İSTANBUL TİCARET ODASI TARIM ENVANTERİ VE ALTERNATİF ÜRÜNLER GELİŞTİRİLMESİ. HAZIRLAYAN Prof. Dr. A. Halis Akder

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "İSTANBUL TİCARET ODASI TARIM ENVANTERİ VE ALTERNATİF ÜRÜNLER GELİŞTİRİLMESİ. HAZIRLAYAN Prof. Dr. A. Halis Akder"

Transkript

1

2 İSTANBUL TİCARET ODASI TARIM ENVANTERİ VE ALTERNATİF ÜRÜNLER GELİŞTİRİLMESİ HAZIRLAYAN Prof. Dr. A. Halis Akder YAYIN NO: İstanbul, 2007

3 Copyright İTO Tüm haklar saklıdır. Bu yayının hiç bir bölümü, yazarm ve İTO'nun önceden yazılı izni olmaksızın mekanik olarak, fotokopi yoluyla veya başka herhangi bir şekilde çoğaltılamaz. Eserin bazı bölümleri veya paragrafları, sadece araştmna veya özel çalışmalar amacıyla, yazann adı ve İTO belirtilmek suretiyle kullanılabilir. ISBN İTO ÇAĞRI MERKEZİ Tel: (212) 444 O 486 İTO yayınlan için ayrmtılı bilgi Bilgi ve Doküman Yönetimi Şubesi Dokümantasyon Servisi'nden almabilir. Tel Faks E-posta İntemet (212) (212) ito.org.tr Odamız yayınlarma tam metin ve ücretsiz olarak intemetten ulaşabilirsiniz. YAYINA HAZIRLIK, BASKI, CİLT Artus Basım Huzur Mah. İmam Çeşme Cad. No: 14/1 Seyrantepe/İstanbul Tel: (212) Faks: (212)

4 ÖNSÖZ "Türkiye kendi kendine yeten 7 ülkeden biridir..." Hepimizin yıllardır bildiği bu cümle acaba gerçekleri ne kadar yansıtıyor? Bildiğimiz gibi Türkiye'nin ekilebilir alanlan, sulama imkanlan, toprak ve coğrafi yapısı ile iklim koşulları ülkemize büyük bir avantaj sağlamaktadır. Ancak, diğer taraftan da, toprakların bölünmüşlüğü, girdi maliyetlerinin yüksekliği, tarımda bilinç düzeyinin arzu edilen seviyede olmayışı, tarım istihdamında son yıllarda görülen büyük çözülme ve tabi ki AB ve ABD başta olmak üzere rakiplerimizin tarım sübvansiyonları ise önemli dezavantajlarımız olarak ortaya çıkmaktadır. İstatistikler Türk tarımının 1980 sonrası sanayileşme sürecinde ülke ekonomisindeki ağırlığını gittikçe kaybettiğini ve %10'un altma indiğini göstermektedir. Bir çok üründe dünyanın önemli üretici ve ihracatçıları içinde iken, şimdilerde pek çok üründe de ithalatçı konumuna gelmemiz üzüntü vermektedir. Bir sektörde başarı isteniyorsa öncelikle o sektörün "artı ve eksilerinin" bir nevi envanterinin ortaya konması şarttır. İşte İstanbul Ticaret Odası olarak biz bu çalışmada ülkemizin tarım sektöründeki durumunu ortaya koymayı hedefledik. Kalori ve enerji boyutu ile "Kendine Yeterlilik Oranı" baz alınarak tarımsal ürünlerde ne durumda olduğumuzu kamuoyunun bilgisine sunan bu eserde, ayrıca ülkemizde denenmiş olan Altematif Tanm konusunda hangi aşamaların izlendiği, ne gibi çalışmalar yapıldığı ve neden başansız olunduğuna ilişkin çarpıcı açıklamalar bulacaksınız. "Tanm Envanteri ve Altematif Ürünler Geliştirilmesi" kitabımızın üyelerimize ve tüm ilgililere faydah olmasını diler, araştırmayı gerçekleştiren Prof. Dr. Halis Akder'e teşekkür ederim. Dr. Cengiz Ersun Genel Sekreter

5

6 SUNUŞ Bu çalışma İstanbul Ticaret Odasının önerisi ve maddi desteği ile hazırlandı. Orijinal soru "altematif ürün" ve "tarımda envanter" çalışması üzerineydi. Araştırmacmm değişiklik önerileriyle "tanm envanter" çalışması "kırsal kalkmmaya" dönüştürüldü. "Alternatif ürün konusunu" destekleyen "kendine yeterlilik" çalışması araştırmacı tarfından önerildi. Aralarındaki ilişkiye rağmen okuyucunun raporu tarımla ilgili üç ayn çalışma biçiminde de değerlendirmesi en uygunu. Kendine Yeterlilik, çalışması Türkiye'de sık sık gündeme gelen, ^'kendine yeterli yedi ülkeden biri olmak" efsanesine bir ölçüde ışık tutmaya çalışan kavramsal ve sayısal bir çalışma. Ürün düzeyinde kendine yeterlilik oranlan hesaplandığı gibi, sayısal sonuçların yorumlanmasına da yer verildi. Altematif Ürün Programı Türkiye'de 2001 yılından sonra genel tarım reformu içinde gündeme geldi. Bir boyutuyla da kendine yeterlilik üzerine bir proje. Bu yıl arzulanan sonuçlar elde edilemeden son bulmak üzere. Araştırma altematif ürün olarak yanlız fındık ve tütün konusuyla sınırlı kalmadı. Türkiye'de daha önce denenmiş başka altematif ürün programlarını da araştırılarak son uygulamalarar kıyaslamayla değerlendirmeye çalışıldı. "Tarım envanteri mi tarım sayımı mı?" sorusu, Türkiyede bir tanm envanteri hazırlanacaksa bunun hangi kırsallık ölçümü ve bölgelemesiyle yapılması üzerine kavramsal ve sayısal bir çalışma. Kırsal gelişme ve tanm politikaları arasındaki farklar tartışıldığı gibi, Türkiye'nin hangi bölgesi ne kadar kırsaldır sorusu cevaplanmaya çalışıldı. Burada elde edilen sonuçlar her türlü tarım envanter çalışmasına tabanı olacak niteliktedir. Çalışmayı İstanbul Ticaret Odası'nın akademik çalışmaları destekleme anlayışı mümkün kılmıştır ancak, çalışmalarm içindeki bütün görüşler ve sorumluluğu araştırmacıya, çalışmayı kaleme alan Orta Doğu Teknik Üniversitesi, İktisat Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. A. Halis Akder'e aittir. Prof. Dr. A. HaUs Akder

7

8 İÇİNDEKİLER Sayfa No. SUMMARY TARIMDA KENDİNE YETERLİLİK Giriş Yeterli Olmak ya da Yetinmek Ekonominin Tümünde ya da Tanmda Kendine Yeterlilik Tanmda Kendine Yeterlilik Nasıl Yorumlanabilir? Tanm Ürünleri Arzı ve KuUammı Temel Tanm Ürünleri İçin Kendine Yeterlilik Oranlan İthalata Bağımlılık İhraç Edebilirlik Gıda Bilançosu Sonuç Ek: Bitkisel Ürün Denge Tabloları Ek: Kendine Yeterlilik, İthalat Bağımlılığı ve İhraç Edilebilirlik Endeksleri (Ürün Düzeyinde) TARIM İÇİN ÖZEL BİR DESTEK: ALTERNATİF ÜRÜN Giriş Gelir ve İkame Yeni Bitkiler 'lerde Bir Alternatif Ürün Denemesi: Haşhaş Yasağı Alternatif Ürün Çalışmasının Organizasyonu Rapordaki Alternatif Ürün Analizi Kuraklık Kıtlık Demiryolu ve Patates Göç Kuraklık Kıtlık ve Patates Demiryolu ve İlginç Bir İhracat Desteği Hastalık ve Patates İçin Alternatif Ürün 72

9 2.6 Sıtma ve Okaliptüs Giriş Osmanlı Döneminde Okaliptüs Cumhuriyet Döneminde Alternatif Ürün: Okaliptüs Yeniden Alternatif Orman Ürünü îmha Edilecek Tütün Yerine Alternatif Ürün Fındık Söktürmek Giriş Fındık Politikası Neden Sorunlu? Uygulanamayan Yasa Alternatif Ürün Programı Zorluklar-Çözümler Değerlendirme ve Sonuçlar TARIM ENVANTERİ YA DA TARIM SAYIMI Giriş Envanter ve Sayım Birbirinden Farklı mı? Kırsal Gelişme ve Tarım Envanteri Türkiye'nin Kırsal Gelişme Deneyimi Tarım Politikası ya da Ku-sal Politika AB'nin Yeni Kırsal Politikası Kırsal Mekan - OECD Yaklaşımı Türkiye'nin Bölgelendirilmesi ve Kırsallığın Kapsamı Sonuç Ek Tablolar 108 KAYNAKÇA 111

10 TABLO LİSTESİ Tablo 1.1 Tarımsal İthalatı ya da İhracatı En Yüksek Ülkeler 18 Tablo 1.2 İç Pazarda Kendine Yeterlilik Oranlan ( ) 24 Tablo 1.3 İthalata Bağımlılık Endeksleri ( ) 26 Tablo 1.4 İhraç Edilebilirlik Endeksleri ( ) 28 Tablo 1.5 Türkiye'de Adam Başına Günlük Enerji Tüketimi (Kcal)...30 Tablo 1.6 İnsan Gıdası Günlük Enerji Tüketimi (Kcal) 32 Tablo 1.7 Bitkisel İnsan Gıdası Günlük Enerji Tüketimi (Kcal) 33 Tablo 1.8 Hayvansal Gıda ve Su Ürünleri Günlük Enerji Tüketimi (Kcal) 33 Tablo 1.9 Gıda Tüketimi ( günlük ortalama) 34 Tablo EK 1 Kişi Başına Tüketim (Kg) 40 Tablo EK 2 YeterUlik Derecesi (%) 42 EK 2 Tablo 1 İç Pazarda Kendine Yeterlilik Oranlan ( ) 44 EK 2 Tablo 2 İthalata Bağımlılık Endeksleri ( ) 46 EK 2 Tablo 3 İhraç Edilebilirlik Endeksleri ( ) 49 EK 2 Tablo 4 Türkiye'de Adam Başına Günlük Enerji Tüketimi (Kcal) 51 Tablo Yılında Altematif Ürün İçin Başvurular 81 Tablo: yılında Tütün Yerine Dikilen Ürünlerin Dağılımı 82 Tablo Yılında Altematif Ürün İçin Başvuralar 82 Tablo Yılında Altematif Ürün İçin Başvurular 83 Tablo Fındık Programına 2003 Yılında Başvuralar 87 Tablo Fmdık Programına Başvuralar 87 Tablo Fmdık için Altematif Ürün Ödemeleri 88 Tablo AB Kırsal GeUşme Politikası (Rekabet Gücü Eksenli). 98 Tablo AB Ku-sal Gelişme Politikası (Toprak Yönetimi Eksenli) 99 Tablo AB Kırsal Gehşme Politikası (Lider Eksenli) Tablo Tablo Tablo Tablo 3.EKİ Kırsallık derecesine göre bölge tipi: Ülke içinde kırsal nüfus ve alan Türkiye'de Kırsallık Derecesine göre Bölge Tipleri (Nüfus 1990 / Nüfus 2000) 103 Türkiye'de Kırsallık Derecesine göre Bölge Tipleri (Alan 1990 / Alan 2000) 106 OECD Yöntemine Göre NUTS Bölgelerinin Kırsallığı

11

12 SUMMARY This book presents three studies on Turkish Agriculture. The first study is on "self-sufficiency" in agriculture. After a conceptual discussion the study discusses several alternatives for measurement. Self-sufficiency is actually a desirable value shared by large population groups, however, if one tries to measure it as a policy variable several difficulties arise. The well-known self-sufficiency index, domestic production over domestic consumption is suitable at individual product level, it is not suitable for aggregation besides it informs just about the "self component and not about "sufficiency". It measures the share of domestic production in consumption. However if all indices are put together they don't say anything about the (minimum food requirements) food self-sufficiency. Some other deficiencies of the index may be overcome by alternative indexes such as "import dependency index" and "exportability index". All these indices reveal that Turkey is largely self sufficient in many vegetal and animal products since at least The highest and consistent deficiency is observed in oil-crops. Energy consumption per capita is actually the measurement of human food consumption. In contrast to self-sufficiency index, human food consumption gives reasonable information on "sufficiency" if individual values of all food items are aggregated. The daily minimum energy requirement (1970 Kcal for Turkey) may then be compared to actual outcome (3416 Kcal in 2007). As the numbers reveal Turkey has "sufficient" food, well above the minimum requirements. However, some studies indicate that there are still undernourished population groups. The self-sufficiency achieved and maintained in Turkey is not cost free. Cereals meet the main source of energy and cereals are protected by very high tariffs, that is, the consumers pay considerably higher than world prices. The forthcoming World Trade Organization negotiations and Turkish ambitions for EU full membership will put the old self-sufficiency policies under great pressure.

13 The second study is on "alternative crops". "Alternative crop" was actually a sub-component of the recent (2001) Agricultural Reform Project. The aim of the project was to limit hazelnut production in westem Black-Sea provinces and tobacco production in the Southeast. The introduction of alternative (new) crops is in Turkey not new. This very last attempt distinguishes itself from the former ones by its policy tool. Direct income subsidy has been given for this purpose for the first time. However, the project has not been successful. The reasons of this failure have been investigated by looking at former attempts. Altemative crop programme during the opium ban, introduction of eucalyptus trees, introduction of potatoes are described for emphasizing strong and week components of hazelnut and tobacco programmes. The study concludes that the programmes have emphasized the problem crop and not the altemative and the allowed time for the transition was too short. The third study is on rural development. Does Turkey need an inventory survey for rural development? The study gives some information on past agricultural census and "village" inventory surveys and the growing importance of rural development because of EU candidacy. The study calculates the basic information on rurality in Turkey by OECD methodology. The results are presented at NUTS I, II and III levels.

14 1. TARIMDA KENDİNE YETERLİLİK 1.1 GIRIŞ "Türkiye'nin tarımda kendine yeten yedi ülkeden biri olduğu" açıklandığında hemen herkes bu nitelemeyi hiç sorgulamadan kabullenmişti. Eski Cumhurbaşkanlarından Süleyman Demirel sihirli cümlesini, biraz da topluma moral vermek üzere ilk söylediğinde, kimse: "Diğer altı ülke hangileri? Kim, nasıl hesaplamış?" diye konuyu sorgulayıp, tartışmadı. Kendisi tarafmdan çok sık yinelenmediği halde, Türkiye'ye yakıştırdığı nadir sanılan özellik hemen benimsendi. Çünkü dile getirdiği duyulmak istenen, paylaşılan bir değerdi. Bu değer Osmanlı'dan Cumhuriyete uzayan savaşların sıkıntılarının, kuraklık, açlık, borçluluğun getirdiği bunalımların sonucunda oluşmuştu. Olumsuz deneyimler nedeniyle özlenmiş, bunlara rağmen erişildiği düşünülmüş, ekonomik ve siyasi bağımsızlıkla ilişkilendirilmişti. Hatta aradan uzun zaman geçtikten sonra bile değişmez bir özellikmiş, sanki kendine yeterli ülkeler ancak bu sihirli sayı kadar olabilirmiş gibi, hayal kırıklığı duyulduğunda: "Hani kendine yeterli yedi ülkeden biriydik?" diye, kendine yeterli ülkeler sekize, dokuza çıkamazmış ya da dörd'e, beş'e inemezmiş gibi, "kendine yeterli yedi ülkeden biri olmak" yanlız Tükiye'nin sürdürmesi gereken değişmez özelliği imiş gibi davranıldı. 1.2 YETERLI OLMAK YA DA YETINMEK Kendine yeterlilik özellikle kişisel düzeyde antik dönemden bu yana tartışılıyor. İlk anda uyandu-dığı izlenimin aksine, çok kolay ve her zaman masum bir konu da değil. Kendine yeterli duruma gelmek bir uçta ideal olarak, "en yaşamaya değer, hiç eksiği kalmamış hayata erişmek" anlamına gelmekte. Bu duruma erişmişlik (ermişlik), artık eksiği olamadığından kimseye ihtiyaç duymamak anlamına da gelebilir, yanlızlık anlamma da. Kendine yeterli olmanın iki boyutu var. Birincisi "kendi" kavramıyla ilgili, başkalarından bağımsız olmak, elindekini başkalarının yardımı (işbirliği) olmadan elde etmiş olmak. Diğeri "yeterlilik" herşeyden yeterince edinmiş olmak bunun için başkalarının yardımı alınmış, işbirliğine gidilmiş olabilir. Böylelikle kendine yeteriiliğe erişmenin iki yolu olabilir. İsteklerini tercihlerini kısa-

15 rak, kimseye ihtiyaç duymayacak düzeyde kendine yeterli düzeye gelmek, ikinci yol, herşeyi edinmeye çabalamak, bunun için yardım almaktan çekinmemek. ^ Bu görüşleri ülke, milli ekonomi düzeyine taşu-sak, hiçbir konuda ithalat gerekmiyorsa, ihracat da anlamsızdır. Kendine yeterlilik, otarşi, başka deyişle dış ticaret açısından tam bir izolasyon (yanlızlık) anlamına gelmektedir. İzolasyon yerine "bağımsız" gibi olumlu bir niteleme de kullanılabilir. Sahip olamayacaklarını istemekten vazgeçerek, eldekilerle yetinme ilkesiyle, gereksinimlerini kısarak da, koruyucu gümrük vergileri ve sübvansiyonlarla kendine yeterulik düzeyine erişmek ya da inmek mümkün. Bu yaklaşım, ideolojik, ahlaki bir boyutla da desteklenebilir. "Fiyatı ve kalitesi ne olursa olsun yerii malmı tercih edelim!" ya da " Yabancı mal kullanmayalım!" ya da "Bunlar lüzumsuz tüketim ürünleridir, hatta zararlıdu*!" gibi. Örnek olarak şimdilerde öne çıkan, tüketimi kısıtlamayı öneren çevreci değerler gösterilebilir.2 Öte yandan milli ekonominin niteliği kaybolmadan, hangi ölçüde uluslararası işbölümünden yararlanarak, kendine yeterlilik artırılabilir ya da erişilebilir? Öncelikle tartışılması gereken konu kendine yeterliliğin hangi toplumsal düzeyde arzulandığı ve anlamlı bulunduğudur. Bireyler, ömeğin "Robinson Crusoe" kendine yeterli olamamıştır, batık gemi olmasaydı, hayatta kalamazdı. Kendine yeterliliğe en erken belki bölgesel düzeyde erişilebilir. Antik dönemde Plato'nun site-devleti, tastamam kendine yeterli olabilmek için gereku olan işbölümü düzeyini tartışmaktadm^ Bu işbölümü de en az bir site-devleti büyüklüğünde erişilebilirdir. Böyle bir devletin içindeki sosyal birimler, bireyler, hanehalklan, köyler tek başlanna kendine yeterli olmaya çalışmaz, birbirlerinin gereksinimlerini karşılayarak, herkesin her gereksiniminin karşılandığı bir bütün oluştururlar. Ya da milli ekonominin kendine yeterliliği köy düzeyindeki kendine yeterliliğe tercih edilir çünkü köy düzeyi hiç bir zaman milli ekonominin sağlıyabileceklerini veremez (yetersiz kalır). Başka deyişle kendine yeterlilik bütünle parçalarının ilişkisi üzerine bir konudur. 1 E.Brown, "Arsitotle on the Choice of Lives: Two Concepts of Self-sufficiency", Department of Philosophy, Washington University in St.Louis (draft). 2 M. AUaby, RBunyard (1980) The Politics of Self-Sufficiencv, Oxford University Press, Oxford. 3 M.Wheeler (1955) "Note: Self Sufficiency and the Greek City", Journal of the History of Ideas, Vol.16, No3, June 1955, pp

16 örneğin Cumhuriyetin başlangıcmda nüfusun dörtte üçü köylerde yaşıyordu ve bu köylerin çok büyük bir kısmı içine kapahydı. Ürettiklerini kendileri tüketiyordu, başka deyişle çok düşük bir tüketim düzeyinde kendilerine yeterliydiler. Bu köy kalkınması konusuyla ilgilenenlerin o günlerde hiç de övündükleri bir özellik değildi. Arzulanan kendine yeterli birimlerden (hanehalkı, köy, bölge) oluşan bir bütün değildi. îşbölümüyle birbirine bağımlı birimlerden oluşan bütünün, milli ekonominin, başka milli ekonomiler karşısmdan kendine yeterli olması, ekonomik ve politik açıdan bağımsız olmasıydı. Bunun altematifi (devamı), uluslararası anlaşmalarla söz konusu işbölümünü, uluslararası işbölümüyle milli ekonomiler arasında da geliştirerek daha üst düzeyde bir üretim-kendine yeterliliğe taşımak. Ömeğin AB'yi benimseyerek tam üye olan bir ülke bu yolla kendine yeterliliğini daha üst düzeye taşıyabileceğini ileri sürebilir ya da kendine yeterlilik düzeyinin çok yüksek olduğu bir bütünün parçası olduğunu ileri sürebilir. Kendi başına, kendine yeterlilik yerine daha üst düzeyde bir kendine yeterliliğin (işbölümünün) parçası olmak! Bu aşamada kendi olmak, ekonominin milli olmasından taviz verilmesi kaçınılmaz gibi görülüyor. AB hükümetlerarası işbirliği ile mi ilerlemeli yoksa bir federasyon olmaya mı çalışmalı? Henüz kesin karara vanlmamış bir konu. Konuya şöyle de bakılabilir. Milli ekonominin kendine yeterliliği ile yetinmenin ya da uluslararası işbirliğine uyum konusunda temkinli adım atmanm kaybettirecekleri olabilir. Milli ekonominin uluslararası işbölümünden çekinerek kendine yeterli kalmaya çalışmasmm fırsat maliyeti vardır. Bu en başta korunmaya çalışılan (bazı) başka değerlerin bedelidir. Milli ekonomilerin kendine yeterli olma çabasının yakın tarihte masum olmayan ömekleri de var. İkinci Dünya Savaşı öncesinde Almanya ve Sovyetler Birliğini'nin bu yönde imrenilmeyecek deneyimleri olmuştur.^ Türkiye o dönemin ideolojilerinden herkes kadar etkilenmiştir. Konuya o zamanlar Türkiye'de tanm açısından hassasiyet gösterilmiş olmasının bir nedeni de tarımın ekonominin en büyük sektörü olmasıyla ilişkilidir. Oysa milli ekonominin kendine yeterliliği yaklaşımlarında ön planda olan tanmda kendine yeterlilik değildir. Tersine kendine yeterlilik kaygısını doğuran endüstrileşme ve finansmamdu*. Endüstrileşmiş, endüstrileşen ülkelerin hammadde kaygısı "kendine yeterlilik sorunu" olarak dile getirilmiştir. Bugün de petrol-enerji 4 J.M.Keynes (1933) "National Self-Sufficeiency The Yale Review, Vol. 22, No 4, pp

17 konusunda aynı kaygı tüm tazeliği ile sünnektedir. Bu tür tartışmalar geçmişte bir ülkenin kendine yeterli olabilmesi için genişlemesi gerektiğine, politik gücünün nerelere uzanması gerektiğine, coğrafya, doğal sınırlar, istila, kolonizasyon gibi konulara varabilmiştir. Ancak tartışmanm bu yönü "jeopolitik" kavramına yönelmektedir.^ 1.3 EKONOMININ TÜMÜNDE YA DA TARıMDA KENDINE YETERLILIK Bu yazıda tartışılmak istenen konu genel düzeyde (her alanda) kendine yeterlilik değil, tarımda, hatta daha doğrusu gıda-tarım konusunda kendine yeterlilik. Böyle bir ayınm anlamlı mı ve bu ilke tanm politikasmm üst amacı olmalı mı? Kendine yeterlilik işbölümü mantığına göre etkileşimli bir bütünken, genel bir iktisat politika ilkesi olabilecekken, tek başına tanmda kendine yeterli olmanın aynca bir mantığı var mı? Bu kendine yeterlilik kendi başına bir amaç değil de ekonomik ve politik bağımsızlık açısından gerekçeleniyorsa, kısmi bağımsızlık olabilir mi? Akla gelen ilk ve bir ölçüde de tek neden, (tarım) gıdanın temel bir gereksinim olmasıdır. Diğer tüketimlerden vazgeçildiğinde hoşnutsuzluk olabilir, gıda eksikliği ise sağlık hatta yaşamın yitirilmesiyle sonuçlanabilir.^ Böyle bakıldığında gıda konusunda kendine yeterli olmanın savunabilinecek bir nedeni var. Ancak gerekçe böyleyse bundan üretilmek istenen her tanm ürününde kendine yeterli olmalı, görüşü çıkmıyor. Ülke insanlannm dengeli beslenme gereksinimlerini karşılama konusunda kendine yeterli olmadığı gibi bir sonuca vanlıyor. Ömeğin bu kapsama hammaddeleri ya da zaten sağhğa zararlı olduğu için tütünü dahil etmek tutarsızlık yaratır. Bu yazıda ele aimmak istenen toplumun önem verdiği "kendine yeterlilik" konusunu açmak, seçilmiş ürünler yardımıyla kendine yeterliliği istatistiklerle izlemek, kendine yeteriiliğin bir tanm politikası hedefi olarak Türkiye'nin. Dünya Ticaret Örgütü Tanm Anlaşaması ve Avrupa Birliği'nin Ortak Tanm Politikasına uyumu açısından tartışmak. Son zamanlarda konu, "tarım 5 J.Mattem (1942) Geopolitik, Doctrine of National Self-Sufficiency and Empire, The Johns Hopkins University Studies in Historical and PoHtical Science, Series LX, Number 2,Baltimore. 6 Aslmda bu zayıf bir gerekçedir. İlaç sanayii, buna bağh olarak kimya ve enerji, diğer sektörler de benzer tezler ileri sürebilirler.

18 politikasında bağımsızlık kaybı" boyutuyla da tartışılmaktadır.'^ Bu çalışma tarımda kendine yeterli olmalıyız ya da olamayabiliriz gibi bir değeri savunmak ya da yermek için yazılmadı. Çalışmanın amacı tarımda kendine yeterliliği, tarım politikası kaygısıyla izleyeceklere sayısal (istatistiki) ölçü verebilmek, "tarımda kendine yeterlilik ölçülebilir mi?" konusunu irdelemek. 1.4 TARıMDA KENDINE YETERLILIK NASıL YORUMLANABILIR? Türkiye'de tanmda kendine yeterlilik düzeyinde düşüş olduğu ileri sürülerek kaygılanılıyor, herkes söyleniyor, ancak konuyu tartışan hele ölçmeye çalışan hemen hemen kimse yok gibi. Yanlız dışticaret, artan ithalat verileri dile getiriliyor. İç pazardaki üretimle, tüketimin hangi oranda karşılandığı kendine yeterlilik düzeyini gösterir. Toplumda yaygın bir yanılgı olarak kendine yeterlilik olarak dış ticaret verilerinden, ithalat ve ithalattaki artışa bakılıyor. Bu yanıltıcı olabilir. En baştan söylenmesi gereken dünya da tarım ürünü ithal etmeyen ülke olmadığıdır! Eğer ithalat kendine yeterliliğin ölçüsüyse bu yeterliliğe son verilere göre tüm ürünlerde erişmiş değil altı, yedi, hiç bir ülke olmadığıdır. ^ Y. Çağlar (2006) "Tarımsal gelişme" politikalannda "verimlilik" sorunu ve ülkesel bağımsızlık, İktisat İşletme ve Finans, Yıl 21, No 245, S.5-20.

19 Tablo 1.1 Tarımsal İthalatı ya da İhracatı En Yüksek Ülkeler (milyon US$ 2004) Sıra no İthalat ihracat Sıra No 1 ABD 59,874 ABD 63, Almanya 50,812 Almanya 39, Çin 41,688 Çin 20, İngiltere 41,406 İngiltere 21, Fransa 34,638 Fransa 46, İtalya 31,694 İtalya 24, Hollanda 28,707 Hollanda 47, Belçika 23,042 Belçika 26, İspanya 19,798 İspanya 24, Kanada 15,194 Kanada 20, Japonya 41, Meksika 15, RusyaFed. 12, Kore 10,616 Brezilya 27,215 5 Avustralya 20, Arjantin 15, Türkiye 4,659 Türkiye 5, Kaynak: FAO Yukarıdaki tablodan da görüldüğü gibi dünya da tarım ürünleri ihracatı en yüksek ülkelerle, ithalatının en yüksek olduğu ülkeler büyük ölçüde çakışmaktadır. Bütün ülkeler dikkate alındığında gözlemlenen ülkelerin ithalatlarını azaltma yönünde bir gelişme göstermedikleridir. Genel eğilim olarak hem ithalatm hem ihracatm arttığı daha denk bir ticaret hacmine doğru yönelme olduğu ileri sürülebilir. Türkiye tarım ürünleri ticaret hacmi sıralamasında üst kısımlarda yer almaktadır yılında İthalatta 28., ihracatta 25. sırada yer almıştır. İthalat ve ihracat miktarları da birbirine oldukça yakındu". Ancak yakın geçmişte ithalatın daha hızlı artmış olduğu söylenebilir. Bir ürünün hiç ithal edilmemesi o ürün için kendine yeterlilik ölçütü olarak kullanılabilir mi? Ömeğin Türkiye uzun yıllardır hayvan ürünleri it-

20 halatını büyük ölçüde yasakladı. Bu Türkiye'nin kendine yeterli olduğu anlamına geliyor mu? İki konuya açıklık getirmek gerekiyor. Eğer Türkiye bu koşullarda da hayvansal protein (kalori,hayvansal protein, yağ) açısından dengeli beslenebiliyor ve bu proteini en düşük gelirli toplum grupları da yeterince satın alabiliyorsa, evet, yoksa hayır. Aynca işlenmiş ürünler de dikkate alınmadan, tek başına dış ticaret dengesi de kendine yeterliliği göstermez. Özellikle iktisat açısından kendine yeterlilik tam tutarlılıkla tanımlanılacaksa ilk model olarak dış ticaretin olmadığı (otarşi) bir durum düşünülmeli ve şu soru cevaplanmalıdır: "Toplumun dengeli beslenmesini sağlayacak gıda ürünlerini (ham maddeyi) üretebiliyor mu?" Cevap evet ise o ülke "gıda" açısından kendine yeterliliğin dışarıdan bağımsızlık (kendi) boyutuna erişmiş olarak nitelenebilir. Ancak dikkat edilmesi gereken, tartışmalı olabilecek bir kısıt var. Esas soru, beslenme ve hammadde açısından asgari gerekler yerine geldikten sonra üretim tüketimi karşılıyabiliyor mu olmalıydı? Bu da "kendine yeterlik" konusunun "yeterlilik" boyutu ile ilgili. Konuyu tartışmalı kılan "beslenmenin asgari gerekleri". Her dönemde beslenmenin ideal ölçüleri var, biliniyor. Ama zaman içinde erişilen yeni bilgilerle değişiyor. Öte yandan alt sınırlar tartışmalı. Aynca bir ülke için tek bk ölçü yetersiz. İdeal olarak yaşa, cinsiyete, ekolojiye, mevsime göre bir dağılım bilgisine gereksinim var. Başka deyişle her ülkenin (ortalama) asgari beslenme gereksinimleri farklı. Konunun bir de girdi-teknoloji boyutu var. Türkiye'de tarımda kendine yeterliliğe nihai ürünler, tarımsal ürünler açısından yaklaşıyor. Oysa tarımsal üretim için, yakıt, tohum, gübre, makina hatta bazı özel ürünlerde (çay) kaçak işgücü bile (ithal ediyor) gerekiyor. Ömeğin petrol fiyatlarının daha da aşırı artması ve buğday üretiminde kendine yeterliliğin korunmasında ısrar edilmesi buğdayı ithal etmekten daha fazla dışa bağımlılığına neden olabilir ya da girdi ithalatının yol açtığı yeterlilik kaybı, nihai ürün ithalatından daha büyük sorun yaratabilir? Başka deyişle tarımda nihai ürün açısından kendine yeterlilik, genel düzeydeki (diğer sektörlerdeki) kendine yeterlilikten daha mı önemli sorusu "tarımda ithal ikamesi ne zaman karlıdır?" sorusuna indirgenebilir.

21 1.5 TARıM ÜRÜNLERI ARZı ve KULLANıMı Eldeki hazır istatistiklerle "kendine yeterlilik" ölçülebilir mi?" Hayır! Bunun yapılabilmesi için eldeki istatistiklerin her ürünün arzını ve kullanımını ortaya koyacak biçimde yeniden düzenlenmesi gerekir. Bu amaçla bütün üretim ve dış ticaret verilerinin temel ürünlere dönüştürülmesi gerekir. Bu içpazarda "tüketimin" hesaplanabilmesi için kaçımlmazdu*. Temel tarım ürünlerinin üretim istatistikleri yayınlanıyor ancak net değer değiluer. Bunlardan tahmini ürün kaybmm çıkartılması gerekir. En önemli soru bu temel ürünlerin ne kadarının iç pazarda tüketilmek ne kadarının yurtdışına ihraç edilmek üzere üretildiğini bilebilmek, tahmin edebilmek? Benzer sorular ithalat için de geçerli. Kendine yeterlilik tartışılırken ithalatın ne kadarının içpazarada tüketilmek ne kadarının yeniden ihraç edilmek üzere ithal edildiğinin de bilinmesi gerekiyor. İthal ürünlerin de temel tanm ürünlerine dönüştürülmesi kaçınılmaz. Bu istatistikler Türkiye'de TÜİK tarfından bitkisel üretimle sınırlı olsa da yılları için sunuldu.^ Ancak daha önce FAO tarafından yaklaşık ikiyüz temel ürün ve tüm ülkeler için bu veriler yayınlanmaya başlamıştı.9 Tanm istatistiklerinde yer alan üretim istatistikleriyle, dış ticaret istatistiklerinde yer alan tanm ürünleri listesi birbirinden oldukça farklıdır. Dış ticaret ürün listesi daha uzundur. Çünkü işlenmiş tarım ürünlerini kapsamaktadır. Hatta bazı tanm ürünleri işlenme sonucu tarımsal niteliklerini kaybederek, tekstil gibi, sanayi ürününe dönüşmüştür. Kendine yeterlilik muhasebesi (ürün denge tablolan) özellikle dış ticaret verilerinin temel tanm ürünlerine dönüştürülmesini zorunlu kılmaktadu*. Bu sürece dönüştürme diyoruz. Bu dönüştürme teknik katsayılarla yapılmaktadır. İşlenmiş ürünler doğrudan topraktan ya da hayvanlardan elde edilen temel ürünlere dönüştürülmelidir. Bu dönüştürme sonucu hazır istatistiklerde olamayan sorunun cevabı, ömeğin "Türkiye'de yetiştirilen buğday'm ne kadarı ihraç etmek için üretilmiş?" öğrenilebilir. Bu soruyu cevaplayabilimek için eski adıyla Devlet İstatistik Enstitüsü'nün bir yaymmdan yararlanarak, dış ticaret istatistiklerinden kepek, un, malt, tohum, bulgur, kahvaltılıklan buğdaya daha sonra makama, ekmek, pasta, nişasta, nişastası aimmış unu önce una sonra buğdaya hatta 8 TÜİK(2007) Bitkisel Ürün Denge Tabloları 2000/ /05, Yayın No: 3074, Ankara. 9 İki kurumun, özellikle dönüştürme konusunda kuuandıklan teknik katsayılar farklılık gösteriyor.

22 glikozu önce nişastaya, nişastayı una, unu buğdaya dönüştürülmesi gerekir, Benzer işlemler ithalat ve ihracat kalemleri için de yapılmak zorunda. Dönüştürme işlemi sanıldığmdan daha zor olabilir. Ömeğin ithal edilen şeker, şeker pancarına mı dönüştürülmeli, şeker kamışına mı? İhraç edilen alkol hangi temel ürüne dönüştürülmeli? Karar verbilmek için uzman görüşüne gerksinim var. Ne olursa olsun sonuçlar etkileniyor. Ömeğin FAO bütün ülkeler için aynı dönüşüm katsayılarını kullanıyor. Oysa ülkelerdeki teknolojiler farklı olabilir. Görüleceği gibi, ürün kayıpları, tohum, yem kullanımı gibi konularla ilgili teknik katsayılar da genellikle makul varsayımlardır oysa ülke içinde bile önemli farklılıklar gösterebilirler. Dönüştürmenin ana mantığı arz ve kullanımı denkliğini ölçebilmektir. Bir ürünün arzı aşağıdaki denklemlerden biriyle tanımlanabilir: A) başlangıç stoğu + üretim + ithalat = ihracat + yem + tohum + kayıp + başka gıda için işlenecek + gıda + diğer kullanım. B) Üretim + ithalat = ihracat + yem + tohum + kayıp + başka gıda için işlenecek + gıda + diğer kullanım + stoklanacak miktar. Bu durumda arz, üretim, stok değişiklikleri ve ithalat tarfmdan belirlenmektedir. Kullanım ise önce ihracat ve iç pazarda kullanım olarak ikiye ayrılabilir. İç pazardaki kullanımda, yem, tohum, kayıp, gıda olarak işlenecek, gıda ve diğer kullanım'dan oluşmaktadır. Bu denklemlerde gıda konusunda ölçülmeyen iki önemli unsur var: birisi, özellikle kırsal kesimde ticari olmayan böylelikle üretim istatistiklerine girmeyen gıda, bundan daha önemlisi gıda israfı! Ömeğin Türkiye'de her yıl büyük bir miktar (bayatlamış) ekmeğin atıldığı yazılır. Kullanılamayacak duruma gelmiş, ev, okul, kışla yemekhane ve otellerden atılan gıda önemli miktarlara varmaktadır. Bu kayıp henüz hesaplamalarda dikkate alınamamıştır. Bu denklemdeki verilerden çeşitu endeksler üretilebilir. Kendine Yeterlilik Oranı (KYO) = Net Üretim/Tüketim; Tüketim = Üretim+İthalat-İhracat olarak tanımlanabilir. Bu tüketimi insan gıdası tüketiminden ayırmak için iç pazarda brüt tüketim olarak adlandırmak bir kolaylık sağlıyabilir. Aynı mantıkla İthalata Bağımlılık Endeksi Hesaplanabilir (İBE). İthalat/ Tüketim, Tü- 10 DÎE (2003) Tarımsal Ürünlerde Teknik Dönüşüm Katsayıları ve Ürün Denge Tabloları ,Yayın no:2733, Ankara.

Vize Rejim Tablosu YEŞİL (HUSUSİ) PASAPORT. Vize Yok (90 gün) Vize Yok (90 gün) Vize Yok (90 gün) Vize Yok (90 gün) Vize Yok (90 gün)

Vize Rejim Tablosu YEŞİL (HUSUSİ) PASAPORT. Vize Yok (90 gün) Vize Yok (90 gün) Vize Yok (90 gün) Vize Yok (90 gün) Vize Yok (90 gün) Vize Rejim Tablosu ÜLKE ÇİPLİ (UMUMA MAHSUS) PASAPORT YEŞİL (HUSUSİ) PASAPORT GRİ (HİZMET) PASAPORT LACİVERT (DİPLOMATİK) PASAPORT A.B.D AFGANİSTAN ALMANYA ANDORRA ANGOLA ANTİGUA-BARBUDA ANTİLLER ARJANTİN

Detaylı

UMUMA HUSUSİ HİZMET DİPLOMATİK A.B.D Vize Var Vize Var Vize Var Vize Var. AFGANİSTAN Vize Var Vize Var Vize Var Vize Var

UMUMA HUSUSİ HİZMET DİPLOMATİK A.B.D Vize Var Vize Var Vize Var Vize Var. AFGANİSTAN Vize Var Vize Var Vize Var Vize Var VİZE TABLOSU Pasaport Vize Tablosu MAVİ YEŞİL GRİ KIRMIZI ÜLKE UMUMA HUSUSİ HİZMET DİPLOMATİK MAHSUS DAMGALI A.B.D Vize Var Vize Var Vize Var Vize Var AFGANİSTAN Vize Var Vize Var Vize Var Vize Var ALMANYA

Detaylı

2015 YILI OCAK EYLÜL DÖNEMİ EV TEKSTİLİ İHRACATI DEĞERLENDİRMESİ

2015 YILI OCAK EYLÜL DÖNEMİ EV TEKSTİLİ İHRACATI DEĞERLENDİRMESİ 2015 YILI OCAK EYLÜL DÖNEMİ EV TEKSTİLİ İHRACATI DEĞERLENDİRMESİ Ocak Eylül 2015 Dönemi Ev Tekstili Genel İhracatı 2015 Ocak - Eylül Dönemi KG M² USD EURO TL TOPLAM EV TEKSTİLİ İHRACATI 227.814.574 274.117.940

Detaylı

C.Can Aktan (ed), Yoksullukla Mücadele Stratejileri, Ankara: Hak-İş Konfederasyonu Yayını, 2002. DÜNYADA GELİR DAĞILIMINDA ADALETSİZLİK

C.Can Aktan (ed), Yoksullukla Mücadele Stratejileri, Ankara: Hak-İş Konfederasyonu Yayını, 2002. DÜNYADA GELİR DAĞILIMINDA ADALETSİZLİK C.Can Aktan (ed), Yoksullukla Mücadele Stratejileri, Ankara: Hak-İş Konfederasyonu Yayını, 2002. DÜNYADA GELİR DAĞILIMINDA ADALETSİZLİK Dünyada gelir dağılımındaki adaletsizliğin hangi boyutlarda olduğunu

Detaylı

TÜRKİYE DEKİ YABANCI ÜLKE TEMSİLCİLİKLERİ

TÜRKİYE DEKİ YABANCI ÜLKE TEMSİLCİLİKLERİ Ülke TÜRKİYE DEKİ YABANCI ÜLKE TEMSİLCİLİKLERİ Temsilcilik Türü Şehir Telefon Faks e-posta A.B.D. Başkonsolosluk Adana (0322) 346 62 62 (0322) 346 79 16 A.B.D. Büyükelçilik Ankara 455 55 55 467 00 19 A.B.D.

Detaylı

Çocukların emzirilme durumuna göre dağılımı (1995-2002*) Ek besinlerle birlikte anne sütü alanlar

Çocukların emzirilme durumuna göre dağılımı (1995-2002*) Ek besinlerle birlikte anne sütü alanlar TABLO 5. 2. DEMOGRAFİK BESLENME GÖSTERGELER, kavrukluk ve bodurluğun etkisinde olan Ülkeler ve Bölgeler Afganistan - - - - 48-25 52 84t 2 Arnavutluk 3 6 24 6 14 4 11 32-62 Cezayir 7 13 38 22 6 1 3 18-69

Detaylı

MÜCEVHER İHRACATÇILARI BİRLİĞİ MAL GRUBU ÜLKE RAPORU (TÜRKİYE GENELİ) - (KÜMÜLATİF)

MÜCEVHER İHRACATÇILARI BİRLİĞİ MAL GRUBU ÜLKE RAPORU (TÜRKİYE GENELİ) - (KÜMÜLATİF) ALTINDAN MAMUL MÜCEVHERCİ VE KUYUMCU EŞYASI 1 BİRLEŞİK ARAP EMİRLİ 269.665.223,68 305.580.419,69 13,32 ALTINDAN MAMUL MÜCEVHERCİ VE KUYUMCU EŞYASI 2 IRAK 155.240.675,64 92.044.938,69-40,71 ALTINDAN MAMUL

Detaylı

İÇİNDEKİLER. 1 2007-2008-2009-2010-2011 Yılları Yassı Ürünler İthalat Rakamları. 2 2007-2008-2009-2010-2011 Yılları Yassı Ürünler İhracat Rakamları

İÇİNDEKİLER. 1 2007-2008-2009-2010-2011 Yılları Yassı Ürünler İthalat Rakamları. 2 2007-2008-2009-2010-2011 Yılları Yassı Ürünler İhracat Rakamları İÇİNDEKİLER 1 2007-2008-2009-2010-2011 Yılları Yassı Ürünler İthalat Rakamları 2 2007-2008-2009-2010-2011 Yılları Yassı Ürünler İhracat Rakamları 3 2007-2008-2009-2010-2011 Yılları çelik borular İthalat-İhracat

Detaylı

TR33 Bölgesi nin Üretim Yapısının ve Düzeyinin Tespiti ve Analizi. Ek 5: Uluslararası Koşulların Analizi

TR33 Bölgesi nin Üretim Yapısının ve Düzeyinin Tespiti ve Analizi. Ek 5: Uluslararası Koşulların Analizi TR33 Bölgesi nin Üretim Yapısının ve Düzeyinin Tespiti ve Analizi Ek 5: Uluslararası Koşulların Analizi Sektörün genel özellikleri Kümes hayvanlarının etleri ve yenilen sakatatı Ürünler dünyada ortalama

Detaylı

ÜLKE NORMAL PASAPORT HUSUSİ VE HİZMET PASAPORTU DİPLOMATİK PASAPORT ABD Vize gerekiyor Vize gerekiyor Vize gerekiyor Afganistan Vize gerekiyor Vize

ÜLKE NORMAL PASAPORT HUSUSİ VE HİZMET PASAPORTU DİPLOMATİK PASAPORT ABD Vize gerekiyor Vize gerekiyor Vize gerekiyor Afganistan Vize gerekiyor Vize ÜLKE NORMAL PASAPORT HUSUSİ VE HİZMET PASAPORTU DİPLOMATİK PASAPORT ABD Vize gerekiyor Vize gerekiyor Vize gerekiyor Afganistan Vize gerekiyor Vize gerekiyor Vize gerekmiyor Afrika Cumhuriyeti Vize gerekiyor

Detaylı

C.Can Aktan (ed), Yoksullukla Mücadele Stratejileri, Ankara: Hak-İş Konfederasyonu Yayını, 2002. DÜNYADA VE TÜRKİYE DE İNSANİ YOKSULLUK

C.Can Aktan (ed), Yoksullukla Mücadele Stratejileri, Ankara: Hak-İş Konfederasyonu Yayını, 2002. DÜNYADA VE TÜRKİYE DE İNSANİ YOKSULLUK C.Can Aktan (ed), Yoksullukla Mücadele Stratejileri, Ankara: Hak-İş Konfederasyonu Yayını,. DÜNYADA VE TÜRKİYE DE İNSANİ YOKSULLUK İnsani yoksulluk (human poverty), Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı

Detaylı

RAKAMLARLA DÜNYA TARIMI

RAKAMLARLA DÜNYA TARIMI KÜRESEL KRİZ VE TARIM SEKTÖRÜ RAKAMLARLA DÜNYA TARIMI İzmir Ticaret Borsası Ar-Ge Müdürlüğü Nisan 2014 İZMİR TİCARET BORSASI Sayfa 0 ÇALIŞMAYA İLİŞKİN NOTLAR Bu çalışmada yer alan istatistiklerden; Dünya

Detaylı

İÇİNDEKİLER GİRİŞ... 1

İÇİNDEKİLER GİRİŞ... 1 İÇİNDEKİLER GİRİŞ... 1 Bölüm 1: TÜRKİYE NİN VİZE POLİTİKASI VE UYGULAMALARI... 3 1.1. Tarihi Süreç:... 3 1.2. Güncel Vize Düzenlemesi:... 5 1.3. Vize Zorunluluğu:... 5 1.4. Vize Muafiyet Programı:... 6

Detaylı

EK 1. 2903.76.10.00.00 Bromoklorodiflorometan 2903.76.20.00.00 Bromotriflorometan 2903.76.90.00.00 Dibromotetrafloroetanlar EK 2

EK 1. 2903.76.10.00.00 Bromoklorodiflorometan 2903.76.20.00.00 Bromotriflorometan 2903.76.90.00.00 Dibromotetrafloroetanlar EK 2 EK 1 G.T.İ.P. Eşyanın Tanımı 2903.76.10.00.00 Bromoklorodiflorometan 2903.76.20.00.00 Bromotriflorometan 2903.76.90.00.00 Dibromotetrafloroetanlar EK 2 G.T.İ.P. Eşyanın Tanımı 2903.39.11.00.00 Bromometan

Detaylı

C.Can Aktan (ed), Yoksullukla Mücadele Stratejileri, Ankara: Hak-İş Konfederasyonu Yayını, 2002. DÜNYADA VE TÜRKİYE DE İNSANİ GELİŞME

C.Can Aktan (ed), Yoksullukla Mücadele Stratejileri, Ankara: Hak-İş Konfederasyonu Yayını, 2002. DÜNYADA VE TÜRKİYE DE İNSANİ GELİŞME C.Can Aktan (ed), Yoksullukla Mücadele Stratejileri, Ankara: Hak-İş Konfederasyonu Yayını, 2002. DÜNYADA VE TÜRKİYE DE İNSANİ GELİŞME Birleşmiş Milletler bünyesinde oluşturulan Birleşmiş Milletler Kalkınma

Detaylı

2013-Aralık Un İhracat Rakamları

2013-Aralık Un İhracat Rakamları 25 Şubat 2014 2013-Aralık Un İhracat Rakamları ÜLKE İHRACAT MİKTARI (KG) İHRACAT TUTARI ($) Almanya 554 239 İngiltere 38.279 16.518 Bulgaristan 2.000 1.080 Mısır 396.000 222.948 Sudan 8.614.530 4.622.432

Detaylı

HUBUBAT, BAKLİYAT, YAĞLI TOHUMLAR VE MAMULLERİ SEKTÖRÜ

HUBUBAT, BAKLİYAT, YAĞLI TOHUMLAR VE MAMULLERİ SEKTÖRÜ HUBUBAT, BAKLİYAT, YAĞLI TOHUMLAR VE MAMULLERİ SEKTÖRÜ I- DÜNYA DEĞİRMENCİLİK ÜRÜNLERİ TİCARETİ 2013 yılında dünya değirmencilik sektörü ihracatı bir önceki yıla göre %2,8 oranında artış göstererek 18,6

Detaylı

İSTANBUL A GELEN YABANCI SAYILARI

İSTANBUL A GELEN YABANCI SAYILARI İSTANBUL KÜLTÜR VE TURİZM MÜDÜRLÜĞÜ İSTANBUL BİLGİLERİ (Oca k 0 0) İSTANBUL A GELEN YABANCI SAYILARI TÜRKİYE 00 Bir Önceki Aya Göre Değişim Oranı İSTANBUL 00 OCAK 00 00 00 00 5.0. Önceki Yıla Göre Değişim

Detaylı

Dünya ekmek, makarna ve bisküvi sanayi ile bu sanayiye hizmet veren makine sanayinin güvenilir bilgi kaynağı ve iletişim mecrası olmayı hedefleyen

Dünya ekmek, makarna ve bisküvi sanayi ile bu sanayiye hizmet veren makine sanayinin güvenilir bilgi kaynağı ve iletişim mecrası olmayı hedefleyen Medya Kit 2015 1 HAKKINDA Dünya ekmek, makarna ve bisküvi sanayi ile bu sanayiye hizmet veren makine sanayinin güvenilir bilgi kaynağı ve iletişim mecrası olmayı hedefleyen BBM DERGISI; Dünya ekmek, makarna

Detaylı

2015 OCAK DIŞ TİCARET RAPORU

2015 OCAK DIŞ TİCARET RAPORU 2015 OCAK DIŞ TİCARET RAPORU ATSO DIŞ TİCARET SERVİSİ *Tablo ve listeler TİM ve TUİK istatistikleri ihracat ve ithalat verilerine göre ATSO- Dış Ticaret Servisi tarafından derlenmiştir. 2015 OCAK / TÜRKİYE

Detaylı

Yurtdışı temsilciliklerimiz - RUSYA. Seyahat Rehberi. Son güncelleme: 29.01.2015. 1. esky.com.tr 2. Guide_homepage

Yurtdışı temsilciliklerimiz - RUSYA. Seyahat Rehberi. Son güncelleme: 29.01.2015. 1. esky.com.tr 2. Guide_homepage Son güncelleme: 29.01.2015 1. esky.com.tr 2. Guide_homepage Seyahat Rehberi Uçuşlar Uçak bileti Bagaj Check- in ve uçuşa hazırlık Gümrük ve vize bilgileri Türk vatandaşlarının tabi olduğu vize uygulamaları

Detaylı

2013-Haziran Un İhracat Rakamları

2013-Haziran Un İhracat Rakamları 2 Ağustos 2013 2013-Haziran Un İhracat Rakamları ÜLKE İHRACAT MİKTARI (KG) İHRACAT TUTARI ($) İngiltere 10.147 4.410 Arnavutluk 360.000 126.000 Rusya Federasyonu 200.000 83.000 Azerbaycan 176.000 82.754

Detaylı

PAGEV - PAGDER. Dünya Toplam PP İthalatı

PAGEV - PAGDER. Dünya Toplam PP İthalatı 1 DÜNYA ve TÜRKİYE POLİPROPİLEN ( PP ) DIŞ TİCARET ANALİZİ Barbaros Demirci ( Genel Müdür ) Neslihan Ergün ( Teknik Uzman Kimya Müh. ) PAGEV - PAGDER DÜNYA TOPLAM PP İTHALATI : Dünya toplam PP ithalatı

Detaylı

Yurtdışı temsilciliklerimiz - AVUSTURYA

Yurtdışı temsilciliklerimiz - AVUSTURYA Son güncelleme: 28.01.2015 1. esky.com.tr 2. Guide_homepage Seyahat Rehberi Uçuşlar Uçak bileti Bagaj Check- in ve uçuşa hazırlık Gümrük ve vize bilgileri Türk vatandaşlarının tabi olduğu vize uygulamaları

Detaylı

ÖZET. 2015 yılı Haziran Ayında 2014 yılı Haziran Ayına Göre:

ÖZET. 2015 yılı Haziran Ayında 2014 yılı Haziran Ayına Göre: ÖZET Toplam İthalat 2015 yılı Ocak-Haziran Döneminde 2014 yılı Ocak-Haziran Dönemine Göre: Ham petrol ithalatı %43,76 artarak 11.198.127 ton olarak gerçekleşmiştir. Motorin (biodizel ihtiva eden motorin

Detaylı

ÖZET 1. 2015 yılı Ağustos Ayında 2014 yılı Ağustos Ayına Göre:

ÖZET 1. 2015 yılı Ağustos Ayında 2014 yılı Ağustos Ayına Göre: ÖZET 1 Toplam İthalat 2015 yılı Ocak-Ağustos Döneminde 2014 yılı Ocak-Ağustos Dönemine Göre: Ham petrol ithalatı %47,07 artarak 15.842.395 ton olarak gerçekleşmiştir. Motorin (biodizel ihtiva eden motorin

Detaylı

Uluslararası Kredi Hareketliliği Kapsamında Hareketlilik Gerçekleştirilebilecek Ülkeler:

Uluslararası Kredi Hareketliliği Kapsamında Hareketlilik Gerçekleştirilebilecek Ülkeler: Uluslararası Kredi Hareketliliği Kapsamında Hareketlilik Gerçekleştirilebilecek Ülkeler: Uluslararası Kredi Hareketliliği Faaliyeti kapsamında, ülkemizin de arasında bulunduğu program ülkeleri (28 AB üyesi

Detaylı

Türk vatandaşlarının tabi olduğu vize uygulamaları

Türk vatandaşlarının tabi olduğu vize uygulamaları Son güncelleme: 11.05.2015 Türk vatandaşlarının tabi olduğu vize uygulamaları Yurtdışına seyahat etmeden önce, gitmek istediğiniz ülkede, turist veya transit vize uygulaması olup olmadığını kontrol ediniz.

Detaylı

ÖZET. 2015 yılı Mayıs Ayında 2014 yılı Mayıs Ayına Göre: 2015 yılı Ocak- Mayıs Döneminde 2014 yılı Ocak-Mayıs Dönemine Göre:

ÖZET. 2015 yılı Mayıs Ayında 2014 yılı Mayıs Ayına Göre: 2015 yılı Ocak- Mayıs Döneminde 2014 yılı Ocak-Mayıs Dönemine Göre: ÖZET Toplam İthalat 2015 yılı Ocak-Mayıs Döneminde 2014 yılı Ocak-Mayıs Dönemine Göre: Ham petrol ithalatı %38,05 artarak 9.000.403 ton olarak gerçekleşmiştir. Motorin (biodizel ihtiva eden motorin hariç)

Detaylı

24 Ocak 2014 CUMA. Resmî Gazete. Sayı : 28892 TEBLİĞ. Ekonomi Bakanlığından: OZON TABAKASINI İNCELTEN MADDELERİN İHRACINA

24 Ocak 2014 CUMA. Resmî Gazete. Sayı : 28892 TEBLİĞ. Ekonomi Bakanlığından: OZON TABAKASINI İNCELTEN MADDELERİN İHRACINA 24 Ocak 2014 CUMA Resmî Gazete Sayı : 28892 TEBLİĞ Ekonomi Bakanlığından: OZON TABAKASINI İNCELTEN MADDELERİN İHRACINA İLİŞKİN TEBLİĞ (İHRACAT: 2014/1) Kapsam ve dayanak MADDE 1 (1) Bu Tebliğin amacı,

Detaylı

TEBLİĞ OZON TABAKASINI İNCELTEN MADDELERİN İHRACINA İLİŞKİN TEBLİĞ (İHRACAT: 2014/1)

TEBLİĞ OZON TABAKASINI İNCELTEN MADDELERİN İHRACINA İLİŞKİN TEBLİĞ (İHRACAT: 2014/1) 24 Ocak 2014 CUMA Resmî Gazete Sayı : 28892 Ekonomi Bakanlığından: TEBLİĞ OZON TABAKASINI İNCELTEN MADDELERİN İHRACINA İLİŞKİN TEBLİĞ (İHRACAT: 2014/1) Kapsam ve dayanak MADDE 1 (1) Bu Tebliğin amacı,

Detaylı

2015 MART DIŞ TİCARET RAPORU

2015 MART DIŞ TİCARET RAPORU 2015 MART DIŞ TİCARET RAPORU ATSO DIŞ TİCARET SERVİSİ *Tablo ve listeler TİM ve TUİK istatistikleri ihracat ve ithalat verilerine göre ATSO- Dış Ticaret Servisi tarafından derlenmiştir. 2015 MART / TÜRKİYE

Detaylı

DÜNYA SERAMİK KAPLAMA MALZEMELERİ SEKTÖRÜNE GENEL BAKIŞ

DÜNYA SERAMİK KAPLAMA MALZEMELERİ SEKTÖRÜNE GENEL BAKIŞ DÜNYA SERAMİK KAPLAMA MALZEMELERİ SEKTÖRÜNE GENEL BAKIŞ Hazırlayan ve Derleyen: Zehra N.ÖZBİLGİN Ar-Ge Şube Müdürlüğü Kasım 2012 DÜNYA SERAMİK KAPLAMA MALZEMELERİNDE ÜRETİM VE TÜKETİM yılında 9.546 milyon

Detaylı

ZİYARETÇİ ARAŞTIRMASI ÖZET SONUÇLARI

ZİYARETÇİ ARAŞTIRMASI ÖZET SONUÇLARI ZİYARETÇİ ARAŞTIRMASI ÖZET SONUÇLARI 12 17 Ocak 2016 İÇİNDEKİLER SAYFA 1. ARAŞTIRMANIN KONUSU 3 1.1. FUAR KÜNYESİ 3 1.2. ARAŞTIRMANIN AMACI 3 1.3. ARAŞTIRMANIN YÖNTEMİ VE ÖRNEK YAPISI 3 2. FUAR SONUÇ ÖZET

Detaylı

GLOBAL LET M TELEFON KARTI TAR FES

GLOBAL LET M TELEFON KARTI TAR FES GLOBAL LET M TELEFON KARTI TAR FES * Tarife 9 Nisan 2007 tarihinden itibaren geþerlidir. * Fiyatlara KDV (%18) ve Í V (%15) dahildir. * Fiyatlar 1 dakikal k g r³ me ³cretleridir. * Tarife bilgi amaþl verilmi

Detaylı

Ozon Tabakasını İncelten Maddelerin İhracına İlişkin Tebliğ (İhracat:2014/1)

Ozon Tabakasını İncelten Maddelerin İhracına İlişkin Tebliğ (İhracat:2014/1) (Resmi Gazete Tarihi: 24.01.2014-Resmi Gazete Sayısı: 28892) Ekonomi Bakanlığından: OZON TABAKASINI İNCELTEN MADDELERİN İHRACINA İLİŞKİN TEBLİĞ (İHRACAT: 2014/1) Kapsam ve dayanak MADDE 1 (1) Bu Tebliğin

Detaylı

2015 NİSAN DIŞ TİCARET RAPORU

2015 NİSAN DIŞ TİCARET RAPORU 2015 NİSAN DIŞ TİCARET RAPORU ATSO DIŞ TİCARET SERVİSİ *Tablo ve listeler TİM ve TUİK istatistikleri ihracat ve ithalat verilerine göre ATSO- Dış Ticaret Servisi tarafından derlenmiştir. 2015 NİSAN / TÜRKİYE

Detaylı

2015 HAZİRAN DIŞ TİCARET RAPORU

2015 HAZİRAN DIŞ TİCARET RAPORU 2015 HAZİRAN DIŞ TİCARET RAPORU ATSO DIŞ TİCARET SERVİSİ *Tablo ve listeler TİM ve TUİK istatistikleri ihracat ve ithalat verilerine göre ATSO- Dış Ticaret Servisi tarafından derlenmiştir. 2015 HAZİRAN

Detaylı

TR 71 BÖLGESİ 2013 YILI İHRACAT RAPORU AHİLER KALKINMA AJANSI

TR 71 BÖLGESİ 2013 YILI İHRACAT RAPORU AHİLER KALKINMA AJANSI TR 71 BÖLGESİ 2013 YILI İHRACAT RAPORU AHİLER KALKINMA AJANSI NİSAN 2014 İçindekiler 2013 YILI İHRACAT RAKAMLARI HAKKINDA GENEL DEĞERLENDİRME... 3 2013 YILI TR 71 BÖLGESİ İHRACAT PERFORMANSI... 4 AKSARAY...

Detaylı

ÖZET 1. 2015 yılı Temmuz Ayında 2014 yılı Temmuz Ayına Göre:

ÖZET 1. 2015 yılı Temmuz Ayında 2014 yılı Temmuz Ayına Göre: ÖZET 1 Toplam İthalat 2015 yılı Ocak-Temmuz Döneminde 2014 yılı Ocak-Temmuz Dönemine Göre: Ham petrol ithalatı %47,74 artarak 13.789.890 ton olarak gerçekleşmiştir. Motorin (biodizel ihtiva eden motorin

Detaylı

Yurtdışı temsilciliklerimiz - HOLLANDA

Yurtdışı temsilciliklerimiz - HOLLANDA 1. esky.com.tr 2. Seyahat Rehberi Seyahat Rehberi Son güncelleme: 28.01.2015 Uçuşlar Uçak bileti Bagaj Check- in ve uçuşa hazırlık Gümrük ve vize bilgileri Türk vatandaşlarının tabi olduğu vize uygulamaları

Detaylı

ÖZET. İhracat. İthalat. 2015 yılı Ocak- Şubat Döneminde 2014 yılı Ocak-Şubat Dönemine Göre:

ÖZET. İhracat. İthalat. 2015 yılı Ocak- Şubat Döneminde 2014 yılı Ocak-Şubat Dönemine Göre: ÖZET İthalat 2015 yılı Ocak-Şubat Döneminde 2014 yılı Ocak-Şubat Dönemine Göre: Ham petrol ithalatı %28,11 artarak 3.293.230 ton olarak gerçekleşmiştir. Motorin (biodizel ihtiva eden motorin hariç) ithalatı

Detaylı

Yurtdışı temsilciliklerimiz - İRAN. Seyahat Rehberi. Son güncelleme: 28.01.2015. 1. esky.com.tr 2. Guide_homepage

Yurtdışı temsilciliklerimiz - İRAN. Seyahat Rehberi. Son güncelleme: 28.01.2015. 1. esky.com.tr 2. Guide_homepage Son güncelleme: 28.01.2015 1. esky.com.tr 2. Guide_homepage Seyahat Rehberi Uçuşlar Uçak bileti Bagaj Check- in ve uçuşa hazırlık Gümrük ve vize bilgileri Türk vatandaşlarının tabi olduğu vize uygulamaları

Detaylı

MEDYA KİT. Makarna, Bisküvi ve Ekmek Sanayinin Uluslararası Nitelikteki Tek Bilgi Kaynağı. www.bbmdergisi.com

MEDYA KİT. Makarna, Bisküvi ve Ekmek Sanayinin Uluslararası Nitelikteki Tek Bilgi Kaynağı. www.bbmdergisi.com MEDYA KİT 2016 Makarna, Bisküvi ve Ekmek Sanayinin Uluslararası Nitelikteki Tek Bilgi Kaynağı www.bbmdergisi.com Dünya ekmek, makarna ve bisküvi sanayi ile bu sanayiye hizmet veren makine sanayinin güvenilir

Detaylı

HUBUBAT, BAKLİYAT, YAĞLI TOHUMLAR ve MAMULLERİ SEKTÖR RAPORU

HUBUBAT, BAKLİYAT, YAĞLI TOHUMLAR ve MAMULLERİ SEKTÖR RAPORU HUBUBAT, BAKLİYAT, YAĞLI TOHUMLAR ve MAMULLERİ SEKTÖR RAPORU İÇİNDEKİLER I- DÜNYA DEĞİRMENCİLİK ÜRÜNLERİ TİCARETİ 02 HUBUBAT, BAKLİYAT, YAĞLI TOHUMLAR ve MAMÜLLERİ SEKTÖR RAPORU / 2014 II- DÜNYA BİTKİSEL

Detaylı

DEMİR-ÇELİK SEKTÖR DEĞERLENDİRMESİ

DEMİR-ÇELİK SEKTÖR DEĞERLENDİRMESİ DEMİR-ÇELİK SEKTÖR DEĞERLENDİRMESİ Nurel KILIÇ Dünya çelik sektöründe, 2011 yılının, kriz kayıplarının telafi edildiği bir yıl olması nedeniyle büyüme oranı % 15 ten % 6,8 e gerilemiştir. Bu nedenle Çin

Detaylı

Türk vatandaşlarının tabi olduğu vize uygulamaları. Seyahat Rehberi. Son güncelleme: 11.05.2015. 1. esky.com.tr 2. Guide_homepage

Türk vatandaşlarının tabi olduğu vize uygulamaları. Seyahat Rehberi. Son güncelleme: 11.05.2015. 1. esky.com.tr 2. Guide_homepage Son güncelleme: 11.05.2015 1. esky.com.tr 2. Guide_homepage Seyahat Rehberi Uçuşlar Uçak bileti Bagaj Check- in ve uçuşa hazırlık Gümrük ve vize bilgileri Türk vatandaşlarının tabi olduğu vize uygulamaları

Detaylı

Alanında iddialı ve itibarlı bir yayın olmayı misyon edinen

Alanında iddialı ve itibarlı bir yayın olmayı misyon edinen Medya Kit 2015 1 HAKKINDA Alanında iddialı ve itibarlı bir yayın olmayı misyon edinen DEĞIRMENCI DERGISI; Üretim süreçlerindeki teknik konuları ele alan makale ve röportajları, Her sezon farklı ürünlerdeki

Detaylı

PETROL PİYASASI 2011 YILI İLK ÜÇ AYLIK SEKTÖR RAPORU

PETROL PİYASASI 2011 YILI İLK ÜÇ AYLIK SEKTÖR RAPORU PETROL PİYASASI 2011 YILI İLK ÜÇ AYLIK SEKTÖR RAPORU ANKARA 2011 TABLOLAR LİSTESİ Tablo 1-2011 İlk Üç Aylık Dağıtıcı Lisans Sahiplerinin Petrol İthalatı... 3 Tablo 2-2011 İlk Üç Aylık Rafineri Lisansı

Detaylı

İSTANBUL A GELEN YABANCI SAYILARI

İSTANBUL A GELEN YABANCI SAYILARI İ S T A N B U L K Ü L T Ü R V E T U R İ Z M M Ü D Ü R L Ü Ğ Ü İSTANBUL İSTATİSTİKLERİ (Ocak-Mart 2011) İSTANBUL A GELEN YABANCI SAYILARI TÜRKİYE İSTANBUL 2010 2011 2010 2011 2010 a Göre Değişim Oranı (Aylık)

Detaylı

2014 AĞUSTOS DIŞ TİCARET RAPORU

2014 AĞUSTOS DIŞ TİCARET RAPORU 2014 AĞUSTOS DIŞ TİCARET RAPORU ATSO DIŞ TİCARET SERVİSİ *Tablo ve listeler TİM ve TUİK istatistikleri ihracat ve ithalat verilerine göre ATSO- Dış Ticaret Servisi tarafından derlenmiştir. 2014 AĞUSTOS

Detaylı

Türk Vatandaşlarının Tabi Olduğu Vize Uygulamaları Önemli uyarı!

Türk Vatandaşlarının Tabi Olduğu Vize Uygulamaları Önemli uyarı! Türk Vatandaşlarının Tabi Olduğu Vize Uygulamaları Önemli uyarı! Aşağıdaki vize rejimi bilgileri Dışişleri Bakanlığı sayfasından alınmıştır. Kosolosluklardaki uygulamalar sıklıkla değiştirildiği için lütfen,

Detaylı

International Cartographic Association-ICA

International Cartographic Association-ICA International Cartographic Association-ICA 1.AMAÇ: Uluslararası Kartografya Birliği (International Cartographic Association-ICA), 1959 yılında kurulmuştur. Hükümetler dışı bir kuruluş olan ICA nın ana

Detaylı

Yurtdışı temsilciliklerimiz - BULGARİSTAN

Yurtdışı temsilciliklerimiz - BULGARİSTAN Son güncelleme: 28.01.2015 1. esky.com.tr 2. Guide_homepage Seyahat Rehberi Uçuşlar Uçak bileti Bagaj Check- in ve uçuşa hazırlık Gümrük ve vize bilgileri Türk vatandaşlarının tabi olduğu vize uygulamaları

Detaylı

İSTATİSTİK TABLOLAR. Veriler üzerine genel not. Sembollerin açıklanması 104 İSTATİSTİK TABLOLAR. kayıttan devamlılığa kayması anlamına gelmektedir.

İSTATİSTİK TABLOLAR. Veriler üzerine genel not. Sembollerin açıklanması 104 İSTATİSTİK TABLOLAR. kayıttan devamlılığa kayması anlamına gelmektedir. İSTATİSTİK TABLOLAR Dünyadaki ülkelerin ve bölgelerin, ın refahına özel ağırlık veren ekonomik ve sosyal istatistikleri. Veriler üzerine genel not Buradaki istatistik tablolarda sunulan verilere, tanımlar,

Detaylı

ZİYARETÇİ ARAŞTIRMASI ÖZET SONUÇLARI 21 24 Nisan 2012

ZİYARETÇİ ARAŞTIRMASI ÖZET SONUÇLARI 21 24 Nisan 2012 ZİYARETÇİ ARAŞTIRMASI ÖZET SONUÇLARI 21 24 Nisan 2012 29. Uluslararası Tekstil Makineleri Fuarı 4. İstanbul Teknik Tekstiller ve Nonwoven Fuarı 9. Uluslararası İstanbul İplik Fuarı Hazırlayan TEKNİK Fuarcılık

Detaylı

Yurtdışı temsilciliklerimiz - FRANSA. Seyahat Rehberi. Son güncelleme: 28.01.2015. 1. esky.com.tr 2. Guide_homepage

Yurtdışı temsilciliklerimiz - FRANSA. Seyahat Rehberi. Son güncelleme: 28.01.2015. 1. esky.com.tr 2. Guide_homepage Son güncelleme: 28.01.2015 1. esky.com.tr 2. Guide_homepage Seyahat Rehberi Uçuşlar Uçak bileti Bagaj Check- in ve uçuşa hazırlık Gümrük ve vize bilgileri Türk vatandaşlarının tabi olduğu vize uygulamaları

Detaylı

DÜNYA, AB ve TÜRKİYE ŞEKER İSTATİSTİKLERİ

DÜNYA, AB ve TÜRKİYE ŞEKER İSTATİSTİKLERİ Pancar Ekicileri Kooperatifleri Birliği DÜNYA, AB ve TÜRKİYE ŞEKER İSTATİSTİKLERİ MAYIS 2015 ANKARA Ulus. İliş. ve İş Geliş. Müdürlüğü Cem KAPTAN Mithatpaşa Cad. 19/3 06420 ANKARA TÜRKİYE Tel: + 90 312

Detaylı

KANATLI ET SEKTÖRÜ RAPORU

KANATLI ET SEKTÖRÜ RAPORU KANATLI ET SEKTÖRÜ RAPORU TÜRKİYE DE ÜRETİM VE TÜKETİM Sağlıklı beslenme konusunda her geçen gün daha da duyarlı davranmaya başlayan tüketiciler kırmızı ete alternatif olarak, daha az yağlı ve daha ucuz

Detaylı

2015 ŞUBAT DIŞ TİCARET RAPORU

2015 ŞUBAT DIŞ TİCARET RAPORU 2015 ŞUBAT DIŞ TİCARET RAPORU ATSO DIŞ TİCARET SERVİSİ *Tablo ve listeler TİM ve TUİK istatistikleri ihracat ve ithalat verilerine göre ATSO- Dış Ticaret Servisi tarafından derlenmiştir. 2015 ŞUBAT / TÜRKİYE

Detaylı

TÜRKĠYE UN SANAYĠCĠLERĠ FEDERASYONU

TÜRKĠYE UN SANAYĠCĠLERĠ FEDERASYONU 1 TÜRKĠYE UN SANAYĠCĠLERĠ FEDERASYONU UN ĠHRACATI RAPORU Türkiye 2011 yılının ilk beş ayında, şimdiye kadar 75 ülkeye un ihraç ederek, karşılığında 324,3 milyon ABD doları gelir elde etmiştir. Bu yaklaşık

Detaylı

EK-1. 2903.76.10.00.00 Bromoklorodiflorometan 2903.76.20.00.00 Bromotriflorometan 2903.76.90.00.00 Dibromotetrafloroetanlar EK-2

EK-1. 2903.76.10.00.00 Bromoklorodiflorometan 2903.76.20.00.00 Bromotriflorometan 2903.76.90.00.00 Dibromotetrafloroetanlar EK-2 EK-1 2903.76.10.00.00 Bromoklorodiflorometan 2903.76.20.00.00 Bromotriflorometan 2903.76.90.00.00 Dibromotetrafloroetanlar EK-2 2903.39.11.00.00 Bromometan (metil bromür) 2903.74.00.00.00 Klorodifloroetanlar

Detaylı

İSTATİSTİK TABLOLAR. Veriler üzerine genel not. Sembollerin açıklanması 104 İSTATİSTİK TABLOLAR. kayıttan devamlılığa kayması anlamına gelmektedir.

İSTATİSTİK TABLOLAR. Veriler üzerine genel not. Sembollerin açıklanması 104 İSTATİSTİK TABLOLAR. kayıttan devamlılığa kayması anlamına gelmektedir. İSTATİSTİK TABLOLAR Dünyadaki ülkelerin ve bölgelerin, çocukların refahına özel ağırlık veren ekonomik ve sosyal istatistikleri. Veriler üzerine genel not Buradaki istatistik tablolarda sunulan verilere,

Detaylı

CILVEGÖZÜ SINIR KAPISI

CILVEGÖZÜ SINIR KAPISI 01/03/2006 31/03/2007 TARİHLERİ ARASINDAKİ SINIR GEÇİŞ İSTATİSTİKLERİ CILVEGÖZÜ SINIR KAPISI EŞYA TAŞIMALARI TRANSİT TAŞIMALAR TAŞIMALARI TOPLAM TOPLAM N Almanya 2 7 1 38,000 7 20,210,118 62 1,126,067

Detaylı

DEĞERLENDİRME NOTU: İsmail ÜNVER Mevlana Kalkınma Ajansı, Konya Yatırım Destek Ofisi Koordinatörü

DEĞERLENDİRME NOTU: İsmail ÜNVER Mevlana Kalkınma Ajansı, Konya Yatırım Destek Ofisi Koordinatörü DEĞERLENDİRME NOTU: İsmail ÜNVER Mevlana Kalkınma Ajansı, Konya Yatırım Destek Ofisi Koordinatörü KONYA ÖZELİNDE YABANCI SERMAYELİ FİRMALARIN ÜLKE BAZLI ANALİZİ 06.08.2014 1 DEĞERLENDİRME NOTU: İsmail

Detaylı

ZİYARETÇİ ARAŞTIRMASI ÖZET SONUÇLARI

ZİYARETÇİ ARAŞTIRMASI ÖZET SONUÇLARI ZİYARETÇİ ARAŞTIRMASI ÖZET SONUÇLARI İÇİNDEKİLER SAYFA 1. ARAŞTIRMANIN KONUSU 3 1.1. FUAR KÜNYESİ 3 1.2. ARAŞTIRMANIN AMACI 3 1.3. ARAŞTIRMANIN YÖNTEMİ VE ÖRNEK YAPISI 3 2. FUAR SONUÇ ÖZET BİLGİLERİ 4

Detaylı

AMERİKA BİRLEŞİK DEVLETLERİ

AMERİKA BİRLEŞİK DEVLETLERİ AFGANİSTAN ALDERNEY AMERİKA BİRLEŞİK DEVLETLERİ AMERİKAN SAMOASI BÖLGESİ AMERİKAN VİRJİN ADALARI ANDORRA PRENSLİĞİ ANGOLA CUMHURİYETİ ANTİGUA VE BARBUDA ARJANTİN CUMHURİYETİ ARNAVUTLUK CUMHURİYETİ 1 ARUBA

Detaylı

YABANCI ÜLKELERİN TÜRK VATANDAŞLARINA UYGULADIĞI VİZE REJİMİ TABLOSU

YABANCI ÜLKELERİN TÜRK VATANDAŞLARINA UYGULADIĞI VİZE REJİMİ TABLOSU YABANCI ÜLKELERİN TÜRK VATANDAŞLARINA UYGULADIĞI VİZE REJİMİ TABLOSU ÜLKELER GÖREVE ATANAN DİPLOMATİK HUSUSİ HİZMET UMUMA MAHSUS SAYI ANAHTARI AFGANİSTAN M M (90 GÜN) T T T 2 ALMANYA T M (90 GÜN) M (90

Detaylı

GTİP 392310: PLASTİKTEN KUTULAR, KASALAR, SANDIKLAR VB. EŞYA

GTİP 392310: PLASTİKTEN KUTULAR, KASALAR, SANDIKLAR VB. EŞYA GTİP 392310: PLASTİKTEN KUTULAR, KASALAR, SANDIKLAR VB. EŞYA TEMMUZ 2009 Hazırlayan: Mesut DÖNMEZ 1 GENEL KOD BİLGİSİ: 392310 GTIP kodunun üst kodu olan 3923 GTİP koduna ait alt kodlar ve ürünler aşağıda

Detaylı

9. Uluslararası İlişkiler

9. Uluslararası İlişkiler 9. Uluslararası İlişkiler 9.1. Çifte Vergilendirmeyi Önleme Anlaşmaları (ÇVÖA) Çifte Vergilendirmeyi Önleme Anlaşmaları, 03.11.1970 tarihinde Avusturya ile imzalanarak başlamış olup, bugüne kadar 76 ülke

Detaylı

Hangi Ülke Hangi Dili konuşuyor,

Hangi Ülke Hangi Dili konuşuyor, Hangi Ülke Hangi Dili konuşuyor, Almanca Konuşan Ülkeler Almanya Avusturya Belçika Danimarka İsviçre Liechtenstein Lüksemburg Arnavutça Konuşan Ülkeler Arnavutluk Afrikanca Konuşan Ülkeler Güney Afrika

Detaylı

2012/4 SAYILI DÖVİZ KAZANDIRICI HİZMET TİCARETİNİN DESTEKLENMESİ HAKKINDA TEBLİĞ

2012/4 SAYILI DÖVİZ KAZANDIRICI HİZMET TİCARETİNİN DESTEKLENMESİ HAKKINDA TEBLİĞ 2012/4 SAYILI DÖVİZ KAZANDIRICI HİZMET TİCARETİNİN DESTEKLENMESİ HAKKINDA TEBLİĞ SUNUM PLANI Hizmet Sektörünün Desteklenmesi Vizyonu Dünya da ve Türkiye de Sağlık Turizmi Film, Bilişim ve Eğitim Sektörlerine

Detaylı

Yurtdışı temsilciliklerimiz - ÇİN. Seyahat Rehberi. Son güncelleme: 28.01.2015. 1. esky.com.tr 2. Seyahat Rehberi

Yurtdışı temsilciliklerimiz - ÇİN. Seyahat Rehberi. Son güncelleme: 28.01.2015. 1. esky.com.tr 2. Seyahat Rehberi 1. esky.com.tr 2. Seyahat Rehberi Seyahat Rehberi Son güncelleme: 28.01.2015 Uçuşlar Uçak bileti Bagaj Check- in ve uçuşa hazırlık Gümrük ve vize bilgileri Türk vatandaşlarının tabi olduğu vize uygulamaları

Detaylı

Türkiye nin dış ticaret ve yatırım bağlantıları: Güçlü yönler

Türkiye nin dış ticaret ve yatırım bağlantıları: Güçlü yönler tepav türkiye ekonomi politikaları araştırma vakfı Türkiye nin dış ticaret ve yatırım bağlantıları: Güçlü yönler Prof. Dr. Serdar TOBB Ekonomi ve Teknoloji Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Müdürü

Detaylı

PETROL PİYASASI 2010 YILI İLK DOKUZ AYLIK RAPORU

PETROL PİYASASI 2010 YILI İLK DOKUZ AYLIK RAPORU PETROL PİYASASI 2010 YILI İLK DOKUZ AYLIK RAPORU ANKARA 2010 TABLOLAR LİSTESİ Tablo 1-2010 İlk Dokuz Aylık Dağıtıcı Lisans Sahiplerinin Petrol İthalatı... 3 Tablo 2-2010 İlk Dokuz Aylık Rafineri Lisansı

Detaylı

UNCTAD DÜNYA YATIRIM RAPORU 2015 LANSMANI 24 HAZİRAN 2015 İSTANBUL

UNCTAD DÜNYA YATIRIM RAPORU 2015 LANSMANI 24 HAZİRAN 2015 İSTANBUL UNCTAD DÜNYA YATIRIM RAPORU 2015 LANSMANI 24 HAZİRAN 2015 İSTANBUL UNCTAD Dünya Yatırım Raporu Türkiye Lansmanı Birleşmiş Milletler Ticaret ve Kalkınma Örgütü nün (UNCTAD) Uluslararası Doğrudan Yatırımlar

Detaylı

TURGUT ÖZAL ÜNİVERSİTESİ YABANCI UYRUKLU ÖĞRENCİ ALIMI ULUS VE ULUSLARARASI SINAVLAR ÜLKE SINAV ADI MİNİMUM PUAN

TURGUT ÖZAL ÜNİVERSİTESİ YABANCI UYRUKLU ÖĞRENCİ ALIMI ULUS VE ULUSLARARASI SINAVLAR ÜLKE SINAV ADI MİNİMUM PUAN TURGUT ÖZAL ÜNİVERSİTESİ YABANCI UYRUKLU ÖĞRENCİ ALIMI ULUS VE ULUSLARARASI SINAVLAR ÜLKE SINAV ADI MİNİMUM PUAN Uluslararası SAT 1 1000 Uluslararası GCE (General Certificate Examination) A Level 2 courses

Detaylı

T.C. GIDA TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI

T.C. GIDA TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI T.C. GIDA TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI AVRUPA BİRLİĞİ ve DIŞ İLİŞKİLER GENEL MÜDÜRLÜĞÜ EKONOMİK VE TEKNİK İLİŞKİLER DAİRE BAŞKANLIĞI 2014 YILI OCAK-EYLÜL DÖNEMİ DIŞ TİCARET VERİLERİ Hazırlanma tarihi:

Detaylı

AFRİKA ANALİZİ Türkiye nin un ihracatı 100 den fazla ülkeye yapılırken, bu ülkelerin 44 tanesi Afrika kıtasında bulunmaktadır.

AFRİKA ANALİZİ Türkiye nin un ihracatı 100 den fazla ülkeye yapılırken, bu ülkelerin 44 tanesi Afrika kıtasında bulunmaktadır. 1 AFRİKA ANALİZİ Türkiye nin un ihracatı 100 den fazla ülkeye yapılırken, bu ülkelerin 44 tanesi Afrika kıtasında bulunmaktadır. 2006 2010 dönemi Trademap istatistikleri dikkate alınarak yaptığımız pazar

Detaylı

2013 YILI UN SANAYİ SEKTÖR RAPORU

2013 YILI UN SANAYİ SEKTÖR RAPORU 10.01.2014 TÜRKİYE UN SANAYİCİLERİ FEDERASYONU 2013 YILI UN SANAYİ SEKTÖR RAPORU 1 İÇİNDEKİLER I. DÜNYA BUĞDAY ÜRETİMİ VE PİYASALARI A. DÜNYADA VE TÜRKİYE DE BUĞDAY BİLGİLERİ 1. DÜNYA BUĞDAY ÜRETİMİ VE

Detaylı

BÜYÜMEDE 110, ENFLASYONDA 134 ÜLKE BİZDEN DAHA İYİ DURUMDA

BÜYÜMEDE 110, ENFLASYONDA 134 ÜLKE BİZDEN DAHA İYİ DURUMDA Umut Oran Basın Açıklaması 12.5.2013 İşte görmezden gelinen IMF verilerinin ortaya koyduğu gerçek: EKONOMİDE MAKYAJ NAFİLE, BAŞARI HİKAYE BÜYÜMEDE 110, ENFLASYONDA 134 ÜLKE BİZDEN DAHA İYİ DURUMDA TÜRKİYE,

Detaylı

Türkiye e-performans - 2013

Türkiye e-performans - 2013 Türkiye e-performans - 2013 Hazırlayanlar Ali Arifoğlu Yudum Paçin Murathan Kurfalı 1 Kısaltmalar EDMER ODTÜ BİT E-Devlet Araştırma ve Uygulama Merkezi Orta Doğu Teknik Üniversitesi Bilgi İletişim Teknolojileri

Detaylı

GIDA İŞLEME MAKİNELERİ

GIDA İŞLEME MAKİNELERİ GIDA İŞLEME MAKİNELERİ 1. SEKTÖRÜN TANIMI VE SINIFLANDIRILMASI 8417.20 Ekmek, pasta, bisküvi fırınları (elektriksiz) 8419.31 Tarım ürünleri için kurutucular 8419.89 Pastörize, kondanse etme vb. işler için

Detaylı

KANATLI ET SEKTÖRÜ RAPORU

KANATLI ET SEKTÖRÜ RAPORU KANATLI ET SEKTÖRÜ RAPORU TÜRKİYE DE ÜRETİM VE TÜKETİM Sağlıklı beslenme konusunda her geçen gün daha da duyarlı davranmaya başlayan tüketiciler kırmızı ete alternatif olarak, daha az yağlı ve daha ucuz

Detaylı

T.C. GIDA TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI

T.C. GIDA TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI T.C. GIDA TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI AVRUPA BİRLİĞİ ve DIŞ İLİŞKİLER GENEL MÜDÜRLÜĞÜ EKONOMİK VE TEKNİK İLİŞKİLER DAİRE BAŞKANLIĞI 2014 YILI OCAK-AĞUSTOS DÖNEMİ DIŞ TİCARET VERİLERİ Hazırlanma tarihi:

Detaylı

2002 ENERJİ İSTATİSTİKLERİ

2002 ENERJİ İSTATİSTİKLERİ World Energy Council CONSEIL MONDIAL DE L'ENERGIE Turkish National Committee COMITE NATIONAL TURC Dünya Enerji Konseyi Türk Milli Komitesi 22 ENERJİ İSTATİSTİKLERİ TÜRKİYE 9. ENERJİ KONGRESİ ENERJİ İSTATİSTİKLERİ

Detaylı

2014 YILI OCAK-HAZİRAN DÖNEMİ ADANA DIŞ TİCARET RAPORU. HAZIRLAYAN : CENK KADEŞ Meslek Komitesi ve Kararlar Şefi

2014 YILI OCAK-HAZİRAN DÖNEMİ ADANA DIŞ TİCARET RAPORU. HAZIRLAYAN : CENK KADEŞ Meslek Komitesi ve Kararlar Şefi 2014 YILI OCAK-HAZİRAN DÖNEMİ ADANA DIŞ TİCARET RAPORU HAZIRLAYAN : CENK KADEŞ Meslek Komitesi ve Kararlar Şefi İhracat: 2014 YILI ADANA DIŞ TİCARET RAPORU Türkiye İstatistik Kurumu 2014 Haziran ayı sonu

Detaylı

T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI İhracat Genel Müdürlüğü PAZARA GİRİŞ KOORDİNASYON YAPISI VE HEDEF ÜLKELER

T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI İhracat Genel Müdürlüğü PAZARA GİRİŞ KOORDİNASYON YAPISI VE HEDEF ÜLKELER T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI İhracat Genel Müdürlüğü PAZARA GİRİŞ KOORDİNASYON YAPISI VE HEDEF ÜLKELER 4 Haziran 2012 SUNUŞ GÜNDEMİ Pazara Giriş Koordinasyon Yapısı Yeni Yaklaşım Pazara Giriş Komitesi Ülke Masaları

Detaylı

SIRA NO DÖVİZLER KUR (TL) 1 ABD Doları 2,3189. 1 Arjantin Pesosu 0,27135. 1 Arnavutluk Leki 0,02018

SIRA NO DÖVİZLER KUR (TL) 1 ABD Doları 2,3189. 1 Arjantin Pesosu 0,27135. 1 Arnavutluk Leki 0,02018 Geçici vergi uygulamasına ilişkin olarak yayımlanan 217 seri no lu Gelir Vergisi Genel Tebliğinde, yabancı paraların ve yabancı para cinsinden olan borç ve alacakların değerlemesinin T.C. Merkez Bankasınca

Detaylı

Reel Efektif Döviz Kuru Endekslerine İlişkin Yöntemsel Açıklama

Reel Efektif Döviz Kuru Endekslerine İlişkin Yöntemsel Açıklama Reel Efektif Döviz Kuru Endekslerine İlişkin Yöntemsel Açıklama İstatistik Genel Müdürlüğü Ödemeler Dengesi Müdürlüğü İçindekiler I- Yöntemsel Açıklama... 3 2 I- Yöntemsel Açıklama 1 Nominal efektif döviz

Detaylı

Yurt Dışı Çalışma Dünyası

Yurt Dışı Çalışma Dünyası Yurt Dışı Çalışma Dünyası Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı Dış İlişkiler ve Yurtdışı İşçi Hizmetleri Genel Müdürlüğü tarafından hazırlanmıştır. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı nın Yurt Dışı Teşkilatının

Detaylı

9. Dubai Uluslararası Gayrimenkul ve Emlak Fuarı (İPS) en yeni projemiz olan Dubai Sustainable City yi duyurmak için mükkemmel ve en doğru ortamdi.

9. Dubai Uluslararası Gayrimenkul ve Emlak Fuarı (İPS) en yeni projemiz olan Dubai Sustainable City yi duyurmak için mükkemmel ve en doğru ortamdi. 8,000 m 2 FUAR ALANI 291 KATILIMCI 77 YERLİ KATILIMCI 214 ULUSLARARASI KATILIMCI 37 MEDYA ORTAĞI 7,637 MEDYA ORTAĞI IPS (INTERNATIONAL PROPERTY SHOW) 2013, Dubai Arazi ve İskan Departmanı nın katkılarıyla

Detaylı

DEĞİŞEN DÜNYA-DEĞİŞEN ÜNİVERSİTE:YÜKSEKÖĞRETİMİN GELECEĞİ TÜRKİYE İÇİN BİR ÖNERİ

DEĞİŞEN DÜNYA-DEĞİŞEN ÜNİVERSİTE:YÜKSEKÖĞRETİMİN GELECEĞİ TÜRKİYE İÇİN BİR ÖNERİ DEĞİŞEN DÜNYA-DEĞİŞEN ÜNİVERSİTE:YÜKSEKÖĞRETİMİN GELECEĞİ TÜRKİYE İÇİN BİR ÖNERİ Kemal Gürüz Atılım Üniversitesi 12 Mart 2012 Yirmi beş yaş üstü nüfus içinde ortaöğrenim görmüş olanların oranı, %. 2007.

Detaylı

PETROL PİYASASI SEKTÖR RAPORU EYLÜL 2011

PETROL PİYASASI SEKTÖR RAPORU EYLÜL 2011 PETROL PİYASASI SEKTÖR RAPORU EYLÜL 2011 ANKARA 2011 TABLOLAR LİSTESİ Tablo 1-2011 Eylül Ayı Dağıtıcı ve İhrakiye Teslimi Lisansı Sahiplerinin Petrol İthalatı (Ton)... 1 Tablo 2-2011 Eylül Ayı Rafinerici

Detaylı

OECD TARIMSAL POLİTİKALAR VE PİYASALAR ÇALIŞMA GRUBUNUN 63. TOPLANTISINA KATILIM

OECD TARIMSAL POLİTİKALAR VE PİYASALAR ÇALIŞMA GRUBUNUN 63. TOPLANTISINA KATILIM OECD TARIMSAL POLİTİKALAR VE PİYASALAR ÇALIŞMA GRUBUNUN 63. TOPLANTISINA KATILIM Avrupa Birliği ve Dış İlişkiler Genel Müdürlüğü Uluslararası Kuruluşlar Daire Başkanlığı AB Uzman Yrd. Zeynep ORAL 28.05.2014

Detaylı

PETROL PİYASASI SEKTÖR RAPORU NİSAN 2011

PETROL PİYASASI SEKTÖR RAPORU NİSAN 2011 PETROL PİYASASI SEKTÖR RAPORU NİSAN 2011 ANKARA 2011 TABLOLAR LİSTESİ Tablo 1-2011 Nisan Ayı Dağıtıcı ve İhrakiye Teslimi Lisansı Sahiplerinin Petrol İthalatı... 3 Tablo 2-2011 Nisan Ayı Rafineri Lisansı

Detaylı

31.12.2011 Tarihi İtibariyle Yabancı Para Cinsi Hesapların Değerlemelerinde Esas Alınacak Döviz Kurları Açıklandı

31.12.2011 Tarihi İtibariyle Yabancı Para Cinsi Hesapların Değerlemelerinde Esas Alınacak Döviz Kurları Açıklandı 31.12.2011 Tarihi İtibariyle Yabancı Para Cinsi Hesapların Değerlemelerinde Esas Alınacak Döviz Kurları A 31.12.2011 Tarihi İtibariyle Yabancı Para Cinsi Hesapların Değerlemelerinde Esas Alınacak Döviz

Detaylı

* Ticaret verileri Nace Revize 2 sınıflandırmasına göre 45 ve 46 kodlu sektörleri içermektedir. Kaynak: (Türkiye İstatistik Kurumu, u)

* Ticaret verileri Nace Revize 2 sınıflandırmasına göre 45 ve 46 kodlu sektörleri içermektedir. Kaynak: (Türkiye İstatistik Kurumu, u) 1.1. Ticaret Türkiye ye paralel olarak TR82 Bölgesi nde de hizmetler sektörünün ekonomideki payının artmasıyla öne çıkan alanlardan biri de ticarettir. 2010 TÜİK Yıllık Sanayi ve Hizmet İstatistiklerine

Detaylı

2012/4 SAYILI DÖVİZ KAZANDIRICI HİZMET TİCARETİNİN DESTEKLENMESİ HAKKINDA TEBLİĞ (SAĞLIK TURİZMİ SEKTÖRÜ)

2012/4 SAYILI DÖVİZ KAZANDIRICI HİZMET TİCARETİNİN DESTEKLENMESİ HAKKINDA TEBLİĞ (SAĞLIK TURİZMİ SEKTÖRÜ) 2012/4 SAYILI DÖVİZ KAZANDIRICI HİZMET TİCARETİNİN DESTEKLENMESİ HAKKINDA TEBLİĞ (SAĞLIK TURİZMİ SEKTÖRÜ) DÜNYADA HİZMET TİCARETİ SAĞLIK TURİZMİ Dünya ticaret hacmi yaklaşık 100 milyar ABD Doları Her yıl

Detaylı