CO 2 LAZER KAYNAĞIYLA BİRLEŞTİRİLMİŞ Ti64 TİTANYUM ALAŞIMININ OPTİMUM KAYNAK ŞARTLARININ BELİRLENMESİ

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "CO 2 LAZER KAYNAĞIYLA BİRLEŞTİRİLMİŞ Ti64 TİTANYUM ALAŞIMININ OPTİMUM KAYNAK ŞARTLARININ BELİRLENMESİ"

Transkript

1 CO LAZER KAYNAĞIYLA BİRLEŞTİRİLMİŞ Ti64 TİTANYUM ALAŞIMININ OPTİMUM KAYNAK ŞARTLARININ BELİRLENMESİ R. Onur Uzun, Arş. Gör. Hülya Durmuş, Doç. Dr. Cevdet Meriç ÖZET Lazer, birçok ticari ve bilimsel uygulamalarda etkin şekilde kullanılmaktadır. Otomotiv, beyaz eşya, havacılık ve uzay araçları gibi endüstriyel alanlarda gerçekleştirilen lazer kaynak uygulamaları sektörde büyük öneme sahip bir teknolojidir. Bu çalışmada titanyum alaşımı CO lazer kaynağı ile belirli şartlarda birleştirilmiştir. Kaynak bağlantısının mekanik ve kaynak bölgesinin mikro yapı özellikleri incelenmiştir. Deneysel çalışmalar sonucunda en iyi kaynak parametreleri belirlenmiştir. Anahtar kelimeler: Titanyum alaşımları, Lazer Kaynağı, Mikro yapı. ABSTRACT Laser is used in many active applications commercial and scientific. Laser welding applications at automotive, white goods, aeronautics, aerospace industries are more importants technologies. In this study titanium alloys are welded with CO laser welding. We investigated research properties of microstructure in weld pool. The most parameters for Ti alloys welding are determined. Keywords: Titanium alloys, laser welding, microstructure.. GİRİŞ Titanyum ilk olarak 887 de bulunmuştur. 90 da yüksek saflıktaki ilk titanyum elde edilmiştir. Bununla beraber titanyum cevheri 950 lerden itibaren endüstriyel bir malzeme olarak kullanılmaya başlanmıştır. Bu gelişme ve ilerleme, ilk olarak havacılık endüstrisinde olmuştur. Titanyum, zaman içerisinde havacılık ve uzay sanayine hareket kazandırmış, gelişmelere öncülük etmiştir. Titanyum ve alaşımları birçok arzu edilen özellikleriyle diğer endüstri kollarında kullanılmaktadır []. Dokuz Eylül Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, İzmir. Celal Bayar Üniversitesi, Müh. Fak., Makine Mühendisliği Bölümü, Manisa.

2 Titanyum, dondurulmuş civaya benzemektedir[]. Yoğunluğunun düşük ve mekanik özellikler/yoğunluk oranlarının yüksek olmasından dolayı cazip bir malzeme haline gelmiştir[]. Titanyumun yoğunluğu 4,5 g / cm 3 tür [3]. Bu değer alüminyumun yoğunluk değeriyle demirin yoğunluk değeri arasında yer almaktadır []. Titanyum demir dışı metaller içerisinde en önemli olanlardan biridir. Mükemmel bir korozyon direncine sahiptir [3,4]. Sertlik değeri haddelenmiş ürünlerde 35,7 HRC dir [5]. Titanyum ve titantum alaşımları oksitleyici asit, kloritler ve bazı durumlarda 550ºC ye kadar yükselmiş sıcaklık koşulları gibi değişen çevre koşullarında tercih edilmektedir []. Tüm bunların yanı sıra titanyum, düşük elastisite modülü (4 MPa) ve yüksek mukavemet (Çekme Dayanımı 897 MPa) özellikleriyle de bilinmektedir. Titanyum aynı zamanda da yüksek erime sıcaklığına (678ºC) sahiptir [3]. Titanyum çeşitli bileşikler halinde yeryüzünde çok miktarlarda bulunur. Cevher olarak yeryüzünde rutile adıyla titanyum dioksit ve ilmenite adıyla demir titanyum oksit şeklinde yer alır. Titanyum, alfa ve beta olmak üzere iki allotropik formda bulunur: bu formların mikro yapıları istenilen özelliklerde değiştirilebilir ve böylelikle mekanik özellikleri ayarlanabilir. Alfa beta iki fazlı titanyum alaşımları Ti 6Al 4V (Ti64) ve Ti 6Al Sn 4Zr Mo (Ti64) gibi iki önemli ticari alaşım içermektedirler[3]. Titanyumun üretilebilirliği, kaynaklanabilirliği ve işlenebilirliği diğer metal alaşımlarına göre daha iyi olduğu için geniş kullanım alanına sahiptir [4]. Ti64 ve Ti64 levhaları özellikle uzay laboratuarlarında, hava girişleri ve yakıt tanklarının imalatında kullanılmaktadırlar. Bu tankların çapları 500 mm ye kadar ulaşmaktadır. Levhaların kalınlıkları ise,6 ile mm arasındadır [3]. Titanyumun birtakım ticari uygulamaları ise şu şekildedir[5]: a- Silahlar için roket motor kutusu, b- Nükleer atık taşıyıcıları (dikişsiz ve kaynaksız imalat), c- Fotokopi makinelerinin silindirleri, d- Beysbol sopası kolu, e- Bisiklet kadrosu, f- Savaş gemilerinde kullanılan fişekler.. LAZER KAYNAĞI Bundan 0 yıl kadar önce lazer kaynağı başka hiçbir uygulamanın mümkün olmadığı alanlarda kullanılıyordu. Yüksek yatırım maliyeti gerektirmekteydi. Bugün ise, metal endüstrisinde yaygın olarak kullanılan bir işlemdir. Saat yayları, piller ve kalp pillerinin üretiminde kullanılmaktadır (Miller). CO lazeri uygulamalarında yaşanan aksaklıklar gelişmeleri de beraberinde getirmiştir[7]. Lazer kaynağı, son zamanlarda sanayide hızla gelişen bir uygulama olarak görülmektedir. Genellikle endüstriyel gaz (karbondioksit) ve Nd:YAG (katı hal lazeri) şeklinde yer almaktadır [8].

3 Lazer kaynağı kaynak yapılan malzemeye enerji aktarım şekli ve bu enerji aktarımının hızına bağlı olarak özel uygulama alanlarına sahiptir. Lazer kaynağında malzemeye enerji aktarımı, yüksek enerji yoğunluklu (0 kw / cm ) lazer ışınının fiber optik kablolar ve aynalar kullanılarak iş parçasına odaklanması sureti ile gerçekleştirilir. İş parçasına odaklanan yüksek enerji yoğunluklu ışın demeti sıvı metal havuzu ile çevrelenmiş çok ince bir buhar kolonu üretir, lazer ışını ilerledikçe sıvı metal kanal içine akarak kaynak işlemi gerçekleşir. Lazer ışını, oldukça dar kaynak genişliğine karşılık oldukça yüksek kaynak derinliği elde edilmesini sağlar. Ayrıca, lazer ışınının odak çapı küçüktür. Bu nedenle, lazer kaynağının açıklığı doldurma özelliği kötüdür, ancak oldukça yüksek kaynak hızlarına ulaşılabilir. Lazer kaynağının avantajları olarak yüksek kaynak derinliği, yüksek kaynak hızı, düşük toplam ısı girdisi ve yüksek çekme dayanımından bahsedilebilir [9]. Lazer ışını yüksek enerji yoğunluğundan dolayı metal yüzeyine etki eder etmez temas ettiği metalin yüzeyini buharlaşma sıcaklığına ulaştırır. Ardından da buharlaşan metal nedeni ile metal yüzeyinde buharlaşma boşluğu (kanalı) oluşur. Lazer metal etkileşiminde yüksek enerji aktarımından dolayı lazer ışını büyük derinliklere nüfuz eder. Lazer ışınının metal yüzeyi tarafından emilmesi metal yüzeyinin sıcaklığından büyük ölçüde etkilenir. Buharlaşma sıcaklığına ulaşması ile buharlaşma kanalı oluşur, bu durumda lazer ışın enerjisinin tamamı iş parçası tarafından emilir. Bu iş için ihtiyaç duyulan enerji, sıcaklığa bağlı enerji emilmesi ve kaynak bölgesini gerekli sıcaklıkta tutmak için iletimle kaybedilen enerjinin aktarımı gibi esaslara bağlıdır. Tüm bunların yanı sıra lazerin kaynak işlemi için üretimi, kaynak bölgesine taşınması, kaynak işlemi için kaynak çizgisine ve odak mesafesine odaklanması gibi teknik sorunlar, robotik uygulamaları bakım onarım ve yapısal değişiklikler gibi uygulamalar ile sınırlamaktadır[9]. CO lazeri cihazının maliyeti çok yüksektir. Genellikle endüstriyel uygulamalarda kendini gösteren CO lazeri markalama, kesme ve kaynak işlemlerinde yoğun olarak kullanılmaktadır[0]. 3. TİTANYUM VE LAZER KAYNAĞI Ticari olarak saf titanyum ve birçok titanyum alaşımları, paslanmaz çelik ve alüminyum için kullanılan donanım ve yöntemlerle birleştirilebilirler. Titanyum ve titanyum alaşımlarının yaklaşık 550ºC de yüksek tepkimeye girmelerinden dolayı kaynak bölgesinin hava temasından korunması gerekmektedir. Ayrıca, titanyumun birleştirilmeden önce kaynak sırasında kirlenmemesi için itina ile temizlenmesi gerekmektedir. Alaşımsız titanyum ve tüm alfa titanyum alaşımları kaynak edilebilir. Ti 6Al 4V gibi titanyumun alfa beta alaşımları, zayıf ve stabilize olmuş beta alaşımları da kaynak edilebilmesine rağmen, kuvvetli alfa beta alaşımları da kaynak edilebilir ama kaynak bölgesi civarında gevrekliğin arttığı görülmektedir.

4 Birçok beta alaşımları da kaynak edilebilir. Ancak, kaynak bölgesi tam gevrek olabilir. Bu nedenden dolayı ısıl işlem uygulanmalıdır [0]. Titanyumun kaynak karakteristikleri, yüzey temizliği ve koruyucu gaz kullanımı ile paslanmaz çeliklere ve nikel alaşımlarına benzer. Üreticiler, üretim alanlarında genellikle sızdırmazlık kaynağı ve alın kaynağı yaparlar [4]. Alaşımsız titanyum alaşımları genellikle % 99,5 88,5 arasındaki saflıkta elde edilirler. Bu oran oksijen, azot, karbon ve demir oranlarının farklılıklarıyla değiştirilebilir. Alfa alaşımları, Ti 5Al,5Sn, Ti 6Al Sn 4Zr Mo, Ti 5Al 5Sn Zr 3Mo, Ti 6Al Nb Ta Mb ve Ti 8Al Mo V, ısıl işlem koşullarında kaynak edilebilirler[0]. Alfa beta alaşımları, Ti 6Al 4V, ısıl işlem koşullarında kaynak edilebilirler. Alfa beta alaşımları dolgu teli ile ya da doğrudan birleştirilirler. Lazer kaynağı titanyum ve alaşımlarının birleştirilmesinde giderek artan bir şekilde uygulanmaktadır [0]. Lazer kaynak teknolojisi uzay endüstrisinde yakıt tanklarının üretiminde kullanılan,6 ile,0 mm arasında kalınlıklardaki levhaların kaynaklanmasına oldukça uygundur. Isı girişi, diğer ergitme kaynaklarından daha yavaş gerçekleşmektedir. Çarpılmalar düşük seviyelerde gözlemlenmektedir. Ayrıca lazer kaynağıyla birleştirilmiş titanyum alaşımlarının mekanik özellikleri de iyidir [3]. Kaynak yönteminde vakum odaları gerekmemektedir. Yalnızca koruyucu gaza ihtiyaç duyulmaktadır[0]. Lazer kaynağında dik birleştirmelerde bazı zorluklarla karşılaşılır. Bunun için odak konumu, güç ve hız gibi etkenler dikkatle ele alınmalıdır[4]. Lazer kaynak yöntemiyle birleştirilen titanyum levhaların en yüksek kalınlık değeri 3 mm olarak belirlenmiştir. Daha kalın parçalarda titanyum ve alaşımlarında nüfuziyet eksikliği ve bununla beraber mekanik özelliklerde farklılaşma söz konusudur [0]. Örneğin, 6 kw gücünde bir CO lazer makinesiyle yapılan kaynaklarda en fazla,6 ile,0 mm arasında levhalar başarıyla birleştirilmişlerdir [4]. Yüksek güç gereksinimi ile ilgili olarak, günümüzde ticari olarak geliştirilmiş 0 kw lık bir CO gaz lazer sistemi ile tek pasoda 6 mm lik kalınlıklara kadar kaynak işleminin geçekleştirilebildiği söylenebilir. Lazer sisteminin gücü artırılarak tek pasoda kaynak yapılabilecek levha kalınlığını daha da arttırmak mümkündür. Fakat, özellikle kalın levhalarda kaynak hızı seri üretim uygulamalarında endüstrinin beklentilerinin hala çok altındadır [9]. Titanyum ve alaşımlarının kaynağında koruyucu gaz olarak yalnızca argon veya helyum kullanılmaktadır. Ayrıca bu iki gazın farklı oranlarda karıştırılarak kullanıldığı da görülmektedir. Böylelikle üretim maliyeti azalmakta, kaynak havuzunun korunmasında daha etkili sonuçlara ulaşılmaktadır [0]. Örneğin,6 ile,0 mm kalınlığındaki titanyum alaşımlarının kaynağında kullanılan argon ve helyum karışımıyla kaynak havuzu yüzeyinde oluşan plazma ve oksit oluşumu engellenmektedir. Elde edilen parlak gümüş rengi, kabul edilebilir şartları göstermektedir [4 ]. Lazer kaynağıyla birleştirilecek titanyum alaşımlarının parça kenarlarındaki boşlukları 0, mm olmalıdır. Bu, yüzey birleştirmedeki toleranstır. Bu değerle

5 gözeneklilik ve geometri açısından başarılı birleştirmeler elde edilmektedir. Kaynak profili alt kesme olmaksızın düzenli ve üniformdur. Gözenek boyutu ve gözenek kalitesi bu değerde genellikle kabul edilebilir sınırlar içerisindedir. Ancak yine de 0, mm ye kadar kabul edilebilir sonuçlar elde edilmektedir [3]. Bu tolerans değeri kaynak işlemi öncesi işlemleri artırmakta ve dolayısıyla üretim maliyetine olumsuz etki edebilmektedir. Daha geniş aralıklarda lazer kaynağı yapmak mümkündür ancak dolgu malzemesi kullanmak gerekmektedir. Lazer kaynağında tek pasoda büyük kaynak derinliği elde etmek için hem yüksek güç hem de kaliteli ışın gerekir. Lazer kaynağı uygulamalarında ya küçük odaklama alanı ya da uzun odaklama mesafesi elde etmek amaçlanmaktadır. Ayrıca, birim uzunluğa lazer ışınları ile etki, küçük ısıl etkileşim bölgesinden dolayı düşük olduğundan, diğer bir deyişle malzemeye aktarılan toplam ısı girdisi düşük olduğundan, ısıl etkisi ile malzemedeki şekil değiştirme ve seviyeleme sorunları diğer alışılagelmiş kaynak yöntemlerindekilerden çok daha düşüktür. Buna ilaveten, çok dar bir kaynak dikişi elde edilebilmekte ve içyapıda, dolayısıyla mekanik özelliklerde, değişim dar bir alan ile sınırlı kalmaktadır[9]. 4. DENEYSEL ÇALIŞMA 4.. Malzeme ve Yöntem Bu deneysel çalışmada deney örneği olarak ticari uygulamalarda sıkça karşılaşılan ve içeriği Tablo de verilen Ti64 alaşımı kullanılmıştır. Φ0x50 mm ebatlarındaki silindirik Ti64 örnekleri Φ0x4 mm ebatlarında ince diskler şekline getirilmiştir. Elde edilen yeni örnekler çap doğrultularından ikiye bölünmüştür. Tablo. Ti64 ün kimyasal içeriği. C (%) Fe (%) N (%) Al (%) V(%) Ti (%) Geri Kalan Uygulama öncesinde örnekler aseton ile özenle temizlenerek yüzeylerinde bulunabilecek kirlerden arındırılmışlardır. Örnekler özel olarak hazırlanmış aparatla bakır bir levha üzerinde yerleştirilerek tezgaha bağlanmıştır (Şekil ). Hazırlanan Ti64 örneklerine uygulanacak lazer kaynağı Rofin Sinar SM000 marka, 500 W / cm gücüne sahip CO lazer kaynak cihazıyla gerçekleştirilmiştir (Şekil ). Rofin Sinar SM000 in güç ünitesi ve Siemens yapımı kontrol ünitesinden parametre değerleri seçilerek her örnek için bir simülasyon gerçekleştirilmiştir. Gerekli ayar ve komutlarla birlikte lazer kaynağı gerçekleştirilmiştir. Koruyucu gaz olarak argon kullanılmıştır.

6 Şekil. Örneğin bağlanması ve lazer başlığı Şekil. Kullanılan lazer kaynak ünitesi Örneklere uygulanan parametre değerleri ve elde edilen kaynak dikişi eni Tablo de gösterilmektedir. Kaynak hızı ve güç değiştirilerek kaynak işlemleri yapılmıştır. Tablo. Ti64 örneklerine uygulanan lazer kaynak parametreleri ve elde edilen kaynak dikişi eni Örnek Sıra No: Güç (%) Hız (m/dak) Odak Mesafesi (mm) 00 74,00 4,3 00 0,9 74,00 4, ,8 74,00 5, ,6 74,00 6, ,5 74,00 5, ,7 74,00 5, ,7 74,00 4, ,7 74,00 4, ,7 74,00 4, ,7 74,00,40 Kaynak Dikişi Eni (mm) Yukarıdaki parametre değerlerine göre gerçekleştirilen kaynak işlemlerinden sonra malzemelerde farklı kaynak dikişi enleri tespit edilmiştir. Dolayısıyla lazer kaynak parametrelerinden bir veya birkaçının kaynak dikiş eniyle ilişkili olduğu açıkça görülmektedir.

7 Ti64 alaşımından örneğe %00 güç ve 0,3 m/dak hız kullanılarak lazer kaynağı ile birleştirilmiş ve fotoğrafı Şekil 3 te verilmiştir. Şekil 4 te %00 güç ve m/dak. hız kullanılarak elde edilen kaynak dikişi görüntüsü yer almaktadır. Yapılan çalışmalardan aynı güç oranı için düşük kaynak hızının malzemeyi erittiği, Şekil 3 ile Şekil 4 teki örnekler karşılaştırıldığında hızın düşük olmasından dolayı Şekil 3 teki örneğin çok eridiği görülmektedir. Şekil 3. %00 güç ve 0,3 m/dak hız ile kaynak Yapılmış Ti64 örneğinin görüntüsü. Şekil 4. %00 güç ve m/dak hız kullanılarak lazer kaynağıyla birleştirilmiş Ti64 alaşımının görüntüsü Sertlik Dağılımı Birleştirme işleminden sonra örneklerin kaynak bölgelerindeki, sertlik dağılımı ve iç yapılarının incelenmesi amacıyla, örnekler kaynak dikişine göre dik kesilmiş ve bakalite alınmışlardır. Parlatma ve dağlama işlemlerine tabi tutulan örneklerin HRC sertlik dağılımı çıkarılmıştır (Şekil 5 ve 6). Kaynak bölgesinde aşırı sertlik artışı veya düşüşü görülmemekle birlikte, eriyen bölgede sertlik değerlerinin ana malzemeye göre daha yüksek olduğu görülmüştür.

8 50 45 Sertlik (HRC) Mesafe (µm) Şekil 5. Kaynaklı örneklerin kaynak bölgesindeki sertlik dağılımı. 60 Sertlik (HRC) Mesafe(µm) Şekil 6. Kaynaklı örneklerin kaynak bölgesindeki sertlik dağılımı.

9 4.3. Mikroyapı İncelemesi Şekil 7, 8, 9 da numaralı örneğe ait kaynak metali yapısı görülmektedir. Kaynak metali ve ITAB incelendiğinde iğne görünümlü yapılarla karşılaşılmaktadır. Şekil 7. numaralı örneğin ITAB mikro yapısı x00 Şekil 8. numaralı örneğin Kaynak metali x00 Şekil 9. numaralı örneğin Kaynak metali x SONUÇ Tablo ve Şekil 6 ya göre hız parametresinin kaynak dikişi enini etkilediği gözlenmiştir. Buna göre, kaynak hız azaldıkça malzemede erime olmakta ve kaynak dikişi kalınlığı artmaktadır. Ayrıca uygulanan gücün artmasıyla kaynak dikiş kalınlığı da artmaktadır. Kaynak dikiş kalitesi ve nüfuziyet açısından yapılan gözlemlemelerde Ti64 alaşımının lazer kaynağının en kabul edilebilir olarak numaralı örnekte gerçekleştirildiği belirlenmiştir. Buna göre kaynak bölgesi sertlik değeri yaklaşık olarak 40 HRC, kaynak dikiş kalınlığı yaklaşık 4,0 mm ve nüfuziyet derinliği 3,00 mm olarak gözlemlenmiştir. Bu sonucu elde edebilmek için uygulanan güç değeri %00 ( ~ 00 W), hız değeri m/dak., odak mesafesi 74,00 mm dir. Sonuç olarak, yapılan deneysel çalışma sonucunda ticari uygulamalarda yaygın olarak kullanılan Ti64 alaşımının lazer kaynağı ile kaynaklanabileceği görülmüştür. 5. KAYNAKLAR []Wayman, M. L., 943, Non Ferrous Metallurgy Handbooks, manuels Non Ferrous Metallurgy Standarts, Handbooks, Manuels, CASTI Metals databooks series,

10 []Hass D., April 6, 004, Titanium you can weld it!, [3]Li Z., Gobbi S.L., Norris I., Zolotovsky S. Richter K.H., 997, Lazer welding techniques for titanium alloy sheet, Journal of Materials Processing Technology, Volume 65, Issues -3, [4]Porter R.L. and Clancy C.P., 00, A primer on titanium tube and pipe applications abound for this versatile metal, [5]Durfee G., 00, Using flowlormed titanium alloy seamless tubes in production, [6]Miller C.B., Laser Welding Article, U.S. laser corporation [7]Arteaga F.J., 00, Unattended Operation of CO laser process systems, [8]Uzun R.O., Durmuş H. K., Meriç C., Eylül 004, Lazer Kaynağı ve Gelişimi, MakinaTek. [9]Yavuz H., Çam G., 005, Lazer Ark Hibrit Kaynak Yöntemi, Mühendis ve Makine Dergisi. [0]Welding of Titanium Alloys,

11 BASİT MESNETLİ ÇOK KADEMELİ KİRİŞİN SERBEST TİTREŞİM ANALİZİ Ayla Tekin, Erdoğan Özkaya ÖZET Bu çalışmada dairesel kesitli bir kiriş ve bu kiriş üzerinde keyfi noktalarda n tane kademeye sahip bir kiriş sistemi ele alınmıştır. Her iki ucundan basit olarak mesnetlendiği kabul edilen kiriş için titreşim analizi yapılmıştır. Hamilton prensibi kullanılarak hareket denklemleri elde edilmiş ve denklemler boyutsuzlaştırılmıştır. Elde edilen kısmi diferansiyel denklemler çözülerek tabii frekans denklemi elde edilmiştir. Değişik kademe için tabii frekanslar hesaplanmıştır. Anahtar kelimeler: Çok kademeli kiriş, tabii frekans ABSTRACT In this study, a beam with circular cross-section and n variotions in cross sections (stepped beams) was investigated. Beam was assumed to be simply supported at both ends and free vibrations analysis was performed. The equations of motions were obtained using Hamilton s Principle and the equations are made nondimensional. Solving the differential equations, natural frequency equation was obtained. Natural frequencies for different stepped numbers were calculated. Key words: Multi-stepped beam, natural frequency.giriş Gerçekte birçok mühendislik problemi kademeli kiriş olarak modellenebilir. Bu nedenle çok kademeli kirişlerin titreşim analizi önemli mühendislik problemlerinden biridir. Titreşim analizinin en önemli kısmı sistemlerin tabii frekanslarının hesaplanmasıdır. Eğer sistemlere tabii frekansa yakın frekansta zorlama uygulanırsa sistem rezonansa gelir ve genlikler tehlikeli bir şekilde büyür. Öğr. Gör. Celal Bayar Üniversitesi, Soma Meslek Yüksekokulu Soma/MANİSA Doç. Dr. Celal Bayar Üniversitesi, Müh. Fak., Mak. Müh. Böl. Muradiye/MANİSA

12 Kiriş titreşimleri ile ilgili birçok araştırma yapılmıştır. 979 a kadar yapılan çalışmalar Nayfeh ve Mook[] tarafından özetlenmiştir. Özkaya ve arkadaşları [] değişik sınır şartları için kütle kiriş sistemini incelemiştir. Uzamalardan kaynaklanan etkileri dikkate alarak elde ettikleri denklemi çok zaman ölçekli metod ile çözmüşlerdir. Özkaya[3] basit mesnetli kiriş üzerinde n tane kütle alarak genel bir formülasyon ve çözümlerini elde etmiştir. Değişik kütle konumu ve oranı için bu çözümleri kullanarak uygulamalar yapmıştır. Kademeli kirişlerle ilgili yapılan çalışmalardan biri Sato[4] ya aittir. Sato ankastre ve basit olarak mesnetlenmiş tek kademeli dikdörtgen kesitli kirişler için titreşim analizi yapmış çözüm için matris metodu kullanmıştır. Sonuçlar Galerkin metodu kullanılarak elde edilen kirişin lineer mod yapıları ile karşılaştırılmıştır. Sarıgül ve Aksu[5,6]iki ucuda ankastre kiriş ve millerin serbest titreşimlerini incelemek için sonlu farklar tekniği kullanmış ve geliştirilen teknik üniform ve üniform olmayan kademeli kalınlıktaki kiriş ve şaftların dinamik analizi için uygulanmıştır. Enerji fonksiyoneli, yer değiştirme elemanlarına göre minumum duruma getirilip tabii frekanslar ve mod şekilleri hesaplamıştır. Krishnan [7] yaptığı çalışmasında tek kademeli millerin serbest titreşimlerini sonlu farklar metodu kullanarak elde etmiştir. Naguleswaran[8] bir çalışmasında tüm durumlar için tek kademeli Euler-Bernoulli kirişinin doğal frekanslarını ve mod yapılarını, diğer çalışmasında ise [9] üç kademeli uçları elastik bir elemanla desteklenmiş Euler- Bernoulli kiriş titreşimlerini incelemiştir. Bu çalışmada her iki ucundan basit olarak mesnetlenmiş, uçları hareket edemeyen çok kademeli dairesel kesitli kiriş sistemi ele alınmıştır. Hamilton prensibi kullanılarak en genel hale ait hareket denklemleri elde edilmiştir. Bu denklemlerin çözümü ile tek kademeli kiriş için tam sonuç veren frekans denklemi elde edilmiştir. Bir, iki ve üç kademeli kiriş için elde edilen tabii frekans değerleri tablo halinde verilmiştir. Tek kademeli sistem için elde edilen sonuçlar grafikle gösterilmiştir.. HAREKET DENKLEMLERİ İncelediğimiz sistem n kademeli ve her iki ucundan basit olarak mesnetlenmiş kiriş sistemidir(şekil-). Sistemin Lagrangian ı şu şekilde yazılabilir: n = Am w& m dx m= 0 xm xm xm xm EI m w m dx ρ (.)

13 X X X n Şekil-: Çok kademeli basit mesnetli kiriş sistemi Burada x0 = 0 ve xn = L dir. Denklemde n kademe sayısı, ρ kirişin yoğunluğu, A m kademeli kirişin kesit alanı, w m kirişin kademelerle bölünmüş her bir parçasının deplasmanı, E Young modülü, I m kademeli kirişin nötr eksene göre kesit atalet momenti, (. )zamana göre türev, ( ) x e göre türevi gösterir. Hamilton prensibine göre t t δ dt=0 (.) Lagrangian ifadesi yerine denklem (.) deki eşitliği yazılıp gerekli matematiksel işlemler yapılırsa ve boyuna deplasmanlar elimine edilirse aşağıdaki integro-diferansiyel denklem elde edilir. ıv ρ A w& EI w 0 m = 0,,..., n (.3) m m m m = Denklem (.3) te n tane birbirine bağlı denklem grubu elde edilir. Bu denklemin çözümü için sınır şartları şu şekilde yazılabilir. w ( 0, t) = w (0, t) = 0, w (0, ) = n t wn (0, t) = 0 (.4) w, t) = w ( x, t), w ( x, t) = w ( x, ) (.5) ( x P P P P P P P P t

14 n p t x w EI t x w EI t x w EI t x w EI P P P P P P P P P P P P,,... 0 ), ( ), ( 0; ), ( ), ( = = = (.6) Aşağıdaki tanımlar yapılarak denklemler boyutsuzlaştırılabilir. t AL EI t L x R w w L x x p p p p p / 4 * * ) / (, /, / *, / ρ = = = = (.7) r r p p = α (.8) p α boyutsuz parametresi kademeli kesit yarıçapının birinci kesit yarıçapına oranını içermektedir. R m ise kademeli çubuğun atalet yarıçapıdır. Boyutsuzlaştırma sonucu aşağıdaki denklemler elde edilir. 0 * * = iv m m m w w α & & n m..., 0,, = (.9) Sınır şartları şu şekilde yazılabilir. 0 ) (, 0, ) (, 0, ) (0, 0, ) (0, * * * * * * * * = = = = t w t w t w t w n n (.0) ), ( ) ( ),, ( ), ( * * *, * * * * * t w t w t w t w p p p p p p p p p p p p α α α α = = (.) ), ( ) ( ),, ( ), ( * * 5 5 *, * * * 5 5 * * t w t w t w t w p p p p p p p p p p p p α α α α = = (.) p,...,n, =

15 Bundan sonra yapılan işlemlerde kolaylık olsun diye boyutsuz paremetrelerden (*) işareti kaldırılacaktır. 3. ANALİTİK ÇÖZÜM Bu bölümde denklem (.9) da elde edilen hareket denklemleri denklem (.0)-(.) de elde edilen sınır şartları için çözülecektir. Elde edilen genel form kullanılarak bir kademeli kiriş için tabii frekans denklemi ve α teriminin bazı değerleri için tabii frekanslar elde edilecektir. İki ve üç kademeli durum için ise α parametresinin bazı durumları için elde edilen tabii frekans değerleri tablo olarak verilmiştir. Ayrıca tek kademeli sistem için α parametresi ile tabii frekans arasındaki ilişkiyi görebilmek için grafik çizilmiştir. w = Asinω t B cosωt) Y ( ) (3.) ( m ) ( m x m = 0,,..., n Yukarıda ω sistemin tabii frekansını gösterir. Denklem (3.) denklem (.9) e yerleştirilirse aşağıdaki denklemler elde edilir. Y iv m ω Y m = αm m = 0,,..., n 0 (3.) Ortak sınır şartları aşağıdaki şekli alır. αp αp Yp ( p ) Yp ( p ), Y p ( p ) = Y p ( p ) α α = (3.3) p p 5 5 α p α p Y p ( p ) = Y ( ), ( ) ( ) 5 p p Y p p = Y 5 p p α p α p (3.4)

16 n p,...,, = Diğer sınır şartları ise aşağıdaki gibidir. 0 () () 0, (0) 0) ( = = = = n Y n Y Y Y (3.5) Denklem (3.) den n tane diferansiyel denklem elde edilir. Bu denklemler için şu şekilde bir çözüm önerilebilir. x Coshk C x Sinhk C x Cosk C x Sink C Y m m m m m m m m m β β β β 4 3 = (3.6) Denklem (3.6) da m=0,,,,n dir. Tek kademeli bir sistem için tabii frekans denklemi aşağıda verilecektir. )] ) ( )]sinh[ ) ( ( sin[ )] ( )]sinh[ ) ( ( sin[ )] ) ( ( )]sinh[ ( sin[ )] ) ( ( )]sinh[ ( sin[ )] ) ( ( )]sinh[ ) ( ( sin[ )] ) ( ( )]sinh[ ) ( ( sin[ )] ) ( ( )]sinh[ ) ( ( sin[ )] ) ( ( )]sinh[ ) ( ( sin[ )] ) ( ( )]sinh[ ) ( ( sin[ )] ( )]cosh[ ) ( ( cos[ ) ( )] ) ( ( )]cosh[ ( cos[ ) {( β β α β β α β β α β β α β β α β β α β β α β β α β β β β α β β α α k k k k k k k k k k k k k k k k k k k k k k k k k k k k k k k k k k k k k k k

17 sin[ β( k kα k k k k)]sinh[ β( k sin[ β( k α sin[ β( k α sin[ β( k k)]sinh[ β( k α sin[ β( k k)]sinh[ β( k k)]sinh[ β( k k)]sinh[ β( k ) k)] k)] k)] k)] k)]} = 0 (3.7) Denklem (3. 3.5) kullanılarak istenilen kademe sayısı için tabii frekans denklemi bulunabilir. Kademe sayısı arttıkça tabii frekans denklemini analitik olarak elde etmek zorlaşmaktadır. Tablo, Tablo ve Tablo-3 de α parametresinin bazı durumları için elde edilen ilk üç tabii frekans değeri verilmiştir. Şekil de tek kademeli sistem için çizilmiştir. α ile ω arasındaki ilişkiyi görebilmek için grafik olarak 4. SONUÇ Bu çalışmada basit mesnetli çok kademeli bir kiriş sistemi ele alınmıştır. Sistemin en genel hal hareket denklemleri çıkartılmış, denklemler boyutsuzlaştırılarak çözümün kullanılan malzemenin cinsine ve sistemin geometrik yapısına olan bağımlılığı ortadan kaldırılmıştır. Elde edilen kısmi diferansiyel denklemler çözülerek tek kademeli durum için tam sonuç veren tabii frekans denklemi analitik olarak elde edilmiştir. Tek, iki ve üç kademeli kirişin üzerindeki kademelerin yerleri ve oranları değiştirilerek ilk üç tabii frekans hesaplanmıştır. Kirişe uygulanan kademelerin konumları değiştirildiğinde lineer frekanslar farklı şekilde değişmektedir. Kademe sayısının artması ile bütün modlar için tabii frekansın azaldığı gözlenmiştir. Bu metot çok kademeli ve değişik kesitli kirişler için değişik sınır şartlarına kolaylıkla uygulanabilir. Bu çalışma 04M47 nolu proje kapsamında TÜBİTAK tarafından desteklenmektedir. 5. KAYNAKLAR [] A.H.Nayfeh and D.T.Mook 979, Nonlineer Oscillations, New York:John Wiley - İnterscience

18 []E. Özkaya, M.Pakdemirli and H.R.Öz, 997, Journal of Sound and Vibration 99, , Nonlinear vibrations of a beam mass system under different boundary conditions. [3] E.Özkaya, 00,, Journal of Sound and Vibration, 57, 43-44,Non-linear transverse vibrations of a simply supported beam carrying concentrated masses. [4] H. Sato,980, Journal of Sound and Vibration 7, 45-4, Non-linear free vibrations of stepped thickness beams. [5] A.S. Sarıgül and G.Aksu, 986, Mechanism and Machine Theory,-, A finite difference method for the free vibration analysis of stepped Timoshenko beams and shafts. [6] A.S. Aydın and G.Aksu, 98, Metu Journal of Pure and Applied Sciences 4, 30-56, Free vibration analysis of nonuniform and stepped thickness beams and shafts. [7] A.Krishnan, G.George, P.Malathi, 998, Journal of Mechanical Engineering Education 6(), -4, Use of finite difference method in the study of stepped beams. [8] S. Naguleswaran,00, Journal of Sound and Vibration 5, , Natural frequencies, sensitivity and mode shape details of an Euler-Bernoulli beam with one-step change in cross-section and with ends on classical supports. [9] S. Naguleswaran, 00, International Journal of Mechanical Sciences 44, , Vibration of an Euler-Bernoulli beam on elastic end supports and with up to three step changes in cross section.

19 Tablo-: Tek kademeli kiriş için değişik üç tabii frekans α α ve değerlerine karşılık gelen ilk ω ω ω

20 Tablo-: İki kademeli kiriş için değişik üç tabii frekans α ve, değerlerine karşılık gelen ilk α α ω ω ω Tablo 3: Üç kademeli kiriş için değişik üç tabii frekans α ve, değerlerine karşılık gelen ilk α α α 3 3 ω ω ω

21 ω ω ω ω α Şekil- Tek kademeli kiriş için değişik kademe oranları ile tabii frekans arasındaki ilişki( ) = 0.

22 SİLİNDİR GÖMLEĞİ KESİTİNDEKİ ISIL GERİLMELERİN ANALİTİK HESABI İ.HakkıAkçay, Ayşe Öndürücü, Ümran Esendemir ÖZET Bu çalışmada, parabolik sıcaklık dağılımı ve farklı iç basınçlara maruz bir silindir ele alınmıştır. Silindir kesitinde meydana gelen σ r ve σ θ gerilmelerinin nasıl değiştiği incelenmiştir Elde edilen gerilme dağılımları grafikler halinde verilmiştir. σ gerilmesinin silindirin iç yüzeyinde maksimum iken dış yüzeyinde r sıfır olduğu gözlenmiştir. Buna karşılık, dış yüzeyine doğru arttığı görülmüştür. Basınç arttıkça; arttığı gözlenmiştir. σ θ gerilmesinin ise silindirin iç yüzeyinden σ r ve Anahtar Kelimeler: Silindir, Analitik Çözüm, Gerilme Analizi ABSTRACT σ θ gerilmelerinin In this study, it is dealt with a cylinder subjected to various internal pressure surface loading for parabolic temperature distribution. The stresses σ and σ θ along the section of the cylinder have been investigated for the different pressure values and obtained the stress distributions are shown in figures. The stress σ is maximum and zero at the inner surface and at the outer surface of the cylinder, r respectively. However, the stress σ θ increases from the inner surface to the outer surface of the cylinder. As the pressure increases, the stresses Key Words: Cylinder, Analytical Solution, Stress Analysis σ r and σ θ increases. r Süleyman Demirel Üniversitesi, Mühendislik-Mimarlık Fakültesi, Makine Mühendisliği Bölümü, 360, Isparta

23 . GİRİŞ Gülgeç ve Çakır [], uçları serbest, içerisinde üniform iç ısı üretimi olan, rijit bir kılıf içerisine yerleştirilmiş bir silindir için elastik-plastik gerilme analizi yapmışlardır. Silindir malzemesi elastik-mükemmel plastik malzeme olarak kabul edilmiştir. Analiz sırasında Tresca akma kriteri ve Birleşik Akış Kuralı kullanılmıştır. Silindir içerisindeki iç ısı üretimi belli bir değere ulaştığında silindirin dış yüzeyinde plastik bölge oluştuğu, iç ısı üretiminin bu değerin üzerinde arttırılmasıyla silindirin tamamen plastik hale geçtiği gözlenmiştir. Ayrıca farklı uç şartları ve sıcaklık dağılımları etkisindeki silindirler için elastik-plastik ve ısıl gerilme analizi ile ilgili çalışmalar da mevcuttur[,3]. Ahmed ve Zeiden [3], belirli sınır şartlarına maruz homojen olmayan dairesel silindirlerde oluşan termal gerilmeleri incelemişlerdir. Temel denklemlerin çözümünde sonlu farklar yöntemi kullanılmıştır. Silindirin kalınlığı boyunca sıcaklık, τ gerilme bileşeni ve yerdeğiştirme bileşenleri için nümerik hesap yapmışlardır. Tütüncü [4], kalın cidarlı kompozit şaftlarda meydana gelen radyal gerilmeleri incelemiştir. Tütüncü [5], sabit sıcaklık değişimine maruz kutupsal anizotropik dairesel plaklardaki gerilme ve deplasmanların hesabı için çözüm yapmıştır. Plak rijit dairesel bir şaft üzerine monte edilmiştir. Plak düzlemindeki anizotropi radyal yönde keyfi açıda fiber takviyesi ile elde edilmiştir. Çözümler fiber oryantasyonunun fonksiyonu olarak sunulmuştur. Plak yarıçapı boyunca gerilme dağılımları fiber oryantasyonuna bağlı olarak bulunmuştur. Tütüncü ve Winckler [6], iç ve dış basınç, eksenel yük ve tork gibi kombine yüke maruz kompozit silindirik tüplerdeki gerilme ve deformasyonları ve cidar kalınlığı boyunca sıcaklık değişimini incelemişlerdir. Verijenko ve arkadaşları [7], silindirik anizotropiye sahip çok tabakalı basınç kaplarına değişik basınçlar uygulayarak gerilme analizi yapmışlardır. İzotropik ve ortotropik tabakalı kalın silindirler için nümerik sonuçlar elde edilmiştir. Ayrıca kalınlık boyunca gerilme dağılımları incelenmiştir. Jabbari ve arkadaşları [8], radyal olarak simetrik yüklere maruz içi boş silindirlerdeki mekanik ve termal gerilmeleri incelemişlerdir. Bu çalışmada, silindir kesiti parabolik sıcaklık dağılımı ve farklı iç basınçlara (P i =30,40,50,60,70,80 MPa) maruz bırakılarak; farklı kesit kalınlıkları için kesitte meydana gelen σ ve σ değerlerinin nasıl değiştiği incelenmiştir. r θ

24 . DİFERANSİYEL DENKLEMLER VE SINIR ŞARTLARI Bu çalışmada, sıcaklık eksene göre simetrik ve z eksenel koordinattan bağımsız alınmıştır. Sadece σr, σθ, σz gerilme bileşenleri vardır. Kayma gerilmeleri ile şekil değiştirmelerin üçü de eksene göre simetrik ve eksenel doğrultudaki düzgünlük yüzünden sıfırdır. Gerilme-şekil değiştirme bağıntıları aşağıdaki gibidir [0, ]. r = [ σr υ( σ σz) ] αt E [ σ υ( σ σ )] αt ε θ εθ = θ r z () E εz = [ σz υ( σr σθ )] αt E Burada σ radyal gerilme, σ teğetsel gerilme, r θ σ z eksenel gerilme, ν poisson oranı ve α ise ısıl genleşme katsayısıdır. Düzlem şekil değiştirme durumu için ε z = 0 olduğundan () nolu denklemden σ z gerilmesi, σ z = υ ( σ σ ) αet r θ şeklinde elde edilir. Bu durumda υ υ υ εr = σr σθ α( υ)t E E υ υ υ εθ = σθ σr α( υ)t E E () ifadeleri elde edilir. İki boyutlu problemler kutupsal koordinatlarda çözüldüğünde; F σr = r r r F θ F σ θ = (3) r

25 F F = r θ r τr θ şeklinde olur. Burada F; r ve θ nın fonksiyonu olan bir gerilme fonksiyonudur [0]. Eğer gerilme yayılışı merkezden geçen x-y düzlemine dik olan bir eksene göre simetrikse gerilmeler θ dan bağımsızdır, yalnız r nin fonksiyonudur. Bu durumda (3) nolu denklem F σ r = (4) r r F σθ =, τ r = 0 θ (5) r şeklinde yazılabilir. () nolu denklemi aşağıdaki şekilde de ifade edebiliriz: u du εr = = β σr βσθ αrrt = r dr (6) v u u εθ = = βσr β σθ αrrt = r θ r r (7) β υ υ = = β, αrr = α( υ) β υ = E E, Denklem (7) den u= rβ θ α (8) σ r rβσ Tr rr şeklinde elde edilir. (4) ve (5) nolu denklemleri (6) ve (8) nolu denklemlerde yerine yazılırsa: du dr u ı F ıı β β F Tαrr (9) r = ı ıı = β F rβf Trαrr (0) elde edilir. (0) denkleminin r ye göre türevi alınırsa;

26 du dr ıı ıı ııı ı = β F βf rβf Tαrr rαrrt () olarak elde edilir. (9) ve () nolu denklemlerden r 3 F ııı ıı ı 3 dt r F rf =r α () dr şeklinde elde edilir. Burada αrr α = β αe = υ şeklindedir. Sıcaklık dağılımı parabolik olarak kabul edilmiştir. Parabolik sıcaklık dağılımı T λ( r d r ) ve r i için T λ( r r ) i = olarak yazılabilir. Parabolik ısı dağılımı için = T d i λ olmak üzere λr rd r dr i ve i dt = olup = ifadesi () nolu denklemde yerine yazılır t F = e dönüşümü yapılarak diferansiyel denklem çözülürse gerilme fonksiyonu: 4 0 C lnr Cr Ar F = C (3) olarak elde edilir. Bu denklemde λα A = 6 dir. Buradan df C σ r = = C 4Ar dr (4) r r d F C σ θ = = C Ar (5) dr r olarak elde edilir. En büyük ısıl gerilmeler başlangıç anında olmaktadır. Bu durumda sınır şartları: r= r σ = P (6) i r r= r σ 0 (7) d r = şeklinde olur.

27 Şekil. Parabolik Sıcaklık Dağılımı ve İç Basınca Maruz Silindir Kesiti Sınır şartları (4) ve (5) nolu denklemlerde yerine yazılırsa, 4 d i i d d i r Ar r r r Pr C = (8) ( ) ( ) i d i d i r r r Ar Pr C = (9) olarak elde edilir. Bu katsayılar (4) ve (5) nolu denklemlerde yerine yazılırsa: ( ) ( ) = r r r r r r r Pr r r r r r Pr r i d i d i d i d i i d d i r λα λα λα σ (0) ( ) ( ) = r r r r r r r Pr r r r r r Pr r i d i d i d i d i i d d i λα λα λα σ θ () olarak elde edilir. 3. ÖRNEK PROBLEM T i P i P i 0 P i Soğutma suyu r d r i t

28 Bu çalışmada, parabolik sıcaklık dağılımına (T i =00,50 ve 00 C) ve farklı iç basınçlara (P i =30,40,50,60,70,80 MPa) maruz Şekil de verilen silindir kesitinde meydana gelen σ ve σ değerlerinin nasıl değiştiği incelenmiştir. r θ Malzeme olarak çelik seçilmiştir ( α=.0 / C, E= 0 Pa). Silindir kesit kalınlığı t=4 mm (r i =35 mm, r d =39 mm) ve t=9 mm (r i =35 mm, r d =44 mm) olan silindir için elde edilen σ ve σ gerilme dağılımları grafikler halinde sunulmuştur. r θ σ r (MPa) P=30 P=40 P=50 P=60 P=70 P= r (mm) σ θ (MPa) P=30 P=40 P=50 P=60 P=70 P= r (mm) Şeki. r i =35 mm, r d =39 mm olan parabolik sıcaklık dağılımı (T i =00 C) ve farklı P i basınç değerlerine maruz silindir kesitinde meydana gelen σ r ve σ θ gerilmelerinin dağılımı.

29 σ r (MPa) P=30 P=40 P=50 P=60 P=70 P= r (mm) σ θ (MPa) P=30 P=40 P=50 P=60 P=70 P= r (mm) Şeki 3. r i =35 mm, r d =39 mm olan parabolik sıcaklık dağılımı (T i =50 C) ve farklı P i basınç değerlerine maruz silindir kesitinde meydana gelen σ r ve σ θ gerilmelerinin dağılımı.

30 σ r (MPa) P=30 P=40 P=50 P=60 P=70 P= r (mm) σ θ (MPa) P=30 P=40 P=50 P=60 P=70 P= r (mm) Şeki 4 r i =35 mm, r d =39 mm olan parabolik sıcaklık dağılımı (T i =00 C) ve farklı P i basınç değerlerine maruz silindir kesitinde meydana gelen σ r ve σ θ gerilmelerinin dağılımı.

31 σ r (MPa) P=30 P=40 P=50 P=60 P=70 P= r (mm) σ θ (MPa) P=30 P=40 P=50 P=60 P=70 P= r (mm) Şeki 5. r i =35 mm, r d =44 mm olan parabolik sıcaklık dağılımı (T i =00 C) ve farklı P i basınç değerlerine maruz silindir kesitinde meydana gelen σ r ve σ θ gerilmelerinin dağılımı.

32 σ r (MPa) P=30 P=40 P=50 P=60 P=70 P= r (mm) σ θ (MPa) P=30 P=40 P=50 P=60 P=70 P= r (mm) Şeki 6. r i =35 mm, r d =44 mm olan parabolik sıcaklık dağılımı (T i =50 C) ve farklı P i basınç değerlerine maruz silindir kesitinde meydana gelen σ r ve σ θ gerilmelerinin dağılımı.

33 σ r (MPa) P=30 P=40 P=50 P=60 P=70 P= r (mm) σ θ (MPa) P=30 P=40 P=50 P=60 P=70 P= r (mm) Şekil 7. r i =35 mm, r d =44 mm olan parabolik sıcaklık dağılımı (T i =00 C) ve farklı P i basınç değerlerine maruz silindir kesitinde meydana gelen σ r ve σ θ gerilmelerinin dağılımı. Et kalınlığı 4 mm olan silindirdeki σ r ve σ θ gerilmelerinin sıcaklık ve iç basıncın artımıyla nasıl değiştiği Şekil, 3 ve 4 te gösterilmiştir. Şekil 5, 6 ve 7 de ise et kalınlığı t=9 mm olan silindirdeki σ r ve σ θ gerilme dağılımları gösterilmiştir. Ayrıca et kalınlığının gerilmelere olan etkisini görebilmek için herhangi bir yarıçaptaki (r=38 mm) σ r ve σ θ gerilme değerleri karşılaştırılmıştır. Şekil den et kalınlığı t=4 mm olan silindir için r=38 mm, P=50 MPa ve T i =00 C için σ r =4. 58MPa ve σ θ = 54.8MPa iken Şekil 5 den et

34 kalınlığı t=9 mm olan silindir için r=38 mm, P=50 MPa ve T i =00 C için σ r =38. 80MPa σ θ = 4MPa olduğu görülmektedir. Şekil 3 den et kalınlığı t=4 mm olan silindir için r=38 mm, P=50 MPa ve T i =50 C için σ r =6. 36MPa ve σ θ = MPa iken Şekil 6 den et kalınlığı t=9 mm olan silindir için r=38 mm, P=50 MPa ve T i =50 C için σ r =43. 5MPa σ θ =.MPa olduğu görülmektedir. Şekil 4 den et kalınlığı 4 mm olan silindir için r=38 mm, P=50 MPa ve T i =00 C için σ r =8. 4MPa ve σ θ = 604.7MPa iken Şekil 7 den et kalınlığı t=9 mm olan silindir için r=38 mm, P=50 MPa ve T i =00 C için σ r =48. 4MPa σ θ = 8.3MPa olduğu görülmektedir. SONUÇLAR σ r gerilmesi silindirin iç yüzeyinde maksimum iken silindirin dış yüzeyinde sıfırdır. σ gerilmesi ise silindirin iç yüzeyinden dış yüzeyine doğru artmaktadır. θ Basınç arttıkça aynı r değerine karşılık gelen görülmektedir. Sıcaklık farkı arttıkça aynı r değerine karşılık gelen arttığı görülmektedir. Et kalınlığı arttıkça aynı r değerine karşılık gelen σ r ve σ r ve gerilmesinin ise azaldığı gözlenmiştir. σ gerilme değerleri σ gerilme değerlerinden daha büyüktür. θ r σ θ gerilmelerinin arttığı σ θ gerilme değerlerinin σ r gerilme değerinin arttığı, σ θ KAYNAKLAR [] Gülgeç, M., Çakır, B., 003. Üniform İç Isı Üretimi Etkisinde Rijid Bir Kılıf İçine Yerleştirilmiş Silindirde Elastik-Plastik Gerilme Analizi, Gazi Üniversitesi Müh. Mim. Fak. Dergisi, 8 (), [] Gülgeç, M., 003. Rijid Bir Kılıf İçine Yerleştirilmiş Akma Dayanımı Sıcaklığa Bağlı Bir Malzemeden Yapılmış Silindirde Elastik-Plastik Gerilme Analizi, Gazi Üniversitesi Müh. Mim. Fak. Dergisi, 8 (3), [3] Gülgeç, M., Türkbaş, S., 00. Radyal Sıcaklık Dağılımı Etkisinde İki Ucu Sabit Bir Silindirde Isıl Gerilme Analizi, Gazi Üniversitesi Müh. Mim. Fak. Dergisi, 7 (), -9.

35 [4] Ahmed, S.M., Zeiden, N.A., 00. Thermal Stresses Problem in Non- Homogeneous Transversely Isotropic Infinite Circular Cylinder, Applied Mathematics and Computation, 33, [5] Tütüncü, N., 995. Radial Stresses in Composite Thick-Walled Shafts, Journal of Applied Mechanics, 6, [6] Tütüncü, N Thermoelastic Analysis of Polar_Anisotropic Circular Plates, Journal of Engineering Mechanics, 3(0), [7] Tütüncü, N., Winckler, S.J Stresses and Deformations in Thick-Walled Cylinders Subjected to Combined Loading and a Temperature Gradient, Journal of Reinforced Plastics and Composites,, [8] Verijenko, V.E., Adali, S., Tabakov, P.Y. 00. Stress Distribution in Continuously Heterogeneous Thick Laminated Pressure Vessels, Composite Structures, 54, [9] Jabbari, M., Sohrabpour, S., Eslami, M.R. 00. Mechanical and Thermal Stresses in a Functionally Graded Hollow Cylinder due to Radially Symmetric Loads, International Journal of Pressure Vessels and Piping, 79, [0] Timoshenko S., Goodier J.N., (Kayan İ., Şuhubi E.), 969. Elastisite Teorisi, 5s, İstanbul Teknik Üniverstesi, Arı Kitabevi Matbaası, İstanbul. [] Noda N., Hetnarksi R. B., Tanigawa Y Thermal Stresses, 455s, Lastran Corporation Rochester, NY, U.S.A.

36 GÜVENLİ BİLGİSAYAR LABORATUARI YÖNETİMİ İÇİN BİR MODEL Yrd. Doç. Dr. İlhan Tarımer, Öğr. Gör. Ayhan İstanbullu ÖZET Ağ üzerinden birbirine bağlı bilgisayarları sorunsuz ve güvenli bir şekilde yönetmek oldukça önemlidir. Bu çalışmada eğitim kurumlarındaki bilgisayar laboratuarlarının sağlam bir altyapı ile kurularak güvenli yönetimi için bir model önerilmiştir. Bu model sunucu-istemci mimarisine dayalı bir çift sunuculu sistem ile gerçekleştirilmiştir. Birinci sunucu DNS, Alan Kontrolcü olarak çalışmaktadır ve bütün etkin dizin rolleri üzerindedir. İkinci sunucu yine DNS ve Alan kontrolcü olarak kurulmuştur ve birinci sunucunun hata toleransını sağlamaktadır. Ayrıca ikinci sunucu üzerinde SUS ve antivirüs sunucu bulunmaktadır. Kullanıcıların profilleri ikinci sunucuda saklanmaktadır. Önerilen model, 004 yılından beri Muğla Üniversitesi Teknik Eğitim Fakültesi bilgisayar laboratuarlarında başarı ile kullanılmaktadır. Sistem özellikle öğrenci sayısının ve yararlanıcıların fazla olduğu öğretim kurumlarında faydalı olacaktır. Anahtar Kelimeler: Ağ güvenliği, Sunucu Yönetimi, Bilgisayar Laboratuar Yönetimi, Etki Alan Kontrolü. A MODEL FOR SECURITY COMPUTER LABORATORY MANAGEMENT ABSTRACT Management of Computer System network without trouble and in secure is very important. In this study, such a model has been proposed that a computer laboratory setup via robust sub construction for managing securely in an educational foundation. The system has been realized as a double server model. The first server called DNS has been worked as a domain controller and it has got all of the effective directory roles. The second server again has been setup as DNS and a domain controller; it supports the first server for its fault tolerance. Therefore the Muğla Üniversitesi, Teknik Eğitim Fakültesi, Elektronik ve Bilgisayar Eğitimi Bölümü, Muğla Muğla Üniversitesi, Teknik Eğitim Fakültesi, Elektronik ve Bilgisayar Eğitimi Bölümü, Muğla

37 second server has got SUS and anti virus services. The profiles of the users have been kept on the second server. The model proposed here has been used successfully in the computer laboratories of Technical Education Faculty of Mugla University since the year 004. The system could be especially benefited where in the foundations those have many students and users. Keywords: Network Security, Server Management, Computer Laboratory Management, Domain Controller. GİRİŞ Bilgisayar laboratuarları öğrencilerin araştırma yapmaları, ödevlerini hazırlamaları ve kullandıkları programlarda uygulamalar yapabilmeleri için yoğun olarak kullanılan mekânlardır. Yeni kurulan ve gelişmekte olan bir eğitim kurumunda, bilgisayar laboratuarından yararlanan birden fazla bölüm bulunabildiğinden, her bölümün yararlanabileceği ortak bilgisayar laboratuarını oluşturmak eğilimi vardır. Fakültenin bölümleri birbirinden içerik ve işlev itibarıyla ayrılık gösterdiğinden bazı teknoloji sınıflarının sunumları için yeterli donanımı sağlamada zorluklarla karşılaşabilinir. Özel yüksek teknoloji sınıflarındaki öğrencilerin renkli tarayıcılar, yazıcılar, çiziciler ve diğer multimedya araçlarına gereksinimleri olabilir. Bununla birlikte yeni kurulan ve gelişmekte olan bir fakültenin özel amaçlı araç ve gereçleri satın almaya gücü yetmeyebilir (DuBose, 000:74-78). Bazı öğrenci gruplarının da çalışmalarını yaparken birebir yardım almaları gerekebilir (Darrah, 995). Ağ üzerinden birbirine bağlı bilgisayarları sorunsuz ve güvenli bir şekilde yönetmek oldukça önemlidir. Ağ güvenliğini sağlamak sistemlerin ölçeğine, güvenlik seviyesine ve kullanıcıların profiline göre değişebilmektedir. Bilgisayar eğitimi verilen kurumlarda, sistemin her zaman çalışır durumda olması ve öğrencilerin birebir uygulama yapması öğretimin sürdürülebilmesi için önemlidir. Eğitim kurumlardaki laboratuar bilgisayarları, çoğunlukla yerel ağa ve internete bağlıdır. Bu nedenle internet üzerinden gelebilecek virüs ve saldırı gibi tehlikelere karşı açıktır. Bilgisayar laboratuarına kurulan işletim sistemi ve oluşturulan çalışma grupları güvenlikli olsa da geliştirilmiş birçok virüs, bilgisayarları ve yerel ağı tehdit etmektedir. Ayrıca kullanıcıların sürekli değişmesinden dolayı bilgisayarlarda farklı dosyalama yapılması, yüklü programların güncellenmesi, çıkan sorunların giderilmesi yoğun emek ve zaman kaybına neden olmaktadır. Eğitim kurumlarında bu sorunların çözümü için her zaman yeterli personel ve zaman olmayabilir. Her kullanıcının çalıştığı bilgisayarı sürekli olarak kullanması bilgi güvenliği açısından gereklidir. Yerel ağa ve internete bağlı fakülte bilgisayarlarının güvenli bir şekilde kullanılmasını sağlamak için önerilen bir çözümde Remote Administrator (Uzak Yönetici) programları ile ağ güvenliği sağlanmaya çalışılır. (Tarımer, 004). Bu sistemde bilgisayarların gereksiz amaçlarla kullanılması ve

38 çeşitli tehlikelerin olduğu güvenliksiz internet sitelerine girilmesi halinde sunucuyu denetleme yetkisindeki yönetici, ağı gözetlemek suretiyle gereken önlemleri alabilmektedir. Yükseköğretim Kurumları lisans ve önlisans birinci sınıf öğrencilerinin, müfredat programları itibarıyla, bir eğitim öğretim yılında biri zorunlu ve diğeri seçmeli olmak üzere en az iki bilgisayar dersi alması gerekmektedir (YÖK, 997). Genelde üniversitelerde her eğitim öğretim yılında, değişik disiplinlerde yüzlerce öğrenciye hizmet veren bilgisayar laboratuarları, öğrencilere, ofis yazılımlarını kullanmaları, müfredat gereği farklı yazılımlara ait dersleri almaları, uygulama yapmaları ve internet erişimi gibi amaçlar için destek vermektedir. Bu laboratuarlar, bilgisayar derslerinin haricinde öğrencilerin ofis ve çizim yapma gereksinimleri için kullanılmaktadır. Kullanıcılar, çalışmalarını yaptıkları bilgisayarlarda dosya ve klasörlerini bırakmakta, dersle ilgili materyalleri saklamaktadırlar (Hutchison and Engholm 000:5, Field, 995;09 3). Bu çalışmada yukarda değinilen sorunlara bir çözüm olarak bilgisayar laboratuarının sağlam bir altyapı ile kurulum ve güvenli yönetimi için bir model önerilmiştir. Bilgisayar laboratuarı, çeşitli amaçlar için yerinde çözümlere hizmet verir hale getirilmiş; uygulama sonunda, sunucu makinedeki işletim durumları belirlenmiştir. Böylece sağlanan çözümle mevcut bilgisayar laboratuarı ve sahip olduğu donanım/yazılım araçlarının tamamı, tüm bölümler tarafından kullanılabilir hale getirilmiştir. Yerel laboratuar bilgisayar ağı izlenerek performans incelemeleri yapılmıştır.. GELENEKSEL LABORATUVAR YÖNETİM MODELİ Yerel alan ağları (LAN) oluşturulurken bilgisayarların yapılandırılması genellikle çalışma grubu (Workgroup) mimarisine göre gerçekleştirilmektedir. Çalışma grubu mimarisinde tüm bilgisayarlarda aynı kullanıcı ismi ve şifresi ile sisteme giriş yapılmaktadır. Geleneksel laboratuar yönetim modeli olan bir sistemde öğrenci, sadece kullandığı bilgisayarda yönetim hakkına sahiptir. Genel bir kullanıcı adı ve şifresi ile bilgisayarda istediği işlemleri gerçekleştirir. Genel kullanıcı ad ve şifresi ile herhangi bir bilgisayarda oturum açan öğrenci, dosyalarını bu bilgisayarın masaüstüne ya da belgelerim klasörüne kayıt eder; bir başka derste herhangi bir öğrenci de genel kullanıcı ad ve şifresi ile bu bilgisayarda yeniden bir oturum açtığında kendinden önce oturum açanların belge ve dosyalarına erişebilir. Bu durumda laboratuar bilgisayarlarından değişik zamanlarda yararlanan kullanıcıların belge ve dizinleri silinme/bozulma riski altındadır. Çalışma grubu mimarisinde kullanıcılar, benzer haklara sahip olduklarından sistemde program kurulumu, yapılandırma ve güvenlik ayarlarını değiştirme işlemlerini rahatça gerçekleştirebilirler. Bu durumda kullanıcıların yaptığı işlemlerin izlenerek alınması gereken güvenlik önlemleri ve yeniden yapılandırmalar, her bilgisayarda tek tek gerçekleştirilmektedir. Günümüzde, bilgisayarlar üzerinde çalışan işletim sistemlerinin açıklarından (hatalarından) yararlanarak zarar veren ve

39 sistemin çalışmasını durduran virüsler de oldukça yaygındır. Açıklardan dolayı işletim sisteminin zarar görmemesi için üretici firmaların yayınladığı güvenlik yamalarının da tüm bilgisayarlara yüklenmesi gerekmektedir. Öğrenci profilleri kullanıcı (user) olarak tanımlandığında, program kurma hakları ve yetkileri olmadığından antivirus ve sistem güncellemelerini çalıştıramamaktadırlar. Dolayısıyla herhangi bir sistem güncellemesi gerektiğinde bilgisayarlar tek tek dolaşılıp el ile programları kurmak gerekmektedir. Doğal olarak her kişisel bilgisayarın tek tek kontrol edilmesi, çalışma zamanını ve yetkili personelin iş yükünü arttırmaktadır. Olası gecikmeler ya da zamanında yapılamayan işlemler, bilgisayarları sürekli virüs bulaşma riski ile karşı karşıya bırakırken, bilgisayarların çalışmalarını yavaşlatmaktadır (Ballard and Osborn 000: 4 7). 3. GÜVENLİ LAB İÇİN SUNUCUNUN KURULUMU Bu genel problemlerin giderilmesi amacıyla çok kullanıcılı laboratuar bilgisayarlarının bulunduğu ortamlarda Domain (Etki Alanı) ortamına geçilmesi öngörülmüştür. Öncelikle sunucu kurulumu yapılmış; ardından tüm kullanıcıların profilleri oluşturularak sunucu dizinlerinde kotalar ayrılmış ve antivirüs dahil ilgili tüm programların hem kurulumları ve hem de güncellemeleri otomatik olarak yaptırılmıştır Bu model sunucu-istemci mimarisine dayalı bir çift sunuculu sistem ile gerçekleştirilmiştir. İlk sunucu, DNS Domain Name System (Alan Adı Sistemi) ve alan kontrolcü olarak çalışmaktadır ve bütün etkin dizin rolleri üzerindedir. Böylece etki alanı ortamında çalışmaya geçilerek, ağdaki bilgisayarların güvenli ve kolay yönetimi sağlanmıştır. Kullanıcılar birinci sunucu üzerinden oturum açma işlemi yapmaktadır. İkinci sunucu yine DNS ve alan kontrolcü olarak kurulmuştur; fakat birinci sunucunun hata toleransını sağlamaktadır. Ayrıca; ikinci sunucu üzerinde SUS Server Update System (Sunucu Güncelleme Servisi) ve antivirüs sunucu bulunmaktadır (SUS, 004). Kullanıcıların profilleri ikinci sunucuda saklanmaktadır. Laboratuar ortamında yer alan kişisel bilgisayarlarda işletim sistemi olarak Windows ailesinden Windows XP Professional kullanılmaktadır. Bu nedenle Etki Alanı oluşturmak için, Windows ailesi sunucu gurubundan Windows Server 003 Enterprise yazılımı tercih edilmiştir (Windows, 003). Tüm yapının Windows ailesinden seçiminde kurulum ve yönetim kolaylığı sağlanması öngörülmüştür. Bu çalışmada uygulamanın gerçekleştirildiği Muğla Üniversitesi Teknik Eğitim Fakültesi nde sunucu kurulumu yapılırken, öncelikle donanım özellikleri yüksek olan kişisel bilgisayarlar belirlenmiştir. Sunucu olarak kullanılacak bilgisayarlara ikişer adet 80 GB sabit disk (HDD) eklenmiştir. HDD ler tek kesimli olarak C: ve D: olarak hazırlanmıştır. C: sürücüsüne Windows Server 003 Enterprise Edition kurulumu yapılmıştır. Bu tip sunucu, kullanabildiği disk alanı, bellek miktarı ve sunduğu servisler açısından tercih edilmiştir. Şekil 3.. de etki alanı sunucusunun sistem özellikleri verilmiştir.

40 Şekil 3.. Etki Alanı sunucusunun sistem özellikleri İşletim sisteminin kurulmasının ardından sunucu, alan kontrolcü olarak düzenlenmiş ve üzerinde Active Directory (etkin dizin) çalışır hale getirilmiştir. Sunucu, Active Directory kurulumu sırasında DNS olarak düzenlenmiştir. DNS Server olarak çalışan TEFSRV isimli sunucunun IP adresi statik olarak ve DNS adresi de dir. Şekil 3.. de sunucunun statik IP için yapılandırılması gösterilmektedir.

41 Şekil 3.. Sunucunun statik IP için yapılandırılması Yapılan düzenlemelerle sunucu, hem alan kontrolcü hem de DNS ve WINS sunucu olarak düzenlenmiş ve üzerine ISS kurularak gerekli uygulamalara hazır hale getirilmiştir. Bu sunucu üzerinde aktif olarak çalışmayan, fakat servise hazır olarak bekletilen SUS bulunmaktadır. Şekil 3.3. de IP adres yönetimi gösterilmiştir. Sunucu kurulumu tamamlandıktan sonra birim akademik ve idari personel ile öğrencilerin kullanıcı hesapları Etkin Dizin e eklenmiştir. Etkin Dizin de Öğrenci ve Akademik İşletim Birimi (OU Operating Unit) dizinleri hazırlanmıştır. Şekil 3.4 de kullanılan yapısal birimler görülmektedir.

42 Şekil 3.3. IP Adres yönetimi ( DNS, DHCP, WINS) Şekil 3.4. Fakültede kullanılan yapısal birimler (Elektronik Bölümü ve Mobilya)

43 Şekil 3.5 de kullanılan yapısal birimlerden bir öğrenciye ait erişim özelliklerinin eklenmesi görülmektedir. Kullanıcı hesapları öğrenci numaraları olacak şekilde eklenmiştir. Böylece öğrencilerin erişim yapacakları yol belirlenmiştir. İlk girişte şifreleri boşluk olarak belirlenmiş olup ilk oturum açma sırasında öğrencilerden şifre değiştirmeleri istenmiştir. Akademik personelin kullanıcı bilgileri, Akademik İşletim Birimi adı altında ad soyad formatında hesaplara eklenmiştir. Şekil 3.5. Fakültedeki bir öğrencinin erişim özelliklerinin eklenmesi Kullanıcı hesapları girildikten sonra öğrencilerin bilgisayar kullanım haklarının sınırlanması, yapılan işlemlerin kaydının tutulması, profillerinin saklanması ve çeşitli günlük (log) lerin tutulması işlemlerinin ayarlanması gerçekleştirilmiştir. Kullanıcı hesaplarının profilleri düzenlenerek masaüstü ayarları, masaüstü simgeleri, belgelerim klasörü, başlat menüsü ayarları ve uygulama dosyaları, klasör yönlendirme politikası ile sunucunun D: sürücüsüne yönlendirilmiştir.

44 Sunucunun D: sürücüsünde oluşturulan PROFILES$ paylaşımı, profillerin saklanması için ayarlanmıştır. Bütün kullanıcıların profilleri, kayıtlı oldukları bölümlerine göre yönlendirilmiştir. Elektronik-Bilgisayar Eğitimi Bölümünde öğrenim gören öğrenciler için \\TEFSRV\PROFILES\STUDENT\ELEKTRONIK\%USERNAME% yolu Group Policy ile belirlenip bütün Elektronik Bilgisayar Eğitimi Bölümü öğrencilerinin profillerine eklenmiştir. Bu işlem sonucu üstte belirtilen elektronik klasörün içinde her öğrencinin profil ve belgeleri güvenli bir şekilde saklanabilecektir. D: sürücüsü, NTFS olarak hazırlandığından kullanıcı hesapları dışında hiç bir hesap sahibi, diğer kullanıcıların belgelerini görme hakkına sahip değildir. Şekil 3.6 da kullanıcı profil yönlendirmesinin yapıldığı ekran görünümü verilmiştir. Şekil 3.6. Kullanıcı profil yönlendirilmesi D: sürücüsünde oluşturulan profillerde her öğrenci hesabı için 00 MB ve sunucuda yapılan kotasyon işlemi ile her kullanıcı için de 00 MB lık alan ayrılmıştır. Akademik personelin profilleri de aynı şekilde C: sürücüsündeki akademik

Üzerinde birden fazla yay-kütle sistemi bulunan eksenel yük etkisi altındaki kirişlerin serbest titreşim analizi

Üzerinde birden fazla yay-kütle sistemi bulunan eksenel yük etkisi altındaki kirişlerin serbest titreşim analizi Makine Teknolojileri Elektronik Dergisi Cilt: 8, No: 3, 011 (1-11) Electronic Journal of Machine Technologies Vol: 8, No: 3, 011 (1-11) TEKNOLOJĐK ARAŞTIRMALAR www.teknolojikarastirmalar.com e-issn:1304-4141

Detaylı

DÖRTGEN DELİKLİ KOMPOZİT LEVHALARDA ELASTO- PLASTİK GERİLME ANALİZİ

DÖRTGEN DELİKLİ KOMPOZİT LEVHALARDA ELASTO- PLASTİK GERİLME ANALİZİ PAMUKKALE ÜNİ VERSİ TESİ MÜHENDİ SLİ K FAKÜLTESİ PAMUKKALE UNIVERSITY ENGINEERING COLLEGE MÜHENDİ SLİ K Bİ L İ MLERİ DERGİ S İ JOURNAL OF ENGINEERING SCIENCES YIL CİLT SAYI SAYFA : 000 : 6 : 1 : 13-19

Detaylı

HOŞGELDİNİZ MIG-MAG GAZALTI KAYNAK PARAMETRELERİ. K ayna K. Sakarya Üniversitesi Teknik Eğitim Fakültesi. Teknolojisi. Teknolojisi

HOŞGELDİNİZ MIG-MAG GAZALTI KAYNAK PARAMETRELERİ. K ayna K. Sakarya Üniversitesi Teknik Eğitim Fakültesi. Teknolojisi. Teknolojisi MIG-MAG GAZALTI KAYNAK PARAMETRELERİ K ayna K K ayna K Teknolojisi Teknolojisi HOŞGELDİNİZ Doç. Dr. Hüseyin UZUN Kaynak Eğitimi Ana Bilim Dalı Başkanı 1 /27 KAYNAK PARAMETRELERİ VE SEÇİMİ Kaynak dikişinin

Detaylı

Burulma (Torsion): Dairesel Kesitli Millerde Gerilme ve Şekil Değiştirmeler

Burulma (Torsion): Dairesel Kesitli Millerde Gerilme ve Şekil Değiştirmeler ifthmechanics OF MAERIALS 009 he MGraw-Hill Companies, In. All rights reserved. - Burulma (orsion): Dairesel Kesitli Millerde Gerilme ve Şekil Değiştirmeler ifthmechanics OF MAERIALS ( τ ) df da Uygulanan

Detaylı

= σ ε = Elastiklik sınırı: Elastik şekil değişiminin görüldüğü en yüksek gerilme değerine denir.

= σ ε = Elastiklik sınırı: Elastik şekil değişiminin görüldüğü en yüksek gerilme değerine denir. ÇEKME DENEYİ Genel Bilgi Çekme deneyi, malzemelerin statik yük altındaki mekanik özelliklerini belirlemek ve malzemelerin özelliklerine göre sınıflandırılmasını sağlamak amacıyla uygulanan, mühendislik

Detaylı

UNİFORM SICAKLIK UYGULANMIŞ METAL MATRİSLİ KOMPOZİT DİSKİN ISIL GERİLME ANALİZİ

UNİFORM SICAKLIK UYGULANMIŞ METAL MATRİSLİ KOMPOZİT DİSKİN ISIL GERİLME ANALİZİ Ordu Üniv. Bil. Tek. Derg., Cilt:3, Sayı:2, 2013,1-17/Ordu Univ. J. Sci. Tech., Vol:3, No:2,2013,1-17 UNİFORM SICAKLIK UYGULANMIŞ METAL MATRİSLİ KOMPOZİT DİSKİN ISIL GERİLME ANALİZİ Faruk ŞEN 1*, Bahadır

Detaylı

PİEZOELEKTRİK YAMALARIN AKILLI BİR KİRİŞİN TİTREŞİM ÖZELLİKLERİNİN BULUNMASINDA ALGILAYICI OLARAK KULLANILMASI ABSTRACT

PİEZOELEKTRİK YAMALARIN AKILLI BİR KİRİŞİN TİTREŞİM ÖZELLİKLERİNİN BULUNMASINDA ALGILAYICI OLARAK KULLANILMASI ABSTRACT PİEZOELEKTRİK YAMALARIN AKILLI BİR KİRİŞİN TİTREŞİM ÖZELLİKLERİNİN BULUNMASINDA ALGILAYICI OLARAK KULLANILMASI Uğur Arıdoğan (a), Melin Şahin (b), Volkan Nalbantoğlu (c), Yavuz Yaman (d) (a) HAVELSAN A.Ş.,

Detaylı

MAK4061 BİLGİSAYAR DESTEKLİ TASARIM

MAK4061 BİLGİSAYAR DESTEKLİ TASARIM MAK4061 BİLGİSAYAR DESTEKLİ TASARIM (Shell Mesh, Bearing Load,, Elastic Support, Tasarım Senaryosunda Link Value Kullanımı, Remote Load, Restraint/Reference Geometry) Shell Mesh ve Analiz: Kalınlığı az

Detaylı

PÜSKÜRTME ŞEKİLLENDİRME (SPRAY FORMING / SPRAY DEPOSITION)

PÜSKÜRTME ŞEKİLLENDİRME (SPRAY FORMING / SPRAY DEPOSITION) PÜSKÜRTME ŞEKİLLENDİRME (SPRAY FORMING / SPRAY DEPOSITION) Püskürtme şekillendirme (PŞ) yöntemi ilk olarak Osprey Ltd. şirketi tarafından 1960 lı yıllarda geliştirilmiştir. Günümüzde püskürtme şekillendirme

Detaylı

THE PRODUCTION OF AA5049 ALLOY SHEETS BY TWIN ROLL CASTING

THE PRODUCTION OF AA5049 ALLOY SHEETS BY TWIN ROLL CASTING AA5049 ALÜMİNYUM ALAŞIMI LEVHALARIN İKİZ MERDANELİ SÜREKLİ DÖKÜM TEKNİĞİ İLE ÜRETİMİ Koray TURBALIOĞLU Teknik Alüminyum San. A.Ş., İstanbul koray.turbalioglu@teknikaluminyum.com.tr ÖZET AA5049 alaşımı

Detaylı

ÇELİK YAPILAR (2+1) Yrd. Doç. Dr. Ali SARIBIYIK

ÇELİK YAPILAR (2+1) Yrd. Doç. Dr. Ali SARIBIYIK ÇELİK YAPILAR (2+1) Yrd. Doç. Dr. Ali SARIBIYIK Dersin Amacı Çelik yapı sistemlerini, malzemelerini ve elemanlarını tanıtarak, çelik yapı hesaplarını kavratmak. Dersin İçeriği Çelik yapı sistemleri, kullanım

Detaylı

BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAK 402 MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI DENEY 9A GERİNİM ÖLÇER KULLANARAK GERİLİM ANALİZİ YAPILMASI

BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAK 402 MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI DENEY 9A GERİNİM ÖLÇER KULLANARAK GERİLİM ANALİZİ YAPILMASI BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAK 40 MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI DENEY 9A GERİNİM ÖLÇER KULLANARAK GERİLİM ANALİZİ YAPILMASI TEORİ Bir noktada oluşan gerinim ve gerilme değerlerini

Detaylı

04.01.2016 LASER İLE KESME TEKNİĞİ

04.01.2016 LASER İLE KESME TEKNİĞİ LASER İLE KESME TEKNİĞİ Laser: (Lightwave Amplification by Stimulated Emission of Radiation) Uyarılmış Işık yayarak ışığın güçlendirilmesi Haz.: Doç.Dr. Ahmet DEMİRER Kaynaklar: 1-M.Kısa, Özel Üretim Teknikleri,

Detaylı

ULUDAĞ ÜNĐVERSĐTESĐ MÜHENDĐSLĐK-MĐMARLIK FAKÜLTESĐ MAKĐNA MÜHENDĐSLĐĞĐ BÖLÜMÜ GENEL MAKĐNE LABORATUARI

ULUDAĞ ÜNĐVERSĐTESĐ MÜHENDĐSLĐK-MĐMARLIK FAKÜLTESĐ MAKĐNA MÜHENDĐSLĐĞĐ BÖLÜMÜ GENEL MAKĐNE LABORATUARI UUDAĞ ÜNĐVRSĐTSĐ MÜNDĐSĐK-MĐMARIK FAKÜTSĐ MAKĐNA MÜNDĐSĐĞĐ BÖÜMÜ GN MAKĐN ABORATUARI STRAĐN GAUG (UZAMA ÖÇR YARDIMI Đ GRĐM ÖÇÜMSĐ DNY GRUBU: ÖĞRNCĐ NO, AD -SOYAD: TSĐM TARĐĐ: DNYĐ YAPTIRAN ÖĞRTĐM MANI:

Detaylı

1. Giriş 2. Yayınma Mekanizmaları 3. Kararlı Karasız Yayınma 4. Yayınmayı etkileyen faktörler 5. Yarı iletkenlerde yayınma 6. Diğer yayınma yolları

1. Giriş 2. Yayınma Mekanizmaları 3. Kararlı Karasız Yayınma 4. Yayınmayı etkileyen faktörler 5. Yarı iletkenlerde yayınma 6. Diğer yayınma yolları 1. Giriş 2. Yayınma Mekanizmaları 3. Kararlı Karasız Yayınma 4. Yayınmayı etkileyen faktörler 5. Yarı iletkenlerde yayınma 6. Diğer yayınma yolları Sol üstte yüzey seftleştirme işlemi uygulanmış bir çelik

Detaylı

Hibrit ve Çelik Kablolu Köprülerin Dinamik Davranışlarının Karşılaştırılması

Hibrit ve Çelik Kablolu Köprülerin Dinamik Davranışlarının Karşılaştırılması 1 Hibrit ve Çelik Kablolu Köprülerin Dinamik Davranışlarının Karşılaştırılması Arş. Gör. Murat Günaydın 1 Doç. Dr. Süleyman Adanur 2 Doç. Dr. Ahmet Can Altunışık 2 Doç. Dr. Mehmet Akköse 2 1-Gümüşhane

Detaylı

BİLECİK ŞEYH EDEBALİ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNE VE İMALAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ

BİLECİK ŞEYH EDEBALİ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNE VE İMALAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BİLECİK ŞEYH EDEBALİ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNE VE İMALAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MÜHENDİSLİKTE DENEYSEL METOTLAR II DOĞRUSAL ISI İLETİMİ DENEYİ 1.Deneyin Adı: Doğrusal ısı iletimi deneyi..

Detaylı

İstanbul Teknik Üniversitesi Uçak ve Uzay Bilimleri Fakültesi

İstanbul Teknik Üniversitesi Uçak ve Uzay Bilimleri Fakültesi İstanbul Teknik Üniversitesi Uçak ve Uzay Bilimleri Fakültesi Maslak,34469 İstanbul UCK 328 YAPI TASARIMI Prof. Dr. Zahit Mecitoğlu ÖDEV-II: İTÜ hafif ticari helikopteri için iniş takımı analizi 110030011

Detaylı

E. Özkaya, Değişik sınır şartlarına sahip kütle kiriş sistemlerinin nonlineer titreşimleri, Celal

E. Özkaya, Değişik sınır şartlarına sahip kütle kiriş sistemlerinin nonlineer titreşimleri, Celal Prof.Erdoğan ÖZKAYA ÖĞRENİM DURUMU Derece Üniversite Bölüm / Program Yıllar Lisans Dokuz Eylül Üniversitesi Makine Mühendisliği 99 Y. Lisans Celal Bayar Üniversitesi Makine Mühendisliği 99 Doktora Dokuz

Detaylı

KALIN CİDARLI SİLİNDİR

KALIN CİDARLI SİLİNDİR - 1 - YILDIZ TEKNİK ÜNİVESİTESİ MAKİNA FAKÜLTESİ MAKİNA MÜENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MEKANİK ANABİLİM DALI 006-007 ÖĞETİM YILI BAA YAIYILI LABOATUVA FÖYÜ KALIN CİDALI SİLİNDİ Deneyi Yapan Öğrencinin: Adı ve Soyadı

Detaylı

ÇELİK YAPILARDA BİRLEŞİM ARAÇLARI

ÇELİK YAPILARDA BİRLEŞİM ARAÇLARI ÇELİK YAPILARDA BİRLEŞİM ARAÇLARI Çelik yapılarda kullanılan birleşim araçları; 1. Bulon ( cıvata) 2. Kaynak 3. Perçin Öğr. Gör. Mustafa EFİLOĞLU 1 KAYNAKLAR Aynı yada benzer alaşımlı metallerin yüksek

Detaylı

Prof.Dr. BEYTULLAH TEMEL

Prof.Dr. BEYTULLAH TEMEL Prof.Dr. BEYTULLAH TEMEL ÖZGEÇMİŞ DOSYASI KİŞİSEL BİLGİLER Doğum Yılı : Doğum Yeri : Sabit Telefon : Faks : E-Posta Adresi : Web Adresi : Posta Adresi : 1964 Maraşlı T: 322 3386084 2041 F: 322 3386702

Detaylı

Doç. Dr. Mehmet ÇEVİK

Doç. Dr. Mehmet ÇEVİK Doç. Dr. Mehmet ÇEVİK ÖĞRENİM DURUMU Derece Üniversite Bölüm / Program Yıllar Lisans Boğaziçi Üniversitesi İnşaat Mühendisliği 986-990 Y. Lisans Boğaziçi Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, İnşaat Mühendisliği

Detaylı

DOKUMA BAZALT-CAM VE FINDIK KABUĞU TAKVİYELİ POLİMER KOMPOZİTLERİNİN EĞİLME DAYANIMI VE ISI GEÇİRGENLİKLERİNİN İNCELENMESİ

DOKUMA BAZALT-CAM VE FINDIK KABUĞU TAKVİYELİ POLİMER KOMPOZİTLERİNİN EĞİLME DAYANIMI VE ISI GEÇİRGENLİKLERİNİN İNCELENMESİ İstanbul Ticaret Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi Yıl: 10 Sayı: 20 Güz 201 s.119-126 DOKUMA BAZALT-CAM VE FINDIK KABUĞU TAKVİYELİ POLİMER KOMPOZİTLERİNİN EĞİLME DAYANIMI VE ISI GEÇİRGENLİKLERİNİN İNCELENMESİ

Detaylı

T.C. BİLECİK ŞEYH EDEBALİ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNE VE İMALAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MIM331 MÜHENDİSLİKTE DENEYSEL METODLAR DERSİ

T.C. BİLECİK ŞEYH EDEBALİ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNE VE İMALAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MIM331 MÜHENDİSLİKTE DENEYSEL METODLAR DERSİ T.C. BİLECİK ŞEYH EDEBALİ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNE VE İMALAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MIM331 MÜHENDİSLİKTE DENEYSEL METODLAR DERSİ 3 NOKTA EĞME DENEY FÖYÜ ÖĞRETİM ÜYESİ YRD.DOÇ.DR.ÖMER KADİR

Detaylı

BİLECİK ŞEYH EDEBALİ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNE VE İMALAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ

BİLECİK ŞEYH EDEBALİ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNE VE İMALAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BİLECİK ŞEYH EDEBALİ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNE VE İMALAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MÜHENDİSLİKTE DENEYSEL METOTLAR II ZAMANA BAĞLI ISI İLETİMİ 1.Deneyin Adı: Zamana bağlı ısı iletimi. 2. Deneyin

Detaylı

BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAK 402 MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI DENEY - 3 ÜÇ NOKTALI EĞİLME DENEYİ

BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAK 402 MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI DENEY - 3 ÜÇ NOKTALI EĞİLME DENEYİ BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAK 402 MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI DENEY - 3 ÜÇ NOKTALI EĞİLME DENEYİ GİRİŞ Yapılan herhangi bir mekanik tasarımda kullanılacak malzemelerin belirlenmesi

Detaylı

ÖNDER BİLGİSAYAR KURSU. Sistem ve Ağ Uzmanlığı Eğitimi İçeriği

ÖNDER BİLGİSAYAR KURSU. Sistem ve Ağ Uzmanlığı Eğitimi İçeriği ÖNDER BİLGİSAYAR KURSU Sistem ve Ağ Uzmanlığı Eğitimi İçeriği BÖLÜM 1 KİŞİSEL BİLGİSAYAR DONANIMI 1.1. Kişisel Bilgisayarlar ve Uygulamalar Bilgisayarların Kullanım Şekli ve Yeri Bilgisayar Tipleri (Sunucular,

Detaylı

YTÜMAKiNE * A305teyim.com

YTÜMAKiNE * A305teyim.com YTÜMAKiNE * A305teyim.com KONU: Kalın Sacların Kaynağı BİRLEŞTİRME YÖNTEMLERİ ÖDEVİ Kaynak Tanımı : Aynı veya benzer cinsten iki malzemeyi ısı, basınç veya her ikisini birden kullanarak, ilave bir malzeme

Detaylı

Windows İşletim Sistemi

Windows İşletim Sistemi Windows İşletim Sistemi Bilgisayar (Özellikler) Bilgisayarınızın özelliklerini görüntülemek için : Masaüstünde Bilgisayar simgesine sağ tıklayarak Özellikler e tıklayın. Çıkan pencerede bilgisayarınızda

Detaylı

İÇERİSİ BETON İLE DOLDURULMUŞ ÇELİK BORU YAPI ELEMANLARININ DAYANIMININ ARAŞTIRILMASI ÖZET

İÇERİSİ BETON İLE DOLDURULMUŞ ÇELİK BORU YAPI ELEMANLARININ DAYANIMININ ARAŞTIRILMASI ÖZET İÇERİSİ BETON İLE DOLDURULMUŞ ÇELİK BORU YAPI ELEMANLARININ DAYANIMININ ARAŞTIRILMASI Cemal EYYUBOV *, Handan ADIBELLİ ** * Erciyes Üniv., Müh. Fak. İnşaat Müh.Böl., Kayseri-Türkiye Tel(0352) 437 49 37-38/

Detaylı

Posta Adresi: Sakarya Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi İnşaat Mühendisliği Bölümü, 54187 Esentepe Kampüsü/Sakarya

Posta Adresi: Sakarya Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi İnşaat Mühendisliği Bölümü, 54187 Esentepe Kampüsü/Sakarya DİNAMİK YÜKLER ETKİSİ ALTINDAKİ ÜSTYAPI-ZEMİN ORTAK SİSTEMİNİN EMPEDANS FONKSİYONLARINA DAYALI ÇÖZÜMÜ SUBSTRUCTURING ANALYSIS BASED ON IMPEDANCE FUNCTIONS FOR SOIL-STRUCTURE COUPLING SYSTEM SUBJECTED TO

Detaylı

MAK 305 MAKİNE ELEMANLARI-1

MAK 305 MAKİNE ELEMANLARI-1 MAK 305 MAKİNE ELEMANLARI-1 5.BÖLÜM Bağlama Elemanları Kaynak Bağlantıları Doç.Dr. Ali Rıza Yıldız 1 BU SLAYTTAN EDİNİLMESİ BEKLENEN BİLGİLER Bağlama Elemanlarının Tanımı ve Sınıflandırılması Kaynak Bağlantılarının

Detaylı

Güçlendirme Alternatiflerinin Doğrusal Olmayan Analitik Yöntemlerle İrdelenmesi

Güçlendirme Alternatiflerinin Doğrusal Olmayan Analitik Yöntemlerle İrdelenmesi YDGA2005 - Yığma Yapıların Deprem Güvenliğinin Arttırılması Çalıştayı, 17 Şubat 2005, Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Ankara. Güçlendirme Alternatiflerinin Doğrusal Olmayan Analitik Yöntemlerle İrdelenmesi

Detaylı

BİLGİSAYAR DESTEKLİ TASARIM HAFTA 6 COSMOSWORKS İLE ANALİZ

BİLGİSAYAR DESTEKLİ TASARIM HAFTA 6 COSMOSWORKS İLE ANALİZ BİLGİSAYAR DESTEKLİ TASARIM HAFTA 6 COSMOSWORKS İLE ANALİZ Makine parçalarının ve/veya eş çalışan makine parçalarından oluşan mekanizma veya sistemlerin tasarımlarında önemli bir aşama olan ve tasarıma

Detaylı

2. Amaç: Çekme testi yapılarak malzemenin elastiklik modülünün bulunması

2. Amaç: Çekme testi yapılarak malzemenin elastiklik modülünün bulunması 1. Deney Adı: ÇEKME TESTİ 2. Amaç: Çekme testi yapılarak malzemenin elastiklik modülünün bulunması Mühendislik tasarımlarının en önemli özelliklerinin başında öngörülebilir olmaları gelmektedir. Öngörülebilirliğin

Detaylı

BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAK 402 MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI DENEY 9B - BURULMA DENEYİ

BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAK 402 MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI DENEY 9B - BURULMA DENEYİ BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAK 402 MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI DENEY 9B - BURULMA DENEYİ GİRİŞ Mekanik tasarım yaparken öncelikli olarak tasarımda kullanılması düşünülen malzemelerin

Detaylı

2009 Kasım. www.guven-kutay.ch MUKAVEMET DEĞERLERİ ÖRNEKLER. 05-5a. M. Güven KUTAY. 05-5a-ornekler.doc

2009 Kasım. www.guven-kutay.ch MUKAVEMET DEĞERLERİ ÖRNEKLER. 05-5a. M. Güven KUTAY. 05-5a-ornekler.doc 2009 Kasım MUKAVEMET DEĞERLERİ ÖRNEKLER 05-5a M. Güven KUTAY 05-5a-ornekler.doc İ Ç İ N D E K İ L E R 5. MUKAVEMET HESAPLARI İÇİN ÖRNEKLER...5.3 5.1. 1. Grup örnekler...5.3 5.1.1. Örnek 1, aturalı mil

Detaylı

Doç. Dr. Mehmet ÇEVİK

Doç. Dr. Mehmet ÇEVİK Doç. Dr. Mehmet ÇEVİK ÖĞRENİM DURUMU Derece Üniversite Bölüm / Program Yıllar Lisans Boğaziçi Üniversitesi İnşaat Mühendisliği 986-990 Y. Lisans Boğaziçi Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, İnşaat Mühendisliği

Detaylı

Elektron ışını ile şekil verme. Prof. Dr. Akgün ALSARAN

Elektron ışını ile şekil verme. Prof. Dr. Akgün ALSARAN Elektron ışını ile şekil verme Prof. Dr. Akgün ALSARAN Elektron ışını Elektron ışını, bir ışın kaynağından yaklaşık aynı hızla aynı doğrultuda hareket eden elektronların akımıdır. Yüksek vakum içinde katod

Detaylı

MIG-MAG GAZALTI KAYNAĞINDA KAYNAK PAMETRELERİ VE SEÇİMİ

MIG-MAG GAZALTI KAYNAĞINDA KAYNAK PAMETRELERİ VE SEÇİMİ MIG-MAG GAZALTI KAYNAĞINDA KAYNAK PAMETRELERİ VE SEÇİMİ Prof. Dr. Ramazan YILMAZ Sakarya Üniversitesi, Teknoloji Fakültesi, Metalurji ve Malzeme Mühendisliği Bölümü Esentepe Kampüsü, 54187, SAKARYA Kaynak

Detaylı

Kürleşme sıcaklığı ve süresinin cam/polyester kompozit kirişlerin serbest titreşim ve burkulma davranışına etkileri

Kürleşme sıcaklığı ve süresinin cam/polyester kompozit kirişlerin serbest titreşim ve burkulma davranışına etkileri Kürleşme sıcaklığı ve süresinin cam/polyester kompozit kirişlerin serbest titreşim ve burkulma davranışına etkileri B. Beylergil* İzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsü İzmir Özet Bu çalışmada, kürleşme sıcaklığı

Detaylı

MALZEME BİLGİSİ DERS 7 DR. FATİH AY. www.fatihay.net fatihay@fatihay.net

MALZEME BİLGİSİ DERS 7 DR. FATİH AY. www.fatihay.net fatihay@fatihay.net MALZEME BİLGİSİ DERS 7 DR. FATİH AY www.fatihay.net fatihay@fatihay.net GEÇEN HAFTA KRİSTAL KAFES NOKTALARI KRİSTAL KAFES DOĞRULTULARI KRİSTAL KAFES DÜZLEMLERİ DOĞRUSAL VE DÜZLEMSEL YOĞUNLUK KRİSTAL VE

Detaylı

Tabakalı Kompozit Plakların Sonlu Farklar Yöntemi ile Statik Analizi Static Analysis of Laminated Composite Plates by Finite Difference Method

Tabakalı Kompozit Plakların Sonlu Farklar Yöntemi ile Statik Analizi Static Analysis of Laminated Composite Plates by Finite Difference Method Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi Cilt 17, Sayı 1, 2011, Sayfa 51-62 Tabakalı Kompozit Plakların Sonlu Farklar Yöntemi ile Statik Analizi Static Analysis of Laminated Composite Plates

Detaylı

R d N 1 N 2 N 3 N 4 /2 /2

R d N 1 N 2 N 3 N 4 /2 /2 . SÜREKLİ TEELLER. Giriş Kolon yüklerinin büyük ve iki kolonun birbirine yakın olmasından dolayı yapılacak tekil temellerin çakışması halinde veya arsa sınırındaki kolon için eksantrik yüklü tekil temel

Detaylı

TOKLUK VE KIRILMA. Doç.Dr.Salim ŞAHĠN

TOKLUK VE KIRILMA. Doç.Dr.Salim ŞAHĠN TOKLUK VE KIRILMA Doç.Dr.Salim ŞAHĠN TOKLUK Tokluk bir malzemenin kırılmadan önce sönümlediği enerjinin bir ölçüsüdür. Bir malzemenin kırılmadan bir darbeye dayanması yeteneği söz konusu olduğunda önem

Detaylı

ÖĞRENME FAALİYETİ 1 ÖĞRENME FAALİYETİ - 1 1.TOZALTI KAYNAĞI

ÖĞRENME FAALİYETİ 1 ÖĞRENME FAALİYETİ - 1 1.TOZALTI KAYNAĞI ÖĞRENME FAALİYETİ 1 ÖĞRENME FAALİYETİ - 1 AMAÇ Bu faaliyet sonucunda uygun ortam sağlandığında tekniğe uygun olarak tozaltı kaynağı ile çeliklerin yatayda küt-ek kaynağını yapabileceksiniz. ARAŞTIRMA Toz

Detaylı

MASA ÜSTÜ 3 EKSEN CNC DÜZ DİŞLİ AÇMA TEZGAHI TASARIMI ve PROTOTİP İMALATI

MASA ÜSTÜ 3 EKSEN CNC DÜZ DİŞLİ AÇMA TEZGAHI TASARIMI ve PROTOTİP İMALATI MASA ÜSTÜ 3 EKSEN CNC DÜZ DİŞLİ AÇMA TEZGAHI TASARIMI ve PROTOTİP İMALATI Salih DAĞLI Önder GÜNGÖR Prof. Dr. Kerim ÇETİNKAYA Karabük Üniversitesi Tasarım ve Konstrüksiyon Öğretmenliği ÖZET Bu çalışmada

Detaylı

CETP KOMPOZİTLERİN DELİNMELERİNDEKİ İTME KUVVETİNİN ANFIS İLE MODELLENMESİ MURAT KOYUNBAKAN ALİ ÜNÜVAR OKAN DEMİR

CETP KOMPOZİTLERİN DELİNMELERİNDEKİ İTME KUVVETİNİN ANFIS İLE MODELLENMESİ MURAT KOYUNBAKAN ALİ ÜNÜVAR OKAN DEMİR CETP KOMPOZİTLERİN DELİNMELERİNDEKİ İTME KUVVETİNİN ANFIS İLE MODELLENMESİ MURAT KOYUNBAKAN ALİ ÜNÜVAR OKAN DEMİR Çalışmanın amacı. SUNUM PLANI Çalışmanın önemi. Deney numunelerinin üretimi ve özellikleri.

Detaylı

KAZAN ÇELİKLERİNİN KAYNAK KABİLİYETİ 1. Kazan Çeliklerinin Özellikleri

KAZAN ÇELİKLERİNİN KAYNAK KABİLİYETİ 1. Kazan Çeliklerinin Özellikleri KAZAN ÇELİKLERİNİN KAYNAK KABİLİYETİ 1. Kazan Çeliklerinin Özellikleri Buhar kazanlarının, ısı değiştiricilerinin imalatında kullanılan saclara, genelde kazan sacı adı verilir. Kazan saclarının, çekme

Detaylı

Derin Çekme İşlemi Üzerine Kalıp Geometrisinin Etkisinin Sonlu Elemanlar Analizi

Derin Çekme İşlemi Üzerine Kalıp Geometrisinin Etkisinin Sonlu Elemanlar Analizi KSU Mühendislik Bilimleri Dergisi, 16(1),2013 43 KSU. Journal of Engineering Sciences, 16(1),2013 Derin Çekme İşlemi Üzerine Kalıp Geometrisinin Etkisinin Sonlu Elemanlar Analizi Vedat TAŞDEMİR 1 * 1 Kahramanmaraş

Detaylı

Bilgisayar Ağları ve Türleri

Bilgisayar Ağları ve Türleri Bilgisayar Ağları ve Türleri Bilgisayar ağı, birbirlerine bağlı ve birbirleri arasında metin, ses, sabit ve hareketli görüntü aktarımı yapabilen bilgisayarların oluşturduğu yapıdır. Ağlar sadece bilgisayarlardan

Detaylı

Kaynaklanmış Farklı Çeliklerin Yorulma ve Kırılma Analizlerinin Sonlu Elemanlar Yöntemi ile Gerçekleştirilmesi

Kaynaklanmış Farklı Çeliklerin Yorulma ve Kırılma Analizlerinin Sonlu Elemanlar Yöntemi ile Gerçekleştirilmesi Makine Teknolojileri Elektronik Dergisi Cilt: 7, No: 4, 2010 (1-11) Electronic Journal of Machine Technologies Vol: 7, No: 4, 2010 (1-11) TEKNOLOJĐK ARAŞTIRMALAR www.teknolojikarastirmalar.com e-issn:1304-4141

Detaylı

ATOM HAREKETLERİ ve ATOMSAL YAYINIM

ATOM HAREKETLERİ ve ATOMSAL YAYINIM ATOM HAREKETLERİ ve ATOMSAL YAYINIM 1. Giriş Malzemelerde üretim ve uygulama sırasında görülen katılaşma, çökelme, yeniden kristalleşme, tane büyümesi gibi olaylar ile kaynak, lehim, sementasyon gibi işlemler

Detaylı

TEKNOLOJİK ARAŞTIRMALAR

TEKNOLOJİK ARAŞTIRMALAR www.teknolojikarastirmalar.org ISSN:1304-4141 Makine Teknolojileri Elektronik Dergisi 2004 (2) 50-55 TEKNOLOJİK ARAŞTIRMALAR Teknik Not Civata-Somun bağlantı sistemlerinde temas gerilmelerinin üç boyutlu

Detaylı

KOMPOZİTLER Sakarya Üniversitesi İnşaat Mühendisliği

KOMPOZİTLER Sakarya Üniversitesi İnşaat Mühendisliği Başlık KOMPOZİTLER Sakarya Üniversitesi İnşaat Mühendisliği Tanım İki veya daha fazla malzemenin, iyi özelliklerini bir araya toplamak ya da ortaya yeni bir özellik çıkarmak için, mikro veya makro seviyede

Detaylı

HT-350 ISIL İLETKETLİK EĞİTİM SETİ DENEY FÖYLERİ

HT-350 ISIL İLETKETLİK EĞİTİM SETİ DENEY FÖYLERİ HT-350 ISIL İLETKETLİK EĞİTİM SETİ DENEY FÖYLERİ DENEYSAN EĞİTİM CİHAZLARI SANAYİ VE TİCARET LTD. ŞTİ. Küçük Sanayi sitesi 12 Ekim Cad. 52.Sok. No:18/ABALIKESİR Tel:0266 2461075 Faks:0266 2460948http://www.deneysan.com

Detaylı

AKSLAR ve MİLLER. DEÜ Makina Elemanlarına Giriş Ç. Özes, M. Belevi, M. Demirsoy

AKSLAR ve MİLLER. DEÜ Makina Elemanlarına Giriş Ç. Özes, M. Belevi, M. Demirsoy AKSLAR ve MİLLER AKSLAR MİLLER Eksenel kuvvetlerde her iki elemanda çekmeye veya basmaya zorlanabilirler. Her iki elemanda içi dolu veya boş imal edilirler. Eksen durumlarına göre Genel olarak düz elemanlardır

Detaylı

3.KABARTILI DİRENÇ KAYNAĞI. 05.05.2015 Dr.Salim ASLANLAR 1

3.KABARTILI DİRENÇ KAYNAĞI. 05.05.2015 Dr.Salim ASLANLAR 1 3.KABARTILI DİRENÇ KAYNAĞI 05.05.2015 Dr.Salim ASLANLAR 1 KABARTILI DİRENÇ KAYNAĞI Kabartılı direnç kaynağı, seri imalat için ekonomik bir birleştirme yöntemidir. Uygulamadan yararlanılarak, çoğunlukla

Detaylı

Journal of Engineering and Natural Sciences Mühendislik ve Fen Bilimleri Dergisi

Journal of Engineering and Natural Sciences Mühendislik ve Fen Bilimleri Dergisi Journal of Engineering and Natural Sciences Mühendislik ve Fen Bilimleri Dergisi Sigma / FREE VIBRATION ANAYSIS OF BEAMS SUBJECTED TO AXIA OAD UNDER VARIOUS BOUNDARY CONDITIONS Mesut ŞİMŞEK * Yıldız Teknik

Detaylı

1 MAKİNE ELEMANLARINDA TEMEL KAVRAMLAR VE BİRİM SİSTEMLERİ

1 MAKİNE ELEMANLARINDA TEMEL KAVRAMLAR VE BİRİM SİSTEMLERİ İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ III Bölüm 1 MAKİNE ELEMANLARINDA TEMEL KAVRAMLAR VE BİRİM SİSTEMLERİ 11 1.1. SI Birim Sistemi 12 1.2. Boyut Analizi 16 1.3. Temel Bilgiler 17 1.4.Makine Elemanlarına Giriş 17 1.4.1 Makine

Detaylı

ÇALIŞMA SORULARI 1) Yukarıdaki şekilde AB ve BC silindirik çubukları B noktasında birbirleriyle birleştirilmişlerdir, AB çubuğunun çapı 30 mm ve BC çubuğunun çapı ise 50 mm dir. Sisteme A ucunda 60 kn

Detaylı

Viskoelastik Malzemeye Sahip Eksenel Dönel Simetrik Problemlerin Dinamik Analizi

Viskoelastik Malzemeye Sahip Eksenel Dönel Simetrik Problemlerin Dinamik Analizi Çukurova Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, 27(1), ss. 13-22, Haziran 2012 Çukurova University Journal of the Faculty of Engineering and Architecture, 27(1), pp. 13-22, June 2012 Viskoelastik

Detaylı

PLC (Programlanabilir Kontrol Cihazı) TABANLI SİSTEMLERİN İNTERNET ÜZERİNDEN İZLENMESİ

PLC (Programlanabilir Kontrol Cihazı) TABANLI SİSTEMLERİN İNTERNET ÜZERİNDEN İZLENMESİ PLC (Programlanabilir Kontrol Cihazı) TABANLI SİSTEMLERİN İNTERNET ÜZERİNDEN İZLENMESİ Derya Birant, Alp Kut Dokuz Eylül Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü İÇERİK Giriş PLC nedir? PLC lerin Uygulama

Detaylı

ÇATI KONSTRÜKSİYONLARINDA GAZBETON UYGULAMALARI Doç.Dr.Oğuz Cem Çelik İTÜ Mimarlık Fakültesi Yapı Statiği ve Betonarme Birimi

ÇATI KONSTRÜKSİYONLARINDA GAZBETON UYGULAMALARI Doç.Dr.Oğuz Cem Çelik İTÜ Mimarlık Fakültesi Yapı Statiği ve Betonarme Birimi ÇATI KONSTRÜKSİYONLARINDA GAZBETON UYGULAMALARI Doç.Dr.Oğuz Cem Çelik İTÜ Mimarlık Fakültesi Yapı Statiği ve Betonarme Birimi ÖZET Donatılı gazbeton çatı panellerinin çeşitli çatı taşıyıcı sistemlerinde

Detaylı

Paslanmaz Çelik Gövde. Yalıtım Sargısı. Katalizör Yüzey Tabakası. Egzoz Emisyonları: Su Karbondioksit Azot

Paslanmaz Çelik Gövde. Yalıtım Sargısı. Katalizör Yüzey Tabakası. Egzoz Emisyonları: Su Karbondioksit Azot Paslanmaz Çelik Gövde Yalıtım Sargısı Egzoz Emisyonları: Su Karbondioksit Azot Katalizör Yüzey Tabakası Egzoz Gazları: Hidrokarbonlar Karbon Monoksit Azot Oksitleri Bu bölüme kadar, açıkça ifade edilmese

Detaylı

MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ MÜFREDATI

MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ MÜFREDATI SINIF-DÖNEM : 1. Sınıf - Güz DERS KODU MATH 101 PHYS 101 CHEM 101 MCE 101 MCE 103 ENG 101 TDL 101 Matematik I Calculus I Z 4 0 6 Fizik I Physics I Z 3 2 6 Genel Kimya General Chemistry Z 3 0 5 Makina Mühendisliğine

Detaylı

KARADENİZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ MADEN MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MADEN İŞLETME LABORATUVARI

KARADENİZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ MADEN MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MADEN İŞLETME LABORATUVARI DENEY ADI: EĞİLME (BÜKÜLME) DAYANIMI TANIM: Eğilme dayanımı (bükülme dayanımı veya parçalanma modülü olarak da bilinir), bir malzemenin dış fiberinin çekme dayanımının ölçüsüdür. Bu özellik, silindirik

Detaylı

T.C. KTO KARATAY ÜNİVERSİTESİ MEKATRONİK MÜHENDİSLİĞİ

T.C. KTO KARATAY ÜNİVERSİTESİ MEKATRONİK MÜHENDİSLİĞİ T.C. KTO KARATAY ÜNİVERSİTESİ MEKATRONİK MÜHENDİSLİĞİ Aktif Titreşim Kontrolü için Bir Yapının Sonlu Elemanlar Yöntemi ile Modelinin Elde Edilmesi ve PID, PPF Kontrolcü Tasarımları Arş.Gör. Erdi GÜLBAHÇE

Detaylı

EKLER EK 12UY0106-5/A4-1:

EKLER EK 12UY0106-5/A4-1: Yayın Tarihi: 26/12/2012 Rev. :01 EKLER EK 12UY0106-5/A4-1: nin Kazandırılması için Tavsiye Edilen Eğitime İlişkin Bilgiler Bu birimin kazandırılması için aşağıda tanımlanan içeriğe sahip bir eğitim programının

Detaylı

Abs tract: Key Words: Meral ÖZEL Nesrin İLGİN

Abs tract: Key Words: Meral ÖZEL Nesrin İLGİN Nesrin ilgin:sablon 02.01.2013 14:49 Page 27 Periyodik Sınır Şartlarına Maruz Kalan Çok Katmanlı Duvarlarda Sıcaklık Dağılımının ANSYS'de Analizi Meral ÖZEL Nesrin İLGİN Abs tract: ÖZET Bu çalışmada, çok

Detaylı

EKLER. EK 12UY0106-4/A5-2: Yeterlilik Biriminin Ölçme ve Değerlendirmesinde Kullanılacak Kontrol Listesi

EKLER. EK 12UY0106-4/A5-2: Yeterlilik Biriminin Ölçme ve Değerlendirmesinde Kullanılacak Kontrol Listesi EKLER EK 12UY0106-4/A5-1: nin Kazandırılması için Tavsiye Edilen Eğitime İlişkin Bilgiler Bu birimin kazandırılması için aşağıda tanımlanan içeriğe sahip bir eğitim programının tamamlanması tavsiye edilir.

Detaylı

TEKNOLOJİNİN BİLİMSEL İLKELERİ. Bölüm-4 MALZEMELERDE ÇEKME-BASMA - KESME GERİLMELERİ VE YOUNG MODÜLÜ. 4.1. Malzemelerde Zorlanma ve Gerilme Şekilleri

TEKNOLOJİNİN BİLİMSEL İLKELERİ. Bölüm-4 MALZEMELERDE ÇEKME-BASMA - KESME GERİLMELERİ VE YOUNG MODÜLÜ. 4.1. Malzemelerde Zorlanma ve Gerilme Şekilleri Bölüm-4 MALZEMELERDE ÇEKME-BASMA - KESME GERİLMELERİ VE YOUNG MODÜLÜ 4.1. Malzemelerde Zorlanma ve Gerilme Şekilleri Malzemeler genel olarak 3 çeşit zorlanmaya maruzdurlar. Bunlar çekme, basma ve kesme

Detaylı

Uzaktan Kurulum Kılavuzu

Uzaktan Kurulum Kılavuzu Uzaktan Kurulum Kılavuzu Uzak yönetim konsolu aracılığı ile ShadowProtect kurulumu ve yönetimi. Sürüm: 4.0+ Tarih: 30.03.2011 Copyright StorageCraft Technology Corporation 2008 Sayfa 1 / 10 ShadowProtect

Detaylı

BİR OFİS İÇİN TERMAL KONFOR ANALİZİNİN HESAPLAMALI AKIŞKANLAR DİNAMİĞİ YÖNTEMİ İLE MODELLENMESİ VE SAYISAL ÇÖZÜMÜ

BİR OFİS İÇİN TERMAL KONFOR ANALİZİNİN HESAPLAMALI AKIŞKANLAR DİNAMİĞİ YÖNTEMİ İLE MODELLENMESİ VE SAYISAL ÇÖZÜMÜ BİR OFİS İÇİN TERMAL KONFOR ANALİZİNİN HESAPLAMALI AKIŞKANLAR DİNAMİĞİ YÖNTEMİ İLE MODELLENMESİ VE SAYISAL ÇÖZÜMÜ Hazırlayan : Kadir ÖZDEMİR No : 4510910013 Tarih : 25.11.2014 KONULAR 1. ÖZET...2 2. GİRİŞ.........3

Detaylı

Sıvı Depolarının Statik ve Dinamik Hesapları

Sıvı Depolarının Statik ve Dinamik Hesapları Sıvı Depolarının Statik ve Dinamik Hesapları Bu konuda yapmış olduğumuz yayınlardan derlenen ön bilgiler ve bunların listesi aşağıda sunulmaktadır. Bu başlık altında depoların pratik hesaplarına ilişkin

Detaylı

MKT 204 MEKATRONİK YAPI ELEMANLARI

MKT 204 MEKATRONİK YAPI ELEMANLARI MKT 204 MEKATRONİK YAPI ELEMANLARI 2013-2014 Bahar Yarıyılı Kocaeli Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Mekatronik Mühendisliği Bölümü Yrd. Doç. Dr. Egemen Avcu Makine Bir veya birçok fonksiyonu (güç iletme,

Detaylı

Yığma yapı elemanları ve bu elemanlardan temel taşıyıcı olan yığma duvarlar ve malzeme karakteristiklerinin araştırılması

Yığma yapı elemanları ve bu elemanlardan temel taşıyıcı olan yığma duvarlar ve malzeme karakteristiklerinin araştırılması Yığma yapı elemanları ve bu elemanlardan temel taşıyıcı olan yığma duvarlar ve malzeme karakteristiklerinin araştırılması Farklı sonlu eleman tipleri ve farklı modelleme teknikleri kullanılarak yığma duvarların

Detaylı

ISI İLETİM KATSAYISININ BELİRLENMESİ DENEYİ

ISI İLETİM KATSAYISININ BELİRLENMESİ DENEYİ MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ LABORATUARI II DERSİ ISI İLETİM KATSAYISININ BELİRLENMESİ DENEYİ Hazırlayan Doç.Dr. Nedim SÖZBİR 2014, SAKARYA 1.DENEYİN AMACI ISI İLETİM KATSAYISININ BELİRLENMESİ DENEYİ Değişik malzemelerden

Detaylı

UZAYSAL VE DOLU GÖVDELİ AŞIKLARIN ÇELİK ÇATI AĞIRLIĞINA ETKİSİNİN İNCELENMESİ

UZAYSAL VE DOLU GÖVDELİ AŞIKLARIN ÇELİK ÇATI AĞIRLIĞINA ETKİSİNİN İNCELENMESİ UZAYSAL VE DOLU GÖVDELİ AŞIKLARIN ÇELİK ÇATI AĞIRLIĞINA ETKİSİNİN İNCELENMESİ Mutlu SEÇER* ve Özgür BOZDAĞ* *Dokuz Eylül Üniv., Müh. Fak., İnşaat Müh. Böl., İzmir ÖZET Bu çalışmada, ülkemizde çelik hal

Detaylı

METALURJİ VE MALZEME MÜH. LAB VE UYG. DERSİ FÖYÜ

METALURJİ VE MALZEME MÜH. LAB VE UYG. DERSİ FÖYÜ METALURJİ VE MALZEME MÜH. LAB VE UYG. DERSİ FÖYÜ ALIN KAYNAKLI LEVHASAL BAĞLANTILARIN ÇEKME TESTLERİ A- DENEYİN ÖNEMİ ve AMACI Malzemelerin mekanik davranışlarını incelemek ve yapılarıyla özellikleri arasındaki

Detaylı

ISI ĠLETĠM KATSAYISININ TESPĠTĠ DENEY FÖYÜ

ISI ĠLETĠM KATSAYISININ TESPĠTĠ DENEY FÖYÜ T.C ONDOKUZ MAYIS ÜNĠVERSĠTESĠ MÜHENDĠSLĠK FAKÜLTESĠ MAKĠNA MÜHENDĠSLĠĞĠ BÖLÜMÜ ISI ĠLETĠM KATSAYISININ TESPĠTĠ DENEY FÖYÜ HAZIRLAYAN: Prof. Dr. Aydın DURMUġ SAMSUN Deney 1: Doğrusal Isı Ġletimi Deneyi

Detaylı

KAFES TİPİ YELKAPAN KULELERİNIN RÜZGAR YÜKÜ ALTINDA MUKAVEMET ANALİZLERİ

KAFES TİPİ YELKAPAN KULELERİNIN RÜZGAR YÜKÜ ALTINDA MUKAVEMET ANALİZLERİ KAFES TİPİ YELKAPAN KULELERİNIN RÜZGAR YÜKÜ ALTINDA MUKAVEMET ANALİZLERİ Ercenk AKTAY (1) 1FİGES A.Ş, Makina Mühendisi ÖZET Bu çalışmada, 4 farklı kafes tipi yelkapan kulesi tasarımının, iki farklı yük

Detaylı

LED Aydınlatma Çiplerinde Isıl ve Yapısal Dayanım Analizleri

LED Aydınlatma Çiplerinde Isıl ve Yapısal Dayanım Analizleri LED Aydınlatma Çiplerinde Isıl ve Yapısal Dayanım Analizleri Hazırlayan Arda Avgan, Makine Müh. arda.avgan@akromuhendislik.com Can Özcan, Yük. Mak. Müh. can.ozcan@akromuhendislik.com AKRO R&D Ltd. Tel:

Detaylı

HOŞGELDİNİZ MIG-MAG GAZALTI KAYNAK TEKNİĞİ SUNUSUNA. K ayna K. Teknolojisi. Teknolojisi

HOŞGELDİNİZ MIG-MAG GAZALTI KAYNAK TEKNİĞİ SUNUSUNA. K ayna K. Teknolojisi. Teknolojisi MIG-MAG GAZALTI KAYNAK TEKNİĞİ SUNUSUNA K ayna K K ayna K Teknolojisi Teknolojisi HOŞGELDİNİZ Prof. Dr. Hüseyin UZUN Kaynak Eğitimi Ana Bilim Dalı Başkanı 1 /29 KAYNAĞIN GELİŞİM TARİHÇESİ Prof. Dr. Hüseyin

Detaylı

MALZEME BİLGİSİ. Katı Eriyikler

MALZEME BİLGİSİ. Katı Eriyikler MALZEME BİLGİSİ Dr.- Ing. Rahmi ÜNAL Konu: Katı Eriyikler 1 Giriş Endüstriyel metaller çoğunlukla birden fazla tür eleman içerirler, çok azı arı halde kullanılır. Arı metallerin yüksek iletkenlik, korozyona

Detaylı

GAZ ALTI KAYNAK YÖNTEMİ MIG/MAG

GAZ ALTI KAYNAK YÖNTEMİ MIG/MAG GENEL KAVRAMLAR Metalleri, birbirleri ile çözülemez biçimde birleştirme yöntemlerinden biri kaynaklı birleştirmedir. Kaynak yöntemiyle üretilmiş çelik parçalar, döküm ve dövme yöntemiyle üretilen parçalardan

Detaylı

BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAK - 402 MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI DENEY 4

BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAK - 402 MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI DENEY 4 BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAK - 0 MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI DENEY İÇİNDE SABİT SICAKLIKTA SİLİNDİRİK ISITICI BULUNAN DİKDÖRTGEN PRİZMATİK SAC KUTU YÜZEYLERİNDEN ZORLANMIŞ TAŞINIM

Detaylı

Farklı Uniform Sıcaklıklar Altındaki Karma Bağlantı Yapılmış Kompozit ve Alüminyum Plakalardaki Gerilme Analizi

Farklı Uniform Sıcaklıklar Altındaki Karma Bağlantı Yapılmış Kompozit ve Alüminyum Plakalardaki Gerilme Analizi International Journal of Engineering Research and Development, Vol.4, No.1, January 2012 16 Farklı Uniform Sıcaklıklar Altındaki Karma Bağlantı Yapılmış Kompozit ve Alüminyum Plakalardaki Gerilme Analizi

Detaylı

AKPA KOMPOZİT PANEL TEKNİK KATALOG

AKPA KOMPOZİT PANEL TEKNİK KATALOG AKPA KOMPOZİT PANEL TEKNİK KATALOG Ekim 2013 AKPA KOMPOZİT PANEL TEKNİK KATALOG İÇİNDEKİLER 1. Alüminyum Kompozit Panel 2 2. Kompozit Panelin Avantajları 2 3. Akpa Kompozit Panel Üretim Ölçüleri 3 4. Tolerans

Detaylı

Örnek 1 (Virtüel iş çözümü için; Bakınız : Ders Notu Sayfa 23 - Örnek 4)

Örnek 1 (Virtüel iş çözümü için; Bakınız : Ders Notu Sayfa 23 - Örnek 4) Örnek 1 (Virtüel iş çözümü için; Bakınız : Ders Notu Sayfa 23 - Örnek 4) Şekil 1.1. İzostatik sistem EA GA 0, EI = 2.10 4 knm 2, E = 2.10 8, t =10-5 1/, h =60cm (taşıyıcı eleman yüksekliği, her yerde)

Detaylı

Asenkron Motor Analizi

Asenkron Motor Analizi Temsili Resim Giriş Asenkron motorlar, neredeyse 100 yılı aşkın bir süredir endüstride geniş bir yelpazede kulla- Alperen ÜŞÜDÜM nılmaktadır. Elektrik Müh. Son yıllarda, FİGES A.Ş. kontrol teknolojilerinin

Detaylı

FARKLI ÇELİKLERE UYGULANAN DEĞİŞEN ISITMA HIZLARININ MEKANİK ÖZELLİKLERE ETKİSİNİN İNCELENMESİ

FARKLI ÇELİKLERE UYGULANAN DEĞİŞEN ISITMA HIZLARININ MEKANİK ÖZELLİKLERE ETKİSİNİN İNCELENMESİ DEÜ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ FEN ve MÜHENDİSLİK DERGİSİ Cilt: 3 Sayı: 3 sh. 65-73 Ekim 21 FARKLI ÇELİKLERE UYGULANAN DEĞİŞEN ISITMA HIZLARININ MEKANİK ÖZELLİKLERE ETKİSİNİN İNCELENMESİ ( THE INVESTIGATION

Detaylı

3. MALZEME PROFİLLERİ (MATERİALS PROFİLES) 3.1. METAL VE ALAŞIMLAR. Karbon çelikleri (carbon steels)

3. MALZEME PROFİLLERİ (MATERİALS PROFİLES) 3.1. METAL VE ALAŞIMLAR. Karbon çelikleri (carbon steels) 3. MALZEME PROFİLLERİ (MATERİALS PROFİLES) 3.1. METAL VE ALAŞIMLAR Karbon çelikleri (carbon steels) Çelik, bileşiminde maksimum %2 C içeren demir karbon alaşımı olarak tanımlanabilir. Karbon çeliğin en

Detaylı

Konu: Yüksek Hassasiyetli Yağ Keçelerinin Takviye Bilezik Kalıplarının Üretiminde Kullanılan Takım Çelikleri ve Üretim Prosesleri

Konu: Yüksek Hassasiyetli Yağ Keçelerinin Takviye Bilezik Kalıplarının Üretiminde Kullanılan Takım Çelikleri ve Üretim Prosesleri Nurettin ÇALLI Fen Bilimleri Ens. Öğrenci No: 503812162 MAD 614 Madencilikte Özel Konular I Dersi Veren: Prof. Dr. Orhan KURAL İTÜ Maden Fakültesi Konu: Yüksek Hassasiyetli Yağ Keçelerinin Takviye Bilezik

Detaylı

Üç Boyutlu Çerçeve Yapıların Statik Analizi için Geliştirilen Bir Bilgisayar Programı: YapAn05

Üç Boyutlu Çerçeve Yapıların Statik Analizi için Geliştirilen Bir Bilgisayar Programı: YapAn05 Akademik Bilişim 10 - XII. Akademik Bilişim Konferansı Bildirileri Üç Boyutlu Çerçeve Yapıların Statik Analizi için Geliştirilen Bir Bilgisayar Programı: YapAn05 Dumlupınar Üniversitesi, İnşaat Mühendisliği

Detaylı

MAK-LAB009 DOĞAL VE ZORLANMIġ TAġINIM YOLUYLA ISI TRANSFERĠ DENEYĠ

MAK-LAB009 DOĞAL VE ZORLANMIġ TAġINIM YOLUYLA ISI TRANSFERĠ DENEYĠ MAK-LAB009 DOĞAL VE ZORLANMIġ TAġINIM YOLUYLA ISI TRANSFERĠ DENEYĠ 1. GĠRĠġ Endüstride kullanılan birçok ısı değiştiricisi ve benzeri cihazda ısı geçiş mekanizması olarak ısı iletimi ve taşınım beraberce

Detaylı

ASC (ANDALUZİT, SİLİSYUM KARBÜR) VE AZS (ANDALUZİT, ZİRKON, SİLİSYUM KARBÜR) MALZEMELERİN ALKALİ VE AŞINMA DİRENÇLERİNİN İNCELENMESİ

ASC (ANDALUZİT, SİLİSYUM KARBÜR) VE AZS (ANDALUZİT, ZİRKON, SİLİSYUM KARBÜR) MALZEMELERİN ALKALİ VE AŞINMA DİRENÇLERİNİN İNCELENMESİ ASC (ANDALUZİT, SİLİSYUM KARBÜR) VE AZS (ANDALUZİT, ZİRKON, SİLİSYUM KARBÜR) MALZEMELERİN ALKALİ VE AŞINMA DİRENÇLERİNİN İNCELENMESİ İlyas CAN*, İbrahim BÜYÜKÇAYIR* *Durer Refrakter Malzemeleri San. Ve

Detaylı

JOMINY DENEYİ MALZEME MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ

JOMINY DENEYİ MALZEME MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ 1. DENEYİN AMACI: Bu deney ile incelenen çelik alaşımın su verme davranışı belirlenmektedir. Bunlardan ilki su verme sonrası elde edilebilecek maksimum sertlik değeri olup, ikincisi ise sertleşme derinliğidir

Detaylı