Prof. Dr. Yeşim ERALP tarafından değerlendirilmiştir. Meme Kanseri Tedavisi İçin Hasta Kılavuzu

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Prof. Dr. Yeşim ERALP tarafından değerlendirilmiştir. Meme Kanseri Tedavisi İçin Hasta Kılavuzu"

Transkript

1 Prof. Dr. Yeşim ERALP tarafından değerlendirilmiştir. Meme Kanseri Tedavisi İçin Hasta Kılavuzu

2 BU KİTAPÇIK SİZE AİTTİR. Bu zorlu dönemde size yardımcı olmak amacıyla tasarlanmıştır. ÜSTÜNE ÇİZİN, YAZIN. SİZE ÖZEL HALE GETİRİN. Bu kitapçığın arkasındaki formu tedavinizi kaydetmek için kullanın. 2

3 GİRİŞ Meme Kanseri Cerrahisi için Rehberiniz İçerik tablosu Meme anatomisi Meme kanseri tipleri Meme cerrahisi Kanserinizi tanıyın Yardımcı tedavinizle ilgili kararlar Oncotype DX Sözlük Tedavi profiliniz Meme kanseri tanısını yeni öğrendiğiniz ve cerrahi için hazırlandığınız dönemde, korkmanız ve belirsizliklerle dolu hissetmeniz normaldir. Ancak şunu unutmayın: Yalnız değilsiniz. Milyonlarca hastada meme kanseri başarılı şekilde tedavi edilmiştir. Bu kitapçıkta yer alan bilgileri meme cerrahınızla tartışırken sorularınızı ve endişelerinizi paylaşmaktan çekinmeyin. Daha da önemlisi, ailenize ve yakın arkadaşlarınıza, onların verebileceği büyük destek konusunda güvenin. Unutmayın: Meme kanseri tedavi edilebilir: Son 30 yılda, meme kanserinin tedavisi ve hasta sağkalımı konusunda önemli adımlar atılmıştır. Zamanınız var: Meme kanseri tıbben acil bir durum değildir. Olguların çoğunda tedaviye saatler ya da günler içinde başlanması gerekmemektedir. Sorumluluk alın: Bilinçli kararlar verin ve tedavinizin planlanmasında sağlık hizmeti ekibinizle birlikte yol alın. 3

4 Sağlık Hizmeti Ekibiniz Meme kanseri tedavi ekibiniz, görevi sizin yeterince bilgi sahibi olduğunuzdan ve tüm tedavinizin başarılı olacağından emin olmanızı sağlamak olan sağlık profesyonellerinden oluşmaktadır. Sorular sorarak ve ekibe aktif şekilde katılarak size yardımcı olmalarına yardım edebilirsiniz. Aşağıda tedavi ekibinizde bulunabilecek tıp uzmanları yer almaktadır: Meme cerrahı: Cerrahiyi planlar, meme tümörü ve lenf bezlerini çıkarır. Patolog: Meme kanserinizi tanımak için tümör hücrelerinin analizini yapar. Radyasyon onkoloğu: Kanseri, lokal radyasyon tedavisi kullanarak tedavi eder. Medikal onkolog: Kanseri kemoterapi, hormonal tedavi ve diğer ilaçları kullanarak tedavi eder. Rekonstrüktif cerrah: Meme kanseri cerrahisi sonrasında estetik/plastik cerrahi yapar. Onkoloji hemşiresi: Tedaviden önce, tedavi sırasında ve sonrasında bakımızı ve rahat etmenizi sağlar. 4 Giriş

5 Meme Anatomisi Meme Anatomisi KADIN MEMESİNİN TEMEL ANATOMİSİNİ ÖĞRENMEK, CERRAHİ SEÇENEKLERİNİZİ ANLAMANIZA YARDIMCI OLABİLİR.

6 MEME ANATOMİSİ Loblar Lobüller Kas yapısı Asini (Asinuslar) Kaburgalar Yağ dokusu Süt üreten bezler (lobüller) Yağ Kanallar Notlarınız ve çizimleriniz için bu resimleri kullanın. 6 Meme Anatomisi

7 Aksiller lenf bezleri Kadın memesi, kadının süt üretmesini sağlayan çok karmaşık bir organdır. Başlıca yağ ve bağ dokusundan oluşur, ancak başka yapılar da içerir. Süt üreten bezler (lobüller) duktus adı verilen küçük tüplerle bağlanmıştır. Bu bezler, östrojen ve progesteron gibi dişi hormonlarına duyarlıdır. Kan damarları memedeki dokulara oksijen ve besin taşır. Lenf bezleri, vücudun lenfatik sisteminin bir parçasıdır. Lenfatik sistem, hücrelerden sıvıyı boşaltır, filtre eder ve bağışıklık sisteminin önemli bir bölümünü oluşturur. Lenfatik sistem meme sıvısını fasülyeşekilli aksiller lenf bezlerine boşaltır; sıvı oradan da kan dolaşımına katılır. Bekçi lenf bezi bu drenajın ulaştığı ilk lenf bezidir; bu nedenle tümör eğer aksillaya (koltuk altına) ilerlerse, ilk yayılacağı lenf bezi burasıdır. Memede kas yoktur. Ancak meme kol hareketlerini sağlayan ve göğüs duvarını oluşturan kas yapısının üzerinde yer alır. 7

8 8 Susie, büyükanne ve emekli hemşire 2007 yılında meme kanseri tanısı almıştır. 8

9 Meme Kanseri Tipleri MEME KANSERİNİZİN HANGİ TİP OLDUĞUNU ANLAMAK EN İYİ TEDAVİ SEÇENEĞİNİN BELİRLENMESİNE YARDIMCI OLACAKTIR. Meme Kanseri Tipleri 9 Introduction 9

10 Meme kanseri tipleri Kanserlerin çoğu memenizdeki süt kanallarında (duktal kanser) veya süt üreten bezlerde (lobüler kanser) başlar. Kanser, genetik şifreleri bozulmuş, kontrolsüz üreyen hücrelerin çevre dokulara yayılması sonucu gelişir. normal hücreler kanser hücreleri kanser hücreleri hücre duvarı hücre duvarı hücre duvarı Normal duktus veya lobül İn situ (invaziv olmayan) kanser hücreleri İnvaziv kanser hücreleri YAYILMA EĞİLİMİ OLMAYAN / İNVAZİV OLMAYAN MEME KANSERİ İnvaziv olmayan meme kanserine aynı zamanda in situ meme kanseri de denir. İn situ terimi kanser hücrelerinin bir bölgeyle sınırlı olduğunu, süt bezleri veya süt kanallarına yayılmadığını ifade eder. İn situ duktal karsinom (DCIS) süt kanallarının içinde sınırlıdır. İn situ lobüler karsinom (LCIS) süt üreten bezlerle sınırlıdır. 10 Meme Kanseri Tipleri

11 İNVAZİV MEME KANSERİ İnvaziv ya da infiltratif meme kanseri, süt bezleri veya süt kanallarına yayılmış ve vücudun diğer bölümlerine yayılma potansiyeli olan kanser tipini ifade eder. İnvaziv duktal karsinom (IDC) süt kanalında oluşur ve daha sonra çoğalıp yakındaki dokuları istila eder. İnvaziv lobüler karsinom (ILC) süt üreten bezlerde (lobüller) oluşur ve daha sonra çevre dokuya yayılır. invaziv lobüler karsinom (ILC) invaziv duktal karsinom (IDC) in situ duktal karsinom (DCIS) 11

12 12 Vilma, ilköğretim okulu konuşma terapisti 2007 yılında meme kanseri tanısı almıştır. 12

13 Meme Cerrahisi DURUMU DEĞERLENDİRİN, ÖNERİ İSTEYİN VE KENDİNİZ İÇİN EN DOĞRU KARARI VERİN. Meme Cerrahisi 13 Introduction 13

14 Meme Cerrahisi Meme kanserinde cerrahi için 2 seçenek bulunur. Bunların ilki tümörlü bölgenin temiz sınırlarla çıkarıldığı lumpektomi (meme koruyucu cerrahi); diğeri de tüm memenin alındığı mastektomidir. Lumpektomi sonrası memeye hemen radyoterapi (ışın tedavisi) uygulanır. Cerrahınız size hangi seçeneğin uygun olduğu konusunda bilgi vererek, önerilerini aktaracaktır. Siz ve doktorunuz hangi seçeneğe karar verirseniz verin, eğer kanser invaziv ise koltuk altınızdaki lenf bezleri kanserin bu bölgeye yayılıp yayılmadığını görmek amacıyla incelenecektir. Bu araştırma genellikle sentinel (bekçi) lenf bezi biyopsisi kullanılarak yapılır ve eğer kanser sentinel lenf bezine yayılmışsa başka lenf bezlerinin de çıkartılmasını gerektirebilir. BİYOPSİ Kanserli olabilecek bir tümör saptandığında, kanser olup olmadığını anlamak ve uygulanacak cerrahi yöntemle ilgili karar vermek amacıyla biyopsi uygulanır. Biyopsi için tümörden doku alınır ve patolog tarafından mikroskop altında incelenir. Biyopsinin en yaygın kullanılan iki tipi, kalın iğne biyopsi ve cerrahi biyopsidir. Kalın iğne biyopsi: Memenizdeki kitleden doku örnekleri almak için içi boş bir iğne kullanılır. Daha ileri analizler için patoloğa birçok küçük örnek gönderilir. Cerrahi biyopsi: Memeye küçük bir kesi yapılarak memenizdeki kitlenin tamamı ya da bir parçası çıkartılır ve daha detaylı inceleme için patoloğa gönderilir. 14 Meme Cerrahisi

15 LUMPEKTOMİ (MEME KORUYUCU CERRAHİ) Lumpektomi, memenizin olabildiğince çok kısmını koruyan etkili bir tedavi olabilir. Lumpektomi ile cerrah kansersiz bir sınır oluşturmak üzere (tümörü çevreleyen dokular) tümörü ve tümörün etrafındaki sağlıklı dokuların bir bölümünü çıkartır. Sağlıklı meme dokusunun olabildiğince az kısmı çıkartılır ve meme genellikle şeklini korur. Lumpektomi genellikle lokal, bölgesel veya genel anestezi altında yapılır. Bu konuda cerrahınıza ve anestezi uzmanınıza tercihinizi açıklamak konusunda fırsatınız olacaktır. İyileşme genellikle günler içinde gerçekleşecektir. Lumpektomiden sonra hastaların hemen hemen tümüne radyasyon tedavisi uygulanır. Radyasyon tedavisi ile ilgili öneriler siz ve radyasyon onkoloğunuz arasında tartışılacaktır. LUMPEKTOMİDEN SONRA Lumpektomiden sonra aşırı ağrınız olmayabilir; ancak memenizin bir bölümü ve kolunuzun altındaki alanlarda cerrahinin sinir hücreleri üzerindeki etkisi nedeniyle gerginlik ya da uyuşukluk olabilir. Memenizdeki duyu kaybı geçici olacaktır; ancak bazı durumlarda hayatınızın geri kalanında bir ölçüde kalıcı olabilir. MASTEKTOMİ Mastektomi tüm meme dokusunun çıkarılmasını kapsar. Olguların çoğunda memeniz boyunca yapılan bir kesiyle genel anestezi altında yapılır. İyileşme dönemi genellikle birkaç haftadır. Lumpektomiden farklı olarak, erken dönem meme kanserinde, mastektomiden sonra radyasyon tedavisine genellikle gerek yoktur. Eğer tümörünüz büyükse, kanser hücreleri lenf bezlerine yayılmışsa veya 15

16 kaburgalarınız ya da göğüs kaslarınıza yayılmış olma olasılığı varsa tavsiye edilebilir. Mastektomi esnasında cerrah, birikebilecek sıvıları boşaltmak amacıyla, meme bölgenize bir ya da daha fazla plastik tüp yerleştirebilir. Dren genellikle cerrahi sonrası kısa bir süre yerinde kalacaktır (1-3 hafta). MASTEKTOMİDEN SONRA Cerrahınız, yara bölgesi ve drenlerinize nasıl bakmanız gerektiği ve normal aktivitelerinize ne zaman dönebileceğiniz gibi konularda size detaylı talimatlar verecektir. Endişelerinizi doktorunuzla konuşmaktan çekinmeyin. Bir miktar rahatsızlığa hazırlıklı olun. Geçirdiğiniz ameliyata bağlı olarak göğüs bölgenizde ağrı, şişlik ve morarma olabilir. Ameliyattan sonra, daha ileri tedaviler hakkında konuşmak üzere bir medikal onkoloğa gitmelisiniz. Eğer başka tedaviler önerildiyse, muhtemelen cerrahinin ardından 3-6 hafta içerisinde başlayacak şekilde planlanacaktır. KENDİNİZE DİKKAT EDİN VE PAYLAŞIN Kanser cerrahisi kendinizi fiziksel ve duygusal olarak yorgun hissetmenize neden olabilir. Doktorunuzun talimatlarını uygulayın. Arkadaşlarınız ve aile üyelerinizden yardım isteyin. Dinlenin, ağır şeyler taşımayın ve sağlıklı bir diyet uygulayın. Son yıllarda gönüllülerden oluşan dayanışma grupları ülkemizde de faaliyete geçmişlerdir. Bu gönüllü sivil kuruluşlar, arzu ederseniz size ihtiyacınız olan moral desteğini sağlayabilir ve konuyla ilgili deneyimlerini aktarabilirler. 16 Meme Cerrahisi

17 Kanserinizi Tanıyın MEME KANSERİNİZİ TANIMAK TEDAVİ PLANINIZIN OLUŞTURULMASI İÇİN GEREKLİDİR. 17 Introduction 17 Kanserinizi Tanıyın

18 Kanserinizi Tanıyın KESİN TANI - PATOLOJİ RAPORU Patoloji raporu meme kanserinizle ilgili detaylı bilgi sağlar. Bu bilgi, tümörünüzden alınan biyopsi ya da cerrahi örneği üzerinde yapılan testlerden elde edilir. Doktorlar tüm bu bilgileri sizin için en yararlı ve en az zarar verebilecek tedaviyi; kısacası size özel tedaviyi belirlemek için kullanırlar. Patoloji raporunuzdaki bilgiler şunları içerebilir: Tümörün büyüklüğü genellikle milimetre veya santimetre olarak bildirilir (1cm=10mm). Cerrahi sınırlar Cerrahi sırasında çıkartılan tümörün kenarlarını çevreleyen normal dokular Negatif sınırlar kanser cerrahi sırasında tamamen çıkartılmıştır. Pozitif sınırlar cerrahi sonrasında etrafta kanser hücreleri kalmıştır. Tümörün sınıfı örnek dokudaki hücrelerin normal meme dokusu hücrelerine ne kadar benzediğini sınıflandırır. Tümör Büyüklükleri 5 santimetre 4 santimetre 3 santimetre 2 santimetre 1 santimetre Tümörün büyüklüğü genellikle metrik birimlerle ölçülür (milimetre ya da santimetre) 18 Kanserinizi Tanıyın

19 Eğer örnek alındıysa lenf bezinin durumu lenf bezlerinizde kanser saptanıp saptanmaması. Hormon reseptör (ER/PR) durumu tümörünüzün östrojen veya progesterona hassas olup olmaması. HER2 durumu HER2, hücre büyümesini ve iyileşmesini kontrol eden bir proteindir. Yüksek HER2 düzeylerine sahip kanser hücreleri daha hızlı büyüme eğilimindedir ve anti-her2 tedavisine iyi yanıt verir. Negatif sınırlar Tümörünüzün biyolojisine bakış Son yıllarda geliştirilmiş özel bir tanısal test, meme tümörü dokusundaki genlerin aktivitesini inceler. Meme kanseri dokusundaki belirli genlerin aktivitesini ölçen Oncotype DX testi, tümörün yayılma eğilimi hakkında daha fazla bilgi sağlar. Patoloji raporuyla ve diğer faktörlerle beraber bu sonuçlar erken evre, östrojen reseptörü pozitif ve lenf bezlerinde yayılım olmayan meme kanserli hastaların hangisinde hormonal tedaviye kemoterapi eklenmesinin yararlı olabileceğini belirlemeye yardımcı olur. Oncotype DX testi bu hastalarda meme kanserinin tekrar ortaya çıkma olasılığının değerlendirilmesine yardımcı olmak açısından da ek bilgi sağlar. Pozitif sınırlar 19

20 Meme Kanserinin Sınıflandırılması ve Evrelendirilmesi Biyopsinizden elde edilen sonuçlar doktorunuzun tedavi ile ilgili kararlar vermesini ve kanserinizin gelecekte yeniden ortaya çıkıp çıkmayacağının belirlenmesini sağlar. Kanserin sınıflandırılması ve evrelendirilmesi doktorların bu bilgileri düzenlemeleri için kullandıkları yöntemlerdir. MEME KANSERİNİN SINIFLANDIRILMASI Meme kanserinin sınıflandırılması, farklılaşmaya veya kanser hücrelerinin normal meme hücrelerine benzerliğine dayanır. Kanser hücreleri şöyle sınıflandırılabilir: grad (sınıf) 1 (iyi farklılaşmış), grad 2 (orta düzeyde farklılaşmış) veya grad 3 (kötü farklılaşmış). Bu sınıflandırmada grad ne kadar yüksekse, hücreler normalden o kadar farklıdır ve yayılma eğilimleri yüksektir. Bu bilgi doktorunuza sizin için en iyi tedaviyi belirleme konusunda yardım edecektir. MEME KANSERİNİN EVRELENDİRİLMESİ Meme kanserinin evrelendirilmesi doktorunuzun kanserin derecesini ve tedavi seçeneklerini belirlemesine yardım eden bir sınıflandırma yöntemidir. Evrelendirme biyopsinizin sonuçlarına ve diğer bilgilere dayanır. Olguların çoğunda evrelendirme tümör çıkarıldıktan ve lenf bezleri incelendikten sonra yapılır. 20 Kanserinizi Tanıyın

21 TNM YÖNTEMİ Meme kanserinin evrelerini belirlemede sık kullanılan bir yöntem TNM sistemidir. TNM sisteminin 3 kategorisi vardır: T (tümör), N (nod-lenf bezi) ve M (metastaz). Her bir kategoriye bir sayı verilir. Sayı ne kadar büyükse tümörün derecesi o kadar fazladır. T: Tümörün büyüklüğünü ifade eder. N: Kanserin etrafındaki lenf bezlerine yayılma derecesini gösterir. (nod-pozitif veya nod-negatif) M: Kanserin vücudun diğer bölgelerine yayılma derecesini gösterir. Elizabeth, anne ve mücevher tasarımcısı 2005 yılında meme kanseri tanısı almıştır. 21

22 MEME KANSERİNİN EVRELERİ Kanser sınıflandırıldıktan sonra, TNM kategorisi ile diğer bilgiler, kanserinizin evresini belirlemek üzere birleştirilir. Evre, kanserin ne kadar yayıldığını gösteren bir sınıflandırma sistemidir. Evre 0: İn situ karsinom (DCIS veya LCIS) tümör duktuslar veya lobüllerin ötesine yayılmamıştır. Evre I: Tümör küçüktür (2cm den az) ve iyi sınırlandırılmıştır. (lenf bezlerine yayılmamış) Evre II: Tümör aşağıdaki durumlardan herhangi birine karşılık gelir: Küçüktür (2cm den az) ve aksiller (koltuk altı) lenf bezlerine yayılmıştır. 2-5 cm arasındadır ve koltuk altı lenf bezlerine yayılmamıştır. 2-5 cm arasındadır ve koltuk altı lenf bezlerine yayılmıştır. Memede belirgin tümör yoktur; ama koltuk altı lenf bezlerine yayılmıştır. 5 cm den büyüktür ve koltuk altı lenf bezlerine yayılmamıştır. Evre III: Tümör aşağıdaki durumlardan herhangi birine karşılık gelir: Tümör, çapından bağımsız olarak üçten fazla sayıda koltuk altı lenf bezlerine yayılmıştır. 5 cm den büyüktür ve koltuk altı lenf bezlerine yayılmıştır. Göğüs duvarına yayılmıştır; inflamatuvar olarak tanı almıştır. Köprücük kemiğinin altındaki ve üstündeki lenf bezlerine, memenin ve bezlerin içine yayılmıştır, ancak vücudun diğer yerlerine yayılmamıştır. Evre IV: Kanser vücudunuzdaki kemikler, akciğerler, karaciğer veya beyin gibi diğer organlara yayılmıştır. 22 Kanserinizi Tanıyın

23 Adjuvan Tedavinizle İlgili Kararlar Tedavinizle İlgili Kararlar CERRAHİDEN ÖNCE VEYA SONRAKİ TEDAVİ, KANSERİN TEKRAR ORTAYA ÇIKMA RİSKİNİ AZALTMAYA YARDIMCI OLABİLİR. 23 Introduction 23

24 Adjuvan (Yardımcı) Tedavi Adjuvan tedavi, cerrahiden sonra meme kanserinin tedavisi ya da tekrarlamasının önlenmesine yardımcı olmak amacıyla uygulanan bir tedavidir. Adjuvan tedaviniz (ışın) radyasyon tedavisini, kemoterapiyi ve/veya hormonal tedaviyi içerebilir. RADYASYON TEDAVİSİ Neoadjuvan tedavi Bazen, cerrahiden "önce" kemoterapi, radyasyon tedavisi veya hormonal tedavi uygulanır. Buna neoadjuvan tedavi adı verilir. Radyasyon tedavisi cerrahiden sonra memenizde kalmış olabilecek kanser hücrelerinin yok edilmesi için çok etkili bir yoldur. Lumpektomi yapılan hastaların hemen hepsi radyasyon tedavisi alır. Tümörün boyutu ve kanserin yaygınlığına bağlı olarak, mastektomi geçiren hastaların bazılarına da uygulanabilir. Radyasyon tedavisi uygulanması ağrısızdır; ancak bazı yan etkilere yol açabilir. En sık görülen yan etkilerden bazıları şunlardır: Yorgunluk Beyaz kan hücrelerinin sayısında azalma Şişlik ve inflamasyon Deride hassasiyet ve renk değişikliği Bu yan etkilerin çoğu tedavinin sonlanmasından kısa süre sonra ortadan kalkar. 24 Adjuvan Tedavi

25 HORMONAL TEDAVİ Hormonal tedavi genellikle hormon reseptör-pozitif (HR+) bir meme kanserinin tekrarlama veya yeni bir bölgeye yayılma riskini azaltmak üzere kullanılır. Hormonal tedavi, kadınlık hormonu olan östrojenin kanser hücreleri üzerindeki uyarıcı etkisini engeller. Hormonal tedavi genellikle, ER- (östrojen reseptörü) veya PR- (progesteron reseptörü) pozitif kanser hücreleri olan kadınlara önerilir. Bu durum meme kanseri olan kadınların yaklaşık %70 ini kapsar. Hormonal tedavi menopoza benzer yan etkilere yol açabilir: Sıcak basması Kas ve eklemlerde ağrı Eklem sertliği Bulantı Kemik erimesi (aromataz inhibitörleri) Kan pıhtıları / damar tıkanıklığı Doğurganlık sorunları Meme kanseri için birçok hormonal tedavi vardır. Yaygın kullanılan tedaviler, hormon reseptörlerini bloke eden tamoksifen gibi "selektif östrojenreseptör modülatörleri" ve menopozdaki hastalarda az da olsa östrojen miktarını azaltan "aromataz inhibitörlerini" içerir. Bu ilaçlar ağızdan alınır. 25

26 KEMOTERAPİ Kemoterapi, cerrahiden sonra vücudunuzda kalmış olabilen kanser hücrelerini ilaçla yok etmeyi hedefler. Bu ilaçlar, günümüz yöntemleriyle tespit edilemeyecek kadar az sayıda olan kanser hücrelerinin çoğalmasını engeller. Meme kanseri hastalarının tedavisi için birçok kemoterapi rejimi mevcuttur. Patoloji raporunuz ve tıbbi bilgileriniz dikkatlice gözden geçirildikten sonra, tedavi seçenekleri tartışılarak hangi rejimin sizin için en iyisi olacağına onkoloğunuzla birlikte karar verilir. Kemoterapinin faydasını değerlendirmek Erken evre meme kanseri olan hastalar için benzersiz bir tanısal test Erken evre, lenf nodu yayılımı olmayan (nod-negatif), hormona duyarlı (östrojen reseptör-pozitif (ER+)) kanseriniz varsa, Oncotype DX testi, size ve doktorunuza, tedavi programınıza kemoterapi eklemenin faydasının olup olmayacağına karar vermek konusunda yardımcı olabilir. Ayrıca, meme kanserinizin tekrar ortaya çıkma riskini anlamanıza da yardımcı olur. 26 Adjuvan Tedavi

27 Kemoterapinin yan etkileri, tedavinizin süresine ve aldığınız ilaçların tipine bağlıdır. Bu yan etkilerin derecesi hafiften şiddetliye değişir ve aşağıdakileri kapsayabilir: Yorgunluk Saç dökülmesi Bulantı Kusma Anemi (Kansızlık) Diyare (İshal) / Kabızlık Kalp problemleri; Damar tıkanıklığı Menopozal bulgular Doğurganlık sorunları Enfeksiyonlar Hafıza zayıflığı Nöropati (Sinir ucu harabiyeti) bir proteindir. Meme kanseri biyopsisi ya da cerrahisi uygulandığında, tümör HER2 pozitif ya da negatif olup olmadığının anlaşılması amacıyla değerlendirilir. Eğer tümör hücreleriniz HER2 pozitif ise anti-her2 tedavisi için aday olabilirsiniz Anti-HER2 tedavisi HER2 aktivitesini baskılamak ve kanser hücrelerinin çoğalmasını durdurmak üzere tasarlanmıştır. Kemoterapiden farklı olarak, anti-her2 tedavisi saç kaybı ya da bulantı gibi kemoterapinin neden olduğu yan etkilere yol açmaz. Ayrıca östrojen düzeylerini azaltmadığı için menopozal bulgulara neden olmaz. Ancak, kalp kasında yorulma, halsizlik, eklem ve kas ağrıları gibi yan etkiler gözlenebilmektedir. ANTİ-HER2 TEDAVİSİ Bazı meme kanserleri HER2 pozitiftir. HER2 (human epidermal growth factor 2 - insan epidermal büyüme faktörü 2) yeni kanser hücrelerinin çoğalmasını uyaran 27

28 28 Susan, resim öğretmeni ve büyükanne 2004 yılında meme kanseri tanısı almıştır 28

29 Oncotype DX ERKEN EVRE MEME KANSERİ OLAN HASTALAR İÇİN BENZERSİZ BİR TEST Oncotype DX 29 Introduction 29

30 Oncotype DX MEME KANSERİ TESTİ Oncotype DX erken evre, hormon tedavisine duyarlı (östrojen reseptörü pozitif (ER+)) ve koltuk altı lenf bezlerine yayılmamış (lenf bezi negatif) meme kanseri olan hastalarda kemoterapi gereksinimi olup olmadığını belirlemeye yardımcı olan bir tanısal testtir. Test aynı zamanda, meme kanserinin tekrar ortaya çıkma olasılığını da değerlendirir. Bu bilgi, tedavinizle ilgili karar vermek konusunda size ve doktorunuza yardımcı olacaktır. TEST NEYİ ÖLÇER? Oncotype DX testi meme kanseri dokusundaki farklı genlerin aktivitesini ölçer. Doktorunuz Oncotype DX testi ile ilgili en iyi bilgi kaynağıdır ve sahip olabileceğiniz başka sorulara yanıt verebilecektir. TESTİN FAYDALARI Oncotype DX testi tümörünüzün nasıl davranacağını değerlendirmede size ve doktorunuza daha fazla bilgi sağlar. Bu bilgi, tedavi planınızla ilgili karar alma aşamasında size ve doktorunuza yardım edebilir ve tedaviniz konusundaki güveni artırabilir. 30 Oncotype DX

31 TEST NASIL YAPILIR? Oncotype DX ameliyatınız (lumpektomi, mastektomi veya biyopsi) esnasında çıkartılan az miktarda tümör dokusu üzerinde yapılır. Doktorunuz Oncotype DX testi istediğinde, hastane tümörden bir örneği Genomic Health adlı, Oncotype DX testini yapan laboratuvara gönderecektir. Oncotype DX testi için ek bir cerrahi işleme gerek yoktur. NE ÖĞRENECEKSİNİZ? Doktorunuza Oncotype DX testinizin sonuçlarını içeren bir rapor iletilecektir. Bu rapor 0 ile 100 arasında değişen bir sayı olan Rekürrens Skorunu içerir. Düşük Rekürrens Skorlarına sahip hastalar kanserin tekrarlaması açısından daha düşük risk taşır. Bu hastalar ayrıca kemoterapiden yararlanma olasılığı daha düşük bir kansere sahiptir. Ancak; düşük rekürrens skoru meme kanserinin tekrarlama şansının hiç olmadığı anlamına gelmez. Yüksek Rekürrens Skorları olan hastalarda meme kanserinin tekrarlama olasılığı daha yüksektir. Bu hastalar aynı zamanda kemoterapiden daha çok yarar görebilir. Yüksek Rekürrens Skoru, kanserin kesinlikle tekrarlayacağı anlamına gelmez. Oncotype DX testi aynı zamanda, tümörünüzdeki östrojen, progesteron ve HER2 reseptörlerinin daha hassas olarak belirlenmesini sağlar. Bu nedenle tedavi planının belirlenmesinde hata payını en aza indirir. 31

32 ONCOTYPE DX TESTİNE ADAY MISINIZ? Aşağıdaki kriterlerden hepsini karşılıyorsanız Oncotype DX testi için aday olabilirsiniz: Yakın zamanda meme kanseri tanısı aldınız ve doktorunuzla birlikte adjuvan kemoterapi konusunda karar vermeye çalışıyorsunuz. Evre I veya evre II invaziv meme kanseri tanısı konuldu. Meme kanseriniz östrojen reseptör-pozitif (ER+). Meme kanserinizin lenf bezi tutulumu yok (lenf bezi negatif) Ek olarak, hormon reseptör-pozitif (HR+), lenf bezi pozitif meme kanseri olan menopozdaki bir kadınsanız, Oncotype DX testinin size yararının olup olmayacağını doktorunuzla birlikte değerlendirebilirsiniz. 32 Oncotype DX

33 Kendinize Özen Göstermeniz Önemlidir Meme kanseri tedavinizle ilgili kendinize yardımcı olmak üzere tercih edebileceğiniz seçeneklerden biri, belki de en önemlisi, tedavi sürecine dahil olmanızdır. Doktorunuzla tedavi seçeneklerini tartışarak tedavi kararınıza aktif olarak katılın. Sağlık hizmeti ekibinizle beraber çalışın. Öğrenin, sorular sorun, pozitif bir bakış açısı edinin ve bir destek grubuna katılın. Bir meme kanseri destek grubuna katılarak yanıtları bulmak, cesaret almak ve ihtiyacınız olan yardımı elde etmek konusunda size destek olabilecek başka insanlarla tanışmak için çok iyi bir yoldur. Deborah, atlet ve hayvan rehabilitasyon uzmanı 2007 yılında meme kanseri tanısı almıştır. 33 Kendinize Özen Göstermeniz Önemlidir

34 34 Linda, insan kaynakları müdürü ve aktif gönüllü 2006 yılında meme kanseri tanısı almıştır. 34

35 Sözlük MEME KANSERİ HASTALARI VE BAKICILARI İÇİN YARARLI TERİMLER VE TANIMLAR Sözlük 35 Introduction 35

36 Terimler sözlüğü Adjuvan tedavi: Cerrahiden sonra ve cerrahiye ek olarak uygulanan yardımcı tedavi. Aksiller: Koltuk altı ve yakınında yer alan alanı ifade eden bir terim. Memeden ayrılan lenf sıvısının çoğu bu bölgede yer alan lenf bezlerine boşalır (aksiller lenf bezleri). Erken evre meme kanseri: Evre I ve II, lenf bezi negatif meme kanserini tanımlamak için kullanılan bir terim. Evrelendirme: Meme kanserleri için tümörün büyüklüğüne, kanserin lenf bezlerine ve vücudun diğer yerlerine yayılıp yayılmadığı (metastaz) bilgisine dayanan bir sınıflandırma sistemi. Hormon reseptörü (HR): Hormon reseptörü hücre yüzeyinde yer alan, östrojen ve progesteron gibi özel hormonlarla uyarılan bir duyargadır. Bu şekilde kanser hücreleri bu hormonlarla beslenerek, ürer. Hormonal tedavi: Tamoksifen veya aromataz inhibitörleri gibi özel ilaçların hormonların üretimini veya kanser hücresi üzerindeki etkilerini azaltmak üzere kullanılması. Hücre: Canlı herhangi bir şeyi oluşturan dokuların en küçük birimi. Hücrelerin özelleşmiş bir yapısı ve fonksiyonu vardır. İnsan epidermal büyüme faktörü reseptörü 2 (Human Epidermal Growth Factor Receptor 2 - HER2): Meme kanserinin bazı türlerinde hücre yüzeyinde bulunan bir duyargadır. Tümörü normalden fazla HER2 düzeyine sahip bir hasta HER2 pozitif olarak değerlendirilir. Normal HER2 düzeylerine sahip bir hasta ise HER2 negatif olarak kabul edilir. Kanser: Anormal hücrelerin kontrolsüz veya düzensiz olarak bölündüğü hastalar için kullanılan bir terim. Kanser hücreleri etraftaki sağlam dokuları istila edebilir ve kan dolaşımı ve lenf bezleri vasıtasıyla vücudun diğer bölümlerine yayılabilir. Kemoterapi: Kanser hücrelerini öldürmek veya çoğalmasını durdurmak için intravenöz (damar içine), oral olarak (ağızdan) ve diğer uygulama yolları ile verilen ilaçlarla yapılan tedavi. Bu ilaçlar 36 Sözlük

37 kanser hücreleri ve normal hücreler için zararlıdır. Bu ilaçların çoğunun hızlı üreyen tüm hücrelere zararlı etkisi nedeniyle kemoterapi, derecesi hafiften şiddetliye değişebilen yan etkilere neden olur. Lenf nodu: Lenfatik sistemin parçası olan küçük fasülye şekilli organlar (lenf bezi de denir). Kolun altında yer alan lenf bezleri göğüs ve kolda biriken lenf sıvısını boşaltır. Cerrahi sırasında aksiller lenf bezlerinin bazıları meme kanserinin evresini tespit etmek üzere çıkarılır. Lumpektomi: Meme kanseri tümörü ve onu çevreleyen az miktardaki doku dahil, sınırlı bir doku kütlesinin cerrahi işlemle çıkarılması. Mastektomi: Memenin bir kısmını ya da tamamını çıkarmak üzere yapılan cerrahi işlem. Neoadjuvan tedavi: Ana tedaviden önce verilen tedavi (Cerrahi genellikle ana tedavidir). Nod-Negatif meme kanseri: Lenf bezlerine yayılmamış meme kanseri. Nod-Pozitif meme kanseri: Lenf bezlerine yayılmış meme kanseri. Östrojen reseptörü (ER): Bazı hücrelerin üzerinde yer alan, östrojen hormonunun bağlanabildiği bir duyarga. ER-pozitif (ER+) terimi östrojen reseptörünü taşıyan tümör hücrelerini ifade eder. Bu hücreler genellikle hormon tedavisine duyarlıdır. Progesteron reseptörü (PR): Bazı hücrelerde yer alan progesteron hormonunun bağlanabildiği bir duyarga. PR-pozitif (PR+) terimi progesteron reseptörüne sahip tümör hücrelerini ifade eder. Bu hücreler genellikle hormon tedavisine duyarlıdır. Tümör: Herhangi bir dokuda; dokuyu oluşturan hücrelerin kontrolsüz olarak çoğalarak ürettikleri kitle. Tümör, selim (kanserli olmayan) ya da malign/habis (kanserli) olabilir. 37

38 38

MEME KANSERİ. Öğr.Gör.Dr.Aylin ERDİM M.Ü. SAĞLIK BİLİMLERİ FAKÜLTESİ CERRAHİ HASTALIKLARI HEMŞİRELİĞİ ANABİLİM DALI

MEME KANSERİ. Öğr.Gör.Dr.Aylin ERDİM M.Ü. SAĞLIK BİLİMLERİ FAKÜLTESİ CERRAHİ HASTALIKLARI HEMŞİRELİĞİ ANABİLİM DALI MEME KANSERİ Öğr.Gör.Dr.Aylin ERDİM M.Ü. SAĞLIK BİLİMLERİ FAKÜLTESİ CERRAHİ HASTALIKLARI HEMŞİRELİĞİ ANABİLİM DALI KANSER Cancer İngilizce yengeç YENGEÇ düşmanını kıstırdıktan sonra sıkıca tutuyor, yavaş

Detaylı

MEME KANSERİ Erken tanı konulduğunda şifa şansı son derece yüksek bir kanser türüdür.

MEME KANSERİ Erken tanı konulduğunda şifa şansı son derece yüksek bir kanser türüdür. MEME KANSERİ { Erken tanı konulduğunda şifa şansı son derece yüksek bir kanser türüdür. Meme Kanserinde Erken Tanı İçin Ne Yapılmalı? 20 yaşından sonra tüm kadınlar ayda bir kez memenin yumuşak olduğu

Detaylı

Vücutta dolaşan akkan sistemidir. Bağışıklığımızı sağlayan hücreler bu sistemle vücuda dağılır.

Vücutta dolaşan akkan sistemidir. Bağışıklığımızı sağlayan hücreler bu sistemle vücuda dağılır. HODGKIN LENFOMA HODGKIN LENFOMA NEDİR? Hodgkin lenfoma, lenf sisteminin kötü huylu bir hastalığıdır. Lenf sisteminde genç lenf hücreleri (Hodgkin ve Reed- Sternberg hücreleri) çoğalır ve vücuttaki lenf

Detaylı

Kan Kanserleri (Lösemiler)

Kan Kanserleri (Lösemiler) Lösemi Nedir? Lösemi bir kanser türüdür. Kanser, sayısı 100'den fazla olan bir hastalık grubunun ortak adıdır. Kanserde iki önemli özellik bulunur. İlk önce bedendeki bazı hücreler anormalleşir. İkinci

Detaylı

MEME KANSERİ ve ERKEN TEŞHİS. Dr.Koray Öcal Mersin Tıp Fak.Genel Cerrahi AD.Meme-Endokrin Cerrahisi Grubu

MEME KANSERİ ve ERKEN TEŞHİS. Dr.Koray Öcal Mersin Tıp Fak.Genel Cerrahi AD.Meme-Endokrin Cerrahisi Grubu MEME KANSERİ ve ERKEN TEŞHİS Dr.Koray Öcal Mersin Tıp Fak.Genel Cerrahi AD.Meme-Endokrin Cerrahisi Grubu MEME KANSERİ NEDİR? Meme süt bezleri ve burada üretilen sütü meme başına taşıyan kanallardan oluşan

Detaylı

Yumurtalık (over) kanseri. Hastalığınızın tanı ve tedavisi konusunda bilgi edinmede ilk adımınız. Bu kitapçıkta yer alan bilgiler

Yumurtalık (over) kanseri. Hastalığınızın tanı ve tedavisi konusunda bilgi edinmede ilk adımınız. Bu kitapçıkta yer alan bilgiler Yumurtalık (over) kanseri Hastalığınızın tanı ve tedavisi konusunda bilgi edinmede ilk adımınız Bu kitapçıkta yer alan bilgiler Yumurtalık kanseri konusunda bilgi edinmek Size uygulanacak olan tedavi Doktorlarınız

Detaylı

Beyin tümörü, beyni oluşturan üç bölgeden birinden -beyin, beyincik ve beyin sapıkaynaklanabilir.

Beyin tümörü, beyni oluşturan üç bölgeden birinden -beyin, beyincik ve beyin sapıkaynaklanabilir. BEYİN TÜMÖRÜ BEYİN TÜMÖRÜ NEDİR? Beyin tümörü beyinde anormal hücrelerin çoğalması sonucu gelişen bir kitledir. Bazı beyin tümörleri iyi huylu (örneğin meningiom), bazıları ise kötü huylu kitlelerdir.

Detaylı

HODGKIN DIŞI LENFOMA

HODGKIN DIŞI LENFOMA HODGKIN DIŞI LENFOMA HODGKIN DIŞI LENFOMA NEDİR? Hodgkin dışı lenfoma (HDL) veya Non-Hodgkin lenfoma (NHL), vücudun savunma sistemini sağlayan lenf bezlerinden kaynaklanan kötü huylu bir hastalıktır. Lenf

Detaylı

Metastazlarla yayılmış meme kanseri hastalara ve yakınlarına tavsiyeler

Metastazlarla yayılmış meme kanseri hastalara ve yakınlarına tavsiyeler Metastazlarla yayılmış meme kanseri hastalara ve yakınlarına tavsiyeler Yayılmış meme kanseri memedeki primer tümörde bulunan kanser hücrelerinin vücudun diğer bölümlerine yayılması ve kanser hücrelerinin

Detaylı

LENFATİK VE İMMÜN SİSTEM HANGİ ORGANLARDAN OLUŞUR?

LENFATİK VE İMMÜN SİSTEM HANGİ ORGANLARDAN OLUŞUR? LENFOMA NEDİR? Lenfoma, diğer grup onkolojik hastalıklar içinde yaşamın uzatılması ve daha kaliteli yaşam sağlanması ve hastaların kurtarılmaları açısından daha fazla başarı elde edilmiş bir hastalıktır.

Detaylı

KEMOTERAPİ NASIL İŞLEV GÖRÜR?

KEMOTERAPİ NASIL İŞLEV GÖRÜR? KEMOTERAPİ NEDİR? Kanser hücrelerini tahrip eden kanser ilaçları kullanılarak yapılan tedaviye kemoterapi denir. Bu tedavilerde kullanılan ilaçlara antikanser ilaçlar da denir. Kanserin türüne göre kemoterapinin

Detaylı

MEME KANSERİ. Söke Fehime Faik Kocagöz Devlet Hastanesi Sağlıklı Günler Diler

MEME KANSERİ. Söke Fehime Faik Kocagöz Devlet Hastanesi Sağlıklı Günler Diler MEME KANSERİ Söke Fehime Faik Kocagöz Devlet Hastanesi Sağlıklı Günler Diler KANSER NEDİR? Hücrelerin kontrolsüz olarak sürekli çoğalmaları sonucu yakındaki ve uzaktaki başka organlara yayılarak kötü klinik

Detaylı

TTOD MEME KANSERİ GÜNCELLEME KURSU 13-14 HAZİRAN 2015 İSTANBUL 08:25-08:30 Açılış 08:00-08:30 Pratiği değiştiren çalışmalar. (salonda kahvaltı ile)

TTOD MEME KANSERİ GÜNCELLEME KURSU 13-14 HAZİRAN 2015 İSTANBUL 08:25-08:30 Açılış 08:00-08:30 Pratiği değiştiren çalışmalar. (salonda kahvaltı ile) TTOD MEME KANSERİ GÜNCELLEME KURSU 13-14 HAZİRAN 2015 İSTANBUL 08:25-08:30 Açılış 08:00-08:30 Pratiği değiştiren çalışmalar. (salonda kahvaltı ile) 1. Gün 1. Oturum: Meme kanserine giriş, Patoloji ve Alt

Detaylı

Vücudumuzda oluşan tümör hücrelerini yok etmek için uygulanan ilaç tedavisine kemoterapi denir.

Vücudumuzda oluşan tümör hücrelerini yok etmek için uygulanan ilaç tedavisine kemoterapi denir. KEMOTERAPİ KEMOTERAPİ NEDİR? Vücudumuzda oluşan tümör hücrelerini yok etmek için uygulanan ilaç tedavisine kemoterapi denir. Kemoterapide, bir veya birden fazla ilaç bir arada kullanılabilir. Her ilacın

Detaylı

Genellikle 50 yaş üstünde görülür ancak seyrekte olsa gençler de de görülme olasılığı vardır.

Genellikle 50 yaş üstünde görülür ancak seyrekte olsa gençler de de görülme olasılığı vardır. Erkek üreme sisteminin önemli bir üyesi olan prostatta görülen malign (kötü huylu)değişikliklerdir.erkeklerde en sık görülen kanser tiplerindendir. Amerika'da her 5 erkekten birinde görüldüğü tespit edilmiştir.yine

Detaylı

Endometriozis. (Çikolata kisti)

Endometriozis. (Çikolata kisti) Endometriozis (Çikolata kisti) Bugün Neler Konuşacağız? Endometriozis Nedir? Belirtileri Nelerdir? Ne Sıklıkta Görülür? Hangi Sorunlara Neden Olur? Nasıl Tanı Konur? Nasıl Tedavi Edilir? Endometriozis

Detaylı

Dr. A. Nimet Karadayı. Hastanesi, Patoloji Kliniği

Dr. A. Nimet Karadayı. Hastanesi, Patoloji Kliniği Dr. A. Nimet Karadayı Dr. Lütfi Kırdar Kartal Eğitim ve Araştırma Dr. Lütfi Kırdar Kartal Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Patoloji Kliniği MEME TÜMÖRLERİNDE PATOLOJİ RAPORLARINDA STANDARDİZASYON Amaç, hasta

Detaylı

1. Oturum: Meme Kanserine Giriş, Patoloji ve Alt Tiplendirme Oturum Başkanları : Dr. Orhan ŞENCAN, Dr. İrfan ÇİÇİN

1. Oturum: Meme Kanserine Giriş, Patoloji ve Alt Tiplendirme Oturum Başkanları : Dr. Orhan ŞENCAN, Dr. İrfan ÇİÇİN TTOD Meme Kanseri Güncelleme Kursu 13-14 Haziran 2015 İstanbul 08:25-08:30 Açılış Dr. Cem BÖRÜBAN Oturum Başkanları : Dr. Fikri İÇLİ, Dr. Gül Başaran, Dr. Erhan GÖKMEN 08:00-08:30 Pratiği Değiştiren Çalışmalar.

Detaylı

Endometrial kanser nedir?

Endometrial kanser nedir? Endometrial kanser nedir? Endometrial kanser gelişimindeki risk faktörleri nelerdir? Endometrial kanser önlenebilir mi, bunun için neler yapılabilir? Endometrial kanser erken yakalanabilir mi, bulgular

Detaylı

10. ULUSAL RADYASYON ONKOLOJİSİ KONGRESİ 19-23 Nisan 2012, Antalya

10. ULUSAL RADYASYON ONKOLOJİSİ KONGRESİ 19-23 Nisan 2012, Antalya 10. ULUSAL RADYASYON ONKOLOJİSİ KONGRESİ 19-23 Nisan 2012, Antalya Meme Kanserlerinde Lokal Kontrole Etki Eden Prognostik Faktörler Patolojik Faktörler Prof Dr Tülay CANDA Dokuz Eylül Üniv.Tıp Fak. Meme

Detaylı

MEME KANSERİNDE TIBBİ TEDAVİ PRENSİPLERİ. Prof.Dr.Evin Büyükünal İç Hastalıkları Medikal Onkoloji Cerrahpaşa Tıp Fakültesi

MEME KANSERİNDE TIBBİ TEDAVİ PRENSİPLERİ. Prof.Dr.Evin Büyükünal İç Hastalıkları Medikal Onkoloji Cerrahpaşa Tıp Fakültesi MEME KANSERİNDE TIBBİ TEDAVİ PRENSİPLERİ Prof.Dr.Evin Büyükünal İç Hastalıkları Medikal Onkoloji Cerrahpaşa Tıp Fakültesi A.B.D İstatistiklerine Göre 180.000 MEME KANSERİ VAKASI MEVCUT İLK TEDAVİDEN SONRA

Detaylı

Meme Kanseri. Prof. Dr. Hilmi Alanyalı

Meme Kanseri. Prof. Dr. Hilmi Alanyalı Meme Kanseri Prof. Dr. Hilmi Alanyalı Meme anatomisi MEME KANSERİ SIKLIĞI İstatistiklere göre her 8 kadından birinde hayatının herhangi bir döneminde meme kanseri gelişmektedir. MEME KANSERİ SIKLIĞI Meme

Detaylı

HASTALIĞIN BELİRTİLERİ

HASTALIĞIN BELİRTİLERİ MEME HASTALIKLARI FR-HYE-04-301-07 Kadınlarda en sık görülen kanser türü olan meme kanseri nedeniyle dünyada her yıl 5 milyon kadının meme kanseri tedavisi gördüğü bildiriliyor. Günümüzde meme kanseri

Detaylı

Meme ve Over Kanserlerinde Laboratuvar: Klinisyenin Laboratuvardan Beklentisi

Meme ve Over Kanserlerinde Laboratuvar: Klinisyenin Laboratuvardan Beklentisi Meme ve Over Kanserlerinde Laboratuvar: Klinisyenin Laboratuvardan Beklentisi Dr. Handan Onur XXI. Düzen Klinik Laboratuvar Günleri, Ankara, 23 Ekim 2011 MEME KANSERİ Meme Kanseri Sıklıkla meme başına

Detaylı

BÖBREK HASTALIKLARI. Prof. Dr. Tekin AKPOLAT. Böbrekler ne işe yarar?

BÖBREK HASTALIKLARI. Prof. Dr. Tekin AKPOLAT. Böbrekler ne işe yarar? BÖBREK HASTALIKLARI Prof. Dr. Tekin AKPOLAT Böbrekler ne işe yarar? Böbreğin en önemli işlevi kanı süzmek, idrar oluşturmak ve vücudun çöplerini (artık ürünleri) temizlemektir. Böbrekte oluşan idrar, idrar

Detaylı

MEME KANSERİ VE KENDİ KENDİNE MEME MUAYENESİ İSTANBUL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ 2009

MEME KANSERİ VE KENDİ KENDİNE MEME MUAYENESİ İSTANBUL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ 2009 MEME KANSERİ VE KENDİ KENDİNE MEME MUAYENESİ İSTANBUL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ 2009 KANSER NEDİR? Kanser; Hücrelerin kontrolsüz olarak sürekli çoğalmaları sonucu yakındaki ve uzaktaki başka organlara yayılarak

Detaylı

Aksillanın Görüntülenmesi ve Biyopsi Teknikleri. Prof. Dr. Meltem Gülsün Akpınar Hacettepe Üniversitesi Radyoloji Anabilim Dalı

Aksillanın Görüntülenmesi ve Biyopsi Teknikleri. Prof. Dr. Meltem Gülsün Akpınar Hacettepe Üniversitesi Radyoloji Anabilim Dalı Aksillanın Görüntülenmesi ve Biyopsi Teknikleri Prof. Dr. Meltem Gülsün Akpınar Hacettepe Üniversitesi Radyoloji Anabilim Dalı Meme kanserli hastalarda ana prognostik faktörler: Primer tümörün büyüklüğü

Detaylı

AKCİĞER KANSERİ. Doç.Dr.Filiz Koşar

AKCİĞER KANSERİ. Doç.Dr.Filiz Koşar AKCİĞER KANSERİ Doç.Dr.Filiz Koşar Akciğer Kanseri Nedir? Kanserler genellikle ilk ortaya çıktığı dokuya göre adlandırılır. Akciğer kanseri ilk önce akciğerde başlar Akciğerler göğüs boşluğumuzun büyük

Detaylı

ULUSAL KONGRESİ. Türk Veteriner Jinekoloji Derneği. 15-18 Ekim 2015. Liberty Hotels Lykia - Ölüdeniz / Fethiye - Muğla AMAÇ

ULUSAL KONGRESİ. Türk Veteriner Jinekoloji Derneği. 15-18 Ekim 2015. Liberty Hotels Lykia - Ölüdeniz / Fethiye - Muğla AMAÇ KÖPEK MEME TÜMÖRLERİNDE TEDAVİ SEÇENEKLERİ AMAÇ Yaşam kalitesini ve süresini uzatmak Nüks veya yeni tümör oluşumlarını engellemek Yrd.Doç.Dr. Nilgün GÜLTİKEN Metastaz oluşumunu engellemek Tümör dokusunda

Detaylı

Beyin Omurilik ve Sinir Tümörlerinin Cerrahisi. (Nöro-Onkolojik Cerrahi)

Beyin Omurilik ve Sinir Tümörlerinin Cerrahisi. (Nöro-Onkolojik Cerrahi) Beyin Omurilik ve Sinir Tümörlerinin Cerrahisi (Nöro-Onkolojik Cerrahi) BR.HLİ.018 Sinir sisteminin (Beyin, omurilik ve sinirlerin) tümörleri, sinir dokusunda bulunan çeşitli hücrelerden kaynaklanan ya

Detaylı

Prostat bezi erkeğin üreme sisteminin önemli bir parçasıdır. Mesanenin. altında, rektumun (makat) önünde yerleşmiş ceviz büyüklüğünde bir bezdir.

Prostat bezi erkeğin üreme sisteminin önemli bir parçasıdır. Mesanenin. altında, rektumun (makat) önünde yerleşmiş ceviz büyüklüğünde bir bezdir. Prostat nedir? Ne işe yarar? Prostat kanseri nedir? Prostat kanserinin nedenleri nelerdir? Kimler risk altındadır? Prostat kanserinin belirtileri nelerdir? Erken teşhis mümkün müdür? Teşhis nasıl koyulur?

Detaylı

Kanserin sebebi, belirtileri, tedavi ve korunma yöntemleri...

Kanserin sebebi, belirtileri, tedavi ve korunma yöntemleri... Kanser Nedir? Kanserin sebebi, belirtileri, tedavi ve korunma yöntemleri... Kanser, günümüzün en önemli sağlık sorunlarından birisi. Sık görülmesi ve öldürücülüğünün yüksek olması nedeniyle de bir halk

Detaylı

Meme Kanseri Cerrahisine Bağlı Lenfödem

Meme Kanseri Cerrahisine Bağlı Lenfödem Meme Kanseri Cerrahisine Bağlı Lenfödem Editör: Doç. Dr. Sibel Eyigör Yazarlar: Doç. Dr. Sibel Eyigör Prof. Dr. Rüçhan Uslu Bornova - İZMİR /2011 Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Kitapları Sağlık Serisi

Detaylı

Onkolojide Sık Kullanılan Terimler. Yrd.Doç.Dr.Ümmügül Üyetürk 2013

Onkolojide Sık Kullanılan Terimler. Yrd.Doç.Dr.Ümmügül Üyetürk 2013 Onkolojide Sık Kullanılan Terimler Yrd.Doç.Dr.Ümmügül Üyetürk 2013 Kanser Hücrelerin aşırı kontrolsüz üretiminin, bu üretime uygun hücre kaybıyla dengelenemediği, giderek artan hücre kütlelerinin birikimi..

Detaylı

ÇOCUKLUK ÇAĞI KANSERLERİ

ÇOCUKLUK ÇAĞI KANSERLERİ Sİ ALTIN KURDELE ÇOCUKLUK ÇAĞI KANSERİNİN SİMGESİDİR UR ÇOCUKLUK ÇAĞI KANSERLERİ S KLU ÇOCUKLUK ÇAĞI KANSERI NEDIR? Kanser vücutta bir dokunun anormal şekilde çoğalmasıyla ortaya çıkan, çıktığı dokuyu

Detaylı

MENOPOZ. Menopoz nedir?

MENOPOZ. Menopoz nedir? MENOPOZ Hayatınızı kabusa çeviren, unutkanlık, uykusuzluk, depresyon, sinirlilik, halsizlik şikayetlerinin en büyük sebeplerinden biri menopozdur. İleri dönemde idrar kaçırma, kemik erimesi, hipertansiyona

Detaylı

YAŞLILIKTA SIK GÖRÜLEN HASTALIKLAR. Prof. Dr. Mehmet Ersoy

YAŞLILIKTA SIK GÖRÜLEN HASTALIKLAR. Prof. Dr. Mehmet Ersoy YAŞLILIKTA SIK GÖRÜLEN HASTALIKLAR Prof. Dr. Mehmet Ersoy DEMANSA NEDEN OLAN HASTALIKLAR AMAÇ Demansın nedenleri ve gelişim sürecinin öğretmek Yaşlı bireyde demansa bağlı oluşabilecek problemleri öğretmek

Detaylı

B unl a r ı B i l i yor mus unuz? MİTOZ. Canlının en küçük yapı biriminin hücre olduğunu 6. sınıfta öğrenmiştik. Hücreler; hücre zarı,

B unl a r ı B i l i yor mus unuz? MİTOZ. Canlının en küçük yapı biriminin hücre olduğunu 6. sınıfta öğrenmiştik. Hücreler; hücre zarı, MİTOZ Canlının en küçük yapı biriminin hücre olduğunu 6. sınıfta öğrenmiştik. Hücreler; hücre zarı, sitoplazma ve çekirdekten meydana gelmiştir. Hücreler büyüme ve gelişme sonucunda belli bir olgunluğa

Detaylı

GEBELİK VE MEME KANSERİ

GEBELİK VE MEME KANSERİ GEBELİK VE MEME KANSERİ Doç. Dr. Ramazan YILDIZ Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Onkoloji Bilim Dalı, 27 Kasım 2014, Ankara Gebelikte Kanser Gebelikte kanser insidansı % 0.07-0.1 arasında Gebelik

Detaylı

Meme Sağlığı Merkezi

Meme Sağlığı Merkezi Meme Sağlığı Merkezi BR.HLİ.100 Sevgili Hanımlar, Meme, sağlıklı neslin devamı için elzem bir organdır. Cinsel gücüyle ve süt yapma yetisiyle bu görevini yerine getirir. Biz kadınlar memelerimiz ile gurur

Detaylı

BİLGİLENDİRİLMİŞ ONAM FORMU

BİLGİLENDİRİLMİŞ ONAM FORMU BİLGİLENDİRİLMİŞ ONAM FORMU İLK BAŞVURUDA METASTATİK MEME KANSERİ TANISI ALAN HASTALARDA PRİMER TEDAVİ OLARAK MEMEDEKİ TÜMÖRÜN ÇIKARILMASININ SAĞKALIM ÜZERİNE ETKİSİ (MF07-01 ÇALIŞMASI) Değerli Hastamız,

Detaylı

METASTATİK BEYİN TÜMÖRLERİ Hazırlayan: Türk Nöroşirürji Derneği Nöroonkoloji Eğitim ve Araştırma Grubu (TURNOG)

METASTATİK BEYİN TÜMÖRLERİ Hazırlayan: Türk Nöroşirürji Derneği Nöroonkoloji Eğitim ve Araştırma Grubu (TURNOG) METASTATİK BEYİN TÜMÖRLERİ Hazırlayan: Türk Nöroşirürji Derneği Nöroonkoloji Eğitim ve Araştırma Grubu (TURNOG) Metastatik tümörler en sık görülen beyin tümörleridir. Her geçen yıl çok daha fazla sayıda

Detaylı

TÜRK KOLON ve REKTUM CERRAHİ DERNEĞİ ANALKANS

TÜRK KOLON ve REKTUM CERRAHİ DERNEĞİ ANALKANS TÜRK KOLON ve REKTUM CERRAHİ Sİ DERNEĞİ ANALKANS ER TÜRK KOLON ve REKTUM CERRAHĠSĠ DERNEĞĠ ANAL KANSER NEDİR? Vücudumuzdaki normal hücrelerin çoğalması sırasındaki kontrol mekanizmalarının değişmesi (genetik

Detaylı

Prostat kanserinin gerçek sebebi bilinmemektedir. Yapılan çalışmalar aşağıdaki faktörlerin prostat kanseri gelişiminde önemli olduğunu göstermiştir:

Prostat kanserinin gerçek sebebi bilinmemektedir. Yapılan çalışmalar aşağıdaki faktörlerin prostat kanseri gelişiminde önemli olduğunu göstermiştir: PROPSTAT KANSERİ Prostatik kasrisnom; Prostat karsinomu; Prostat kanseri erkeklerde kansere bağlı ölümlerin en büyük sebebidir. Erken teşhis prostat kanserinde hayat kurtarır. Prostat ceviz büyüklüğünde,

Detaylı

Tiroid nedir? BR.HLİ.058

Tiroid nedir? BR.HLİ.058 BR.HLİ.058 bezi boynun ön bölümünde adem elması adı verilen kıkırdağın hemen altında bulunan kelebek şeklinde bir organdır. Yaklaşık 20 gram ağırlığındadır. Vücudumuz için hayati önemi olan hormonlar salgılar.

Detaylı

MEME KANSER HASTALARI Ç N EL K TABI

MEME KANSER HASTALARI Ç N EL K TABI MEME KANSER HASTALARI Ç N EL K TABI Uzm. Dr. Burcu ÇAKAR Prof. Dr. F. Rüçhan USLU Ege Üniversitesi T p Fakültesi Tülay Akta Onkoloji Hastanesi T bbi Onkoloji Bilim Dal Resim tasar m: Dilek Bulut Bornova

Detaylı

Romatizma BR.HLİ.066

Romatizma BR.HLİ.066 Nedir? başta eklemler olmak üzere, birçok organ ve dokunun doğrudan ya da dolaylı olarak zarar görmesine yol açabilen hastalıklar grubudur. Kanda iltihap düzeyinde yükselmeye neden olup olmamasına göre

Detaylı

Onkoplastik meme cerrahisi ve yenilikler

Onkoplastik meme cerrahisi ve yenilikler Onkoplastik meme cerrahisi ve yenilikler Dr. Lütfi Eroğlu Ondokuz Mayıs Üniversitesi Tıp Fakültesi Plastik Rekonstrüktif ve Estetik cerrahi Anabilim Dalı Mastektomi ile ilgili ameliyatların tarihsel süreci

Detaylı

Prostat kanserine karşı erken teşhis için

Prostat kanserine karşı erken teşhis için Prostat kanserine karşı erken teşhis için Prostat Erkeğin hassas noktasi Sayın Erkekler, Almanya da her yıl 40.000 den fazla erkek yeniden prostat kanserinden hastalanıyor. Ancak tüm erkeklerin % 15 ile

Detaylı

5. Türk Tıbbi Onkoloji Kongresi

5. Türk Tıbbi Onkoloji Kongresi Bilimsel Program - 20 Mart 2014, Perşembe UĞUR DERMAN SALONU SEÇİLMİŞ VAKA SUNUMLARI - Peritoneal Kanserlerde HIPEC in Yeri HIPEC Nasıl Yapılır? Kolon Kanseri Mezotelyoma KONFERANS - Onkolojide Nereden

Detaylı

Kalp Kapak Hastalıkları

Kalp Kapak Hastalıkları BR.HLİ.085 içerisinde kanın bulunduğu dört odacık vardır. Bunlardan ikisi sağ, ikisi ise sol kalp yarımında bulunur. Kalbe gelen kan önce sağ atriuma gelir ve kalbin sağ kulakcığı ve sağ karıncığı arasında

Detaylı

İNME. Yayın Yönetmeni. TND Beyin Yılı Aktiviteleri Koordinatörü. Prof. Dr. Rana Karabudak

İNME. Yayın Yönetmeni. TND Beyin Yılı Aktiviteleri Koordinatörü. Prof. Dr. Rana Karabudak İNME Yayın Yönetmeni Prof. Dr. Rana Karabudak TND Beyin Yılı Aktiviteleri Koordinatörü Türk Nöroloji Derneği (TND) 2014 Beyin Yılı Aktiviteleri çerçevesinde hazırlanmıştır. Tüm hakları TND ye aittir. Kaynak

Detaylı

MİDE KANSERİNDE APOPİTOZİSİN BİYOLOJİK BELİRTEÇLERİNİN PROGNOSTİK ÖNEMİ

MİDE KANSERİNDE APOPİTOZİSİN BİYOLOJİK BELİRTEÇLERİNİN PROGNOSTİK ÖNEMİ MİDE KANSERİNDE APOPİTOZİSİN BİYOLOJİK BELİRTEÇLERİNİN PROGNOSTİK ÖNEMİ Cem Sezer 1, Mustafa Yıldırım 2, Mustafa Yıldız 2, Arsenal Sezgin Alikanoğlu 1,Utku Dönem Dilli 1, Sevil Göktaş 1, Nurullah Bülbüller

Detaylı

MEMENĐN LENFATĐK ANATOMĐSĐ

MEMENĐN LENFATĐK ANATOMĐSĐ MEMENĐN LENFATĐK ANATOMĐSĐ Dr. N. Zafer Utkan Kocaeli Üniversitesi Tıp Fakültesi Genel Cerrahi Anabilim Dalı Meme Kanseri Sempozyumu Maltepe Üniversitesi Tıp Fakültesi 10 Mart 2010 Lenfatik Sistemin Genel

Detaylı

KANSER NEDIR? TARAMA YÖNTEMLERI NELERDIR? BURSA HALK SAĞLIĞI MÜDÜRLÜĞÜ KANSER ŞUBE DR.AYŞE AKAN

KANSER NEDIR? TARAMA YÖNTEMLERI NELERDIR? BURSA HALK SAĞLIĞI MÜDÜRLÜĞÜ KANSER ŞUBE DR.AYŞE AKAN KANSER NEDIR? TARAMA YÖNTEMLERI NELERDIR? BURSA HALK SAĞLIĞI MÜDÜRLÜĞÜ KANSER ŞUBE DR.AYŞE AKAN 2005 DEN 2030 A DÜNYADA KANSER 7 milyon ölüm 17 milyon 11 milyon yeni vaka 27 milyon 25 milyon kanserli kişi

Detaylı

MEME KANSERİ HASTALARI İÇİN EL KİTABI

MEME KANSERİ HASTALARI İÇİN EL KİTABI MEME KANSERİ HASTALARI İÇİN EL KİTABI Prof. Dr. F. Rüçhan USLU Uzm. Dr. Burcu ÇAKAR Yük. Hem. Yasemin GÜZEL Bornova - İZMİR EGE ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ HALK KİTAPLARI SAĞLIK SERİSİ 59 Meme Kanseri Hastaları

Detaylı

İnvaziv Mesane Kanserinde Radikal Sistektomi + Lenfadenektomi, Neoadjuvan ve Adjuvan Kemoterapi. Dr. Öztuğ Adsan

İnvaziv Mesane Kanserinde Radikal Sistektomi + Lenfadenektomi, Neoadjuvan ve Adjuvan Kemoterapi. Dr. Öztuğ Adsan İnvaziv Mesane Kanserinde Radikal Sistektomi + Lenfadenektomi, Neoadjuvan ve Adjuvan Kemoterapi Dr. Öztuğ Adsan Radikal Sistektomi Radikal sistektomi pelvik lenfadenektomi ile birlikte kasa invaze ve

Detaylı

Akciğer Kanserinde Güncel Tanı ve Tedavi Yaklaşımı

Akciğer Kanserinde Güncel Tanı ve Tedavi Yaklaşımı Akciğer Kanserinde Güncel Tanı ve Tedavi Yaklaşımı Editör Abdullah İrfan Taştepe Temmuz 2014 Copyright 2014 ISBN : 978-605-5121-12-9 Eser Editör : Akciğer Kanserinde Güncel Tanı ve Tedavi Yaklaşımı : Abdullah

Detaylı

MEME KANSERİNİ NASIL RAPORLAYALIM. Serpil Dizbay Sak Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Patoloji ABD

MEME KANSERİNİ NASIL RAPORLAYALIM. Serpil Dizbay Sak Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Patoloji ABD MEME KANSERİNİ NASIL RAPORLAYALIM Serpil Dizbay Sak Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Patoloji ABD Rehber ve Protokoller NHSBPS http://www.cancerscreening.nhs.uk/breastscreen /publications/nhsbsp58-low-resolution.pdf

Detaylı

MEME KANSERİ. İnt. Dr. Cihan KARATAY Aralık 2013

MEME KANSERİ. İnt. Dr. Cihan KARATAY Aralık 2013 MEME KANSERİ İnt. Dr. Cihan KARATAY Aralık 2013 MEME KANSERİ Kadınlarda en sık görülen kanser meme kanseridir. Aynı zamanda bir çok ülkede kanserden ölümlerin başlıca nedenidir. Ülkemizde de kadınlar arasında

Detaylı

ELEKTRONİK NÜSHA. BASILMIŞ HALİ KONTROLSUZ KOPYADIR.

ELEKTRONİK NÜSHA. BASILMIŞ HALİ KONTROLSUZ KOPYADIR. SAYFA NO 1/5 TANISAL VE GİRİŞİMSEL DİZ ARTROSKOPİSİ AMELİYATI AYDINLATILMIŞ ONAM FORMU Hasta Adı Dosya No Tarih / Saat Yöntem: Eklem içerisini gözlemek için, 0.5 cm'lik kesi deliklerinden artroskopinin

Detaylı

Omurga-Omurilik Cerrahisi

Omurga-Omurilik Cerrahisi Omurga-Omurilik Cerrahisi BR.HLİ.017 Omurga cerrahisi, omurilik ve sinir kökleri ile bu hassas sinir dokusunu saran/koruyan omurga üzerinde yapılan ameliyatları ve çeşitli girişimleri içerir. Omurga ve

Detaylı

DONUK OMUZ. Ağrıyı Hafifletme ve Esnekliği Sağlama Yöntemleri

DONUK OMUZ. Ağrıyı Hafifletme ve Esnekliği Sağlama Yöntemleri Ağrıyı Hafifletme ve Esnekliği Sağlama Yöntemleri DONUK OMUZ Omzunuzda geçmeyen bir ağrı ve sertlik hissediyormusunuz? Eğer bu tarz bir şikayetiniz varsa, donuk omuz sorunuyla karşı karşıya olabilirsiniz

Detaylı

MEVSİM GRİBİ Neden aşı olmanız gerekir

MEVSİM GRİBİ Neden aşı olmanız gerekir MEVSİM GRİBİ Neden aşı olmanız gerekir Grip. Korunun, koruyun. MEVSİM GRİBİ: NEDEN AŞI OLMANIZ GEREKİR Son zamanlarda sık sık mevsim gribi ve domuz gribi gibi farklı grip türlerinden söz edildiğini duymuş

Detaylı

03125656021-50554144745055414474

03125656021-50554144745055414474 TARAMA SONRASI SÜREÇ Dr.A.Serdar KARACA T.H.S.K Kanser Daire Başkanlığı 03125656021-50554144745055414474 karacaahmetserdar@gmail.com 1 Balık tutuyoruz ama kanser olacak mıyım acaba? 2 3 Cancer Death Rate

Detaylı

MEME KANSERİ. Dr. Mehmet İnan Mağusa Tıp Merkezi Hastanesi

MEME KANSERİ. Dr. Mehmet İnan Mağusa Tıp Merkezi Hastanesi MEME KANSERİ Dr. Mehmet İnan Mağusa Tıp Merkezi Hastanesi Anatomisi Göğüs ön duvarı üzerinde, medialde sternum ön kenarı,lateralde ön aksiller çizgi ile yukarda 2. aşağıda 6. kotlar arasında bulunur. Meme,birbirinden

Detaylı

SİNDİRİM SİSTEMİ KANSERLERİNDE ONKOLOJİK TEDAVİ. Prof. Dr. Evin Büyükünal Cerrahpaşa Tıp Fakültesi İç Hastalıkları. ABD Tıbbi Onkoloji Bilim Dalı

SİNDİRİM SİSTEMİ KANSERLERİNDE ONKOLOJİK TEDAVİ. Prof. Dr. Evin Büyükünal Cerrahpaşa Tıp Fakültesi İç Hastalıkları. ABD Tıbbi Onkoloji Bilim Dalı SİNDİRİM SİSTEMİ KANSERLERİNDE ONKOLOJİK TEDAVİ Prof. Dr. Evin Büyükünal Cerrahpaşa Tıp Fakültesi İç Hastalıkları. ABD Tıbbi Onkoloji Bilim Dalı SİNDİRİM SİSTEMİ KANSERLERİ MEME VE AKCİĞER KANSERİNDEN

Detaylı

Polipte Kanser. Dr.Cem Terzi. Dokuz Eylül Üniversitesi Genel Cerrahi Anabilim Dalı Kolorektal Cerrahi Birimi

Polipte Kanser. Dr.Cem Terzi. Dokuz Eylül Üniversitesi Genel Cerrahi Anabilim Dalı Kolorektal Cerrahi Birimi Polipte Kanser Dr.Cem Terzi Dokuz Eylül Üniversitesi Genel Cerrahi Anabilim Dalı Kolorektal Cerrahi Birimi Polip ve polipoid karsinoma POLİP Epitelyal yüzeyden kaynaklanan çıkıntı HİSTOLOJİK POLİP TİPLERİ

Detaylı

GÖZ HIRSIZI GLOK M (=GÖZ TANSİYONU)

GÖZ HIRSIZI GLOK M (=GÖZ TANSİYONU) Op.Dr. Tuncer GÜNEY Göz Hastalıkları Uzmanı GÖZ HIRSIZI GLOK M (=GÖZ TANSİYONU) HASTALIĞINI BİLİYOR MUSUNUZ? Glokom=Göz Tansiyonu Hastalığı : Yüksek göz içi basıncı ile giden,görme hücrelerinin ölümüne

Detaylı

Kanser Kemoterapi Rehberi ve Uygulamaya Yönelik Öneriler

Kanser Kemoterapi Rehberi ve Uygulamaya Yönelik Öneriler Kanser Kemoterapi Rehberi ve Uygulamaya Yönelik Öneriler İkinci Baskı Editörler Maryane Fishman, RN,MS Mary Mrozek Orlowski, RN, MSN, AOCN Amerikan Onkoloji Hemşireleri Derneği (ONS) bu baskıdaki değerli

Detaylı

KANSER TANIMA VE KORUNMA

KANSER TANIMA VE KORUNMA KANSER TANIMA VE KORUNMA Uzm. Dr Dilek Leyla MAMÇU Sunum İçeriği Genel Bilgiler Dünyada ve Ülkemizdeki son durum Kanser nasıl oluşuyor Risk faktörleri neler Tedavi seçenekleri Önleme mümkün mü Sorular/

Detaylı

DAMAR HASTALIKLARINDA GÜNCEL YAKLAŞIMLAR

DAMAR HASTALIKLARINDA GÜNCEL YAKLAŞIMLAR T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI D.P.Ü. KÜTAHYA EVLİYA ÇELEBİ EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ DAMAR HASTALIKLARINDA GÜNCEL YAKLAŞIMLAR PROF. DR. AHMET HAKAN VURAL OP. DR. GÜLEN SEZER ALPTEKİN ERKUL OP. DR. SİNAN ERKUL

Detaylı

Dev Karaciğer Metastazlı Gastrointestinal Stromal Tümör Olgusu ve Cerrahi Tedavi Serüveni

Dev Karaciğer Metastazlı Gastrointestinal Stromal Tümör Olgusu ve Cerrahi Tedavi Serüveni Dev Karaciğer Metastazlı Gastrointestinal Stromal Tümör Olgusu ve Cerrahi Tedavi Serüveni Dr. Koray TOPGÜL Medical Park Samsun Hastanesi Genel Cerrahi Bölümü/ SAMSUN 35 yaşında erkek hasta, İlk kez 2007

Detaylı

En Etkili Kemoterapi İlacı Seçimine Yardımcı Olan Moleküler Genetik Test

En Etkili Kemoterapi İlacı Seçimine Yardımcı Olan Moleküler Genetik Test En Etkili Kemoterapi İlacı Seçimine Yardımcı Olan Moleküler Genetik Test Yeni Nesil DNA Dizileme (NGS), İmmünHistoKimya (IHC) ile Hastanızın Kanser Tipinin ve Kemoterapi İlacının Belirlenmesi Kanser Tanı

Detaylı

Böbrek kanseri tanı ve sınıflaması

Böbrek kanseri tanı ve sınıflaması Hasta Bilgilendirme Formu Türkçe 32 Böbrek kanseri tanı ve sınıflaması Altı çizili terimler sözlükte listelenmiştir. Tümörün evre, alt grup ve agresifliği sınıflamayı oluşturur. Çoğu böbrek kanseri hastası

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. AROMASİN 25 mg draje. Ağızdan alınır.

KULLANMA TALİMATI. AROMASİN 25 mg draje. Ağızdan alınır. KULLANMA TALİMATI AROMASİN 25 mg draje Ağızdan alınır. Etkin madde: 25 mg eksemestan Yardımcı maddeler: Mannitol, hipromelloz, polisorbat 80, krospovidon, kolloidal silika (hidrate), mikrokristalize selüloz,

Detaylı

LOKAL ILERI REKTUM TÜMÖRLERINDE

LOKAL ILERI REKTUM TÜMÖRLERINDE LOKAL ILERI REKTUM TÜMÖRLERINDE NEOADJUVAN KıSA DÖNEM VE UZUN DÖNEM KEMORADYOTERAPI SONRASı HAYAT KALITESI DEĞERLENDIRILMESI SORUMLU ARAŞTIRMACI: Prof.Dr.ESRA SAĞLAM YARDIMCI ARAŞTIRMACI: Dr. ŞÜKRAN ŞENYÜREK

Detaylı

LENFOMA NEDİR? Lenfoma lenf dokusunun kötü huylu tümörüne verilen genel bir isimdir.

LENFOMA NEDİR? Lenfoma lenf dokusunun kötü huylu tümörüne verilen genel bir isimdir. LENFOMA LENFOMA NEDİR? Lenfoma lenf dokusunun kötü huylu tümörüne verilen genel bir isimdir. LENF SİSTEMİ NEDİR? Lenf sistemi vücuttaki akkan dolaşım sistemidir. Lenf yolu damarlarındaki bağışıklık hücreleri,

Detaylı

Meme kanser cerrahisinde sentinel lenf nodunu değerlendirmede intraoperatif sitolojinin tanı değeri

Meme kanser cerrahisinde sentinel lenf nodunu değerlendirmede intraoperatif sitolojinin tanı değeri Meme kanser cerrahisinde sentinel lenf nodunu değerlendirmede intraoperatif sitolojinin tanı değeri Mine Önenerk 1, Fügen Vardar Aker 1, Gülistan Gümrükçü 1, Nilüfer Gürsan 1, Meryem Doğan 1, Günay Gürleyik

Detaylı

Eğer metabolizmanızda bir sorun varsa, başta kilo kontrolünüz olmak üzere vücudunuzdaki pek çok şey problemli hale gelir.

Eğer metabolizmanızda bir sorun varsa, başta kilo kontrolünüz olmak üzere vücudunuzdaki pek çok şey problemli hale gelir. Metabolizma, bedeninizdeki kimyasal tepkimelerin toplamını ifade eden sihirli bir sözcüktür. Özellikle orta yaşlar ve sonrasında görülen kilo artışlarının, çabuk yorulma, halsizlik ve yorgunlukların başlıca

Detaylı

İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ... III

İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ... III İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ... III 1: DİYABET...1 Diabetes insipedius...2 Diabetes mellitus...2 Diyabetin Etkileri...3 Belirtiler...4 Nedenler...4 Tedavi...4 Bitkilerin Rolü...5 Tıbbi Faydaları...6 2: KARACİĞER

Detaylı

Pankreas Tümörü Ameliyatı Bilgilendirilmiş Onam Formu

Pankreas Tümörü Ameliyatı Bilgilendirilmiş Onam Formu Tarih :././20 Hastanın adı ve soyadı: Protokol numarası: Pankreas Tümörü Ameliyatı Bilgilendirilmiş Onam Formu Bana yapılan muayene ve tetkikler sonucunda doktorlarım tarafından, pankreasımda tümör olduğu

Detaylı

Tekrarlayan Gebelik Kayıpları

Tekrarlayan Gebelik Kayıpları Tekrarlayan Gebelik Kayıpları Tekrarlayan gebelik kaybı, üç ve daha fazla gebeliğin 20. gebelik haftasından önce düşükle sonlanması olarak tanımlanır. Kadınların %10-20'sinde 1 kez düşük görülebilir. Yani

Detaylı

LAPAROSKOPİK RETROPERİTONEAL LENF NODU DİSEKSİYONU (RPLND) BİLGİLENDİRİLMİŞ ONAM FORMU

LAPAROSKOPİK RETROPERİTONEAL LENF NODU DİSEKSİYONU (RPLND) BİLGİLENDİRİLMİŞ ONAM FORMU LAPAROSKOPİK RETROPERİTONEAL LENF NODU DİSEKSİYONU (RPLND) BİLGİLENDİRİLMİŞ ONAM FORMU Hasta Adı-Soyadı:...Protokol No:... Sayın Hastamız, Tıbbi durumunuz ve hastalığınızın tanı ve/veya tedavisi için size

Detaylı

Ankilozan Spondilit BR.HLİ.065

Ankilozan Spondilit BR.HLİ.065 Gençlerde Bel Ağrısına Dikkat! Bel ağrısı tüm dünyada oldukça yaygın bir problem olup zaman içinde daha sık görülmektedir. Erişkin toplumun en az %10'unda çeşitli nedenlerle gelişen kronik bel ağrıları

Detaylı

AKCİĞER KANSERİ. hakkında her şey T Ü S A D

AKCİĞER KANSERİ. hakkında her şey T Ü S A D AKCİĞER KANSERİ hakkında her şey Akciğer Kanseri Çalışma T Ü S A D Grubu risk altındakiler Akciğer kanseri, normal akciğer hücrelerinin kontrol dışı çoğalarak akciğer içinde tümör oluşturması durumudur.

Detaylı

For Sifa University Hospital Saç Ekimi Ünitesi

For Sifa University Hospital Saç Ekimi Ünitesi For Sifa University Hospital Saç Ekimi Ünitesi www.sifa.edu.tr FUE SAÇ EKİMİ Saç ekimi, çeşitli nedenlerle saç açıklığı ya da seyrekliği oluşmuş alanlara, kişinin kendi saç köklerinin nakledilerek saçsız

Detaylı

Verem (TB) ile teması olan kişiler için bilgiler

Verem (TB) ile teması olan kişiler için bilgiler Verem (TB) ile teması olan kişiler için bilgiler Information for contacts of Tuberculosis (TB) - Turkish January 2013 Page 1 Verem (Tüberküloz) için sizinle niçin ilişkiye geçtik? Veremli bir kişiyle temasınız

Detaylı

EAU kılavuzu NCCN Dr. Şeref Başal GATA Üroloji AD

EAU kılavuzu NCCN Dr. Şeref Başal GATA Üroloji AD KILAVUZLAR NE DİYOR D? EAU kılavuzu NCCN Dr. Şeref Başal GATA Üroloji AD EAU KılavuzuK Radikal prostatektomi (RP) Endikasyonları Düşük ve orta riskli lokalize prostat kanserli hastalar (ctb-t2 ve Gleason

Detaylı

TİROİD (GUATR) CERRAHİSİ HAKKINDA SIK SORULAN SORULAR FR-HYE-04-301-08

TİROİD (GUATR) CERRAHİSİ HAKKINDA SIK SORULAN SORULAR FR-HYE-04-301-08 TİROİD (GUATR) CERRAHİSİ HAKKINDA SIK SORULAN SORULAR FR-HYE-04-301-08 Tiroid bezi boyun ön tarafında yerleşmiş olup, nefes, yemek borusu ve ana damarlarla yakın komşuluk gösterir. Kelebek şeklinde olup

Detaylı

Hisar Intercontinental Hospital

Hisar Intercontinental Hospital Varisler BR.HLİ.92 Venöz Hastalıklar (Toplardamarlar) Varis Hastalığı: Bacaklarımızda kirli kanı yukarı taşımak üzere görev alan iki ana ven sistemi bulunur. Yüzeyel ve derin ven sistemi olarak adlandırılan

Detaylı

PROSTAT BÜYÜMESİ VE KANSERİ

PROSTAT BÜYÜMESİ VE KANSERİ PROSTAT BÜYÜMESİ VE KANSERİ PROSTAT BÜYÜMESİ Prostat her erkekte doğumdan itibaren bulunan, idrar torbasının hemen altında yer alan bir organdır. Yaklaşık 20 gr ağırlığındadır ve idrar torbasındaki idrarı

Detaylı

Radyo Frekans Ablasyon = Yüksek Frekans Ablasyon: Radyo Frekans enerji ile tümör veya dokuda aseptik nekroz oluşturma.

Radyo Frekans Ablasyon = Yüksek Frekans Ablasyon: Radyo Frekans enerji ile tümör veya dokuda aseptik nekroz oluşturma. Radyo Frekans Ablasyon = Yüksek Frekans Ablasyon: Radyo Frekans enerji ile tümör veya dokuda aseptik nekroz oluşturma. RFA Temel Mekanizma Pozitif Negatif iyonlar iyonlar elektrod elektrod yönüne yönüne

Detaylı

1. İnsan vücudunun ölçülerini konu edinen bilim dalı aşağıdakilerden hangisidir?

1. İnsan vücudunun ölçülerini konu edinen bilim dalı aşağıdakilerden hangisidir? VÜCUT BAKIMI 1. İnsan vücudunun ölçülerini konu edinen bilim dalı aşağıdakilerden hangisidir? A) Anatomi B) Fizyoloji C) Antropometri D) Antropoloji 2. Kemik, diş, kas, organlar, sıvılar ve adipoz dokunun

Detaylı

TEMEL, İLK 3 YILDA ATILIYOR!

TEMEL, İLK 3 YILDA ATILIYOR! Acıbadem Hastanesi Büyüme ve Ergenlik Bölüm Başkanı Prof. Dr. Atilla Büyükgebiz ile, çocuğun doğumundan itibaren vücudunda hangi hormonların ne gibi işlevleri olduğunu, ilk 3 yılın önemini ve ergenlik

Detaylı

KONJENİTAL ADRENAL HİPERPLAZİ. Seri No. 6

KONJENİTAL ADRENAL HİPERPLAZİ. Seri No. 6 KONJENİTAL ADRENAL HİPERPLAZİ Seri No. 6 Hasta Rehberi Kolay Okunabilir Rehber Konjenital Adrenal Hiperplazi Seri No. 6 (Ağustos 2006 da güncellenmiştir) Bu broşür Reading Üniversitesi, Sağlık Bilimleri

Detaylı

Sağlık Bülteni İLK YARDIM BÖLÜM I

Sağlık Bülteni İLK YARDIM BÖLÜM I Sağlık Bülteni ODTÜ G. V. ÖZEL MERSİN İLKÖĞRETİM OKULU Kasım 2013 İLK YARDIM BÖLÜM I Hayatımız boyunca çeşitli nedenlerle yaralanmalar veya hastalıklarla karşılaşmamız kaçınılmazdır. Yaşamımızın çeşitli

Detaylı