Deneyin Yapılışı : Şekil 1.1 de görülen deney düzeneğini kurunuz. İki plaka arasındaki mesafe (d) ayırıcı pulların kullanılmasıyla değiştirilir.

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Deneyin Yapılışı : Şekil 1.1 de görülen deney düzeneğini kurunuz. İki plaka arasındaki mesafe (d) ayırıcı pulların kullanılmasıyla değiştirilir."

Transkript

1 Deney No : EM Deneyin Adı : Bir düzlem kapasitörün elektrik alan şiddeti Deneyin Amacı : Uygulanan voltajın fonksiyonu olarak bir düzlem kapasitörün elektrik alan şiddetini belirleme. Düzlemler arası mesafenin fonksiyonu olarak bir düzlem kapasitörün elektrik alan şiddetini belirleme. Teorik Bilgi : Kapasitörlerin en basiti bir düzlem kapasitördür. Yüklü plakalar arasında sabit bir elektrik alan oluşur. Elektrik alan vektörü Şekil. de x yönünde yönelir. Plakalar birbirine çok yakın ise, (uzunluk ve genişliklerine kıyasla) bunların kenarlarındaki etkileri ihmal edebiliriz; ayrıca, plakalar arasında düzgün bir elektrik alan bulunduğunu ve buranın dışında her yerde elektrik alanın sıfır olduğunu varsayarız. Plakaların sonsuz uzun olmasından dolayı dağılım gözardı edilirse elektrik alan şiddeti iki plaka arasındaki uzaklığa (d) ve uygulanan voltaja (U) bağlıdır. U E d rote 0 İki plaka arasındaki serbest yükün elektrik alanının rotasyoneli dır. Elektrik alan skaler potansiyelin( ) gradyenti olarak simgelenir. Elektrik alanın düzgün olmasından dolayı konumla (x) ilgili nin gradyenti farklarının bölümü olarak ifade edilebilir E x x x. ve. eşitliğinden uygulanan elektrik alan şiddeti (E) ile potansiyel (U) arasındaki ilişki aşağıdaki gibi ifade edilir E U ( x) d Deneyin Yapılışı : Şekil. de görülen deney düzeneğini kurunuz. İki plaka arasındaki mesafe (d) ayırıcı pulların kullanılmasıyla değiştirilir....3 Şekil. Dikkat Edilecek Hususlar: Elektrik alan ölçerin dönen parçasına kesinlikle dokunmayınız ve ölçme sırasında ayrıcı pulları değiştirirken elektrik alan ölçeri kapatmayı unutmayınız. Ölçüme başlamadan önce elektrik alan ölçeri minimum voltaja ayarlayınız. Güç kaynağından uygulanan voltajları tablodaki değerlere ayarlayınız ve bu değerlere karşılık gelen çıkış voltajlarını elektrik alan ölçerden bir voltmetre yardımıyla ölçerek aşağıdaki tablolara yazınız.

2 )Uygulanan voltajın (U), fonksiyonu olarak elektrik alan şiddeti d= mm lik bir mesafe için elektrik alan ölçümü Uygulanan Voltaj(Volt) Çıkış Voltajı(Volt) d=3 mm lik bir mesafe için elektrik alan ölçümü Uygulanan Voltaj(Volt) Çıkış Voltajı(Volt) d=5 mm lik bir mesafe için elektrik alan ölçümü Uygulanan Voltaj(Volt) Çıkış Voltajı(Volt) Yukarıdaki değerler için uygulanan voltajın fonksiyonu olarak elektrik alanın şiddetinin grafiklerini çiziniz. ) Plakalar arası mesafenin fonksiyonu olarak elektrik alan şiddeti Güç kaynağından uygulanan voltajı U=00V yapınız. Daha sonra levhalar arası mesafeyi tablodaki değerlere ayarlayınız ve bunlara karşılık gelen çıkış voltajlarını elektrik alan ölçerden bir voltmetre yardımıyla ölçerek aşağıdaki tablolara yazınız. U=00V ve U=300V değerleri için bu deneyi tekrarlayınız. U=00 volt için d(kapasitör arası mesafe)(mm) Çıkış Voltajı(Volt) U=00 volt için d(kapasitör arası mesafe)(mm) Çıkış Voltajı(Volt) U=300 volt için d(kapasitör arası mesafe)(mm) ÇıkışVoltajı(Volt) Yukarıda uygulanan voltaj değerleri için kapasitör arası mesafenin fonksiyonu olarak elektrik alanın şiddetinin grafiklerini çiziniz. U=00 volt için /d nin fonksiyonu olarak elektrik alanın şiddetinin grafiğini çiziniz.

3 Sorular : ) Uygulanan voltaj elektrik alan şiddeti ile nasıl değişir? ) Elektrik alan şiddeti kapasitörün arasındaki mesafenin tersi ile nasıl değişir? 3

4 Deney No : EM Deneyin Adı : Yerin manyetik alanı Deneyin Amacı : Yerin yatay ve dikey manyetik alan şiddetinin bileşenlerinin elde edilmesi. Teorik Bilgi : Manyetik Alan Amper yasası: İletken bir telden zamanla değişmeyen bir akım geçirildiğinde ve akım taşıyan tel düzgün bir geometriye yani yüksek bir simetriye sahip olduğunda uygulanabilen bir kanundur. Bu kanuna göre bir halkanın sahip olduğu kararlı akımdan dolayı oluşan manyetik alanın büyüklüğü, o halkadaki akımla doğru orantılıdır. Bu B. dl =.I. dir. Burada serbest uzayın manyetik geçirgenliğidir. İletken bir telden akım geçirilirse telin etrafında manyetik bir alan oluşur. Manyetik kuvvet: Aralarında belirli bir mesafe bulunan iki teli güç kaynağına bağlayalım. Öyle ki akım bir telden çıkıp diğerine gidebilsin. Akım verildiğinde tellerin birbirini ittiği gözlenir. Bu nasıl olabilir? Şimdi telleri akımlar aynı yönlü olacak şekilde bağlarsak teller birbirini çeker. Bu durgun yüklerin oluşturduğu elektrostatik kuvvet olamaz. Sizi manyetik kuvvetle tanıştıralım. Durgun bir yük sadece E elektrik alanı oluşturuyordu; hareketli yük ise (örneğin akım) elektrik alana ek olarak bir de B manyetik alan şiddeti oluşturur. Telden geçen bu akımın sayesinde oluşan manyetik alanın yönü sağ el kuralı ile belirlenir. Bu kurala göre önce başparmak akım yönünde olacak şekilde sağ el ile tel kavranır, diğer dört parmak ise manyetik alan yönünde kıvrılır, buna göre akımın yönünü başparmağımız, manyetik alanın yönünü diğer dört parmak gösterir. Bobinler için ise tam tersi durum mevcuttur. Manyetik alan ve kuvveti açıkladıktan sonra bir pusulayı manyetik alan içersine koyduğumuzda pusula iğnesinin ona etkiyen manyetik kuvvetten dolayı döneceğini artık söyleyebiliriz. Deneyimizle ilgili teorik bilgileri verdiğimize göre deneyimize geçebiliriz. Yerin manyetik alan şiddetinin bileşenleri bilinmemektedir. Bunları bulmak için bilinen bir yönde uygulanan sabit manyetik alan ile bu bileşenleri bulmak mümkündür. Bu sabit manyetik alan için Helmholtz bobinleri kullanılacaktır. 0 0 h B E h B R h B H Şekil.. Yatay düzlemde manyetik alan şiddetlerinin vektörel gösterimi. Eğer deney düzeneğinde Helmholtz bobinlerinden hiçbir akım geçmesse manyetik iğne yatay pozisyonda kuzey yönündeki yerin manyetik alan şiddetinin gösterecektir ( B E ). Eğer Helmholtz bobinlerine sabit akım ( I H ) uygulanırsa teorisini yukarıda anlattığımız gibi Helmholtz bobinlerinde sabit manyetik alan ve buna bağlı olarak da manyetik alan şiddeti ( B H ) oluşacaktır ve bunun sonucunda iğne açısı kadar her iki manyetik alan şiddetinin yönüne bağlı olarak yönelecektir. Bu yönelimdeki manyetik alan şiddeti ( h B R ) iğneye uygulanmış olan manyetik alan şiddetlerinin bileşenlerinin vektörel toplamıdır. 4

5 h h h B B H H E BR.sin( ) B sin.( ) R.3 Burada k Helmholtz bobinlerinin kalibrasyon (ölçümleme) faktörüdür ve deneyden elde edilir. Özel durumda dir ve kuzey güney yönündeki yerin manyetik alan şiddetinin yatay bileşeni ile Helmholtz bobinlerinin yatay bileşeni birbirine dik olduğu zaman 90 h h 0 B k. I H sin BE. k. I cos E H H burada ve 0 90 B.tan k. I.5 Yerin manyetik alanın yatay bileşeni ( h B E yerin manyetik alan şiddetinin düşey bileşeni de ( v h B B. E tan( ) E..4 ) bu şekilde bulunduktan sonra gerekli ifadeler kullanarak v B E ) bulunabilir..6 v B E h B B E E Şekil.. Düşey düzlemde manyetik alan şiddetlerinin vektörel gösterimi. Şekil.3. Deney düzeneğinin gösterimi. 5

6 DENEYİN YAPILIŞI ) Şekil.3 de gösterildiği gibi ilk önce Helmholtz bobinlerini DC güç kaynağına sonrada bunları 00 ohm luk reostaya ve ampermetreye bağlayınız. ) Manyetik alan şiddet dedektörünü teslametreye bağlayınız. 3) Helmholtz Alanının Kalibrasyonu: a) Manyetik alan şiddet dedektörünü teslametrede kalibre ediniz. b) Akım uygulayarak Helmholtz bobinleri tarafından manyetik alanın oluşmasını ve manyetik alan şiddet dedektörünün teslametredeki değerini gözleyiniz. Tablo.. Helmholtz bobinlerinin k kalibrasyon faktörünü bulmak için gerekli olan deneysel veriler. (Sonuçlar formüle edilip grafikle gösterilecek) h BH (mt) I H (ma) 4) Uygulanan Akımla İğnenin Sapma Açısının Ölçülmesi: a) Teslametreyi kapatınız. b) Manyetik iğneli pusulayı sistemden uzakta bir yerde (manyetik alanlardan etkilenmemek için) yatay olarak tutup yerin manyetik alan yönünü belirleyiniz. c) Pusulayı Helmholtz bobinlerinin ortasına koyunuz. Pusula iğnesinin Helmholtz bobinleri ile paralel olmasını sağlayınız. Bobinler kuzey-güney doğrultusunda olduğunda bobinlerin oluşturdukları manyetik alan gibi yerin manyetik alanın yatay bileşenine dik olacaktır (şekil. deki). d) Uygulanan sabit akımla iğnenin sapma açısını ölçünüz. Tablo.. Yerin yatay manyetik alanının şiddetini ( (Sonuçlar formüle edilip grafikle gösterilecek) h B E ) bulmak için gerekli olan deneysel veriler. I H (ma) h B H (mt) (0) tanα 5) Eğilim Açısının Ölçülmesi ( ): a) I=0 için manyetik iğneli pusulayı b) Manyetik iğneli pusulayı 0 90 dikey konuma getirerek oluşan açıyı ölçünüz ( ) döndürünüz ve sapma açısını ölçünüz ( ). 6

7 ( ) Formülünden eğilim açısının ortalama sapması hesap edilecek. Bu ifade bulunduktan sonra yerin düşey manyetik alanının şiddeti bulunacak. Son ifade olarak toplam yerin manyetik alanı şiddetinin değeri ( bulunacak. B E ) ( B E v B E h B E ) ifadesi ile 6) Deney hakkında yorumlarınızı deney raporuna yazmayı unutmayınız. Sorular : a) Ampere yasası nedir? b) Manyetik kuvvet nedir ve nasıl oluşur? c) Akım geçen telden ve bobinden oluşan manyetik alanın yönü nasıl bulunur? d) Akım geçen bobinin biraz uzağına üzerinden herhangi bir akım geçmeyen bir bobin konulursa ne olur? 7

8 Deney No : EM3 Deneyin Adı : Selenoidlerin indüktansı. Deneyin Amacı : Farklı selenoidlerin indüktanslarının bulunması ve selenoidin belli parametrelerine bağlılığının incelenmesi Teorik Bilgi : İletken bir telden zamanla değişmeyen bir akım geçirildiğinde ve akım taşıyan tel düzgün bir geometriye yani yüksek bir simetriye sahip olduğunda bu telin sahip olduğu kararlı akımdan dolayı manyetik alan oluşur (Amperé kanunu) ve bu manyetik alanın büyüklüğü, o halkadaki akımla doğru orantılıdır. B dl.i 3. Burada serbest uzayın manyetik alanı ne ölçüde geçirebildiğini gösteren manyetik alınganlıktır. Telden geçen akım sayesinde oluşan manyetik alanın yönü sağ el kuralı ile belirlenir. Bu kurala göre önce başparmak akım yönünde olacak şekilde sağ el ile tel kavranır, diğer dört parmak ise manyetik alan yönünde kıvrılır, buna göre manyetik alanın yönünü başparmağımız, akımın yönünü de diğer dört parmak gösterir. Bu deneyde bobinlerden geçen akımın oluşturduğu manyetik alanla ilgileneceğiz. Bu manyetik alan; akım (I), bobinin alanı (A), bobinin sarım sayısı (N) ve bobinin uzunluğuna (l) bağlı olarak değişir. Bobinde oluşan manyetik alan olduğunda daha basit bir şekilde elde edilebilir. Bu manyetik alan 0 H I. N l 0 l r dir. İletken bir bobin bir manyetik alana yerleştirildiği zaman ilmeğe nüfuz eden manyetik akı 3.3 dir. Burada 0..H.A 0 serbest uzayın manyetik alanı ne ölçüde geçirebildiğini gösteren manyetik geçirgenlik ve de ortamın (bu deneyde hava ortamının) manyetik geçirgenliğidir. Manyetik alan H, değişmezse manyetik akı de, sabit kalır. Manyetik alan ve böylece bobin kesit alanının içinden geçen manyetik akı zamanla değiştiğinde bir voltaj ve sonuç olarak da bir akım bobinde indüklenir. İndüklenen voltajın ve akımın büyüklüğü ve yönü manyetik alanın nasıl değiştiğine bağlıdır. Bu Faraday Kanunu olarak bilinir. Şimdi Faraday kanunu herhangi bir bobin ve ona yaklaştırılan başka bir bobinde oluşan etkilerini görelim. Faraday Kanunu d U N dt dir. Bunu 3.3 eşitliğine uyguladığımız zaman dh U. A. N dt eşitliğini elde ederiz. N, üzerinden akım geçirilen bobinin sarım sayısı. Bu bobine başka bir bobin yaklaştırıldığında bu bobine bir U voltaj, indüklenir ve bu voltaj U di. A. N N dt l 0 N sarım sayılı eşitliği ile verilir. Kısaca bu bilgileri verdikten sonra şimdi de deneyimizle ilgili ifadeleri belirleyelim. Biz deneyimizde akım geçirilen bir bobine başka bir bobin yaklaştırıyoruz. Faraday kanununa göre bu ikinci bobinde bir indüksiyon akımı ve buna bağlı olarak da bir manyetik alan oluşuyor. İkinci bobinde indüklenmiş voltaj, olur. Burada L N U ind. N. N. 0.. A.. I L. I 3.6 l 3.5 8

9 N. r L 0... l dir ve bobinin indüksiyon sabiti (indüktansı) olarak adlandırılır. 3.7 Uygulamada l>>r şartı sağlanamayabilir. Bu durumda 3.7 formülünden daha doğru sonuç veren aşağıdaki ifade kullanılabilir. Yani yapacağınız deneyde de sağlanan l>r durumu için: 3/ 4 L=.0 N r l 3.7a formülünü kullanmanız tavsiye olunur. Deneyde farklı bobinler kullanılarak her bir bobinin indüktansı bulunacaktır. L değeri LC devreleri için rezonans frekansı f = 3.8 π LC 0-6 r ile verilir. Buradan indüktans rahatlıkla bulunur: Deneyin Yapılışı T L= 4π f C 0 T 3.9 Şekil 3.. Deney düzeneğinin gösterimi. ) Şekilde gösterildiği gibi deney düzeneği kurunuz. Burada iki ayrı devre vardır ve birinci devrede oluşturulan manyetik alanın değişimi sağlanarak ikinci devrede Faraday yasasına uygun olarak indüksiyon akımı oluşturulmaktadır. Birinci devre dalga kaynağı ve bobinden, ikinci devre ise bobin, kondansatör ve osiloskoptan oluşmaktadır. ) Birinci devreye düşük frekanslı sinüs dalga voltajı uygulayınız ve osiloskoptan rezonans frekansı gözlenene kadar frekansı değiştiriniz. (Not: Rezonans frekansında osiloskopta gözüken sinüs dalga maksimum genlikli olur.) 3) Her bir bobin için rezonans durumunu sağlayıp osiloskoptan periyot değerlerini okuyunuz ve f0 T0 bağıntısından rezonans frekansını hesaplayınız. 9

10 No. N r/mm l/mm Cat. No. T(s) f resonans (s - ) L ) Sistemde kullanılan kondansatörlerin kapasitans değerini not alınız. Ctop=... 5) Bulunan değerler ile ayrı ayrı hesaplayınız. f res LC top formülü kullanılarak her bir malzemenin indüktansını 6) Bulunan bu değerleri kullanarak; i. 3, 6, 7 nolu bobinler için L ye karşılık N ii., 4, 5 nolu bobinler için L/N ye karşılık /l iii.,, 3 nolu bobinler için L ye karşılık r grafiklerini ayrı ayrı çiziniz. Bu çizilen grafikler. L 0... N r l bağıntısına göre düşünüldüğünde hepsinin doğrusal olması beklenir. Bu doğruların eğimlerini bulunuz. 7) Her üç durum için elde edilen eğim değerinde bilinenleri yerine yazarak.. ifadesini 0 çekelim ve 0.. A sonuçlar birbirine yakın mı? Değilse, nedenleri? şeklinde yazalım. Üç durumda A, A, A 3 değerleri için elde edilen 8) Deneyle ilgili bir sonuçlar ve yorumlar bölümü oluşturalım. 9) Kitapçıktaki soruları cevaplandıralım. 0

11 Örnek grafik (6.i. için): 8 7 Veriler Verilerin doğrusal fit edilmesi indüktans (L) N L ( 0 L r r tan... A. 0 N l l Sarım sayısının karesi (N ) şeklinde hesaplar yapılarak A elde edilecek.) (Not: Buradaki değerler tamamen uydurmadır. Grafik çizme kurallarına uygun olarak, kendi verileriniz ve yöntemlerinizle düzgün grafikler oluşturunuz.) Sorular : ) Ampere ve Faraday kanunları neyi açıklar? ) Bir dalganın frekansı ve periyodu nedir ve osiloskoptan nasıl ölçülürler? 3) Rezonans nedir? LC devreleri için rezonans frekansını veren ifadenin elde edilişini gösteriniz. 4) Bir bobinin indüktansı nelere bağlıdır? 5) 00 sarımlı bir bobinden geçen manyetik akı 0.5 saniyede 30 makwellden sıfıra düştüğüne göre bobinin uçları arasında oluşan indüksiyon elektromotor kuvvetini hesaplayınız. 6) Kendi ifadelerinizle manyetik alan B ile manyetik akı arasındaki farkı açıklayınız. Bu büyüklükler vektörel midir? Skaler midir? Hangi birimlerle ifade edilirler? Bu birimler birbirine nasıl bağlıdır?

12 Deney No : EM 4 Deneyin Adı : Manyetik alanda iletken bir halkanın manyetik momenti Deneyin Amacı : Manyetik alanın bir torka ve dolaysıyla manyetik bir momente sahip olabileceğini deneysel yolla gözlemlemek. Teorik Bilgi : Manyetik Alan : Amper yasası, iletken bir telden doğru akım geçirildiğinde ve akım taşıyan tel düzgün bir geometriye yani yüksek bir simetriye sahip olduğunda uygulanabilen bir kanundur. Bu kanuna göre bir halkada oluşan manyetik alanın büyüklüğü, o halkadaki akımla doğru orantılıdır. dl I 4. B 0 Burada μ 0, serbest uzayın manyetik alam ne ölçüde geçirebildiğini gösteren manyetik geçirgenliktir, iletken bir telden akım geçirilirse telin etrafında manyetik bir alan oluşur. Manyetik kuvvet: Aralarında 0-30cm uzunluk bulunan iki teli güç kaynağına bağlayalım. Bu tellerde akım birinden çıkıp diğerine gidebilsin. Güç kaynağından akım verildiğinde tellerin birbirini ittiği gözlenir. Bu nasıl olabilir? Daha sonra telleri akımlar aynı yönlü olacak şekilde bağlarsak teller birbirini çeker. Bu durgun yüklerin oluşturduğu elektrostatik kuvvet olamaz. Durgun bir yük sadece elektrik alanı oluştururken; hareketli yük (örneğin akım) elektrik alana ek olarak bir de manyetik alanı oluşturur. E B a) b) Şekil 4.l a) Durgun yüklerin meydana getirdiği elektrik alan çizgileri b) Kararlı akımların meydana getirdiği manyetik alan çizgileri Telden geçen akım sayesinde oluşan manyetik alanın yönü sağ el kuralı ile belirlenir. Bu kurala göre önce başparmak akım yönünde olacak şekilde sağ el ile tel kavranır, diğer dört parmak ise manyetik alan yönünde kıvrılır ve böylece manyetik alanın yönü belirlenmiş olur. Şekil 4.. Başparmak yönünde akım geçen telin etrafındaki manyetik alan çizgileri Bu açıklamalarla anlaşılıyor ki akım taşıyan iletken teller bir manyetik alan kaynağıdır. Bu alanın büyüklüğü ise akım kararlı olduğu durumlarda (zamanla değişmeyen akım) amper yasası ile belirlenirken, uzayın bir noktasındaki manyetik alan ise Biort-Savart kanunu ile belirlenir. Yükün bulunduğu bölgede hiçbir elektrik ya da yerçekimi bulunmadığı halde, manyetik alana giren yüklerin hareket doğrultularında bir değişme olduğu, akım taşıyan tellerin manyetik alana girdiklerinde bir kuvvete maruz kaldıkları görülmüştür. Bütün bunlar yukarıda bahsettiğimiz manyetik kuvvetten dolayıdır. Telin gördüğü manyetik kuvvetin özellikleri şunlardır:. Manyetik kuvvet, telin taşıdığı akımla orantılıdır.

13 . Manyetik kuvvetin büyüklüğü ve yönü, telin uzunluğuna, manyetik alanın büyüklüğü ve yönüne bağlıdır. 3. Tel manyetik alan vektörüne paralel hareket ettiği zaman ona etkiyen F mag kuvveti sıfırdır. Bu özellikleri ile manyetik kuvvet aşağıdaki formül ile verilir. 4. F mag I L B Sin Sonuç olarak akım taşıyan bir telde manyetik alan meydana geleceği bunun sonucunda tele manyetik bir kuvvet etkiyeceği ve bu kuvvettin telin uzunluğuna, akıma, manyetik alan şiddetine ve manyetik alanla yapılan açıya bağlı olduğu görülür. Peki bir pusulayı ya da teli bir manyetik alan içersine koyduğumuzda pusula iğnesinin ona etkiyen manyetik kuvvetten dolayı döneceğini en azından hareket edebileceğini artık söyleyebileceğimize göre, iğnenin dönmesini (sapmasını) sağlayan bir tork ifadesi var mıdır? Başka bir deyişle manyetik alanda bir moment etkisinden söz edilebilir mi? Bu sorunun cevabı kesinlikle evettir. Bu tork etkisi 4.3 denklemiyle verilir. I A B 4.3 Burada I akım, A akımın geçtiği yüzey alanı, B ise manyetik alanın büyüklüğüdür. Bu formülde IA çarpımına manyetik moment denir ve μ ile veya m ile gösterilir. Eğer akım taşıyıcı tek bir tel değil de selenoid gibi N sarımlı tellerden oluşuyorsa bu durumda m=ian şeklinde yazılır. m B Şekil 4.3: Deney düzeneğinin şematik gösterimi Deney düzeneğine göre tork ifadesi aşağıdaki gibi yeniden yazılabilir. 4.4 Akım taşıyan tel N(helmholtz bobini) sarımlı ise manyetik moment denklem 4.4'te yerine konulup, vektörel çarpım açık şekilde yazılırsa denklem 4.5 elde edilir. I N A k I h Sin 4.5 Burada; k: helmholtz bobinlerine ait sabit katsayı l h : bobinlerden geçen akım A: iletken çevrimin alanı N: bobinlerin sarım sayısıdır. α: manyetik alanla yüzeyin normali arasında ki açıdır. Bu deneyde manyetik tork, akıma bağlı olarak ölçülecektir. Bobinlerden geçen akım bir manyetik alana neden olacak, bu manyetik alana bağlı olarak oluşan tork sonucu manyetik bobin dönecektir. Bu manyetik bobinin üzerine bağlı bulunan ayna da aynı miktar dönecektir. Aynanın bu şekilde dönüşü üzerine gelen ışığın da dönmesine neden olacak ve bu dönme, yansıyan ışığın ne kadar 3

14 saptığına bağlı olarak ekranda gözlenecektir. İşte bu sapma ile tork arasında şöyle bir bağıntı vardır. Aynadan yansıyan ışığın yer değiştirmeye bağlılığı x L şeklindedir. Burada x: ekrandaki yer değiştirme, L: ayna ile ekran arasındaki mesafedir. Deneysel olarak ölçülecek tork ise şöyledir. x D D 4.6 L Burada D, size direkt verilecek olan ve deney düzeneğine bağlı olan bir sabittir. Araçlar Deneyde kullanılacak olan cihazların üzerinde numaralar vardır. Bu numaralar cihazları tanımanız ve uygun şartlarda onları çalıştırmanız için konulmuştur. Bu cihazların uygun çalışma gerilim değerleri ve akım değerleri bu numaralandırmaya göre deney masası üzerine yazılmıştır. Deney yaparken aşağıda belirtilen bu şartlara uymalısınız.. Manyetik bobinin, torsyon balansla iyice temas halinde olduğuna emin olunuz.. Torsyon balans: Sisteme hiçbir manyetik alan uygulanmadığında sistemin dengede kalmasını sağlamak içindir. Bu kısma kesinlikle dokunmayın ve vidaları gevşetmeyiniz. Bu sisteme ait D sabiti Nm/rad 'dır. 3. Kutup anahtarı: Akımın yönünü dolayısıyla da manyetik alanın yönünü değiştirir. 4. Helmholtz bobinleri 5. Ayna: üzerine dokunup kirletmeyin. 6. Max 3A, max V ile çalışan AC güç kaynağı 7. Max 5A, max 6V ile çalışan DC güç kaynağı 8. Dijital multimetre 9. Dijital multimetre 0. Max 6V, max 5A ile çalışan halojen lamba Deneyin yapılışı : A) Torku, I akımının değişimine bağlı olarak ölçme. Önce torsyon balansın gergin olduğundan emin olun. Helmholtz bobinlerine gelen I h akımını 0.05 amper alın ve 8 nolu multimetredeki akımı 0 dan başlatıp 0.0 amperlik adımlarla arttırarak ekrandaki yer değiştirmeleri tablo 4.l'e kaydediniz. 3. x yer değiştirme miktarı, manyetik bobine bağlı multimetreden okunan I akımına bağlı olarak ekrandan ölçülür. x ise 3 nolu anahtar yardımıyla akımın yönü ters çevrildiğinde ekrandan okunan yer değiştirmedir. 4. Ayna ile ekran arasında ki L mesafesini ölçünüz. 5. I h akımını 0.75A alarak aynı işlemleri tekrarlayın tablo 4.'ye sonuçları kaydediniz. 6. Eşitlik 4.6'yı kullanarak torku hesaplayınız. B) Torku, I h akımına bağlı olarak ölçme. I akımını sabit 0.08 amper olarak ayarlayın ve bu defa I h akımını 0.05 amperden başlayıp yine bu adımlarla.5a'e kadar güç kaynağı yardımıyla değiştirin ve yer değiştirmeleri tablo 4.3'e kaydediniz.. Eşitlik 4.6'yı kullanarak torku hesaplayınız. Tablo 4.: I h =0.05 A için yer değiştirmeler x x cm cm I ma 4

15 Tablo 4.: I h =0.75 A için yer değiştirmeler I ma x cm x cm Tablo 4.3: I=0.05 A için yer değiştirmeler ve I h değerleri I h ma x cm x cm C) Grafikler: Tablo 4.l ve 4. için torku hesaplayıp torkun I akım değerlerine göre grafiğini çiziniz. Tablo 4.3 için yine torku eşitlik 4.6 dan hesaplayıp torkun I h akımına bağlı grafiğini çizip sonuçların eşitlik 4.5 ile uyumlu olup olmadığını nedenleri ile tartışınız. Sorular :. Bir pusula ibresinin manyetik dipol momenti nasıl ölçülebilir?. İçinden i akımı geçen çember şeklinde bir devrenin iç noktalarında B manyetik alanı düzgün müdür? 5

16 Deney No : EM 5 Deneyin Adı : Manyetik İndüksiyon Deneyin Amacı : Manyetik alanın frekansının ve şiddetinin fonksiyonu olarak indüksiyon voltajını inceleme; indüksiyon bobininin kesit alanının ve sarım sayısının fonksiyonu olarak indüksiyon voltajını inceleme Teorik Bilgi : Manyetik alanlarda değişimin bir sonucu olarak meydana gelen voltajlar ve akımlar indüklenmiş voltaj ve indüklenmiş akım olarak bilinir ve bu olgu elektro manyetik indüksiyon olarak belirtilir. İletken bir ilmek bir manyetik alanın içine yerleştirildiği zaman ilmeğe nüfuz eden manyetik akı B.A 5. olur. Burada A, manyetik alana dik olarak yönelmiş olan iletken ilmek tarafından kuşatılan alandır. Tek bir ilmek yerine çok sarımlı bir bobin olursa sarım sayısı,, ile 5. ifadesini çarpmalıyız. 5. Manyetik alan, B, değişmezse manyetik akı,, sabit kalır. Manyetik alan ve böylece bobin alanının içinden geçen manyetik akı zamanla değiştiği zaman bir voltaj ve sonuç olarak da bir akım bobinde indüklenir. İndüklenen voltajın ve akımın, büyüklüğü ve yönü manyetik alanın nasıl değiştiğine bağlıdır. Faraday Kanunu 6 B. A. N d U dt uygular ve 5. eşitliğine uyguladığımız zaman db U. A. N dt eşitliğini elde ederiz. Bir akım ( ), bir bobinin içinden aktığı zaman zıt olarak bir elektrik akımı bir manyetik alan üretir. Büyük bir silindirik bobin içindeki manyetik alan için B 0 N L I I eşitliğini biliyoruz. Burada N bobinin sarım sayısı, L bobinin uzunluğu ve I(t) N N B(t) manyetik alan sabitidir. Bu deney bobinin içinde değişen bir manyetik alan,, üreten değişen bir akım,, içerisinden akan bir alan bobin olarak büyük bir silindirik bobin kullanır. Farklı sarım sayılarına ve farklı kesit alanlarına sahip olan dikdörtgen indüksiyon bobinleri bu alan bobininin içine yerleştirilir. 5.3 ve 5.4 eşitliklerinin kullanılmasıyla hesaplanabilen bu indüksiyon bobinlerinin içinde bir U voltajı indüklenir ve di N U. 0 A. N 5.5 dt L eşitliği ile ifade edilir. A kesit alanlı ve N sarımlı bobin içinde bir B manyetik alanının değişimi bir voltaj meydana getirir. db U N A 5.6 dt Bu deneyde sarımlı ve farklı A kesit alanlı indüksiyon bobini N sarımlı bir silindirik (birincil) bobinle düzenlenir. Birincil bobinin başından sonuna kadar değişebilen frekans ( ) ve I 0 büyüklüğünde ayarlanabilen bir alternatif akım akar. I I sin... t 0 Bu akım L uzunluklu birincil bobinde bir B manyetik alanı üretiyor. N B 0 I 5.8 L 7 4 Vs/Am serbest uzayın manyetik geçirgenliği (permeability) olarak bilinir Vs Am 5.7

17 5. ve 5.3 eşitliği ile indüksiyon bobininde indüklenen voltaj olur. 5.4 eşitliği U Deneyde N N. A.. I 0.cos(... ) 0 t L I ve U in efektif değerlerine aşağıdaki gibi indirgenebilir. N U N. A. 0. eff I eff L N 0 ve frekansa ( ), sarım sayısına ( L 4cm N ), kesit alanına ( U sabit olduğu için indüklenen voltajın A ) bağlılıklarını inceleyeceğiz. I eff in şiddetine, Deneyin Yapılışı: Şekil 5. deki düzeneği kurunuz. Bunun için tüpler ve bobinler için tutucunun üzerine birincil bobini yerleştirir ve fonksiyon jeneratörüne ampermetre ile bobinleri seri bağlarız. ) I eff in fonksiyonu olarak indüklenen voltaj: Şekil 5. N =00, 00, 300 sarımlı ve kesit alanlı bir indüksiyon bobinini voltmetreye bağla ve Şekil 5. deki birincil bobin alanının içine bobini yerleştiriniz. Frekans 000Hz ile 500Hz arasındaki bölgede bir değere ayarlanmalıdır. Frekansı 030Hz değerine ayarlayınız ve birincil bobinden geçen farklı akımları için farklı sarım sayılı ikincil A 5cm bobinlerde indüklenen voltajları ölçerek aşağıdaki tabloları doldurunuz. N 300 sarım için indüklenen voltaj tablosu I eff (ma) V eff (Volt) N 00 sarım için indüklenen voltaj tablosu I eff V eff (ma) (Volt) I eff N 00 sarım için indüklenen voltaj tablosu I eff (ma) V eff (Volt) I eff in fonksiyonu olarak indüklenen voltajı çiziniz. 7

18 ) Frekansın ( ) fonksiyonu olarak indüklenen voltaj: Deney düzeneğinde birincil bobinin içine sarımlı ikincil bobini yerleştiriniz. Birincil bobinin akımını 66mA olarak ayarlayınız. Tablodaki her bir frekans değerini sinyal I eff üretecinden ayarlayarak bunlara karşılık gelen okuyunuz ve tabloyu doldurunuz. A 4cm. N 500 V eff N 000 sarım için indüklenen voltaj tablosu N 000 voltajlarını ikincil bobine bağlı voltmetreden sarımlı başka bir bobin için deneyi tekrarlayınız Frekans(Hz) V eff (Volt) N 500 sarım için indüklenen voltaj tablosu Frekans(Hz) V eff (Volt) Frekansın,, fonksiyonu olarak indüklenen voltajı çiziniz. 3) Deney düzeneğinde birincil bobinin içine yerleştiriniz. Birincil bobinin akımını 66mA ve frekansı da 50Hz olarak N nin fonksiyonu olarak indüklenen voltaj: A 4cm ayarlayınız. İkincil bobindeki V eff N 500 I eff voltajını ölçünüz. N 000 sarımlı ikincil bobini İkincil bobin olarak sarımlı bobini yerleştirerek frekans ve akımın aynı değerleri için deneyi tekrarlayınız. ve voltmetreye bağlayınız. Ve birincil bobin alanının içine seri bağlı bobinleri yerleştiriniz. Aynı akım ve frekans değerleri için deneyi tekrarlayınız. Aynı frekans ve akım değerlerinde A 5cm kesit alanlı ve N =00, 00, 300 sarımlı bobinler ile deneyi tekrarlayınız. Sonuçları aşağıdaki tablolara yerleştiriniz. N 500 A 5cm N 000 sarımlı bobinleri birbirlerine seri bağlayarak (yani N =500) kesit alanlı ve N 00,00,300 sarımlı bobinler için indüklenen voltaj tablosu N (Sarım sayısı) V eff (Volt) A kesit alanlı ve N 500,000,500 sarımlı bobinler için indüklenen voltaj tablosu 4cm N (Sarım sayısı) V eff (Volt) N nin fonksiyonu olarak indüklenen voltajı çiziniz. 8

19 4) A nin fonksiyonu olarak indüklene voltaj: sarımlı ve kesit alanlı bobini voltmetreye bağlayınız. Birincil bobin alanının içine ikincil bobin olarak yerleştiriniz. 800Hz ile 6500Hz arasındaki bölgede bir frekans değeri için indüklenen voltajı ölçünüz. Aynı frekans ve değerlerinde N 300 sarımlı ve ve kesit alanlı N 300 I eff A 5cm A 0cm A 5cm bobinler için deneyi tekrarlayınız ve ölçülen değerleri aşağıdaki tablolara yerleştiriniz. kesit alanlı bobin için indüklenen voltaj tablosu Frekans (Hz) A 0cm V eff (Volt) kesit alanlı bobin için indüklenen voltaj tablosu Frekans (Hz) A 5cm V eff (Volt) A kesit alanlı bobin için indüklenen voltaj tablosu 5cm Frekans (Hz) V eff (Volt) A nin fonksiyonu olarak indüklene voltajı çiziniz. Sorular : ) İndüklenen voltaj ne demektir? ) İndüklenen akım ne demektir? 3) Faraday kanunu nedir? 4) Lenz kanunu nedir? 9

20 Deney No : EM 6 Deneyin Adı : Biot-Savart Yasası Deneyin Amacı : Uzun, doğrusal ve iletken bir telin üzerinden geçen akımın oluşturduğu manyetik alanın bulunması. Üzerinden akım geçen bir akım halkasının merkezindeki ve merkezinden farklı uzaklıklardaki manyetik alanın bulunması. Üzerinden akım geçen bir selenoidin merkezindeki manyetik alanın bulunması. Teorik Bilgi : Biot-Savart yasası elektrostatikte coulomb yasasına benzerdir. Coulomb yasasını ifade etmenin bir yolu da bir yük dağılımının yarattığı elektrik alanı yazmaktır. Sonsuz küçük bir dq yük elemanının bir P noktasında yarattığı elektrik alanı ifadesi aşağıdaki gibi verilir. dq de rˆ 4 0 r 6. Burada r, yük elemanının P noktasına uzaklığı ve yükten P ye gönderilen birim vektördür. Yük dağılımı üzerinden integral alınarak P deki elektrik alanı E de integrali ile bulunur. rˆ Şekil 6.. Bir dl akım elemanının bir P noktasında alana yaptığı katkı db dir. Idl ile rˆ, şekil düzlemi içindeyseler, db düzleme dik ve dışına doğrudur. Şekil 6. deki akım dağılımını göz önüne alalım. Bir Idl akım elemanı P noktasındaki manyetik alana bir db katkısı yapar. Akım elemanından P ye olan konum vektörü ise, bu sonsuz küçük akım elemanı için Biot-Savart yasası db 4 r 0 Idl rˆ r rrˆ 6. şeklinde verilir. db nin yönü Idl rˆ vektörel çarpımının yönüyle verilir ve sayfa düzleminden dışarı doğrudur. Bu katkının büyüklüğü 0 Idl sin db 4 r 6.3 ile verilir. dl ve rˆ arasındaki açıdır. Üzerinden akım geçen uzun doğrusal bir teldeki akımın bir P noktasında oluşturduğu manyetik alan 0I B R 6.4 ifadesi ile verilir. Teli, başparmağımız akım yönünü gösterecek şekilde kavradığımızda diğer parmaklarımızın kıvrılma yönü alanın yönünü verir. 0

21 Şekil 6.. Bir I akımı taşıyan uzun doğrusal bir tel. Bir Idl akım elemanı, P noktasında manyetik alana dik bir db katkısı yapar. db nin yönü şekil düzleminden dışarıya doğrudur. Biot-Savart yasasına göre yarıçapı a olan ve bir I akımı taşıyan dairesel halkanın ekseni üzerindeki noktalarda oluşturduğu manyetik alan ise; 0 Ia B x 3 x a 6.5 Şekil 6.3. Bir dairesel halkanın akım elemanı halkanın ekseni üzerindeki P noktasında alana bir db katkısı yapar. Deneysel Kısım : Üzerinden akım geçen doğrusal bir telin merkezindeki ve merkezinden farklı uzaklıklardaki noktalarda oluşan manyetik alanı bulabilmek için Şekil 6.4 te görülen deneysel düzeneği kurun. Bu düzenekte ilk olarak telin merkezindeki manyetik alanın akım ile olan değişimi incelenecektir. Bunun için teslametrenin probunu telin merkezine(mm) yaklaştırın ve orada sabitleyin(not: Teslametrenin probunu her ölçümden önce kalibre edin. Kalibrasyon için probu kalibre yuvasına sokup set düğmesini aşağı çekin ve Minimum manyetik alanı okuyun). Sonra güç kaynağından voltaj değerini 4Volt a ayarlayın ve akım değerini sıfırdan başlayarak 6Ampere kadar arttırarak teslametreden manyetik alan değerlerini okuyup Tablo 6. e kaydedin. Manyetik alanın akımla olan değişim grafiğini çizin. Aynı düzenekte voltaj değerini 4Volta, akım değerini de 0Ampere sabitleyip teslametrenin probunu telin merkezinden başlayarak Tablo 6. deki uzaklıklara götürerek manyetik alan değerlerini ölçün ve Tablo 6. ye kaydedin. Uzun doğrusal tel için manyetik alanın uzaklıkla olan değişim grafiğini çizin. Üzerinden akım geçen dairesel bir telin merkezindeki ve merkezinden farklı uzaklıklardaki noktalarda oluşan manyetik alanı bulabilmek için Şekil 6.5 te görülen deneysel düzeneği kurun. Sırasıyla R=60mm-40mm-0mm lik dairesel halkalar için teslametrenin probunu halkaların merkezlerine gelecek şekilde ayarlayarak 4Volt sabit gerilimde, akım değerini sıfırdan başlayarak 6Ampere kadar arttırarak teslametreden manyetik alan değerlerini okuyup Tablo 6.3 e kaydedin. Dairesel akım halkası için manyetik alan ile akımın değişim grafiğini elde edin.

22 Aynı düzenekte voltaj değerini 4Volta, akım değerini de 6Ampere sabitleyip teslametrenin probunu dairesel akım halkasının merkezinden başlayarak Tablo 6.4 deki uzaklıklara götürüp manyetik alan değerlerini ölçün ve Tablo 6.4 e kaydedin. Dairesel akım halkası için manyetik alanın uzaklıkla olan değişim grafiğini çizin. Üzerinden akım geçen bir selenoidin merkezindeki ve merkezden farklı uzaklıklardaki manyetik alanı bulabilmek için R=45mm yarıçaplı selenoidi deneysel düzeneğe daha öncekiler gibi bağlayın. V=4Volt, I=0Amper değeri için teslametrenin probunu selenoidin merkezinden itibaren Tablo 6.5 teki değerlere getirerek manyetik alan değerlerini okuyun ve tabloya kaydedin. Manyetik alanın uzaklıkla olan değişim grafiğini elde edin. Selenoidin merkezindeki B manyetik alan değerinin birim uzunluktaki sarım sayısı ile olan değişimini incelemek için sarım sayısı değiştirilebilen selenoidi deneysel düzeneğinize yerleştirin. Güç kaynağınızdaki V=4Volt, I=0Amper sabit değerleri için cm deki sarım sayısını değiştirerek merkezdeki manyetik alan değerlerini bulun ve sarım sayısı ile olan değişimin grafiğini çizin. Şekil 6.4. Doğrusal tel için manyetik alan ölçüm düzeneği. I (A) B (mt) Tablo 6. x (cm) B (mt) Tablo 6.

23 Şekil 6.5 Dairesel akım halkası için manyetik alan ölçüm düzeneği. I (A) B (mt) R=0 mm B (mt) R=40 mm B (mt) R=60 mm Tablo 6.3 X (cm) B (mt) R=0 mm B (mt) R=40 mm B (mt) R=60 mm Tablo 5.4 x (cm) B (mt) Tablo 5.5 Sorular : -) Biot Savart yasası fiziksel olarak neyi ifade eder? Açıklayınız. -) Amper yasası fiziksel olarak neyi ifade eder? Açıklayınız. 3

24 Deney No : EM 7 Deney adı : Transformatörler ve çalışma prensipleri Deneyin Amacı : Transformatörlerin çalışma prensiplerini ve bu prensiplerin hangi fiziksel kanunlarla ifade edildiğini anlama. Teorik Bilgi : Transformatörler, birincil devrede akımın değişmesiyle meydana gelen manyetik akı değişimiyle ikincil bir devrede potansiyel oluşması ilkesine göre çalışırlar. Faraday Kanunu: Manyetik akının değişimi iletken bir taşıyıcıda bir emk'nın (potansiyelin) oluşmasına neden olur. Manyetik akının zamanla değişimine bağlı olarak Faraday kanunu aşağıdaki denklemle ifade edilir. V d dt Faraday kanunu olarak bilinen bu formülde Φ manyetik akıyı, ε ise indüklenen potansiyeli belirtir. Burada negatif işareti, devrede indüklenen emk'nın yönü, ilmekten geçen manyetik akı değişimine karşı koyacak yöndedir anlamına gelir. Bu yönü belirten kanun ise Lenz kanunu olarak bilinir. Ancak devrede indüklenen bu alan, durgun yüklerin oluşturduğu bildiğimiz elektrostatikteki alandan farklıdır. Bu indüklenen alan korunumlu değildir. Transformatörler: N sarımdan oluşmuş birincil(primer) devrede ki değişen manyetik akı, N sarımdan oluşmuş ikincil (sekonder) devrede bir emk indükler. İndüklenen bu emk sarım sayıları ile orantılıdır. Ortada bulunan demir çekirdek manyetik bir malzeme olduğundan manyetik akıyı arttırmak ve böylece birinci devrede oluşan manyetik akının diğer devreyi dolaşan manyetik akı kadar olmasını sağlamaktır. Ayrıca bu demir çekirdek kayıpların azalmasına neden olur. DC devrelerde güç P=I V 'dir. Bu demektir ki, gerekli güç için oldukça küçük akımlar ve buna karşılık büyük gerilim farkları ya da tam tersi alınmalıdır ki bu ikisinin çarpımı sabit kalsın. Öte yandan iletim hatlarında meydana gelen kayıpları azaltmak için mümkün olan en küçük akıma ihtiyaç duyarız. Çünkü iletim hatlarındaki bu kayıplar I R formülünden anlaşılacağı gibi ohmik kayıplardır. Bu kayıplarda harcanan güç, ısı olarak kaybedilir. Öyleyse iletim aşamasında bu kayıplarını azaltacak, I V çarpımı sabit kalacak şekilde potansiyeli arttıran veya azaltan cihazlara ihtiyacımız vardır. İşte bu görevi transformatörler yapar. Transformatörler yardımıyla AC gerilimi arttırılır ve DC gerilime çevrilir. 7. Şekil 7.l: Transformatörün içyapısı Evlerimizde ise bu yüksek gerilimler bir transformatör yardımıyla istenen gerilime (voltaja) düşürülür. Ülkemizde evlerde kullanılan gerilim 0 V ve 50 Hz'dir. Transformatörde birincil(primer) devrede oluşan gerilim Faraday yasasına göre; d V N 7. dt 4

Deneyin Yapılışı : Şekil 1.1 de görülen deney düzeneğini kurunuz. İki plaka arasındaki mesafe (d) ayırıcı pulların kullanılmasıyla değiştirilir.

Deneyin Yapılışı : Şekil 1.1 de görülen deney düzeneğini kurunuz. İki plaka arasındaki mesafe (d) ayırıcı pulların kullanılmasıyla değiştirilir. Deney No : EM Deneyin Adı : Bir düzlem kapasitörün elektrik alan şiddeti Deneyin Amacı : Uygulanan voltajın fonksiyonu olarak bir düzlem kapasitörün elektrik alan şiddetini belirleme. Düzlemler arası mesafenin

Detaylı

ELEKTRİK ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ FİZİK II LABORATUVARI DENEY 2 TRANSFORMATÖRLER

ELEKTRİK ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ FİZİK II LABORATUVARI DENEY 2 TRANSFORMATÖRLER ELEKTRİK ELEKTROİK MÜHEDİSLİĞİ FİZİK LABORATUVAR DEEY TRASFORMATÖRLER . Amaç: Bu deneyde:. Transformatörler yüksüz durumdayken giriş ve çıkış gerilimleri gözlenecek,. Transformatörler yüklü durumdayken

Detaylı

EŞ POTANSİYEL VE ELEKTRİK ALAN ÇİZGİLERİ. 1. Zıt yükle yüklenmiş iki iletkenin oluşturduğu eş potansiyel çizgileri araştırıp bulmak.

EŞ POTANSİYEL VE ELEKTRİK ALAN ÇİZGİLERİ. 1. Zıt yükle yüklenmiş iki iletkenin oluşturduğu eş potansiyel çizgileri araştırıp bulmak. EŞ POTANSİYEL VE ELEKTRİK ALAN ÇİZGİLERİ AMAÇ: 1. Zıt yükle yüklenmiş iki iletkenin oluşturduğu eş potansiyel çizgileri araştırıp bulmak. 2. Bu eş potansiyel çizgileri kullanarak elektrik alan çizgilerinin

Detaylı

MANYETİK İNDÜKSİYON (ETKİLENME)

MANYETİK İNDÜKSİYON (ETKİLENME) AMAÇ: MANYETİK İNDÜKSİYON (ETKİLENME) 1. Bir RL devresinde bobin üzerinden geçen akım ölçülür. 2. Farklı sarım sayılı iki bobinden oluşan bir devrede birinci bobinin ikinci bobin üzerinde oluşturduğu indüksiyon

Detaylı

T.C. DÜZCE ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BMT103 ELEKTRİK DEVRE TEMELLERİ DERSİ LABORATUVARI DENEY NO: 7

T.C. DÜZCE ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BMT103 ELEKTRİK DEVRE TEMELLERİ DERSİ LABORATUVARI DENEY NO: 7 T.C. DÜZCE ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BMT103 ELEKTRİK DEVRE TEMELLERİ DERSİ LABORATUVARI DENEY NO: 7 KONDANSATÖRLER VE BOBİNLER Doç. Dr. İbrahim YÜCEDAĞ Arş. Gör. M.

Detaylı

Alternatif Akım Devre Analizi

Alternatif Akım Devre Analizi Alternatif Akım Devre Analizi Öğr.Gör. Emre ÖZER Alternatif Akımın Tanımı Zamaniçerisindeyönüveşiddeti belli bir düzen içerisinde (periyodik) değişen akıma alternatif akımdenir. En bilinen alternatif akım

Detaylı

Temel Kavramlar. Elektrik Nedir? Elektrik nedir? Elektrikler geldi, gitti, çarpıldım derken neyi kastederiz?

Temel Kavramlar. Elektrik Nedir? Elektrik nedir? Elektrikler geldi, gitti, çarpıldım derken neyi kastederiz? Temel Kavramlar Elektrik Nedir? Elektrik nedir? Elektrikler geldi, gitti, çarpıldım derken neyi kastederiz? 1 Elektriksel Yük Elektrik yükü bu dış yörüngede dolanan elektron sayısının çekirdekteki proton

Detaylı

Manyetizma. Manyetik alan çizgileri, çizim. Manyetik malzeme türleri. Manyetik alanlar. BÖLÜM 29 Manyetik alanlar

Manyetizma. Manyetik alan çizgileri, çizim. Manyetik malzeme türleri. Manyetik alanlar. BÖLÜM 29 Manyetik alanlar ÖLÜM 29 Manyetik alanlar Manyetik alan Akım taşıyan bir iletkene etkiyen manyetik kuvvet Düzgün bir manyetik alan içerisindeki akım ilmeğine etkiyen tork Yüklü bir parçacığın düzgün bir manyetik alan içerisindeki

Detaylı

6. DİRENÇ ÖLÇME YÖNTEMLERİ VE WHEATSTONE KÖPRÜSÜ

6. DİRENÇ ÖLÇME YÖNTEMLERİ VE WHEATSTONE KÖPRÜSÜ AMAÇLAR 6. DİRENÇ ÖLÇME YÖNTEMLERİ VE WHEATSTONE KÖPRÜSÜ 1. Değeri bilinmeyen dirençleri voltmetreampermetre yöntemi ve Wheatstone Köprüsü yöntemi ile ölçmeyi öğrenmek 2. Hangi yöntemin hangi koşullar

Detaylı

KARABÜK ÜNİVERSİTESİ Öğretim Üyesi: Doç.Dr. Tamila ANUTGAN 1

KARABÜK ÜNİVERSİTESİ Öğretim Üyesi: Doç.Dr. Tamila ANUTGAN 1 KARABÜK ÜNİVERSİTESİ Öğretim Üyesi: Doç.Dr. Tamila ANUTGAN 1 Elektriksel olaylarla ilgili buraya kadar yaptığımız, tartışmalarımız, durgun yüklerle veya elektrostatikle sınırlı kalmıştır. Şimdi, elektrik

Detaylı

dq I = (1) dt OHM YASASI ve OHM YASASI İLE DİRENÇ ÖLÇÜMÜ

dq I = (1) dt OHM YASASI ve OHM YASASI İLE DİRENÇ ÖLÇÜMÜ OHM YASASI ve OHM YASASI İLE DİRENÇ ÖLÇÜMÜ AMAÇLAR Ohm yasasına uyan (ohmik) malzemeler ile ohmik olmayan malzemelerin akım-gerilim karakteristiklerini elde etmek. Deneysel akım gerilim değerlerini kullanarak

Detaylı

ĠLETĠM HATTINA ĠLĠġKĠN KARAKTERĠSTĠK DEĞERLERĠN ELDE EDĠLMESĠ

ĠLETĠM HATTINA ĠLĠġKĠN KARAKTERĠSTĠK DEĞERLERĠN ELDE EDĠLMESĠ DENEY 1 ĠLETĠM HATTINA ĠLĠġKĠN KARAKTERĠSTĠK DEĞERLERĠN ELDE EDĠLMESĠ 1.1. Genel Bilgi MV 1424 Hat Modeli 40 kv lık nominal bir gerilim ve 350A lik nominal bir akım için tasarlanmış 40 km uzunluğundaki

Detaylı

DENEY 1 1.1. DC GERİLİM ÖLÇÜMÜ DENEYİN AMACI

DENEY 1 1.1. DC GERİLİM ÖLÇÜMÜ DENEYİN AMACI DENEY 1 1.1. DC GERİLİM ÖLÇÜMÜ 1. DC gerilimin nasıl ölçüldüğünü öğrenmek. 2. KL-21001 Deney Düzeneğini tanımak. 3. Voltmetrenin nasıl kullanıldığını öğrenmek. Devre elemanı üzerinden akım akmasını sağlayan

Detaylı

BÖLÜM 4: MADDESEL NOKTANIN KİNETİĞİ: İMPULS ve MOMENTUM

BÖLÜM 4: MADDESEL NOKTANIN KİNETİĞİ: İMPULS ve MOMENTUM BÖLÜM 4: MADDESEL NOKTANIN KİNETİĞİ: İMPULS ve MOMENTUM 4.1. Giriş Bir önceki bölümde, hareket denklemi F = ma nın, maddesel noktanın yer değiştirmesine göre integrasyonu ile elde edilen iş ve enerji denklemlerini

Detaylı

Adı-Soyadı : Numarası : Bölümü : Grubu : A / B / C İmza : Numarası : 1 Adı : Elektrik Alan Çizgileri Amacı (Kendi Cümlelerinizle ifade ediniz) (5p)

Adı-Soyadı : Numarası : Bölümü : Grubu : A / B / C İmza : Numarası : 1 Adı : Elektrik Alan Çizgileri Amacı (Kendi Cümlelerinizle ifade ediniz) (5p) T.C. FİZİK-2 LABORATUARI DENEY RAPORU ÖĞRENCİNİN Numarası : Grubu : A / B / C İmza : Numarası : 1 Adı : Elektrik Alan Çizgileri Amacı (Kendi Cümlelerinizle ifade ediniz) (5p) Teorisi Aşağıdaki soruları

Detaylı

Sensörler Öğr. Gör. Erhan CEMÜNAL Thomas Alva Edison

Sensörler Öğr. Gör. Erhan CEMÜNAL Thomas Alva Edison Sensörler Öğr. Gör. Erhan CEMÜNAL Sıkı bir çalışmanın yerini hiç bir şey alamaz. Deha yüzde bir ilham ve yüzde doksandokuz terdir. Thomas Alva Edison İçerik TEMEL ELEKTRONİK KAVRAMLARI Transdüser ve Sensör

Detaylı

Elektrik. Manyetik alan içerisinde manyetik moment 4.3.04-00. Manyetik Alan. Prensip: İhtiyacınız Olanlar:

Elektrik. Manyetik alan içerisinde manyetik moment 4.3.04-00. Manyetik Alan. Prensip: İhtiyacınız Olanlar: Manyetik Alan Elektrik Manyetik alan içerisinde manyetik moment Bilgi sahibi olabilecekleriniz Tork Manyetik akı Uniform manyetik alan Helmholtz bobinleri Prensip: Uniform manyetik alanı taşıyan bir iletken

Detaylı

7. DİRENÇ SIĞA (RC) DEVRELERİ AMAÇ

7. DİRENÇ SIĞA (RC) DEVRELERİ AMAÇ 7. DİENÇ SIĞA (C) DEELEİ AMAÇ Seri bağlı direnç ve kondansatörden oluşan bir devrenin davranışını inceleyerek kondansatörün durulma ve yarı ömür zamanını bulmak. AAÇLA DC Güç kaynağı, kondansatör, direnç,

Detaylı

DENEY 1 - SABİT HIZLA DÜZGÜN DOĞRUSAL HAREKET

DENEY 1 - SABİT HIZLA DÜZGÜN DOĞRUSAL HAREKET AMAÇ: DENEY 1 - SABİT HIZLA DÜZGÜN DOĞRUSAL HAREKET Bir nesnenin sabit hızda, net kuvvetin etkisi altında olmadan, düzgün bir hat üzerinde hareket etmesini doğrulamak ve bu hızı hesaplamaktır. GENEL BİLGİLER:

Detaylı

Harici Fotoelektrik etki ve Planck sabiti deney seti

Harici Fotoelektrik etki ve Planck sabiti deney seti Deneyin Temeli Harici Fotoelektrik etki ve Planck sabiti deney seti Fotoelektrik etki modern fiziğin gelişimindeki anahtar deneylerden birisidir. Filaman lambadan çıkan beyaz ışık ızgaralı spektrometre

Detaylı

Elektrostatik Elektrik Alan Elektrik Akı Kondansatör. Kaynak : Serway-Beichner Bölüm 23, 24, 26

Elektrostatik Elektrik Alan Elektrik Akı Kondansatör. Kaynak : Serway-Beichner Bölüm 23, 24, 26 Elektrostatik Elektrik Alan Elektrik Akı Kondansatör Kaynak : Serway-Beichner Bölüm 23, 24, 26 İndüksiyon Nötr Maddenin indüksiyon yoluyla yüklenmesi (Bir yük türünün diğer yük türüne göre daha fazla olması)

Detaylı

9. ÜNİTE OHM KANUNU KONULAR

9. ÜNİTE OHM KANUNU KONULAR 9. ÜNİTE OHM KANUNU KONULAR 1. FORMÜLÜ 2. SABİT DİRENÇTE, AKIM VE GERİLİM ARASINDAKİ BAĞINTI 3. SABİT GERİLİMDE, AKIM VE DİRENÇ ARASINDAKİ BAĞINTI 4. OHM KANUNUYLA İLGİLİ ÖRNEK VE PROBLEMLER 9.1 FORMÜLÜ

Detaylı

ALTERNATĐF AKIM (AC) I AC NĐN ELDE EDĐLMESĐ; KARE VE ÜÇGEN DALGALAR

ALTERNATĐF AKIM (AC) I AC NĐN ELDE EDĐLMESĐ; KARE VE ÜÇGEN DALGALAR ALTERNATĐF AKIM (AC) I AC NĐN ELDE EDĐLMESĐ; KARE VE ÜÇGEN DALGALAR 1.1 Amaçlar AC nin Elde Edilmesi: Farklı ve değişken DC gerilimlerin anahtar ve potansiyometreler kullanılarak elde edilmesi. Kare dalga

Detaylı

DC Akım/Gerilim Ölçümü ve Ohm Yasası Deney 2

DC Akım/Gerilim Ölçümü ve Ohm Yasası Deney 2 DC Akım/Gerilim Ölçümü ve Ohm Yasası Deney 2 DENEY 1-3 DC Gerilim Ölçümü DENEYİN AMACI 1. DC gerilimin nasıl ölçüldüğünü öğrenmek. 2. KL-22001 Deney Düzeneğini tanımak. 3. Voltmetrenin nasıl kullanıldığını

Detaylı

ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ

ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ DENEY FÖYÜ DENEY ADI AC AKIM, GERİLİM VE GÜÇ DENEYİ DERSİN ÖĞRETİM ÜYESİ DENEY SORUMLUSU DENEY GRUBU: DENEY TARİHİ : TESLİM

Detaylı

326 ELEKTRİK MAKİNALARI LABORATUVARI II ÜÇ-FAZ SİNCAP KAFESLİ ASENKRON (İNDÜKSİYON) MOTOR DENEY 326-04

326 ELEKTRİK MAKİNALARI LABORATUVARI II ÜÇ-FAZ SİNCAP KAFESLİ ASENKRON (İNDÜKSİYON) MOTOR DENEY 326-04 İNÖNÜ ÜNİERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜH. BÖL. 26 ELEKTRİK MAKİNALARI LABORATUARI II ÜÇ-FAZ SİNCAP KAFESLİ ASENKRON (İNDÜKSİYON) MOTOR DENEY 26-04. AMAÇ: Üç-faz sincap kafesli asenkron

Detaylı

4. ÜNİTE ALTERNATİF AKIMDA GÜÇ

4. ÜNİTE ALTERNATİF AKIMDA GÜÇ 4. ÜNİTE ALTERNATİF AKIMDA GÜÇ KONULAR 1. Ani Güç, Ortalama Güç 2. Dirençli Devrelerde Güç 3. Bobinli Devrelerde Güç 4. Kondansatörlü Devrelerde Güç 5. Güç Üçgeni 6. Güç Ölçme GİRİŞ Bir doğru akım devresinde

Detaylı

TEMEL BİLGİLER. İletken : Elektrik yüklerinin oldukça serbest hareket ettikleri maddelerdir. Örnek olarak bakır, gümüş ve alüminyum verilebilir.

TEMEL BİLGİLER. İletken : Elektrik yüklerinin oldukça serbest hareket ettikleri maddelerdir. Örnek olarak bakır, gümüş ve alüminyum verilebilir. TEMEL BİLGİLER İletken : Elektrik yüklerinin oldukça serbest hareket ettikleri maddelerdir. Örnek olarak bakır, gümüş ve alüminyum verilebilir. Yalıtkan : Elektrik yüklerinin kolayca taşınamadığı ortamlardır.

Detaylı

BÖLÜM I GİRİŞ (1.1) y(t) veya y(x) T veya λ. a t veya x. Şekil 1.1 Dalga. a genlik, T peryod (veya λ dalga boyu)

BÖLÜM I GİRİŞ (1.1) y(t) veya y(x) T veya λ. a t veya x. Şekil 1.1 Dalga. a genlik, T peryod (veya λ dalga boyu) BÖLÜM I GİRİŞ 1.1 Sinyal Bir sistemin durum ve davranış bilgilerini taşıyan, bir veya daha fazla değişken ile tanımlanan bir fonksiyon olup veri işlemde dalga olarak adlandırılır. Bir dalga, genliği, dalga

Detaylı

T.C. TÜBİTAK-BİDEB. YİBO ÖĞRETMENLERİ (FEN VE TEKNOLOJİ-FİZİK, KİMYA, BİYOLOJİ- ve MATEMATİK) PROJE DANIŞMANLIĞI EĞİTİM ÇALIŞTAYLARI

T.C. TÜBİTAK-BİDEB. YİBO ÖĞRETMENLERİ (FEN VE TEKNOLOJİ-FİZİK, KİMYA, BİYOLOJİ- ve MATEMATİK) PROJE DANIŞMANLIĞI EĞİTİM ÇALIŞTAYLARI T.C. TÜBİTAK-BİDEB YİBO ÖĞRETMENLERİ (FEN VE TEKNOLOJİ-FİZİK, KİMYA, BİYOLOJİ- ve MATEMATİK) PROJE DANIŞMANLIĞI EĞİTİM ÇALIŞTAYLARI İKİ ELEKTROMIKNATIS ARASINDA BULUNAN BİR DEMİR PARÇACIĞIN HAREKETİ HAZIRLAYANLAR

Detaylı

5. AKIM VE GERĐLĐM ÖLÇÜMÜ

5. AKIM VE GERĐLĐM ÖLÇÜMÜ 5. AKIM VE GERĐLĐM ÖLÇÜMÜ AMAÇLAR 1. Döner çerçeveli ölçü aletini (d Arsonvalmetre) tanımak.. Bu ölçü aletinin akım ve gerilim ölçümlerinde nasıl kullanılacağını öğrenmek. ARAÇLAR Döner çerçeveli ölçü

Detaylı

TEK FAZLI KONTROLLU VE KONTROLSUZ DOĞRULTUCULAR

TEK FAZLI KONTROLLU VE KONTROLSUZ DOĞRULTUCULAR FIRAT ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ GÜÇ ELEKTRONİĞİ LABORATUVARI DENEY NO:1 TEK FAZLI KONTROLLU VE KONTROLSUZ DOĞRULTUCULAR 1.1 Giriş Diyod ve tristör gibi

Detaylı

9. Güç ve Enerji Ölçümü

9. Güç ve Enerji Ölçümü 9. Güç ve Enerji Ölçümü Güç ve Güç Ölçümü: Doğru akım devrelerinde, sürekli halde sadece direnç etkisi mevcuttur. Bu yüzden doğru akım devrelerinde sadece dirence ait olan güçten bahsedilir. Sürekli halde

Detaylı

V R. Devre 1 i normal pozisyonuna getirin. Şalter (yukarı) N konumuna alınmış olmalıdır. Böylece devrede herhangi bir hata bulunmayacaktır.

V R. Devre 1 i normal pozisyonuna getirin. Şalter (yukarı) N konumuna alınmış olmalıdır. Böylece devrede herhangi bir hata bulunmayacaktır. Ohm Kanunu Bir devreden geçen akımın şiddeti uygulanan gerilim ile doğru orantılı, devrenin elektrik direnci ile ters orantılıdır. Bunun matematiksel olarak ifadesi şöyledir: I V R Burada V = Gerilim (Birimi

Detaylı

DENEY 3. Maksimum Güç Transferi

DENEY 3. Maksimum Güç Transferi ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ EEM2104 Elektrik Devreleri Laboratuarı II 2014-2015 Bahar DENEY 3 Maksimum Güç Transferi Deneyi Yapanın Değerlendirme Adı

Detaylı

DİRENÇLER, DİRENÇLERİN SERİ VE PARALEL BAĞLANMASI, OHM VE KIRCHOFF YASALARI

DİRENÇLER, DİRENÇLERİN SERİ VE PARALEL BAĞLANMASI, OHM VE KIRCHOFF YASALARI DİRENÇLER, DİRENÇLERİN SERİ VE PARALEL BAĞLANMASI, OHM VE KIRCHOFF YASALARI AMAÇ: Dirençleri tanıyıp renklerine göre değerlerini bulma, deneysel olarak tetkik etme Voltaj, direnç ve akım değişimlerini

Detaylı

7.2. Isıl Ölçü Aletleri. Isıl ölçü aletlerinde;

7.2. Isıl Ölçü Aletleri. Isıl ölçü aletlerinde; 7.2. Isıl Ölçü Aletleri Isıl ölçü aletlerinde; Göstergenin sapma açısı ölçü aletinin belirli bir parçasının eriştiği sıcaklığa bağlı olarak değişir. Bu sıcaklık; Ölçü aletinin belirli bir devresindeki

Detaylı

REZONANS DEVRELERİ. Seri rezonans devreleri bir bobinle bir kondansatörün seri bağlanmasından elde edilir. RL C Rc

REZONANS DEVRELERİ. Seri rezonans devreleri bir bobinle bir kondansatörün seri bağlanmasından elde edilir. RL C Rc KTÜ, Elektrik Elektronik Müh. Böl. Temel Elektrik aboratuarı. Giriş EZONNS DEVEEİ Bir kondansatöre bir selften oluşan devrelere rezonans devresi denir. Bu devre tipinde selfin manyetik enerisi periyodik

Detaylı

Şekil 7.1. (a) Sinüs dalga giriş sinyali, (b) yarım dalga doğrultmaç çıkışı, (c) tam dalga doğrultmaç çıkışı

Şekil 7.1. (a) Sinüs dalga giriş sinyali, (b) yarım dalga doğrultmaç çıkışı, (c) tam dalga doğrultmaç çıkışı DENEY NO : 7 DENEY ADI : DOĞRULTUCULAR Amaç 1. Yarım dalga ve tam dalga doğrultucu oluşturmak 2. Dalgacıkları azaltmak için kondansatör filtrelerinin kullanımını incelemek. 3. Dalgacıkları azaltmak için

Detaylı

BİLECİK ŞEYH EDEBALİ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNE VE İMALAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ

BİLECİK ŞEYH EDEBALİ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNE VE İMALAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BİLECİK ŞEYH EDEBALİ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNE VE İMALAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MÜHENDİSLİKTE DENEYSEL METOTLAR II DOĞRUSAL ISI İLETİMİ DENEYİ 1.Deneyin Adı: Doğrusal ısı iletimi deneyi..

Detaylı

F AKIM DEVRELER A. DEVRE ELEMANLARI VE TEMEL DEVRELER

F AKIM DEVRELER A. DEVRE ELEMANLARI VE TEMEL DEVRELER ALTERNATİF AKIM DEVRELERİ A. DEVRE ELEMANLARI VE TEMEL DEVRELER Alternatif akım devrelerinde akımın geçişine karşı üç çeşit direnç (zorluk) gösterilir. Devre elamanları dediğimiz bu dirençler: () R omik

Detaylı

Osiloskop ve AC Akım Gerilim Ölçümü Deney 3

Osiloskop ve AC Akım Gerilim Ölçümü Deney 3 Osiloskop ve AC Akım Gerilim Ölçümü Deney 3 DENEY 1-6 AC Gerilim Ölçümü DENEYİN AMACI 1. AC gerilimlerin nasıl ölçüldüğünü öğrenmek. 2. AC voltmetrenin nasıl kullanıldığını öğrenmek. GENEL BİLGİLER AC

Detaylı

MEKATRONİĞİN TEMELLERİ TEMEL ELEKTRONİK KAVRAMLARI

MEKATRONİĞİN TEMELLERİ TEMEL ELEKTRONİK KAVRAMLARI MEKATRONİĞİN TEMELLERİ TEMEL ELEKTRONİK KAVRAMLARI KONDANSATÖR Kondansatör iki iletken plaka arasına bir yalıtkan malzeme konarak elde edilen ve elektrik enerjisini elektrostatik enerji olarak depolamaya

Detaylı

AKDENİZ ÜNİVERSİTESİ. Anten Parametrelerinin Temelleri. Samet YALÇIN

AKDENİZ ÜNİVERSİTESİ. Anten Parametrelerinin Temelleri. Samet YALÇIN AKDENİZ ÜNİVERSİTESİ Anten Parametrelerinin Temelleri Samet YALÇIN Anten Parametrelerinin Temelleri GİRİŞ: Bir antenin parametrelerini tanımlayabilmek için anten parametreleri gereklidir. Anten performansından

Detaylı

BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAK 402 MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI DENEY 9A GERİNİM ÖLÇER KULLANARAK GERİLİM ANALİZİ YAPILMASI

BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAK 402 MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI DENEY 9A GERİNİM ÖLÇER KULLANARAK GERİLİM ANALİZİ YAPILMASI BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAK 40 MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI DENEY 9A GERİNİM ÖLÇER KULLANARAK GERİLİM ANALİZİ YAPILMASI TEORİ Bir noktada oluşan gerinim ve gerilme değerlerini

Detaylı

Ders 2- Temel Elektriksel Büyüklükler

Ders 2- Temel Elektriksel Büyüklükler Ders 2- Temel Elektriksel Büyüklükler Yard.Doç.Dr. Ahmet Özkurt Ahmet.ozkurt@deu.edu.tr http://ahmetozkurt.net Yük Elektriksel yük maddelerin temel özelliklerinden biridir. Elektriksel yükün iki temel

Detaylı

SAKARYA ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ELEKTRONİK DEVRELER LABORATUARI

SAKARYA ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ELEKTRONİK DEVRELER LABORATUARI SAKARYA ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ELEKTRONİK DEVRELER LABORATUARI DENEYİ YAPTIRAN: DENEYİN ADI: DENEY NO: DENEYİ YAPANIN ADI ve SOYADI: SINIFI: OKUL NO: DENEY GRUP NO:

Detaylı

DENEY 4 DC ŞÖNT ve SERİ MOTORUN YÜKLEME KARAKTERİSTİKLERİ

DENEY 4 DC ŞÖNT ve SERİ MOTORUN YÜKLEME KARAKTERİSTİKLERİ DENEY 4 DC ŞÖNT ve SERİ MOTORUN YÜKLEME KARAKTERİSTİKLERİ 1. Temel Teori (Şönt Uyarmalı Motor) DC şönt motorlar hızdaki iyi kararlılıkları dolayısıyla yaygın kullanılan motorlardır. Bu motor tipi seri

Detaylı

ELEKTRİKSEL EYLEYİCİLER

ELEKTRİKSEL EYLEYİCİLER ELEKTRİKSEL EYLEYİCİLER Eyleyiciler (Aktuatörler) Bir cismi hareket ettiren veya kontrol eden mekanik cihazlara denir. Elektrik motorları ve elektrikli sürücüler Hidrolik sürücüler Pinomatik sürücüler

Detaylı

MV 1438 KABLO HAT MODELİ KARAKTERİSTİKLERİ VE MV 1420 İLETİM HATTI ÜZERİNDEKİ GERİLİM DÜŞÜMÜ

MV 1438 KABLO HAT MODELİ KARAKTERİSTİKLERİ VE MV 1420 İLETİM HATTI ÜZERİNDEKİ GERİLİM DÜŞÜMÜ MV 1438 KABLO HAT MODELİ KARAKTERİSTİKLERİ VE MV 1420 İLETİM HATTI ÜZERİNDEKİ GERİLİM DÜŞÜMÜ MV 1438 KABLO HAT MODELİ KARAKTERİSTİKLERİ Genel Bilgi MV 1438 hat modeli 11kV lık nominal bir gerilim için

Detaylı

HT-350 ISIL İLETKETLİK EĞİTİM SETİ DENEY FÖYLERİ

HT-350 ISIL İLETKETLİK EĞİTİM SETİ DENEY FÖYLERİ HT-350 ISIL İLETKETLİK EĞİTİM SETİ DENEY FÖYLERİ DENEYSAN EĞİTİM CİHAZLARI SANAYİ VE TİCARET LTD. ŞTİ. Küçük Sanayi sitesi 12 Ekim Cad. 52.Sok. No:18/ABALIKESİR Tel:0266 2461075 Faks:0266 2460948http://www.deneysan.com

Detaylı

ÜÇ-FAZ SENKRON JENERATÖRÜN AÇIK DEVRE VE KISA DEVRE KARAKTERİSTİKLERİ DENEY 324-04

ÜÇ-FAZ SENKRON JENERATÖRÜN AÇIK DEVRE VE KISA DEVRE KARAKTERİSTİKLERİ DENEY 324-04 ĐNÖNÜ ÜNĐERSĐTESĐ MÜHENDĐSĐK FAKÜTESĐ EEKTRĐK-EEKTRONĐK MÜH. BÖ. ÜÇ-FAZ SENKRON JENERATÖRÜN AÇIK DERE E KISA DERE KARAKTERİSTİKERİ DENEY 4-04. AMAÇ: Senkron jeneratör olarak çalışan üç faz senkron makinanın

Detaylı

BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAK - 402 MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI DENEY 4

BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAK - 402 MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI DENEY 4 BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAK - 0 MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI DENEY İÇİNDE SABİT SICAKLIKTA SİLİNDİRİK ISITICI BULUNAN DİKDÖRTGEN PRİZMATİK SAC KUTU YÜZEYLERİNDEN ZORLANMIŞ TAŞINIM

Detaylı

ALTERNATİF AKIM (AC) II SİNÜSOİDAL DALGA; KAREKTRİSTİK ÖZELLİKLERİ

ALTERNATİF AKIM (AC) II SİNÜSOİDAL DALGA; KAREKTRİSTİK ÖZELLİKLERİ . Amaçlar: EEM DENEY ALERNAİF AKIM (AC) II SİNÜSOİDAL DALGA; KAREKRİSİK ÖZELLİKLERİ Fonksiyon (işaret) jeneratörü kullanılarak sinüsoidal dalganın oluşturulması. Frekans (f), eriyot () ve açısal frekans

Detaylı

ELEKTRİK VE MANYETİZMA

ELEKTRİK VE MANYETİZMA ELEKTRİK VE MANYETİZMA ELEKTROSTATİK 1)COULOM KANUNU: İki yük arasındaki itme ya da çekme kuvveti yüklerin çarpımı ile doğru yükler arasındaki uzaklığın karesi ile ters orantılıdır. q1q 1 u kanun F k şeklinde

Detaylı

Alternatif Akım; Zaman içerisinde yönü ve şiddeti belli bir düzen içerisinde değişen akıma alternatif akım denir.

Alternatif Akım; Zaman içerisinde yönü ve şiddeti belli bir düzen içerisinde değişen akıma alternatif akım denir. ALTERNATiF AKIM Alternatif Akım; Zaman içerisinde yönü ve şiddeti belli bir düzen içerisinde değişen akıma alternatif akım denir. Doğru akım ve alternatif akım devrelerinde akım yönleri şekilde görüldüğü

Detaylı

T.C. BİLECİK ŞEYH EDEBALİ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNE VE İMALAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MIM331 MÜHENDİSLİKTE DENEYSEL METODLAR DERSİ

T.C. BİLECİK ŞEYH EDEBALİ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNE VE İMALAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MIM331 MÜHENDİSLİKTE DENEYSEL METODLAR DERSİ T.C. BİLECİK ŞEYH EDEBALİ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNE VE İMALAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MIM331 MÜHENDİSLİKTE DENEYSEL METODLAR DERSİ 3 NOKTA EĞME DENEY FÖYÜ ÖĞRETİM ÜYESİ YRD.DOÇ.DR.ÖMER KADİR

Detaylı

Bir devrede dolaşan elektrik miktarı gibi elektriksel ifadelerin büyüklüğünü bize görsel olarak veren bazı aletler kullanırız.

Bir devrede dolaşan elektrik miktarı gibi elektriksel ifadelerin büyüklüğünü bize görsel olarak veren bazı aletler kullanırız. ÖLÇME VE KONTROL ALETLERİ Bir devrede dolaşan elektrik miktarı gibi elektriksel ifadelerin büyüklüğünü bize görsel olarak veren bazı aletler kullanırız. Voltmetre devrenin iki noktası arasındaki potansiyel

Detaylı

BÖLÜM 2. Gauss s Law. Copyright 2008 Pearson Education Inc., publishing as Pearson Addison-Wesley

BÖLÜM 2. Gauss s Law. Copyright 2008 Pearson Education Inc., publishing as Pearson Addison-Wesley BÖLÜM 2 Gauss s Law Hedef Öğretiler Elektrik akı nedir? Gauss Kanunu ve Elektrik Akı Farklı yük dağılımları için Elektrik Alan hesaplamaları Giriş Statik Elektrik, tabiatta birbirinden farklı veya aynı,

Detaylı

Fizik 101-Fizik I 2013-2014. Dönme Hareketinin Dinamiği

Fizik 101-Fizik I 2013-2014. Dönme Hareketinin Dinamiği -Fizik I 2013-2014 Dönme Hareketinin Dinamiği Nurdan Demirci Sankır Ofis: 364, Tel: 2924332 İçerik Vektörel Çarpım ve Tork Katı Cismin Yuvarlanma Hareketi Bir Parçacığın Açısal Momentumu Dönen Katı Cismin

Detaylı

Bölüm 9 ELEKTROMANYETİK İNDÜKSİYON. Copyright 2008 Pearson Education Inc., publishing as Pearson Addison-Wesley

Bölüm 9 ELEKTROMANYETİK İNDÜKSİYON. Copyright 2008 Pearson Education Inc., publishing as Pearson Addison-Wesley Bölüm 9 ELEKTROMANYETİK İNDÜKSİYON Hedef Öğretiler Faraday Kanunu Lenz kanunu Hareke bağlı EMK İndüksiyon Elektrik Alan Maxwell denklemleri ve uygulamaları Giriş Pratikte Mıknatısın hareketi akım oluşmasına

Detaylı

T.C. SAKARYA ÜNİVERSİTESİ FEN EDEBİYAT FAKÜLTESİ FİZİK BÖLÜMÜ FİZİK LABORATUARI II (ELEKTRİK VE MANYETİZMA) ŞUBAT 2015

T.C. SAKARYA ÜNİVERSİTESİ FEN EDEBİYAT FAKÜLTESİ FİZİK BÖLÜMÜ FİZİK LABORATUARI II (ELEKTRİK VE MANYETİZMA) ŞUBAT 2015 1 T.C. SAKARYA ÜNİVERSİTESİ FEN EDEBİYAT FAKÜLTESİ FİZİK BÖLÜMÜ FİZİK LABORATUARI II (ELEKTRİK VE MANYETİZMA) ŞUBAT 2015 2 İÇİNDEKİLER Laboratuar Çalışmalarında Dikkat Edilecek Hususlar... 3 Deney Raporunun

Detaylı

Şekil 1. n kanallı bir FET in Geçiş ve Çıkış Özeğrileri

Şekil 1. n kanallı bir FET in Geçiş ve Çıkış Özeğrileri DENEY NO : 3 DENEYİN ADI : FET - Elektriksel Alan Etkili Transistör lerin Karakteristikleri DENEYİN AMACI : FET - Elektriksel Alan Etkili Transistör lerin karakteristiklerini çıkarmak, ilgili parametrelerini

Detaylı

ANADOLU ÜNİVERSİTESİ FİZİK LABORATUVARI II FÖYÜ. Yard. Doç. Dr. Abidin KILIÇ

ANADOLU ÜNİVERSİTESİ FİZİK LABORATUVARI II FÖYÜ. Yard. Doç. Dr. Abidin KILIÇ ANADOLU ÜNİVERSİTESİ FİZİK LABORATUVARI II FÖYÜ Yard. Doç. Dr. Abidin KILIÇ Doç. Dr. Özgür ALVER Araş. Gör. Özge BAĞLAYAN 1 ÖĞRENCİNİN ADI SOYADI NUMARASI FAKÜLTESİ BÖLÜMÜ :.. :.. :.. :.. F DENEY DENEY

Detaylı

ÖLÇÜ TRANSFORMATÖRLERİ

ÖLÇÜ TRANSFORMATÖRLERİ 1 ÖLÇÜ TRANSFORMATÖRLERİ Normalde voltmetrelerle en fazla 1000V a kadar gerilimler ölçülebilir. Daha yüksek gerilimlerde; Voltmetrenin çekeceği güç artar. Yüksek gerilimden kaynaklanan kaçak akımların

Detaylı

AKIM GEÇEN TELE ETKİYEN MANYETİK KUVVETLERİN ÖLÇÜMÜ (AKIM TERAZİSİ)

AKIM GEÇEN TELE ETKİYEN MANYETİK KUVVETLERİN ÖLÇÜMÜ (AKIM TERAZİSİ) AKIM GEÇEN TELE ETKİYEN MANYETİK KUVVETLERİN ÖLÇÜMÜ (AKIM TERAZİSİ) AMAÇ: 1. Bu deneyde, düzgün ve statik bir manyetik B alanında I elektrik akımını taşıyan tele etkiyen bir kuvvet olduğunu gözlemlemek

Detaylı

ÜNİTE 5 KLASİK SORU VE CEVAPLARI (TEMEL ELEKTRONİK) Transformatörün tanımını yapınız. Alternatif akımın frekansını değiştirmeden, gerilimini

ÜNİTE 5 KLASİK SORU VE CEVAPLARI (TEMEL ELEKTRONİK) Transformatörün tanımını yapınız. Alternatif akımın frekansını değiştirmeden, gerilimini ÜNİTE 5 KLASİK SORU VE CEVAPLARI (TEMEL ELEKTRONİK) Transformatörün tanımını yapınız. Alternatif akımın frekansını değiştirmeden, gerilimini alçaltmaya veya yükseltmeye yarayan elektro manyetik indüksiyon

Detaylı

ELEKTRİK DEVRELERİ-2 LABORATUVARI VIII. DENEY FÖYÜ

ELEKTRİK DEVRELERİ-2 LABORATUVARI VIII. DENEY FÖYÜ EEKTRİK DEVREERİ-2 ABORATUVARI VIII. DENEY FÖYÜ SERİ VE PARAE REZONANS DEVRE UYGUAMASI Amaç: Seri ve paralel rezonans devrelerini incelemek, devrelerin karakteristik parametrelerini ölçmek, rezonans eğrilerini

Detaylı

DENEY 0. Bölüm 1 - Ölçme ve Hata Hesabı

DENEY 0. Bölüm 1 - Ölçme ve Hata Hesabı DENEY 0 Bölüm 1 - Ölçme ve Hata Hesabı Amaç: Ölçüm metodu ve cihazına bağlı hata ve belirsizlikleri anlamak, fiziksel bir niceliği ölçüp hata ve belirsizlikleri tespit etmek, nedenlerini açıklamak. Genel

Detaylı

Massachusetts Teknoloji Enstitüsü-Fizik Bölümü

Massachusetts Teknoloji Enstitüsü-Fizik Bölümü Massachusetts Teknoloji Enstitüsü-Fizik Bölümü Fizik 8.01 Ödev # 8 Güz, 1999 ÇÖZÜMLER Dru Renner dru@mit.edu 14 Kasım 1999 Saat: 18.20 Problem 8.1 Bir sonraki hareket bir odağının merkezinde gezegenin

Detaylı

STRAIN GAGE DENEY FÖYÜ

STRAIN GAGE DENEY FÖYÜ T.C. ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ STRAIN GAGE DENEY FÖYÜ HAZIRLAYAN Prof. Dr. Erdem KOÇ Yrd.Doç.Dr. İbrahim KELEŞ Yrd.Doç.Dr. Kemal YILDIZLI MAYIS 2011 SAMSUN

Detaylı

Temel Ders Kitabı: Fen Bilimcileri ve Mühendislik için Fizik; Douglas C. Giancoli, Akademi, 2009 (Dördüncü Baskıdan Çeviri)

Temel Ders Kitabı: Fen Bilimcileri ve Mühendislik için Fizik; Douglas C. Giancoli, Akademi, 2009 (Dördüncü Baskıdan Çeviri) FİZİK 102 Temel Ders Kitabı: Fen Bilimcileri ve Mühendislik için Fizik; Douglas C. Giancoli, Akademi, 2009 (Dördüncü Baskıdan Çeviri) 1. Hafta: Elektrik Alanları (Bölüm 21) Elektrik Yükü: Pozitif ve negatif

Detaylı

BALIKESİR KARESİ ADNAN MENDERES ANADOLU LİSESİ 2015 2016 DERS YILI 11. SINIFLAR FİZİK DERSİ ÜNİTELENDİRİLMİŞ YILLIK PLANI

BALIKESİR KARESİ ADNAN MENDERES ANADOLU LİSESİ 2015 2016 DERS YILI 11. SINIFLAR FİZİK DERSİ ÜNİTELENDİRİLMİŞ YILLIK PLANI EKİM EYLÜL EYLÜL EYLÜL AY HAFTA DERS SAATİ BALIKESİR KARESİ ADNAN MENDERES ANADOLU LİSESİ 2015 2016 DERS YILI 11. SINIFLAR FİZİK DERSİ ÜNİTELENDİRİLMİŞ YILLIK PLANI SÜRE KONULAR KAZANIMLAR ÖĞRENME-ÖĞRETME

Detaylı

Newton un ikinci yasası: Bir cisim ivmesi cisim üzerine etki eden toplam kuvvet ile doğru orantılı cismin kütlesi ile ters orantılıdır.

Newton un ikinci yasası: Bir cisim ivmesi cisim üzerine etki eden toplam kuvvet ile doğru orantılı cismin kütlesi ile ters orantılıdır. Bölüm 5: Hareket Yasaları(Özet) Önceki bölümde hareketin temel kavramları olan yerdeğiştirme, hız ve ivme tanımlanmıştır. Bu bölümde ise hareketli cisimlerin farklı hareketlerine sebep olan etkilerin hareketi

Detaylı

Bernoulli Denklemi, Basınç ve Hız Yükleri Borularda Piezometre ve Enerji Yükleri Venturi Deney Sistemi

Bernoulli Denklemi, Basınç ve Hız Yükleri Borularda Piezometre ve Enerji Yükleri Venturi Deney Sistemi Bernoulli Denklemi, Basınç ve Hız Yükleri Borularda Piezometre ve Enerji Yükleri Venturi Deney Sistemi Akışkanlar dinamiğinde, sürtünmesiz akışkanlar için Bernoulli prensibi akımın hız arttıkça aynı anda

Detaylı

04 Kasım 2010 TÜBİTAK ikince kademe seviyesinde Deneme Sınavı (Prof.Dr.Ventsislav Dimitrov)

04 Kasım 2010 TÜBİTAK ikince kademe seviyesinde Deneme Sınavı (Prof.Dr.Ventsislav Dimitrov) 04 Kasım 010 TÜBİTAK ikince kademe seviyesinde Deneme Sınavı (Prof.Dr.Ventsislav Dimitrov) Soru 1. Şamandıra. Genç ama yetenekli fizikçi Ali bir yaz boyunca, Karabulak köyünde misafirdi. Bir gün isimi

Detaylı

DENEY 1 Basit Elektrik Devreleri

DENEY 1 Basit Elektrik Devreleri ULUDAĞ ÜNİVESİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ELEKTİK-ELEKTONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ EEM203 Elektrik Devreleri Laboratuarı I 204-205 DENEY Basit Elektrik Devreleri Deneyi Yapanın Değerlendirme Adı Soyadı : Deney

Detaylı

6. TRANSİSTÖRÜN İNCELENMESİ

6. TRANSİSTÖRÜN İNCELENMESİ 6. TRANSİSTÖRÜN İNCELENMESİ 6.1. TEORİK BİLGİ 6.1.1. JONKSİYON TRANSİSTÖRÜN POLARMALANDIRILMASI Şekil 1. Jonksiyon Transistörün Polarmalandırılması Şekil 1 de Emiter-Beyz jonksiyonu doğru yönde polarmalandırılır.

Detaylı

DENEY 6: SERİ/PARALEL RC DEVRELERİN AC ANALİZİ

DENEY 6: SERİ/PARALEL RC DEVRELERİN AC ANALİZİ A. DENEYİN AMACI : Seri ve paralel RC devrelerinin ac analizini yapmak. B. KULLANILACAK ARAÇ VE MALZEMELER : 1. Sinyal Üreteci, 2. Osiloskop, 3. Değişik değerlerde direnç ve kondansatörler. C. DENEY İLE

Detaylı

Prof. Dr. ŞAKİR ERKOÇ Doç. Dr. MAHMUT BÖYÜKATA

Prof. Dr. ŞAKİR ERKOÇ Doç. Dr. MAHMUT BÖYÜKATA TÜBİTAK BİDEB LİSE ÖĞRETMENLERİ-FİZİK, KİMYA, BİYOLOJİ, MATEMATİK- PROJE DANIŞMANLIĞI EĞİTİMİ ÇALIŞTAYI (LİSE-4 [ÇALIŞTAY 2014]) GRUP ADI: FENER PROJE ADI NEODYUM MIKNATISLARLA ELEKTRİK ÜRETME Proje Ekibi

Detaylı

BÖLÜM 1: MADDESEL NOKTANIN KİNEMATİĞİ

BÖLÜM 1: MADDESEL NOKTANIN KİNEMATİĞİ BÖLÜM 1: MADDESEL NOKTANIN KİNEMATİĞİ 1.1. Giriş Kinematik, daha öncede vurgulandığı üzere, harekete sebep olan veya hareketin bir sonucu olarak ortaya çıkan kuvvetleri dikkate almadan cisimlerin hareketini

Detaylı

Doğru Akım (DC) Makinaları

Doğru Akım (DC) Makinaları Doğru Akım (DC) Makinaları Doğru akım makinaları motor veya jeneratör olarak kullanılabilir. Genellikle DC makinalar motor olarak kullanılır. En büyük avantajları hız ve tork ayarının kolay yapılabilmesidir.

Detaylı

Bölüm 7. Manyetik Alan ve. Manyetik Kuvvet. Copyright 2008 Pearson Education Inc., publishing as Pearson Addison-Wesley

Bölüm 7. Manyetik Alan ve. Manyetik Kuvvet. Copyright 2008 Pearson Education Inc., publishing as Pearson Addison-Wesley Bölüm 7 Manyetik Alan ve Manyetik Kuvvet Hedef Öğretiler Manyetik Kuvvet Manyetik Alan ve Manyetik Akı Manyetik Alanda Yüklerin hareketi Yarıiletkenlerde Manyetik Kuvvet hesabı Manyetik Tork Elektrik Motor

Detaylı

İç direnç ve emk. Seri bağlı dirençler. BÖLÜM 28 Doğru Akım Devreleri. İç direnç ve emk. ve emk. Elektromotor kuvvet (emk) kaynakları.

İç direnç ve emk. Seri bağlı dirençler. BÖLÜM 28 Doğru Akım Devreleri. İç direnç ve emk. ve emk. Elektromotor kuvvet (emk) kaynakları. BÖLÜM 8 Doğru Akım Devreleri Elektromotor Kuvveti emk iç direnç Seri ve Paralel Bağlı Dirençler Eşdeğer direnç Kirchhoff Kuralları Düğüm kuralı İlmek kuralı Devreleri Kondansatörün yüklenmesi Kondansatörün

Detaylı

- Gerilme ve Gerinme ikinci dereceden tensörel büyüklüklerdir. (3 puan)

- Gerilme ve Gerinme ikinci dereceden tensörel büyüklüklerdir. (3 puan) MAK437 MT2-GERİLME ÖLÇÜM TEKNİKLERİ SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ I. öğretim II. öğretim A şubesi B şubesi ÖĞRENCİ ADI NO İMZA TARİH 30.11.2013 SORU/PUAN

Detaylı

KARABÜK ÜNİVERSİTESİ Öğretim Üyesi: Doç.Dr. Tamila ANUTGAN 1

KARABÜK ÜNİVERSİTESİ Öğretim Üyesi: Doç.Dr. Tamila ANUTGAN 1 KARABÜK ÜNİVERSİTESİ Öğretim Üyesi: Doç.Dr. Tamila ANUTGAN 1 Bu bölüm, çeşitli şekillerde birbirlerine bağlanmış bataryalar, dirençlerden oluşan bazı basit devrelerin incelenmesi ile ilgilidir. Bu tür

Detaylı

Farklı malzemelerin dielektrik sabiti LEP 4.2.06_00

Farklı malzemelerin dielektrik sabiti LEP 4.2.06_00 PHYWE Farklı malzemelerin dielektrik sabiti LEP 4.2.06_00 İlgili başlıklar Maxwell in eşitlikleri, elektrik sabiti, plaka kapasitörün kapasitesi, gerçek yükler, serbest yükler, dielektrik deplasmanı, dielektrik

Detaylı

SAKARYA ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ELEKTRONİK DEVRELER LABORATUARI

SAKARYA ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ELEKTRONİK DEVRELER LABORATUARI SAKARYA ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ELEKTRONİK DEVRELER LABORATUARI DENEYİ YAPTIRAN: DENEYİN ADI: DENEY NO: DENEYİ YAPANIN ADI ve SOYADI: SINIFI: OKUL NO: DENEY GRUP NO:

Detaylı

DEVRE ANALİZİ LABORATUARI DENEY 6 KONDANSATÖRÜN VE BOBİNİN DOĞRU AKIM DAVRANIŞI

DEVRE ANALİZİ LABORATUARI DENEY 6 KONDANSATÖRÜN VE BOBİNİN DOĞRU AKIM DAVRANIŞI DEVRE ANALİZİ LABORATUARI DENEY 6 KONDANSATÖRÜN VE BOBİNİN DOĞRU AKIM DAVRANIŞI DENEY 6: KONDANSATÖRÜN VE BOBİNİN DOĞRU AKIMDA DAVRANIŞI 1. Açıklama Kondansatör doğru akımı geçirmeyip alternatif akımı

Detaylı

2. KUVVET SİSTEMLERİ 2.1 Giriş

2. KUVVET SİSTEMLERİ 2.1 Giriş 2. KUVVET SİSTEMLERİ 2.1 Giriş Kuvvet: Şiddet (P), doğrultu (θ) ve uygulama noktası (A) ile karakterize edilen ve bir cismin diğerine uyguladığı itme veya çekme olarak tanımlanabilir. Bu parametrelerden

Detaylı

8. FET İN İNCELENMESİ

8. FET İN İNCELENMESİ 8. FET İN İNCELENMESİ 8.1. TEORİK BİLGİ FET transistörler iki farklı ana grupta üretilmektedir. Bunlardan birincisi JFET (Junction Field Effect Transistör) ya da kısaca bilinen adı ile FET, ikincisi ise

Detaylı

Endüstriyel Sensörler ve Uygulama Alanları Kalite kontrol amaçlı ölçme sistemleri, üretim ve montaj hatlarında imalat sürecinin en önemli aşamalarındandır. Günümüz teknolojisi mükemmelliği ve üretimdeki

Detaylı

İNDÜKSİYON MOTORLARIN KARAKTERİSTİKLERİNİN İNCELENMESİ

İNDÜKSİYON MOTORLARIN KARAKTERİSTİKLERİNİN İNCELENMESİ ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ LABORATUARI DENEY FÖYÜ DENEY ADI İNDÜKSİYON MOTORLARIN KARAKTERİSTİKLERİNİN İNCELENMESİ DERSİN

Detaylı

ĠġLEMSEL KUVVETLENDĠRĠCĠLERĠN DOĞRUSAL UYGULAMALARI. NOT: Devre elemanlarınızın yanma ihtimallerine karşın yedeklerini de temin ediniz.

ĠġLEMSEL KUVVETLENDĠRĠCĠLERĠN DOĞRUSAL UYGULAMALARI. NOT: Devre elemanlarınızın yanma ihtimallerine karşın yedeklerini de temin ediniz. Deneyin Amacı: Kullanılacak Materyaller: ĠġLEMSEL KUVVETLENDĠRĠCĠLERĠN DOĞRUSAL UYGULAMALARI LM 741 entegresi x 1 adet 22kΩ x 1 adet 10nF x 1 adet 5.1 V Zener Diyot(1N4655) x 1 adet 100kΩ potansiyometre

Detaylı

BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAK 402 MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI DENEY - 3 ÜÇ NOKTALI EĞİLME DENEYİ

BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAK 402 MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI DENEY - 3 ÜÇ NOKTALI EĞİLME DENEYİ BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAK 402 MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI DENEY - 3 ÜÇ NOKTALI EĞİLME DENEYİ GİRİŞ Yapılan herhangi bir mekanik tasarımda kullanılacak malzemelerin belirlenmesi

Detaylı

ELEKTRĐK MOTORLARI ve SÜRÜCÜLERĐ DERS 02

ELEKTRĐK MOTORLARI ve SÜRÜCÜLERĐ DERS 02 DERS 02 Özer ŞENYURT Mart 10 1 DA DĐNAMOSUNUN ÇALIŞMA PRENSĐBĐ Dinamolar elektromanyetik endüksiyon prensibine göre çalışırlar. Buna göre manyetik alan içinde bir iletken manyetik kuvvet çizgilerini keserse

Detaylı

ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ LABORATUARI

ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ LABORATUARI ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ LABORATUARI DENEY FÖYÜ DENEY ADI DC SERİ JENERATÖR KARAKTERİSTİKLERİNİN İNCELENMESİ DERSİN

Detaylı