m Ekonomisi Dergisi, Turkish Journal of Agricultural Economics, 11(1,) Haziran,, s:51-59.

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "m Ekonomisi Dergisi, Turkish Journal of Agricultural Economics, 11(1,) Haziran,, s:51-59."

Transkript

1 2005, Tarı m Ekoomisi Dergisi, Turkish Joural of Agricultural Ecoomics, 11(1,) Hazira,, s: DÜNYA BANKASI VE BİRLEŞM İŞ MİLLETLER İ N KALKINMA POLİTİKALARI VE BÖLGESEL KALKINMADA YEN İ KAVRAMLAR ÖZET Bu çalışma yoksulluk kavram ı ve yoksulluğ u geleeksel ve küresel biçimlerii bölgesel kalkıma politikalar ı çerçeveside tartışmay ı amaçlamaktadı r. Bölgesel kalkıma ve geel olarak kalkıma politikalarıı DB ve BM tarafı da dile getirilme ve uygulama pratikleri ele alıı rke; yoksuluk ve yei ketsel yoksulluk gibi kavramlar da, Türkiye i e geri kalm ış bölgeleride olarak Güeydoğ u Aadolu Bölgesi ve Projesi (GAP) kapsamıda tartışılacaktır. Aahtar Sözcükler: Bölgesel kalkı ma, GAP, Yoksulluk, Yoksuluk, Yei ketsel yoksulluk, Yoksulluk kültürü. ABSTRACT This paper is focusig to discuss o the cocept of poverty i traditioal ad the ew form of it as global; i the cotext of regioal developmet politics. While WB ad Uited Natios developmet politics ad practices, such as poverty reductio ad/or empowermet policies durig developmet process is differ each other critically; ot oly as theorizig the politics but also to apply i ay part of the world such as SouthEast Regio of Turkey ad SAProject. I this paper, the cocept of poverty, ew urba poverty, deprivatio ad the culture of poverty etc. is discussed o this cotext. Keywords: Regioal developmet, SAP, poverty, deprivatio, ew urba poverty, poverty culture GİR İŞ 1 Bu çalışma "Yoksulluk ve Yoksulluğu göstergeleri" ve GAP kapsamı a gire illeri 2 çeşitli yoksulluk düzeyleride karşılaşt ırmalar ı üzeride; çeş itli yoksulluk 1 Bu meti daha öce 8.Ulusal Halk Sağl ığı Kogresi de tartişmaya açılmaştır GAP ve etki alalar ı üzeride gelitirile yei 'BÖLGE' retoriği, so derece birörekleştirici ve farklılıklar ı gözde kaçı ra yei bir bölge alay ışı yaratmaktadır. Oysa Diyarbakır, Kilis, Batma, Adıyama, ŞalıUrfa, Siirt, Şı rak, Mardi ve GaziAtep hem tarihsel ve kültürel birikimleri hem de iktisadi-sosyal yapılar ı açısıda birbirleride so derece fakl ı yapılardır. Buu ya ı sı ra, BÖLGE kavramsallaştırmas ı; özellikle MERKEZ'de ayr ı olmay ı, BÖLGE'yi ötekileştirmeyi ve 'DI Ş'ta bırakmay ı meşrulaşt ı ra, 1

2 giderici politikaları souçları ı ve yapıy ı döüştürme biçimlerii tartışmayı amaçlamaktadır. GAP kapsamıa gire illere ilişki so o yılı eredeyse tüm kouşmaları "Yoksulluk ve Kalkı ma" üzeride ilerliyor. Oysa buda öceki zama dilimlerie baktığımızda bu kavramlar; 1970 lerde ve 80 lerde "Bölgesel Eşitsizlik ve Kalkı ma" ve ayrıca "Kırsal Kalkıma" kavramlarıyd ı ve merkezi politikalar da bu kavramsallaştırmalar üzeride ilerlediler. "Kırsal kalkıma" kavramsallaştırmas ı ise daha çok "Geri olaı asıl olarak kı rsal mekaizmaları hakim olduğu yerler" olduğua iliş ki hipotezlere dayaa bir içerik taşıyordu ve bua göre de; sosyal yapıı esas olarak toprak mülkiyetideki eş itsiz dağılım ı ve buu souçlar ı ile kı rsal göstergeleri tamamiyle ilkel, geleeksel, geri, gelişmeye kapal ı yapılar olarak taımlamas ı esasıa dayamaktadır. "Bölgesel eşitsizlik kavram ı " ise, daha çok iktisadi aalizler ve toplam gelir ölçümleri üzeride hesaplamalarla Güeydoğ u Aadolu illerii esas olarak Türkiye'i e geri kalm ış Bölgesi'i oluşturduğu iddiası ı taşımaktayd ı. Bua göre ölçülebilir icel veriler (Toplam GSMH, KBGSMH, buları oralar ı, HH Gelirleri vb.) dilimlere ayrılarak çeşitli bölgesel karşılaş tırmalar yapılmaktayd ı. Sosyal Plalama alayışıı merkezi politikaları içeriğii esas olarak belirleyebildiği döemlere gelidiğ ide ise İsai Gelişme Edeksi adıyla aıla ve BM tarafıda ayrıtıladırı la ölçümlerle, çeşitli Bölge sııflamalar ı yapılmaya başlad ı. Bu döemde "Yoksulluk" ve "Kalkımayla Yoksulluğu giderilebileceğie iliş ki 'iaç'", merkez politikalara da hakim oldu. Yukarıda aıla her iki yaklaşım da uzu süreler boyuca temel kalkı ma politikalarıda etke olmu ş, merkez plalamaları hedeflerii koulması da çekici kavramlardır. Her iki yaklaşımı da sa ğ ya da sol değerledirmeleri odak kavramları olduğ uu belirtmek gerekir. Merkezi plalamada daha devletçi ve ithal ikameci politikaları etke olduğu döemlerde; yei sağı liberal alayışları a geçiliceye dek, bu iki görü ş temel bir liberalizmi ortak kavramları yla hareket ederler: Merkezi plalama ile hareket ede bir ülke yöetimi ve yukarda uygulaa iktisadi temelli düzelemeler. Acak bu iktisadi temelli düzelemeleri e büyük soruları da birisi 'sayma' meselesie so derece güvemeleri, tüm etke ve itelikleri de sayı labile iceller halie döüş türülme gayretleridir. Böylece 'sosyal boyut' olarak itelee pek çok hedef, (kadıları çalışma, eğitim vb. oralar ı; çocuk işçiliği, sigortal ı sayıs ı vb.) aslıda içeriğide hayli uzaklaşm ış birer kategori olarak idirgemiştir. Bu çalışmalardaki temel soru, souçları daha çok ede olarak ele alımas ı ve temel açıklamaları sistem yaklaşımıa göre değerledirilmesidir. Bua göre çeş itli 'sosyal boyut' çalışmalarıda GAP kapsamıa gire illeri yoksulluk ve geri kalması a ede ola sorular şöyle sıralamaktadır: Farkl ı kültürel grupları varl ığı ve biraradal ığı edeiyle toplumsal degei kurulmasıı zorlaşmas ı, Geleeksel ve çağda ş öğeleri ya yaa ve içiçeliği, Hiyerarşik aşiret örgütlemesii halâ geçerliğii korumas ı, bu edele bütüleş me ve bireyselleşme politikalarıı başarıl ı olamamas ı, BÖLGE olmay ı oryatal kıla bir söylemdir. Bu edele bu çalışmada GAP kapsamıa gire iller terimi, özelikle tüm çalış ma boyuca dikkatle vurgulaacaktır. 2

3 Nüfusu özellikle kırsal alada dağıık yerleşim düzeide olmas ı ve buu da hizmet götürmede maliyetleri yükseltmesi, Bölgede topraksızlığı yaygı olmas ı ve toprak mülkiyetii dağılımıda degesizlik, Hayvacılığı so yıllarda şartlara bağl ı olarak gerilemesi ve ikame edilememesi, Tarım verimideki düşüklük ve tarım alalarıı etki kullaılamamas ı, Hızl ı göç verme soucu göç ala ve vere yerleşim birimleride ortaya çı ka dege bozulmalar ı ve her iki yerdeki değer sistemleride bozulmalar, Mevsimlik göç edeiyle isa kayaklarıı geliş tirilmeside süreklilik sağlaamamas ı, Çalışma yaşıdaki üfusu bağımlılık oraıı yüksek olmas ı, acak üfus dağılımıda 0-15 ya ş grubudaki yoğuluk edeiyle hizmetleri öceliğ ii bu grubu almas ı, Yüksek işsizlik ora ı, kalifiye elema yokluğu, istihdam sağlayıc ı faktörleri etki olamamas ı, Yüksek doğum ora ı ve aşır ı üfus, Temel altyap ı hizmetlerideki yetersizlikler (sağlık, eğitim ve temiz su kayaklar ı, ulaşım vb.), Eğitim ve okullaşma oraıdaki düşüklük. Bezer souçlar GAP tarafıda ODTÜ, Ziraat Odalar ı ve Sosyoloji Dereğ ie yaptırıla çeşitli çalışmalarda da karşımıza çıkmaktadı r. Bezer olarak GAP illeride yapıla çeşitli araştırmalarda da, ay ı sorular dile getirilmektedir. Acak soru aalizi yapılı rke dikkat edilmesi gereke husus, gerçek sorularla yapısal süreci yaratt ığı souçları birbirie karıştırılmamasıdır. Öreği yapı la araştırmalar ı yaıtlayalar da, pek çok yapısal soucu "soru" ad ı altı da dile getirmekteydiler (verimlilik azal ışı veya işsizlik gibi). Süreç ile gelişe bu souçları kedilerii de birer soru olduğu doğrudur. Yapısal sorularla birleşe bu souçları kedisi de birer soru olarak ortaya çıkmakta ve durum kaotik bir hal almaktadı r. Burada asıl öemli ola soruları sosyolojik aalizii yapabilmek yai kökee iebilmektir. Bu amaçla alt yap ı eksiklikleri, işsizlik, kalifiye elema yokluğu, eğ itimsizlik, göç ve buu souçlar ı gibi, aslıda tüm Türkiye içi ortak ola soruları arka plaı a bakmak ve yapısal sorulara ilişki gerçek çözüm öerileri geliştirmek gerekmektedir. I-YOKSULLUK VE YOKSULLUĞUN ÇEŞİTL İ ÖLÇÜMLERİNİ N BELİRLENMES İ VE YOKSULLUK GİDERİC İ POLİTİ KALARDA BM VE DB'NIN FARKLILIKLARI 1980lere gelidiğide Düya Bakas ı ve ou öcülüğ üde bir dizi ülkede gerçekleştirile deetimlerle Yei Yapısal Uyum Politikalarıı temel kavramları egeme olmaya başlad ı: Bua göre artık merkez politikalarla sürdürülebile kalkı ma kavram ı terkediliyor, yerie STK destekli çeşitli liberal gelişme programlar ı aracılığı yla düya ekoomisie ekleme politikaları a geçiriliyordu. Bu politikalar temelde 'yoksul olaı, yoksulluğuda kedisii sorumlu olduğ u'a ve 'bütüü uyumuu bozmak 3

4 pahasıa yoksulu desteklemesii optimum degeleri bozaca ğı'a işaret ede; yei sağ alay ış temelli, acak saf liberal de olamayacak kadar tutucu bir moral alayışı uygulamaya koya politikalard ı. 1980'leri souda Lati Amerika, Asya, Afrika gibi Yapı sal Uyum Programlarıı uygulad ığı ülkelerde 3, gözle görülür bir yoksullaşma ve hızl ı ekoomik edeli d ış göçleri, refah devleti alayışı ı bir zamalar yeterice uygulayabilmiş ülkelerde dahi soru yaratt ığı da dikkate alıarak, uygulamalar eleştirilmeye başlad ı döemii Yapısal Uyum Politikalar ı, kalkı makta ola ülkeleri ekoomilerii ucuz işgücü, geleeksel kirletici tekolojii aktarım ı vb. yollarla da küresel ekoomiye ekleebilmelerii sağlıyordu. 1980'leri politikalar ı, esas olarak iki yei kategorii ölçüm kapsamı a girebilmesii de sağladılar: Yei yoksulluk ve yoksuluk kavramlar ı. Geleeksel yoksulluk olarak taımlaa daha çok ikicil iş gücü ordusu içide yüzer-gezer olarak çalışa ve ölçümlerii ekoomi göstergeleri ile yapabildiğ imiz eski yoksulluk tiplerii yaıda; yei ekoomik ve sosyal yapılama ile birlikte yei bir yoksul tipi de karşımı za çıkıyordu: moder ekoomi tarafıda dışlaa ve yoksullaş a (emekliler, dullar, hizmetler sektörüü tekoloji bilgisi dışıda kald ığı içi atılm ış mavi ve beyaz yakalıları vb.) gruplar. Tam bu döemlerde, çeşitli tüketim kalıplarıa ve yaş am kalitesi sua hizmetlere ulaşma yetersizliğii adladıra bir başka yoksulluk sııflamas ı da betimlemeye başlad ı: Mutlak Yoksulluk ve göreli yoksulluk kavramlar ı. Mutlak yoksulluk BM ormlar ı ile güde 1$ altıda kazaa kişileri yoksulluk durumlar ı içi kriter olarak kabul edilirke; göreli yoksulluk kavram ı, tüketim olaakları da yoksuluk (deprivity), ketsel kalite ve hizmetlerde yoksuluk olarak taımladı 4. Türkiye'de bu döemde kalkıma kavramıda vazgeçildi ve özellikle de geri kalm ış bölgelerde uygulamakta ola sosyal destek programlar ı hı zla sivil örgütlere devredilerek; kamuu görevi girişimci destek programlar ı ile sıırladırıld ı. 1990lara gelidiğide ise DB, protestolar ı iyice yüksele bu yoksulluk içi yei bir kavramlaştırma ve politika üretti: Yoksullukla Mücadele ve İyi Yöetiş im (Poverty decliig/good goverace) Bu yei politikaları temelide yei sa ğ' ı vazgeçilmezi olarak, girişimciler yer almaktayd ı ve bu lider ruhlu olaları desteklemesi içi de ulusal sivil örgütlerde ziyade uluslararas ı sivil örgütleri güvedikleri baz ı yerel sivil örgütlerle yürütülecek destek programlar ı çizilmişti. Bu arada buluduklar ı durumu sorumlular ı olarak görüle yoksullar içi ise, yei yardı m ve destek öerileri ve bu programlar ı yürütecek yie uluslararas ı güve desteğii alm ış yerel sivil gruplar yei düya vatada şı profilii tamamlamaktayd ı. Bu döemde Türkiye ve özellikle geri kalmış bölgelere yöelik politikaları,uluslararas ı destekler alabilmi ş sivil örgütlemeler ile yürütüldüğü bir döeme girdi. Öreği, arasıda etki ola " İyi yöetiş im" ( şeffaf yöetim) politikalarıı Türkiye ve özellikle de GAP kapsamı a gire illerdeki uygulamalar ı, yoksulluk azaltıc ı programlar ile girişimci destekleme programlar ı olarak görülmektedir. Bu çerçevede 'yoksul ve yoksulluk' yeide taı mlamakta; alt ve üst sıırlar ı belirlemekte, bu gruplara yapılacak akdi yardımlar pazarlığa girmekte; yurttaş 3 İsel,A.,2001,s:62. 4 Bu koudaki gei ş literatür içi bkz. Alavi, H., 1982 ve Hall, A.,

5 kavramıı kaybolmasıyla birlikte, çekici güç olarak görüle giriş imci destekleri öe çıkarılmakta ve toplumu geri kalaıı da deyim yerideyse başıı çaresie bakması beklemektedir. Öte yada BM programlar ı hızl ı kitleselleş e ve so liberal uygulamalarla sıırlar ı belirsizleşe yei yoksulluk durumlar ı içi yei kavramlar üretmeye çalışmaktadır. Bu programları temel hedefleri: Mevcut Eş itsizlikleri Geriletilmesi" ve "yei Eşitsizlikleri Egellemesi", "Yei Eş itsizlikler Yaratmama" olarak çizilmektedir 5. BM omlarıı öcelikli gruplar ı, küreselleş mede e fazla zarar göreler ve e alta düşürüleler, yai işsizler, kadılar, çocuklar, topraksı zlar vb.dir Bu programlarda, öcelikli kavramlar: üretimi artırmak, toplumsal cisiyet ve yaş am kalitesi stadartlar ı üzeride ölçümler, toplumu e zayıf halkalarıı iyileş tirilmesie yöelik programlar, tam istihdam vb. kavramlarıdır. Dolayıs ı ile 1990 sorası da DB ile BM programlarıı her ikiside de her e kadar 'Yoksulluk' temas ı iş lemekte ise de; BM programlarıda temel ekse kalkıma ve yoksulluğ u üretimle giderilmesi; DB programlarıda ise çekici güç olarak girişimciliği küresel ekoomiye eklemleebileceğ i varlıkları kamu tarafıda yaratılmas ı ve ek olarak da yoksulluk kapsamı a gire grupları gülük ekmeğii desteklemesidir. DB ile BM özellikle de UNDP'i yürüttüğü programlarda gözlee bir diğ er farklılık ise, biröreklik ve farklılık teş vikleriyle ilgili yöledirmeleridedir. Birörekleşme-farklılaşma tartışmalarıda, Düya Bakas ı'ı tutumu, "Birörekleş meyi teşvik", BM'i ise "Farklılaşmay ı teşvik" çerçevesidedir. Bu farklılı klar DB içi gelir, geleekler ve disel farklılıklar olarak algılaırke, BM içi doğuşta kazaılm ış ve sorada oluşmu ş eşitsizlikler temelide algılamaktadır. Oysa bilimsel görü ş; farklı tabakalardaki ve sosyal örütülerdeki isa gruplarıı topluluk olma çabalarıı eş itlik temelide desteklemesii; ve "farkl ı olaları toplulaşmay ı bozucu ve baskı olaları da baskılayıc ı olabilecek tavırlarıı, sistematik olarak, alaş ma ve kotratlar temelide çözümüü" teşvik etmektedir. Bua göre, farklılıklar sosyal bir yapıy ı oluş tura olumlu streslerdir ve bular ı cisiyet, gelir kaya ğı, yaşa dayal ı farklar, istihdama bağl ı farklar, köylü-şehirli olma vb. sosyal alaı tümüe ait sosyal olgular olarak alamak gereklidir. Dolayıs ı ile,bilimsel görü ş içi bular bastırılacak veya özellikle besleecek farklar değ il, sadece sosyal yaşamı içide birer usur olarak kalırlar. Burada asıl mesele, baz ı çı kar gruplarıı farklarıda dolay ı eş itsiz temeller yaratabilmesi ihtimali olarak belirir; öreği kadılar üzeride veya topraksız ve işsizler üzeride, ya da tümüyle doğ al çevre üzeride ya da daha geç gruplar üzeride yaratılacak eşitsizlikler, tüm yapıyı geriletecek eşitsizlikler olarak alaşılır. II-GAP KAPSAMINA GİREN İLLERDE SON YİRM İ YILIN EKONOMİSİ VE YOKSULLUK KALIPLARI Bütü yapısal politikalarda e çok etkileeleri artık sadece "yoksul' ad ı ile çağrıld ığı güümüzde; bu kavramı içeriğii oldukça tartışmal ı olduğ uu görmekteyiz. Bugü, kalkımaı her şeyde daha çok bir politik seçim meselesi olduğ uu; öcelikli 5 Bkz. Oruç, Y., 2001, s:

6 grupları seçimi ve desteklemeside, bu desteklemei kimler eliyle yürütüleceğ ie kadar pek çok durumu, politik karar almay ı gerektirdiğ ii biliyoruz. Bugü üretimde, sosyal alalara kadar pek çok alada karar verme mekaizmalar ı eskide olduğ uda daha çok merkezleşmiş tir. Güümüzü merkezleri ise hem ülkeleri kedi merkez ekseleri hem de küreseli çeşitli karar mekaizmalarıdır. Acak gerek küreseli liberal ekoomii karar alma gücü gerek ülkeleri kedi merkezleştirme politikaları ı basit komplocu teorilerle açıklamak da so derece yaıltıcı olabilir. Gerek küreseli gerek çeşitli ulus mekaizmalarıı kedi şartlar ı ve pazarlı k mekaizmalar ı ile yaratabilecekleri etkiler; küreseli gücü ve kar şı koulmazlığı söylemie kurba edilmemelidir. Yerelde ve içerde kedi koşullarımızı üretebileceğ i karar mekaizmalar ı üzeride hareket ederek hala yei politikalar üretebileceğ imiz gerçeğii de vurgulamak şarttır. So yirmi yılda GAP kapsamı a gire illerde 'Yoksulluk ve Öleyici Politikalar' üzeride ilerletile programlarda; kimi zama BM kimi zama AB veya DB destekli programları öe çıkmas ı kimi zama da Yerel, Bölgesel (Ortadoğ u) ve ulusal karar süreçlerii etkilemeleri ve etkilemeleri ile, diyalektik bir süreci gözlemek mümküdür. Bu süreç kedi kalıpları ı etkileerek ve etkileyerek yaratm ış diamik bir süreçtir. GAP kapsamıa gire illerde so yirmi yılı programları ı ve yaratt ığı iktisadi- sosyal yapıy ı kalkımac ı söylemlerle iceleye, buu içi gereke istatistikleri işaretleye, düzeleye ve bu yolla kalkımac ı karakterleri yeide ürete birçok çalış ma mevcuttur. Deebilir ki, Türkiye'i hiç bir bölgesi içi GAP' ı etkilediğ i bölge kadar çok istatistik aaliz yapılmam ış, proje, fikir, program üretilmemiş tir. Acak, yie de mevcut proje ve programlar hem mevcut yapıy ı taı mlamakta acizdir hem de mevcut yapıy ı taı mlama biçimlerie göre bir yada da sosyal ve iktisadi duruma müdahale etmekte ve hızla tekrar döüştürmektedir. GAP içi üretile ilerleme ve kalkıma politikalarıı etkilerii de dikkate alarak; mevcut iktisadi yapıı atropolojisi üzeride hareket etmei zama ı gelmiş tir. 'BÖLGE' kapsamıda sayıla illerde İktisadi Gelişme Edeksleri ve İsai Geliş me Edeksleri ile geleeksel yoksulluğu gözlemek mümküdür 1996 yıl ı İlleri Sosyo- Ekoomik Gelişmişlik Sıralamas ı Araştırmas ı a göre (DPT); GAP alaı da yer ala illerde Gaziatep 76 il arasıda 25, Diyarbakır 57, Şalıurfa 59, Adı yama 61, Batma 65, Mardi 66, Siirt 68, Şırak ise 75 ci sırada yer almaktadır 6. Bu verilerde daha öemli olarak, aladaki illeri kedi içleride de öemli sosyo-ekoomik gelişmiş lik farklar ı bulumaktadı r.. Tablolarda açıkça görüldüğü gibi, GAP illeri homoje bir yapı göstermemektedir. Bölge, bir üst bakışla, so o yı lda sulaabile ve sulaamaya topraklar ayrım ı temelide ayrışm ış olmasıa rağme; sosyal-yapısal aalizler farkl ı alt bölgeleri varlığı ı da haber vermektedir. Bir toplam karşılaş tırma ora ı olarak HDI ( İsai Geliş me Edeksi) ölçütleriyle, öreği Gaziatep, Kilis il oldukta sora yerii kaybetmi ş ve 25'te 41'e düşmüştür 7. Öte yada öreği, bütü iller içide "Gelir edeksi" e yüksek ve "Eğ itim edeksi" e düşük il Kilis'tir. GDI (Toplumsal Cisiyet Geliş me Edeksi) ile illeri düzeylerie bakıldığıda, bu kez Gaziatep'i değeri 44'de 41'e; Kilis'i ise 25'te 19'a çı karke; 6 Kilis sorada il olduğu içi bu sıralamada GaziAtep'i verileri içide yer almıştır. 7 HDI, Huma Developmet Report, 2000, UNDP. 6

7 Şalıurfa bir eşitsizlik göstergesii soucu 67'de 68'e, Batma ise 68'de 70. sı raya düşmektedir. İlleri: İLLER T. 1: İsai Geliş me Edeksi ve Toplumsal Cisiyet Edeksi ile GAP Bölgesi İ sai Geliş me Edeksi Toplumsal Cisiyet Edeksi Kilis Gaziatep Diyarbakır Adıyama Mardi Şalıurfa Batma Siirt Şırak Kayak: Huma Developmet Report: Turkey 1998 SIS 1997 CesusRresults 2000 yıl ı UNICEF Raporu'da 8, Diyarbakır ile temsil edile iller grubu, diğ er 14 alt bölge içide e alt statüde ola ve e ağı r ilerleme kaydede gruptur. Acak Bölge içideki farklar ı görebilmek içi bütüe bakmak yararl ı olacaktır. Yaş am kalitesi göstergeleri itibariyle, Bölge'de Diyarbakır, Mardi, Batma, Şı rak ve Siirt illeride toplam haeleri % 34.8-%54.1'ii sağlıkl ı içme suyu yoktur. Bu ora Şalı urfa ve Adıyama'da % 18.7-%34.8 arasıdadı r. Toplam bölgei %21.8-%44.7 si yoksulluk sıır ı altıda yaşaya haelerde oluşmaktadır. T. 2. Yaşam Bekletisi, OkurYazarlık Oralar ı ve İsai Geliş me Edeksleri Açısıda Bölgeler Karşılaşt ırmas ı, 1997 Yaş am Bekletis Eğitim Gelir İsai Geliş me Edeksi i BÖLGELER Ulaş ma % Düzeltilmi ş /$ (KADIN) Ege-Marmara Akdeiz İçAadolu KaraDeiz Doğu Güeydoğu Türkiye BÖLGELER (ERKEK) Ege-Marmara UNICEF, 2000, Türkiye'de Bölgeleri Gelişimi 7

8 Akdeiz İçAadolu KaraDeiz Doğu Güeydoğu Türkiye Kayak: UNDP, Natioal Huma Developmet Report, 1997 Bölge kapsamı a gire illerde geleeksel yoksulluk türleriyle birlikte, yei bir yoksulluk türüü de uygulaa politikaları bir çıktıs ı olarak geliştiğii görmekteyiz 9. Mevcut yapıy ı aaliz etmek içi yei bir kavram üretmei zama ı gelmiş tir: Yei Ketsel Yoksulluk ve Yoksulluk kültürü III-YEN İ KENTSEL YOKSULLUK VE YOKSULLUK KÜLTÜRÜ "Ket yoksulluğu, muğlak olmaya biçimde taımlamas ı zor bir kavramdı r. Ket yoksullar ı kitlesii büyüklüğü sosyal güvelik sistemlerii yapı sal özellikleri,yoksulluğu asıl taımlad ığı, destek programlarıı seçim ölçütleri (Migioe, 1996) ketsel servis istihdam rejimlerii özellikleri, etik ayrımcılı k ve gettolaşma (Marcuse, 1996), yerel ekoomii yarışma gücü, i ş pazarıı formel ve eformel bileşelerii özellikleri, etik işbölümü ve demografik değiş imlerde (Sugrue, 1993) etkilemektedir. Küreselleşme sürecide bu soru ağırlaş makta ve yei boyutlar kazamaktadır. Yapısalcılara göre, ilk bakış ta toplumu küçük bir kesimiyle ilgili görüe ket yoksulluğ u, toplumu geelii etkileye, demokrasiyi, sivil toplum 10 değerlerii aşıdıra yapısal süreçlerde kayaklaır (Katz, 1993: 442)" Ketsel yoksulluk yığılmal ı bir etkileme ile belirleir. Yoksulluğ u bir boyutu bir diğer boyutuu doğurur ve bu ikisi birleşerek bir baş ka yoksulluk boyutuu ortaya çıkarır 11. (bkz. G.1). Bütü olarak ketsel yoksulluk türü, "Erişme-ketsel alalara, gelire, işkollarıa, ket merkezie, daha iyi ve kaliteli bir hayata- Yoksuluğ u" olarak taımlaır ve çıkt ı olarak da moral bozulmalar ve gerilemelerle kar şı karşıya olduğ umuz 9 "Kalkıma söylemi, 2.Düya Sava şı soras ı döemde Asya, Afrika ve Lati Amerika ı çoğ udaki temsil ve kimlik politikalarıı merkezi ve her yerde bulua işleticisi olmuştur. Asya, Afrika ve Lati Amerika; herbiriyle ay ı zamada olagele şiddet rejimiyle bağımsızlık-soras ı Lati Amerika ve postkoloyal Afrika ve Asya daki ulusal projeler olarak sıklı kla beimsemesii dışıda koloyalizm ve Avrupa moderiteside kayaklaa temsil rejimlerii birbirii izlemesie taı k olmuştur. Yerel kültürler, kadılar, kimlikler ve geçmişleri karşılaşt ığı ve bastırıld ığı yerler gibi bu temsil rejimleri yepyei ş iddet yerleridir.(rojas de Ferro 1994). Bu çeşit bir temsil rejimi olarak kalkıma; kapatma, farklılık ve şiddette baş ka üretim ve arzuu ekoomisiyle birleştirilmiş tir. Elbette bu şiddet, ay ı zamada kedi oluşumuu bir kaya ğı ola taklit edici bir ş iddettir. Terör ve şiddet kültürel üretim alaları ı kedi kedie oluşturur ve dolayı mlar.(girard 1977 ve Taussig 1987). Acak koloyalizm ve kalkıma ile taımlam ış moderize şiddet, şiddeti kedide bir kayağıdır. 19. Yüzyıldaki uygarlaşma isteğide bugüe ş iddet, temsil aracılığıyla doğurulmuştur" Escobar, 1995, s: Yei KetYoksulluğu içi bkz. Işık,O. ve Pıarcıoğlu, M., 2001; Erder, S.1998; Özge, N., Bu kouda bkz.rakodi,c.,2001; Moser, C.,1998; Baharoğlu, D. ad Kessides, C.,

9 tehlikesi ile bizleri uyarır. Düya Bakas ı'ı ketsel yoksulluk taımları da buu 12 açıkça görmek mümküdür : G.1 Toplam Ket Yoksulluğu Diyagram ı 12 9

10 G.2. Ketsel Yoksulluk Matriksi 13 Yoksulluk Boyutlar ı Gözlee edeler ya da etkileye edeler Politika ekseli edeler GELİ R Gerekli mal ve Gerçek geliri azalta hizmetleri satı makro ekoomik almada akit krizler bağımlıl ığı Eğitim, sağlı k, toplu İ stihdam taşımacılı k vb. kamu güvesizliğ i/geçici hizmetleride iş lerde bulumak azalmalar Niteliksiz işgücü/ İ yi Yoksulları kazaç sağ laya erişebileceğ i türde işlere eriş ebilecek eformel yapılı itelikte yoksu iş yerlerie uygulaa olmak baskı lar edeiyle Bir iş i elide iş sizlik, bu tutabilecek kadar iş yerlerii krediye sağlıkl ı olamamak erişme olaaklarıı İş fırsatları a azalmas ı vb. eriş mede mekasal edelerle olaaksızlıklar iş gücüdeki Ket iş sizlerii yoksullaşmalar çoğu, iş leri ile evleri arası da uzu süreler yol almak zorudadır SAĞ LIK Aşır ı kalabalı k ve Ketsel iska hijyeik olmaya politikalar ı kirlilik ve şartlar salgı hastalıkları Edüstriyel ve çevre dikkate almayabilir kirliliğ ii yüksek Kamu ve yerel olduğ u semtlerde belediye yerleş mek zoruda hizmetlerideki kalmak aksamalar, temiz su, Yoksulları atı klar ve çevresel yerleş tikleri temizlik kousuu mahalleler,geellikle dikkate almayabilir, çevresel açı da veya yüksek üfus kirletilmi ş mekalar art ışı edeiyle olmaktadır etkisiz kalabilir Hava ve su kirliliğ i İş güveliği ve iş çi ve hijye yokluğ u sağlığıı olmaması edeiyle salgı Kötü yöetile trafik hastalıklara açıklık ve toplu taşı m Trafiğe bağlı koşulları yaralama ve Geç, aile ve ölümler çocuklara yöelik Yoğ ulukla istihdam güvelik ve sosyal olua eformel destek politikalarıı sektör veya ağı r olmaması Etkilediği diğ er yoksulluk boyutları Yerleş mek içi ev sahibi olamama ve bu edele de ev ve arsa içi yeterli birikimi yapamama Gerekli kamu hizmetlerii (temiz su gibi) icel ve itel olarak ödeyememekte kayaklaa yetersizlikler, böylece hijyeik olmaya koşullarda sağlıksı z yaşamak zoruda kalma Düş ük isa sermayesi- kötü sağlık ve eğ itim hizmetleri gerilimleri, yiyecek güveliksizliğ ie ve eğitim ve sağlığ a yeterice ulaş amamaya yol açar Tüm bular ise ev içi ve d ışı şiddeti besler Bir iş i elde tutabilmede yoksuluk Gerekli ve etki ücrete erişememe Çocukları hastalıkları a müdahale edebilme yetisii azalması Geliri tüm dalgalamaları a maruz kalma ve alta düş me riskii artması Düşük eğ itim düzeyleride kalma

11 saayiye ucuz iş gücü olmakta kayaklaa iş kazaları EĞİTİ M Nüfusu hı zla arta şehirlerde eğ itim olaaklarıı daralmas ı Eğ itimi ve okul masraflarıı karşılayamama GÜVENLİ K EV GÜVENL İĞİ: Yasal iskaı karşı layamamak edeiyle güveliksiz ve sağlıksı z alalarda yerleş mek zoruda kalmak KİŞİSEL GÜVENLİKSİZLİK: Uyuş turucu ve alkol kullaım ı ve ev içi şiddet Ailei parçalamas ı, çocuklara verile desteği azalması Sosyal altüst olu ş ve geliri ket içide gözle görülür biçimde azalmas ı, Belediye ve kamuu uygu okul ve eğ itim içi gerekli yatırımları yapmamas ı / eksik kalmas ı Ailei ekoomik gücü azalması a rağme eğ itimi devamı ı sağ layacak sosyal destek sistemlerii olmamas ı Toplu taşı mada yetersizlikler Yerel ve kamu politikalarıı uygu yei yerleş im alaları ı açmaması Resmi otoriteleri iska izi olmaya alalardaki yapılaşmay ı öleyici tedbirleri almaması Ev ve iska kabulleride uygu olmaya stadartları kabulü ve izi İska ve iş a maliyetlerii uygu olmaya koş ullarda çıkartılmas ı Ev sahibi olabilmek içi uygu kredi koşulları da yoksuluk Uygu istihdam hizmetleri, şas ı ve eriş mede yoksuluk şehri baz ı alalarıı özel suç alaları olarak damgalayabilir ve bu alalar izole edilebilir Güvelik program ve politikalarıı olmaması İşe eriş ememe/ istihdam d ışı kalma Okul çağıda eğ itime erişememe Toplumsal cisiyet ayrımcılığıı devamı Güvesiz alalarda yaş amakta ileri gele güvesizlik duygusu, i ş ve güvelik içi iformel ağları oluşturulmas ı, fiziki kapitali erimesi Evi yetersizliğ ide dolay ı geliri azalması- öreği bir oday ı kiraya verebilmek ya da ev içide gelir artırıc ı bir etkiliğ i gerçekleş tirmek gibi şasları ortada kalkması Akıl ve bede sağlığıı zarar görmesi ve düş ük kazaç Mülkiyet kayıplar ı veya mülksüzleşme ve sağlı k hizmetleride hızl ı bir maliyet artışı Aile bağlarıda zayı flama ve sosyal izolasyo edeiyle isa kapitalide gerilemeler 11

12 GÜÇSÜZ- LEŞME suçu artışı İşte ve yerleş melerde illegalleşme İş ve hizmetlere eriş ememe edeiyle komüiteleri izolasyou Uygu ve yasal işlere veya iş başvurular ı bilgisie ulaşamama Vatadaşlı k hak ve sorumluluklarıı bilememe Düzeleyici ve politika yapıcı çerçeveler, yoksulları yerleş imleri veya mesleklerii, 'illegal' veya 'iformal' olarak kabul ettiğ ide, bu durum yoksulları keti diğ er vatadaşlar ı ile ayı haklara sahip olması ı egeller Baskılayıc ı ve egelleyici düzeyde bir bürokrasi Resmi/gayri resmi ayrımcılıklar Ket hizmetleride yoksuluk, bulara erişme şasıı yok olması İ zolasyo ve güçsüzlük duygusu Suç Kedii geliş tirmek içi kiş isel zama ve geliri etki kullaılamamas ı. Acak süreçler dikkatle izleirse; ketsel yoksulluk tipii ya ı sı ra yei bir yoksulluk tipi ve kültürüü de GAP kapsamıa gire illerde hızla belirdiğ i görülecektir: Ketsel yei yoksulluk ve buu soucu olarak da Yoksulluk kültürü. III.i-Yei Ketsel Yoksulluk Ketli yoksulu yei yoksul yapa edir? Ve ede ketli yei yoksul tipii yoksulluk kültürü ile bağdaştı rabiliriz? Yei ket yoksulu profili; öcelikle küresel ekoomii ketsel işgücü üzerideki mikro ve makro etkileriyle birlikte ele alımalıdı r. So döemde yapıla makro ekoomik icelemeler; Doğu Aadolu ve Güeydoğ u 14 illerii yoksullukta e alt sıralarda birbirii izlediğii göstermektedir Gelir dağılımlar ı çalışmalar ı, Güeydoğu Aadolu Bölgesi'de bir değişikli ği varlığı ı da bildirmektedir. Bua göre, Türkiye'de e dezavatajl ı bölgeler artık İ ç Aadolu ve Karadeiz Bölgeleridir 15. Acak, Güeydoğu' u yoksulluk sıralaması da yerii iyileştirmesii asıl edei, bütüsel bir iyileşmede ziyade, diğer iki bölgedeki aşırı yoksullaşmadır. Öte yada yei döemde Güeydoğ u Aadolu illeride de bütüüyle bir gelir yükselmeside ziyade; e üst %20'lik kesimi gelir içideki paylarıı artmasıda kayaklaa bir yükseltme ile karşılaşt ığımız alaşılmaktadı r. Bu durumu destekleye bir gösterge olarak, DPT Bölgesel Gelişme ve Uyum Raporlar ı 'da belirgi izler mevcuttur İçi Kişi Başıa Harcamaya Göre Kamu Yatırım Harcamalar ı 'da, diğer 79 ili geçerek, öreği Şalıurfa 7. ve Diyarbakır 15. sırada yer almaktadı r. Acak burada da bir degesizlik iller arasıda ortaya çıkmaktadı r: Gaziatep tüm iller içide yatırım açısıda 56., Adıyama 59., Şırak 64., Batma 67. ve Kilis 73.sıradadı r, ve e 14 Sömez, M., 2001,s: Sömez, M., DPT, İller Ve Bölgeler İtibariyle Çeşitli Göstergeler. 12

13 dezavatajl ı iller Siirt ve Mardi ise e alt iki sırada (78. ve 79. sırada) yer almaktadı r. Öte yada Kişi Başıa Vergi Gelirleri sıralaması da ise durum tersie dömekte, Gaziatep, Bölge'i tüm illerii ve Türkiye'deki pek çok ili de geçerek vergi gelirleride 31. sırada yer alırke; ou 79 il içide Kilis 58. sırada, Diyarbakır ve Adı yama 63. ve 64. sırada, Şalıurfa 69. sırada izlemektedir. Mardi, Siirt ve Şı rak ve 77. sıradadır DİE Gelir Dağılım ı araştırmas ı souçlar ı, seçilmi ş illere göre %20'lik gruplarla geliri dağılımıı e bozuk olduğu iller arasıda, Diyarbakır' ı da örek 17 almaktadır Acak, 2001 yılıda yapıla detayl ı araştırmalara bakıldığıda, Diyarbakır' ı ortalama hae geliri 621$ (Türkiye ortalamas ı 776$ ve Gaziatep ortalamas ı 466 $; Ege Bölge ortalamas ı 688 $; Doğu Aadolu Ortalamas ı 623 $, Güeydoğu ortalamas ı 473$)ve Güeydoğu Aadolu'u e yüksek % 20'lik grubu ald ığı payı %46.15; e düş ük % 20'i payıı ise %7.6 olduğuu görüyoruz. Özelikle düşük gelirli grup Güeydoğ u'da % 47 ike, Doğu Aadolu'da % 27'de kalı yor. Her iki Bölge'de e dikkat çekici fark ise eşitsizlik katsayılar ı: Eşitsizlik katsayıs ı Doğu Aadolu'da 0.37, Güeydoğ u'da ise 0.38'dir. Bu katsay ı Türkiye geeli içi 0.49'dur. Doğu Aadolu'da eş itsizlik yarata ölçümleri daha az görüldüğüü, geliri daha az eşitsiz dağılım ı ile daha adil bir yapı gösterebildiğii söylemek mümkü. Bu haliyle GAP kapsamı a gire illerde hem geleeksel yoksulluk ve ketsel yoksulluk hem de ketsel yei yoksulluk ve bua bağl ı olarak yoksulluk kültürü ile karşılaş maktayız. Ketsel yei yoksulluk, yoksulluğu daha ileri ve ağı r bir biçimidir. Bu türü 'yei' yapa e öemli ede, "eş itsizlik" ve uygulaa merkezi ve makro politikaları bir soucu olarak küresel ekoomi ile birlikte hareket etmeye baş laya deri bir illegal ve iformal ekoomii varlığıdır. Rakamlar ı ve yapılar ı artı k sadece "Erişememe" ile değil fakat "Eşitsizlik" çerçeveside de yorumlamaı zama ı gelmiştir. "Yei" ola 18, küreselleşme zamaı da eo-liberal ekoomii, üretimi tümüü isa kayaklarıa idirgemesi ve destek politikaları ı da liberal ekoomide destekleecek çekici güç olarak girişimcilere çevirmesi ile belirmiş tir. "Yei ekoomi"ye ait ola tek usur, şimdilik "fiyat düzeyi"dir. Fiyatlar tek piyasada düya fiyatları düzeyie doğru belirlemektedir. Kapitalist üretim iliş kilerii sosyali tüm hücrelerie üfuz etmesi fiyat mekaizmasıyla başlamış tı r deebilir. Bu yöü ile toplumsal kesimleri yeide taımlamas ı ("yei"i) sürecii başladığı ı söylemek mümküdür. Çeşitli Bölgelerdeki ucuz işgücüü, küresel tekelleri "taşero mafyas ı " ve "taşero iş çileri" halie gelmesi; düya kapitalizmi liderlerii "illegal ve iformel yerli" ile ortaklığa girişmesi ve artı-değere el koymalar ı bu süreci yei biçimleridir. "Yei yoksulluk" kavramı ı doldurmakta ola süreç budur. Küresel sermaye, bölgeselde yerel ket parçalarıa doğru işe girişerek, yerli ile illegal ortaklığı ı kurmay ı başard ığı sürece ketlerimizde çöp toplayaları, geçici işgücüü, sokakta yaşaya ve çalışa çocukları olmas ı kaçıılmaz olacaktı r. Küresel sermayei bu yüzü, gerici özüdür. Bu, "yei yoksulluk" diye iteledirilmeyi doğ ruda hak ede bir souçtur. "Yei" olur, küresel yei ekoomii formu olduğu içi bu sıfat ı hak eder. Yei kavram ı ile, küresel 17 Sömez, M. 2001,,s: Bu kısmı tartışmas ı içi Sayı Doç. Dr. Birgül AYMAN-GÜLER'e teşekkür borçluyum. 13

14 ekoomii ketsel iş gücü üzerideki mikro - makro etkileri, ölçülebilecek kadar et ortaya çıkm ış olur. Bu grupları ketsel dokuya eklemelerii DB stadartları a göre- hele sadece yerel programlar ile ve STK'lar eliyle yürütülecek baz ı pasuma politikalarla- gerçekleştirilebileceğii ummamak gerekiyor. Yei'i e öemli özelliğ i, bu süreçte 'kaybedeler'i güç ve iktidar mekaizmalarıda uzak düş mesi; güce ve iktidara ortak olabilecek yetiyi ediememesidir. Bu saptamalar ışığı da, tüm Türkiye'yi sara yei ket yoksulu tipii GAP kapsamıa gire illerde de iktisade ve moral olarak varlığıı görmekteyiz. Yei ket yoksulluğ uu e öemli geri bildirimleride birisi ola yoksulluk kültürü, Bölgedeki heme e küçük birimlerde dahi gözleebilmektedir. III.ii-Yoksulluk Kültürü Nedir yoksulluk kültürü? Yoksulluk kültürü 19 kıt kayakları buluduğ u yerlerde ortaya çıka farkl ı bir sosyal alg ı, bir yaşam kültürüdür. Kayakları kıt olduğ u yerlerde, tüm kayakları eşit olarak tabaa yayıld ığı, sosyal eş itsizlikleri pek hissedilmediği, yai yoksulluğu ispete eşik paylaşıld ığı durumlarda ortaya çıkmamakta; aksie gelir dağılımıda degesizlikleri ve sosyal yapıda kırılmaları yaşad ığı, ekoomik ve sosyal olarak e üst ile e alttakiler arasıda büyük farkları buluduğu yer ve zamalarda görülmektedir. Öreğ i Yozgat, Trabzo, Sivas gibi yoksulluğu yaygı olmakla beraber eşit paylaşıld ığı; ya da Deizli gibi yoğ u göç almakla beraber şehir üfusuu heüz "yei gelei" besleyebildiğ i; ya da Lüleburgaz gibi mevcut yatırımlarda ispete ortak pay alıa; ya da Çorum gibi ortak kalkı ma heyecaıı paylaşıld ığı; ya da Nevşehir gibi az üfusu ispete istikrarl ı bir orta-üst gelir sağlayabildiği yerlerde değil de; sosyal ve ekoomik uçurumları yoğu yaşad ığı, üfus ve işgücü diamiklerii oyak olduğu ve bir üste geçebilme umuduu kırıldığı yerleşimlerde görülmektedir ( İstabul, Atalya, Diyarbakır veya Güeydoğ u'u pek çok yerleşimi gibi). Yoksullukla yoksulluk kültürü arasıda çeşitli farklar vardır 20. Yoksulluk kültürüü başlatıc ı ögeler; para ekoomisi, ücretli işçilik ve kâr amacı yla üretim; devaml ı ve büyük ölçüde işsizlik; düş ük ücretler; sosyal ve politik örgütlemei tabaa yayılamamas ı; tek tarafl ı yerie çift tarafl ı bir akrabalık sistemii varlığı 21 ve "kazaamayaı zate yetersiz ve yeteeksiz olduğua" ilişki geel değer yargısıdı r. Görüleceği gibi yoksulluk kültürü ekoomik kırılmalarla baş lamakta acak sosyal değerlerle de beslemektedir. Yoksulluk kültürüde toplumla bütüleş ememe ve buu getirdiği duygular (öfke, red, isya, çaresizlik ve eksiklik duygusu) ö pladadı r. Tüm sosyal yapı lara ve sistemlere güvesizlik belirir ve her alada örgütsüzlük kedisii gösterir. Kültür yoksulluğu ve yei değerleri ikar ile birlikte içi kapama ve red baş lar. Aile bağlarıda örgütsüzlük, ketsel değerler içide yer alma isteğ i ve yer alamamaya tepkiler, kırılma oktalarıda belirgileşir. Liderlik dağııktır ve daha çok kahramalığ a 19Lewis, Özge, N Öreği burada, akrabalık ve aşiretleri birbirii zama zama destekleye, zama zama da köstekleye yapıs ı gibi. 14

15 bağl ı olarak ortaya çıkar. Eksiklik ve yetersizlik duygular ı özellikle alt ve üst arası daki uçurumu belirgileştiği döemlerde artar. Yoksulluk kültürüü "tamamiyle red", "içe kapama" ve "isya"da ayı ra e öemli okta; "bütüleşme isteği"i hale var olmasıdır. Öreği okul ve eğ itime büyük bir talep vardır ve İdil halk ı içi eğitim "bütüleşme"i ve i ş /meslek sahibi olabilmei öemli bir yolu olarak görülmektedir. Bölge'deki yoksulluk kültürü, büyük ket varoşlarıda görüldüğü biçimiyle tamamiyle redddedici değ il, aksie "imreme"-" isteme" -"fakat ulaş amama" ve bu yüzde de "içe kapama" ve "vazgeçme" biçimide cereya etmektedir 22. Bu durum etegrasyou sağlamada ve yörei şartlarıı düzeltmede, isa faktörüde yararlamak içi öemli bir ipucu olabilir. Bölgede gözlee bir diğ er öemli faktör de geleeksel ekoomi ile tüketim ekoomisii içiçeliğidir. Yai aslı da tüm ülkede ola duruma bezer bir "ekoomik bütüleşme"problemi, yöreyi de etkisi altıa alm ış görümektedir. Haberleş me kaallarıda yayılma ve etkiliği artışıı ya ı sıra, öreği Habur ticaretii varlığı gibi, düya ticareti ile bir ş ekilde eklemleme süreci Bölgeyi etkilemektedir. Bu tür eklemlemi ş ekoomilerde, basit ikili ekoomilerde farkl ı bir yap ı göze çarpmaktadı r. Yai geleeksel ekoomi zama içide yerii moder deilebilecek pazar ekoomilerie terketmeyip; aksie geleeksel ekoomii baz ı görüümleri ile beraber yei bir oluş um belirmektedir. Bu yei oluş um ise, içeriside hem geleeksel olada yararlaarak işleye pazar ekoomisi sistemlerii barıdıra hem de buları yapısal souçlar ı olarak 23 sosyal formasyolar ı, duruma uygu olarak döüştüre yei bir durumdur. Bu yei durumda geleeksel ile yei, her alada ve her durumda her iki halde de farkl ı sosyal ve ekoomik bir yei "hamur"a döüş mektedir. Bu yei durum, içeriside geleeksel ola ile yei olaı ayırt edilebileceği bir "mozaik" değil, her iki hali iç içe olduğ u bir "hamur"dur artık. Öreği evlerde, kapal ı ekoomii göstergeleri ile tüketim ekoomisi iç içe girmekte -halâ evde ekmek yapılırke kadılar baş örtülerii pazarda almaktalar-, ya da eski geleekler -aşiret bağlıl ığı, amus vb. kavramlar- yei ile bir arada eklemlemi ş olarak sürdürülebilmektedir. Bu yei durumu da bir soucu olarak Bölge'de, formel ve legal ekoomileri ya ı sıra iformal ve illegal ekoomii varl ığı gözlemektedir. Kayıtsız ve yasadışı ekoomi, Bölgedeki tüm gelir hesap ve tahmileri öteside ve üstüde bir yei akış yaratmaktadır; ve aslıda yörei ş u ada mevcut etisite ve kültürel kimlik problemleriyle içiçe geçmi ş ve öemli bir soruudur. SONSÖZ OLARAK Kalkıma ve buu plalamaı amac ı; acak ortak bir coşku ile geleceğ e yöelik refah umudu, etki ve eşitlikçi bir hukuk alay ışı ile desteklemi ş bir uzak görüş lülük, vicda ve aklı ı bir arada kullaabilecek bir örgü eğitimi eşit olarak alabilmi ş ve zama içide yaygı eğitim politikalarıa erişerek hayatı ı emeğiyle ve iteliğ iyle kazaabileceğii güvee, demokratik, akılc ı ve eleştirel düşüme süzgecide geçmiş ış 23Eklemlemi ş ekoomiler içi bkz. Taylor, Tart ma içi bkz. Seett, R., 1997 ; Spivak, G.C.,

16 bir isa topluluğu yaratmaya yöelik olduğuda başarıl ı olur. Buu gerçekleştirebilmei yolu da, yaşamsal alaları tümüe (iktisadi, politik, sosyal ve çevresel) müdahale ede bir toplumsal projedir. Yöre, geleeksel ve küresel bir illegal ve iformal güçler katma ı halidedir. Bu güç katmalar ı çeşitli güç zicirlerii kurarak veya oluşmu ş olalara eklemleerek, geleeksel eşitsizlikleri körüklemekte, yei eşitsizlik ve illegalite alalar ı açmakta; bu durumda e çok zarar göreler ise geçler, kadılar, çocuklar ve yoksullar olmaktadı r. Yie AB ve DB politikaları ı destekleye kesimler aracılığı yla, "saki bu kesimleri yoksulluk ve güçsüzlüğüe so verecek politikalar ve çözümler üretiliyormu ş gibi" gösterilerek, kalıc ı ulusal çözümler egellemekte; üstelik süreç uzadıkça bu grupları hakl ı ola eşitlik, refah, eğitim, sağlık, kout, saitasyo ve kedi emeğiyle yaş amak gibi istekleri; böylece kolaylıkla sosyal kırı lma, isya duygusu ve umutsuzluk üçgeie yöledirilebilmektedir. Yörede sosyo-kültürel değ erler ve toplumsal kotrol mekaizmalar ı zayıflamıştır. Buları yerie çağdaş -gerçekçi hedefleri ola ve adil yei değerleri acile koulmas ı zoruludur. Bu durumu gerçekleş tirebilmei yolu da, üretimi destekleyerek asgari geçim düzeyii ve isai kalkı ma hedeflerii öcelikli olarak ala, ulus çerçeveside çizilmi ş politikalar üretmekte geçmektedir. 16

17 KAYNAKÇA:.Alavi, H., 1982, The Structure of Peripheral Capitalism, (içide) Itroductio to the Sociology of Developig Societies, H.Alavi ve T. Shai, (der), MacMilla Press, Lodo. Baharoglu,D., & Kessides,C.,. ; World Developmet Report 2000/2001: Attackig Poverty World Bak ; Poverty ad Social exclusio i North ad South Erder, S. 1997, Ketsel Gerilim: Eformel İlişki Ağlar ı Ala Araştırmas ı, um:ag, İstabul. Erdoğa, G. 1997, Yoksulluğu Neresideyiz?, Ekoomik Forum, 15 Nisa 1997, 4:4; Escobar, 1995, Ecouterig Developmet, Priceto Uiversity Press: Priceto. Hall, A., 1988, Commuity Participatio ad Developmet Policy: A Sociological Perspective, (içide) Developmet Policies: Sociological Perspectives, A.Hall ve J.Midgley, (der.), Machester Uiversity Press, Machester. HDI, Huma Developmet Report, 2000, UNDP. Işık, O., ve Pıarcıoğlu, M., 2001, Nöbetleş e Yoksulluk, İletişim yay., İstabul İsel,A., 2001, İki Yoksulluk Taım ı ve Bir Öeri, ToplumBilim, 89,: Lewis, O., 1965, İş te Hayat, E Yay., İstabul.. Moser, C.. World Developmet, Vol. 26, No. 1 pp. 1-19, 1998 ; Urba poverty chapter of the PRSP Sourcebook. World Bak, Oruç, Y., 2001, Küresel yoksulluk ve Birleşmi ş Milletler, ToplumBilim, 89: ÖZGEN, H.N., (2002), "Gap Kapsamıa Gire İlleri ve Kalkımac ı Söylemi İ ktisadi Atropolojisi", Eylül 2002, 8. Halk Sağl ığı Kogresi, Diyarbakı r. Basıld ı: 8. Halk Sağl ığı Kogresi, Eylül 2002, Diyarbakır Halk Sağl ığı Böl. Yay., Diyarbakır, s: Özge, 2001, Kette Yei Yoksulluk ve Çöp İsalar ı, ToplumBilim, 89,: Özge, N., 19 98, ) Yereli Otoritesi, Merkezi Demokrasisi: Şırak/ İdil de Kalkıma Projesi Öerisi, Sosyolojik Araştırmalar Dergisi, 1. Rakodi, C.,, Uiversity of Cardiff, The Asset Vulerability Framework: Reassessig Urba Poverty Reductio Strategies. Seett, R. 1997, The New Capitalism, Social Research, vol.64.o:2. Sömez, M. 2001, Gelir Uçurumu, Om Yay., İstabul. Spivak, G.C., 1988, Ca the Subalter Speak?, C.Nelso ve L. Grossberg (der) Marxism ad the Iterpretatio of Culture, Uiversity of Iliois Press, Urbaa. Taylor, G., 1979, From Moderizatio to Modes of Productio, MacMilla Press, Lodo. UNICEF, 2000, Türkiye de Bölgeleri Gelişimi 17

DÜNYA BANKASI VE BİRLEŞMİŞ MİLLETLER'İN KALKINMA POLİTİKALARI VE BÖLGESEL KALKINMADA YENİ KAVRAMLAR H. Neşe ÖZGEN *

DÜNYA BANKASI VE BİRLEŞMİŞ MİLLETLER'İN KALKINMA POLİTİKALARI VE BÖLGESEL KALKINMADA YENİ KAVRAMLAR H. Neşe ÖZGEN * Tarım Ekonomisi Dergisi 2005; 11(1) : 51-59 DÜNYA BANKASI VE BİRLEŞMİŞ MİLLETLER'İN KALKINMA POLİTİKALARI VE BÖLGESEL KALKINMADA YENİ KAVRAMLAR H. Neşe ÖZGEN * ÖZET Bu makale 'yoksulluk' kavramı ve yoksulluğun

Detaylı

BADEMLER KÖYÜ KALKINMA KOOPERATİFİ YENİDEN YAPILANMASI PROJESİ

BADEMLER KÖYÜ KALKINMA KOOPERATİFİ YENİDEN YAPILANMASI PROJESİ BADEMLER KÖYÜ KALKINMA KOOPERATİFİ YENİDEN YAPILANMASI PROJESİ Yürütücü:Tayfu ÖZKAYA, Prof. Dr., TOPLUMSAL CİNSİYET VE KALKINMA Alt -Grubu İçi Yapı la Çalışmaları Değerledirilmesi ve Raporlama: Alt-Grup

Detaylı

Türkiye de Bölge Politikalarının Evrimi ve Bölgesel Kalkınma Ajansları. Korel GÖYMEN

Türkiye de Bölge Politikalarının Evrimi ve Bölgesel Kalkınma Ajansları. Korel GÖYMEN Türkiye de Bölge Politikalarıı Evrimi ve Bölgesel Kalkıma Ajasları Korel GÖYMEN Cumhuriyet i başlagıcıda bu yaa, Türkiye i bölgesel politikalar ı sadece iç toplumsal ve ekoomik gelişmelerde değil, ay ı

Detaylı

PSİKİYATRİ POLİKLİNİĞİNDE KONTROL SÜREKLİLİĞİNİ ETKİLEYEN FAKTÖRLERİN ARAŞTIRILMASI

PSİKİYATRİ POLİKLİNİĞİNDE KONTROL SÜREKLİLİĞİNİ ETKİLEYEN FAKTÖRLERİN ARAŞTIRILMASI Kriz Dergisi 3 (1-2): 133-137 PSİKİYATRİ POLİKLİNİĞİNDE KONTROL SÜREKLİLİĞİNİ ETKİLEYEN FAKTÖRLERİN ARAŞTIRILMASI Ayça GÜRDAL*, Hasa MIRSAL" GİRİŞ VE AMAÇ Ayakta tedavi sürekliliği, diğer tıp dallarıda

Detaylı

MADENCİLİK YATIRIM PROJELERİNİN SOSYAL KARLILIK ANALİZİYLE DEĞERLENDİRİLMESİ

MADENCİLİK YATIRIM PROJELERİNİN SOSYAL KARLILIK ANALİZİYLE DEĞERLENDİRİLMESİ MADENCİLİK, Cilt 42, Sayı 3, Sayfa 25-30, Eylül 2003 Vol. 42, No. 3, pp 25-30, September 2003 MADENCİLİK YATIRIM PROJELERİNİN SOSYAL KARLILIK ANALİZİYLE DEĞERLENDİRİLMESİ Appraisal of Miig Ivestmet Projects

Detaylı

TOPLUMDA ERKEK HEMŞİRE ALGISI

TOPLUMDA ERKEK HEMŞİRE ALGISI TOPLUMDA ERKEK HEMŞİRE ALGISI Meryem Saatçı * Özet Amaç: Toplumu erkek hemşirelerle ilgili düşüce ve görüşlerii belirlemesi. Yötem: Kesitsel türde yapıla çalışma 100 kişi üzeride, yüz yüze görüşülerek

Detaylı

Kırsal Kalkınma için IPARD Programı ndan Sektöre BÜYÜK DESTEK

Kırsal Kalkınma için IPARD Programı ndan Sektöre BÜYÜK DESTEK KAPAK KONUSU Kırsal Kalkıma içi IPARD Programı da Sektöre BÜYÜK DESTEK Kırsal Kalkıma (IPARD) Programı Kırmızı Et Üretimi ve Et Ürülerii İşlemesi ve Pazarlaması alalarıda gerçekleştirilecek yatırımları

Detaylı

C.Can Aktan (ed), Yoksullukla Mücadele Stratejileri, Ankara: Hak-İş Konfederasyonu Yayını, 2002.

C.Can Aktan (ed), Yoksullukla Mücadele Stratejileri, Ankara: Hak-İş Konfederasyonu Yayını, 2002. C.Can Aktan (ed), Yoksullukla Mücadele Stratejileri, Ankara: Hak-İş Konfederasyonu Yayını, 2002. DEVLET PLANLAMA TEŞKİLATI NIN GELİR DAĞILIMINDA ADALETSİZLİK VE YOKSULLUK SORUNUNA YAKLAŞIMI (SEKİZİNCİ

Detaylı

ÖzelKredi. İsteklerinize daha kolay ulaşmanız için

ÖzelKredi. İsteklerinize daha kolay ulaşmanız için ÖzelKredi İstekleriize daha kolay ulaşmaız içi Yei özgürlükler keşfedi. Sizi içi öemli olaları gerçekleştiri. Hayalleriizi süsleye yei bir arabaya yei mobilyalara kavuşmak mı istiyorsuuz? Veya özel güler

Detaylı

TAYVAN ÇİN HALK CUMHURİYETİ İLİŞKİLERİNDE SOSYOLOJİK DÖNÜŞÜM

TAYVAN ÇİN HALK CUMHURİYETİ İLİŞKİLERİNDE SOSYOLOJİK DÖNÜŞÜM Türkmeeli İşbirliği ve Kültür Vakfı AVRASYA İNCELEMELERİ MERKEZİ CENTER FOR EURASIAN STUDIES TAYVAN ÇİN HALK CUMHURİYETİ İLİŞKİLERİNDE SOSYOLOJİK DÖNÜŞÜM ÇİN TAYVAN 30 Aralık 2014, Akara TAYVAN ÇİN HALK

Detaylı

BÖLÜM 3 YER ÖLÇÜLERİ. Doç.Dr. Suat ŞAHİNLER

BÖLÜM 3 YER ÖLÇÜLERİ. Doç.Dr. Suat ŞAHİNLER BÖLÜM 3 YER ÖLÇÜLERİ İkici bölümde verileri frekas tablolarıı hazırlaması ve grafikleri çizilmesideki esas amaç; gözlemleri doğal olarak ait oldukları populasyo dağılışıı belirlemek ve dağılışı geel özelliklerii

Detaylı

A dan Z ye FOREX. Invest-AZ 2014

A dan Z ye FOREX. Invest-AZ 2014 A da Z ye FOREX Ivest-AZ 2014 Adres Telefo E-mail Url : Büyükdere Caddesi, Özseze ş Merkezi, C Blok No:126 Esetepe, Şişli, stabul : 0212 238 88 88 (Pbx) : bilgi@ivestaz.com.tr : www.ivestaz.com.tr Yap

Detaylı

BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ Makine Mühendisliği Bölümü

BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ Makine Mühendisliği Bölümü BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ Makie Mühedisliği Bölümü 1 STAJLAR: Makie Mühedisliği Bölümü öğrecileri, öğreim süreleri boyuca 3 ayrı staj yapmakla yükümlüdürler. Bularda ilki üiversite içide e fazla 10 iş güü süreli

Detaylı

E İTLİK VE ÇALI MA YA AMINDA KADINLAR

E İTLİK VE ÇALI MA YA AMINDA KADINLAR E İTLİK VE ÇALI MA YA AMINDA KADINLAR Prof. Dr. Yıldız Ecevit ODTÜ Kadın Çalışmaları ABD Başkanı ODTÜ Sosyoloji Bölümü Öğretim Üyesi Denizli Sanayi Odası,D&S for DWE AB Hibe Projesi Meslek Sahibi kadınlar

Detaylı

Veteriner İlaçları Satış Yetkisinin Veteriner Hekimliği Açısından Değerlendirilmesi: II. İlaç Satış Yetkisinin Vizyon ve Bilanço Üzerine Etkileri [1]

Veteriner İlaçları Satış Yetkisinin Veteriner Hekimliği Açısından Değerlendirilmesi: II. İlaç Satış Yetkisinin Vizyon ve Bilanço Üzerine Etkileri [1] Kafkas Uiv Vet Fak Derg 6 ():, 00 DOI:0./kvfd.00.6 RESEARCH ARTICLE Veterier İlaçları Satış Yetkisii Veterier Hekimliği Açısıda Değerledirilmesi: II. İlaç Satış Yetkisii Vizyo ve Bilaço Üzerie Etkileri

Detaylı

Günlük Bülten. 31 Ocak 2013. Turizm gelirleri 2012 yılında %1.8 arttı. HSBC Takipteki Şirketler 4Ç 2012 Finansal Tahminleri

Günlük Bülten. 31 Ocak 2013. Turizm gelirleri 2012 yılında %1.8 arttı. HSBC Takipteki Şirketler 4Ç 2012 Finansal Tahminleri 31 Ocak 2013 Perşembe Gülük Bülte İMKB verileri İMKB 100 78,982.9 Piyasa Değeri-TÜM ($m) 315,056.7 Halka Açık Piyasa Değeri-TÜM ($m) 90,359.1 Gülük İşlem Hacmi-TÜM ($m) 2,603.21 Turizm gelirleri 2012 yılıda

Detaylı

BİLGİNİN EĞİTİM TEKNOLOJİLERİNDEN YARARLANARAK EĞİTİMDE PAYLAŞIMI

BİLGİNİN EĞİTİM TEKNOLOJİLERİNDEN YARARLANARAK EĞİTİMDE PAYLAŞIMI The Turkish Olie Joural of Educatioal Techology TOJET July 2005 ISSN: 106521 volume Issue Article 16 BİLGİNİN EĞİTİM TEKNOLOJİLERİNDEN YARARLANARAK EĞİTİMDE PAYLAŞIMI Yard. Doç. Dr. Bahadti RÜZGAR Marmara

Detaylı

Eczacılık Fakültesi Öğrencilerinin Mesleğe Yaklaşımları Pharmacy Students' Approach to Their Profession

Eczacılık Fakültesi Öğrencilerinin Mesleğe Yaklaşımları Pharmacy Students' Approach to Their Profession Eczacılık Fakültesi Öğrecilerii Mesleğe Yaklaşımları Pharmacy Studets' Approach to Their Professio Işıl ŞİMŞEK* Yıldır ATAKURT** Bihter YAZICIOĞLU*** ÖZET Bu çalışmada, Eczacılık Fakültesi öğrecilerii

Detaylı

Bindokuzyüzseksekdörtten beri devam eden ayrılıkçı PKK terörünün Türkiye ye TÜRKİYE ENSTİTÜSÜ ÖZEL RAPOR 21. YÜZYIL

Bindokuzyüzseksekdörtten beri devam eden ayrılıkçı PKK terörünün Türkiye ye TÜRKİYE ENSTİTÜSÜ ÖZEL RAPOR 21. YÜZYIL Özel Rapor 12 Mart 2013 21. YÜZYIL TÜRKİYE ENSTİTÜSÜ AYRILIKÇI PKK TERÖRÜNÜN EKONOMİK MALİYETİ Yazar Hakkıda Servet Mutlu 1995-1997 yılları arasıda Ege Üiversitesi de deka yardımcısı ve İktisat bölümü

Detaylı

ISF404 SERMAYE PİYASALARI VE MENKUL KIYMETYÖNETİMİ

ISF404 SERMAYE PİYASALARI VE MENKUL KIYMETYÖNETİMİ 8. HAFTA ISF404 SERMAYE PİYASALARI VE MENKUL KIYMETYÖNETİMİ PORTFÖY YÖNETİMİ II Doç.Dr. Murat YILDIRIM muratyildirim@karabuk.edu.tr Geleeksel Portföy Yaklaşımı, Bu yaklaşıma göre portföy bir bilim değil,

Detaylı

Ersin Kaya Sandal Accepted: October 2011

Ersin Kaya Sandal Accepted: October 2011 a ISSN:1306-3111 e-joural of New World Scieces Academy 2011, Volume: 6, Number: 4, Article Number: 4A0045 NATURE SCIENCES Received: April 2011 Ersi Kaya Sadal Accepted: October 2011 Nadire Karademir Series

Detaylı

İstatistik ve Olasılık

İstatistik ve Olasılık İstatistik ve Olasılık Ders 3: MERKEZİ EĞİLİM VE DAĞILMA ÖLÇÜLERİ Prof. Dr. İrfa KAYMAZ Taım Araştırma souçlarıı açıklamasıda frekas tablosu ve poligou isteile bilgiyi her zama sağlamayabilir. Verileri

Detaylı

T.C. ATILIM ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ SAĞLIK KURUMLARI İŞLETMECİLİĞİ ANABİLİM DALI HEMŞİRELİK HİZMETLERİNDE YÖNETSEL VE

T.C. ATILIM ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ SAĞLIK KURUMLARI İŞLETMECİLİĞİ ANABİLİM DALI HEMŞİRELİK HİZMETLERİNDE YÖNETSEL VE T.C. ATILIM ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ SAĞLIK KURUMLARI İŞLETMECİLİĞİ ANABİLİM DALI HEMŞİRELİK HİZMETLERİNDE YÖNETSEL VE ORGANİZASYONEL SORUNLARIN İNCELENMESİ: GATA HEMŞİRELİK HİZMETLERİNDE

Detaylı

Ki- kare Bağımsızlık Testi

Ki- kare Bağımsızlık Testi PARAMETRİK OLMAYAN İSTATİSTİKSEL TEKNİKLER Prof. Dr. Ali ŞEN Ki- kare Bağımsızlık Testi Daha öceki bölümlerde ölçümler arasıdaki ilişkileri asıl iceleeceğii gördük. Acak sıklıkla ilgileile veriler ölçüm

Detaylı

MEKANİK TESİSATTA EKONOMİK ANALİZ

MEKANİK TESİSATTA EKONOMİK ANALİZ MEKANİK TESİSATTA EKONOMİK ANALİZ Mustafa ÖZDEMİR İ. Cem PARMAKSIZOĞLU ÖZET Düya çapıda rekabeti ö plaa çıktığı bu gükü şartlarda, e gelişmiş ürüü, e kısa sürede, e ucuza üretmek veya ilk yatırım ve işletme

Detaylı

LABORATUVARIN İŞ HİJYENİ ÖLÇÜM, TEST VE ANALİZ HİZMETLERİ KAPSAMINDA AKREDİTASYON BELGESİ ALMASI ZORUNLULUĞU OLAN PARAMETRE LİSTESİ

LABORATUVARIN İŞ HİJYENİ ÖLÇÜM, TEST VE ANALİZ HİZMETLERİ KAPSAMINDA AKREDİTASYON BELGESİ ALMASI ZORUNLULUĞU OLAN PARAMETRE LİSTESİ LABORATUVARIN İŞ HİJYENİ ÖLÇÜM, TEST VE ANALİZ HİZMETLERİ KAPSAMINDA AKREDİTASYON BELGESİ ALMASI ZORUNLULUĞU OLAN PARAMETRE LİSTESİ Sıra No Parametre 1 Kişisel Soluabilir Tozları Kosatrasyou 2 İşyeri Ortamı

Detaylı

(3) Eğer f karmaşık değerli bir fonksiyon ise gerçel kısmı Ref Lebesgue. Ref f. (4) Genel karmaşık değerli bir fonksiyon için. (6.

(3) Eğer f karmaşık değerli bir fonksiyon ise gerçel kısmı Ref Lebesgue. Ref f. (4) Genel karmaşık değerli bir fonksiyon için. (6. Problemler 3 i Çözümleri Problemler 3 i Çözümleri Aşağıdaki özellikleri kaıtlamaızı ve buu yaıda daha fazla soyut kaıt vermeizi isteyeceğiz. h.h. eşitliğii ölçümü sıfır ola bir kümei tümleyei üzeride eşit

Detaylı

27 Ağustos 2011 CUMARTESİ Resmî Gazete Sayı : 28038 TEBLİĞ

27 Ağustos 2011 CUMARTESİ Resmî Gazete Sayı : 28038 TEBLİĞ 7 Ağustos 011 CUMARTESİ Resmî Gazete Sayı : 8038 TEBLİĞ Bilgi Tekolojileri ve ĠletiĢim Kurumuda: SABĠT TELEFON HĠZMETĠNE ĠLĠġKĠN HĠZMET KALĠTESĠ TEBLĠĞĠ BĠRĠNCĠ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayaak ve Taımlar Amaç

Detaylı

Tahmin Edici Elde Etme Yöntemleri

Tahmin Edici Elde Etme Yöntemleri 6. Ders Tahmi Edici Elde Etme Yötemleri Öceki derslerde ve ödevlerde U(0; ) ; = (0; ) da¼g l m da, da¼g l m üst s r ola parametresi içi tahmi edici olarak : s ra istatisti¼gi ve öreklem ortalamas heme

Detaylı

Türkiye de Sivil Havacılık Eğitimleri

Türkiye de Sivil Havacılık Eğitimleri ANALİZ Türkiye de Sivil Havacılık Eğitimleri Bu makalede, ekoomi ile arasıda etkilee-etkileye ilişkisi edei ile kamuoyuu sürekli güdemide yer ala, küresel ve ulusal gelişim oraı edei ile so yıllarda daha

Detaylı

2002 HANEHALKI BÜTÇE ANKETİ: GELİR DAĞILIMI VE TÜKETİM HARCAMALARINA İLİŞKİN SONUÇLARIN DEĞERLENDİRİLMESİ

2002 HANEHALKI BÜTÇE ANKETİ: GELİR DAĞILIMI VE TÜKETİM HARCAMALARINA İLİŞKİN SONUÇLARIN DEĞERLENDİRİLMESİ TÜRKİYE EKONOMİ KURUMU TARTIŞMA METNİ 2003/6 http://www.tek.org.tr 2002 HANEHALKI BÜTÇE ANKETİ: GELİR DAĞILIMI VE TÜKETİM HARCAMALARINA İLİŞKİN SONUÇLARIN DEĞERLENDİRİLMESİ Zafer Yükseler Aralık, 2003

Detaylı

İSTATİSTİK 2. Tahmin Teorisi 07/03/2012 AYŞE S. ÇAĞLI. aysecagli@beykent.edu.tr

İSTATİSTİK 2. Tahmin Teorisi 07/03/2012 AYŞE S. ÇAĞLI. aysecagli@beykent.edu.tr İSTATİSTİK 2 Tahmi Teorisi 07/03/2012 AYŞE S. ÇAĞLI aysecagli@beyket.edu.tr İstatistik yötemler İstatistik yötemler Betimsel istatistik Çıkarımsal istatistik Tahmi Hipotez testleri Nokta tahmii Aralık

Detaylı

K DURUM, SOSYAL YAPILAR,

K DURUM, SOSYAL YAPILAR, Makale olarak kısaltıla kısmı: -"Yereli Otoritesi, Merkezi Demokrasisi: Şırak/İdil'de Kalkıma Projesi Öerisi", 1999, Sosyolojik Araştırmalar Dergisi, 1, s: 1-32. İDİL'DE SOSYO- EKONOMİK DURUM, SOSYAL YAPILAR,

Detaylı

İNTERNET SERVİS SAĞLAYICILIĞI HİZMETİ SUNAN İŞLETMECİLERE İLİŞKİN HİZMET KALİTESİ TEBLİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM

İNTERNET SERVİS SAĞLAYICILIĞI HİZMETİ SUNAN İŞLETMECİLERE İLİŞKİN HİZMET KALİTESİ TEBLİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM 17 Şubat 01 CUMA Resmî Gazete Sayı : 807 TEBLİĞ Bilgi Tekolojileri ve İletişim Kurumuda: İNTERNET SERVİS SAĞLAYICILIĞI HİZMETİ SUNAN İŞLETMECİLERE İLİŞKİN HİZMET KALİTESİ TEBLİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam,

Detaylı

İstatistik ve Olasılık

İstatistik ve Olasılık İstatistik ve Olasılık Ders 3: MERKEZİ EĞİLİM VE DAĞILMA ÖLÇÜLERİ Prof. Dr. İrfa KAYMAZ Taım Araştırma souçlarıı açıklamasıda frekas tablosu ve poligou isteile bilgiyi her zama sağlamayabilir. Verileri

Detaylı

ISF404 SERMAYE PİYASALAR VE MENKUL KIYMETLER YÖNETİMİ

ISF404 SERMAYE PİYASALAR VE MENKUL KIYMETLER YÖNETİMİ .4.26 5. HAFTA ISF44 SERMAYE PİYASALAR VE MENKUL KIYMETLER YÖNETİMİ Mekul Kıymet Yatırımlarıı Değerlemesi Doç. Dr. Murat YILDIRIM muratyildirim@karabuk.edu.tr 2 Temel Değerleme Modeli Mekul Kıymet Değerlemesi

Detaylı

Teknolojik Gelişmeler ve Türkiye nin Teknoloji Geliştirme Koşul ve Olanakları

Teknolojik Gelişmeler ve Türkiye nin Teknoloji Geliştirme Koşul ve Olanakları TMMOB Ketsel ve Kırsal Ala Gelişme Stratejileri Semieri 13-14 Ocak 1996 Akara Tekolojik Gelişmeler ve Türkiye i Tekoloji Geliştirme Koşul ve Olaakları H. Aykut Göker, Aralık 1995 Giriş Tartışacağımız kou,

Detaylı

Proje Yönetiminde Toplumsal Cinsiyet. Türkiye- EuropeAid/126747/D/SV/TR_Alina Maric, Hifab 1

Proje Yönetiminde Toplumsal Cinsiyet. Türkiye- EuropeAid/126747/D/SV/TR_Alina Maric, Hifab 1 Proje Yönetiminde Toplumsal Cinsiyet Türkiye- EuropeAid/126747/D/SV/TR_Alina Maric, Hifab 1 18 Aral k 1979 da Birle mi Milletler Genel cinsiyet ayr mc l n yasaklayan ve kad n haklar n güvence alt na alan

Detaylı

MAKEDONYA CUMHURİYETİ NDEKİ İLKOKUL VE LİSELERE YÖNELİK ELEKTRONİK ARAŞTIRMA

MAKEDONYA CUMHURİYETİ NDEKİ İLKOKUL VE LİSELERE YÖNELİK ELEKTRONİK ARAŞTIRMA БИРО ЗА РАЗВОЈ НА ОБРАЗОВАНИЕТО МИНИСТЕРСТВО ЗА ОБРАЗОВАНИЕ И НАУКА НА РЕПУБЛИКА МАКЕДОНИЈА macedoia civic educatio ceter MAKEDONSKI CENTAR ZA GRA\ANSKO OBRAZOVANIE Eğitimde Etiklerarası Etegrasyo Projesi

Detaylı

20 (1), 109-115, 2008 20(1), 109-115, 2008. kakilli@marmara.edu.tr

20 (1), 109-115, 2008 20(1), 109-115, 2008. kakilli@marmara.edu.tr Fırat Üiv. Fe ve Müh. il. Dergisi Sciece ad Eg. J of Fırat Uiv. 0 (), 09-5, 008 0(), 09-5, 008 Harmoikleri Reaktif Güç Kompazasyo Sistemlerie Etkilerii İcelemesi ve Simülasyou da KKİİ, Koray TUNÇP ve Mehmet

Detaylı

Günlük Bülten. 06 Şubat 2013. TÜFE bazlı reel efektif döviz kuru endeksi Ocak ayında 120.16'ya yükseldi

Günlük Bülten. 06 Şubat 2013. TÜFE bazlı reel efektif döviz kuru endeksi Ocak ayında 120.16'ya yükseldi 06 Şubat 2013 Çarşamba Gülük Bülte İMKB verileri İMKB 100 80,309.9 Piyasa Değeri-TÜM ($m) 321,722.1 Halka Açık Piyasa Değeri-TÜM ($m) 92,241.7 Gülük İşlem Hacmi-TÜM ($m) 1,673.26 Yurtdışı piyasalar Borsalar

Detaylı

KENTSEL POLİTİKALAR II. Bölüm

KENTSEL POLİTİKALAR II. Bölüm MSGSÜ ŞEHİR VE BÖLGE PLANLAMA BÖLÜMÜ PLN 703 KENTSEL POLİTİKALAR II. Bölüm 2014-2015 GÜZ YARIYILI Prof.Dr. Fatma ÜNSAL unsal.fatma@gmail.com TÜRKİYE NİN KENTLEŞME DİNAMİKLERİ Cumhuriyet öncesi Cumhuriyet

Detaylı

Ekim 2003 Cilt:11 No:2 ISSN 1300-8811 October 2003 Vol:11 No:2 İÇİNDEKİLER (CONTENTS)

Ekim 2003 Cilt:11 No:2 ISSN 1300-8811 October 2003 Vol:11 No:2 İÇİNDEKİLER (CONTENTS) Gazi Üiversitesi Kastamou Eğitim Dergisi Gazi Uiversity Kastamou Educatio Joural Ekim 2003 Cilt:11 No:2 ISSN 1300-8811 October 2003 Vol:11 No:2 İÇİNDEKİLER (CONTENTS) Eğitim Bilimleri Eğitimde Stratejik

Detaylı

DEĞERLENDİRME NOTU: Mehmet Buğra AHLATCI Mevlana Kalkınma Ajansı, Araştırma Etüt ve Planlama Birimi Uzmanı, Sosyolog

DEĞERLENDİRME NOTU: Mehmet Buğra AHLATCI Mevlana Kalkınma Ajansı, Araştırma Etüt ve Planlama Birimi Uzmanı, Sosyolog DEĞERLENDİRME NOTU: Mehmet Buğra AHLATCI Mevlana Kalkınma Ajansı, Araştırma Etüt ve Planlama Birimi Uzmanı, Sosyolog KONYA KARAMAN BÖLGESİ BOŞANMA ANALİZİ 22.07.2014 Tarihsel sürece bakıldığında kalkınma,

Detaylı

NETCAD e-bldy Bilgiye Dayalı Yerel Yönetim

NETCAD e-bldy Bilgiye Dayalı Yerel Yönetim NETCAD e-bldy Bilgiye Dayalı Yerel Yöetim Firma taıtımı NETCAD ; Ulusal CAD & GIS Çözümleri A.Ş. tarafıda 1989 yılıda geliştirilmeye başlamış, 20 yılı aşkı süredir kamu ve özel sektör ihtiyaçlarıı karşılaya,

Detaylı

ISF404 SERMAYE PİYASALAR VE MENKUL KIYMETLER YÖNETİMİ

ISF404 SERMAYE PİYASALAR VE MENKUL KIYMETLER YÖNETİMİ 4. HAFTA ISF44 SERMAYE PİYASALAR VE MENKUL KIYMETLER YÖNETİMİ PARANIN ZAMAN DEĞERİ VE GETİRİ ÇEŞİTLERİ Doç. Dr. Murat YILDIRIM muratyildirim@karabuk.edu.tr 2 Paraı Zama Değeri Paraı Zama Değeri Yatırım

Detaylı

Araştırma Notu 15/177

Araştırma Notu 15/177 Araştırma Notu 15/177 02 Mart 2015 YOKSUL İLE ZENGİN ARASINDAKİ ENFLASYON FARKI REKOR SEVİYEDE Seyfettin Gürsel *, Ayşenur Acar ** Yönetici özeti Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından yapılan enflasyon

Detaylı

TÜRKİYEDE YÖNETİŞİM VE SİVİL TOPLUM TARTIŞMALARI ÜZERİNE BİR DEĞERLENDİRME

TÜRKİYEDE YÖNETİŞİM VE SİVİL TOPLUM TARTIŞMALARI ÜZERİNE BİR DEĞERLENDİRME TÜRKİYEDE YÖNETİŞİM VE SİVİL TOPLUM TARTIŞMALARI ÜZERİNE BİR DEĞERLENDİRME Faruk ATAAY ÖZET: Bu makalede, Türkiye de eleştirel bir yaklaşımla ele alıa yöetişim literatürü etrafıda döe demokrasi tartışmalarıı

Detaylı

Ajans Elazığ ın Hakkı...

Ajans Elazığ ın Hakkı... Türkiye i her yeride Alo TSO 444 ELZG 444 3594 Odamızı 4 aylık faaliyet döemi değerledirildi Bası mesuplarıı yoğu bir ilgi gösterdiği toplatıda Odaı so dört aylık çalışmaları değerledirildi. Ticaret ve

Detaylı

OKUL ÖNCESİ DÖNEM İŞİTME ENGELLİ ÇOCUKLARDA MÜZİK EĞİTİMİNİN SÖZEL AÇIKLAMA BECERİLERİNE ETKİSİ

OKUL ÖNCESİ DÖNEM İŞİTME ENGELLİ ÇOCUKLARDA MÜZİK EĞİTİMİNİN SÖZEL AÇIKLAMA BECERİLERİNE ETKİSİ OKUL ÖNCESİ DÖNEM İŞİTME ENGELLİ ÇOCUKLARDA MÜZİK EĞİTİMİNİN SÖZEL AÇIKLAMA BECERİLERİNE ETKİSİ Yrd. Doç. Dr. Tüli Malkoç Marmara Üiversitesi Atatürk Eğitim Fakültesi, Göztepe, tmalkoc@marmara.edu.tr Fuda

Detaylı

Doç. Dr. M. Mete DOĞANAY Prof. Dr. Ramazan AKTAŞ

Doç. Dr. M. Mete DOĞANAY Prof. Dr. Ramazan AKTAŞ TAHVİL DEĞERLEMESİ Doç. Dr. M. Mee DOĞANAY Prof. Dr. Ramaza AKTAŞ 1 İçerik Tahvil ve Özellikleri Faiz Oraı ve Tahvil Değeri Arasıdaki İlişki Tahvili Geiri Oraı ve Vadeye Kadar Geirisi Faiz Oraı Riski Verim

Detaylı

İŞGÜCÜ VE İSTİHDAM Demografik Fırsat Penceresi

İŞGÜCÜ VE İSTİHDAM Demografik Fırsat Penceresi İŞGÜCÜ VE İSTİHDAM 1. Dünya Çalışma Örgütü nün 213 yılında yayınladığı Global İstihdam Trendleri -213 verilerine göre; 212 yılında dünya genelinde toplam işsiz sayısı 197 milyonu bulmuş ve projeksiyonlara

Detaylı

Türkiye de Kadın İşgücünün Durumu: Kocaeli Örneği

Türkiye de Kadın İşgücünün Durumu: Kocaeli Örneği T.C. ANKARA ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ KADIN CALISMALARI ANABİLİM DALI Türkiye de Kadın İşgücünün Durumu: Kocaeli Örneği Yüksek Lisans Bitirme Projesi Derya Demirdizen Proje Danışmanı Prof.

Detaylı

EKONOMİK GÖSTERGELER BÜLTENİ

EKONOMİK GÖSTERGELER BÜLTENİ SAYI 12 EKONOMİK GÖSTERGELER BÜLTENİ 2014 2. Çeyrek Yıllar İtibariyle Yatırım Teşvik Belgeli Yatırım Bilgileri YATIRIM TEŞVİK İSTATİSTİKLERİ (ENERJİ YATIRIMLARI HARİÇ) Kaynak: Ekonomi Bakanlığı Bölgemizde

Detaylı

OKUL ÖNCESİ DÖNEM İŞİTME ENGELLİLERDE MÜZİK EĞİTİMİ İLE ÇOCUKLARIN GELİŞİM ÖZELLİKLERİ ÜZERİNE TERAPÖTİK BİR ÇALIŞMA

OKUL ÖNCESİ DÖNEM İŞİTME ENGELLİLERDE MÜZİK EĞİTİMİ İLE ÇOCUKLARIN GELİŞİM ÖZELLİKLERİ ÜZERİNE TERAPÖTİK BİR ÇALIŞMA Joural of Research i Educatio ad Teachig OKUL ÖNCESİ DÖNEM İŞİTME ENGELLİLERDE MÜZİK EĞİTİMİ İLE ÇOCUKLARIN GELİŞİM ÖZELLİKLERİ ÜZERİNE TERAPÖTİK BİR ÇALIŞMA Yard.Doç.Dr. Tüli Malkoç Marmara Üiversitesi

Detaylı

ALAN ARAŞTIRMASI II. Oda Raporu

ALAN ARAŞTIRMASI II. Oda Raporu tmmob makina mühendisleri odası TMMOB SANAYİ KONGRESİ 2009 11 12 ARALIK 2009 / ANKARA ALAN ARAŞTIRMASI II Türkiye de Kalkınma ve İstihdam Odaklı Sanayileşme İçin Planlama Önerileri Oda Raporu Hazırlayanlar

Detaylı

Ölçme Hataları, Hata Hesapları. Ölçme Hataları, Hata Hesapları 2/22/2010. Ölçme... Ölçme... Yrd. Doç. Dr. Elif SERTEL sertele@itu.edu.

Ölçme Hataları, Hata Hesapları. Ölçme Hataları, Hata Hesapları 2/22/2010. Ölçme... Ölçme... Yrd. Doç. Dr. Elif SERTEL sertele@itu.edu. //00 Ölçme Hataları, Hata Hesapları Ölçme Hataları, Hata Hesapları Yrd. Doç. Dr. Elif SERTEL sertele@itu.edu.tr Suu, Doç. Dr. Hade Demirel i ders otlarıda ve Ölçme Bilgisi kitabıda düzelemiştir. Ölçme...

Detaylı

TEKNOLOJĐK ARAŞTIRMALAR

TEKNOLOJĐK ARAŞTIRMALAR www.tekolojikarastirmalar.com e-issn:134-4141 Makie Tekolojileri Elektroik Dergisi 28 (3) 41-48 TEKNOLOJĐK ARAŞTIRMALAR Makale Düşük Sıcak Kayaklı Isı Pompaları Eerji Maliyet Aalizi Özet Murat KAYA Hitit

Detaylı

3-Şekil bakımından kararlı ve sarsıntıya dayanıklı olması. 4-Işık renginin mümkün oldukça güneş ışığına yakın olması

3-Şekil bakımından kararlı ve sarsıntıya dayanıklı olması. 4-Işık renginin mümkün oldukça güneş ışığına yakın olması Işık Kayakları Geel olarak ışık kayaklarıda ş özellikler araır. 1-Etkilik faktörüü büyük olması 2-Ömrüü z olması 3-Şekil bakımıda kararlı ve sarsıtıya dayaıklı olması 4-Işık regii mümkü oldkça güeş ışığıa

Detaylı

İKTİSADA GİRİŞ-I ÇALIŞMA SORULARI-7 HÜKÜMET MÜDAHALELERİ, TÜKETİCİ VE ÜRETİCİ ARTIĞI

İKTİSADA GİRİŞ-I ÇALIŞMA SORULARI-7 HÜKÜMET MÜDAHALELERİ, TÜKETİCİ VE ÜRETİCİ ARTIĞI İKTİAA GİRİŞ-I ÇALIŞMA ORULARI-7 HÜKÜMET MÜAHALELERİ, TÜKETİCİ VE ÜRETİCİ ARTIĞI 1. Hükümet tarafından uygulamaya konulmuş olan kira kontrolleri: A) kiraları serbest piyasa denge fiyatlarının altında tutacaktır

Detaylı

Türkiye dönüşüm geçirerek kırsal bir tarım ekonomisinden küresel ölçekte. 1950 yılında Türkiye nin kentsel nüfusu ülkenin toplam nüfusunun sadece

Türkiye dönüşüm geçirerek kırsal bir tarım ekonomisinden küresel ölçekte. 1950 yılında Türkiye nin kentsel nüfusu ülkenin toplam nüfusunun sadece SİLİVRİ 2014 DÜNYA VE AVRUPA KENTİ Türkiye dönüşüm geçirerek kırsal bir tarım ekonomisinden küresel ölçekte rekabetçi bir sanayi ekonomisi haline gelmiştir. 1950 yılında Türkiye nin kentsel nüfusu ülkenin

Detaylı

Yatırım Projelerinde Kaynak Dağıtımı Analizi. Analysis of Resource Distribution in Investment Projects

Yatırım Projelerinde Kaynak Dağıtımı Analizi. Analysis of Resource Distribution in Investment Projects Uşak Üiversitesi Sosyal Bilimler Dergisi (2012) 5/2, 89-101 Yatırım Projeleride Kayak Dağıtımı Aalizi Bahma Alp RENÇBER * Özet Bu çalışmaı amacı, yatırım projeleride kayak dağıtımıı icelemesidir. Yatırım

Detaylı

Giresun İlindeki Ailelerin Sünnet Konusundaki Bilgi, Tutum ve Davranışları

Giresun İlindeki Ailelerin Sünnet Konusundaki Bilgi, Tutum ve Davranışları Çocuk Dergisi 8(3):166-171, 2008 Giresu İlideki Aileleri Süet Kousudaki Bilgi, Tutum ve Davraışları Fadime ÜSTÜNER TOP *, Yeliz ESÜNTİMUR **, Leyla UYKAN **, Emie AYDIN PEKDEMİR * Giresu İlideki Aileleri

Detaylı

YENİ TEŞVİK SİSTEMİ VE DİYARBAKIR

YENİ TEŞVİK SİSTEMİ VE DİYARBAKIR YENİ TEŞVİK SİSTEMİ VE DİYARBAKIR Mart 215 Hikmet DENİZ i İçindekiler Tablo Listesi... iii Grafik Listesi... iii 1. Giriş... 1 2. Türkiye'de Teşvik Belgesine Bağlı Yatırımlar... 1 3. Yatırımların Bölgesel

Detaylı

İKTİSADA GİRİŞ ÇALIŞMA SORULARI-6 HÜKÜMET MÜDAHALELERİ, TÜKETİCİ VE ÜRETİCİ ARTIĞI

İKTİSADA GİRİŞ ÇALIŞMA SORULARI-6 HÜKÜMET MÜDAHALELERİ, TÜKETİCİ VE ÜRETİCİ ARTIĞI İKTİAA GİRİŞ ÇALIŞMA ORULARI-6 HÜKÜMET MÜAHALELERİ, TÜKETİCİ VE ÜRETİCİ ARTIĞI 1. Aşağıdakilerden hangisi kira kontrollerinin muhtemel sonuçlarından birisi değildir? A) kiralık ev piyasasında karaborsa

Detaylı

TEMEL BANKACILIK HİZMETLERİ TALEP ve BİLGİ FORMU TAHSİLAT PERİYODU 15,-TL. 3 er aylık. 5 TL Talep başına 5 TL. İşlem Başına 5-TL.

TEMEL BANKACILIK HİZMETLERİ TALEP ve BİLGİ FORMU TAHSİLAT PERİYODU 15,-TL. 3 er aylık. 5 TL Talep başına 5 TL. İşlem Başına 5-TL. TEMEL BANKACILIK HİZMEERİ TALEP ve BİLGİ FORMU ÜRÜNÜN /TANIMI : Katılım Fou (/Yabacı Para) Süresi (Vadesi) : Süresiz TAHSİL EDİLECEK ÜCRET, MASRAF VE KOMİSYON; Özel Cari Hesap İşletim Ücreti Hesap Özeti

Detaylı

BURSA DA İLK 250 ŞİRKET VE İSTİHDAM

BURSA DA İLK 250 ŞİRKET VE İSTİHDAM BURSA DA İLK 250 ŞİRKET VE İSTİHDAM Prof. Dr. Yusuf ALPER 1. GENEL OLARAK İSTİHDAM Ekonomik faaliyetin toplumsal açıdan en önemli ve anlamlı sonuçlarından birini, yarattığı istihdam kapasitesi oluşturur.

Detaylı

TÜRKİYE HANGİ SIRADA? İNSANİ GELİŞME ENDEKSİ NE GÖRE. Dr. Ayşe Betül YAPA. 68 Aralık 2013. Giriş

TÜRKİYE HANGİ SIRADA? İNSANİ GELİŞME ENDEKSİ NE GÖRE. Dr. Ayşe Betül YAPA. 68 Aralık 2013. Giriş 68 Aralık 2013 TÜRKİYE İNSANİ GELİŞME ENDEKSİ NE GÖRE HANGİ SIRADA? Dr. Ayşe Betül YAPA Giriş Bir ülkede milli gelir artışının yüksek oluşu o ülkenin gelişmiş bir ülke olarak adlandırılabilmesi için yeterli

Detaylı

İstanbul Göztepe Bölgesinin Makine Öğrenmesi Yöntemi ile Rüzgâr Hızının Tahmin Edilmesi

İstanbul Göztepe Bölgesinin Makine Öğrenmesi Yöntemi ile Rüzgâr Hızının Tahmin Edilmesi Makie Tekolojileri Elektroik Dergisi Cilt: 8, No: 4, 011 (75-80) Electroic Joural of Machie Techologies Vol: 8, No: 4, 011 (75-80) TEKNOLOJİK ARAŞTIRMALAR www.tekolojikarastirmalar.com e-issn:1304-4141

Detaylı

TOPOLOJİK TEMEL KAVRAMLAR

TOPOLOJİK TEMEL KAVRAMLAR TOPOLOJİK TEMEL KAVRAMLAR 1.1. Kümeler ve Foksiyolar A ı bir elemaıa B i yalız bir elemaıı eşleye bağıtıya bir foksiyo deir. f : A B, Domf = U A ve ragef B dir. Taım 1.1.1. f : A B foksiyou içi V A olsu.

Detaylı

YAPIM YÖNETİMİ - EKONOMİSİ 04

YAPIM YÖNETİMİ - EKONOMİSİ 04 İşaat projelerii içi fiasal ve ekoomik aaliz yötemleri İşaat projeleri içi temel maliyet kavramları Yaşam boyu maliyet: Projei kafamızda şekillemeye başladığı ada itibare başlayıp kullaım ömrüü tamamlayaa

Detaylı

81 İl için Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Karnesi Ülker Şener & Hülya Demirdirek

81 İl için Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Karnesi Ülker Şener & Hülya Demirdirek 81 İl için Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Karnesi Ülker Şener & Hülya Demirdirek TEPAV, 2014 2 Neden bu çalışmaya ihtiyaç duyduk? Kadınların durumunu il düzeyinde ortaya koyacak cinsiyete duyarlı verinin

Detaylı

İçindekiler Şekiller Listesi

İçindekiler Şekiller Listesi 1 İçindekiler 1.GĠRĠġ 3 2. Mekânsal Sentez ve Analiz ÇalıĢmaları... 4 3. Konsept....5 4. Stratejiler.....6 5.1/1000 Koruma Amaçlı Ġmar Planı.....7 6.1/500 Vaziyet Planı Sokak Tasarımı....7 7.1/200 Özel

Detaylı

İNSANİ GELİŞMEYİ SÜRDÜRMEK:! EĞİTİM VE İŞGÜCÜ PİYASASI GÖSTERGELERİ İTİBARİYLE TÜRKİYE NİN PERFORMANSININ DEĞERLENDİRİLMESİ!

İNSANİ GELİŞMEYİ SÜRDÜRMEK:! EĞİTİM VE İŞGÜCÜ PİYASASI GÖSTERGELERİ İTİBARİYLE TÜRKİYE NİN PERFORMANSININ DEĞERLENDİRİLMESİ! İNSANİ GELİŞMEYİ SÜRDÜRMEK:! EĞİTİM VE İŞGÜCÜ PİYASASI GÖSTERGELERİ İTİBARİYLE TÜRKİYE NİN PERFORMANSININ DEĞERLENDİRİLMESİ!! IŞIL KURNAZ" GAZİ ÜNİVERSİTESİ UNDP 2014 İNSANİ GELİŞME RAPORU# TÜRKİYE TANITIM

Detaylı

2005 YILI İLERLEME RAPORU VE KATILIM ORTAKLIĞI BELGESİNİN KOPENHAG EKONOMİK KRİTERLERİ ÇERÇEVESİNDE ÖN DEĞERLENDİRMESİ

2005 YILI İLERLEME RAPORU VE KATILIM ORTAKLIĞI BELGESİNİN KOPENHAG EKONOMİK KRİTERLERİ ÇERÇEVESİNDE ÖN DEĞERLENDİRMESİ 2005 YILI İLERLEME RAPORU VE KATILIM ORTAKLIĞI BELGESİNİN KOPENHAG EKONOMİK KRİTERLERİ ÇERÇEVESİNDE ÖN DEĞERLENDİRMESİ TEPAV EPRI Dış Politika Etütleri AB Çalışma Grubu 9 Kasım 2005 Ankara Zeynep Songülen

Detaylı

AYDIN İLİNDE YAŞ SEBZE ve MEYVE TOPTANCI HALLERİNİN İNCELENMESİ* Mehmet Hakan ÇOŞKUN1, Renan TUNALIOĞLU2

AYDIN İLİNDE YAŞ SEBZE ve MEYVE TOPTANCI HALLERİNİN İNCELENMESİ* Mehmet Hakan ÇOŞKUN1, Renan TUNALIOĞLU2 Ada Mederes Üiversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi 205; 2(2) : 83-2 Joural of Ada Mederes Uiversity Agricultural Faculty 205; 2(2) : 83-2 Araştırma / Research AYDIN İLİNDE YAŞ SEBZE ve MEYVE TOPTANCI HALLERİNİN

Detaylı

BASAMAK ATLAYARAK VEYA FARKLI ZIPLAYARAK İLERLEME DURUMLARININ SAYISI

BASAMAK ATLAYARAK VEYA FARKLI ZIPLAYARAK İLERLEME DURUMLARININ SAYISI Projesii Kousu: Bir çekirgei metre, metre veya 3 metre zıplayarak uzuluğu verile bir yolu kaç farklı şekilde gidebileceği ya da bir kişii veya (veya 3) basamak atlayarak basamak sayısı verile bir merdivei

Detaylı

BİRİNCİ BÖLÜM: KALKINMA VE AZGELİŞMİŞLİK...

BİRİNCİ BÖLÜM: KALKINMA VE AZGELİŞMİŞLİK... İÇİNDEKİLER BİRİNCİ BÖLÜM: KALKINMA VE AZGELİŞMİŞLİK... 1 Kalkınma Ekonomisine Olan Güncel İlgi... 1 Kalkınma Kavramı ve Terminolojisi... 1 Büyüme ve Kalkınma... 1 Kalkınma Terminolojisi... 2 Dünyada Gelir

Detaylı

ÖĞRENME ETKİLİ HAZIRLIK VE TAŞIMA ZAMANLI PARALEL MAKİNELİ ÇİZELGELEME PROBLEMİ

ÖĞRENME ETKİLİ HAZIRLIK VE TAŞIMA ZAMANLI PARALEL MAKİNELİ ÇİZELGELEME PROBLEMİ Öğreme Etkili Hazırlık ve Taşıma Zamalı Paralel Makieli Çizelgeleme Problemi HAVACILIK VE UZAY TEKNOLOJİLERİ DERGİSİ TEMMUZ 2006 CİLT 2 SAYI 4 (67-72) ÖĞRENME ETKİLİ HAZIRLIK VE TAŞIMA ZAMANLI PARALEL

Detaylı

ANA NİRENGİ AĞLARINDA NİRENGİ SAYISINA GÖRE GPS ÖLÇÜ SÜRELERİNİN KURAMSAL OLARAK BULUNMASI

ANA NİRENGİ AĞLARINDA NİRENGİ SAYISINA GÖRE GPS ÖLÇÜ SÜRELERİNİN KURAMSAL OLARAK BULUNMASI TMMOB Harita ve Kadastro Mühedisleri Odası 13. Türkiye Harita Bilimsel ve Tekik Kurultayı 18 22 Nisa 2011, Akara ANA NİRENGİ AĞLARINDA NİRENGİ SAYISINA GÖRE GPS ÖLÇÜ SÜRELERİNİN KURAMSAL OLARAK BULUNMASI

Detaylı

EKONOMİ POLİTİKALARI GENEL BAŞKAN YARDIMCILIĞI Şubat 2014, No: 85

EKONOMİ POLİTİKALARI GENEL BAŞKAN YARDIMCILIĞI Şubat 2014, No: 85 EKONOMİ POLİTİKALARI GENEL BAŞKAN YARDIMCILIĞI Şubat 2014, No: 85 i Bu sayıda; 2013 Cari Açık Verileri; 2013 Aralık Sanayi Üretimi; 2014 Ocak İşsizlik Ödemesi; S&P Görünüm Değişikliği kararı değerlendirilmiştir.

Detaylı

GELİR VE YAŞAM KOŞULLARI ARAŞTIRMASI. Son Güncelleme

GELİR VE YAŞAM KOŞULLARI ARAŞTIRMASI. Son Güncelleme TÜRKİYE ŞEKER SANAYİİ İŞÇİLERİ SENDİKASI GENEL MERKEZİ GELİR VE YAŞAM KOŞULLARI ARAŞTIRMASI 2008 Son Güncelleme 29/07/2010 Şeker-İş Sendikası Genel Merkezi AR-GE(Araştırma Geliştirme) Birimi Karanfil Sokak,

Detaylı

Değişen Dünyada Güçlü İşletmeler Olmak. GİRİŞİM EĞİTİM ve DANIŞMANLIK MERKEZİ

Değişen Dünyada Güçlü İşletmeler Olmak. GİRİŞİM EĞİTİM ve DANIŞMANLIK MERKEZİ Değişen Dünyada Güçlü İşletmeler Olmak GİRİŞİM EĞİTİM ve DANIŞMANLIK MERKEZİ DIYARBAKıR ın İÇİNDE BULUNDUĞU EKONOMİK ORTAM 2 DIYARBAKıR GENEL BİLGİLER Nüfus Diyarbakır: 1.607.437 Türkiye:76.667.864 KOBİ

Detaylı

KAPİTALİZMİN İPİNİ ÇOK ULUSLU ŞİRKETLER Mİ ÇEKECEK?

KAPİTALİZMİN İPİNİ ÇOK ULUSLU ŞİRKETLER Mİ ÇEKECEK? KAPİTALİZMİN İPİNİ ÇOK ULUSLU ŞİRKETLER Mİ ÇEKECEK? Dünyada mal ve hizmet hareketlerinin uluslararası dolaşımına ve üretimin uluslararasılaşmasına imkan veren düzenlemeler (Dünya Ticaret Örgütü, Uluslararası

Detaylı

The Determination of Food Preparation and Consumption of the Working and Non-Working Women in Samsun

The Determination of Food Preparation and Consumption of the Working and Non-Working Women in Samsun Research Turkish Joural of Family Medicie & Primary Care www.tjfmpc.com The Determiatio of Food Preparatio ad Cosumptio of the Workig ad No-Workig Wome i Samsu Samsu İlide, ve Kadıları, Evde Besi Hazırlama

Detaylı

GÜNEY EGE BÖLGE PLANI 2010-2013

GÜNEY EGE BÖLGE PLANI 2010-2013 GÜNEY EGE BÖLGE PLANI 2010-2013 SUNUM AKIŞI Bölge Planı Hazırlık Süreci Paydaş Analizi Atölye Çalışmalarının Gerçekleştirilmesi Mevcut Durum Analizi Yerleşim Yapısı ve Yerleşmeler Arası İlişki Analizi

Detaylı

1. GENEL EKONOMİK GÖSTERGELER

1. GENEL EKONOMİK GÖSTERGELER 1. GENEL EKONOMİK GÖSTERGELER 1.1. GSYİH (Gayri Safi Yurt İçi Hasıla) 1. Ekonomik kalkınmanın önemli göstergelerinden biri olan kişi başına düşen GSYİH, TÜİK tarafından en son 2001 yılında hesaplanmıştır.

Detaylı

2050 ye Doğru Nüfusbilim ve Yönetim: Eğitim Sistemine Bakış

2050 ye Doğru Nüfusbilim ve Yönetim: Eğitim Sistemine Bakış 2050 ye Doğru Nüfusbilim ve Yönetim: Eğitim Sistemine Bakış Prof. Dr. Yüksel KAVAK Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi TÜSİAD / UNFPA İstanbul, 5 Kasım 2010 1 Ana tema: Nüfusbilim ve Yönetim Çalışmanın

Detaylı

ÖRNEKLEME TEORİSİ VE TAHMİN TEORİSİ

ÖRNEKLEME TEORİSİ VE TAHMİN TEORİSİ İSTATİSTİKSEL TAHMİNLEME VE İSTATİSTİKSEL YORUMLAMA TAHMİNLEME SÜRECİ VE YORUMLAMA SÜRECİ ÖRNEKLEME TEORİSİ VE TAHMİN TEORİSİ ÖRNEKLEME VE ÖRNEKLEME ÖRNEKLEME DAĞILIMLARI VE ÖRNEKLEME DAĞILIMLARI Yorumlama

Detaylı

İŞBİRLİĞİ YAPILACAK KURUM/KURULUŞ. Hazine Müstaşarlığı Kalkınma Bakanlığı Maliye Bakanlığı Sosyal Taraflar

İŞBİRLİĞİ YAPILACAK KURUM/KURULUŞ. Hazine Müstaşarlığı Kalkınma Bakanlığı Maliye Bakanlığı Sosyal Taraflar TARIM SEKTÖRÜ 1. Tarım sektöründe istihdam şartları iyileştirilecektir. 1.1 Tarıma yönelik destekler ihtisaslaşmayı ve istihdamı korumayı teşvik edecek biçimde tasarlanacaktır. Hayvancılık (Tarım Reformu

Detaylı

KADIN DOSTU KENTLER - 2

KADIN DOSTU KENTLER - 2 KADIN DOSTU KENTLER - 2 KADIN DOSTU KENT NEDİR? KADINLARIN Sağlık, eğitim ve sosyal hizmetlere İstihdam olanaklarına Kaliteli, kapsamlı kentsel hizmetlere (ulaşım, konut vb) Şiddete maruz kaldıkları takdirde

Detaylı

Bugün, Türk otomotiv sanayinin, üretim teknolojileri

Bugün, Türk otomotiv sanayinin, üretim teknolojileri DERGİDEN FİGES İLERİ MÜHENDİSLİK VE ARGE TEKNOLOJİLERİ DERGİSİ 2014-2 / Sayı: 5 (Temmuz-Ağustos-Eylül 2014) ISSN: 2147-9550 FİGES A.Ş. Adıa Sahibi Yöetim Kurulu Başkaı Dr. Tarık Öğüt Sorumlu Yazı İşleri

Detaylı

SİYASET BİLİMİ VE ULUSLARARASI İLİŞKİLER DOKTORA PROGRAMI DERS İÇERİKLERİ ZORUNLU DERSLER. Modern Siyaset Teorisi

SİYASET BİLİMİ VE ULUSLARARASI İLİŞKİLER DOKTORA PROGRAMI DERS İÇERİKLERİ ZORUNLU DERSLER. Modern Siyaset Teorisi SİYASET BİLİMİ VE ULUSLARARASI İLİŞKİLER DOKTORA PROGRAMI DERS İÇERİKLERİ ZORUNLU DERSLER Modern Siyaset Teorisi Dersin Kodu SBU 601 Siyaset, iktidar, otorite, meşruiyet, siyaset sosyolojisi, modernizm,

Detaylı

ÇALIŞMA EKONOMİSİ II

ÇALIŞMA EKONOMİSİ II ÇALIŞMA EKONOMİSİ II KISA ÖZET KOLAYAOF DİKKATİNİZE: BURADA SADECE ÖZETİN İLK ÜNİTESİ SİZE ÖRNEK OLARAK GÖSTERİLMİŞTİR. ÖZETİN TAMAMININ KAÇ SAYFA OLDUĞUNU ÜNİTELERİ İÇİNDEKİLER BÖLÜMÜNDEN GÖREBİLİRSİNİZ.

Detaylı

1 OCAK 31 ARALIK 2009 ARASI ODAMIZ FUAR TEŞVİKLERİNİN ANALİZİ

1 OCAK 31 ARALIK 2009 ARASI ODAMIZ FUAR TEŞVİKLERİNİN ANALİZİ 1 OCAK 31 ARALIK 2009 ARASI ODAMIZ FUAR TEŞVİKLERİNİN ANALİZİ 1. GİRİŞ Odamızca, 2009 yılında 63 fuara katılan 435 üyemize 423 bin TL yurtiçi fuar teşviki ödenmiştir. Ödenen teşvik rakamı, 2008 yılına

Detaylı

İÇİNDEKİLER. ÖNSÖZ... v TABLOLAR LİSTESİ... xiv ŞEKİLLER LİSTESİ... xv KISALTMALAR... xvi GİRİŞ...1

İÇİNDEKİLER. ÖNSÖZ... v TABLOLAR LİSTESİ... xiv ŞEKİLLER LİSTESİ... xv KISALTMALAR... xvi GİRİŞ...1 İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ... v TABLOLAR LİSTESİ... xiv ŞEKİLLER LİSTESİ... xv KISALTMALAR... xvi GİRİŞ...1 BİRİNCİ BÖLÜM KAVRAMSAL AÇIDAN İŞSİZLİK, YOKSULLUK VE İSTİHDAMI ARTIRMAYA YÖNELİK POLİTİKALAR I. İŞSİZLİK...

Detaylı

DİKDÖRTGEN SPİRAL ANTENLER ÜZERİNE BİR İNCELEME

DİKDÖRTGEN SPİRAL ANTENLER ÜZERİNE BİR İNCELEME DİKDÖRTGEN SPİRAL ANTENLER ÜZERİNE BİR İNCELEME Uğur SAYNAK ve Alp KUŞTEPELİ Elektrik-Elektroik Mühedisliği Bölümü İzmir Yüksek Tekoloji Estitüsü, 35430, Urla, İZMİR e-posta: ugursayak@iyte.edu.tr e-posta:

Detaylı

SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK-MİMARLIK FAKÜLTESİ MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAKİNA ELEMANLARI LABORATUARI DENEY FÖYÜ

SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK-MİMARLIK FAKÜLTESİ MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAKİNA ELEMANLARI LABORATUARI DENEY FÖYÜ SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK-MİMARLIK AKÜLTESİ MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAKİNA ELEMANLARI LABORATUARI DENEY ÖYÜ DENEY I VİDALARDA OTOBLOKAJ DENEY II SÜRTÜNME KATSAYISININ BELİRLENMESİ DERSİN

Detaylı

Bölüm 5: Hareket Kanunları

Bölüm 5: Hareket Kanunları Bölüm 5: Hareket Kauları Kavrama Soruları 1- Bir cismi kütlesi ile ağırlığı ayımıdır? 2- Ne zama bir cismi kütlesi sayısal değerce ağırlığıa eşit olur? 3- Eşit kollu terazi kütleyi mi yoksa ağırlığı mı

Detaylı