MİKRO İKTİSAT. Erkan DEMİRBAŞ Doç.Dr.

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "MİKRO İKTİSAT. Erkan DEMİRBAŞ Doç.Dr."

Transkript

1 MİKRO İKTİSAT Erkan DEMİRBAŞ Doç.Dr. 1

2 BÖLÜM 9 ÜRETİM TEKNOLOJİSİ ÜRÜN: Üretim faktörlerinin (emek, sermaye toprak) üretim sürecine katılmasıyla elde edilen çıktıdır. İMALAT: Hammadde veya yarı mamûllerin üretim süreci sonunda şeklini değiştirerek, yeni bir mamûl elde etme sürecidir. FİRMA : Üretimi gerçekleştiren ve bunların satışı konusunda karar veren ekonomik birime firma denir. ÜRETİM: Üretim, insanların ihtiyaçlarını dolaylı ya da doğrudan karşılayacak mal ve hizmetleri meydana getirme çabasıdır. Üretim yöntemi: X malı üreten firma, 1 birim x malını 6 br Emek, 1 br sermaye veya 5 br emek 2 br sermaye ile elde edebilir. Bir birim çıktı elde edilmesini mümkün kılan her alternatif girdi bileşimine, üretim yöntemi-tekniği denir. 2

3 Üretim yöntemi: X malı üreten firma, 1 birim x malını 6 br Emek, 1 br sermaye veya 5 br emek 2 br sermaye ile elde edebilir. Bir birim çıktı elde edilmesini mümkün kılan her alternatif girdi bileşimine, üretim yöntemi-tekniği denir. 3

4 ÜRETİM YÖNTEMİ/TEKNİĞİNİN ÖZELLİKLERİ 1- Bedava üretim yoktur 2- Üretim Tersine Çevrilmezliği 6 birim L ve 1 birim K ile 1 birim X malı üretilirse, 1 birim X malı bu sefer girdi olarak kullanılarak 6 birim L ve 1 birim K elde edilemez 3-Üretimin bölünebilirliği: 1 birim X malını: 6 br L ve 1 br K ile üretiyorsak, 1/2 birim X malını: 3 br L ve 1/2 br K ile üretebiliriz 4

5 Üretim fonksiyonu Kar max amaçlayan firmalar, kendileri için en az maliyet ve en yüksek üretim düzeyini sağlayan üretim yöntemlerini tercih ederler. Yani firmalar teknolojik olarak etkin olmayan üretim yöntemlerini tercih etmezler. Teknolojik olarak etkin olan üretim yöntemlerinin tümüne kısaca üretim fonksiyonu denir. 5

6 Üretim fonksiyonu Üretilen ürün miktarı üretim faaliyeti sırasında kullanılan girdilere bağlıdır. Üretim faktörü (girdi), üretim için kullanılan herhangi bir mal veya hizmet olabilir. Üretim fonksiyonu eldeki girdi ve teknikle ençok ne kadar üretilebileceğini gösterir. 6

7 Üretim Teknikleri Sermaye-yoğun üretim Emek-yoğun üretim Firma, emek ve sermaye için ödeyeceği bedelleri karşılaştırarak, minimum maliyeti (dolayısıyla maksimum karı) veren tekniği seçer. Üretimde kullanacağı emek-sermaye kombinasyonunu da, bu ücretlere dayanarak bulur. 7

8 2. BÖLÜM: ÜRETİM TEORİSİ: Çünkü kısa dönemde bazı faktörler değiştirilememektedir (bu yüzden.yasası söz konusudur-buna birazdan değineceğiz!). Uzun dönemde ise artık tüm faktörler değiştirilebilirdir. 8

9 KISA DÖNEM ÜRETİM FONK. Qx=F(K,L) basit bir üretim fonksiyonu. Kısa dönemde ise Qx=F(L) olacaktır. Kısa dönemde K sabittir. Sadece L değişkendir 9

10 KISA DÖNEMDE ÜRETİM Bazı temel kavramlar KISA DÖNEM: Üretim faktörlerinin sadece bir tanesinin değiştirilmesine olanak sağlayan süredir. TOPLAM, ORTALAMA VE MARJİNAL FİZİKİ ÜRETİM TOPLAM FİZİKİ ÜRÜN: Değişken girdinin arttırılmasına bağlı olarak elde edilen çıktıdır. (TÜ veya Q) MARJİNAL FİZİKİ ÜRÜN (marjinal ürün-mü): Emek miktarındaki bir birimlik değişmenin toplam ürün miktarında meydana getirdiği değişmedir. MÜ= Q/ L AZALAN VERİMLER YASASI: Diğer üretim faktörleri miktarı sabitken, bir üretim faktörünün üretiminde kullanılan miktarının arttırılması durumunda, artırılan faktörün verimi (marjinal ürün) belirli bir üretim düzeyinden sonra azalmaya başlamaktadır. Bu duruma Azalan Veriler Kanunu denir. (yada Azalan Marjinal Ürün ) ORTALAMA FİZİKİ ÜRÜN (Ortalama Ürün-OÜ): kişi başına düşen üretim miktarı. OÜ=Q/L 10

11 KISA DÖNEMDE ÜRETİM L TÜ MÜ OÜ tepe tepe tepe 11

12 Azalan verimler kanunu: 12

13 13

14 MÜ de kırılmanın başladığı nokta. Bu noktadan sonra her gelen işçi bir öncesinden daha az üretim ortaya koymaktadır. TÜ, artık azalan oranda artmaktadır. Çünkü yetersiz sermayeden dolayı, ilave işçilerin katkısı düşmektedir. 14

15 1. BÖLGE: MÜ>OÜ 2. BÖLGE: MÜ OÜ ÜRETİMİN 3 BÖLGESİ 3. BÖLGE: MÜ<0<OÜ S:Bu ayırım hangi değer dikkate alınarak yapılır? OÜ dikkate alınarak yapılır? 15

16 UZUN DÖNEM ÜRETİM FONK. UZUN DÖNEM: Üretimde kullanılan tüm girdilerin miktarlarının değiştirilebildiği üretim dönemidir. Tüm girdilerin değiştirilebilmesi ÖLÇEK ve ÖLÇEĞİN VERİMİ kavramlarını da beraberinde getirmektedir. Tüm üretim faktörlerinin uzun dönemde değişmesine, üretim tesis ölçeğinin de değişmesi denir. Q=f(x1, x2, x3, x4,.xn), faktörleri t oranında artıralım. Q=t f(x1, x2, x3, x4,.xn), Daha basit bir şekilde düşünürsek Q=t f(k,l) 16

17 50 birim X malı üretmek için ne kadar K ve L kullanabiliriz? 8 K, 1L veya 2, 4 veya 1,8 K ve L bileşenleri kullanılabilir. Bu noktaların geometrik yeri bize eş ürün eğrisini verir 17

18 Uzun Dönemde Üretim: Eşürün Eğrileri Uzun dönemde tüm üretim faktörleri değişkendir. Firma, hem K yı hem L yı farklı miktarlarda (teknik) bir araya getirebilir. Firmanın önünde sonsuz sayıda alternatifler vardır ve bunların her biri (K ve L bileşimlerinin her biri) farklı bir teknolojiyi ifade etmektedir. Bu farklı bileşenler firmaya aynı üretim düzeyini sağlayacaktır. Örneğin: A(K 1, L 1 ) ya da B(K 2, L 2 ) aynı üretim hacmini (Q 1 ) sağlıyor olabilir. Bu durumda A ve B input bileşimleri (teknikleri) aynı eşürün eğrisi üzerindedirler.

19 Şekil-2.2: Eşürün Eğrisi K K 0 K 1 K 2 A C B Q=f(L,K) farklı emek ve sermaye miktarlarını kullanarak, aynı miktarda üretim yapılmaktadır. Hangi noktada, sermaye yoğun üretim yapılmaktadır? Hangi noktada, emek yoğun üretim yapılmaktadır? C Q 1 L 0 L 1 L 2 L

20 Şekil-2.2: Eşürün Eğrisi K Q 2 > Q 0 > Q 1 K 1 A Q=f(x,y) K 2 Q 2 B C Q 0 Q 1 L 1 L 2 L

21 A dan B ye hareketle: K den kullandığı input miktarını K 1 den K 2 ye düşürürken, L den kullandığı input miktarını L 1 den L 2 ye artırmaktadır. Ancak K deki ΔK kadarlık azalmanın ortaya çıkardığı üretim kaybı, L den ΔL kadar daha fazla kullanmanın ortaya çıkardığı üretim artışına eşittir. Bu yüzden firmanın üretiminde bir değişme olmamıştır: -ΔTÜ y = ΔTÜ x Ancak bu, -ΔK = ΔL anlamına gelmez. Eşürün Eğrisi (Tanım): Firmaya aynı üretim düzeyini veren input bileşimlerini gösteren noktaların geometrik yerine denir.

22 Tüketici, K'dan kullandığı miktarı K 1 den K 2 ye azaltırken, L den kullandığı miktarı L 1 den L 2 ye artırmayıp L 1 de sabit tutsaydı: A dan B ye değil; C ye geçmiş olurdu. Bu ise daha az input kullandığı için üretiminde bir azalma demektir. C noktası, Q 0 a göre daha soldaki bir farksız eğrisi olan I 1 üzerindedir. Sonuç: Eşürün eğrileri sola doğru kaydıkça üretim azalmaktadır. Aynı gerekçelerle eşürün eğrisinin sağa doğru hareket etmesi (orijinden uzaklaşması) üretimin arttığı anlamına gelmektedir. Q 2 > Q 0 > Q 1

23 Öyleyse, K ve L arasında bir değişim yaparken, aynı üretim düzeyinde kalmak üzere her seferinde belli bir oranda mı ikame yapmam gerekmektedir? Bu orana Tüketici Dengesinde ne demiştik?

24 MTİO, Eşürün eğrisi üzerinde bir noktadan diğerine hareket ederken, aynı üretim düzeyinde kalabilmek için, üreticinin, bir faktörü diğeriyle hangi oranda ikame ettiğini gösteren orandır: MRTS k,l = = tan α MTİO k,l =Sermayedeki azalış miktarı Emekteki artış miktarı K L Bu oran, eşürün eğrisinin eğimine eşittir. Bu ise faktörlerin marjinal ürünlerinin birbirine oranına eşittir. İspatı

25 Şekil-2.3: Marjinal Teknik İkame Oranı(MTİO) K K 1 ΔK A tan alfa K L K 2 α B I 0 ΔL L 1 L 2 L

26 Eşürün Eğrisinin Eğimi Faktörlerin Marjinal Ürünlerinin Birbirine Oranına Eşittir - ΔTÜ K = ΔTÜ L olmalıdır. İspat: L in marjinal ürünü: MÜ L = TÜ L ΔTÜ L = MÜ L ΔL (1) veya K nin marjinal ürünü: MÜ K = TÜ K veya ΔTÜ K = MÜ K ΔK (2) - ΔTÜ K + ΔTÜ L =0 MÜ K ΔK+ MÜ L ΔL =0 -MÜ K ΔK= MÜ L ΔL =

27 Şekil-2.3 de A dan B ye hareketle K nin azalmasından ötürü toplam üretimde - ΔTÜ K kadar azalış ve ΔTÜ L kadar artış olmaktadır. Aynı eşürün eğrisi üzerinde kalabilmek (yani toplam üretimin değişmemesi) için: - ΔTÜ K = ΔTÜ L olmalıdır. Bu yüzden (1) ve (2) no lu denklemlerin sağ tarafları birbirine eşit olmalıdır. MÜ K ΔK = -MÜ L ΔL, veya MTİO =Tanα = K L MÜ MÜ L K

28 Eşürün Eğrilerinin Özellikleri 1- Negatif eğimlidirler. 2- Kesişmezler 3- Orijine dış-bükeydirler

29 1- Eşürün Eğrileri Negatif eğimlidir: Çünkü inputlardan biri azaltıldığında diğeri artırılmalıdır ki firma aynı üretim düzeyini koruyabilsin.

30 Şekil-2.4: Eşürün Eğrileri Kesişmez K K 1 K C A C Q 1 K 2 B Q 0 L 1 L 2 L

31 2- Eşürün Eğrileri Kesişmezler: Çünkü üretim teorisine ilişkin varsayımlarla çelişir. A = B, Çünkü Q 0 üzerindedirler. A = C, Çünkü Q 1 üzerindedirler. Buna göre B = C olmalıdır. Ancak B < C dir. Çünkü L den kullanılan miktar aynı (L 2 ) kadar olmasına rağmen C noktasında B ye göre [K 1 K C ] kadar daha fazla kullanılmaktadır.

32 Şekil-2.5: Eşürün Eğrileri Orijine Dış- Bükeydir K K 1 A K 2 B K 3 C D K 4 Q 0 L 1 L 2 L 3 L 4 L

33 3- Eşürün Eğrileri Orijine Dış-Bükeydirler: Bunun nedeni azalan marjinal teknik ikame haddi (MTİO) dir. Yani, Eğri üzerinde yukarıdan aşağıya doğru indikçe her seferinde eşit miktarda L faktörü için vazgeçilen K faktörü miktarı azalmaktadır.

34 MTİO sürekli küçülür=- K/ L K K 1 A K 2 B K 3 C D K 4 Q 0 L 1 L 2 L 3 L 4 L

35 SIRT ÇİZGİLERİ: ÜRETİMİN İKTİSADİ BÖLGESİ Şimdi yeni bir şey öğrenelim: L yi en kadar azaltıp, K yı ne kadar azaltabilirim. Veya tam tersini için durum nedir? Burada ikame için bir sınır var mıdır? Örnek: Bir tüfeğin namlusunu delmek ve içine yiv yapmak için en az iki adet CNC ye ihtiyacım varsa, üretim sürecinde sadece 1 adet CNC bir işe yaramayacaktır. Çünkü o makinenin yapacağı işi insan gücüyle yapmam olanaksız yada çok uzun zaman gerektirmektedir. Sonuç: Öyleyse ikame de bir sınır vardır.

36 Faktörlerin birbirleri yerine geçmesi (ikamesi) sınırlıdır. Örneğin, bir ürünün imalat sürecinde tüm araçları bir kenara bırakıp, her şeyi elle imal etmeniz mümkün değildir. Daha az sermaye kullanabilirsiniz, ancak bunun bir sınırı vardır İkame Sınırı

37 Örnek: Toprağı işlemek için ne kadar iş gücü olursa olsun, mutlaka bir miktar araçgerece ihtiyaç vardır. İkame Sınırı Şekilde E noktası neyi temsil etmektedir?

38 Evet E noktasında, kapital ile emek arasındaki ikame ilişkisi bitmiştir. E noktası, minimum sermaye düzeyini (maksimum emek düzeyini) verir. İkame Sınırı E noktasında emeğin marj. fiziki verimliliği sıfırdır. (yani E için toplam üretim maksimumdur)

39 A noktası neyi temsil eder? İkame Sınırı

40 A noktası q1 üretim için kullanılabilecek minimum emek düzeyini verir (yani maksimum sermaye düzeyini verir. İkame Sınırı Burada sermayenin marj. verimliliği sıfırdır. Burası en fazla kullanabileceğin sermaye düzeyini verir. Daha fazla kullanırsan, toplam üretim azalmaya başlar)

41 Bu şekilde, sınır A ve E benzeri noktalar birleştirildiğinde, ikame sınırları elde edilir. AA ikame sınırı, sermayenin marjinal verimliliğinin sıfır olduğu noktaları gösterir. EE ise emeğin marjinal verimliliğinin sıfır olduğu noktaları verir İkame Sınırı

42 Soru: E noktasında emeği 1 bir daha arttırarak L noktasına gelsem ne olur? İkame Sınırı

43 Aynı üretim düzeyinde kalmak için sadece L yi değil, K yı da artırmak gerekir (y1-y2 kadar). Yani maliyet artacaktır (aynı üretimde bulunabilmek için maliyet artışına katlanmak gerekmektedir)

44 Soru: E bileşiminde, Y faktörü sabit tutulup, X faktörü x1- x2 kadar artırılırsa ne olur? İkame Sınırı

45 İkame Sınırı Üretim q1 e düşer. Mutlak azalan verimler kanunu geçerli olur.

46 UZUN DÖNEMDE ÖLÇEĞİN VERİMİ (ÖLÇEĞE GÖRE GETİRİ) ÖLÇEĞİN VERİMİ: Bütün üretim girdilerinin aynı oranda arttırılması durumunda ürün miktarının hangi oranda değişeceğini ifade eden ölçüttür. ÖLÇEĞE GÖRE SABİT VERİM: Girdideki artış oranı ile ürün miktarındaki artış oranının aynı olması durumudur. ÖLÇEĞE GÖRE AZALAN VERİM: Ürün miktarındaki artış oranının girdilerdeki artış oranından düşük olması durumudur. ÖLÇEĞE GÖRE ARTAN VERİM: Ürün miktarındaki artış oranının girdilerdeki artış oranından fazla olması durumudur. 46

47 Ölçeğe göre sabit getiri: Eğer üretimdeki artış oranı, üretim faktörleri artış oranına eşitse örnek: tüm faktörleri 2 kat artıralım. üretim de 2 kat artsın. Q=2 f(x1, X2, X3, X4,.Xn), 47

48 Ölçeğe göre artan getiri: Eğer üretimdeki artış oranı, üretim faktörleri artış oranından daha büyükse örnek: tüm faktörleri yine 2 kat artıralım. üretim 4 kat artmış olsun. Q=2 f(x1, X2, X3, X4,.Xn), Büyümek avantajlı mıdır? 48

49 Ölçeğe göre azalan getiri: Eğer üretimdeki artış oranı, üretim faktörleri artış oranından daha küçükse örnek: tüm faktörleri 2 kat artıralım. Q=2 f(x1, X2, X3, X4,.Xn), Üretimdeki artış, üretim faktörleri artış oranından daha küçüktür. Böyle bir durumda, firma için büyüme avantajlı mıdır? 49

50 Optimal üretim tesis ölçeği Firmanın uzun döneme geçerken tercih etmesi gereken bu ölçek büyüklüğüne, en uygun tesis ölçeği veya optimal üretim tesis ölçeği denir. Ayda 100 adet otomobil üretebilmek için; Firmam ne kadar büyük olmalı; kaç CNC tezgahım olmalı, ne kadar işçim olmalı, kaç tane paketleme makinem olmalı vb. ÇÖZÜM: 100 adet otomobili en düşük maliyetle üretmeme imkan sağlayacak bir tesis kurmalıyım. 50

51 İKAME ESNEKLİĞİ VEÜRETİM FONKSİYONLARI İkame esnekliği: girdiler arasında ikamenin ne kadar kolay olduğunun belirlenmesini mümkün kılar. Bir katsayı ile gösterilir. k=0 ise ikame mümkün değildir. (Leontief üretim fonk. Ayakkabının sağ ve sol çifti; ) ör: k = ise ikamenin tam old durumdur (gerçek ekonomik hayattan örnek göstermek mümkün değil) (Doğrusal üretim fon.&düz bir doğru görünümünde eş ürün eğrisi) k=1 ise Coubb-Douglas Üretim fonk. Girdilerin herhangibir şekilde ikame edildiği (ama tam ikamenin olmadığı durumdur) (negatif eğimli eş ürün eğrisi) 51

52 Bir noktadan diğerine geçilince MTİO değiştiği gibi, sermaye-emek (K/L) oranı da (sermaye yoğunluğu) değişir. 52

53 A dan B ye geçilince her ikisi de küçülmektedir. Hem K/L, hem de MTİO, B noktasında A ya göre daha küçüktür. 53

54 ikame esnekliği nedir? Sermaye-emek oranındaki (K/L) değişmenin, MTİO daki değişmeye olan duyarlılığına, ikame esnekliği denir. % cinsinden ölçülür. 54

55 k değeri, pozitiftir. Bu değer ne kadar büyük olursa, girdilerin ikamesi o kadar kolay olur. k= bunun uç örneğidir. Aksin bu değer ne kadar küçük olursa, girdilerin ikamesi o kadar zor olur. k= 0 bunun uç örneğidir. 55

56 ÜRETİM FONKSİYONLARI 1-Cobb-Douglas Üretim Fonk. k=1 İkame vardır ama mükemmel (tam veya birebir) değildir. Girdilerin herhangibir şekilde ikame edildikleri bu durumda, Cobb-Douglas üretim fonksiyonunun değişken oranlı bir üretim fonk old söylenebilir. Q=AL α K β şeklinde bir fonksiyondur 56

57 Cobb-Douglas üretim fonk. Matametiksel ifadesi şöyledir: Q=f(K,L) Q=AL α K β Q=üretim miktarı A=sabit bir değerdir (ölçek katsayısıdır, teknoloji düzeyini verir) L=kullanılan emek düzeyi α=üretimin emek esnekliği, (emek % 1 birim artınca, üretim % kaç artar) K=kullanılan kapital düzeyi, β=üretimin kapital (sermaye) esnekliği, (kapital % 1 birim artınca, üretim % kaç artar) A, α, β > 0

58 Örnek α=0,7 ise, emek % 1 artınca, üretim düzeyi % 0,7 artmıştır. β=0,5 ise, sermaye % 1 artınca, üretim düzeyi % 0,5 artmıştır.

59 Girdiler m katı atrrığında, çıktığının kaç kat artacağını ne belirler? α ve β, 0-1 arasında değerler alır. + =1, ölçeğe göre sabit getiri + >1, ölçeğe göre artan getiri + <1, ölçeğe göre azalan getiri Ölçeğe Göre Sabit getiri, artan getiri ve azalan getiri kavramlarını daha önce görmüştük. + >1 + <1 + =1

60 2. Doğrusal Üretim Fonksiyonu (k= ) Bir önceki Cobb-douglas tipi üretim fonksiyonunda, k=1 durumu K ve L arasında ikamenin sınırlı olduğunu (yani birebir değil; 1 birim L artarsa, 1 birim K düşer olmadığını) gösterir. Oysa K ve L ikamesi tam olması gibi bir durum sözkonusu olabilir. Böyle bir durumda, eş ürün eğrisi düz bir çizgiden ibaret olur. Düz bir çizgi olması durumunda, MTİO sabit olur. Bundan dolayı, MTİO yüzde değişmesi sıfır olur. (Yani ikame esnekliği katsayısını veren denklemin paydası sıfır (0) olur. Ve bundan dolayı k değeri sonsuz olur.) Q=f(K,L)=aK+bL şeklinde bir fonksiyondur

61 k=(1-2)/2=0,5= (1-1)/1 0 Bu durumda üretim fonksiyonuna, doğrusal üretim fonksiyonu (linear) denir. (Tıpkı talep fonk gibi). Doğrusal üretim fonk. Şöyle gösterilir: q=f(k,l)=ak+bl Ölçeğe göre sabit getiri geçerlidir. 4 3 MTİO= 1/1=1 4/2=2 2 3 Gerçek hayatta mümkün değildir. Çünkü doğr. üretim fonksiyonu K ve L nin daha ucuz olanı ile üretim yapılmasının gerektirir. Ancak gerçek hayatta her makinenin en azından düğmesine basacak bir işçiye ve her işçinin ne kadar az olursa olsun sermayeye ihtiyacı vardır. (Yani bir vidayı sıkmak için en az bir kişi ve en az bir tornavida gereklidir) 3/3=1 MTİO= 1/1=1 NOT: Eş ürün doğrusu 45 derece ise MTİO her noktada 1 e eşittir. 61

62 Şekil Mükemmel (Tam) İkame: Toz&kesme şeker; gaz&benzin gibi. MİO her noktada sabittir/aynıdır. Toz şeker A MİO her noktada (aynıdır) sabittir, eğer eğrinin eğimi 45 derece ise MİO her noktada 1 e eşittir. Yani değişim (ikame) oranı 1 e 1 dir. Kesme şeker 1 birim artınca, toz şeker 1 birim azaltılır. B I 0 Kesme şeker

63 50 kuruş ve 1 TL tam ikame özelliği taşır. 50 kuruş yerine 1 TL ikame edilirse, B noktasında MRS oranı nedir? 50 kuruşu azalt, 1 TL yi artır. 50 Krş Azaltılan Kuruş adedi/artırılan TL adedi=? MRS =? A B I 0 1 TL

64 MRTS=2 =2 adet 50 kuruştan vazgeç/ 1 adet TL edin Cüzdanındaki para tutarı aynı kalmıştır.

65 0,25 Krş 0,25 kuruş ve 1 TL tam ikame özelliği taşır. 0,25 kuruş yerine 1 TL ikame edilirse, B noktasında MRTS oranı nedir? 1 TL yi 1 tane artırsam, yerine kaç tane 0,25 krş koymalıyım Azaltılan Kuruş adedi/artırılan TL adedi=? MRTS =? A B I 0 1 TL

66 MTİO=4/1=4

67 3)-Sabit oranlı Üretim fonksiyonu k=0 durumu; Leontief üretim fonk denir. İkame mümkün olmayabilir. Bir başka deyişle, K ve L bazen sabit bir oranda kullanılabilir (ör: 1/6 oranında; Yani 1 L, 6 K; 2 L, 12 K gibi) K/L oranı değişmeyeceği için pay değeri % değişimi sıfır (0) olacaktır. k katsayısı da bundan dolayı sıfır (0) olacaktır. k=% (K/L)/% (MTİO)= k=0/% (MTİO)=0 NOT: bir çok malın üretiminde K ve L nin ikamesi mümkün olduğundan, Leontief üretim fonksiyonuna gerçek hayatta pek sık rastlanılmaz 67

68 Şekil : Mükemmel (Tam) Tamamlayıcılık: Bir çift ayakkabının sağ ve sol tekleri gibi. Tam tamamlayıcıdır. İkame söz konusu değildir. Sağ iki ürün belli oranlarda artırılarak üretim düzeyi yükseltilir. 2 B C bir tane sağ ayakkabıyı Bırakıp, iki tane sol ayakkabı giyelim!!! I 2 1 A I Sol

69 Şekil : Mükemmel (Tam) Tamamlayıcılık: Bir çift ayakkabının sağ ve sol tekleri gibi. Tam tamamlayıcıdır. İkame söz konusu değildir. K B noktası ne anlama gelir? 2 B C K bir birim artmasına rağmen Q artmaz. Yani B noktasında K nın marjinal ürünü sıfırdır. I 2 1 A I L

70 BÖLÜM 10: ÜRETİM MALİYETLERİ Maliyet: Firmanın, üretimde kullandığı inputların parasal değeridir. Bazı maliyet kavramları Açık-Örtük maliyet Ekonomik (Alternatif maliyet) 70

71 Açık maliyet: Firma kasasından yapılan, muhasebe kayıtlarında görülen masraflar (muhasebecilerin hesabı) Örtük maliyet: firmanın sahip olduğu girdilerin (emek, sermaye, toprak, girişimci) en iyi alternatif üretim alanlarında elde edebilecekleri gelirlerin toplamıdır. 1-Üretimde kendi binamı kullanıyor ve binamı bir başkasına kiralamıyorum, kiralasaydım aylık TL gelirim olacaktı. 2-Ben başka bir yerde maaşlı çalışsaydım aylık 3,500 TL maaş alabilirdim. Mevcut işi yapmam dolayısıyla TL bir maliyete maruz kalıyorum. Bunu da hesaba katmam lazım. Bundan dolayı, firma, satacağı malların fiyatını belirlerken, örtük maliyetlerini de dikkate almalıdır. 71

72 Ekonomik-alternatif maliyet Açık + örtük maliyet=ekonomik maliyet (Alternatif maliyet) Öyleyse alternatif maliyet nedir? 72

73 Ekonomik (alternatif maliyet) Açık + örtük maliyet=ekonomik maliyet(alternatif maliyet) Alternatif maliyet: bir şeyi kazanmak için vazgeçtiğin herşeyin toplamına denir. Firma kendi binasında otomobil imal etsin. Açık maliyet: Otomobil üretiminde kullandığı girdilerin maliyeti. (elektrik, su, işçi ücreti vb.) Örtük maliyet: Binasını birine kiraya vermemekle kaybettiği kira geliri, Bir yerde çalışmamakla kaybettiği ücret. 73

74 İktisatçı ve Muhasebeci Açısından Firmaya Bakış Bir İktisatçının Firmaya Bakışı Bir Muhasebecinin Firmaya Bakışı Gelir Fırsat maliyeti= Ekonomik Kar Gelir Açık maliyet= Muhasebe karı Örtük Maliyet Açık Maliyet Ekonomik (iktisadi) Maliyet veya (Fırsat maliyeti) Açık Maliyet 74

75 MALİYETLER EKONOMİK KAR: Elde edilen toplam hasılatın toplam fırsat maliyetlerini aşan kısmıdır. 75

76 örnek Ahmet üniversiteye gidince yıllık 300 TL kitap parası öder. Ahmet okumak yerine babasının yanında çalışsaydı yıllık TL gelir elde edebilecekti. Ancak o üniversiteyi tercih etti. Ahmet in fırsat maliyeti nedir? İpucu: Ahmet in üniversiteye gidebilmek için vazgeçtiği herşey. 76

77 örnek Ahmet üniversiteye gidebilmek için kitap parası 300 TL den vazgeçti (açık maliyet) Ahmet üniversiteye giderek yıllık TL gelirden vazgeçti. (örtük maliyet) Açık +örtük maliyet=fırsat maliyeti =5.300 TL fırsat maliyetidir. 77

78 Amaç: örtük maliyet hesabı neden önemli Soru: üretimde kullandığınız her bir faktör size ait olduğunu varsayın. Yani cebinizden 5 krş çıkmıyor. Bu ürünün (çıktının) maliyetini nasıl hesaplayacaksınız ve kaç liradan satacaksınız? 78

79 Üretim fonksiyonu-maliyet Fonksiyonu Üretim fonksiyonu; Qn=f(x1, x2, x3, x4,.xn), Qn, üretim çıktısıdır. x1, x2, x3, x4,.xn, ise üretim faktörleridir Örnek: 2 hektar tarla, 500 kg buğday, 100 işgünü, 20 kg gübre vb. Bu hesaba üretim faktörlerinin maliyetlerini de eklersek; C=w 1 x 1 + w 2 x 2 +w 3 x 3 +w 4 x 4 +.w n x n ) 79

80 C=w 1 x 1 + w 2 x 2 +w 3 x 3 +w 4 x 4 +.w n x n ) Bu denklem, firmanın belli bir miktar üretim almak üzere kullandığı üretim faktörlerinin..ve bunların..vermektedir 80

81 C=w 1 x 1 + w 2 x 2 +w 3 x 3 +w 4 x 4 +.w n x n ) Bu denklem, firmanın belli bir miktar üretim almak üzere kullandığı üretim faktörlerinin miktarlarını ve bunların birim fiyatlarını vermektedir 81

82 Maliyeti etkileyen faktörler Q=Üretim miktarı, W=üretim faktörleri fiyatı, T=Üretimde kullanılan teknoloji düzeyi, K=Sabit üretim faktörleri (sermaye malları) C=f(q, w1,w2,w3,t,k) Kısa dönemde, sadece bazı faktörler değişebilir. Bu durumda maliyet fonksiyonu C=f(q, w1,w2,w3) Soru: Kısa dönemde değiştirilemeyen faktör nedir? 82

83 Maliyet fonksiyonunda üretim miktarı hariç diğer tüm faktörleri sabit kabul edersek, C=f(q), Ceter. Parib. Tıpkı talep fonk. Olduğu gibi, diğer faktörlerin değişmesi durumunda, maliyet fonksiyonu kayacaktır. Bundan dolayı bu faktörlere maliyet eğrisini kaydırıcı faktörler denir. 83

84 Kısa Dönem ve Uzun Dönemde Maliyet Kısa Dönem: üretim düzeyindeki değişiklik, firmanın kapasite sınırları içerisinde yapılır. Bu kısa bir zaman diliminde gerçekleştirilebilir. Firmanın üretim miktarını değiştirmek için üretim faktörlerinin bir kısmı değiştirilebildiği dönemdir. Hepsi değiştirilemez. Bu dönemde değiştirilmesi mümkün olan masraflara değişir MASRAFLAR, değiştirilmesi mümkün olmayanlara da sabit MASRAFLAR denir. Kısa döneme çalıştığınız firmadan örnek verebilir misiniz? Tüm firma ve sektörler için kısa dönem aynı mıdır? Kısa dönemde üretim teknolojisi sabittir. Firmanın üretim kapasitesi sabittir. Üretim kapasitesi: kısa dönemde en düşük maliyetle üretebileceği üretim miktarıdır. Kapasiteyi sabit MASRAFLAR belirler (Fiziki sermaye, ör:makine). Kısa dönemde kapasite sabittir. Ancak değişir masraflar değiştirilerek, üretim artırılabilir yada azaltılabilir. (1.4 motor gücüne bağlı olarak saatte alacağım hız ) Firma, atıl kapasite, tam kapasite yada aşırı kapasitede çalışabilir. 84

85 Kısa Dönem ve Uzun Dönemde Maliyet Uzun Dönem: eğer üretim hacmindeki değişiklik üretim kapasitesinin değiştirilmesini gerektirecek kadar önemliyse, yeni tesislerin kurulması zaman alacağından buna da uzun dönem denilir Üretim faktörlerinin tamamının değiştirilebildiği dönemdir. Tüm faktörler değiştirilebildiği için azalan verimler kanunu söz konusu değildir. Ölçeğe göre getiri geçerlidir. 85

86 KISA DÖNEM&UZUN DÖNEM AYRIMI Kısa dönem. Bazı faktörler değişebilir. Değişir masraflar: emek, vb. Sabit masraflar: tezgah Uzun dönem Tüm faktörler değişebilir. Değişir masraflar: emek, tezgah Özetle fiziki sermaye, bina, makine miktarı Değiştirilebilir masraf (uzun dönem) veya Sabit masraf (kısa dönem) 86

87 Kısa Dönem Maliyet Eğrileri Toplam maliyetler (TC) ; TC = TFC + TVC Total cost=total fixed cost + total variable cost Toplam Sabit Maliyet (Total Fixed Cost):? Üretim miktarından bağımsız olan masraflara denir: (üretim yapılsa da ödenir, yapılmasa da, üretimden bağımsızdır.) Kira, maaş, sigorta, amortisman, reklam gideri Toplam Değişken Maliyet ( Total Variable Cost):? Üretimin sürdürülebilmesi için gerekli olan faktörlere yapılan ödemeler Hammadde, enerji, ek mesai ödemesi, 87

88 KISA DÖNEM MALİYETLER MARJİNAL MALİYET (MC): Firmanın üretimini bir birim artırması sonucu toplam maliyette meydana gelen değişmedir. ORTALAMA TOPLAM MALİYET (AC): Firmanın ürettiği birim başına düşen maliyettir. ORTALAMA DEĞİŞKEN MALİYET (AVC): Firmanın ürettiği birim başına düşen değişken maliyet miktarıdır. ORTALAMA SABİT MALİYET (AFC): Firmanın ürettiği birim başına düşen sabit maliyet miktarıdır. 88

89 KISA DÖNEM MALİYETLER İLERİ DÜZEY BİLGİ: MÜ ile tam ters yönde hareket eder. MÜ düşerken, MC artar. MÜ düşerken, MC artar. MÜ minimum iken, MC maksimumdur 89

90 (SD) İSPAT MC=w. 1 MP L TC=w. 1 Q Q/ L TC=w. L Q Q TC=w. L 90

91 TFC bir şeklini çizebilir misiniz? (yatay da üretim miktarı, dikeyde TFC) TFC nin ortalamasını (AFC) nasıl bulurum? Şekli nasıl olur? 91

92 Sabit Masraflar TFC=üretim miktarından bağımsız olduğu için, miktar eksenine paraleldir. AFC (ortalama sabit masraf)=tfc/q Bu değer, tgα değerine eşittir. 92

93 Sabit Masraflar SORU: AFC neden sürekli azalan bir eğilim içerisindedir? İp ucu: orjinden çıkıp, TFC yi kesen doğruların tgα değerini kıyaslayınız. 93

94 Sabit Masraflar tgα değeri, Kq1/0q1 değerini verir. Bu değer, üretim miktarı arttıkça matematiksel olarak küçülür. Bundan dolayı, AFC sürekli azalan bir eğilim içerisindedir 94

95 TVC nin şeklini çizebilir misiniz? 95

96 Değişir Masraf ve ortalama değişir masraf TVC orjinden başlar. Çünkü üretim yokken, TVC sıfırdır ve üretimle birlikte artar. 96

97 Değişir Masraf ve ortalama değişir masraf AVC=Ortalama Değişir Masraf=TVC/Q AVC önce azalır, sonra artar 97

98 Değişir Masraf ve ortalama değişir masraf AVC=tgα q1 ve q2 üretim düzeyinde tgα değerlerini kıyaslayalım. Açı, büyüyor mu, yoksa küçülüyor mu? 98

99 şimdi yeni bir şey öğrenelim TC TC=TFC+TVC Biz TFC ve TVC yi çizimlerde gördük. Şimdi siz TC yi çizebilir misiniz? 99

100 Şekil 3.1: Kısa Dönemde Toplam Maliyet Eğrileri TC eğrisi, her noktada TFC kadar TVC eğrisinin yukarısındadır. (TC, TVC nin paralel olarak TFC kadar yukarı kaymış halidir. Bu yüzden eğim TC her noktada eğim TVC ye eşittir. Ve, TC ile TVC arasındaki düşey mesafe her noktada TFC ye eşittir.) 100

101 Ortalama maliyet AC=TC/q değerine eşittir. Bu da, orjinden çıkıp, TC yi kesen doğrunun eğimidir. 101

102 Marjinal maliyet son birim üretimin, toplam maliyet üzerindeki ilave etkisine denir. TC eğrisi üzerindeki her bir noktanın eğimi, (tgβ) bize marjinal maliyeti verir. MC= TC/ Q 102

103 Marjinal maliyet ve Ortalama Maliyet İlişkisi tgα=ac ve tgβ=mc tgα açısındaki değişimi izleyelim. tg β açısındaki değişimi izleyelim. İki açının minimum noktası neresidir? İki nokta nerede kesişmektedir? 103

104 Marjinal maliyet MÜ ile tam ters yönde hareket eder. MC düşerken, MÜ artar. MC artarken, MC düşer. MC minimum iken, MÜ maksimumdur. Yani, MC nin önce azalan sonra artan bir yapıda olması AZALAN VERİMLER KANUNU İLE ilişkilidir. Neden mi? 104

105 MC, marjinal ürünün tersi ile ücret haddinin çarpımına eşittir. Böylece, marjinal ürün artarken (azalırken) MC düşer (yükselir). Marjinal verim, marjinal maliyeti belirler Marjinal verim düştükçe, marjinal maliyet artar. 105

106 Maliyetler ve Azalan Verimler Kanunu Şimdi sırasıyla MÜ ve MC nin hareketlerini inceleyelim. MÜ max. iken MC nedir? NOT: OÜ 106

107 MC, AC ve AVC arasındaki ilişki Kısa dönemde, TFC değişmediğinden, TC, TVC ye bağlı olarak değişir 107

108 MC, AC ve AVC arasındaki ilişki AC ile AVC arasındaki değer, bize AFC yi verir. AFC azalan bir yapıya sahip olduğundan, üretim artıkça AC eğrisiyle AVC eğrisi giderek birbirine yaklaşır. 108

109 Örneklerle maliyetler q1 üretim düzeyinde: AFC=KL mesafesi, AVC=Lq1 AC=Kq1 AFC=AC-AVC, (KL) MC=Sq1 109

110 Örneklerle maliyetler TFC değeri nedir? TVC değeri nedir? 110

111 Örneklerle maliyetler TFC=KLxOq1 (AFCxQ) TVC=Lq1xOq1 (AVCxQ) 111

112 Örneklerle maliyetler TC nedir? 112

113 Örneklerle maliyetler TC =ACxq=Kq1xOq1 Veya TFC+TVC dir 113

114 UZUN DÖNEMDE OPT GİRDİ BİLEŞİMİ K TC/v EŞ MALİYET DOĞRUSU TC=wL+vK.P K 1 A.R α L 1 TC/w L 114

115 Firma A noktasında ise: Harcamasının bir bölümüyle L 1 kadar L faktöründen almış, geriye kalanıyla K faktöründen ancak K 1 kadar alabilmiştir. P noktası (Eşmaliyet doğrusunun dışı): Mevcut harcamasıyla satın alamayacağı faktör bileşimini gösterir. R noktası (Eşmaliyet doğrusunun içi): Harcamasının bir bölümünü yapmadığı anlamına gelir. Sonuç: Firma daima eşmaliyet doğrusu üzerindedir.

116 Eşmaliyet Doğrusunun Eğimi Şekil de eşmaliyet doğrusunun eğimi: TC/v tanα = = TC/w TC v w TC w v Eşmaliyet doğrusunun eğimi faktörlerin fiyatları oranına eşittir.

117 Firmanın harcamasının reel ya da nominal olarak değişmesi eşmaliyet doğrusunu kaydırır. 1-Faktörlerin fiyatları (w, v ) sabitken firmanın nominal (parasal) harcaması artarsa eşmaliyet doğrusu sağa kayar. Çünkü firmanın hem K, hem L faktöründen satın alabileceği maximum miktarlar artmıştır. (Bunun tersi de doğrudur: nominal harcamanın azalması eşmaliyet doğrusunu sola kaydırır.) Eşmaliyet Doğrusunun Kayması

118 K Şekil Firmanın Harcamasının Değişmesi C 1 /v C 0 /v Artış C 2 /v Azalış α α α C 2 /wl C 0 /wl C 1 /wl L

119 2- Nominal (parasal) harcaması ve faktörlerden birinin (örneğin K nin fiyatı sabitken, diğerinin (yani L nin fiyatı w düşerse) firmanın harcaması reel olarak artacaktır. Bu durumda firmanın L den satın alabileceği maximum miktar artmıştır. Ancak K nin fiyatında bir değişme olmadığı için K den satın alabileceği maximum miktar değişmeyecektir.

120 Şekil-2.9: Faktör Fiyatının Değişmesi K TC 0 /v Fiyatlar oranı değiştiğinden eğim değişmiştir (tanα=w / v > tanβ=w 1 / v ). Eğrilerdeki kayma paralel değildir. α β TC 0 /w Lo TC 0 /w L1 L

121 Şekil- Faktör Fiyatının Değişmesi K Aşağıdaki şekle göre, değişen nedir? TC 0 /v 0 TC 0 /v 1 TC 0 /w Lo L

122 FİRMA DENGESİ: Optimum İnput Bileşiminin Seçilmesi Firma, faktörlerin fiyatları veri iken mevcut harcamasıyla satın aldığı faktör bileşimi o nun üretimini maximize ettiğinde dengededir. Firmanın amacı optimum input bileşimini seçerek üretimini maximize etmektir ve bunu gerçekleştirdiğinde dengededir. Ve, TC, w, ve v değişmediği sürece firma bu dengesini değiştirmeyecektir.

123 Şekil-Firma Dengesi (Optimum İnput Bileşiminin Seçilmesi) K TC 0 /v A A ve b noktası iktisadi olarak etkin değil. (Yani 1 TL ile 4 birim çıktı elde etmek yerine daha az (örnek 3 birim) miktarda çıktı elde edilmektedir). N K 0 M. D 0 Q 2 Q 0 B Q 1 α L 0 TC 0 /w X

124 1- M noktası, denge noktası değildir: Neden? 2- N noktası, denge noktası değildir: Neden? 3- A ve B noktaları, denge noktası değildir: Neden? D noktası, denge noktasıdır. Ve, bu noktada, Denge Şartı: MRTS = K L w v K L w v MÜ MÜ L k MÜ v k MÜ w L Optimal faktör bileşimi sağlayarak dengeye gelen firmanın, bütçesinden her üretim faktörüne ödediği son liranın sağladığı fiziki verimin eşit olduğunu gösterir.

125 UZUN DÖNEMDE OPTİMUM GİRDİ BİLEŞİMİ NE DEMEKTİR? Bir firmanın belli bir çıktıyı en düşük maliyetle üretmesini sağlayan girdi bileşimine denir. 125

126 Bir firmanın belli bir çıktıyı en düşük maliyetle üretmesi = Belirli bir maliyetle maksimum çıktı üretmesi Aynı şeyi ifade etmektedir. 126

127 UZUN DÖNEMDE OPTİMUM GİRDİ BİLEŞİMİ Uzun dönemde en düşük maliyetle üretim:tercih nasıl yapılır Ücret haddi: w=2 TL; sermaye kiralama maliyeti: v=2 TL Dört farklı girdi bileşimi var. Bunlardan en düşük maliyetlisini seçerim. Çünkü max karın belirleyicisi, minimum maliyet olacaktır. 100 birim çıktı, en az 12 TL maliyet ile elde edilebilir. ÜRETİM YÖNTEMİ ÇIKTI MİKTARI SERMAYE MİKTARI EMEK MİKTARI TOPLAM MALİYET A B C D

128 Optimum girdi bileşimi Hedeflenen belli miktardaki üretimin minimum maliyetle elde edilmesine imkan veren girdi bileşimine denir. 128

129 Optimum girdi bileşiminin koşulu var mıdır? MPL=emeğin marj. Verimliliği MPk=sermayenin marj. Verimliliği, w=ücret haddi v=sermaye kira bedeli olmak üzere Girdilerin marjinal ürünleri arasındaki oranın girdilerin fiyatları arasında orana eşit olmasıdır. 129

130 veya Bir diğer ifadeyle; Minimum maliyetle üretimi (optimum girdi bileşimi) ifade eden koşul, girdilerin marjinal ürünleri ile fiyatları arasındaki oranların birbirine eşit olmasıdır. Yani, firma her girdi için harcadığı son liranın marjinal ürünlerini birbirine eşitlemek suretiyle maliyetini minimize eder. 130

131 örnek MP L =8 w=4 MP K =4, v=2 olsun 8 2 yani 4 2 Eşitlik olmadığına göre, Toplam maliyet minimum değil demektir. Demek ki, aynı üretim düzeyini daha ucuza elde edebilirim. Peki bunun için ne yapmam lazım? 131

132 2 > 1 Ör: Yamaç bölgede zeytin toplarken L daha verimlidir HEDEF: AYNI ÇIKTIYI DAHA UCUZA ÜRETMEK. Bunun için, daha fazla verimli olanı tercih ederim. K dan daha az alıp, L den daha fazla alırım. Emeğe harcanan son liranın üretime katkısı daha fazla. Sermayede ise daha az. O zaman daha fazla emek, daha az sermaye istihdam etmem lazım. NOT: Emek ve sermayenin bileşenlerini değiştirerek aynı düzeyde üretim elde edebilirim. Ancak bunların birim maliyetleri aynı olmadığı için Toplam maliyet minimum olmayacaktır. Seçimimi yaparken, bana en düşük maliyeti sağlayan K,L bileşenini seçmem lazım. Emek girdisi için harcanan son liranın üretime katkısı: 2 birim çıktı Sermaye girdisi için harcanan son liranın üretime katkısı: 1 birim çıktı Sermayeyi 2 TL kısarım (çıktı 2 birim azalır), kısılan 2 TL nin 1 TL sini emeği harcarım (çıktı 2 birim artar). Sonuç: Aynı üretim miktarını daha ucuza yapmış olurum. (1 TL daha ucuza imal edilmiş olur) 132

133 Örnek: Peki tam tersi olursa 1 < 2 Sermayeye harcanan son liranın üretime katkısı daha fazla. Emeğin ki ise daha az. O zaman daha fazla sermaye, daha az emek istihdam etmem lazım. NOT: Emek ve sermayenin bileşenlerini değiştirerek aynı düzeyde üretim elde edebilirim. Ancak bunların birim maliyetleri aynı olmadığı için Toplam maliyet minimum olmayacaktır. Seçimimi yaparken, bana en düşük maliyeti sağlayan K,L bileşenini seçmem lazım. Emek girdisi için harcanan son liranın üretime katkısı: 1 birim iken Sermaye girdisi için harcanan son liranın üretime katkısı: 2 birim Emeği 2 TL kısarım (çıktı 2 birim azalır), kısılan 2 TL nin 1 TL sini sermayeye harcarım (çıktı 2 birim artar). Sonuç olarak, aynı üretim miktarını daha ucuza yapmış olurum. 133

134 Genişleme Yolu Firmanın çeşitli üretim düzeylerini en düşük maliyetiyle üretebileceği (optimal faktör bileşiminin sağlandığı durum) denge noktaları birleştirildiğinde, genişleme yolu elde edilir.

135 GY eğrisi firmanın genişleme yolunu verir. Genişleme yolunun doğrusal olup olmaması üretim fonksiyonunun özelliğine bağlıdır. Genişleme Yolu

136 Eğer üretim fonksiyonu homojen ise genişleme yolu orjinden geçen bir doğru olacaktır. Burada faktörlerin bileşim oranı sabittir. Yani üretim düzeyi arttıkça, K ve L aynı oranda artırılır Genişleme Yolu

137 Uzun dönem maliyet eğrileri ve Genişleme Yolu

138 Uzun dönem maliyet eğrileri ve Genişleme Yolu Genişleme yolu, bir malın çeşitli düzeylerini min maliyetle üretimini sağlayan optimal faktör bileşim noktalarının geometrik yeridir.

139 Uzun dönem maliyet eğrileri ve Genişleme Yolu 3 farklı üretim düzeyimiz olsun, q1, q2 ve q3. q1 üretim düzeyi, C1 yada TC1 aşamasında en düşük maliyetle üretilirken; q2 birim ürün, TC2 maliyetle en düşük masrafla üretilmektedir.

140 Uzun dönem maliyet eğrileri ve Genişleme Yolu Çeşitli üretim düzeylerinin en düşük (min) maliyetle gerçekleştirildiği bu noktaların geometrik olarak birleştirilmesi bize LTC yi verir.

141 Eğer üretim fonksiyonu homojen değilse (yani faktörlerin bileşim oranı sabit değilse) genişleme yolunun aldığı şekil nasıl olacaktır?

142 Olası durumlar Kapital yoğun üretim teknolojisi Emek yoğun üretim teknolojisi Değişken üretim teknolojisi

143 Üretim fonksiyonu doğrusal değilse

144 ÖLÇEK EKONOMİLERİ Ölçeğe göre artan getiri Ölçeğe göre azalan getiri Pozitif ölçek ekonomileri Negatif ölçek ekonomileri 144

IKTI 101 (Yaz Okulu) 04 Ağustos, 2010 Gazi Üniversitesi İktisat Bölümü DERS NOTU 05 ÜRETİCİ TEORİSİ

IKTI 101 (Yaz Okulu) 04 Ağustos, 2010 Gazi Üniversitesi İktisat Bölümü DERS NOTU 05 ÜRETİCİ TEORİSİ DERS NOTU 05 ÜRETİCİ TEORİSİ Bugünki dersin işleniş planı: 1. Kârını Maksimize Eden Firma Davranışı... 1 2. Üretim Fonksiyonu ve Üretici Dengesi... 5 3. Maliyeti Minimize Eden Denge Koşulu... 15 4. Eşürün

Detaylı

ÜRETİM ve MALİYETLER. Üretim Fonksiyonu 14.12.2011. Kısa Dönemde Üretim Fonksiyonu. Doç.Dr. Erdal Gümüş

ÜRETİM ve MALİYETLER. Üretim Fonksiyonu 14.12.2011. Kısa Dönemde Üretim Fonksiyonu. Doç.Dr. Erdal Gümüş .. Üretim Fonksiyonu ÜRETİM ve MALİYETLER Doç.Dr. Erdal Gümüş Üretim fonksiyonu: Üretim girdileri ile çıktı ilişkisini ifade eden bir fonksiyondur. Başka bir tanım: teknoloji veri iken belirli miktarlardaki

Detaylı

K ve L arasında ikame yoktur. Bu üretim fonksiyonu Şekil

K ve L arasında ikame yoktur. Bu üretim fonksiyonu Şekil MALİYET TEORİSİ 2 Maliyet fonksiyonunun biçimi, üretim fonksiyonunun biçimine bağlıdır. Bir an için reçel üreticisinin, bir birim kavanoz ve bir birim meyve toplayıcısı ile bir birim çıktı elde ettiği

Detaylı

Bu Bölümde Neler Öğreneceğiz?

Bu Bölümde Neler Öğreneceğiz? 7. MALİYETLER 193 Bu Bölümde Neler Öğreneceğiz? 7.1. Kısa Dönem Firma Maliyetleri 7.1.1. Toplam Sabit Maliyetler 7.1.2. Değişken Maliyetler 7.1.3. Toplam Maliyetler (TC) 7.1.4. Marjinal Maliyet (MC) 7.1.5.

Detaylı

1. KEYNESÇİ PARA TALEBİ TEORİSİ

1. KEYNESÇİ PARA TALEBİ TEORİSİ DERS NOTU 06 IS/LM EĞRİLERİ VE BAZI ESNEKLİKLER PARA VE MALİYE POLİTİKALARININ ETKİNLİKLERİ TOPLAM TALEP (AD) Bugünki dersin içeriği: 1. KEYNESÇİ PARA TALEBİ TEORİSİ... 1 2. LM EĞRİSİ VE PARA TALEBİNİN

Detaylı

ÜRETİM VE MALİYETLER

ÜRETİM VE MALİYETLER ÜRETİM VE MALİYETLER FİRMALARIN TEMEL AMACI Mal ve hizmet üretimi firmalar tarafından gerçekleştirilir. Ekonomi teorisine göre, firmaların mal ve hizmet üretimindeki temel amacı kar maksimizasyonu (en

Detaylı

Ürünün çok bulunduğu ya da üretildiği yerden az bulunduğu yerlere ya da onlardan yararlanacak kişilere taşıyarak ürüne değer kazandırılabilir.

Ürünün çok bulunduğu ya da üretildiği yerden az bulunduğu yerlere ya da onlardan yararlanacak kişilere taşıyarak ürüne değer kazandırılabilir. 4. ÜRETİM ve MALİYETLER Üretim, mevcut üretim faktörlerinin kullanılması ile insan ihtiyaçlarının karşılayacak ürün veya hizmet meydana getirme çabasıdır. Başka bir tanım ile üretim, ürünlerin faydasını

Detaylı

EKO 205 Mikroiktisat. Kar Maksimizasyonu Profit Maximization

EKO 205 Mikroiktisat. Kar Maksimizasyonu Profit Maximization EKO 205 Mikroiktisat Kar Maksimizasyonu Profit Maximization Tartışılacak Konular Tam Rekabet Piyasaları Kar Maksimizasyonu Marjinal Hasıla, Marjinal Maliyet ve Kar Kısa Dönemde Çıktı Düzeyinin Belirlenmesi

Detaylı

1. Yatırımın Faiz Esnekliği

1. Yatırımın Faiz Esnekliği DERS NOTU 08 YATIRIMIN FAİZ ESNEKLİĞİ, PARA VE MALİYE POLİTİKALARININ ETKİNLİKLERİ, TOPLAM TALEP (AD) EĞRİSİNİN ELDE EDİLİŞİ Bugünki dersin içeriği: 1. YATIRIMIN FAİZ ESNEKLİĞİ... 1 2. PARA VE MALİYE POLİTİKALARININ

Detaylı

Makro İktisat II Örnek Sorular. 1. Tüketim fonksiyonu ise otonom vergi çarpanı nedir? (718 78) 2. GSYİH=120

Makro İktisat II Örnek Sorular. 1. Tüketim fonksiyonu ise otonom vergi çarpanı nedir? (718 78) 2. GSYİH=120 Makro İktisat II Örnek Sorular 1. Tüketim fonksiyonu ise otonom vergi çarpanı nedir? (718 78) 2. GSYİH=120 Tüketim harcamaları = 85 İhracat = 6 İthalat = 4 Hükümet harcamaları = 14 Dolaylı vergiler = 12

Detaylı

Mikro1 ĐKTĐSAT BÖLÜMÜ MĐKROĐKTĐSAT 1 DERSĐ ARA-SINAV SORULARI 08.11.2010 ID: B

Mikro1 ĐKTĐSAT BÖLÜMÜ MĐKROĐKTĐSAT 1 DERSĐ ARA-SINAV SORULARI 08.11.2010 ID: B MERSĐN ÜNĐVERSĐTESĐ ĐKTĐSADĐ VE ĐDARĐ BĐLĐMLER FAKÜLTESĐ ĐKTĐSAT BÖLÜMÜ MĐKROĐKTĐSAT 1 DERSĐ ARA-SINAV SORULARI 08.11.2010 ID: B Mikro1 Çoktan Seçmeli Sorular Sorunun yanıtı olan veya cümleyi en iyi şekilde

Detaylı

Konu 5 Üretim Süreci ve Maliyetler

Konu 5 Üretim Süreci ve Maliyetler Konu 5 Üretim Süreci ve Maliyetler Hadi Yektaş Uluslararası Antalya Üniversitesi İşletme Tezsiz Yüksek Lisans Programı 1 / 92 Hadi Yektaş Üretim Süreci ve Maliyetler İçerik 1 Giriş 2 Kısa Dönem ve Uzun

Detaylı

Mikroiktisat Final Sorularý

Mikroiktisat Final Sorularý Mikroiktisat Final Sorularý MERSĐN ÜNĐVERSĐTESĐ ĐKTĐSADĐ VE ĐDARĐ BĐLĐMLER FAKÜLTESĐ MALĐYE VE ĐŞLETME BÖLÜMLERĐ MĐKROĐKTĐSAT FĐNAL SINAVI 10.01.2011 Saat: 13:00 Çoktan Seçmeli Sorular: Sorunun Yanıtı

Detaylı

MATEMATiKSEL iktisat

MATEMATiKSEL iktisat DİKKAT!... BU ÖZET 8 ÜNİTEDİR BU- RADA İLK ÜNİTE GÖSTERİLMEKTEDİR. MATEMATiKSEL iktisat KISA ÖZET KOLAY AOF Kolayaöf.com 0362 233 8723 Sayfa 2 içindekiler 1.ünite-Türev ve Kuralları..3 2.üniteTek Değişkenli

Detaylı

Üretim Girdilerinin lması

Üretim Girdilerinin lması Üretim Girdilerinin Fiyatlandırılmas lması 2 Tam Rekabet Piyasasında Girdi Talebi Tek Değişken Girdi Durumu İlk olarak firmanın tek girdisinin işgücü () olduğu durumu inceleyelim. Değişken üretim girdisi

Detaylı

Açık Maliyetler Örtük Maliyetler:

Açık Maliyetler Örtük Maliyetler: MALİYETLER Açık Maliyetler: Üretim faktörlerini elde etmek için yapılan gerçek ödemeleri ifade eder. Muhasebeleştirilen maliyetlerdir. Örtük Maliyetler: Gerçekte ödeme yapılmayan, ancak bir alternatiften

Detaylı

ÇALIŞMA SORULARI TOPLAM TALEP I: MAL-HİZMET (IS) VE PARA (LM) PİYASALARI

ÇALIŞMA SORULARI TOPLAM TALEP I: MAL-HİZMET (IS) VE PARA (LM) PİYASALARI ÇALIŞMA SORULARI TOPLAM TALEP I: MAL-HİZMET (IS) VE PARA (LM) PİYASALARI 1. John Maynard Keynes e göre, konjonktürün daralma dönemlerinde görülen düşük gelir ve yüksek işsizliğin nedeni aşağıdakilerden

Detaylı

IS LM MODELİ ÇALIŞMA SORULARI

IS LM MODELİ ÇALIŞMA SORULARI IS LM MODELİ ÇALIŞMA SORULARI Soru KPSS 2001 Otonom tüketim harcamalarının artması aşağıdakilerin hangisine neden olur? a) Denge üretim düzeyinin artmasına, LM eğrisinin sağa doğru kaymasına b) Denge üretim

Detaylı

2.BÖLÜM ÇOKTAN SEÇMELİ

2.BÖLÜM ÇOKTAN SEÇMELİ CEVAP ANAHTARI 1.BÖLÜM ÇOKTAN SEÇMELİ 1.(e) 2.(d) 3.(a) 4.(c) 5.(e) 6.(d) 7.(e) 8.(d) 9.(b) 10.(e) 11.(a) 12.(b) 13.(a) 14.(c) 15.(c) 16.(e) 17.(e) 18.(b) 19.(d) 20.(a) 1.BÖLÜM BOŞLUK DOLDURMA 1. gereksinme

Detaylı

Adı Soyadı: No: 05.04.2010 Saat: 08:30

Adı Soyadı: No: 05.04.2010 Saat: 08:30 Adı Soyadı: No: 05.04.2010 Saat: 08:30 ID: Z Mikro 2 Ara 2010 Çoktan Seçmeli Sorular Cümleyi en iyi biçimde tamamlayan veya sorunun yanıtı olan seçeneği yanıt anahtarına işaretleyiniz. 1. Çapraz satış

Detaylı

İKT 207: Mikro iktisat. Faktör Piyasaları

İKT 207: Mikro iktisat. Faktör Piyasaları İKT 207: Mikro iktisat Faktör Piyasaları Tartışılacak Konular Tam Rekabetçi Faktör Piyasaları Tam Rekabetçi Faktör Piyasalarında Denge Monopson Gücünün Olduğu Faktör Piyasaları Monopol Gücünün Olduğu Faktör

Detaylı

Selçuk Üniversitesi 26 Aralık, 2013 Beyşehir Turizm Fakültesi-Konaklama İşletmeciliği Genel Ekonomi Dr. Alper Sönmez. Soru Seti 3

Selçuk Üniversitesi 26 Aralık, 2013 Beyşehir Turizm Fakültesi-Konaklama İşletmeciliği Genel Ekonomi Dr. Alper Sönmez. Soru Seti 3 Soru Seti 3 1) Q D = 100 2P talep denklemi ve Q S = P 20 arz denklemi verilmiştir. Üretici ve tüketici rantlarını hesaplayınız. Cevap: Öncelikle arz ve talep denklemlerini eşitleyerek denge fiyat ve miktarı

Detaylı

KAMU YÖNETİMİ LİSANS PROGRAMI

KAMU YÖNETİMİ LİSANS PROGRAMI İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ AÇIK VE UZAKTAN EĞİTİM FAKÜLTESİ KAMU YÖNETİMİ LİSANS PROGRAMI MİKRO İKTİSAT DOÇ. DR. YÜKSEL BAYRAKTAR MALİYETLER 7. Kısa ve Uzun Dönem Firma Maliyetleri 7.1. Kısa Dönem Firma Maliyetleri

Detaylı

1. Kısa Dönemde Maliyetler

1. Kısa Dönemde Maliyetler DERS NOTU 05 MALİYET TEORİSİ: KISA VE UZUN DÖNEM Bugünki dersin işleniş planı: 1. Kısa Dönemde Maliyetler... 1 2. Kâr Maksimizasyonu (Bütün Piyasalar İçin)... 9 3. Kâr Maksimizasyonu (Tam Rekabet Piyasası

Detaylı

MİKRO İKTİSAT ÇALIŞMA SORULARI-8 TÜKETİCİ TEORİSİ TÜKETİCİ DAVRANIŞLARI VE DENGESİ

MİKRO İKTİSAT ÇALIŞMA SORULARI-8 TÜKETİCİ TEORİSİ TÜKETİCİ DAVRANIŞLARI VE DENGESİ MİKRO İKTİSAT ÇALIŞMA SORULARI-8 TÜKETİCİ TEORİSİ TÜKETİCİ DAVRANIŞLARI VE DENGESİ 1. Çeşitli mal veya hizmetlerin insan ihtiyaçlarını karşılama özelliğine ne ad verilir? A) Fayda B) Değer C) Util D) Refah

Detaylı

Komisyon İKTİSAT ÇEK KOPAR YAPRAK TESTİ ISBN 978-605-364-577-1. Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarlarına aittir.

Komisyon İKTİSAT ÇEK KOPAR YAPRAK TESTİ ISBN 978-605-364-577-1. Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarlarına aittir. Komisyon İKTİSAT ÇEK KOPAR YAPRAK TESTİ ISBN 978-605-364-577-1 Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarlarına aittir. 2014 Pegem Akademi Bu kitabın basım, yayın ve satış hakları Pegem Akademi

Detaylı

11.10.2015. Faktör Donatımı Teorisi (Heckscher Ohlin) Karşılaştırmalı Üstünlüklere Eleştiri. Heckscher Ohlin Modelinden Çıkartılan Teoremler

11.10.2015. Faktör Donatımı Teorisi (Heckscher Ohlin) Karşılaştırmalı Üstünlüklere Eleştiri. Heckscher Ohlin Modelinden Çıkartılan Teoremler Faktör Donatımı Teorisi (Heckscher hlin) Karşılaştırmalı Üstünlüklere Eleştiri Karşılaştırmalı üstünlükler teorisi uluslararası emek verimliliğindeki farklılıkların nedeni üzerinde durmamaktadır. Bu açığı

Detaylı

TAM REKABET PİYASASI

TAM REKABET PİYASASI TAM REKABET PİYASASI 2 Bu bölümde, tam rekabet piyasasında çalışan firmaların fiyatlarını nasıl oluşturduklarını, ne kadar üreteceklerine nasıl karar verdiklerini ve piyasadaki fiyat ile miktarın nasıl

Detaylı

MİLLİ GELİRİ BELİRLEYEN FAKTÖRLER: TÜKETİM, TASARRUF VE YATIRIM FONKSİYONLARI

MİLLİ GELİRİ BELİRLEYEN FAKTÖRLER: TÜKETİM, TASARRUF VE YATIRIM FONKSİYONLARI MİLLİ GELİRİ BELİRLEYEN FAKTÖRLER: TÜKETİM, TASARRUF VE YATIRIM FONKSİYONLARI Harcama yöntemine göre yapılan GSYİH hesaplaması GSYİH = C + I + G şeklinde idi. Biz burada GSYİH ile MG arasındaki farkı bir

Detaylı

Ekonomi I FĐRMA TEORĐSĐ. Piyasa Çeşitleri. Tam Rekabet Piyasası. Piyasa yapılarının çeşitli türleri; Bir uçta tam rekabet piyasası (fiyat alıcı),

Ekonomi I FĐRMA TEORĐSĐ. Piyasa Çeşitleri. Tam Rekabet Piyasası. Piyasa yapılarının çeşitli türleri; Bir uçta tam rekabet piyasası (fiyat alıcı), Ekonomi I Tam Rekabet Piyasası FĐRMA TEORĐSĐ Bu bölümü bitirdiğinizde şunları öğrenmiş olacaksınız: Hasılat, maliyet ve kar kavramları ne demektir? Tam rekabet ne anlama gelir? Tam rekabet piyasasında

Detaylı

A İKTİSAT KPSS-AB-PS/2007

A İKTİSAT KPSS-AB-PS/2007 1. Büyüme Kutupları nın, altyapı yatırımları ve dışsal ekonomiler yoluyla yaratacağı etkiler nedeniyle kalkınmanın önünde bir engel olduğunu belirten iktisatçı aşağıdakilerden hangisidir? A) F. Perroux

Detaylı

BİRİNCİ SEVİYE ÖRNEK SORULARI EKONOMİ

BİRİNCİ SEVİYE ÖRNEK SORULARI EKONOMİ BİRİNCİ SEVİYE ÖRNEK SORULARI EKONOMİ SORU 1: Tam rekabet ortamında faaliyet gösteren bir firmanın kısa dönem toplam maliyet fonksiyonu; STC = 5Q 2 + 5Q + 10 dur. Bu firma tarafından piyasaya sürülen ürünün

Detaylı

Para Piyasasında Denge: LM (Liquit Money) Modeli

Para Piyasasında Denge: LM (Liquit Money) Modeli 11. Hafta Para Piyasasında Denge: LM (Liquit Money) Modeli Para piyasasının dengede olduğu (reel para arzının, reel para talebine eşit olduğu) faiz ve reel gelir düzeylerini gösteren eğriye, LM eğrisi

Detaylı

SORU SETİ 11 MİKTAR TEORİSİ TOPLAM ARZ VE TALEP ENFLASYON KLASİK VE KEYNEZYEN YAKLAŞIMLAR PARA

SORU SETİ 11 MİKTAR TEORİSİ TOPLAM ARZ VE TALEP ENFLASYON KLASİK VE KEYNEZYEN YAKLAŞIMLAR PARA SORU SETİ 11 MİKTAR TEORİSİ TOPLAM ARZ VE TALEP ENFLASYON KLASİK VE KEYNEZYEN YAKLAŞIMLAR PARA Problem 1 (KMS-2001) Kısa dönem toplam arz eğrisinin pozitif eğimli olmasının nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

Detaylı

A İKTİSAT KPSS-AB-PS / 2008 5. Mikroiktisadi analizde, esas olarak reel ücretlerin dikkate alınmasının en önemli nedeni aşağıdakilerden

A İKTİSAT KPSS-AB-PS / 2008 5. Mikroiktisadi analizde, esas olarak reel ücretlerin dikkate alınmasının en önemli nedeni aşağıdakilerden 1. Her arz kendi talebini yaratır. şeklindeki Say Yasasını aşağıdaki iktisatçılardan hangisi kabul etmiştir? A İKTİSAT 5. Mikroiktisadi analizde, esas olarak reel ücretlerin dikkate alınmasının en önemli

Detaylı

SAY 203 MİKRO İKTİSAT

SAY 203 MİKRO İKTİSAT SAY 203 MİKRO İKTİSAT Esneklikler YRD. DOÇ. DR. EMRE ATILGAN SAY 203 MİKRO İKTİSAT - YRD. DOÇ. DR. EMRE ATILGAN 1 ESNEKLİKLER Talep Esneklikleri Talep esneklikleri: Bir malın talebinin talebi etkileyen

Detaylı

MİKRO İKTİSAT. Kariyermemur.com Sayfa 1

MİKRO İKTİSAT. Kariyermemur.com Sayfa 1 1. Aşağıdakilerden hangisi ekonomide belirtilen ihtiyaçların özelliklerinden biridir? A) İhtiyaçlar sabittir B) İhtiyaçlar birbirini tamamlayabilirler C) Subjektiftir D) Kesinlikle parayla ifade edilmelidirler

Detaylı

Tekelci Rekabet Piyasası

Tekelci Rekabet Piyasası Tekelci Rekabet iyasası 1900 lü yılların başlarında, ürünlerin homojen olmaması, reklamın giderek 2 artan önemi, azalan maliyet durumlarının yaşanması tam rekabet piyasasına karşı yapılan tartışmaları

Detaylı

ÇIKTI VE MALİYETLER 2

ÇIKTI VE MALİYETLER 2 ÇIKTI VE MALİYETLER 2 1. FIRMANIN AMAÇLARI VE SINIRLAMALARI 2 1.1. FIRMANIN AMACI 2 1.1.1. Neoklasik Kuram 2 1.1.2. Davranışsal Kuram 3 1.1.3. Yönetimsel Kuramlar 3 1.1.4. Neoklasik Karşı Görüşler 4 1.2.

Detaylı

DENEME SINAVI A GRUBU / İKTİSAT

DENEME SINAVI A GRUBU / İKTİSAT DENEME SINAVI A GRUBU / İKTİSAT 2 1. A malının fiyatındaki bir artış karşısında B malına olan talep azalıyorsa A ve B mallarının özellikleriyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur? A) A ve B

Detaylı

İKTİSADA GİRİŞ-I ÇALIŞMA SORULARI-3 KITLIK, TERCİH VE FAYDA

İKTİSADA GİRİŞ-I ÇALIŞMA SORULARI-3 KITLIK, TERCİH VE FAYDA İKTİSADA GİRİŞ-I ÇALIŞMA SORULARI-3 KITLIK, TERCİH VE FAYDA 1. Fırsat maliyeti; A) Mal ve hizmetlerin parasal maliyetidir, B) Mal ve hizmet alımlarında borç olarak alınan para ve faizinin toplamıdır, C)

Detaylı

BÖLÜM 9. Ekonomik Dalgalanmalara Giriş

BÖLÜM 9. Ekonomik Dalgalanmalara Giriş BÖLÜM 9 Ekonomik Dalgalanmalara Giriş Çıktı ve istihdamdaki kısa dönemli dalgalanmalara iş çevrimleri diyoruz Bu bölümde ekonomik dalgalanmaları açıklamaya çalışıyoruz ve nasıl kontrol edilebileceklerini

Detaylı

MİKRO İKTİSAT. Erkan DEMİRBAŞ Doç.Dr.

MİKRO İKTİSAT. Erkan DEMİRBAŞ Doç.Dr. MİKRO İKTİSAT Erkan DEMİRBAŞ Doç.Dr. 1 BÖLÜM 6-7 TÜKETİCİ DENGESİ VE TALEP KARDİNAL YAKLAŞIM ORDİNAL YAKLAŞIM FARKSIZLIK EĞRİLERİ BÜTÇE DOĞRUSU TÜKETİCİ DENGESİ 2 TÜKETİCİ DAVRANIŞLARI TEORİSİ: Temel kavramlar:

Detaylı

PARA, FAİZ VE MİLLİ GELİR: IS-LM MODELİ

PARA, FAİZ VE MİLLİ GELİR: IS-LM MODELİ PARA, FAİZ VE MİLLİ GELİR: IS-LM MODELİ Bu ünite tamamlandığında; Alternatif yöntemleri kullanarak IS eğrisini elde edebileceğiz IS eğrisinin eğiminin hangi faktörlere bağlı olduğunu ifade edebileceğiz

Detaylı

MİKRO İKTİSAT SORULARI:

MİKRO İKTİSAT SORULARI: MİKRO İKTİST SORULRI: 1) şağıdakilerden hangisi iktisatta soyut modeller kullanılmasının nedeni değildir? a) Yaşadığımız dünyayı daha iyi anlama çabası b) Normatif bilim olma özelliği nedeniyle c) Karmaşık

Detaylı

Yönetimsel Iktisat Final

Yönetimsel Iktisat Final Yönetimsel Iktisat Final 1) Aşağıdakilerden hangisi tamamlayıcı mal grubuna girer? a) kahve için: süt süt tozu b) beyaz peynir kaşar peynir c) Diş Fırçası Macun d)çay Kahve 2) Talepte bir artış, arzda

Detaylı

Ekonomi I. Ne Öğreneceğiz?? Ne Öğreneceğiz?? Tüketicilerin neden öyle davrandıkları ve neden fiyatı düşen bir maldan normal olarak daha fazla,

Ekonomi I. Ne Öğreneceğiz?? Ne Öğreneceğiz?? Tüketicilerin neden öyle davrandıkları ve neden fiyatı düşen bir maldan normal olarak daha fazla, Ekonomi I Tüketici Teorisi Ne Öğreneceğiz?? Tüketicilerin neden öyle davrandıkları ve neden fiyatı düşen bir maldan normal olarak daha fazla, fiyatı yükselen bir maldan da daha az aldıklarıyla ilgileneceğiz.

Detaylı

İKT 207: MİKRO İKTİSAT DERS 1. Konu: Tüketici Davranışları (Consumer Behavior)

İKT 207: MİKRO İKTİSAT DERS 1. Konu: Tüketici Davranışları (Consumer Behavior) İKT 207: MİKRO İKTİSAT DERS 1 Konu: Tüketici Davranışları (Consumer Behavior) TERCİH VE FAYDA Etkin işleyen bir ekonomide üretim imkanları eğrisi üzerinde nerede olunacağı toplumun tercihine göre belirlenir.

Detaylı

I. Piyasa ve Piyasa Çeşitleri

I. Piyasa ve Piyasa Çeşitleri DERS NOTU 02 PİYASA TALEP VE ARZ KAVRAMLARI PİYASA DENGESİ Bugünki dersin işleniş planı: I. Piyasa ve Piyasa Çeşitleri... 1 1. Mal ve hizmet piyasaları... 1 2. Faktör Piyasaları... 2 II. Talep Kavramı...

Detaylı

Tablo 1 Fiyat Talep Miktarı Arz Miktarı A 0 200 0 B 0,10 160 0 C 0,20 120 40 D 0,30 80 80 E 0,40 40 120 F 0,50 0 160

Tablo 1 Fiyat Talep Miktarı Arz Miktarı A 0 200 0 B 0,10 160 0 C 0,20 120 40 D 0,30 80 80 E 0,40 40 120 F 0,50 0 160 İKTİSADA GİRİŞ-I ÇALIŞMA SORULARI-6 ESNEKLİK: ARZ TALEP ESNEKLİĞİ 1. Mavi Jeans, jean fiyatlarını 90TL den 75 TL ye indirdiğinde, satışlar 1000 birimden 1200 birime çıkmaktadır. Bu durumda Mavi Jeans talebinin

Detaylı

DENEME SINAVI A GRUBU / İKTİSAT

DENEME SINAVI A GRUBU / İKTİSAT DENEME SINAVI A GRUBU / İKTİSAT 2 1. Tamamlayıcı mallardan birinin (otomobil-benzin) fiyatındaki artış diğer malın talebini azaltacak, talep eğrisini sola kaydıracaktır. Örneğin benzin fiyatındaki artış

Detaylı

DERS NOTU 09 DIŞLAMA ETKİSİ UYUMLU MALİYE VE PARA POLİTİKALARI PARA ARZI TANIMLARI KLASİK PARA VE FAİZ TEORİLERİ

DERS NOTU 09 DIŞLAMA ETKİSİ UYUMLU MALİYE VE PARA POLİTİKALARI PARA ARZI TANIMLARI KLASİK PARA VE FAİZ TEORİLERİ DERS NOTU 09 DIŞLAMA ETKİSİ UYUMLU MALİYE VE PARA POLİTİKALARI PARA ARZI TANIMLARI KLASİK PARA VE FAİZ TEORİLERİ Bugünki dersin içeriği: 1. MALİYE POLİTİKASI VE DIŞLAMA ETKİSİ... 1 2. UYUMLU MALİYE VE

Detaylı

İçindekiler kısa tablosu

İçindekiler kısa tablosu İçindekiler kısa tablosu Önsöz x Rehberli Tur xii Kutulanmış Malzeme xiv Yazarlar Hakkında xx BİRİNCİ KISIM Giriş 1 İktisat ve ekonomi 2 2 Ekonomik analiz araçları 22 3 Arz, talep ve piyasa 42 İKİNCİ KISIM

Detaylı

gerçekleşen harcamanın mal ve hizmet çıktısına eşit olmasının gerekmemesidir

gerçekleşen harcamanın mal ve hizmet çıktısına eşit olmasının gerekmemesidir BÖLÜM 5 Açık Ekonomi Açık Ekonomi Önceki bölümlerde kapalı ekonomi varsayımı yaptık Bu varsayımı terk ediyoruz çünkü ekonomilerin çoğu dışa açıktır. Kapalı ve açık ekonomiler arasındaki fark açık ekonomide

Detaylı

SORU SETİ 7 IS-LM MODELİ

SORU SETİ 7 IS-LM MODELİ SORU SETİ 7 IS-LM MODELİ Problem 1 (KMS-2001) Marjinal tüketim eğiliminin düşük olması aşağıdakilerden hangisini gösterir? A) LM eğrisinin göreli olarak yatık olduğunu B) LM eğrisinin göreli olarak dik

Detaylı

Konu 4 Tüketici Davranışları Teorisi

Konu 4 Tüketici Davranışları Teorisi Konu 4 Tüketici Davranışları Teorisi Hadi Yektaş Uluslararası Antalya Üniversitesi İşletme Tezsiz Yüksek Lisans Programı 1 / 93 Hadi Yektaş Tüketici Davranışları Teorisi İçerik 1 2 Kayıtsızlık Eğrisi Analizi

Detaylı

Mikroiktisat 2009-2010 Final (mly-iþl)

Mikroiktisat 2009-2010 Final (mly-iþl) MERSĐN ÜNĐVERSĐTESĐ ĐKTĐSADĐ VE ĐDARĐ BĐLĐMLER FAKÜLTESĐ ĐKTĐSAT BÖLÜMÜ MALĐYE VE ĐŞLETME BÖLÜMLERĐ, MĐKROĐKTĐSAT FĐNAL SINAVI 11.01.2010 SAAT: 13:00 GRUP: B Mikroiktisat 2009-2010 Final (mly-iþl) Çoktan

Detaylı

N VE PARA ARZININ ÖZELL

N VE PARA ARZININ ÖZELL PARANIN MAKRO EKONOMİDEKİ ROLÜ 1-PARA TALEBİ, PARA ARZI VE FAİZ HADDİ (KEYNESYEN FAİZ TEORİSİ) Klasik ve neoklasik ekonomistlerce öne sürülen faiz teorisinde, faiz haddi, tasarruf arzı ve yatırım talebinin

Detaylı

GRAFİK ÇİZİMİ VE UYGULAMALARI 2

GRAFİK ÇİZİMİ VE UYGULAMALARI 2 GRAFİK ÇİZİMİ VE UYGULAMALARI 2 1. Verinin Grafikle Gösterilmesi 2 1.1. İki Değişkenli Grafikler 3 1.1.1. Serpilme Diyagramı 4 1.1.2. Zaman Serisi Grafikleri 5 1.1.3. İktisadi Modellerde Kullanılan Grafikler

Detaylı

BÖLÜM TALEP 1.Talep Tanımı

BÖLÜM TALEP 1.Talep Tanımı BÖLÜM TALEP Bir ekonomide, tam kullanım, etkin kullanım ve ekonomik büyüme hedeflerine, piyasa ekonomisi diğer bir ifade ile fiyat mekanizmasıyla ulaşılmaktadır. Hangi mallar, ne miktarda, kimler için,

Detaylı

Hangi mallar/hizmetler ne miktarda üretilmelidir? Hangi kaynaklar ne kadar kullanılarak üretimde bulunulmalıdır?

Hangi mallar/hizmetler ne miktarda üretilmelidir? Hangi kaynaklar ne kadar kullanılarak üretimde bulunulmalıdır? 3. TERCİH, TÜKETİCİ VE ÜRETİCİ KURAMLARI Bu bölümde, mikro iktisadın iki önemli yapı taşı üretici ve tüketicinin rasyonel davranışlarının iktisadi olarak nasıl analiz edileceğini öğreneceğiz. Üretici ve

Detaylı

A ALAN BİLGİSİ TESTİ İKTİSAT

A ALAN BİLGİSİ TESTİ İKTİSAT ALAN BİLGİSİ TESTİ İKTİSAT İKTİSAT ALANINA AİT SORULARIN CEVAPLARINI CEVAP KÂĞIDINIZDA BU ALANLA İLGİLİ YERE İŞARETLEYİNİZ. 81. Bir tüketicinin bir mala ilişkin bireysel talep eğrisini elde etmek için

Detaylı

Standart Ticaret Modeli

Standart Ticaret Modeli Chapter 6 Standart Ticaret Modeli Copyright 2012 Pearson Addison-Wesley. All rights reserved. Önizleme Relatif arz ve relatif talep Dış Ticaret Hadleri (Terms of Trade) ve refah Ekonomik büyüme, ithal

Detaylı

İKTİSADA GİRİŞ-I ÇALIŞMA SORULARI-11 MONOPOL

İKTİSADA GİRİŞ-I ÇALIŞMA SORULARI-11 MONOPOL İKTİSADA GİRİŞ-I ÇALIŞMA SORULARI-11 MONOPOL 1. Monopolist için fiyat marjinal hasılanın üzerindedir. Çünkü, A) Ortalama ve marjinal hasıla eğrileri birbirine eşittir B) Azalan verimler kanunu geçerli

Detaylı

PARA, FAİZ VE MİLLİ GELİR: IS-LM MODELİ

PARA, FAİZ VE MİLLİ GELİR: IS-LM MODELİ PARA, FAİZ VE MİLLİ GELİR: IS-LM MODELİ Bu bölümde faiz oranlarının belirlenmesi ile faizin denge milli gelir düzeyinin belirlenmesi üzerindeki rolü incelenecektir. IS LM modeli, İngiliz iktisatçılar John

Detaylı

1. Toplam Harcama ve Denge Çıktı

1. Toplam Harcama ve Denge Çıktı DERS NOTU 03 TOPLAM HARCAMALAR VE DENGE ÇIKTI - I Bugünki dersin içeriği: 1. TOPLAM HARCAMA VE DENGE ÇIKTI... 1 HANEHALKI TÜKETİM VE TASARRUFU... 2 PLANLANAN YATIRIM (I)... 6 2. DENGE TOPLAM ÇIKTI (GELİR)...

Detaylı

8. DERS: IS/LM MODELİ

8. DERS: IS/LM MODELİ 8. DERS: IS/LM MODELİ 1 Mal Piyasası ve Para Piyasası...2 2. Faiz Oranı, Yatırım ve IS Eğrisi...2 A.IS eğrisi nin özellikleri:...3 B.Maliye Politikası IS Eğrisini Nasıl Kaydırır?...5 3. Para Piyasası ve

Detaylı

FİYAT MEKANİZMASI: TALEP, ARZ VE FİYAT

FİYAT MEKANİZMASI: TALEP, ARZ VE FİYAT FİYAT MEKANİZMASI: TALEP, ARZ VE FİYAT TALEP Bir ekonomide bütün tüketicilerin belli bir zaman içinde satın almayı planladıkları mal veya hizmet miktarına talep edilen miktar denir. Bu tanımda, belirli

Detaylı

A İKTİSAT KPSS/1-AB-PS/2006. 4. Fiyat-tüketim eğrisi miktar eksenine dik bir doğru ise, talebin fiyat esnekliği hangi değeri alır?

A İKTİSAT KPSS/1-AB-PS/2006. 4. Fiyat-tüketim eğrisi miktar eksenine dik bir doğru ise, talebin fiyat esnekliği hangi değeri alır? İKTİSAT 1. İngiliz iktisatçı A. Marshall, değer kuramını ve üretim maliyeti kuramını birleştirerek, arz ve talebin eşanlı olarak piyasa denge fiyatını ve miktarını belirlediğini açıklamıştır. Bu bağlamda

Detaylı

www.osmannuriaras.com

www.osmannuriaras.com İKTİSAT KPSS SORULARI 2006 1. İngiliz iktisatçı A. Marshall, değer kuramını ve üretim maliyeti kuramını birleştirerek, arz ve talebin eşanlı olarak piyasa denge fiyatını ve miktarını belirlediğini açıklamıştır.

Detaylı

TOPLAM TALEP I: IS-LM MODELİNİN OLUŞTURULMASI

TOPLAM TALEP I: IS-LM MODELİNİN OLUŞTURULMASI BÖLÜM 10 TOPLAM TALEP I: IS-LM MODELİNİN OLUŞTURULMASI IS-LM Modelinin Oluşturulması Klasik teori 1929 ekonomik krizine çare üretemedi Teoriye göre çıktı, faktör arzına ve teknolojiye bağlıydı Bunlar ise

Detaylı

ÜNİTE. MATEMATİK-1 Yrd.Doç.Dr.Ömer TARAKÇI İÇİNDEKİLER HEDEFLER DOĞRULAR VE PARABOLLER

ÜNİTE. MATEMATİK-1 Yrd.Doç.Dr.Ömer TARAKÇI İÇİNDEKİLER HEDEFLER DOĞRULAR VE PARABOLLER HEDEFLER İÇİNDEKİLER DOĞRULAR VE PARABOLLER Birinci Dereceden Polinom Fonksiyonlar ve Doğru Doğru Denklemlerinin Bulunması İkinci Dereceden Polinom Fonksiyonlar ve Parabol MATEMATİK-1 Yrd.Doç.Dr.Ömer TARAKÇI

Detaylı

Döviz Kurunun Belirlenmesi

Döviz Kurunun Belirlenmesi Bölüm 13 Döviz Kurunun Belirlenmesi Döviz kuru, ekonomideki bir çok değişkeni etkilemesi bakımından önemli bir değişkendir. Dış ticareti belirlemesinin ötesinde, enflasyon, yatırım ve tüketim kararları

Detaylı

MALİYET MİNİMİZASYONU... 2

MALİYET MİNİMİZASYONU... 2 MAİYET MİNİMİZASYONU... 2 1. EN DÜŞÜ MAIYETTE ÜRETIM... 2 1.1. GIRDI İAMESI... 2 1.2. EŞ MAIYET DOĞRUSU... 4 1.3. EN DÜŞÜ MAIYET TENIĞI... 6 1.3.l. Girdi Fiyatlarında Değişmeler... 7 1.4. MARJINA ÜRÜN

Detaylı

İÇİNDEKİLER Sayfa ÖNSÖZ... v İÇİNDEKİLER... vi GENEL EKONOMİ 1. Ekonominin Tanımı ve Kapsamı... 1 1.1. Ekonomide Kıtlık ve Tercih... 1 1.2.

İÇİNDEKİLER Sayfa ÖNSÖZ... v İÇİNDEKİLER... vi GENEL EKONOMİ 1. Ekonominin Tanımı ve Kapsamı... 1 1.1. Ekonomide Kıtlık ve Tercih... 1 1.2. İÇİNDEKİLER Sayfa ÖNSÖZ... v İÇİNDEKİLER... vi GENEL EKONOMİ 1. Ekonominin Tanımı ve Kapsamı... 1 1.1. Ekonomide Kıtlık ve Tercih... 1 1.2. Ekonominin Tanımı... 3 1.3. Ekonomi Biliminde Yöntem... 4 1.4.

Detaylı

MİKRO İKTİSAT ÇALIŞMA SORULARI-6 ESNEKLİK: ARZ TALEP ESNEKLİĞİ

MİKRO İKTİSAT ÇALIŞMA SORULARI-6 ESNEKLİK: ARZ TALEP ESNEKLİĞİ MİKRO İKTİSAT ÇALIŞMA SORULARI-6 ESNEKLİK: ARZ TALEP ESNEKLİĞİ 1. Mavi Jeans, jean fiyatlarını 90TL den 75 TL ye indirdiğinde, satışlar 1000 birimden 1200 birime çıkmaktadır. Bu durumda Mavi Jeans talebinin

Detaylı

Bölüm 7 Monopol ve Monopson

Bölüm 7 Monopol ve Monopson Bölüm 7 Monopol ve Monopson Tartışılacak Konular Tekel Tekel Gücü (Monopoly Power) Tekel Gücünün Kaynakları Tekel Gücünün Sosyal Maliyeti Tartışılacak Konular Monopson (Monopsony) Monopson Gücü Tekel Gücünün

Detaylı

TAM REKABET... 2 1. TAM REKABET...

TAM REKABET... 2 1. TAM REKABET... TAM REKABET... 2 1. TAM REKABET... 2 1.1. ENDÜSTRİ VE FİRMANIN TALEP ESNEKLİĞİ... 2 2. TAM REKABETTE FİRMANIN SEÇİMLERİ... 3 2.1. HASILAT VE KAR... 3 2.2. KARI MAKSİMİZE EDEN ÇIKTI... 4 2.3. KISA DÖNEMDE

Detaylı

İKTİSAT SORU BANKASI E C O N O M I C U S KOPART ÇÖZ TEK KİTAP

İKTİSAT SORU BANKASI E C O N O M I C U S KOPART ÇÖZ TEK KİTAP E C O N O M I C U S İKTİSAT SORU BANKASI KOPART ÇÖZ Mikro İktisat Makro İktisat Para-Banka-Kredi Uluslararası İktisat Büyüme ve Kalkınma Türkiye Ekonomisi İktisadi Doktrinler Tarihi KPSS ve kurum sınavları

Detaylı

Klasik ve Neo-klasik Dış Ticaret Teorileri

Klasik ve Neo-klasik Dış Ticaret Teorileri Klasik ve Neo-klasik Dış Ticaret Teorileri Dr.Dilek Seymen Uluslararası İktisat HECKSCHER-OHLIN TEOREMİ Klasikler ülkeler arasındaki dış ticaretin nedenini ülkeler arasındaki üretim maliyetlerinin farklılığına

Detaylı

ARZ ve TALEP 2. 1. Talep 2 1.2. Talep Eğrisi 3 1.3.Talepte Değişme 3 1.4.Talep Eğrisinin Kayması ve Talep Eğrisi Üzerinde Hareket 4

ARZ ve TALEP 2. 1. Talep 2 1.2. Talep Eğrisi 3 1.3.Talepte Değişme 3 1.4.Talep Eğrisinin Kayması ve Talep Eğrisi Üzerinde Hareket 4 ARZ ve TALEP 2 1. Talep 2 1.2. Talep Eğrisi 3 1.3.Talepte Değişme 3 1.4.Talep Eğrisinin Kayması ve Talep Eğrisi Üzerinde Hareket 4 2. Arz 6 2.l. Satış Planı Belirleyicileri 6 2.2. Arz Eğrisi 6 2.3. Arz

Detaylı

SAY 203 MİKRO İKTİSAT

SAY 203 MİKRO İKTİSAT SAY 203 MİKRO İKTİSAT YRD. DOÇ. DR. EMRE ATILGAN 1 Ders Planı Kıtlık, Tercih ve Piyasa Sistemi Arz Talep Analizi Tüketici Dengesi Üretici Dengesi Maliyet Teorisi Piyasalar Tam Rekabet Piyasası Tekel Piyasası

Detaylı

PARA, FAİZ VE MİLLİ GELİR: IS-LM MODELİ. Yrd. Doç. Dr. Hasan GÖCEN MELİKŞAH ÜNİVERSİTESİ

PARA, FAİZ VE MİLLİ GELİR: IS-LM MODELİ. Yrd. Doç. Dr. Hasan GÖCEN MELİKŞAH ÜNİVERSİTESİ PARA, FAİZ VE MİLLİ GELİR: IS-LM MODELİ Yrd. Doç. Dr. Hasan GÖCEN MELİKŞAH ÜNİVERSİTESİ IS-LM MODELİ IS-LM Modeli modern makroekonominin temel taşlarından birisidir. Model, ekonominin reel yönünü parasal

Detaylı

Total Contribution. Reduced Cost. X1 37,82 480 18.153,85 0 basic 320 512. X2 22,82 320 7.302,56 0 basic 300 M. Slack or

Total Contribution. Reduced Cost. X1 37,82 480 18.153,85 0 basic 320 512. X2 22,82 320 7.302,56 0 basic 300 M. Slack or HRS şirketi BRN Endüstrileri ile bir anlaşma yapmış ve her ay BRN ye üretebildiği kadar A ürününden sağlamayı garanti etmiştir. HRS de vasıflı ustalar ve çıraklar çalışmaktadır. Bir usta, bir saatte 3

Detaylı

SAY 203 MİKRO İKTİSAT

SAY 203 MİKRO İKTİSAT SAY 203 MİKRO İKTİSAT Piyasa Dengesi YRD. DOÇ. DR. EMRE ATILGAN SAY 203 MİKRO İKTİSAT - YRD. DOÇ. DR. EMRE ATILGAN 1 PİYASA DENGESİ Bu bölümde piyasa kavramı, piyasa türleri ve piyasa mekanizmasının işleyişi

Detaylı

Yeni Dış Ticaret Teorileri

Yeni Dış Ticaret Teorileri Yeni Dış Ticaret Teorileri Dr.Dilek Seymen Dr. Dilek Seymen Nitelikli İşgücü Teorisi (Skilled Labor-Keesing&Kenen) Sanayi ülkeleri arasındaki ticaretin büyük bir bölümü nitelikli işgücü farklılıkları ile

Detaylı

TOPLAM TALEP TOPLAM ARZ AD-AS MODELİ

TOPLAM TALEP TOPLAM ARZ AD-AS MODELİ TOPLAM TALEP TOPLAM ARZ AD-AS MODELİ Yrd. Doç. Dr. Hasan GÖCEN MELİKŞAH ÜNİVERSİTESİ [AD-AS] modelinin amacı ekonomide milli gelir ile fiyat düzeyinin nasıl belirlendiğini ve milli gelir ile fiyat düzeyindeki

Detaylı

Yasin ÇOBAN İŞLETME İKTİSADI

Yasin ÇOBAN İŞLETME İKTİSADI Yasin ÇOBAN İŞLETME İKTİSADI İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ...VII BİRİNCİ BÖLÜM İŞLETME İKTİSADI 1. İŞLETME İKTİSADININ TANIMI... 1 2. İŞLETME İKTİSADININ TARİHİ... 1 3. İŞLETME İKTİSADININ KONUSU... 1 4. İŞLETME İKTİSADININ

Detaylı

SORU SETİ 2 TOPLAM HARCAMALAR VE DENGE ÇIKTI

SORU SETİ 2 TOPLAM HARCAMALAR VE DENGE ÇIKTI SORU SETİ 2 TOPLAM HARCAMALAR VE DENGE ÇIKTI Problem 1 (KMS-2001) Bir ekonomiyle ilgili olarak aşağıdaki bilgiler verilmiştir: Y net milli geliri, Ca tüketimi, In net yatırımı, Xn net ihracatı, G hükümet

Detaylı

A ALAN BİLGİSİ TESTİ İŞLETME VE MUHASEBE

A ALAN BİLGİSİ TESTİ İŞLETME VE MUHASEBE ALAN BİLGİSİ TESTİ İŞLETME VE MUHASEBE İŞLETME VE MUHASEBE ALANINA AİT SORULARIN CEVAPLARINI CEVAP KÂĞIDINIZDA BU ALANLA İLGİLİ YERE İŞARETLEYİNİZ. 161. İşletme sahibinin ya da ortaklarının işletmenin

Detaylı

Para talebi ekonomik bireylerinin yanlarında bulundurmak istedikleri para miktarıdır. Ekonomik bireylerin para talebine tesir eden iki neden vardır;

Para talebi ekonomik bireylerinin yanlarında bulundurmak istedikleri para miktarıdır. Ekonomik bireylerin para talebine tesir eden iki neden vardır; B.E.A. Para Piyasaları (Finans Piyasaları): Ekonomide mal-hizmet piyasalarının yanında para piyasaları bulunmaktadır. Bu piyasanın amacı mal piyasasının (reel veya üretim piyasaları) ihtiyaç duyduğu ihtiyaçları

Detaylı

1) Toplam gelir fonksiyonu olarak verildiğine göre marjinal gelir fonksiyonu MG aşağıdakilerden hangisidir? A) ** B) C) D) E)

1) Toplam gelir fonksiyonu olarak verildiğine göre marjinal gelir fonksiyonu MG aşağıdakilerden hangisidir? A) ** B) C) D) E) İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi MAT 152 Genel Matematik II Final Sorularının Çözümleri: 1) Toplam gelir fonksiyonu olarak verildiğine göre marjinal gelir fonksiyonu MG aşağıdakilerden hangisidir?

Detaylı

1 MAKRO EKONOMİNİN DOĞUŞU

1 MAKRO EKONOMİNİN DOĞUŞU İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ III Bölüm 1 MAKRO EKONOMİNİN DOĞUŞU ve TEMEL KAVRAMLAR 11 1.1.Makro Ekonominin Doğuşu 12 1.1.1.Makro Ekonominin Doğuş Süreci 12 1.1.2.Mikro ve Makro Ekonomi Ayrımı 15 1.1.3.Makro Analiz

Detaylı

1. Kârını Maksimize Eden Firma Davranışı

1. Kârını Maksimize Eden Firma Davranışı DERS NOTU 04 ÜRETİCİ TEORİSİ Bugünki dersin işleniş planı: 1. Kârını Maksimize Eden Firma Davranışı... 1 2. Üretim Fonksiyonu ve Eşürün Eğrileri... 5 A. Marjinal Teknik İkame Oranı (MRTS)... 11 B. Eşürün

Detaylı

Chapter 9. Ticaret Politikasının Araçları. Slides prepared by Thomas Bishop. Copyright 2009 Pearson Addison-Wesley. All rights reserved.

Chapter 9. Ticaret Politikasının Araçları. Slides prepared by Thomas Bishop. Copyright 2009 Pearson Addison-Wesley. All rights reserved. Chapter 9 Ticaret Politikasının Araçları Slides prepared by Thomas Bishop Copyright 2009 Pearson Addison-Wesley. All rights reserved. Önizleme Gümrük tarifesinin tek bir sektördeki kısmi denge analizi:

Detaylı

-MAKROEKONOMİ KPSS SORULARI- 1) Nominal faiz oranı artarsa, reel para talebi nasıl değişir?( KPSS 2006)

-MAKROEKONOMİ KPSS SORULARI- 1) Nominal faiz oranı artarsa, reel para talebi nasıl değişir?( KPSS 2006) -MAKROEKONOMİ KPSS SORULARI- 1) Nominal faiz oranı artarsa, reel para talebi nasıl değişir?( KPSS 2006) A) Artar, çünkü bireyler gelirlerinin daha büyük bir kısmını ödünç vermek ister. B) Artar, çünkü

Detaylı

PİYASALARIN ÇALIŞMASI 2

PİYASALARIN ÇALIŞMASI 2 PİYASALARIN ÇALIŞMASI 2. KONUT PIYASALARI VE KIRA TAVANLARI 2.. ÜZENLENMİŞ KONUT PİYASASI 3 2. EMEK PIYASASI VE ASGARI ÜCRET ÜZENLEMESI 4 2.. ASGARİ ÜCRET 5 3. VERGILER 6 3.. VERGİNİN PAYLAŞILMASI VE ARZ

Detaylı

Konu 3 Niceliksel Talep Analizi

Konu 3 Niceliksel Talep Analizi .. Konu 3 Niceliksel Talep Analizi Hadi Yektaş Uluslararası Antalya Üniversitesi İşletme Tezsiz Yüksek Lisans Programı 1 / 43 Hadi Yektaş Niceliksel Talep Analizi . İçerik.1 Giriş.2.3 Lineer Log-Lineer.4.5

Detaylı

İKTİSAT/KPSS MAKRO İKTİSAT SORULARI- I. 9. GSMH ve SMH değerlerine yönelik yapılan değerlendirmelerden

İKTİSAT/KPSS MAKRO İKTİSAT SORULARI- I. 9. GSMH ve SMH değerlerine yönelik yapılan değerlendirmelerden MAKRO İKTİSAT SORULARI- I 1. Bir ekonomide belli bir dönemde üretilen bütün nihai mal ve hizmetlerin piyasa değerine ne ad verilir? A) Gayri Safi Milli Hasıla B) Gayri Safi Yurtiçi Hasıla C) Safi Milli

Detaylı

EKONOMİK İSTİKRARIN GERÇEKLEŞTİRİLMESİNDE PARA VE MALİYE POLİTİKALARININ ETKİNLİĞİ. Dr. Süleyman BOLAT

EKONOMİK İSTİKRARIN GERÇEKLEŞTİRİLMESİNDE PARA VE MALİYE POLİTİKALARININ ETKİNLİĞİ. Dr. Süleyman BOLAT EKONOMİK İSTİKRARIN GERÇEKLEŞTİRİLMESİNDE PARA VE MALİYE POLİTİKALARININ ETKİNLİĞİ 1 IS LM MODELİ : MAL PARA PİYASALARINDA DENGE IS - LM modeli, J. Hicks tarafından 1939 yılında geliştirilmiş bir yaklaşımdır.

Detaylı