Program Kontrol Komutları. Mikroişlemciler ve Mikrobilgisayarlar 1

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Program Kontrol Komutları. Mikroişlemciler ve Mikrobilgisayarlar 1"

Transkript

1 Program Kontrol Komutları Mikroişlemciler ve Mikrobilgisayarlar 1

2 Bu başlık, altında incelenecek olan komutlar program akışını oluşan bazı koşullara göre değiştirmektedirler Program akışında meydana gelen değişiklik genellikle bir CMP veya TEST komutuyla yapılan bir testin sonucuna göre gerçekleştirilir Mikroişlemciler ve Mikrobilgisayarlar 2

3 I) Dallanma (Branch) İşlemi JMP (jump) komutu ile belleğin bir bölümünden diğer bir bölümüne program akışı yönlendirilebilir Dallanma işlemi direkt olarak yapılabileceği gibi belli bir koşula göre de yapılabilir Mikroişlemciler ve Mikrobilgisayarlar 3

4 Doğrudan Dallanma JMP komutunun 3 farklı kullanım şekli vardır Bunlar : a)kısa (Short) Dallanma b)yakın (Near) Dallanma c)uzak (Far) Dallanma Mikroişlemciler ve Mikrobilgisayarlar 4

5 JMP SHORT_ADR Op-Code Operand 2 byte JMP NEAR_ADR Aynı Segment İçerisinde Gerçekleştirilen Dallanma Op-Code Adr(LOW) Adr(HIGH) 3 byte JMP FAR_ADR Bir segmentten diğer bir segmente dallanma gerçekleştirir Op-Code OFFSET(LOW) OFFSET(HIGH) SEGMENT(LOW) SEGMENT(HIGH) 5 byte Mikroişlemciler ve Mikrobilgisayarlar 5

6 Dallanma komutu, 16 bit bir saklayıcıyı operand olarak kullanabilir Bu tür dallanma, dolaylı dallanmadır ve saklayıcının içindeki adres dallanma adresi olarak kullanılır Saklayıcının adresi IP a alınır ve program bu adresten itibaren yürütülür Örn: ADD SI,SI ; Tablodaki dallanma adresleri 2 byte lık aralıklarla düzenlenmiştir ADD SI, OFFSET TABLO ; Dallanılacak konumun adresi MOV AX, CS:[SI] ; JMP AX ; Altprograma Dallan TABLO : DW SUB0 DW SUB1 DW SUB2 DW SUB3 Mikroişlemciler ve Mikrobilgisayarlar 6

7 Aynı işlem indisli adresleme kullanılarak da gerçekleştirilebilir ADD SI,SI ADD SI, OFFSET TABLO JMP CS: [SI] ; Tablodaki dallanma adresleri 2 byte lık aralıklarla düzenlenmiştir ; Dallanılacak konumun adresi ; Altprograma Dallan TABLO : DW SUB0 DW SUB1 DW SUB2 DW SUB3 Mikroişlemciler ve Mikrobilgisayarlar 7

8 Koşullu Dallanma Şartlı dallanma komutlarının ilk harfi J ile başlar ve takip eden 1,2 yada 3 harf şartı gösterir Genele olrak JXXX şeklinde gösterilebilir Duruma bağlı olan dallanmalar; İşaret (Sign-S), Sıfır (Zero-Z), Elde (Carry-C), Eşlik (Parity-P) ve taşma (Overflow-O) bayraklarını test ederler Eğer test edilen durum doğru ise, program akışı dallanma komutu ile belirtilen adresten devam eder Eğer durum yanlış ise, dallanma gerçekleşmez ve sıradaki komut icra edilir Mikroişlemciler ve Mikrobilgisayarlar 8

9 Bayrakların Durumunu Test Etmek İçin Kullanılan Koşullu Dallanma Komutlar Mikroişlemciler ve Mikrobilgisayarlar 9

10 İşaretsiz Sayılarda Kullanılan Koşullu Dallanma Komutları Mikroişlemciler ve Mikrobilgisayarlar 10

11 İşaretli Sayılarda Kullanılan Koşullu Dallanma Komutları Mikroişlemciler ve Mikrobilgisayarlar 11

12 ÖRNEK MOV AL, 10 ; AL=Ah MOV BL, 15 ; BL=Fh CMP AL,BL ; JNS TABLO CMP işleminin sonucunda negatif bir değer elde edileceği için S bayrağı kurulur (S=1) Ayrıca ilk 4 bitten barrow oluşacağı ve 8 bitin sonunda da barrow oluşacağı için A ve C bayrakları kurulur Bu durumda dallanma gerçekleşmeyecek ve program bir sonraki komutu yürütecektir TABLO : DW SUB0 DW SUB1 DW SUB2 DW SUB3 Mikroişlemciler ve Mikrobilgisayarlar 12

13 MODEL SMALL STACK32 DATA BUFFER DB BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ,0Ah,0Dh,24h MESAJ DB? CODE ANA PROC TEKRAR: MOV AH,01h ; 21 nolu interruptın 01 nolu fonksiyonu klavyeden karakter okur ANA ENDP INT 21h ; Okunan karakterin ASCII karşılığı AL kaydedicisindedir MOV MESAJ[SI],AL; Karakter DS:MESAJ alanına sırasıyla yerleştiriliyor INC SI CMP AL, 30h ; Girilen karakter 0 mı? (0 ın ASCII karşılığı 30h) JNZ TEKRAR; Sıfır olana kadar döngü icra edilecek DEC SI ; MOV MESAJ[SI],24h; En son girilen 0 karakteri string sonu karakteri ile değiştiriliyor MOV DX, OFFSET MESAJ MOV AH, 09h INT 21h MOV AH,4Ch INT 21h END ANA Mikroişlemciler ve Mikrobilgisayarlar 13

14 LOOP Komutu Loop komutu CX saklayıcısını azaltma ile duruma bağlı dallanma işlemlerinin birleşimidir Her seferinde CX saklayıcısı 1 azaltılır CX=0 olduğu durumda döngüden çıkılarak normal akış sırası takip edilir MOV SI, OFFSET BLOCK1 TEKRAR: MOV DI, OFFSET BLOCK2 MOV CX,100 LODSW ; Block1 den veri okunmakta (DS:SI in işaret ettiği yerden) ADD AX, ES:[DI]; Block2 verisi ile topla STOSW; ES:[DI] ile belirtilen Block2 bölgesinde sakla LOOP TEKRAR Mikroişlemciler ve Mikrobilgisayarlar 14

15 II)ALTPROGRAMLAR (SUBROUTINES) Altprogram hafıza alanından tasarruf sağlar ve altprogramlar içeren bir programı yazmak daha az zaman aldığı için kod yazımını kolaylaştırır Altprogram ile ana program arasındaki parametre aktarımı, alt program çağırma (CALL) ve geri dönüş (RET) işlemlerinde fazladan zaman gerektirir Bir altprogram CALL komutu ile çağırılırken, yığın (Stack) hafıza, CALL komutundan sonraki komutun adresini saklamada kullanılırret komutu ile yığından okunan dönüş adresinden itibaren program çalışmasına devam eder Mikroişlemciler ve Mikrobilgisayarlar 15

16 Altprogram yazılırken PROC direktifi ile başlar ve ENDP direktifi ile son bulur Bu yapı, bir altprogramı diğerlerinden ayrılmasını sağlar PROC direktifi, altprogramın tipini belirten NEAR (segment içi) veya FAR (segmentler arası) direktifini takip eder SUB0 PROC NEAR RET SUB0 ENDP SUB1 PROC FAR RET SUB1 ENDP Mikroişlemciler ve Mikrobilgisayarlar 16

17 SUB0 PROC NEAR RET Opcode(C3h) SUB0 ENDP SUB1 PROC FAR RET Opcode(CBh) SUB1 ENDP İki altprogram arasındaki fark, assembler tarafından RET komutu için üretilen op-code da bulunur Yakın RET, yığından 16 bitlik bir sayı çeker ve bunu geri dönebilmek için IP e yerleştirir Uzak RET, yığından 32 bitlik bir sayı çeker ve bunu geri dönebilmek için IP ve CS e yerleştirir Mikroişlemciler ve Mikrobilgisayarlar 17

18 CALL Komutu CALL komutu program akışını bir program akışını bir altprograma aktarır Bu komutun JMP komutundan farkı, bir CALL komutu yürütülürken geri dönüş adresi otomatik olarak yığında saklanır Altprogram sonundaki RET komutuyla bu dönüş adresi yığından çekilir CALL NEAR_ADR Op-Code Adr(LOW) Adr(HIGH) 3 byte CALL FAR_ADR Altprogramın farklı bir segmette olması durumunda Op-Code OFFSET(LOW) OFFSET(HIGH) SEGMENT(LOW) SEGMENT(HIGH) 5 byte Mikroişlemciler ve Mikrobilgisayarlar 18

19 CALL komutu bir saklayıcı operand olarak kullanılabilir Örn: CALL BX ; Bu komutta ilk önce o anki IP değeri yığına aktarılır ve BX registerindeki ofset adres, o anki CS de bulunan bir altprogram çağırımı için IP a yerleştirilir Mikroişlemciler ve Mikrobilgisayarlar 19

20 Dolaylı hafıza adresi kullanarak da bir altprogramın çağrılması mümkündür TABLO: DW SUB0 ADD DI,DI DW SUB1 MOV BX, OFFSET TABLO ; Tablonun başlangıcına işaret etmekte CALL CS:[BX+DI] ; Alt programın çağrımı SUB0 PROC NEAR RET SUB0 ENDP SUB1 PROC NEAR RET SUB0 ENDP Burada CS alanında bulunan alt programlara erişilmektedir Eğer ki; CALL FAR PTR [SI] gibi bir ifade kullanılsaydı DS alanında SI ile işaretli 32 bitlik bir adres okunur ve bu adrese ile belirtilen yere dallanılarak alt program icra edilir Mikroişlemciler ve Mikrobilgisayarlar 20

21 RET Komutu RET komutu, yığın hafızadan, yakın dönüş için 16 bit bir sayı veya uzak dönüş için 32 bit sayı geri çeker Bu sayıyı; yakın dönüşte IP saklayıcısına, uzak dönüşte ise IP ve CS çiftine yerleştirir Mikroişlemciler ve Mikrobilgisayarlar 21

22 III)Kesmeler (Interrupts) Sistemde meydana gelen kesmeleri 3 farklı incelemek mümkündür Bunlar ; kategori altında a)donanımsal Kesmeler b)içsel Kesmeler c)yazılım Kesmeleri Mikroişlemciler ve Mikrobilgisayarlar 22

23 Donanımsal Kesmeler Yazılım kesmeleri programcı tarafından çağırılırken donanım kesmeleri elektriksel yolla çağırılmaktadırher mikro işlemcinin ve mikro denetleyicinin donanım kesmesi için bir INT ucu vardır Bu INT ucu aktiflendiğinde (elektriksel olarak 5v ya da 0v gerilimle uygulanması durumunda) mikro işlemci o anda çalıştırılmakta olan koda ara verir ve başka bir kodu uygulamaya başlar Yani bu tur kesmelerde kesmenin oluş mekanizması dışsal ve elektriksel olaylara bağlıdır Bu yolla donanım kesmesi oluşturulmasına IRQ (interrupt request) denir Örn: Klavye üzerindeki bir tuşa basılması Böyle bir durumda CPU, yapmakta olduğu işi bırakıp basılan tuşun değerini değerlendirecektir Bu tür kesmeler, 8259A olarak isimlendirilen elektronik devre yardımıyla kontrol altında tutulur Mikroişlemciler ve Mikrobilgisayarlar 23

24 Sık kullanılan bazı donanımsal kesmeler: Mikroişlemciler ve Mikrobilgisayarlar 24

25 İçsel Kesmeler Mikro işlemcinin bir makine kodunu çalıştırırken problemle karşılaştığında kendi kendisini çağırdığı kesmelerdir Diğer bir deyişle bazı geçersiz program sonuçlarının elde edilmesi halinde CPU nun kendisi tarafından oluşturulmaktadır Örn: 0 ile bölüm şeklindeki bir işlem sonucunda meydana gelen meydana gelen kesme Mikroişlemciler ve Mikrobilgisayarlar 25

26 Yazılımsal Kesmeler Bu tür kesmeler, RAM veya ROM da bulunan alt rutinlerin çağrılmasıyla oluşturulur Programcı tarafından sık sık kullanılırlar Yazılım kesmelerinin normal fonksiyon çağırmalarından işlevsel bir farkı yokturbunlar programcı tarafından yazılan INT hh makine komutuyla koda dahil edilirler Kesme çağırma, uzak CALL komutuna benzer, çünkü geri dönüş adresi (IP/CS) ikilisine sırayla yerleştirilir Mikroişlemciler ve Mikrobilgisayarlar 26

27 Kesme vektörü, mikroişlemci gerçek modda (real mode) çalışırken, hafızanın ilk 1024 byte lık alanında (00000h-003FFh) saklı olan 4 byte lık bir adrestir Dolayısıyla 256 farklı kesme vektörü bulunur Her kesme vektörü, bir kesme hizmet programının adresini oluşturan IP ve CS adresi içerir Kesme Vektörü IP için CS için Hafızada kesme alt programın bulunduğu adresi işaret eder 2 byte 2 byte İlk 32 kesme vektörü (0-31) ve daha sonraki işlemciler için ayrılmıştır Geriye kalan kesme vektörleri (32-355) kullanıcı içindir Ayrılmış olan vektörlerin bazıları, bölme hatası veya programın yürütümü sırasında oluşan hatalar içindir Kod numaraları 32 ile 96 arasında yer alan interrutptlar DOS interruptlarıdır Mikroişlemciler ve Mikrobilgisayarlar 27

28 Mikroişlemciler ve Mikrobilgisayarlar 28

29 Kesme Komutları 3 farklı kesme komutu bulunmaktadır Bunlar: a)int b)into c)int3 Bu komutlar gerçek modda vektör tablosundan (bkz slayt 28) bir vektör okur ve sonra da bu vektörle adreslenen kesme hizmet programını çağırır Korumalı modda ise IDT (Interrrupt Descriptor Table) den bir tanımlayıcı okur Mikroişlemciler ve Mikrobilgisayarlar 29

30 a) INT Komutu Programcının kullanımına sunulan 256 farklı kesme komutu bulunmaktadır INT 21h Komutu (Desimal 33kesme vektörü) Op-code Operand KesmeVektör Tablosu Bellek 0 1 byte 1 byte Kesme Alt Programı 33 IP:CS IRET 4 byte 255 Mikroişlemciler ve Mikrobilgisayarlar 30

31 Kesme vektörünün adresi hesaplanırken, kesme tipi numarası 4 ile çarpılır Örn: 21h x4 = 84h ; Interrupt 21 i kullandığımızda belleğin ilke 1024 bytenın içinden 132 sırada olan (84h) alana gidilecek burada 4 byte lık adres ile belirtilen adrese gidilip kesme altprogramı icra edilecektir INT 21h Komutu (Desimal 33kesme vektörü ve adresi 84h) Bellek KesmeVektör Tablosu Op-code Operand 00000h 1 byte 1 byte Kesme Alt Programı 00084h IP:CS 4 byte IRET 003FFh Mikroişlemciler ve Mikrobilgisayarlar 31

32 Bir yazılım kesmesi yürütüldüğünde aşağıdaki işlemler gerçekleşir: a) Flag registeri stack üzerine push edilir b) Trap bayrağı resetlenir c) Interrupt bayrağı resetlenir d) CS registeri stack üzerine pust edilir e) INT komutu ile kullanılan interrupt numarası 4 ile çağılır ve X olarak gösterilen bir değer elde edilir f) 0000 segmentinin X no lu offsetinde yer alan ikinci word (2 16 bitlik değer) CS registerine aktarılır g) IP registeri stack üzerine push edilir h) X no lu offset de yer alan ilk word (1 16 bitlik değer) IP registerine aktarılır Yazılım kesmeleri, genellikle sistem programlarını çağırmada kullanılır Mikroişlemciler ve Mikrobilgisayarlar 32

33 IRET Daha önce incelenen RET komutundan farklı olarak, IRET komutu ile aşağıdaki işlemler gerçekleştirilir a)ip registerinin eski değeri stack üzerinden pop edilir b)cs registerinin eski değeri stack üzerinden pop edilir c)flag registerinin eski değeri, stack üzerinden pop edilir Korumalı moddaki karşılığı IRETD dir Mikroişlemciler ve Mikrobilgisayarlar 33

34 INTO Taşma (Overflow) durumunda oluşan bir kesmedir Eğer Overflow=0 ise INTO komutu herhangi bir işleme neden olmaz Eğer Overflow=1 ise 4 numaralı kesmeyi çağırır Çalışma mantığı JO (Jump Overlow) komutu ile benzerlik gösterir Mikroişlemciler ve Mikrobilgisayarlar 34

35 CLI ve STI (Clear Interrupt ve Set Interrupt Flag) Bu komutların kullanım amacı, mikroişlemcinin interrupt sinyallerine cevap vermesini veya vermemesini sağlamaktır CLI komutu kullanıldığında I=0 olur ve mikroişlemci NMI(Nonmaskable Interrupts) olarak isimlendirilen interruptların dışındaki hiçbir interrupt isteğine cevap vermeyecektir STI komutu kullanıldığında I=1 olur ve mikroişlemci tekrar gelen interrupt isteklerine cevap verecektir Mikroişlemciler ve Mikrobilgisayarlar 35

Adresleme Modları. Mikroişlemciler ve Mikrobilgisayarlar

Adresleme Modları. Mikroişlemciler ve Mikrobilgisayarlar Adresleme Modları 1 Adresleme Modları İşlenenin nerede olacağını belirtmek için kullanılırlar. Kod çözme aşamasında adresleme yöntemi belirlenir ve işlenenin nerede bulunacağı hesaplanır. Mikroişlemcide

Detaylı

Ders 3 ADRESLEME MODLARI ve TEMEL KOMUTLAR

Ders 3 ADRESLEME MODLARI ve TEMEL KOMUTLAR Ders 3 ADRESLEME MODLARI ve TEMEL KOMUTLAR GÖMÜLÜ PROGRAMLAMA Selçuk Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü 2012-2013 Bahar Dönemi Doç.Dr.Erkan ÜLKER 1 İçerik 1. Adresleme Modları 2. İskelet Program

Detaylı

MTM 305 MĠKROĠġLEMCĠLER

MTM 305 MĠKROĠġLEMCĠLER KARABÜK ÜNĠVERSĠTESĠ TEKNOLOJĠ FAKÜLTESĠ MEKATRONĠK MÜHENDĠSLĠĞĠ BÖLÜMÜ MTM 305 MĠKROĠġLEMCĠLER ArĢ. Gör. Emel SOYLU ArĢ. Gör. Kadriye ÖZ KONTROL KOMUTLARI Program Kontrol Komutları Program akıģını bir

Detaylı

Bahar Dönemi. Öğr.Gör. Vedat MARTTİN

Bahar Dönemi. Öğr.Gör. Vedat MARTTİN Bahar Dönemi Öğr.Gör. Vedat MARTTİN 8086/8088 MİKROİŞLEMCİSİ İÇ MİMARİSİ Şekilde x86 ailesinin 16-bit çekirdek mimarisinin basitleştirilmiş bir gösterimi verilmiştir. Mikroişlemci temel iki ayrı çalışma

Detaylı

MTM 305 MİKROİŞLEMCİLER

MTM 305 MİKROİŞLEMCİLER KARABÜK ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ MEKATRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MTM 305 MİKROİŞLEMCİLER Arş. Gör. Emel SOYLU Arş. Gör. Kadriye ÖZ Ekran ve Klavye İşlemleri EKRAN İŞLEMLERİ Ekrana yazdırma işlemleri

Detaylı

MTM 305 MİKROİŞLEMCİLER

MTM 305 MİKROİŞLEMCİLER KARABÜK ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ MEKATRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MTM 305 MİKROİŞLEMCİLER Arş. Gör. Emel SOYLU Arş. Gör. Kadriye ÖZ Alt Programlar (Procedure) Büyük programları tek bir kod bloğu

Detaylı

İŞLEMCİ DURUM KAYDEDİCİSİ (PROCESSOR STATUS REGISTER)

İŞLEMCİ DURUM KAYDEDİCİSİ (PROCESSOR STATUS REGISTER) Mikroişlemci içinde yapılan işlemlerin durumlarını programcıya bildiren bir kaydedici mevcuttur. Tüm karar alma mekanizmaları bu kaydedicide gösterilen sonuçlar baz alınarak yapılır. İŞLEMCİ DURUM KAYDEDİCİSİ

Detaylı

Sistem Programlama. Kesmeler(Interrupts): Kesme mikro işlemcinin üzerinde çalıştığı koda ara vererek başka bir kodu çalıştırması işlemidir.

Sistem Programlama. Kesmeler(Interrupts): Kesme mikro işlemcinin üzerinde çalıştığı koda ara vererek başka bir kodu çalıştırması işlemidir. Kesmeler(Interrupts): Kesme mikro işlemcinin üzerinde çalıştığı koda ara vererek başka bir kodu çalıştırması işlemidir. Kesmeler çağırılma kaynaklarına göre 3 kısma ayrılırlar: Yazılım kesmeleri Donanım

Detaylı

MTM 305 MİKROİŞLEMCİLER

MTM 305 MİKROİŞLEMCİLER KARABÜK ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ MEKATRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MTM 305 MİKROİŞLEMCİLER Arş. Gör. Emel SOYLU Arş. Gör. Kadriye ÖZ Basit Giriş/Çıkış Teknikleri IN ve OUT komutları X86 komut kümesi

Detaylı

Quiz:8086 Mikroişlemcisi Mimarisi ve Emirleri

Quiz:8086 Mikroişlemcisi Mimarisi ve Emirleri Öğrenci No Ad-Soyad Puan Quiz:8086 Mikroişlemcisi Mimarisi ve Emirleri S1) 8086 mikroişlemcisi bitlik adres yoluna ve.. bitlik veri yoluna sahip bir işlemcidir. S2) 8086 Mikroişlemci mimarisinde paralel

Detaylı

8086 Mikroişlemcisi Komut Seti

8086 Mikroişlemcisi Komut Seti 8086 Mikroişlemcisi Komut Seti X86 tabanlı mikroişlemcilerin icra ettiği makine kodları sabit olmasına rağmen, programlama dillerinin komut ve ifadeleri farklı olabilir. Assembly programlama dilininde

Detaylı

İSTANBUL TİCARET ÜNİVERSİTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MİKROİŞLEMCİLİ SİSTEM LABORATUARI İKİLİ TABANDA ÇOK BAYTLI ÇARPMA

İSTANBUL TİCARET ÜNİVERSİTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MİKROİŞLEMCİLİ SİSTEM LABORATUARI İKİLİ TABANDA ÇOK BAYTLI ÇARPMA İSTANBUL TİCARET ÜNİVERSİTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MİKROİŞLEMCİLİ SİSTEM LABORATUARI İKİLİ TABANDA ÇOK BAYTLI ÇARPMA Aritmetik işlemler onlu sayı sisteminde yapılabileceği gibi diğer sayı sistemleri

Detaylı

Bölüm 3: Adresleme Modları. Chapter 3: Addressing Modes

Bölüm 3: Adresleme Modları. Chapter 3: Addressing Modes Bölüm 3: Adresleme Modları Chapter 3: Addressing Modes 3 1 Veri Adresleme Modları MOV komutu veriyi bir bellek satırından diğer bellek satırına yada yazaca kopyalar Kaynak (source) verilin okunacağı belleğin

Detaylı

8086 Mikroişlemcisi Komut Seti

8086 Mikroişlemcisi Komut Seti 8086 Mikroişlemcisi Komut Seti SUB ve SBB komutları: SUB (Subtract) yani çıkartma SBB ise borç ile çıkart (SuBtract with Borrow) anlamına gelir. Her iki çıkartma işlemi bir çıkartma sonucu üretmenin yanında

Detaylı

BM-311 Bilgisayar Mimarisi. Hazırlayan: M.Ali Akcayol Gazi Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü

BM-311 Bilgisayar Mimarisi. Hazırlayan: M.Ali Akcayol Gazi Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü BM-311 Bilgisayar Mimarisi Hazırlayan: M.Ali Akcayol Gazi Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Konular Bilgisayar Bileşenleri Bilgisayarın Fonksiyonu Instruction Cycle Kesmeler (Interrupt lar) Bus

Detaylı

İSTANBUL TİCARET ÜNİVERSİTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MİKROİŞLEMCİLİ SİSTEM LABORATUVARI KESMELİ GİRİŞ/ÇIKIŞ

İSTANBUL TİCARET ÜNİVERSİTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MİKROİŞLEMCİLİ SİSTEM LABORATUVARI KESMELİ GİRİŞ/ÇIKIŞ İSTANBUL TİCARET ÜNİVERSİTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MİKROİŞLEMCİLİ SİSTEM LABORATUVARI KESMELİ GİRİŞ/ÇIKIŞ 8259 PIC (Programmable Interrupt Controller) ve 8086 CPU tümleşik devrelerin sinyal akışı

Detaylı

MTM 305 MĠKROĠġLEMCĠLER

MTM 305 MĠKROĠġLEMCĠLER KARABÜK ÜNĠVERSĠTESĠ TEKNOLOJĠ FAKÜLTESĠ MEKATRONĠK MÜHENDĠSLĠĞĠ BÖLÜMÜ MTM 305 MĠKROĠġLEMCĠLER ArĢ. Gör. Emel SOYLU ArĢ. Gör. Kadriye ÖZ 2 8086 Mimarisi 8086 da bulunan tüm iç register lar ve veri yolları

Detaylı

BM-311 Bilgisayar Mimarisi

BM-311 Bilgisayar Mimarisi 1 BM-311 Bilgisayar Mimarisi Hazırlayan: M.Ali Akcayol Gazi Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Konular Processor organization Register organization Instruction cycle 2 Processor organization İşlemci

Detaylı

Mikroişlemcili Sistemler ve Laboratuvarı 8.Hafta

Mikroişlemcili Sistemler ve Laboratuvarı 8.Hafta SAKARYA ÜNİVERSİTESİ Bilgisayar ve Bilişim Bilimleri Fakültesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Mikroişlemcili Sistemler ve Laboratuvarı 8.Hafta Doç.Dr. Ahmet Turan ÖZCERİT Doç.Dr. Cüneyt BAYILMIŞ Yrd.Doç.Dr.

Detaylı

Mikrobilgisayar Mimarisi ve Programlama

Mikrobilgisayar Mimarisi ve Programlama Mikrobilgisayar Mimarisi ve Programlama 2. Hafta Bellek Birimleri ve Programlamaya Giriş Doç. Dr. Akif KUTLU Ders web sitesi: http://www.8051turk.com/ http://microlab.sdu.edu.tr Bellekler Bellekler 0 veya

Detaylı

KOMUT TABLOSU İLE İLGİLİ AÇIKLAMALAR:

KOMUT TABLOSU İLE İLGİLİ AÇIKLAMALAR: KOMUT TABLOSU İLE İLGİLİ AÇIKLAMALAR: 1) Etkilenen Bayraklar (E.B.) : Bazı komutlar koşturulurken PSW saklayacısındaki bayrakların değeri değişebilir. Herbir komut için etkilenen bayraklar belirtilmiştir.

Detaylı

BM-311 Bilgisayar Mimarisi

BM-311 Bilgisayar Mimarisi 1 BM-311 Bilgisayar Mimarisi Hazırlayan: M.Ali Akcayol Gazi Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Konular Giriş Mikro işlemler Fetch cycle Indirect cycle Interrupt cycle Execute cycle Instruction

Detaylı

b) Aritmetik İşlem Komutları

b) Aritmetik İşlem Komutları b) Aritmetik İşlem Komutları Toplama ve Toplama İle İlgili Komutlar Komut. Format İşlem ADD (ADDition) elde CF ADD D, S (D)+(S) (D); ADC (Add with Carry) elde CF ADC D, S (D)+(S)+CF (D); yeni INC (INCrement

Detaylı

Mikrobilgisayar Donanımı

Mikrobilgisayar Donanımı KARADENĠZ TEKNĠK ÜNĠVERSĠTESĠ BĠLGĠSAYAR MÜHENDĠSLĠĞĠ BÖLÜMÜ MĠKROĠġLEMCĠ LABORATUARI Mikrobilgisayar Donanımı 1. GiriĢ Bu deneyde 16 bit işlemci mimarisine dayalı 80286 mikroişlemcisini kullanan DIGIAC

Detaylı

Bölüm 5: ARITMETIK VE MANTIK IŞLEM YAPAN KOMUTLAR

Bölüm 5: ARITMETIK VE MANTIK IŞLEM YAPAN KOMUTLAR Bölüm 5: ARITMETIK VE MANTIK IŞLEM YAPAN KOMUTLAR Toplama (Addition) Toplama (ADD) belirtilen iki yazaç veya yazaç ile belleğin içeriğini toplar ve kullanılan adresleme moduna göre sonucu belirtilen yazaca

Detaylı

BM-311 Bilgisayar Mimarisi

BM-311 Bilgisayar Mimarisi 1 BM-311 Bilgisayar Mimarisi Hazırlayan: M.Ali Akcayol Gazi Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Konular Operand türleri Assembly dili 2 İşlemcinin yapacağı iş makine komutlarıyla belirlenir. İşlemcinin

Detaylı

BM-311 Bilgisayar Mimarisi

BM-311 Bilgisayar Mimarisi BM-311 Bilgisayar Mimarisi Hazırlayan: M.Ali Akcayol Gazi Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Konular Adresleme modları Pentium ve PowerPC adresleme modları Komut formatları 1 Adresleme modları

Detaylı

Ders Özeti. Ders 2. PC nin İç Organizasyonu. Mikroişlemcinin Organizasyonu. Basitçe İşlemciyi Oluşturan Parçalar. Mikroişlemciler

Ders Özeti. Ders 2. PC nin İç Organizasyonu. Mikroişlemcinin Organizasyonu. Basitçe İşlemciyi Oluşturan Parçalar. Mikroişlemciler Ders Özeti Ders Bilgisayarlar Hakkında Mikroişlemci ve Bilgisayar sisteminin yapısı Temel komut işleme süreci x86 kaydedicileri (registers) x86 hafıza temelleri Çevre cihazları x86 assembly diline giriş

Detaylı

MTM 305 MĠKROĠġLEMCĠLER

MTM 305 MĠKROĠġLEMCĠLER KARABÜK ÜNĠVERSĠTESĠ TEKNOLOJĠ FAKÜLTESĠ MEKATRONĠK MÜHENDĠSLĠĞĠ BÖLÜMÜ MTM 305 MĠKROĠġLEMCĠLER ArĢ. Gör. Emel SOYLU ArĢ. Gör. Kadriye ÖZ Assembly Dili Assembly programlama dili, kullanılan bilgisayar

Detaylı

JZ TEST3 (7/3) 1 makine çevrimi süresi

JZ TEST3 (7/3) 1 makine çevrimi süresi Bu programda DC motorun devir sayısı hesabı motor diski ile birlikte çalışan optokuplör yardımıyla bulunuyor.motordan geribildirim sinyali optik alıcı ve verici arasına yerleştirilmiş diskin çıkışından

Detaylı

Mikroişlemcili Sistemler ve Laboratuvarı 6.Hafta

Mikroişlemcili Sistemler ve Laboratuvarı 6.Hafta SAKARYA ÜNİVERSİTESİ Bilgisayar ve Bilişim Bilimleri Fakültesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Mikroişlemcili Sistemler ve Laboratuvarı 6.Hafta Doç.Dr. Ahmet Turan ÖZCERİT Doç.Dr. Cüneyt BAYILMIŞ Yrd.Doç.Dr.

Detaylı

Von Neumann Mimarisi. Mikroişlemciler ve Mikrobilgisayarlar 1

Von Neumann Mimarisi. Mikroişlemciler ve Mikrobilgisayarlar 1 Von Neumann Mimarisi Mikroişlemciler ve Mikrobilgisayarlar 1 Sayısal Bilgisayarın Tarihsel Gelişim Süreci Babage in analitik makinası (1833) Vakumlu lambanın bulunuşu (1910) İlk elektronik sayısal bilgisayar

Detaylı

MC6800. Veri yolu D3 A11. Adres yolu A7 A6 NMI HALT DBE +5V 1 2. adres onaltılık onluk 0000 0. 8 bit 07FF 2047 0800 2048. kullanıcının program alanı

MC6800. Veri yolu D3 A11. Adres yolu A7 A6 NMI HALT DBE +5V 1 2. adres onaltılık onluk 0000 0. 8 bit 07FF 2047 0800 2048. kullanıcının program alanı GİRİŞ Günümüzde kullanılan bilgisayarların özelliklerinden bahsedilirken duyduğumuz 80386, 80486 Pentium-III birer mikroişlemcidir. Mikroişlemciler bilgisayar programlarının yapmak istediği tüm işlerin

Detaylı

MIKRODENETLEYICILER. Ege Üniversitesi Ege MYO Mekatronik Programı

MIKRODENETLEYICILER. Ege Üniversitesi Ege MYO Mekatronik Programı MIKRODENETLEYICILER Ege Üniversitesi Ege MYO Mekatronik Programı BÖLÜM 3 MSC-51 Ailesi Mikrodenetleyicilerin Komut Kümesi Mikroişlemci Programlama Mikroişlemci ikilik komutlar kabul eder ve sonuçlarını

Detaylı

MTM 305 MĠKROĠġLEMCĠLER

MTM 305 MĠKROĠġLEMCĠLER KARABÜK ÜNĠVERSĠTESĠ TEKNOLOJĠ FAKÜLTESĠ MEKATRONĠK MÜHENDĠSLĠĞĠ BÖLÜMÜ MTM 305 MĠKROĠġLEMCĠLER ArĢ. Gör. Emel SOYLU ArĢ. Gör. Kadriye ÖZ Mantıksal Komutlar AND OR XOR NOT TEST And Komutu Yapı olarak AND

Detaylı

2011 Bahar Dönemi. Öğr.Gör. Vedat MARTTİN

2011 Bahar Dönemi. Öğr.Gör. Vedat MARTTİN 2011 Bahar Dönemi Öğr.Gör. Vedat MARTTİN ADRESLEME YÖNTEMLERİ Komut yazımında en önemli konulardan biri, adresleme yöntemidir. Adresleme yöntemi, işlenenin nerede bulunacağını belirtmek için kullanılan

Detaylı

Araş. Gör. Abdulkerim ŞENOĞLU Araş. Gör. Mehmet AYAN Araş. Gör İbrahim Kök. BM 310 Mikroişlemciler Dersi Laboratuvarı (LAB2)

Araş. Gör. Abdulkerim ŞENOĞLU Araş. Gör. Mehmet AYAN Araş. Gör İbrahim Kök. BM 310 Mikroişlemciler Dersi Laboratuvarı (LAB2) BM 310 Mikroişlemciler Dersi Laboratuvarı (LAB2) 1ÖN ÇALIŞMA SORUSU Mutlu sayı; bir pozitif tamsayının rakamlarının karesi alınıp topladığımızda ve bu işlemi bir kaç kere gerçekleştirdiğimizde bu kare

Detaylı

DERS 12 PIC 16F84 ile KESME (INTERRUPT) KULLANIMI İÇERİK

DERS 12 PIC 16F84 ile KESME (INTERRUPT) KULLANIMI İÇERİK DERS 12 PIC 16F84 ile KESME (INTERRUPT) KULLANIMI İÇERİK KESME NEDİR KESME ÇEŞİTLERİ INTCON SAKLAYICISI RBO/INT KESMESİ PORTB (RB4-RB7) LOJİK SEVİYE DEĞİŞİKLİK KESMESİ Ders 12, Slayt 2 1 KESME PIC in bazı

Detaylı

ASENKRON (Eş Zamanlı Olmayan) HABERLEŞME ARA YÜZEYİ

ASENKRON (Eş Zamanlı Olmayan) HABERLEŞME ARA YÜZEYİ ASENKRON (Eş Zamanlı Olmayan) HABERLEŞME ARA YÜZEYİ Arayüzey hem gönderici hem alıcı durumunda çalışır. Arayüzey kontrol register ına aktarılan bir kontrol byte ı ile başlangıç durumuna getirilir. Kontrol

Detaylı

Debug Komutları C:\>DEBUG - Çizgi işareti artık debug programının komut kabul etmeye hazır olduğunu belirtmektedir.

Debug Komutları C:\>DEBUG - Çizgi işareti artık debug programının komut kabul etmeye hazır olduğunu belirtmektedir. Debug Komutları Assembly komutlarının nasıl çalıştıklarını deneyerek görmek ve yazılan programların amacına uygun çalışıp çalışmadığını anlamak varsa hatalarını düzeltmek için DOS'un DEBUG.COM isimli programı

Detaylı

MIKRODENETLEYICILER. Ege Üniversitesi Ege MYO Mekatronik Programı

MIKRODENETLEYICILER. Ege Üniversitesi Ege MYO Mekatronik Programı MIKRODENETLEYICILER Ege Üniversitesi Ege MYO Mekatronik Programı BÖLÜM 3 Assembler Programlama ve Program Geliştirme Program Geliştirme Problem Tanımlama Bağlantı Şekli Algoritma Akış Diyagramı Kaynak

Detaylı

Komutların Yürütülmesi

Komutların Yürütülmesi Komutların Yürütülmesi Bilgisayar Bileşenleri: Genel Görünüm Program Sayacı Komut kaydedicisi Bellek Adres Kaydedicisi Ara Bellek kaydedicisi G/Ç Adres Kaydedicisi G/Ç ara bellek kaydedicisi 1 Sistem Yolu

Detaylı

Mikroişlemci ve Yapısı. Mikroişlemciler ve Mikrobilgisayarlar

Mikroişlemci ve Yapısı. Mikroişlemciler ve Mikrobilgisayarlar Mikroişlemci ve Yapısı 1 Katmanlı Sistem Yapısı (Machine Levels) Bu kısmın altındaki katmanlara programcı ve kullanıcının erişmesi söz konusu değildir. 2 Assembler Kaynak Kod Assembler Linker ADD D0,D1

Detaylı

Bölüm 4 Veri Aktarma Komutları

Bölüm 4 Veri Aktarma Komutları Bölüm 4 Veri Aktarma Komutları 4.1. Giriş Veri aktarma komutları genel olarak MOV olarak adlandırılmıştır. Bunun dışında sayı yüklendiğinde LOAD, Yığın kullandığında POP, PUSH, I/O birimlerinden veri aktarmada

Detaylı

MİKROBİLGİSAYAR SİSTEMLERİ. Teknik Bilimler Meslek Yüksekokulu

MİKROBİLGİSAYAR SİSTEMLERİ. Teknik Bilimler Meslek Yüksekokulu MİKROBİLGİSAYAR SİSTEMLERİ Teknik Bilimler Meslek Yüksekokulu Dersin Amacı Mikroişlemciler Mikrodenetleyiciler PIC Mikrodenetleyiciler Micro BASIC Programlama Kullanılacak Programlar MSDOS DEBUG PROTEUS

Detaylı

http://alikoker.name.tr Assembly Programlama Dili T e m m u z 2 0 0 3

http://alikoker.name.tr Assembly Programlama Dili T e m m u z 2 0 0 3 Assembly Programlama Dili T e m m u z 2 0 0 3 Hazırlayan : Fehmi Noyan İSİ fni18444@gantep.edu.tr fnoyanisi@yahoo.com http://www2.gantep.edu.tr/~fni18444 1 2 Bu dokümanda Intel firmasının 80x86 serisi

Detaylı

İŞLETİM SİSTEMİ İşletim sistemi kullanıcıyla bilgisayar donanımı arasında iletişim sağlayan programdır.

İŞLETİM SİSTEMİ İşletim sistemi kullanıcıyla bilgisayar donanımı arasında iletişim sağlayan programdır. İŞLETİM SİSTEMİ İşletim sistemi kullanıcıyla bilgisayar donanımı arasında iletişim sağlayan programdır. Programların ve donanımların kullanılması için bir çalıştırılması platformu oluşturur. Sistemin yazılım

Detaylı

Assembly Dili Nedir? Assembly dili biliyorum derken hangi işlemci ve hangi işletim sistemi için olduğunu da ifade etmek gerekir.

Assembly Dili Nedir? Assembly dili biliyorum derken hangi işlemci ve hangi işletim sistemi için olduğunu da ifade etmek gerekir. Assembly Dili Nedir? Assembly dili biliyorum derken hangi işlemci ve hangi işletim sistemi için olduğunu da ifade etmek gerekir. Bunun için X86 PC Assembly dili, Power PC Assembly dili veya 8051 Assembly

Detaylı

MTM 305 MĠKROĠġLEMCĠLER

MTM 305 MĠKROĠġLEMCĠLER KARABÜK ÜNĠVERSĠTESĠ TEKNOLOJĠ FAKÜLTESĠ MEKATRONĠK MÜHENDĠSLĠĞĠ BÖLÜMÜ MTM 305 MĠKROĠġLEMCĠLER ArĢ. Gör. Emel SOYLU ArĢ. Gör. Kadriye ÖZ String Komutarı MOVS CMPS SCAS LODS STOS String Komutları MOVS,

Detaylı

EEM 306 Mikroişlemciler ve Lab. Doç.Dr. Mehmet SAĞBAŞ

EEM 306 Mikroişlemciler ve Lab. Doç.Dr. Mehmet SAĞBAŞ EEM 306 Mikroişlemciler ve Lab. Doç.Dr. Mehmet SAĞBAŞ Alt Program Yapısı Alt programın çağrılması Alt program korunur alınır ;Argumanlar R12 R15 registerlarına atanir. call #SubroutineLabel SubroutineLabel:

Detaylı

Bahar Dönemi BIL382 Mikroişlemcili Sistem Lab. Vize Sınavı,

Bahar Dönemi BIL382 Mikroişlemcili Sistem Lab. Vize Sınavı, Öğrenci No 2015-2016 Bahar Dönemi Ad-Soyad S 1) Aşağıdakilerden terimlerden hangisi Makine Dili (Machine Language) ile doğrudan ilgili bir terim değildir? a) m nemonics b) hexadecimal c) binary d) executable

Detaylı

CSD İŞLETİM SİSTEMİNDE SİSTEM FONKSİYONLARININ ÇAĞIRILMASI

CSD İŞLETİM SİSTEMİNDE SİSTEM FONKSİYONLARININ ÇAĞIRILMASI CSD İŞLETİM SİSTEMİNDE SİSTEM FONKSİYONLARININ ÇAĞIRILMASI 07.07.2003 Burak DEMİRKOL Atılım BOY [v 1.0] Özet : Bu makalede CSD İşletim sisteminin sistem fonksiyonlarının user mod dan (ring 3) kernel mod

Detaylı

İşletim Sistemlerine Giriş

İşletim Sistemlerine Giriş İşletim Sistemlerine Giriş İşletim Sistemleri ve Donanım İşletim Sistemlerine Giriş/ Ders01 1 İşletim Sistemi? Yazılım olmadan bir bilgisayar METAL yığınıdır. Yazılım bilgiyi saklayabilir, işleyebilir

Detaylı

8051 Ailesi MCS51 ailesinin orijinal bir üyesidir ve bu ailenin çekirdeğini oluşturur çekirdeğinin temel özellikkleri aşağıda verilmiştir:

8051 Ailesi MCS51 ailesinin orijinal bir üyesidir ve bu ailenin çekirdeğini oluşturur çekirdeğinin temel özellikkleri aşağıda verilmiştir: 8051 Ailesi 8051 MCS51 ailesinin orijinal bir üyesidir ve bu ailenin çekirdeğini oluşturur. 8051 çekirdeğinin temel özellikkleri aşağıda verilmiştir: 1. Kontrol uygulamaları için en uygun hale getirilmiş

Detaylı

Mikrobilgisayar Mimarisi ve Programlama

Mikrobilgisayar Mimarisi ve Programlama Mikrobilgisayar Mimarisi ve Programlama 8085 Adresleme ve Komutlar Doç.Dr. Cüneyt BAYILMIŞ Doç.Dr. Murat ÇAKIROĞLU Prof.Dr. Hüseyin EKİZ Assembly Formatı Assembly komut satırı biçimi Etiket İşlem Kodu

Detaylı

BİLGİSAYAR MİMARİSİ. Bilgisayar Bileşenleri Ve Programların Yürütülmesi. Özer Çelik Matematik-Bilgisayar Bölümü

BİLGİSAYAR MİMARİSİ. Bilgisayar Bileşenleri Ve Programların Yürütülmesi. Özer Çelik Matematik-Bilgisayar Bölümü BİLGİSAYAR MİMARİSİ Bilgisayar Bileşenleri Ve Programların Yürütülmesi Özer Çelik Matematik-Bilgisayar Bölümü Program Kavramı Bilgisayardan istenilen işlerin gerçekleştirilebilmesi için gereken işlem dizisi

Detaylı

BÖLÜM 7 Kesmeler.

BÖLÜM 7 Kesmeler. C ile 8051 Mikrodenetleyici Uygulamaları BÖLÜM 7 Kesmeler www.8051turk.com Amaçlar Kesme tanımını ve önemini kavramak 8051 mikrodenetleyicisinin kesme yapısını öğrenmek 8051 de kullanılan kesme türlerini

Detaylı

K uark projesi. Temel Özellikler :

K uark projesi. Temel Özellikler : K uark projesi Temel Özellikler : Kuark işlemcisi 16 bit kelime uzunluğuna sahip bir işlemcidir. Veri ve komut belleği aynıdır ve en fazla 4 Gigabyte bellek adresleyebilir. İşlemcimiz paralel çalışabilecek

Detaylı

İSTANBUL TİCARET ÜNİVERSİTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MİKROİŞLEMCİLİ SİSTEM LABORATUARI MİKROİŞLEMCİLİ A/D DÖNÜŞTÜRÜCÜ

İSTANBUL TİCARET ÜNİVERSİTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MİKROİŞLEMCİLİ SİSTEM LABORATUARI MİKROİŞLEMCİLİ A/D DÖNÜŞTÜRÜCÜ İSTANBUL TİCARET ÜNİVERSİTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MİKROİŞLEMCİLİ SİSTEM LABORATUARI MİKROİŞLEMCİLİ A/D DÖNÜŞTÜRÜCÜ 1. Giriş Analog işaretler analog donanım kullanılarak işlenebilir. Ama analog

Detaylı

27.10.2011 HAFTA 1 KALICI OLMAYAN HAFIZA RAM SRAM DRAM DDRAM KALICI HAFIZA ROM PROM EPROM EEPROM FLASH HARDDISK

27.10.2011 HAFTA 1 KALICI OLMAYAN HAFIZA RAM SRAM DRAM DDRAM KALICI HAFIZA ROM PROM EPROM EEPROM FLASH HARDDISK Mikroişlemci HAFTA 1 HAFIZA BİRİMLERİ Program Kodları ve verinin saklandığı bölüm Kalıcı Hafıza ROM PROM EPROM EEPROM FLASH UÇUCU SRAM DRAM DRRAM... ALU Saklayıcılar Kod Çözücüler... GİRİŞ/ÇIKIŞ G/Ç I/O

Detaylı

Bildiğiniz gibi programları oluşturan kodlar ve veriler hafızaya yüklendikten sonra işlemci tarafından satırsatır icra edilirler.

Bildiğiniz gibi programları oluşturan kodlar ve veriler hafızaya yüklendikten sonra işlemci tarafından satırsatır icra edilirler. ADRESLEME MODLARI Bildiğiniz gibi programları oluşturan kodlar ve veriler hafızaya yüklendikten sonra işlemci tarafından satırsatır icra edilirler. Ayrıca CPU tüm giriş çıkış işlemlerini de hafızaya erişerek

Detaylı

MTM 305 MĠKROĠġLEMCĠLER

MTM 305 MĠKROĠġLEMCĠLER KARABÜK ÜNĠVERSĠTESĠ TEKNOLOJĠ FAKÜLTESĠ MEKATRONĠK MÜHENDĠSLĠĞĠ BÖLÜMÜ MTM 305 MĠKROĠġLEMCĠLER ArĢ. Gör. Emel SOYLU ArĢ. Gör. Kadriye ÖZ Aritmetik İşlemler Aritmetik iģlemler toplama, çıkartma, çarpma

Detaylı

Assembly. Programlama Dili. T e m m u z 2 0 0 3

Assembly. Programlama Dili. T e m m u z 2 0 0 3 Assembly Programlama Dili T e m m u z 2 0 0 3 Hazırlayan : Fehmi Noyan İSİ fni18444@gantep.edu.tr fnoyanisi@yahoo.com http://www2.gantep.edu.tr/~fni18444 1 2 Bu dokümanda Intel firmasının 80x86 serisi

Detaylı

MİKROBİLGİSAYAR SİSTEMLERİ VE ASSEMBLER

MİKROBİLGİSAYAR SİSTEMLERİ VE ASSEMBLER BÖLÜM 3 INTEL AİLESİNİN 16 BİTLİK MİKROİŞLEMCİLERİ 3.1 8086/8088 MİKROİŞLEMCİSİ 3.1.1 İÇ MİMARİSİ Şekil 3.1 de x86 ailesinin 16-bit çekirdek mimarisinin basitleştirilmiş bir gösterimi verilmiştir. Mikroişlemci

Detaylı

Assembly Language Programming

Assembly Language Programming Assembly Language Programming Assembly Programming Machine Language binary hexadecimal machine code or object code Assembly Language mnemonics assembler High-Level Language Pascal, Basic, C compiler 2

Detaylı

Çok sayıda adım motoru tasarımı olmasına rağmen, bu motorlar iki değişik temel tür altında toplanabilir: değişken relüktanslı veya hibrid yapılı.

Çok sayıda adım motoru tasarımı olmasına rağmen, bu motorlar iki değişik temel tür altında toplanabilir: değişken relüktanslı veya hibrid yapılı. KTÜ Mühendislik Fakültesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Mikroişlemciler Laboratuarı ADIM MOTORUNUN MİKROBİLGİSAYARLARLA DENETİMİ 1. GENEL TANITIM Adım motorları, küçük momentli sayısal uygulamalarda son

Detaylı

Linux Assembly Programlamaya Giriş

Linux Assembly Programlamaya Giriş Linux Assembly Programlamaya Giriş Barış Metin Konular gcc / gas / ld Intel ve AT&T söz dizimleri gdb INT 80H C kütüphane fonksiyonları Stack Frame Örnek

Detaylı

Bileenler arasndaki iletiim ise iletiim yollar ad verilen kanallar yardm ile gerçekleir: 1 Veri Yollar 2 Adres Yollar 3 Kontrol Yollar

Bileenler arasndaki iletiim ise iletiim yollar ad verilen kanallar yardm ile gerçekleir: 1 Veri Yollar 2 Adres Yollar 3 Kontrol Yollar Von Neumann Mimarisinin Bileenleri 1 Bellek 2 Merkezi lem Birimi 3 Giri/Çk Birimleri Yazmaçlar letiim Yollar Bileenler arasndaki iletiim ise iletiim yollar ad verilen kanallar yardm ile gerçekleir: 1 Veri

Detaylı

ÖNEMLİ AÇIKLAMA: Bu derslerdeki sunumların kısa bir özetini göstermek için hazırlanmıştır. Burada türkçeleştirilmemiş olan kısımlar sorulmayacak

ÖNEMLİ AÇIKLAMA: Bu derslerdeki sunumların kısa bir özetini göstermek için hazırlanmıştır. Burada türkçeleştirilmemiş olan kısımlar sorulmayacak ÖNEMLİ AÇIKLAMA: Bu derslerdeki sunumların kısa bir özetini göstermek için hazırlanmıştır. Burada türkçeleştirilmemiş olan kısımlar sorulmayacak manası asla taşınmamalıdır. 1 nolu ders notu da dahil olmak

Detaylı

80x86 MICROPROCESSOR Instructions

80x86 MICROPROCESSOR Instructions 80x86 MICROPROCESSOR Instructions Inside The 8088/8086 registers Registers Verileri geçici olarak tutar AX 16-bit register AH 8-bit reg. AL 8-bit reg. Category Bits Register Names General 16 AX, BX, CX,

Detaylı

Bilg.Mimarisi-I 4.HAFTA VERI AKTARIMI VE ISLEME. Bilgisayar buyrukları 3 kategoride sınıflandırılabilir.

Bilg.Mimarisi-I 4.HAFTA VERI AKTARIMI VE ISLEME. Bilgisayar buyrukları 3 kategoride sınıflandırılabilir. 1 VERI AKTARIMI VE ISLEME Bilgisayar buyrukları 3 kategoride sınıflandırılabilir. 1. Veri aktarım buyrukları 2. Veri işleme buyrukları 3. Program denetim buyrukları 1. Veri Aktarım Buyrukları Veri aktarım

Detaylı

x86 Ailesi Mikroişlemciler ve Mikrobilgisayarlar

x86 Ailesi Mikroişlemciler ve Mikrobilgisayarlar x86 Ailesi 1 8085A,8088 ve 8086 2 Temel Mikroişlemci Özellikleri Mikroişlemcinin bir defade işleyebileceği kelime uzunluğu Mikroişlemcinin tek bir komutu işleme hızı Mikroişlemcinin doğrudan adresleyebileceği

Detaylı

DIGIAC 2000 Deney Seti PAT 80286 İŞLEMCİ KARTI :

DIGIAC 2000 Deney Seti PAT 80286 İŞLEMCİ KARTI : DIGIAC 2000 Deney Seti Deney kitinde üç kart vardır. Bunların dışında program yazmayı sağlayacak ve deney kartı ile haberleşmeyi sağlayacak bir bilgisayar (PC) vardır. Bilgisayar üzerinde ayrıca asembler

Detaylı

KASIRGA -4 Buyruk Tasarımı Belgesi. 30.04.2008 Ankara

KASIRGA -4 Buyruk Tasarımı Belgesi. 30.04.2008 Ankara KASIRGA -4 Buyruk Tasarımı Belgesi 30.04.2008 Ankara 1 İŞLEMLER 00000000 SYSCALL 00000001 HLT 00000010 DEBUG 00000011 CONTINUE S-TİPİ 00000100 NOP 00000101 IN 00000110 OUT 00000111 BRET 00001000 ADD 00001001

Detaylı

3/7/2011. ENF-102 Jeoloji 1. Tekrar -- Değişken Tanımlamaları (Definition) ve Veri Türleri (Data Type) Veri Tanımları ve Mantıksal Đşlemler

3/7/2011. ENF-102 Jeoloji 1. Tekrar -- Değişken Tanımlamaları (Definition) ve Veri Türleri (Data Type) Veri Tanımları ve Mantıksal Đşlemler Veri Tanımları ve Mantıksal Đşlemler Tekrar -- Değişken Tanımlamaları (Definition) ve Veri Türleri (Data Type) Kullanılacak bütün değişkenlerin kullanılmadan önce C derleyicisine bildirilmeleri gerekir.

Detaylı

BÖLÜM in Bellek Organizasyonu

BÖLÜM in Bellek Organizasyonu C ile 8051 Mikrodenetleyici Uygulamaları BÖLÜM 3 8051 in Bellek Organizasyonu Amaçlar 8051 mikrodenetleyicisinin bellek türlerini öğrenmek Dahili veri belleği (Internal RAM) hakkında bilgi sahibi olmak

Detaylı

LCD (Liquid Crystal Display)

LCD (Liquid Crystal Display) LCD (Liquid Crystal Display) LCD ekranlar bize birçok harfi, sayıları, sembolleri hatta Güney Asya ülkelerin kullandıkları Kana alfabesindeki karakterleri de görüntüleme imkanını verirler. LCD lerde hane

Detaylı

BM 375 Bilgisayar Organizasyonu Dersi Vize Sınavı Cevapları 10 Nisan 2009

BM 375 Bilgisayar Organizasyonu Dersi Vize Sınavı Cevapları 10 Nisan 2009 1-) Instruction Cycle State Diagram ı çizip herbir state için gerçekleştirilen işlemleri detaylı bir şekilde açıklayınız. Instruction state cycle da üstteki kısımlar CPU dışında alttaki kısımlar CPU içinde

Detaylı

İSTANBUL TİCARET ÜNİVERSİTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MİKROİŞLEMCİLİ SİSTEM LABORATUVARI OLAYLARI ZAMANLAMA

İSTANBUL TİCARET ÜNİVERSİTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MİKROİŞLEMCİLİ SİSTEM LABORATUVARI OLAYLARI ZAMANLAMA İSTANBUL TİCARET ÜNİVERSİTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MİKROİŞLEMCİLİ SİSTEM LABORATUVARI OLAYLARI ZAMANLAMA İnsanların işlerini bir takvime ve zamana bağlı olarak yürütmesine benzer şekilde, bilgisayarlar

Detaylı

ÖZET. Lojiksel ve Hiziksel Hafıza. x86 byte düzeni nın Fiziksel Hafıza Yapısı. Ders 3. Temeller

ÖZET. Lojiksel ve Hiziksel Hafıza. x86 byte düzeni nın Fiziksel Hafıza Yapısı. Ders 3. Temeller ÖZT Ders 3 Hafıza Hakkında Hafızayı adresleme Veri (data) tipleri MOV komutu dresleme modları Komut formatı Öğr. Gör. ren RNR İBÜ/DMYO Temeller x işlemcilerin hafıza yapısı byte adreslenebilir şeklindedir.

Detaylı

DERS 13 PIC 16F84 ile DONANIM SAYICI KULLANIMI İÇERİK KESME

DERS 13 PIC 16F84 ile DONANIM SAYICI KULLANIMI İÇERİK KESME DERS 13 PIC 16F84 ile DONANIM SAYICI KULLANIMI İÇERİK KESME Ders 13, Slayt 2 1 TMR0 SAYICISI Ram belleğin h 01 adresi TMR0 adlı özel amaçlı bir saklayıcı olarak düzenlenmiştir. Bu saklayıcı bir sayıcıdır.

Detaylı

BM-311 Bilgisayar Mimarisi

BM-311 Bilgisayar Mimarisi 1 BM-311 Bilgisayar Mimarisi Hazırlayan: M.Ali Akcayol Gazi Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Konular Giriş Komut çalıştırma özellikleri Büyük register file kullanımı Compiler tabanlı register

Detaylı

Dr. Feza BUZLUCA İstanbul Teknik Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü

Dr. Feza BUZLUCA İstanbul Teknik Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü 1 BİLGİSAYAR MİMARİSİ Dr. Feza BUZLUCA İstanbul Teknik Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü http:// http:// Ders Notlarının Creative Commons lisansı Feza BUZLUCA ya aittir. Lisans: http://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/3.0/

Detaylı

Basit Bootstrap Uygulaması

Basit Bootstrap Uygulaması Basit Bootstrap Uygulaması BELGE HAKKINDA Bu belge "GNU Free Documentation Licence" ile kaynak gösterilmek ve önceden yazarından izin alınmak kaydıyla yeniden yayınlanabilir Bu belgedeki eksik, yanliş

Detaylı

İSTANBUL TİCARET ÜNİVERSİTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MİKROİŞLEMCİLİ SİSTEM LABORATUVARI OLAYLARI ZAMANLAMA

İSTANBUL TİCARET ÜNİVERSİTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MİKROİŞLEMCİLİ SİSTEM LABORATUVARI OLAYLARI ZAMANLAMA İSTANBUL TİCARET ÜNİVERSİTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MİKROİŞLEMCİLİ SİSTEM LABORATUVARI OLAYLARI ZAMANLAMA İnsanların işlerini bir takvime ve zamana bağlı olarak yürütmesine benzer şekilde, bilgisayarlar

Detaylı

Ayhan Yüksel. (Son güncelleme: 06.03.2013 Berat Doğan) Tıbbi Enstrumantasyon Tasarım & Uygulamaları (06.03.2013)

Ayhan Yüksel. (Son güncelleme: 06.03.2013 Berat Doğan) Tıbbi Enstrumantasyon Tasarım & Uygulamaları (06.03.2013) ADuC 841 μ-denetleyicisi Ayhan Yüksel (Son güncelleme: 06.03.2013 Berat Doğan) Tıbbi Enstrumantasyon Tasarım & Uygulamaları (06.03.2013) 1 Sunum Planı Mikrodenetleyici ADuC841 mikrodenetleyicisi ADuC 841

Detaylı

MIKRODENETLEYICILER. Ege Üniversitesi Ege MYO Mekatronik Programı

MIKRODENETLEYICILER. Ege Üniversitesi Ege MYO Mekatronik Programı MIKRODENETLEYICILER Ege Üniversitesi Ege MYO Mekatronik Programı BÖLÜM 7 Kesmeler Kesme (Interrupt) Donanım işareti ile mikroişlemcinin program akışını değiştirme işlemine kesme denir. Kullanım amacı;

Detaylı

16 bitlik işlemciler basit olarak 8 bitlik işlemciler gibi Kaydedici ALU Zamanlama/kontrol

16 bitlik işlemciler basit olarak 8 bitlik işlemciler gibi Kaydedici ALU Zamanlama/kontrol 16 bitlik İşlemciler 16 bitlik işlemciler basit olarak 8 bitlik işlemciler gibi Kaydedici ALU Zamanlama/kontrol Birimlerine sahiptirler. Fakat mimari yapıları çoklu görev (multitasking) ortamına uygun

Detaylı

MİKROBİLGİSAYAR SİSTEMLERİ VE ASSEMBLER

MİKROBİLGİSAYAR SİSTEMLERİ VE ASSEMBLER BÖLÜM 2 INTEL AİLESİNİN 8 BİTLİK MİKROİŞLEMCİLERİ 2.1 8080 MİKROİŞLEMCİSİ Intel 8080, I4004, I4040 ve I8008 in ardından üretilmiştir ve 8 bitlik mikroişlemcilerin ilkidir ve 1974 te kullanıma sunulmuştur.

Detaylı

Yığın MİKROİŞLEMCİ SİSTEMLERİ. Yığın. Örnek MİB için Yığın. Yığma İşlemi. Çekme İşlemi

Yığın MİKROİŞLEMCİ SİSTEMLERİ. Yığın. Örnek MİB için Yığın. Yığma İşlemi. Çekme İşlemi Yığın MİKROİŞLEMCİ SİSTEMLERİ Yrd.Doç.Dr. Şule Öğüdücü Geçici olarak veri saklamak amacıyla kullanıcı tarafından bellek içinde ayrılmış bir alandır. Yığında en son saklanan veri yığından ilk olarak çekilir.

Detaylı

1.BÖLÜM 1.SAYI SİSTEMLERİ

1.BÖLÜM 1.SAYI SİSTEMLERİ 1.BÖLÜM 1.SAYI SİSTEMLERİ Başka bir gezegeni ziyaret etmedikçe, nesneleri ondalık sayılar kullanarak sayarak hayatımızı geçiririz. Matematikçiler ondalık ifadesini 10 tabanında sayma sistemi olarak değerlendirirler.

Detaylı

DERS 3 MİKROİŞLEMCİ SİSTEM MİMARİSİ. İçerik

DERS 3 MİKROİŞLEMCİ SİSTEM MİMARİSİ. İçerik DERS 3 MİKROİŞLEMCİ SİSTEM MİMARİSİ İçerik Mikroişlemci Sistem Mimarisi Mikroişlemcinin yürüttüğü işlemler Mikroişlemci Yol (Bus) Yapısı Mikroişlemci İç Veri İşlemleri Çevresel Cihazlarca Yürütülen İşlemler

Detaylı

DERS 7 PIC 16F84 PROGRAMLAMA İÇERİK. PIC 16F84 örnek programlar Dallanma komutları Sonsuz döngü

DERS 7 PIC 16F84 PROGRAMLAMA İÇERİK. PIC 16F84 örnek programlar Dallanma komutları Sonsuz döngü DERS 7 PIC 16F84 PROGRAMLAMA İÇERİK PIC 16F84 örnek programlar Dallanma komutları Sonsuz döngü Ders 7, Slayt 2 1 PROGRAM 1 RAM bellekte 0x0C ve 0x0D hücrelerinde tutulan iki 8-bit sayının toplamını hesaplayıp

Detaylı

Mikrobilgisayarlar ve Assembler. Bahar Dönemi. Vedat Marttin

Mikrobilgisayarlar ve Assembler. Bahar Dönemi. Vedat Marttin Mikrobilgisayarlar ve Assembler Bahar Dönemi Vedat Marttin Bellek Haritası Mikroişlemcili örnek bir RAM, ROM ve G/Ç adres sahalarının da dahil olduğu toplam adres uzayının gösterilmesinde kullanılan sisteme

Detaylı

C Konsol Giriş Çıkış Fonksiyonları

C Konsol Giriş Çıkış Fonksiyonları C Konsol Giriş Çıkış Fonksiyonları Öğr. Gör. M. Ozan AKI Rev 1.0 Stringlerde Özel Karakterler \n : Bir sonraki satırın ilk sütununa git \b : Backspace (önceki karakteri sil) \a : Bip sesi \\ : Ters bölü

Detaylı

T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI UÇAK BAKIM MİKROİŞLEMCİLER 523EO0014

T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI UÇAK BAKIM MİKROİŞLEMCİLER 523EO0014 T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI UÇAK BAKIM MİKROİŞLEMCİLER 523EO0014 Ankara, 2011 Bu modül, mesleki ve teknik eğitim okul/kurumlarında uygulanan Çerçeve Öğretim Programlarında yer alan yeterlikleri kazandırmaya

Detaylı

Bil101 Bilgisayar Yazılımı I. M. Erdem ÇORAPÇIOĞLU Bilgisayar Yüksek Mühendisi

Bil101 Bilgisayar Yazılımı I. M. Erdem ÇORAPÇIOĞLU Bilgisayar Yüksek Mühendisi Bil101 Bilgisayar Yazılımı I Bilgisayar Yüksek Mühendisi Kullanıcıdan aldığı veri ya da bilgilerle kullanıcının isteği doğrultusunda işlem ve karşılaştırmalar yapabilen, veri ya da bilgileri sabit disk,

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. Caner ÖZCAN

Yrd. Doç. Dr. Caner ÖZCAN Yrd. Doç. Dr. Caner ÖZCAN Diziler ile Pointer Arası İlişki Bir dizi adı sabit bir pointer gibi düşünülebilir. Diziler ile pointer lar yakından ilişkilidir. Pointer lar değişkenleri gösterdikleri gibi,

Detaylı

İÇİNDEKİLER 1. KLAVYE... 11 2. KLAVYE RB0... 19 3. KLAVYE RBHIGH... 27 4. 4 DİSPLAY... 31

İÇİNDEKİLER 1. KLAVYE... 11 2. KLAVYE RB0... 19 3. KLAVYE RBHIGH... 27 4. 4 DİSPLAY... 31 İÇİNDEKİLER 1. KLAVYE... 11 Satır ve Sütunlar...11 Devre Şeması...14 Program...15 PIC 16F84 ile 4x4 klavye tasarımını gösterir. PORTA ya bağlı 4 adet LED ile tuş bilgisi gözlenir. Kendiniz Uygulayınız...18

Detaylı

DIGIAC 2000 Deney Seti PAT 80286 İŞLEMCİ KARTI :

DIGIAC 2000 Deney Seti PAT 80286 İŞLEMCİ KARTI : DIGIAC 2000 Deney Seti DIGIAC 2000 deney seti, çeşitli işlemler gerçekleştirmek üzere tasarlanmış üç adet kart ve hem program yazmak hem de kartlarla haberleşmeyi sağlamak için kullanılacak bir adet bilgisayardan

Detaylı