Türkiye'de E':'İmza Altyapısı ve Kamu. Kurumlarında Uygulamalar*

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Türkiye'de E':'İmza Altyapısı ve Kamu. Kurumlarında Uygulamalar*"

Transkript

1 Türkiye'de E':'İmza Altyapısı ve Kamu. Kurumlarında Uygulamalar* Türksel Kaya Bensghir ** Ferda Topcan *** Özet: Bu makalede, Kamu Sertifikasyon Merkezi'ne (KSM) başvuruda bulunan kamu kurumlarının elektronik imza konusunda yaptıkları çalışmalar temel alınarak, Türkiye'de kamu kurumlarının elektronik imza alt yapısı ve e-imza kullanımlarına ilişkin genel bir değerlendirme yapılmaktadır. Bu kapsamda, ülkemizde e-imza ile ilgili altyapı çalışmaları ve uygulamaları ele alınmıştır. Kamu kurumlarının elektronik imzaya geçiş sürecindeki mevcut durumları ve karşılaşılan sorunlar irdelenerek bu sorunlara çözüm önerileri getirilmiştir. Bu çalışmada ortaya konan bulguların, Türkiye 'de elektronik imzanın yaygın kullanımına yönelik politika geliştiricilere rehber olması beklenmektedir. Anahtar Sözcükler: Elektronik imza, kamu, Kamu Sertifikasyon Merkezi, KSM, Türkiye. E-Signature Injrastructure in Turkey and Practices in Public Institutions Abstracl: This study attempts to make a general evaluation of the infrastructure and utilization of electronic signature in public institutions in Turkey on the basis of electronic signature related-studies conducted by public institutions applied to the Governmental Certification Authority (GCA). In this context, the study will scrutinize the infrastructural works and practices relating to e-signature. In this study, the current situation ofpublic institutions in the process oftransition to electronic signature and the related problems will be examined a~d suggestions for solving such problems will be made. The findings ofthe studyare expected to guide policy makers seeking to make the intensive use ofelectronic signature more widespread in Turkey. Key Words: Electronic signature, public, Governmental Certification Authority, GCA, Turkey. Giriş İmza, iradeyi yazılı olafak ifade etmek üzere, bu iradenin kişinin kendisine ait olduğunu belirtmek amacıyla, bir kimsenin İsmi için kullandığı özel biçim;. deki çizgi ve harflerden kurulu bir işaret olarak tanımlanabilir. Geleneksel imza veya ıslak imza; "elle atılan, çoğu zaman atan kişiye özgü olan, çoğu zaman imo Bu makale, 7-8 Aralık 2006'da Ankara'da gerçekleştirilen Ulusal Elektronik İmza Sempozyumu'nda sunulan "Türkiye'de Kamu Kurumlannın E-İmza Altyapı ve Uygulamalannın Değerlendirilmesi" başlıklı bildiriden geliştirilmiştir. Makalede bu bildiride yer alan veriler Kasım 2007 itibanyla güncellenerek değerlendirilmiştir. 00 Doç. Dr., TODAlE Ö~tim Üyesi, 000 Elektrik-E1ektroriik Yük. Mühendisi, TÜBİTAK UEKAE KSM, Amme idaresidergisi, Ci/ı 41 Sayı 1 Mart 2008, s

2 96 Ammeİdaresi Dergisi zalayamnadı ve soyadınmja1j%lıbicestetikle.qyttl),a1;o nçluğıi, aeğişmql{n,.bir şekle sahip, imzalayan kişininimzalanan evrgkları veyadokümanlarıniçeriğini< anladığını ve' onayladığinz'göster:envehukukendnlarrildşıyaııdüzenliveyaan~ lamhşekil veya karakterleri içerirler" (Alkan,ve Sağıroğlu, 2007). İmzabir yanqa.ıı kişinin.hüviyetini,.diğer yandan. da beyanda bulunma ~radesini tespit e~ der. Her türlii resmi veya özel belgeninhukuki açıdan geçerlilik kazanabilmesi içjtıüzeıillde t.aş~ınasıgerekel1enöneınli, unsqrlardan,piriimzadır,o.şub<tl(lm.dilrı ill)2:akişilerelıirkş<lcğl<tyan,sorumluluk)'ükle)'en~traraçıır.elektronikortaillda giiveııli.birortamyaratma.ihtiyacı karşımıza şul<:ayraınlarıçık.~rmıştır:elektronikirrız.a.(e-imza), sayısal.(dijital). imza Ne elektronik, sertifika... EleRtronikimza' ve sayısal (ôijitaly imza siidikla'birbiri yle katıştınhr;. Eıektroiılkimza, her türlü elektronik ses, sembol veya uygulamayı kapsayanvekuı~ lanılartteknolojidenbağımsıibir terim olduğundanbir üstkavramalarak. kabul edilmektedir, Ancak, sayısal iıriza kavramı yerinede kullanılmaktadır. Kimileri sayısal imzayerine dijital imza ka vramııııtetcih etmektedit. Bu makalede; ülkemizde. Kamu Sertifikasyon Merkezi' ne (KSM) başvuruda bulunan kamu Kürumlarıııınelekttonikimia koriusundayaptıknl.hçalrşu1alai"ve e-iınza-konust:tndakürumlarıl1 mevcütuygulamala:n temel.all1tarak;':rürkiye'de kamukurtimlafmıuelektronikimza alt yapısı ve.e":imza kullai1ıınlannailişkin gel)elbir değerlendirme yapılmaktadır...,.,kamukuruınlanmn elektronik İınzaya ge.çişte ıçinde bulunduğu durı1müç grupta,tdpljlnabilir. Birinçisi; kurumun yeterli cıüzeydebilgisayar altyapısı.mevcutturcveelektronikimzayac geçmekiçin,. çalışmalarabaşlamıştıl İkincisi;kuru~ mumbıilgisayaroaltyapısı mevcutdeğildir; aneak, elektronikiinzayageçme kortu~ sunda isteklidir ve ihtiyaç dll.ymakradir.' Üçlincüsü, 'ise kuı-umelekttonikühza kohtisunda,faaliyetiçinde. değildir. Bu çalışmada, bu son gruba giren kurumlarla iletişime geçilmemiş. ()lduğuııçlan yaqılan değerlenelirmeçleka:psam dışmdcltu:' tuiiiluştur. Makaleninilk bölüınünde,e-imzanm tarihsel, kavramsal ve. teknikçerçevesi ortayakgnp:ıuş.tuı-., İkinci böıümünde,l.'!lektronilcimzaya.geçişte izlenen süreç ve sağlaıımasıg~rekenkoşullarayeı:.\,erilmiştir., Üçüncüböıümde, kamukuruınıa. rmınelektl'onilçimzaya geçişte geldiğiaş<tmalar,hal1giuygulamalarda.elektro-: nik imzayaihtiyaçduyulduğu ve sertifika kullanıcls1pr()fiiikonusundadeğer~ lendirme yapılmıştır. Son bölümde ise, elektronik ortamda var olan iş süreçlerine elektronikimzanın eklenmesi aşa.malarındakarşılaşılaşılans0runlara deği.. nilmiş've.çöiürrıöneriletindebııl unuımüştur..

3 , Türkiye 'de E-İmza Altyapısı ve Kamu Kurumlarında Uygulamalar 97 E-İmzanın Tarihsel, Kavramsal ve Teknik çerçevesi Elektronik imza kavramı çok genel bir tanımlama olup; kişilerin elle atmış olduğu imzaların tarayıcıdan geçirilmiş hali olan sayısallaştırılmış İmzaları, kişilerin göz retinası, parmak izi ya da ses gibi biyolojik özelliklerinin kaydedilerek kullanıldığıbiyometrik yöntemleri içerir. Sayısal imza temelini bilgi tekno- lojisi ve kriptolojiden alır. Sayısal imza e-imzanın bir alt koludur. Türkiye'de İmza Kanunu'nda (5070 Sayılı Kanun, Kabul Ta]ihi: ) tanımı yapılan ve yasal geçerliliği olan elektronik imza sayısal imzadır. Elektronik imza terimi, ülkemizde kanunda tanımı yapılan sayısal imzayı -tarif etmekamacıyla kullanılmaktadır. Kurumlar arası iletişimde, elektronik ortamda gönderilen bir belgenin hukuki geçerliliğinin olabilmesi için, e-imzasının olması gerekmektedir. E-imza en- basit tanımıyla, kalemle atılan imzanın sayısal karşılığıdır. E-imzayı oluşturmak için kriptografideki açık anahtarlı altyapı teknolojileri kullanılır. E-imza kriptografik açık anahtarlı (çift anahtarlı) bir algoritma ve ö zet algoritması kullanılarak oluşturulur. En genel tanımıyla e-imza, açık anahtarlı bir şifreleme algoritması kullanılarak verinin özetinin şifrelenmesiyle oluşturulan veridir (Sağıroğlu, Alkan, 2005: 61). Şifrelemeişleminin yapılabilmesi için imza sahibine özel birçift kriptografik anahtarın mevcut olması gerekir. Kriptografik anahtarlar gerçekteuzun sayı dizileridir. Anahtarlardan birisi gizli tutulması gereken, sadece imza sahibinin kendisinde mevcut olan ve imza oluşturma sırasında şifreleme için kullanılan "özel anahtar"dır Sayılı E İmza Kanunu'nda özel anahtar "imza oluşturma verisi" olarak tanımlanmıştır. Diğer anahtar, gizli tutulması gerekmeyen, irnza sahibinin imzasını doğrulama sırasında şifre çözmede kullanılan ve herkesin erişimine açık olan "açık anah:" tar"dır. Mevzuatta açık anahtar "imza doğrulama verisi" olarak tanımlanmıştır. E-imza oluşturma ve doğrulama mekanizmasında yaşanan süreci, kriptografik açık anahtarlı algoritma, özet algoritması, gizli anahtar ve açık anahtar kavramlarını kullanarak Çizim ı yardımıyla açıklayabiliriz. i Burada kullanılan çift a nahtarlı algoritma RSA, özet algoritması SHA olarak verilmiştir. ı Çizim, imza oluşturma ve doğrulama mekanizmasının daha kolayanlaşılması için tarafımızdan geliştirilmiştir.

4 98 Am11'ıe'İdarcsiDcrgisi çiziniı~.tnl.zaoıuşturij)ja~e :nqğrı.ılamam~lqıni.z:masl. Elektr.(.')pikjmzanın tetlwhyarar1an; kimıik dqğrulama, bütünlükkontrolü (gqğru ve.cgüv~nihrpilgi}veiiıkaretm~yi.qrtadankal4ı:rırı~9ı(.buyarar1annl1.ı:k slks~ğlandığını. ş0y:le.~zet1eyebiliriz:.l(i1f11ikdoğruldmar'$:fj:yısal.01ara1csaklanan.veiletilerı:hethaııgi. birbi:lgiye"~,, İmZan1n.eklepmesiyle; iletilen yerininkaynağı olan kişinin4cimliği kesil1 olatak tespit edil~bilir.e-imzak~şiye.aitgiz1i allahtaplaoluşturulur veoluştuıulan İ111Za sadece ilgiligizli anahtar1aınatematiksel bağı olan açık anahtarjiduanılarak d,qwlı:ınapihri İ1JlZl»Un jlgiliaçıkan~htar.dışında başlgı..pir verikullanılarak. dqğrulanması m\iı:rıjruncj.eği1dir. İrnı;antn buözel1iğiiım;ayı>oluşturan kişinin 'Kjmliği,:nindöğl'ulılJJtmlşJ\11' sağlar. "Büt'iinıük.koniroıü: E':iınzalı bilgi;imzı11andıktan.sonrideğişiıne uğrarsabil..; gitlinalıcısı bu<değişimi' farkener, E-imza, imzalimanveriye bağlıölarakoluşturulur.jçullanılan özetalgoritmasının bir özelliğiolarak vericle.yapılan en ufak bicdeğişiklik İmza.clo.ğruıanırkenyenideno.luşmrulan özet değerinin; farklı o., lt.ışmı1sına sebepoliliviınzadoğrulaflıt'ken,açıkanahtarkllııarıılarak.imzao vensi deşifre edilir ve imzasahibinin oluşttırduğu özet değeri geri elde edilir. Verinin değiştirilmesi durı.ıınunda, do.ğrulama sırasındaelde edilenözet değeri ile'iınza sahibinin oluşturduğuözet değeri birbirindenfarklio.lur ve imzadoğrulanamaz. İnkar edilememe: İmza, iddia edilen kişiyeaitözel anahtar lcuuaııılarak oluşturulur. İlgiliözel anahtar dışında başka yörıtemler kullanılaraksahte imzarım 01uştlJl1,ılması teknikaçıdan imkansııdır.özel anahtarınistenen güvenlikkoşul':' la1'1t1da.saklanmasının, ve kullanılmasının', şağlanmasıdunırnunda verininiddia _ edilen kişitaraf111danimzalandığı garan.ti edilir. İlgili özelanahtar sadecesahibinde mevcutolduğundan, bir eşi daha bulunmad1ğ111danve ba.şkabir kopyası tutulmadfğihdan imzalayan lôşiimzayı attığııiiirikaredemez. inkaredilemezlik

5 Türkiye'de E-İmza Altyapısı ve Kamu Kurumlarında Uygulamalar 99 sadece teknik açıdan belli kriterleri yerine getirmekle sağlanamaz, Bu şartın sağlanması ve atılanimzanın yasal açıdan geçerli olması, imza oluşturma sürecinin kapsamının kalitesine ve imzayı atan kişinin imzaladığı meteryal ile imza konusundaki bilgisine de bağlıdır. Elektronik imza mevzuatı inkar edilemezliği bağlayıcı hükümler içermektedir. Mevzuata ek olarak elektronik imzanın kullanım şartlarını belirleyen taraflar arası yapılan sözleşmeler de inkar edilemezliği bağlayıcı yöntemler olarak uygulanabilir. Elektronik sertifika, anahtar çiftinin kime ait olduğunubelgeleyen veridir. Elektronik Sertifika Hizmet Sağlayıcısı (ESHS) elektronik sertifika vermekle yetkilendirilıniş güvenilir birkuruluştur. ESHS, kendi özel anahtarıyla seıtifika vereceği kişinin kimlik bilgilerini ve açık anahtarını imzalayarak sertifikayı 0. luşturur. Elektronik sertifikalar sayesinde hangiaçık anahtarın kime ait olduğu bilgisi güvenilir bir kurum tarafından belgelenıniş olur. İmza sahibinin imzasını doğrulamak isteyen herkes, imza sahibinin sertifikasına ulaşarak, sertifika içeriğindeki açık anahtarı imzayı doğrulamak için kullanır. Bilgi toplumu olma yolunda önemli mesafeler kat etıniş bir çok ülkede "kimlik doğrularna, bütünlük, inkar edilemezlik" özellikleri ile e-imza teknolojisi ve uygulaması da y.aygınlık kazanmıştır. Elektronik imza konusunda dünyada bir çok ülkede teknik ve yasal alt yapı çalışmaları yürütülmektedir. Bu alandakiçalışmalar özellikle iki binli yıllara gelindiğinde hız kazanmıştır. Bu amaçla ilk yapılan çalışmalardan biıisi Birleşıniş Milletler Uluslararası Ticaret Hukuk Komisyonunca hazırlanarak BM Genel kurulunda kabul edilen UNCITRAL Elektronik Ticaret Model Kanunu çalışmasıdır. Amerika' da 2000 yılında Eyaletler arası veya Dış Ticarette Elektronik Kayıtların ve İmzaların Kullanılmasını Kolaylaştıracak Kanun yürürlüğe girıniştir (VNCITRAL, 1997). Avrupa'da ise Avrupa Birliği 1999/93/EC sayılı ve 13 Aralık 1999 tarihli Elektronik İmzanın Müşterek Çerçeve Şartlarının Belirlenmesi Hakkındaki Avrupa Birliği Yönergesi ile 2000/31 sayılı ve 8 Haziran 2000 tarihli Elektronik Ticaret Hakkındaki Avrupa Birliği Yönergesi çıkarılmıştır. Avrupa Birliğine üye ülkeler bu yönergelere göre iç hukuklarında düzenlemelere gitıniştir (Dumortier vd., 2003). AB üye ve aday ülkelerinde e'-imza uygulamaları giderek artmaktadır (Yeşil vd., 2006). AB'ye üye bazı ülkelerin e-imza uygulamalarına ilişkin durumları Ek l'de özetlenıniştir. Ülkemizde ise E-İmza Kanunu hazırlığı, 1998'de Hazine ve Dış ticaret Müsteşarlığı tarafından başlatılmıştır. Bu alandaki gelişmeler AB 'yegiriş sürecinde uyum çalışmalarıyla hız kazanmıştır. Adalet Bakanlığı tarafından hazırlanan ve 2003 Haziran ayında TBMM gündeınine giren e-imza kanun taslağı, 5070 sayılı kanun olarak 15 Ocak 2004'de TBMM Genel Kurulu'nda yapılan görüşmede yasalaşmış (R.G: 23/1/ ) ve 2005 yılı içinde ikincil düzenlemeleri tamamlanmıştır (6 Ocak 2005 e-imza Kanununun Uygulanmasına İlişkin.Usul

6 Ammejdaresi Dergisi o ~e:ıeş;aslafhakkındl:ı;,:yönetmelik;, 27'0~ak;ZOC)5. Zmun'luSeı:tifikaMali SQı:UW: lııh:ık.$jgouaşr.genelş,a:.t;tlan SeFtifika)Mali SoFUmluLukSigı:ı:rtası Tarife ;ye:~a:-c l~tı). 6 Eylül2004'de, 2004/21 sayıhve "KamuSertifikasyon MerkeZi Qluştu~ rulması"ik:011ulu'başoakanhkgen(hgesi yayınltmarak kamu kururnlatının kendi bünyesitıdeeshskurmasl engellenmifkail1uça1ış8:nlanna tekibir in~rkezden nitelikl;i elektronik sertifikalannı vermek'üzere'tübtta1('ljekaebünyesihôe K:aıınJ;iSertifikasyquoMerkezi kurulması:!<anı.rı alınmıştll". (~zel nitehğe.haiz yedio k.ı.:ı1:1jjıı..(ti.i.rksilahlk:kuvvetleri, Errıtı;iyetGenel Müdürlj.1ğü, ıwitmüsteşarlığt; 1andarmaGeneLKomutanlığı, Sahil GÜvenlik.Koıriutanlığı, DışişleriBakanlığı ve Telekomtinika,syonİ1etişimBaşkanhğı)bu'kara.rı.n,dışında tutularak, istekleri doğrultuslll1dakendi bünyelerinde.eshsoluşturınaıanna imkan' verilmiştir. ı 9 Njsa:rı;,2006' da,'2qü(:)ii);3 sayılı ve "Kaıtıli$ertifika,syon,;Hiımetlerine İlişkiJYUsulveeBsaslar" konulu'llaşbakanlık G~rtelgesi. yayınıaı:ıarak KSM'uin işleyişine ilişkindüzenlemeler yapılmıştır (kgm..adalet.gov.tr). E-İınz~rKa.nununun oama.oı, celektronikiınzanınhukuki. ve teknikyönleri ile kullanırnı.qı:t<ilişkin esasland4zeulemektir. Kanım, elektronik,lınzanıu hukuki yapısını,elektroqiksertifika-hizmetsağlayıcılannınfaaliyetlerinive.her alanda.el~ktr~ı;ıikimzamp,jqjllall1nııllil: iliş.kiı:ıi.şleı;rıleri kapsanyasaıi,ln' bölümleı:i,gii~ venhelektronik iıw:a,.güyenlielektr0rttk~iil1za oluşturma ve.doğrulamaara~hın elektr~w.iksertifika,bizj11et osağlayıcıs;ı,..nitslikli el ektroniksertifikave oyabancı elektronıksertifikalar ve denetim ve ceza holikümlerinden oıljşm~kt;ıdır-.i Ülkeıe:tine~jll1Zauygulama alanları incehimdiğinde en çok banka<::llık, vergi vee-devlet4)rqjelerinde kullanıldığı gözlenmektedir;;ülkemizdeise.bı.ralandaki ijj{3iljyguhıma.mişc'tieaı;~t..omüsteşarhğ!i.rarafmdan yürti~ülendahilde İşleıtıe'~e;.. jiıı;ı((pir)projesika,psaınında gerçekl~şıwştir. DİR Qtofl1Jts)'on Projesi,dahild~.işreıtıe izin Qeİgele.riıün, düz njen.meaşa.was1qdantaa.hlıüt hesaplarının.k.apa,. tılmasınakadar geçen süreci, hazırlanan 'web.taganh Cdtm.govJr) progniın o ile internetüzeririden gerçekleştimıeyi sağlayan, bir projedir. Ülkemizde diğer e imza uygulamai(irını şöyle o?:etleyebiliriz:.. Ad.aletl3akanl1rğı;UıusaIXargı Ağı.. ~ojesi(uyaf'},avukat Bilgi Siste.,. nürnp.e,;şunl..llanhiz.rrıetlerinbirkısnw 5Ö7Q'sayıh Elektro.ııik ;İmzı:t Kanunu hü.. kümleeri.çerçevesindegerçeldeştiril1l1~kt~qirladalet.gowtt}"sistem, o avukat1a.p.r,. UYAP üz~ril1dei1 mevcut davalarını takip etmelerine, yeni bir dava. açmalarına, davadosya.ıarıi}l:j, her türlü.eyı:ak.ı göndermelerine, her türlüpara.transferini (yargılaınaharcı, ücret ve diğermasraflara ilişkin) çevrimiçi olarak gerçekleştimıelerine vevel<.aletnamesi bulunmayan dosyaları' ilgili hakimin bilgisi d,ahilindeil1celemelerinehizmetetmektedir.~. ;',' c,' ' - - -,'_ -. o _.,,'. c "Mıı1iye.Bakanhğl-oMali Suçlar Araştirma Kurulu.(l\1.ASA.K), Karapaı:a~M<~ lama. ile,mücat;!ele KapasıtesininGüçlendirilmesiProjesi e~imza:'eklenmiş ola

7 Türkiye'de E-İmza Altyapısı ve Kamu Kurumlarında Uygulamalar 101 rak faaliyete başlamıştır. Ayrıca, bu bakanlığın Gelirler. İdaresi Başkanlığı, VEDOP projesi kapsamında e-imza ekleme çalışmaları yürütmektedir. Sanayi Bakanlığı, garanti muafiyet belgesi başvurularını internet üzerinden e-imzalı olarak almaya başlamıştır. iski, abone sisteminde e-imza uygulamasım başlatmıştır. Bu uygulamayla e.;.imzasahipleri, İSKİ müdürlüklerine gitmeyegerek duymadan, mukanelelerini ıslak imzaya eşdeğer nitelikteki elektronik imzayla onaylayabilmektedir. Türk Patent Enstitüsü, patent başvurularını internet oıtanıından e-imzalı olarak almak için altyapı çalışmalarını tamamlamak üzeredir. Gümrük Müsteşarlığı'nın gümrük beyannamelerinin ve tır karnelerinin işlemlerinin internet üzerinden e-imzalı yapılması için yürüyen projeleri tamamlanmak üzeredir. Fatih Belediyesi'nin vatandaşa yönelik e-imza uygulamaları ile ilgili çalışmaları mevcuttur (fatih.bel.tr). Başbakanlık Devlet Personel Dairesi Başkanlığı, tüm kamu personelinin özlük bilgilerinin tutulacağı projelerine e-imza ekleme çalışmalarına henüz devam etmektedir.. Bunlar dışında Dış TicaretMüsteşarlığı Serbest Bölgeler Genel Müdürlüğü, Devlet Su İşleri, T.C. Devlet Demiryolları, Telekomünikasyon Kurumu, Türkiye İstatistik Kurumu, Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu, İçişleri Bakanlığı, KOSGEB, İşkur, Gazi Üniversitesi, Kocaeli Belediyesi Strateji Geliştirme Dairesi, Kocaeli Belediyesi İzmit Su ve Kanalizasyon İdaresi, Savunma Sanayi Müsteşarlığı, Devlet Malzeme Ofisi, TOKİ, İller Bankası, Milli Savunma Bakanlığı kurum içinde kullanmak üzere evrak akış sistemlerine e-imza ekleme çalışmalarını yürütmektedirler. Burada sözü geçmeyen ancak. e-imzanın kullanılacağı uygulamaları ile ilgili altyapı çalışmalarına henüzbaşlayan başka kurumlar da mevcuttur. Elektronik İmzaya Geçiş Süreci Güvenli ve birlikte çalışmaya uygun e-imza süreci için gerek ulusal düzeyde; gerek kurumlar düzeyinde atılması gereken adımlar ve uyulması gereken kurallar vardır. Ulusal düzeyde atılması gereken en öncelikli adım güvenli, ekonomik ve sorunsuz çalışan ulusal e-imza sistemi için gerekli yasal ve teknik alt yapıyı oluştunnaktır. Ülkemizde bu adımda ön görülen yasai düzenlemelere gidilmiş ve teknik altyapının oluşturulması için de başta TÜBİTAK bünyesinde kurulan KSM yapılanması ile gerekli adımlar atılmıştır. Ulusal düzeyde atılması gereken diğer bir adım ise, güvenli elektronik imza oluşturma ve doğrulama yazılım ve donanımları için etkin bir denetim sisteminin kurulmasıdır. Özellikle güvenli elektronik imza yazılımlarını denetleyen ve onay veren bir mekanizmanın olması, imzaya olan güveni artıracak ve yaygınlaşmasını sağlayacaktır.

8 11)2 AmmejdaresiDergisi >Kurums;akô.JizeyQefyapııması;gerek~nıeri iseşöyle. özetlt'!ye.bıiliri~: 'BiıWi~~yardriyaPi~lhi'oIuşt1irarigerekli yazıliflj>~ed()rt'ariıvıfuevc~f 61., mahcıır......' ' ;-".-. :.'"0" ",,- - :- ~--:-)->---:.'-:. ~.. ElektrOOı~,i1}1,Zaiaçll<1kapalı -. ağlar. üzerinde ve.ma:cçeyfimdışfqlarakçalı;' şal1;y:a.~ııun.yt'!~d()nanı.ınlarkuııanılarak. oluşıgj:1l1u[~~i~iektı;()'q;i.kinızadan balıj;~~~iıl11elciç.incöncelikle.kağıt. ü:zerin4~;:~yapıja!njşl~.rtılttt ve iş sün~çlerinin g~rekmektedir.. yazıhmlar aracıbğnlla bilgisayar ortamma. aktarılu11şolması Kurum,elektronik imza.oluşturma ve dogrulamauygulal11alarının.ger..; çekleştirilmesindepolitikalar:'qehrlemeıive'yazılmilarbu politikalara uygun gerçekleştirilmelidir.. 13Ugis<,lyarort;<ll1Jln~l~lctarılmış işlemıerüz~ril)~e.~lekt()ııilcjı:nza.oıuşturuiiin noktalarda; uluslararası standarthtm uyit1ngp~eı:)jiei~}ç.tronik im" zaöluştuı;ma Ya:~!hrtılan kullanılmalıdır '. Elektı;onikölafak...imzalanmış.. belgelerin. gerektiğinde doğnılamasının yapümasına,;\jjj.1kau tanınmahdır. Doğrulama<iş1emil.uluslararasl standaıtjarali~g~jj{.qlll1'akyapıimalıdır. Bmılara ekolarak, elektronikimzanın uygulandığı sistemlerileilgilfaşağıdaki koşullar da yerinegetirilmeliôir:,.. Elektronikimzanın.oluştl1rulaccıgr vesak1anacağı sistemlerinbulunduğu ortamlar kurumungüvenlikpqlitikalaılilaüygunseviyelerde ağgüv;en.. liği şartlarını sağlamalı, sisteme erişim hakları da yineebupolitikalara uygun olarak tanımlanmahdır. S iı;t trı~~,y~pıl~n,işl~ın1.erin'güvenilir koşujlarfhkkayıtlftrıtutl.llmalıdır. Elektrp9fkolarak-imıalananbelgelerin düzet1u"araltk1aflay~dekleri a lınıtıahriıj.;şi-vleme. 'Japılmahdır.. Arşivleıne ~aplıırken,. :ele~tfonikimzamn-uzun.;dönemde güvenliğini sağlamaya yönelik kabulgöi'müşstancamiyöntemıeruygulanmalıdır...ekurull11ar.e-iınz~;sistemlyrinikurark~n,büyük.iciğükuruınların.ihtiyaçc., -'Ilirma, teknik altyapılaprıa V~.personel sayılarına bağlı olarakdeğişen l11aliyetlerikarşılayacaksağlıklı bir fımmşman modeli geliştirmehdır.'

9 Türkiye'de E-İmz.a Altyapısı ve Kamu Kurumlarında Uygulamalar 103 Ülkemizde Kamu Kurumlannın E~İmzaya Geçiş Sürecinde Mevcut Durumu 30 Kasım 2007 tarihi itibariyle 82 kamu kurumu veya kamu kurumlarına ait alt birimler KSM ile elektronik imza konusunda görüşmelerde bulunmuştur. Yapılan görüşmeler kunimların halihazırda yapmakta olduğu ve yapmayı planladığı e-imza çalışmalarını içermektedir. Bu bölümde, kurumların halihazırda var olan çalışmalarının ya~ısıra, planlanan çalışmaları ile ilgili bilgiler de değer Iendinneye alınmıştır. Bubölümde yapılan değerlendinneler daha önce Aralık 2006'da yayınlanmış olan "Türkiye'de Kamu Kurumlarının Elektronik İmza Alt Yapı ve Vygulamalannın Değerlendirilmesi'" başlıklı bildiride yapılan değerlendirmelerin güncellenmiş halidir. Değerlendinnede sözü geçen bildiride sunulan bulguların temelde büyük farklılıklar göstennediği görülmüştür. 82 kamu kurumu ile yapılan görüşmelerden elde edilen bilgiler ışığında tespit edilen bulguları şöyle özetleyebiliriz: 30 Kasım 2007 tarihi itibariyle 37 kuruma toplam 8339 adetnitelikli E lektronik Sertifika verilmiştir. Aktif. olarak kullanılan sertifika sayısı 2741 'dir. KSM'ye resmi veya r~smi olmayan şekilde başvuran 82 kurumun %26'sında e-imza altyapı çalışması henüz başlamamıştır. Öte yandan, e imza altyapı çalışması tamamlanan kurumların oranı (%4) oldukça düşüktür. E-imza ekleme çalışması devam edenlerin oranı ise %34'dür (Şekil. 2).3 2 Bensghir, T.K., Topcan, E,"Türkiye'de Kamu Kurumlarının Elektronik İmza Alt Yapı ve Uygulamalarının Değerlendirilmesi", J. lflusal Elektroııik İmza Sempozyul1lu, Bildiriler Kitabı, s.16-20, 7-8 Aralık 2006, Ankara. 3 Tamamlannuş: Kurum elektronik imza uygulamasını faaliyete açmıştır. Elektronik imza eklenmesi çalışmalan devam ediyor: Kurumun bilgisayar altyapısı ve elektronik. ortama akiarılmış bir iş süreci mevcuttur ve elektronik imzayı kendi sistemine eklemek için çalışma içerisindedir. Altyapısı mevcut ancak e~ lektronik imza çalışmalarına başlanmanuş: Kurumun bilgisayar altyapısı ve elektronik ortama aktanimış bir iş sürecinin hazır olduğu veya hazırlıklann devam ettiği belirlenmiştir. Ancak henüz elektronik imza eklemeçalışmalarına başlanmamıştır. Altyapı hazırlıklan tamamlanmamış: Kurumun elektronik ortama aktarılacak bir iş sürecinin hazırlıkları devam etmektedir. Elektronik imza ekleme aşamasınagelinmemiştir. Altyapı çalışması henüz başlamamış: Kurumun bilgisayar altyapısı ve elektronik ortama aktarılmış bir iş. süreci henüz mevcut değildir. Bu kategorideki kurumların bazılarının planladıkları altyapı çalışmaları mevcuttur. Bazılarının ise elektronik imzaya geçmek istemelerine rağmen altyapı çalışması bulunmamaktadır.. Başka bir kurum uygulamasmda kuııamcı: Kurum diğer bir kurumun elektronik imza uygulamasında kullanıcıdır.

10 1 04 Ammeddaresil)ergisL~' Şeki12.~uİutnl~daeıaktronikciınz;:ı,üygulanıasİ"biiYük';Ç()'ğuriıU1<la (%5'8)'YaZılım,':c firmaları tarafından geliştirilm:ektedir:kurt1nılann'%17' si ise, 'kendi, uygulaınalarını gerçekleştirirken; %ı:yu da diğerkurumların uygulaınalarından yararl~maktadır {Şekil 3), Şekil 3 ii Yazllımfii'TTlasl(%58) iili KlIrumuıi,~endisi.(%1 LL, ',-.0 Di~erkLJrumUY~LJlahıa~1 kullanılıyôr (%9),,,, 121 HenOz,bili.nmiyor(%16) Ku~mrarınbüyü~hirböluh1ü'{%6?),,,' - ka\yı kurtyn içiııersönt;:le kr.rll~dıtrnayı 4lişünlll~ktedh'.Kurl.nıiiar,,çoğunlUkla.kendi iç yazışma1arım elektronikortamageçirmek için elektronikiıuzaya ihtiyaç duymaktaôır.b'ıi'ôuru:nı.ôapek: çok 'kuru

11 ~ Türkiye 'de E-İmza Altyapı <ı ve Kamu Kurumlarında Uygulamalar 105 mun kullanıcısı kendi person~linden oluşmaktadır. Kurum personeli dışında potansiyel kullanıcıları olan kurumların sayısı azınlıkta kalmaktadır (Şeki14). Kurumlar, ilişkide bulundukları diğer kurumlann elektronik imzaya geçmemi~ olmasından dolayı öncelikli olarak kendi iç uygulamalarını elektronik imzaya geçirmeyi uygun bulmaktadır1ar. Şekil 4 Sertifika Kullanıcısı Profili 1:112% Sadece kurum içi personel.. (%66) i. Sadece kamu personeli (%6) D Kamu/özel sektörlvatandaş (%16) 66% El Henüz bilinmiyor (%12) Uygulamayı kendisi geliştirenkurumlar, genelde kurum içi yazı şmalan elektronik imza kullanarak elektronik ortama geçirme çalışması yapmaktadır. Kurumlann çoğu (%40) elektronik iı:tıza uygulamalannı kurum içi yazışma amacıyla kullanılan doküman/evrak akış sistemlerinde kullanmayı düşünmektedir (Şekil 5).

12 . Amme İdar;esiDergisi ".. Il'iIKuFurTıiş sürecinir~le.ktronik Ortamaaktanl ma;sı (%34) ii D Başka kufumprojesindekullanıc (%9). K.uiUmrarırı>rş'süreçıeı;hıi~lektrotıiki".i~~ail~ {~ı~lçttonik artamaaktar.:. makiçin.paşlattı!darıprojelerincsayısı :46kümanlevfl{kilkış sistemleri kullamınıile kıyaslandığındaazınlıkta kalmaktadır. Buna sebepolarak, iş süre~lerinitrelektronik(jttama aktarılması için daha detaylı çalışma içerisinegirilmesi gerektiğigösterilebilir.. Hazırbirdokümanlevrak akışsistemininsatınalınıpy~zışmalarınelekt. Tanik ortamaaktanlrhası ve elektronikimzanın.. kqi~yjl)la.pilme~~.q.ir.... GÖrüşülımkurumların çoğuıııinhenüz biraltyapı çalışınası mevcut değildir.kıiruırılarelektronik imza uygulayacakları bir elektronik iş süreç.. leri,n1rnaiila 'Ji'!fl rağmen elektronik imzaya.geçnıe.yi talep.edebilmekte 4iIJ1er. XUl1;lwamn önc~ltk1e bu. hazıdıkları tariıa.mlamalari~gerekmektedir. Elekttonikiırııaya istekli olankurumların elektronik imzayageçiş süreleri uzun olabilmektedir. B'ununenönemli.. nedenlerinden. biri si kurumunuyg\llimasıileilgili altyapıhazırlıklannı tamamlamamış olmasıdır..

13 Türkiye'de E-İmza Altyapısı ve Kamu Kurumlarlılda Uygulamalar ıo7 Elektronik İmza Uygulama Sürecinde Yaşanabilecek Temel Sorun Alanları ve Öneriler Kurumlar e-imza alt yapılannı oluşturup kullanmaya geçtiklerinde kimi' potansiyel sorunlarla yüzyüze gelebilir. Bunlan kısaca üç başlık altında özetleyebiliriz. Kurumlar Arası Uyum Problemi Elektronik imzanın veri formatı, genel kabul görmüş bir format olarak belirlenmelidir. Tüm kurumlar elektronik imzayı standart bir formata uygun olarak oluşturmalıdır. Aksi durumda, ileride kurumların kendi sistemleri içinde oluşturdukları im~anın birdiğer kurumun sistemi içinde anlaşılamaması ve imzanın doğrulanamaması problemi ile karşılaşılacaktır. Bu konuda Telekomünikasyon Kurumu'nun 1 Haziran 2006 tarihli Kurul Kararı'nda tavsiye edilen, ETSI'nin (European Telecommunications Standards Institute) yayınladığı TS veya TS dokümanlarında yer alan imza formatları kamu kurumlarında standart olarak kabul görmelidir (TK Karar, 2006; ETSI, etsi.org). Elektronik İmza Yazılımlarının Güvenilirliğinin Sağlanması Elektronik imzanın güvenliği, kullandığı açık anahtarlı altyapı teknolojilerine dayanmaktadır. Ancak, elektronik olarak imzalanan dokümanın fonnatı da bu teknolojiden bağımsız olar~k imzanın güvenilirliği ile doğrudan alakalıdır. Dokümanların içinde barındırdığı macro, script gibi program parçacıkları elektronik İmzanın güvenilirliğini tehlikeye düşürmektedir. Bu tür program parçacıklan yaygın virüs taşıyıcılar oldukları gibi, dokümanın farklı oıtamlarda (işletim sistemi, dokümanı görüntüleyen program, vs.) farklı biçimlerde ekrandan kullanıcıya gösterilmesine neden olabilir. Bu durumda, imza doğrulanabildiği halde, imzalayan kişi ile imzayı doğrulayan kişinin ekrandan gördüğü metin veya anlamlı bilgher farklılık gösterebilir. Bu olumsuz duruma meydan vermemek için kamu kurumlarının, uygulamalannda güvenli kabul edecekleri şartlar altında e lektronik imza kullanımına izin veren bir politika oluşturması gereklidir. Kurumlar veya özel firmalar tarafından geliştirilen elektronik imza oluşturma ve doğrulama yazılımlarının, mevzuatta belirtilen kurallara uygun olması sağlanmalıdır. Ancak, mevzuatta bu kurallara uyum' zorunluluğu sadece ESHS'lere (Elektronik Seıtifika Hizmet Sağlayıcısı) şart koşulmuştur. Oysaki imza yazılımlan çoğunlukla ESHS'ler dışındaki yazılımfirmaları tarafından geliştirilmektedir. Yazılımı geliştiren tarafların aşağıdaki çalıştay kararlarına uyması, elektronik imzanın güvenilirliği açısından oldukça önemlidir (Telekomünikasyon Kurumu, Tebliğ, 2006; TK Karar, 2006; homepage.htm):

14 lq8 Arnrnejdat:diDergisi. i.,cw~4417fj.;'security.r~quireınerttlpföt'signaıuie((hatıöri AppliC,!ations. CWA141jl: Procedı.ıres foceleelfonk Signatııre Verification Yazılıırt1.at'da güve-nhirliğin'sağlanmas ıiçifı 'kur1jrn1~fitı,;elektr6ıiik imzaya' geçişlercinde kullanımı kolayaraçlar geliştirilmelidil Böylece kurumlar elektr()~ nikimza eklemeyi, teknolojisini ve ilgili standwttarı çok fazlabilmeyeg~rek kalmadangerçekleştirebilirler.,.,. Kur~IIIlar,e-imza)'ı, "uygulaıpaala.mol~raken, ço1(e)~ktroni~ posta larında RiıUanmayıôüşünmektedir.Ancak,yuıcarıda beliıtilen nedenlerden dolayı e~ postaların imzalanması ile elde edilerl veriler güvenli elektronik imza kapsamında değerlendirilme111elidir. İmzalıdokümanlarınelektronik posta ile karşı tarafa Hetamesi zorunlu' görülüyorsa, güvenli elektronik iii1za oluşturma yazi:' İııularıktıllanllarak ilgili,doküman imzajanıp e-postayaeklenmek suı etiyle karşı tarafa gönderilebilir. Bu durumda alicuarafta da benzerbir güvenli elektronik inıiaüygulartıasımnolması gerekınektedir. Ancak, böyle biruygulamada da e posta kaııahndan gönderilen iletilerin üçüncü kişilerce k.olaylıkla görülebileceği gözönünde 'bulundumlmalıdır..gurıımlar Arasr}!azışmala1'.ın Elektronik,imzaya.GeçirilmesM,çin,Çalışmalar Yapılmas.ı!.,' 'A-ııyaplsfoJn-ıııdİği'na.lde elektronik iillza:ya geçmek'içilfistekliol~ii, ve iht1~ yaç duyan kurutlılar mevcuttur.,bu kurumlar genellikle, kuruın içi veya dışı yaziştrialannı kağıt Olmadan, elektronikiıtıta ile elektronik ortamdan yapmak istemektedjrler. TümkaIrtu kuru111lannm' ken~i içlerinde~ediğer kumıtılarla olan yazışmatarım elektronik ortamôan yııpacaklatı bir altyapinın sağumması için çalışma yapılması gerekliliği ortaya çıkmaktadır. ElektrpJ,1ik.imzamn.doğru kullanımını.sağlaınak veilerjde ohışabilecek, öngörülen tpiqblemleri~ngel1emek içinuygulamalargerçekleşiirilirken bu böl üm: de değinilen hususlara dikkat edilmelidir. Kamu, kurumlarıelektronik imıaya geçerken bu hususlarıgöz.önünde bulundurmah veelektronik imzamn oluşturulması ve' doğrulanması aşamasıgda uygulanacak' politikalaı1 belirlemelidir..,sonuç 'Tütkiye'de~l~ktronik, iınzimm, Y<ıs~l'~ltyapısimrıhazırolduğlı, ESHS'lerin faauyete başladığı, kullanılacak standartların yesağlanması gereken teknik. şart~ ların belirli,olduğudüşü?üldüğündeelektronik.itnzayageçmek içiıihiçbir engelin olmadığı' görü1mekiedir."ancak,burıa rağmen elektronik imzayageçiş bekıenendüzeydedeğildir. Buİıun en önemlisebebi genelolarak kurumların elektronik ortamda iş yapmaya başlamamış olmasıdır.

15 Türkiye'de E-İmza Altyapısı ve Kamu Kurumlarında Uygulamalar 109 Elektronik ortamda iş yapmayabaşlamamışolan kurumların elektronik imzaya geçmesinden bahsedilememektedir.yeterli düzeyde bilgisayar ve iletişim altyapısı olan ve elektronik ortama aktarılmış iş süreçleri bulunan kurumların elektronik imzaya geçmesidaha kolayolmaktadır. İş süreçlerinin elektronik ortamdan yürütülmesi ise. Türkiye'deki bilgisayar altyapısı Ve bilgisayar kullanımının yeterli düzeyde olmasını gerektirir. Bunun sağlanması başlangıçta kurumlara büyük maliyetler getirmektedir. Ancak, sağlıklı finansman modelleri geliş~ tirilerek bu yatltimların kısa bir zaman içinde daha verimli ve daha ucuz iş yapılmasına imkan vereceği göz önünde bulundurulmalıdır. Elektronik imza uygulamalarının belli standartlara ve kriterlere uygun olarak gerçekleştirilmesi, ileride yaşanabilecek problemlerin en aza veya çözülebilir düzeye indirilmesi için bir zorunluluk olarak karşımıza çıkmaktadır. Elektronik imza mevzuatı temelde uyulması gereken kriterleri ve standartlan sunmaktadır. Ancak, bunlar yeterli değildir. Bunlara ek olarak bazı kriterlerin de pratikte ne şekilde uygulanması gerektiği kurum politikalan çerçevesinde ortaya konmalıdır. Kurumlann bu konuda yeterli düzeyde bilgilendirilmesi ve farkındalığın da sağlanması gerekmektedir. Kaynakça Alkan, Mustafa ve Şeref Sağıroğlu, "Her Yönüyle E-İmza"konulu söyleşi. Benehmarking of Existing National Legal E-Business Praetices, From The Point of View of Enterprises (Esignature, E-Invoicing And E-Contraets) Draft Final Report November 2006, ( ). Bensghir, T.K., Topcan, F. (2006), "Türkiye'de Kamu Kurumlarının Elektronik İmza Ait Yapı ve Uygulamalarının Değerlendirilmesi", ı. Ulusal Elektronik İmz;ı Sempozyumu, Bildiriler Kitabı, s.16-20, 7-8 Aralık 2006, Ankara. CEN (Comite Europeen De Normalisation) Workshop Agreement, (CWA) 14170: Seeurity Requirements for Signature Creation Applieations. gnatures.asp ( ) CEN (Comite Europeen De Normalisation) Workshop Agreement, (CW A) 14171: Proeedures for Eleetronie Signature Verifieation. gnatures.asp (3.7,2006) Dumortier, Jos, Kelm Stefen ve diğerleri,the Legal and Market Aspects ofelectronic Signatures Report, society/eeurope1200s/all about/seeurity/eleetronie sig report.pdf ( ).

16 no AmiJleİl/dl:esi Dergisi. E\C$1i'F:S IOl.. 733:r]:t;.lçctrôtıic. E'FSITS I01,903rXMLAdyancedEleetronic-Sigııatures ~XAdES). Telekonı,üni\(asyon Kurulu l(arafl,j(arar No: 200(jIDK-77/353, ı Hazira.o2tl06. Telekomürrikasyonl(urumlı,Elektronik İmza ileilgili Süreçlere'veTeKıiikKhterl~reİ ;ltş;kinteblig,6jjcalç2,006. meftralimoôel"ıaw;on EleetroIiie(66hlIrrerce. with GUicle:to~EiiaC:tment f99()!;un, New York, 1997; Yeşil, Sezen,jAlkan, Mustafa ve Ac.arer, Tayfun, "EÜınza U ygulama.lrında AB ve TurkiyezdeM~vput Durum ve Gneri. c. le(.;http:/twww.ueimzas.gazi.edu.tr/pdf/bildiri/s9;pdf. ( ). 5(rıOcSayllı E-İrrızıri~anuriü.(2004). httpuıwww.adaletgöv.tr{~ }. hup:fıw\vw;dtm.gov.tr(2s }. hup:llwww':etslorg (ı ). :httl'~/twww.fatih.beltr,( ). "tıpiliwww; kgm.adai~t,&on.trlkanunlasantar.h,tm. ( ):"

17 ÜLKE ALMANYA İSPANYA ESTONYA DANİMARKA FİNI,ANDİYA İSVEÇ HOLLANDA FRANSA YUNANİsTAN EK ı. Çizelge AB'ye Üye ve Aday Ülkelerde E-İmza Uygulamaları E İMZA UYGULAMALARI E-imza Kanunu 200i'de yüıürlüğe girmiştir. Güvenli e-imza için yeterli talep yaratılamarmştır. Bunun nedenleri vatandaşlar, şirketler ve şirketlelin kendi a ralarındaki işlemlerde kanunlara göre ıslak imza getirmemesidir. E-imzalı belgeleri arşivleme sorunu dayaygınlaşmanın önünde engelolmaktadır. E-imza Kanunu 2003 yılında yürürlüğe girmiştir...., E-imza kanununun sertifika başvurusu sırasında kişilerin bizzat bulunma zorunluluğu getirmesi e-imza uygula- ı::: masının yaygınlaşmasını yavaşlatıcı roloynamaktadır. E-imza pahalı bulunmaktadır. ~.* E-imza Kanunu 2oo0'de yürürlüğe girmiştir. Estonya'da devlet elektronik kimlik kartını vatandaşlara zorunlu kılrmştır. Elektronik kimlik kartlarında sayısal ~. kimlik tanıma ve sayısal imza sağlayan sertifikalar bulunmaktadır. t;'l ::ro Nüfusun %70'i elektronik kimlik kartını düzenli kullanmaktadır. E-imza Kanunu 2000'de yürürlüğe girmiştir. :ı,. Kimlik tanımlama aracı olarak özellikle e-devlet uygulamalarında e-imza~aygın olarak kullanılmaktadır. Q E-imza Kanunu 2oo3'de yürürlüğe girmiştir. - Finlandiya hükümeti 1998' de kimlik tanımlama ve veri transferinde şifreleme ve elektronik işlemlerde kullanılmak üzere PKI tabanh sertifikayla hizmetleri başlatrmştır. Bu uygulamayla vatandaşlar elektronik kimlik '" E kartları kullanmaktadır. Bu nedenle e-imza kullanırm sınırlı kalrmştır. ~ E-imza Kanunu 200 i'de yüıürlüğe girmiştir. ~ Vatandaşlar almayı palıalı buldukları için yaygın olarak kullanılmamaktadır. ~ E-imza kanunu 2oo3'te çıkrmştır. Ticari alanda ~ kullanımı kısıtlıdır, ancak e-devlet hizmetlelinde kullanırm artmaktadır. ıs ;:ı E-imza Kanunu 2000' de yürürlüğe girmiştir. Mahkemelerin e-imza ile imzalanan ticari sözleşmelerin geçerli olup olmadığını sorgulamada serbest olmaları e- ~ imza uygulamalarının yaygınlaşmasını engellemektedir. ş OQ E-imza Kanunu 2001 'de yüıürlüğe girmiştir. ı:: E-imza henüz yeterli bir teknik altyapının kurulmadığı için yaygınlık kazanmarmştır. ıs Farklı e-imza üri1nleri arasında uyumlu çalışabilirlilik olmaması da e-imzanın yaygınlaşmasına engel olmakta- ~ ısdır Kaynak: Benchmarking of Existing National Legal E-Business Practices, From The Point of View of Enterprises (E-signature, E-Invoicing and E-Contracts) Draft Final Repoıt November 2006, den yararlanarak derlenmiştir. '"

TÜRKİYE DE KAMU KURUMLARININ ELEKTRONİK İMZA ALT YAPI VE UYGULAMALARININ DEĞERLENDİRİLMESİ

TÜRKİYE DE KAMU KURUMLARININ ELEKTRONİK İMZA ALT YAPI VE UYGULAMALARININ DEĞERLENDİRİLMESİ TÜRKİYE DE KAMU KURUMLARININ ELEKTRONİK İMZA ALT YAPI VE UYGULAMALARININ DEĞERLENDİRİLMESİ Doç. Dr. Türksel Kaya Bensghir, Öğretim Üyesi TODAİE, 1. Cd. No.8 Yücetepe Ankara tkaya@todaie.gov.tr Ferda Topcan,

Detaylı

TODAİE edevlet MERKEZİ UYGULAMALI E-İMZA SEMİNERİ 16-17 KASIM 2011. E-imza Teknolojisi. TODAİE Sunumu

TODAİE edevlet MERKEZİ UYGULAMALI E-İMZA SEMİNERİ 16-17 KASIM 2011. E-imza Teknolojisi. TODAİE Sunumu TODAİE edevlet MERKEZİ UYGULAMALI E-İMZA SEMİNERİ 16-17 KASIM 2011 E-imza Teknolojisi TODAİE Sunumu Ferda Topcan Başuzman Araştırmacı ferdat@uekae.tubitak.gov.tr (312) 4688486-19 İçerik Açık Anahtarlı

Detaylı

Kurumlarda E-imzaya Yapılması Gerekenler TODAİE E Sunumu. Ferda Topcan Başuzman Araştırmacı ferdat@uekae.tubitak.gov.tr (312) 4688486-19

Kurumlarda E-imzaya Yapılması Gerekenler TODAİE E Sunumu. Ferda Topcan Başuzman Araştırmacı ferdat@uekae.tubitak.gov.tr (312) 4688486-19 Kurumlarda E-imzaya Geçişte Yapılması Gerekenler TODAİE E Sunumu Ferda Topcan Başuzman Araştırmacı ferdat@uekae.tubitak.gov.tr (312) 4688486-19 İçerik E-imzaya Geçiş Süreci Kamu Sertifikasyon Merkezi (KSM)

Detaylı

Elektronik Đmza ve Güvenlik

Elektronik Đmza ve Güvenlik Elektronik Đmza ve Güvenlik Ersin GÜLAÇTI Kamu Sertifikasyon Merkezi Yöneticisi Mart, 2008 2 Konular Elektronik imza nedir? Elektronik imza neden daha güvenlidir? E-devlet uygulamalarında e-imza kullanımı

Detaylı

İNTERNET SİTESİ YÜKÜMLÜLÜĞÜNE TABİ ŞİRKETLERİN VEYA MTHS LERİN ALACAKLARI TEKNİK RAPORDA YER ALMASI GEREKEN TEKNİK KRİTERLER REHBERİ

İNTERNET SİTESİ YÜKÜMLÜLÜĞÜNE TABİ ŞİRKETLERİN VEYA MTHS LERİN ALACAKLARI TEKNİK RAPORDA YER ALMASI GEREKEN TEKNİK KRİTERLER REHBERİ VEYA MTHS LERİN ALACAKLARI TEKNİK RAPORDA YER ALMASI GEREKEN TEKNİK KRİTERLER REHBERİ Doküman Kodu Yayın Numarası Yayın Tarihi REHB-001-003 01 08.10.2013 2013 TÜBİTAK BİLGEM Kamu Sertifikasyon Merkezi

Detaylı

Bakanlığımız Tüketici ve Rekabetin Korunması Genel Müdürlüğü'nce yürütülen,

Bakanlığımız Tüketici ve Rekabetin Korunması Genel Müdürlüğü'nce yürütülen, T.C. Sanayi ve Ticaret Bakanlığı İle Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu (TÜBİTAK) Ulusal Elektronik ve Kriptoloji Araştırma Enstitüsü (UEKAE) Arasında "Nitelikli Elektronik Sertifika Temini

Detaylı

Elektronik İmza ile İlgili Süreçlere ve Teknik Kriterlere İlişkin Tebliğ BİRİNCİ BÖLÜM. Genel Hükümler

Elektronik İmza ile İlgili Süreçlere ve Teknik Kriterlere İlişkin Tebliğ BİRİNCİ BÖLÜM. Genel Hükümler Telekomünikasyon Kurumundan: Elektronik İmza ile İlgili Süreçlere ve Teknik Kriterlere İlişkin Tebliğ BİRİNCİ BÖLÜM Genel Hükümler Amaç Madde 1 Bu Tebliğin amacı, elektronik imzaya ilişkin süreçleri ve

Detaylı

ITMS DAYS www.itmsdays.com. Information Technologies Management Systems Days

ITMS DAYS www.itmsdays.com. Information Technologies Management Systems Days ITMS DAYS Information Technologies Management Systems Days ELEKTRONİK SERTİFİKA HİZMET SAĞLAYICILARI İÇİN ISO/IEC 27001 İN GEREKLİLİĞİ Demet KABASAKAL Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu Bilgi Güvenliği

Detaylı

Bankacılık İşlemlerinde Güvenli Elektronik İmza Kullanımı. Taner Kerman. Philip Morris SA Finans Direktörü Yönetim Kurulu Üyesi.

Bankacılık İşlemlerinde Güvenli Elektronik İmza Kullanımı. Taner Kerman. Philip Morris SA Finans Direktörü Yönetim Kurulu Üyesi. Bankacılık İşlemlerinde Güvenli Elektronik İmza Kullanımı Taner Kerman Philip Morris SA Finans Direktörü Yönetim Kurulu Üyesi 21 Ekim 2009 Gündem Finansal Süreçlerde Verimlilik Islak İmza Süreci Etkin

Detaylı

TNB E-İMZA, TNB Elektronik İmza A.Ş. adı ile Türkiye Noterler Birliği Vakfı tarafından kurulmuştur. Elektronik İmza hizmeti vermektedir, Aynı zamanda

TNB E-İMZA, TNB Elektronik İmza A.Ş. adı ile Türkiye Noterler Birliği Vakfı tarafından kurulmuştur. Elektronik İmza hizmeti vermektedir, Aynı zamanda TNB E-İMZA, TNB Elektronik İmza A.Ş. adı ile Türkiye Noterler Birliği Vakfı tarafından kurulmuştur. Elektronik İmza hizmeti vermektedir, Aynı zamanda E-İmza ya bağlı olarak Katma Değerli servislerde sunmaktadır.

Detaylı

E-İmza Oluşturma ve Doğrulama

E-İmza Oluşturma ve Doğrulama E-İmza Oluşturma ve Doğrulama TODAİE E Sunumu Ferda Topcan Başuzman Araştırmacı ferdat@uekae.tubitak.gov.tr (312) 4688486-19 İçerik İmza Verisi Formatı E-imza Oluşturma E-imza Zamanının Belirlenmesi İlk

Detaylı

için Cenk Serdar Katma Değerli Servisler

için Cenk Serdar Katma Değerli Servisler E-Devlet Uygulamaları için Cenk Serdar Katma Değerli Servisler Genel Müdür Yardımcısı Nedir? 5070 Sayılı Elektronik İmza Kanunu Kabul Tarihi: Ocak 2004 Islak imzaya eşdeğer nitelikli elektronik sertifika

Detaylı

ELEKTRONİK İMZADA GÜVENLİK VE STANDARTLAR

ELEKTRONİK İMZADA GÜVENLİK VE STANDARTLAR ELEKTRONİK İMZADA GÜVENLİK VE STANDARTLAR TELEKOMÜNİKASYON KURUMU E-İMZA ÇALIŞMA GRUBU 22 Mart 2005 1 Güvenlik ve Standartlar Elektronik İmza ile İlgili Süreçlere ve Teknik Kriterlere İlişkin Tebliğ 6

Detaylı

TÜBİTAK KAMU SERTİFİKASYON MERKEZİ EĞİTİM KATALOĞU (2012) Sürüm 1.0

TÜBİTAK KAMU SERTİFİKASYON MERKEZİ EĞİTİM KATALOĞU (2012) Sürüm 1.0 TÜBİTAK KAMU SERTİFİKASYON MERKEZİ EĞİTİM KATALOĞU (2012) Sürüm 1.0 Kamu Sertifikasyon Merkezi TÜBİTAK Yerleşkesi, P.K. 74, Gebze, 41470 Kocaeli Tel: (0262) 648 18 18, Faks: (0262) 648 18 00 http://www.kamusm.gov.tr

Detaylı

Kamuda Elektronik İmza Uygulamaları

Kamuda Elektronik İmza Uygulamaları Kamuda Elektronik İmza Uygulamaları Ersin GÜLAÇTI Baş Uzman Araştırmacı 23.01.2007, ANKARA Sunum Planı Türkiye de E-imza Kamu Sertifikasyon Merkezi Sertifika Süreci E-imza Uygulamalarının Önündeki Engeller

Detaylı

ELEKTRONĠK ĠMZA ĠLE ĠLGĠLĠ SÜREÇLERE VE TEKNĠK KRĠTERLERE ĠLĠġKĠN TEBLĠĞ

ELEKTRONĠK ĠMZA ĠLE ĠLGĠLĠ SÜREÇLERE VE TEKNĠK KRĠTERLERE ĠLĠġKĠN TEBLĠĞ Telekomünikasyon Kurumundan: ELEKTRONĠK ĠMZA ĠLE ĠLGĠLĠ SÜREÇLERE VE TEKNĠK KRĠTERLERE ĠLĠġKĠN TEBLĠĞ NĠTELĠKLĠ ELEKTRONĠK SERTĠFĠKA BAġVURUSU, SERTĠFĠKANIN OLUġTURULMASI, YAYIMLANMASI, YENĠLENMESĠ, ĠPTALĠ

Detaylı

Türk Eczacıları Birliği Elektronik İmza Projesi

Türk Eczacıları Birliği Elektronik İmza Projesi Türk Eczacıları Birliği Elektronik İmza Projesi E-GÜVEN Hakkında Bilgi güvenliği alanında Türkiye nin en güçlü ve güvenilir kurumu olmayı hedefleyen E-GÜVEN Elektronik Bilgi Güvenliği A.Ş., Eczacıbaşı

Detaylı

Kamu Sertifikasyon Merkezi

Kamu Sertifikasyon Merkezi TÜBİTAK UEKAE ULUSAL ELEKTRONİK ve KRİPTOLOJİ ARAŞTIRMA ENSTİTÜSÜ E-İmza ve Kamu Sertifikasyon Merkezi Mustafa C. Kuşçu Tel: 0 262 648 1871 e-posta: mck@uekae.tubitak.gov.tr mustafa.kuscu@kamusm.gov.tr

Detaylı

Elektronik İmza ve Güvenlik

Elektronik İmza ve Güvenlik Elektronik İmza ve Güvenlik Ersin GÜLAÇTI Kamu Sertifikasyon Merkezi Yöneticisi Haziran 2009 Konular Elektronik imza nedir? Elektronik imza neden daha güvenlidir? E-devlet uygulamalarında e-imza kullanımı

Detaylı

ULUSAL GRID ÇALIŞTAYI 2005

ULUSAL GRID ÇALIŞTAYI 2005 ULUSAL GRID ÇALIŞTAYI 2005 Güvenlik ve Sertifika Otoritesi Aslı Zengin asli@ulakbim.gov.tr 21-22 Eylül ANKARA GüVENLiK VE SERTiFiKA OTORiTESi Güvenlik Nedir? Grid Uygulamalarında Güvenlik Çözüm: Sertifika

Detaylı

Türkiye de E-devlet ve E-imza Uygulamaları: E-belge Yönetimi Açısından Bir Değerlendirme Denemesi ESİN ALTIN

Türkiye de E-devlet ve E-imza Uygulamaları: E-belge Yönetimi Açısından Bir Değerlendirme Denemesi ESİN ALTIN Türkiye de E-devlet ve E-imza Uygulamaları: E-belge Yönetimi Açısından Bir Değerlendirme Denemesi E-signature and E-government Applications in Turkey: An Evaluative Essay from the Viewpoint of E-Record

Detaylı

www.labristeknoloji.com 5651 ve diğer Yerel Mevzuat Kapsamında Zaman Damgası

www.labristeknoloji.com 5651 ve diğer Yerel Mevzuat Kapsamında Zaman Damgası www.labristeknoloji.com 5651 ve diğer Yerel Mevzuat Kapsamında Zaman Damgası İçerik Üretici Profili Zaman Damgası 5651 İnternet Yoluyla İşlenen Suçların Eng. Hk. 5070 - Elektronik İmza Kanunu Sonuç 08.11.2010

Detaylı

1. Elektronik İmza nedir? 2. Elektronik imza ile dijital imza arasında ne fark vardır?

1. Elektronik İmza nedir? 2. Elektronik imza ile dijital imza arasında ne fark vardır? 1. Elektronik İmza nedir? Başka bir elektronik veriye eklenen veya elektronik veriyle mantıksal bağlantısı bulunan ve kimlik doğrulçıma amacıyla kullanılan elektronik veri olarak tanımlanabilir. 2. Elektronik

Detaylı

ELEKTRONİK İMZA UZAKTAN EĞİTİM KAYNAK BİLGİ DÖKÜMANI

ELEKTRONİK İMZA UZAKTAN EĞİTİM KAYNAK BİLGİ DÖKÜMANI ELEKTRONİK İMZA UZAKTAN EĞİTİM KAYNAK BİLGİ DÖKÜMANI 1 İçindekiler Tablosu Elektronik imza nedir? Elektronik imza neden ve hangi uygulamalarda kullanılır?... 3 Elektronik imzanın faydaları nelerdir? Ne

Detaylı

BİLGİ GÜVENLİĞİ POLİTİKASI

BİLGİ GÜVENLİĞİ POLİTİKASI Doküman No: EBG-GPOL-01 Revizyon No: 01 Tarih:01.08.2011 Sayfa No: 1/5 Amaç: Bu Politikanın amacı E-TUĞRA EBG Bilişim Teknolojileri ve Hizmetleri A.Ş. nin ve hizmet sunduğu birimlerin sahip olduğu bilgi

Detaylı

ELEKTRONĐK ĐMZA ve MEVZUAT DEĞĐŞĐKLĐK ÖNERĐLERĐ

ELEKTRONĐK ĐMZA ve MEVZUAT DEĞĐŞĐKLĐK ÖNERĐLERĐ e-dönüşüm Türkiye Đcra Kurulu 24. Toplantısı 12 Haziran 2008 ELEKTRONĐK ĐMZA ve MEVZUAT DEĞĐŞĐKLĐK ÖNERĐLERĐ Doç. Dr. Mustafa ALKAN Telekomünikasyon Kurumu Kurum Başkan Yardımcısı 1 Sunum Planı Bilgi Toplumu

Detaylı

E-İmza Kavramı. Bilginin bütünlüğünü ve tarafların kimliklerinin doğruluğunu sağlayan sayısal imzaları da içermektedir.

E-İmza Kavramı. Bilginin bütünlüğünü ve tarafların kimliklerinin doğruluğunu sağlayan sayısal imzaları da içermektedir. E-İmza Bilişim E-İmza Kavramı 2 5070 Sayılı Elektronik İmza Kanunu nda elektronik imza, Başka bir elektronik veriye eklenen veya elektronik veriyle mantıksal bağlantısı bulunan ve kimlik doğrulama amacıyla

Detaylı

ELEKTRONİK İMZA OLUŞTURMA VE DOĞRULAMA STANDARTLARI

ELEKTRONİK İMZA OLUŞTURMA VE DOĞRULAMA STANDARTLARI ELEKTRONİK İMZA OLUŞTURMA VE DOĞRULAMA STANDARTLARI IŞIL HASIRCIOĞLU TÜBİTAK UEKAE Gebze/KOCAELİ, ihasircioglu@uekae.tubitak.gov.tr ÖZET : Bu bildiride ETSI standardında tanımlanan Elektronik İmza yapısı

Detaylı

E-DÖNÜŞÜM M UYGULAMALARI: GÜVENLİK K SORUNLARI VE ÇÖZÜM ÖNERİLERİ

E-DÖNÜŞÜM M UYGULAMALARI: GÜVENLİK K SORUNLARI VE ÇÖZÜM ÖNERİLERİ E-DÖNÜŞÜM M UYGULAMALARI: GÜVENLİK K SORUNLARI VE ÇÖZÜM ÖNERİLERİ Bilge KARABACAK bilge@uekae.tubitak.gov.tr 6 HAZİRAN 2008 Gündem 1. Durum tespiti: Vatandaşların kritik bilgilerinin yayınlanması E-dönüşüm

Detaylı

ELEKTRONİK İMZA MEVZUATI

ELEKTRONİK İMZA MEVZUATI ELEKTRONİK İMZA MEVZUATI Telekomünikasyon Kurumu Bilgilendirme Toplantısı 22 Mart 2005 Ankara 1 YASAL SÜREÇ 30 Temmuz 2001 DTM bünyesinde yapılan çalışmalar 14 Ocak 2002 Adalet Bakanlığı bünyesinde yapılan

Detaylı

KRİPTOLOJİYE GİRİŞ Ders 1. Yrd. Doç. Dr. Barış Koçer

KRİPTOLOJİYE GİRİŞ Ders 1. Yrd. Doç. Dr. Barış Koçer KRİPTOLOJİYE GİRİŞ Ders 1 Yrd. Doç. Dr. Barış Koçer 1.1. Giriş Kriptolojinin uzun ve etkileyici bir geçmişi vardır. İlk olarak Mısırlılar tarafından 4000 yıl önce kısmen kullanılmıştır. 20. yüzyılda ise

Detaylı

Elektronik Hizmetler ve Elektronik İmza

Elektronik Hizmetler ve Elektronik İmza Elektronik Hizmetler ve Elektronik İmza TELEKOMÜNİKASYON KURUMU E-İMZA ÇALIŞMA GRUBU ANKARA 22 Mart 2005 Giriş Günümüz : Bilgi ve İletişim Çağı Bilgiye ulaşmada süreklilik Erişim hızı Güvenlik ve gizlilik

Detaylı

LOGO e-defter Uygulaması

LOGO e-defter Uygulaması LOGO e-defter Uygulaması 2013 İÇERİK e-defter nedir? 3 Hangi defterler e-defter Olabilir? 4 Genel Uygulama 5 Vergi Kanunu Genel Tebliği 6 Uygulamadan Kimler Yararlanabilir? 7 Uygulamadan Yararlanmak için

Detaylı

e-yazışma Projesi TBD Kamu-BİB Aylık Bilgilendirme Toplantısı

e-yazışma Projesi TBD Kamu-BİB Aylık Bilgilendirme Toplantısı e-yazışma Projesi TBD Kamu-BİB Aylık Bilgilendirme Toplantısı 19 Ocak 2012 Gündem e-yazışma Projesinin Amacı ve Kapsamı Projenin Çıktıları Projeye Katkı Sağlayanlar e-yazışma Paketi Önümüzdeki Dönemde

Detaylı

ELEKTRONİK TİCARETTE BİLGİ GÜVENLİĞİ TERİMLERİ

ELEKTRONİK TİCARETTE BİLGİ GÜVENLİĞİ TERİMLERİ ELEKTRONİK TİCARETTE BİLGİ GÜVENLİĞİ TERİMLERİ açık anahtar (public key): Açık anahtarlı bir kriptografik yöntem (algoritma) kullanan bir kullanıcının kendisine ait olan iki anahtarından kamuya açık olanı.

Detaylı

Bilgi Teknolojileri Ürün Güvenliği İçin Ortak Kriterler Sertifikasyonu ve Türkiye

Bilgi Teknolojileri Ürün Güvenliği İçin Ortak Kriterler Sertifikasyonu ve Türkiye Bilgi Teknolojileri Ürün Güvenliği İçin Ortak Kriterler Sertifikasyonu ve Türkiye Mariye Umay AKKAYA-TSE ORTAK KRİTERLER nedir? ORTAK KRİTERLER; BİLİŞİM TEKNOLOJİSİ ÜRÜNLERİ İÇİN GELİŞTİRİLMİŞ GÜVENLİK

Detaylı

KAYITLI ELEKTRONĐK POSTA (KEP) SĐSTEMĐ. Doç. Dr. Mustafa ALKAN Bilgi Teknolojileri ve Đletişim Kurumu Kurum Başkan Yardımcısı

KAYITLI ELEKTRONĐK POSTA (KEP) SĐSTEMĐ. Doç. Dr. Mustafa ALKAN Bilgi Teknolojileri ve Đletişim Kurumu Kurum Başkan Yardımcısı KAYITLI ELEKTRONĐK POSTA (KEP) SĐSTEMĐ Doç. Dr. Mustafa ALKAN Bilgi Teknolojileri ve Đletişim Kurumu Kurum Başkan Yardımcısı 1 Sunumun Đçeriği 1. KEP e Duyulan Đhtiyaç 2. KEP Sistemi ve Yararları 3. Türkiye

Detaylı

e-kuruma DÖNÜŞÜM PROJESİ

e-kuruma DÖNÜŞÜM PROJESİ e-kuruma DÖNÜŞÜM PROJESİ 1 İÇERİK Proje Amaçları e-kurum Kapsamı e-imza Altyapısı Sonuçlar Değerlendirmeler 2 PROJE AMAÇLARI Kurum Verimliliği Bilgi YönetimiY Hizmetler Zamandan ve maliyetten tasarruf

Detaylı

S. N ala l n n T OP OP A B Ğ Fatih i h A BL B AK K

S. N ala l n n T OP OP A B Ğ Fatih i h A BL B AK K DİJİTAL GÜVENLİK SİSTEMLERİ VE PGP S. Nalan TOPBAĞ nalan@turksis.com Fatih ABLAK fatih@turksis.com ŞİFRELEME VE ALGORİTMALARI Şifreleme : Bir bilginin içeriğini başkalarının anlayamayacağı hale getirilmesidir.

Detaylı

TÜBİTAK UEKAE ULUSAL ELEKTRONİK ve KRİPTOLOJİ ARAŞTIRMA ENSTİTÜSÜ

TÜBİTAK UEKAE ULUSAL ELEKTRONİK ve KRİPTOLOJİ ARAŞTIRMA ENSTİTÜSÜ TÜBİTAK UEKAE ULUSAL ELEKTRONİK ve KRİPTOLOJİ ARAŞTIRMA ENSTİTÜSÜ GÜVENLİ KURUMSAL MESAJLAŞMA UYGULAMASI Ulusal Elektronik İmza Sempozyumu, 7-8 Aralık 2006 İsmail GÜNEŞ E-posta:ismail@uekae.tubitak.gov.tr

Detaylı

E-İmza Kavramı. Elektronik bilginin bütünlüğünü ve tarafların kimliklerinin doğruluğunu sağlar.

E-İmza Kavramı. Elektronik bilginin bütünlüğünü ve tarafların kimliklerinin doğruluğunu sağlar. E-İmza Kavramı Elektronik imza; Başka bir elektronik veriye (e-posta, e-belge, PDF, Powerpoint, Word, Excel vs.) eklenen ve bu veriyi imzalayan kişinin kimliğini doğrulama ve verinin bütünlüğünü yasal

Detaylı

TÜBİTAK ULAKBİM ELEKTRONİK İMZA ENTEGRASYONU HİZMET ALIMI TEKNİK ŞARTNAMESİ

TÜBİTAK ULAKBİM ELEKTRONİK İMZA ENTEGRASYONU HİZMET ALIMI TEKNİK ŞARTNAMESİ TÜBİTAK ULAKBİM ELEKTRONİK İMZA ENTEGRASYONU HİZMET ALIMI TEKNİK ŞARTNAMESİ 1. YAPILACAK İŞİN KONUSU VE TANIMI 1.1. Yapılacak İşin Konusu TRABIS (.tr Ağ Bilgi Sistemi) kapsamında doğacak olan e-imza ile

Detaylı

E-İmza Kavramı. Elektronik bilginin bütünlüğünü ve tarafların kimliklerinin doğruluğunu sağlar.

E-İmza Kavramı. Elektronik bilginin bütünlüğünü ve tarafların kimliklerinin doğruluğunu sağlar. E-İmza Kavramı Elektronik imza; Başka bir elektronik veriye (e-posta, e-belge, PDF, Powerpoint, Word, Excel vs.) eklenen ve bu veriyi imzalayan kişinin kimliğini doğrulama ve verinin bütünlüğünü yasal

Detaylı

e-dönüşüm Türkiye Projesi 2005 Eylem Planı İlerleme Raporu Sunuşu

e-dönüşüm Türkiye Projesi 2005 Eylem Planı İlerleme Raporu Sunuşu e-dönüşüm Türkiye Projesi 2005 Eylem Planı İlerleme Raporu Sunuşu N.Murat İNCE DPT Bilgi Toplumu Dairesi Başkanlığı 15 Eylül 2005 1 2005 Eylem Planı Genel Tanıtımı - Bilgi Toplumu Stratejisi hazırlıklarının

Detaylı

w w w. a n k a r a b t. c o m

w w w. a n k a r a b t. c o m Şirket Profili w w w. a n k a r a b t. c o m AnkaraBT, yazılım geliştirme alanında faaliyet gösteren ve uzman kadrosuyla Türkiye'nin önde gelen kurumsal çözümlerini üreten %100 Türk sermayeli bilgi teknolojisi

Detaylı

ELEKTRONİK VE MOBİL İMZA UYGULAMALARI. Veysel KARATAŞ

ELEKTRONİK VE MOBİL İMZA UYGULAMALARI. Veysel KARATAŞ ELEKTRONİK VE MOBİL İMZA UYGULAMALARI Veysel KARATAŞ Hayatımız z Elektronik Ortama Taşı şınıyor E-Türkiye E-Ticaret E-Devlet E-imza Elektronik imza nedir? 5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu nda yer alan

Detaylı

e-içişleri Projesi e-yazışma Entegrasyonu

e-içişleri Projesi e-yazışma Entegrasyonu e-içişleri Projesi e-yazışma Entegrasyonu 2013 İÇERİK 1 GIDEN EVRAK KAYIT İŞLEMINDE ENTEGRE DIŞ KURUM SEÇIMI... 3 1.1 Fiziki Eklerin Gönderilmesi... 5 1.2 İmzalama Süreci... 6 1.3 Postalama İşlemi... 7

Detaylı

ANET Bilgi Güvenliği Yönetimi ve ISO 27001. Ertuğrul AKBAS [ANET YAZILIM] 09.04.2011

ANET Bilgi Güvenliği Yönetimi ve ISO 27001. Ertuğrul AKBAS [ANET YAZILIM] 09.04.2011 ANET Bilgi Güvenliği Yönetimi ve ISO 27001 2011 Ertuğrul AKBAS [ANET YAZILIM] 09.04.2011 ISO 27001 AŞAMA 1 BGYS Organizasyonu BGYS kapsamının belirlenmesi Bilgi güvenliği politikasının oluşturulması BGYS

Detaylı

2. Proje Kontratı (Grant Agreement) ve Konsorsiyum Anlaşması (Consortium Agreement)

2. Proje Kontratı (Grant Agreement) ve Konsorsiyum Anlaşması (Consortium Agreement) 7. ÇERÇEVE PROGRAMINDA FİKRİ MÜLKİYET HAKLARI 1. Giriş Bu döküman, AB 7.Çerçeve Programı kapsamında fonlanan projelerde fikri mülkiyet haklarının nasıl uygulanacağı konusunu gözden geçirmektedir. Aşağıdaki

Detaylı

BİR SANAL NOTER UYGULAMASININ GEREKTİRDİKLERİ

BİR SANAL NOTER UYGULAMASININ GEREKTİRDİKLERİ BİR SANAL NOTER UYGULAMASININ GEREKTİRDİKLERİ Dursun Akçeşme Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Yıldız Teknik Üniversitesi, İstanbul dursunakcesme@hotmail.com A. Coşkun Sönmez Bilgisayar Mühendisliği Bölümü

Detaylı

E-DEVLET UYGULAMALARI İÇİN ELEKTRONİK İMZA FORMATLARI

E-DEVLET UYGULAMALARI İÇİN ELEKTRONİK İMZA FORMATLARI E-DEVLET UYGULAMALARI İÇİN ELEKTRONİK İMZA FORMATLARI GONCA HÜLYA SELÇUK TÜBİTAK UEKAE Kamu Sertifikasyon Merkezi gonca.selcuk@tubitak.gov.tr ÖZET : Elektronik imzanın geçerliliği, imza oluşturulurken

Detaylı

Kriptoloji Kavramları ve Kripto Analiz Merkezi Gökçen Arslan

Kriptoloji Kavramları ve Kripto Analiz Merkezi Gökçen Arslan Kriptoloji Kavramları ve Kripto Analiz Merkezi Gökçen Arslan 9 Nisan 2009 İçerik Kriptolojinin Tanımı Bilgi Güvenliği Tehditleri & Saldırılar Kriptografik Servisler Kripto Analiz Merkezi Devam Eden Projeler

Detaylı

ELEKTRONİK ARŞİV BAŞVURU KILAVUZU

ELEKTRONİK ARŞİV BAŞVURU KILAVUZU ELEKTRONİK ARŞİV BAŞVURU KILAVUZU Mayıs 2014 ANKARA GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI Denetim ve Uyum Yönetimi Daire Başkanlığı Versiyon : 1.1 2/8 Versiyon Yayım Tarihi Eklenen/Silinen/Değişen Bölüm Açıklama 1.0

Detaylı

Kapsam MADDE 2- (1) Bu yönerge, Sağlık Araştırmaları Genel Müdürlüğünün teşkilatı ile bu teşkilatta görevli personeli kapsar.

Kapsam MADDE 2- (1) Bu yönerge, Sağlık Araştırmaları Genel Müdürlüğünün teşkilatı ile bu teşkilatta görevli personeli kapsar. SAĞLIK ARAŞTIRMALARI GENEL MÜDÜRLÜĞÜ DAİRE BAŞKANLIKLARI YÖNERGESİ Amaç MADDE 1- (1) Bu yönerge, Sağlık Bakanlığı Sağlık Araştırmaları Genel Müdürlüğünün teşkilat yapısını, görevlerini, yetkilerini ve

Detaylı

e-defter Uygulaması Başvuru Kılavuzu Versiyon 2.0 Ağustos 2014 ANKARA e-defter Uygulaması Başvuru Kılavuzu Ağustos 2014 Versiyon : 2.

e-defter Uygulaması Başvuru Kılavuzu Versiyon 2.0 Ağustos 2014 ANKARA e-defter Uygulaması Başvuru Kılavuzu Ağustos 2014 Versiyon : 2. e-defter Uygulaması Başvuru Kılavuzu Versiyon 2.0 Ağustos 2014 Versiyon : 2.0 1/8 ANKARA GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI Denetim ve Uyum Yönetimi Daire Başkanlığı (I) Versiyon : 2.0 2/8 Versiyon Yayımlanma Tarihi

Detaylı

T.C. MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI BALIKESİR / BANDIRMA İLÇE MİLLİ EĞİTİM MÜDÜRLÜĞÜ. Büro Yönetimi ve Resmi Yazışma Kuralları Kursu

T.C. MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI BALIKESİR / BANDIRMA İLÇE MİLLİ EĞİTİM MÜDÜRLÜĞÜ. Büro Yönetimi ve Resmi Yazışma Kuralları Kursu T.C. MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI BALIKESİR / BANDIRMA İLÇE MİLLİ EĞİTİM MÜDÜRLÜĞÜ Büro Yönetimi ve Resmi Yazışma Kuralları Kursu Büro Yönetimi Öğretmeni Fatma GEZ RESMİ YAZIŞMALARDA UYGULANACAK USUL VE ESASLAR

Detaylı

E-Ticaretin özelliklerini ve araçlarını tanımlayabileceksiniz. E-Ticaretin yararlarını karşılaştırabileceksiniz.

E-Ticaretin özelliklerini ve araçlarını tanımlayabileceksiniz. E-Ticaretin yararlarını karşılaştırabileceksiniz. Mehmet Can HANAYLI Sanal ortamda hukuksal kurallara uyarak e-ticaret yapabileceksiniz. E-Ticaretin özelliklerini ve araçlarını tanımlayabileceksiniz. E-Ticaretin yararlarını karşılaştırabileceksiniz. E-Ticarette

Detaylı

Türkiye de Sayısal İmza (E-İmza) ve Adalet Bakanlığı nda E-İmza Kullanımının Değerlendirilmesi

Türkiye de Sayısal İmza (E-İmza) ve Adalet Bakanlığı nda E-İmza Kullanımının Değerlendirilmesi Türkiye de Sayısal İmza (E-İmza) ve Adalet Bakanlığı nda E-İmza Kullanımının Değerlendirilmesi Mustafa Uçmaz a a Bilecik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü,Bilgisayar Müh Prog., 11210, Bilecik e-posta:

Detaylı

e-dönüşüm Türkiye Projesi ve Bilgi Toplumu Devlet Planlama Teşkilatı Bilgi Toplumu Dairesi 15 Temmuz 2009

e-dönüşüm Türkiye Projesi ve Bilgi Toplumu Devlet Planlama Teşkilatı Bilgi Toplumu Dairesi 15 Temmuz 2009 e-dönüşüm Türkiye Projesi ve Bilgi Toplumu Devlet Planlama Teşkilatı Bilgi Toplumu Dairesi 15 Temmuz 2009 Gündem e-dtr Öncesi Çalışmalar e-dtr Çalışmaları KDEP ve 2005 Eylem Planı Bilgi Toplumu Stratejisi

Detaylı

E-İMZA. H. Mehmet ÇEKİCİ - Sayıştay Başdenetçisi Serkan KAYA - Sayıştay Başdenetçisi. Giriş. E-imza nedir?

E-İMZA. H. Mehmet ÇEKİCİ - Sayıştay Başdenetçisi Serkan KAYA - Sayıştay Başdenetçisi. Giriş. E-imza nedir? H. Mehmet ÇEKİCİ - Sayıştay Başdenetçisi Serkan KAYA - Sayıştay Başdenetçisi Giriş TDK sözlüğünde Bir kimsenin herhangi bir belgeyi yazdığını veya onayladığını belirtmek için her zaman aynı biçimde kullandığı

Detaylı

İÇİNDEKİLER. Elektronik İmza... 3 Tanım... 3 Mevzuat... 3 Giriş... 3 Akıllı Akis Kart Alındıktan Sonra İzlenecek Adımlar... 4 2. Adım:...

İÇİNDEKİLER. Elektronik İmza... 3 Tanım... 3 Mevzuat... 3 Giriş... 3 Akıllı Akis Kart Alındıktan Sonra İzlenecek Adımlar... 4 2. Adım:... ELEKTRONİK İMZA 1 İÇİNDEKİLER Elektronik İmza... 3 Tanım... 3 Mevzuat... 3 Giriş... 3 Akıllı Akis Kart Alındıktan Sonra İzlenecek Adımlar... 4 1. Adım:... 4 2. Adım:... 4 Sürücü Yükleme Nasıl Yapılır?...

Detaylı

TASNİF DIŞI TÜBİTAK BİLGEM KAMU SERTİFİKASYON MAKAMI YENİ NESİL ÖKC SAYISAL SERTİFİKA YAŞAM DÖNGÜSÜ 01 TEMMUZ 2015 TÜBİTAK BİLGEM

TASNİF DIŞI TÜBİTAK BİLGEM KAMU SERTİFİKASYON MAKAMI YENİ NESİL ÖKC SAYISAL SERTİFİKA YAŞAM DÖNGÜSÜ 01 TEMMUZ 2015 TÜBİTAK BİLGEM TÜBİTAK BİLGEM KAMU SERTİFİKASYON MAKAMI YENİ NESİL ÖKC SAYISAL SERTİFİKA YAŞAM DÖNGÜSÜ 01 TEMMUZ 2015 TÜBİTAK BİLGEM Kamu Sertifikasyon Makamı Tel: (0262) 648 1818-444 5 576 Faks: (0262) 648 1800 http://www.kamusm.gov.tr

Detaylı

E-İMZA UYGULAMASI KONTROL LİSTESİ

E-İMZA UYGULAMASI KONTROL LİSTESİ KAMU SM KAMU SERTİFİKASYON MERKEİ E-İMA UYGULAMASI KONTROL LİSTESİ Kurum/Firma Adı: Proje Adı: E-imza Oluşturma Yazılımı E-imza DoğrulamaYazılımı Yüklenici Firma: Kullanılan e-imza programları: UEKAE e-imza

Detaylı

Kurumsal Belleklerin Geleceği Dijitalleştirme-Elektronik Arşiv-Elektronik Belge Yönetimi Sempozyumu

Kurumsal Belleklerin Geleceği Dijitalleştirme-Elektronik Arşiv-Elektronik Belge Yönetimi Sempozyumu Kurumsal Belleklerin Geleceği Dijitalleştirme-Elektronik Arşiv-Elektronik Belge Yönetimi Sempozyumu 22-23 Ekim 2015, Ankara Üniversitesi Gölbaşı 50.Yıl Yerleşkesi Teknokent Konferans Salonu Gölbaşı/Ankara

Detaylı

Program Koordinatörü Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı

Program Koordinatörü Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı Onuncu Kalkınma Planı (2014-2018) KAMU ALIMLARI YOLUYLA TEKNOLOJİ GELİŞTİRME VE YERLİ ÜRETİM PROGRAMI EYLEM PLANI Program Koordinatörü Bilim, Sanayi ve Teknoloji KASIM 2014 KAMU ALIMLARI YOLUYLA TEKNOLOJİ

Detaylı

ELEKTRONİK İMZA KANUNU

ELEKTRONİK İMZA KANUNU makaleler ÖZTÜRK / ERGÜN ELEKTRONİK İMZA KANUNU Av. Mehtap Yıldırım ÖZTÜRK * Av. Çağdaş Evrim ERGÜN ** I. GİRİŞ Son yıllarda elektronik ticarette (e-ticaret) ve elektronik iletişimde (e-iletişim) güvenlik

Detaylı

T.C. BAŞBAKANLIK Basın- Yayın ve Enformasyon Genel Müdürlüğü ELEKTRONİK BELGE YÖNETİM SİSTEMİ UYGULAMA YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM

T.C. BAŞBAKANLIK Basın- Yayın ve Enformasyon Genel Müdürlüğü ELEKTRONİK BELGE YÖNETİM SİSTEMİ UYGULAMA YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM T.C. BAŞBAKANLIK Basın- Yayın ve Enformasyon Genel Müdürlüğü ELEKTRONİK BELGE YÖNETİM SİSTEMİ UYGULAMA YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Hukuki Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE l- Bu Yönergenin amacı,

Detaylı

AB2015 17. AKADEMİK BİLİŞİM KONFERANSI. 4-6 Şubat 2015 ANADOLU ÜNİVERSİTESİ ESKİŞEHİR

AB2015 17. AKADEMİK BİLİŞİM KONFERANSI. 4-6 Şubat 2015 ANADOLU ÜNİVERSİTESİ ESKİŞEHİR AB2015 17. AKADEMİK BİLİŞİM KONFERANSI 4-6 Şubat 2015 ANADOLU ÜNİVERSİTESİ ESKİŞEHİR BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİNİN GELİR İDARESİNDE KULLANIMI (VEDOP) Öğr.Grv.Dr. Şennur ÖZTÜRK Anadolu Üniversitesi AÖF VERGİ

Detaylı

İSTANBUL, 01.04.2010 SİRKÜLER ( 2010/11 ) Konu: Faturanın elektronik belge olarak düzenlenmesine ilişkin usul ve esaslar

İSTANBUL, 01.04.2010 SİRKÜLER ( 2010/11 ) Konu: Faturanın elektronik belge olarak düzenlenmesine ilişkin usul ve esaslar Tel : (0 2 1 6) 574 74 14 PBX Faks: ( 0 2 1 6 ) 574 22 12 İSTANBUL, 01.04.2010 SİRKÜLER ( 2010/11 ) Konu: Faturanın elektronik belge olarak düzenlenmesine ilişkin usul ve esaslar 05.03.2010 tarih 27512

Detaylı

Ş U B A T 2 0 0 7 MALİ YÖNETİM MERKEZİ UYUMLAŞTIRMA DAİRESİ 2006 YILI FAALİYET RAPORU BÜTÇE VE MALİ KONTROL GENEL MÜDÜRLÜĞÜ

Ş U B A T 2 0 0 7 MALİ YÖNETİM MERKEZİ UYUMLAŞTIRMA DAİRESİ 2006 YILI FAALİYET RAPORU BÜTÇE VE MALİ KONTROL GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Ş U B A T 2 0 0 7 MALİ YÖNETİM MERKEZİ UYUMLAŞTIRMA DAİRESİ 2006 YILI FAALİYET RAPORU BÜTÇE VE MALİ KONTROL GENEL MÜDÜRLÜĞÜ İÇİNDEKİLER I. GENEL BİLGİ... 3 A Yetki, Görev ve Sorumluluklar... 3 B Fiziksel

Detaylı

Bilgi Güvenliği Eğitim/Öğretimi

Bilgi Güvenliği Eğitim/Öğretimi Bilgi Güvenliği Eğitim/Öğretimi İbrahim SOĞUKPINAR Gebze Yüksek Teknoloji Enstitüsü İçerik Bilgi Güvenliği Eğitim/Öğretimi Dünyadaki Örnekler Türkiye deki Örnekler GYTE de Bilgi Güvenliği Dersi Sonuç ve

Detaylı

E-İmza Kavramı. Elektronik bilginin bütünlüğünü ve tarafların kimliklerinin doğruluğunu sağlar.

E-İmza Kavramı. Elektronik bilginin bütünlüğünü ve tarafların kimliklerinin doğruluğunu sağlar. E-İmza Kavramı Elektronik imza; Başka bir elektronik veriye (e-posta, e-belge, PDF, Powerpoint, Word, Excel vs.) eklenen ve bu veriyi imzalayan kişinin kimliğini doğrulama ve verinin bütünlüğünü yasal

Detaylı

AVRUPA BİRLİĞİ HUKUKUNUN KAYNAKLARI

AVRUPA BİRLİĞİ HUKUKUNUN KAYNAKLARI AVRUPA BİRLİĞİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ AVRUPA BİRLİĞİ HUKUKUNUN KAYNAKLARI Hazırlayan: Ömer Faruk Altıntaş Avrupa Birliği Genel Müdürlüğü Daire Başkanı ANKARA 5 Nisan 2007 Birincil Kurucu Antlaşmalar Yazılı kaynaklar

Detaylı

TÜRKĠYE BĠLĠMSEL VE TEKNOLOJĠK ARAġTIRMA KURUMU BĠLGĠ ĠġLEM DAĠRE BAġKANLIĞI ÇALIġMA USUL VE ESASLARI

TÜRKĠYE BĠLĠMSEL VE TEKNOLOJĠK ARAġTIRMA KURUMU BĠLGĠ ĠġLEM DAĠRE BAġKANLIĞI ÇALIġMA USUL VE ESASLARI TÜRKĠYE BĠLĠMSEL VE TEKNOLOJĠK ARAġTIRMA KURUMU BĠLGĠ ĠġLEM DAĠRE BAġKANLIĞI ÇALIġMA USUL VE ESASLARI BĠRĠNCĠ BÖLÜM Amaç ve Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç ve kapsam MADDE 1- (1) Bu Usul ve Esasların

Detaylı

6- REKABET POLİTİKASI

6- REKABET POLİTİKASI 6- REKABET POLİTİKASI 8 Mart 2001 tarihli Katılım Ortaklığı Belgesinin yayımlanmasından bugüne kadar yapılmış olan idari düzenlemeler Ek 6.1 de gösterilmiştir. I- ÖNCELİKLER LİSTESİ ÖNCELİK 6.1 Rekabet

Detaylı

ÜLKEMİZDE SİBER GÜVENLİK

ÜLKEMİZDE SİBER GÜVENLİK ÜLKEMİZDE SİBER GÜVENLİK Emine YAZICI ALTINTAŞ Siber Güvenlik Daire Başkanı HABERLEŞME GENEL MÜDÜRLÜĞÜ MEVZUAT SİBER GÜVENLİK Click to edit Master title style Çalışmaları konusundaki çalışmalar 2012 yılında

Detaylı

Elektronik Ortamda Defter Tutulması

Elektronik Ortamda Defter Tutulması Elektronik Ortamda Defter Tutulması Türk Ticaret Kanunu ve Vergi Usul Kanunu nun verdiği yetki çerçevesinde Maliye Bakanlığı ile Gümrük ve Ticaret Bakanlığı nca hazırlanan elektronik ortamda defter tutulmasına

Detaylı

Mobil Elektronik İmza İşlemi Kullanıcı Kılavuzu

Mobil Elektronik İmza İşlemi Kullanıcı Kılavuzu Mobil Elektronik İmza İşlemi Kullanıcı Kılavuzu 2013 İçerik Mobil İmza Nedir?... 3 NES(Nitelikli Elektronik Sertifika)... 3 Mobil İmza Kullanımı... 3 1 e-içişleri Sitesi Üzerinden Mobil İmza İle Evrak

Detaylı

Açık Anahtar Altyapısı (AAA) ODTÜ UYGULAMALI MATEMATİK ENSTİTÜSÜ

Açık Anahtar Altyapısı (AAA) ODTÜ UYGULAMALI MATEMATİK ENSTİTÜSÜ Açık Anahtar Altyapısı (AAA) ODTÜ UYGULAMALI MATEMATİK ENSTİTÜSÜ İçerik AAA nedir? Sertifikalar Makamlar Açık Anahtar Altyapısı Mimarileri Türkiye de Açık Anahtar Altyapısı Uygulama AAA Nedir? İş süreçlerinin

Detaylı

Kayıtlı e-posta (KEP) güvenli e- posta hizmetidir ve bu yönü ile standart e- posta sistemlerinden ayrılır.

Kayıtlı e-posta (KEP) güvenli e- posta hizmetidir ve bu yönü ile standart e- posta sistemlerinden ayrılır. İçindekiler Kayıtlı E- Posta (KEP) Nedir?... 2 Kayıtlı E- Posta (KEP) Hizmetini Kimler Sunar?... 2 Kayıtlı E- Posta Özellikleri Nelerdir?... 2 Kayıtlı E- Posta Neden Güvenli ve Hukuken Geçerlidir?... 3

Detaylı

ELEKTRONİK İMZALARA İLİŞKİN UNCITRAL MODEL KANUN TASARISI

ELEKTRONİK İMZALARA İLİŞKİN UNCITRAL MODEL KANUN TASARISI ELEKTRONİK İMZALARA İLİŞKİN UNCITRAL MODEL KANUN TASARISI (2001) (UNCITRAL Elektronik Ticaret Çalışma Grubunun 18 19 Eylül 2000 tarihinde Viyana da yapılan 37. toplantısında onaylanan şekliyle) Uygulama

Detaylı

KAYITLI ELEKTRONİK POSTA SİSTEMİNDE MEVCUT DURUM ANALİZİ. Demet KABASAKAL 29.01.2014, İstanbul

KAYITLI ELEKTRONİK POSTA SİSTEMİNDE MEVCUT DURUM ANALİZİ. Demet KABASAKAL 29.01.2014, İstanbul KAYITLI ELEKTRONİK POSTA SİSTEMİNDE MEVCUT DURUM ANALİZİ Demet KABASAKAL 29.01.2014, İstanbul Neden KEP? Standart e-posta hizmetlerine ilave olarak, e-postanın gönderilip gönderilmediğine, Alıcısına ulaşıp

Detaylı

TÜRK BANKACILIK SİSTEMİ BASEL-II 1. ANKET ÇALIŞMASI SONUÇLARI

TÜRK BANKACILIK SİSTEMİ BASEL-II 1. ANKET ÇALIŞMASI SONUÇLARI BANKACILIK DÜZENLEME VE DENETLEME KURUMU TÜRK BANKACILIK SİSTEMİ BASEL-II 1. ANKET ÇALIŞMASI SONUÇLARI Araştırma Dairesi Temmuz 2005 1 Bu çalışma Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu Araştırma Dairesi

Detaylı

Sayı : 2014 / 197 Konu: Bilgilendirme 26 Ağustos 2014

Sayı : 2014 / 197 Konu: Bilgilendirme 26 Ağustos 2014 Sayı : 2014 / 197 Konu: Bilgilendirme 26 Ağustos 2014 Değerli Üyemiz, Ertürk Yeminli Mali Müşavirlik Ltd. Şti. tarafından yayınlanan 107 nolu sirküler ilişikte sunulmuştur. Bilgilerinizi rica eder, çalışmalarınızda

Detaylı

1. E-TİCARETTE MAL ve HİZMET ALIP SATMAK 1.1. E- Ticaretin Ögeleri 1.1.1. E-Posta 1.1.2. Elektronik Firma (e-firma) 1.1.3. Alıcı 1.1.4.

1. E-TİCARETTE MAL ve HİZMET ALIP SATMAK 1.1. E- Ticaretin Ögeleri 1.1.1. E-Posta 1.1.2. Elektronik Firma (e-firma) 1.1.3. Alıcı 1.1.4. 1. E-TİCARETTE MAL ve HİZMET ALIP SATMAK 1.1. E- Ticaretin Ögeleri 1.1.1. E-Posta 1.1.2. Elektronik Firma (e-firma) 1.1.3. Alıcı 1.1.4. Bankalar 1.1.5. Sigorta 1.1.6. Nakliye Elektronik posta, bir bilgisayardan

Detaylı

TAŞMAN & ŞANVER. Persembepazarı Cd. No 9 Kat: 5 / 402-404 Karaköy / İstanbul Tel: 90-212-245-4245 Fax : 90-212-245-4233 inbox@sanver.gen.

TAŞMAN & ŞANVER. Persembepazarı Cd. No 9 Kat: 5 / 402-404 Karaköy / İstanbul Tel: 90-212-245-4245 Fax : 90-212-245-4233 inbox@sanver.gen. TAŞMAN & ŞANVER Persembepazarı Cd. No 9 Kat: 5 / 402-404 Karaköy / İstanbul Tel: 90-212-245-4245 Fax : 90-212-245-4233 inbox@sanver.gen.tr BÜLTEN ELEKTRONİK İMZA Elektronik imza nedir? Başka bir elektronik

Detaylı

Açık Anahtar Altyapısı Konusunda Araştırma, Geliştirme ve Uygulamalar 1

Açık Anahtar Altyapısı Konusunda Araştırma, Geliştirme ve Uygulamalar 1 Açık Anahtar Altyapısı Konusunda Araştırma, Geliştirme ve Uygulamalar 1 ZÜLFÜKAR SAYGI Uygulamalı Matematik Enstitüsü - Orta Doğu Teknik Üniversitesi, 06531, ANKARA, saygi@metu.edu.tr SEZEN YEŞİL Telekomünikasyon

Detaylı

Güven Kurumları ve İtibar Yönetimi Oturumu Can ORHUN

Güven Kurumları ve İtibar Yönetimi Oturumu Can ORHUN Güven Kurumları ve İtibar Yönetimi Oturumu Can ORHUN E-GÜVEN Bilgi güvenliği alanında Türkiye nin en güçlü ve güvenilir kurumu olmayı hedefleyen E-GÜVEN Elektronik Bilgi Güvenliği A.Ş., Eczacıbaşı ve Türkiye

Detaylı

Pardus Çalıştayı 2014. Hayrettin Bucak ULAKBİM Müdür V. 25.06.2014

Pardus Çalıştayı 2014. Hayrettin Bucak ULAKBİM Müdür V. 25.06.2014 Pardus Çalıştayı 2014 Hayrettin Bucak ULAKBİM Müdür V. 25.06.2014 Hoş geldiniz ULAKBİM Hakkında Pardus Tarihçesi Pardus Sürümleri Eğitim Çalışmaları Gerçekleştirilen Projeler ULAKBİM Hakkında ULAKNET ile;

Detaylı

e-fatura ve e-defter Uygulamaları

e-fatura ve e-defter Uygulamaları ESKİŞEHİR SERBEST MUHASEBECİ MALİ MÜŞAVİRLER ODASI Chamber of Certified Public Accountants of Eskişehir e-fatura ve e-defter Uygulamaları YMM Ali Karakuş TÜRMOB Eğitmeni 1960 lı yılların başında demiryolu

Detaylı

Elektronik İmzalı Belgelerin Delil Niteliği

Elektronik İmzalı Belgelerin Delil Niteliği Ayşe Ece ACAR İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi Medeni Usul ve İcra-İflas Hukuku Anabilim Dalı Araştırma Görevlisi Medeni Muhakeme Hukukunda Elektronik İmzalı Belgelerin Delil Niteliği İÇİNDEKİLER

Detaylı

1- Neden İç Kontrol? 2- İç Kontrol Nedir?

1- Neden İç Kontrol? 2- İç Kontrol Nedir? T.C. İÇİŞLERİ BAKANLIĞI KİHBİ Dairesi Başkanlığı 10 SORUDA İÇ KONTROL MAYIS 2014 ANKARA 1- Neden İç Kontrol? Dünyadaki yeni gelişmeler ışığında yönetim anlayışı da değişmekte ve kamu yönetimi kendini sürekli

Detaylı

E-imza nedir? Elektronik İmza (E-imza):

E-imza nedir? Elektronik İmza (E-imza): BİZ KİMİZ? TNB E-İMZA, TNB Elektronik İmza A.Ş. adı ile Türkiye Noterler Birliği Vakfı tarafından kurulmuştur. Elektronik İmza hizmeti vermektedir, Aynı zamanda E-İmza ya bağlı olarak Katma Değerli servislerde

Detaylı

KAVAK VE HIZLI GELİŞEN ORMAN AĞAÇLARI ARAŞTIRMA MÜDÜRLÜĞÜ İZMİT

KAVAK VE HIZLI GELİŞEN ORMAN AĞAÇLARI ARAŞTIRMA MÜDÜRLÜĞÜ İZMİT E-İMZA (ELEKTRONİK İMZA veya SAYISAL İMZA) Derleyen: Mehmet ERCAN* KAVAK VE HIZLI GELİŞEN ORMAN AĞAÇLARI ARAŞTIRMA MÜDÜRLÜĞÜ İZMİT * Kavak ve Hızlı Gelişen Orman Ağaçları Araştırma Enstitüsü, Proje Planlama

Detaylı

10 SORUDA İÇ KONTROL

10 SORUDA İÇ KONTROL T.C. İÇİŞLERİ BAKANLIĞI Avrupa Birliği ve Dış İlişkiler Dairesi Başkanlığı 10 SORUDA İÇ KONTROL 1 Neden İç Kontrol? Dünyadaki yeni gelişmeler ışığında yönetim anlayışı da değişmekte ve kamu yönetimi kendini

Detaylı

FASIL 10 BİLGİ TOPLUMU VE MEDYA

FASIL 10 BİLGİ TOPLUMU VE MEDYA FASIL 10 BİLGİ TOPLUMU VE MEDYA Öncelik 10.1. 2002 AB düzenleyici çerçevesi için anahtar başlangıç koşullarının kabul edilmesinin ve uygulanmasının tamamlanması 1 Mevzuat uyum takvimi Tablo 10.1.1 1 2002/20/AT

Detaylı

Doç. Dr. YÜCEL OĞURLU İDARE HUKUKUNDA E-DEVLET DÖNÜŞÜMÜ VE DİJİTALLEŞEN KAMU HİZMETİ

Doç. Dr. YÜCEL OĞURLU İDARE HUKUKUNDA E-DEVLET DÖNÜŞÜMÜ VE DİJİTALLEŞEN KAMU HİZMETİ Doç. Dr. YÜCEL OĞURLU İDARE HUKUKUNDA E-DEVLET DÖNÜŞÜMÜ VE DİJİTALLEŞEN KAMU HİZMETİ İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ... vii İÇİNDEKİLER...ix KISALTMALAR... xvii GİRİŞ...1 Birinci Bölüm KAVRAM OLARAK E-DEVLET VE DİĞER

Detaylı

Servis Büro Hizmeti Kurumların birikmiş ve/veya arşivlerindeki dokümanlarının hızlı bir şekilde deneyimli operatörler, ekipman ve uzman ekibi ile işlenmesi hizmetidir. Günümüzde kurumlar dokümanlara güvenlik

Detaylı