğer

Detaylı

KATARAKT İKİ GÖZDE BİRLİKTE Mİ ORTAYA ÇIKAR?

KATARAKT İKİ GÖZDE BİRLİKTE Mİ ORTAYA ÇIKAR? Katarakt, saydam olan göz merceğinin saydamlığını kaybederek görmenin azalmasıdır. Gözün renkli tabakası irisin arkasında yer alan ve saydam bir yapı olan göz merceğinin, görme işlevinde önemli bir rolü

Detaylı

GÖZ HIRSIZI GLOK M (=GÖZ TANSİYONU)

GÖZ HIRSIZI GLOK M (=GÖZ TANSİYONU) Op.Dr. Tuncer GÜNEY Göz Hastalıkları Uzmanı GÖZ HIRSIZI GLOK M (=GÖZ TANSİYONU) HASTALIĞINI BİLİYOR MUSUNUZ? Glokom=Göz Tansiyonu Hastalığı : Yüksek göz içi basıncı ile giden,görme hücrelerinin ölümüne

Detaylı

T.C. Sağlık Bakanlığı Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Tüberküloz Daire Başkanlığı VEREM HASTALIĞI

T.C. Sağlık Bakanlığı Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Tüberküloz Daire Başkanlığı VEREM HASTALIĞI T.C. Sağlık Bakanlığı Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Tüberküloz Daire Başkanlığı VEREM HASTALIĞI VEREM (TÜBERKÜLOZ) NEDİR? Verem hastalığı; verem mikrobunun solunum yolu ile alınmasıyla oluşan bulaşıcı bir

Detaylı

DİYABET NEDİR? Özel Klinik ve Merkezler

DİYABET NEDİR? Özel Klinik ve Merkezler DİYABET NEDİR? Özel Klinik ve Merkezler Diyabet nedir? Diyabet hastalığı, şekerin vücudumuzda kullanımını düzenleyen insülin olarak adlandırdığımız hormonun salınımındaki eksiklik veya kullanımındaki yetersizlikten

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. Bu ilacı kullanmaya başlamadan önce bu KULLANMA TALİMATINI dikkatlice okuyunuz, çünkü sizin için önemli bilgiler içermektedir.

KULLANMA TALİMATI. Bu ilacı kullanmaya başlamadan önce bu KULLANMA TALİMATINI dikkatlice okuyunuz, çünkü sizin için önemli bilgiler içermektedir. KULLANMA TALİMATI LEVOSOL 30 mg/5 ml Şurup Ağızdan alınır. Etkin madde: 1 ml de 6 mg levodropropizin içerir. Yardımcı maddeler: Sakkaroz, metil parahidroksi benzoat, propil parahidroksi benzoat, sodyum

Detaylı

Tekrarlayan Gebelik Kayıpları

Tekrarlayan Gebelik Kayıpları Tekrarlayan Gebelik Kayıpları Tekrarlayan gebelik kaybı, üç ve daha fazla gebeliğin 20. gebelik haftasından önce düşükle sonlanması olarak tanımlanır. Kadınların %10-20'sinde 1 kez düşük görülebilir. Yani

Detaylı

Kansız kişilerde görülebilecek belirtileri

Kansız kişilerde görülebilecek belirtileri Kansızlık (anemi) kandaki hemoglobin miktarının yaş ve cinsiyete göre kabul edilen değerlerin altında olmasıdır. Bu değerler erişkin erkeklerde 13.5 g/dl, kadınlarda 12 g/dl nin altı kabul edilir. Kansızlığın

Detaylı

Sperm Bozuklukları Sperm Testi: Sperm testi nasıl yapılır, gerekli koşullar nelerdir?

Sperm Bozuklukları Sperm Testi: Sperm testi nasıl yapılır, gerekli koşullar nelerdir? Sperm Bozuklukları Sperm Bozuklukları Çocuk sahibi olamayan çiftlerin yaklaşık yarısında neden erkeğe bağlı olabilir. Dünya Sağlık Örgütü nün yaptığı araştırmalar doğrultusunda dünya genelinde erkeklerde

Detaylı