Çocuklarda Yaflam Deste i

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Çocuklarda Yaflam Deste i"

Transkript

1 Tıp Eğitimi Etkinlikleri.Ü. Cerrahpafla T p Fakültesi Sürekli T p E itimi Etkinlikleri Pediatrik Aciller Sempozyumu Haziran 2001, stanbul, s Sürekli İ.Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Sürekli Tıp Eğitimi Komisyonu Çocuklarda Yaflam Deste i Prof. Dr. Metin Karaböcüo lu AMAÇ Kat l mc lar n solunumu, dolafl m ya da ikisi de durmufl olan hastalar karfl s nda uygulamalar gereken bilgi ve davran fllar kazanmalar. Ö REN M HEDEFLER 1. Yaflam deste i gerektiren durumlar bilmeli. 2. Havayollar n açma manevralar n yapabilmeli. 3. A zdan a za ya da hem a z hem burna solunum uygulayabilmeli. 4. Kalp masaj yapabilmeli. 5. Kemik ili i yolunun uygulanmas n bilmeli. 6. leri yaflam deste inde gereken ilaçlar, dozlar n ve uygulama yollar - n sayabilmeli. 7. Ani üst solunum yollar t kan kl geliflen hastalarda gerekli manevralar yapabilmeli. ÇOCUKLARDA YAfiAM DESTE Yaflam deste i (kardiyopulmoner resusitasyon), hayati organlar n hücresel fonksiyonlar n korumaya yönelik olarak, mekanik ve farmakolojik ajanlar n kullan larak spontan solunumun ve dolafl m n geri döndürülmesidir. Standart kardiyopulmoner resusitasyon ilk kez 1958 y l nda, 5 yafl ndaki bir çocu a uygulanm fl ve 1960 y l ndan sonra yayg nlaflm flt r. Pediatrik TYD ve YD standart protokolleri ise 1978'de belirlenmifl ve 1979'da Amerika Birleflik Devletleri'nde bir ulusal toplant da sunulmufltur. Kalp durmas n n en önemli nedeninin eriflkinlerde primer kardiak hastal klar olmas na ve ani olarak meydana gelmesine karfl l k çocuklarda sepsis, infeksiyonlar, yabanc cisim aspirasyonu, kafa travmas, bo ulma, üst ve alt solunum yolu infeksiyonu gibi hipoksi ile iliflkilidir. Kalp durmas hipoksiye 27

2 Metin Karaböcüo lu ba l olarak geliflti inden, ani olarak geliflmez. Metabolik hastal klar, kalp hastal klar, disritmiler, hipovolemik ve kardiyojenik flok di er nadir nedenlerdir. Kardiyopulmoner resusitasyon gerektiren çocuklar n yar s na yak n 0-1 yafl aras ndaki çocuklard r. Solunumu olmayan ve nabz al namayan hastalar n prognozu kötü iken (tam flifa %4-16), sadece solunumu duranlarda prognoz genellikle daha iyidir (%75-97 tam flifa). Solunum ve kalp fonksiyonlar bozulmadan önce hastaya müdahele etmek çok önemlidir. Taflipne, çekilmeler, burun kanad solunumu, stridor, wheezing ve nadiren siyanoz solunum s k nt s n n iflaretleri oldu unu bilerek erken dönemde müdahele etmek gerekir. Perfüzyon bozuklu unu gösteren iflaretler ise kapiler dolufl zaman n n 3 saniyeden uzun olmas, derinin so uk olmas, terleme, idrar miktar n n azalmas ve taflikardidir. fiokun erken döneminde kan bas nc normal bulunabilir. Nab z bas nc daralm flt r ve bir süre sonra kan bas nc düflmeye bafllar. Bilinç de iflikli i ve konvulziyon; hipoksiye, yetersiz kardiak debiye, travmaya, zehirlenmelere ve infeksiyona ba l geliflebilir. Çocuklarda kalp durmas na neden olan süreçler ve patogenezi fiekil 1 ve 2'de görülmektedir. Acil olarak getirilen hasta çok h zl bir flekilde de erlendirilmelidir. Hastan n hava yolu, solunumu, dolafl m, nörolojik durumu hemen gözden geçirilmeli ve gerekiyorsa yaflam deste ine bafllanmal d r. Yaflam deste i s ras nda, kurtar c n n hiçbir yard mc alet veya ilaç kullanmadan sadece kendi imkanlar ile yaflam deste i sa lamas na "temel yaflam deste i", bu s rada t bbi aletler ve ilaç kullan lmas na ise "ileri yaflam deste i" denir. TEMEL YAfiAM DESTE Temel yaflam deste inde en önemli ilke beynin zarar görmesini önlemek veya zarar oran n n olabildi ince minimumda tutmakt r. Beyin hücrelerinin en fazla etkilendi i durum hipoksi olmas nedeniyle hipoksiyi düzeltmek temel yaflam deste inin ilk kural d r. Temel yaflam deste indeki ilkeler hem eriflkin hem de çocuklar için genelde benzerdir ve A (airway) havayolu, B (breathing) solunum, C (circulation) dolafl m n desteklenmesi olarak özetlenebilir. Havayolu Hava yolunun aç k olmas temel yaflam deste inin ilk kural d r. Solunum yollar nda en s k obstrüksiyon hipofarenkste meydana gelir ve çocuklarda en s k obstrüksiyon nedeni dildir. Bilinci kapal hastada dil ve boyun kaslar n n tonuslar n kaybetmeleri nedeniyle dil geriye düflerek obstrüksiyona yol açar. Bunun d fl nda burun ve a zdaki kan, mukus, yabanc cisim de solunum yollar n t kayabilir. Ayr ca laringospazm, bronkospazm, bronflial sekresyonlar, mukozal ödem, mide içeri in aspire edilmesi di er obstrüksiyon nedenlerindendir. 28

3 Çocuklarda Yaflam Deste i S v S v Da l m n n Solunum Solunumun Kan kayb Gastroenterit Yan klar Septik flok Kalp hastal klar Anaflaksi Yabanc cisim Krup Ast m Konvülziyonlar Kafa içi bas nç art fl Zehirlenme Dolafl m Yetmezli i Solunum Yetmezli i Kardiyopulmoner Arrest fiekil 1. Çocuklarda kardiyopulmoner arreste neden olan süreçler Solunum S k nt s Artm fl solunum say s Artm fl solunum çabas Azalm fl solunum sesleri Anormal solunum sesleri Bilinç düzeyi normal/hafif bozulmufl Cilt rengi normal/bozulmufl Kompanse fiok Normal kan bas nc Artm fl kalp h z Anormal cilt bulgular Kapiller dolufl üresi normal/anormal Bilinç düzeyi normal/anormal Solunum Yetmezli i Artm fl solunum çabas Artm fl/azalm fl solunum say s Ciltte anormal solukluk Bilinç düzeyinde bozulma Anormal kan gazlar Dekompanse fiok Sistolik kan bas nc <70 mmhg Artm fl kalp h z Ciltte dolafl m bozuklu u belirtileri Uzam fl kapiller dolufl süresi Bilinç düzeyinde bozulma Kardiyopulmoner Arrest fiekil 2. Çocuklarda kardiyopulmoner arreste neden olan süreçlerin patogenezi 29

4 Metin Karaböcüo lu Solunum yollar n açmak için, hastada travma öyküsü yoksa, hastan n bafl bir elle geriye itilir ve ekstansiyona getirilir, di er elle ise çene ucu yukar ya do ru yöneltilir. Travma öyküsü varsa servikal bölgede hasar olabilece i göz önüne al narak boynun hareket ettirilmesi önlenerek hava yolu aç k tutulmaya çal fl l r. Bafl ve boyun hareketsiz tutularak çene öne do ru çekilir. Bu manevran n iki kifli ile yap lmas daha uygundur. Bu flekilde hava yolu aç lan hastan n solunumu izlenir. Gö sün inip kalkmas, solunumun ekspiryumdaki sesinin iflitilmesi, a zda hava ak m na ba l hareketin görülmesi spontan solunumun oldu unu gösterir. Solunum Hava yolunun aç lmas na ra men spontan solunum bafllamam fl ise temel yaflam deste inin ikinci önemli kural na geçilir ve yapay solunuma bafllan r. Maske-kese (ambu = manuel resusitatör) gibi gereçlerin olmad ortamlarda a zdan a za solunum yap lmal d r. leri yaflam deste inde yapay solunumda ilke %100 O2 vermektir, ancak temel yaflam deste i s ras nda, a zdan a - za yap lan yapay solunumda %16-17 oksijen verilmektedir, fakat bu konsantrasyondaki oksijende hastay hipoksiden ç karmaktad r. Bir yafl n alt ndaki çocuklarda, uygulamay yapan kifli hastan n hem a z n ve hem de burnunu a z yla kapatarak yapay solunum yapmal d r. Bir yafl n üzerindeki çocuklarda burun mutlaka bafl parmak ve iflaret parma ile kapat ld ktan sonra yapay solunum uygulanmal d r. Bu s rada hastan n bafl pozisyonunun do ru oldu u kontrol edildikten sonra yavafl olarak 2-5 solunum arka arkaya verilmelidir. Gö sün kalkt görülürse soluk verme ifli dakikada 20 olacak flekilde devam edilir. Yapay solunuma ra men gö sün kalkmad görülürse hava yolu tekrar de erlendirilmeli ve do ru pozisyon verilerek tekrar yapay solunum uygulanmal d r. Bunlara ra men gö üs kalkm yorsa yabanc cisim aspirasyonu düflünülmelidir. Yabanc cisim aspirasyonu düflünülen çocuk, 1 yafl n alt nda ise, yüzükoyun bafl afla sarkacak bir biçimde ilkyard m uygulayan kiflinin sol kolu üzerinde yat r l r ve s rt na 5 kez hafifiçe vurulur. Yabanc cisim ç kmam fl ise bu kez bebek s rtüstü ve bafl afla gelecek pozisyonda tutarak kalp masaj uyguland biçimde, ksifoidin alt ndan, 5 kez hafifiçe vurulur. Bu manevralar uyguland ktan sonra mutlaka bebe in a z na bak larak yabanc cisim a zda ise ç kar lmal d r. Bir yafl n üzerindeki çocuklarda ise yabanc cisim aspirasyonu düflünülüyorsa Heimlich manevras uygulan r. Bu manevrada, giriflimi yapan kifli, hastan n arkas na geçerek kollar yla hastan n vücudunu sarar ve bir elini yumruk yaparak ksifoid alt na kar na yerlefltirir, di er elini ise bu elin üzerine yerlefltirir ve ani olarak yukar do ru bas nç uygulayarak kar niçi bas nç art r l r. Bu manevra yabanc cisim ç kana kadar 10 kez uygulanabilir. Bilinci kapal veya ayakta duramayan 1 yafl n üzerindeki çocuklara Heimlich manevras yatar po- 30

5 Çocuklarda Yaflam Deste i zisyonda uygulanabilir. Yerde yatan çocu un göbek ile ksifoid aras na bir elinin bilek bölümü konur di er el bu elin üzerine konarak bat na yukar do ru ani bas nçla s k flt r l r. Bu manevralar n hepsinde amaç yap lan ani darbelerle gö üs içi bas nc n h zla de ifltirmek ve öksürük refleksini bafllatmakt r. Manevralardan sonra hastan n solunum yollar gözlenip, görülebilen mesafelerde yabanc cisimin varl araflt r l r. Bu manevralarla yabanc cisim ç kar lamazsa, hastaya yeniden pozisyon verilip tekrar sollunum deste i sa lan r. Yine havan n giriflinde direnç varsa ayn manevralar tekrarlan r. Dolafl m Yeterli ventilasyon sa land ktan sonra hastan n dolafl m h zl bir flekilde de erlendirilmelidir. Bir yafl alt ndaki çocuklarda femoral veya brakial nab zlardan, daha büyük çocuklarda ise karotisten nab z kontrol edilmelidir. Nabz palpe edilemeyen çocuklara kalp masaj bafllanmal d r. Çocuklarda kardiak debinin büyük oranda kalp h z na ba l olmas nedeniyle, kalp at m bafllayan ancak, belirgin bradikardisi olan (bir yafl n alt nda dakikada 80 den az, bir yafl ndan sonra dakikada 60 dan az) çocuklara da kalp masaj yap lmal d r. Kalp masaj uygulan rken hastan n sert bir yüzeyde yat r lmas gerekir. Bir yafl alt ndaki çocuklara kalp masaj, memebafllar n birlefltiren çizginin sternumu kesti i yerin bir parmak alt ndan 3. ve 4. parmaklar kullanarak yap lmal d r. Buna alternatif olarak her iki el hastan n gö sünü çepeçevre sararak, sternumun üçte bir alt taraf na her iki elin baflparmaklar kullan larak da masaj uygulanabilir. Bir yafl n üzerindeki çocuklarda gö sün üçte bir alt k sm na bir elin ayas yerlefltirilir ve dirsek ekstansiyonda iken bas nç uygulan r. Bas nç ile küçük çocuklarda cm, daha büyük çocuklarda ise cm gö üs çökmesi sa lan r. Bebekler ve di er çocuklarda her 5 kalp masaj na karfl l k 1 solunum sa lanarak en az 100/dk kalp masaj yap lmal d r. Bu manevralar uygulan rken hastan n gö üs hareketleri ve nabz kontrol edilmelidir. Nabz palpe etmek için yaflam deste ine 10 saniyeden fazla ara verilmemelidir. Çocuklarda temel yaflam deste i uygulamalar Tablo 1 de özetlenmifltir. Tablo 1. Temel yaflam deste i uygulamalar Havayolu Hastay de erlendir Yard m ça r S rtüstü pozisyonda yat r Bafl ekstansiyonda tut Solunum 2-5 yavafl soluk 20 solunum/dk Dolafl m Nab z kontrolü Kalp masaj 100/dk Acil servise haber ver 31

6 Metin Karaböcüo lu LER YAfiAM DESTE leri yaflam deste i s ras nda havayollar n açmak için aspiratörler ve farkl büyüklükte aspirasyon sondalar kullan l r. Solunum deste i hastan n boyutlar na göre de iflen, farkl büyüklükteki maske-kese-valf (manuel resusitatör) sistemleri ile sa lan r. leri solunum yolu tekni i olan endotrakeal entübasyon, tecrübe gerektiren bir uygulamad r, yeterli tecrübesi (y lda en az 6 endotrakel entübasyon uygulamas ) olmayan kiflilerin uygulamas önerilmez. Son zamanlarda gelifltirilen "laringeal maske" havayolu konusunda çocuk hastalarda yeterli tecrübe yoktur. Baflar l resusitasyonda di er önemli faktör de damar yolunun erken dönemde aç larak s v tedavisine ve ilaçlara bafllan lmas d r. Ancak çocuklarda bu ifllem eriflkinler kadar kolayl kla olmayabilir. Tercih edilen girifl bölgesi en genifl, en kolay ulafl labilen, resüsitasyon s ras nda damar yolunun bozulmayaca ve resusitasyon ifllemlerine engel olmayacak venlerdir. Damar yolu giriflimi 90 saniyede yada ilk 3 giriflimde aç lamad taktirde, 6 yafl alt ndaki çocuklarda, kemik ili i yolu denenebilir. Tuberositas tibian n 1-3 cm alt nda, 16 veya 18 nolu spinal i ne ile, kemi e 90 aç ile girilir. Bafllang çta belirgin bir direnç varken daha sonra direnç birden kaybolur, bu kemik ili ine girildi inin iflaretidir. Kemik ili ine girildi inin en önemli bulgular ndan biri i ne b rak ld nda düflmemesi ve aspire edildi inde kemik ili i gelmesidir. ntraosseoz yol; resüsitasyon boyunca ilaçlar n, kristalloidlerin, kolloidlerin ve kan n h zl, güvenilir bir flekilde verilebilmesini sa lamaktad r. ntraosseoz yol için genellikle anterior tibial kemik ili i seçilir. Alternatif bölgeler ise distal femur, medial malleolus, spina iliaca anterior superior'dur. Bu yolla biyokimyasal tetkikler, kan gaz analizi, kan grubu ve cross-match için kan al nabilir. Ancak bu yolla sodyum bikarbonat tedavisi uygulanm flsa kan gaz analizi için kullan lmamal d r. ntraosseoz infüzyon sonras %1'den daha az komplikasyon bildirilmifltir. Bu komplikasyonlar tibia'da k r k, alt ekstremitede kompartman sendromu, ilaçlar n ekstravazasyonu ve osteomyelit'dir. Damar yolu aç lana kadar trakeal yolla lidokain, epinefrin, atropin ve naloksan gibi lipid-çözünür ilaçlar verilebilmektedir. Ancak sodyum bikarbonat, kalsiyum gibi lipid-çözünür olmayan ilaçlar havayolunda hasar yapaca ndan asla kullan lmamal d r. Trakeal yolla verilen ilaçlar damar yolu ile verilen dozun 10 kat oran nda, 5 ml serum fizyolojik ile suland r l p verilmeli ve hemen ard ndan 5 kez manuel ventilasyon yapt r lmal d r. leri yaflam deste inde en önemli ilke yeterli oksijenlenmenin, ventilasyonun ve dolafl m n sa lanmas d r. Bu yöntemlere ra men kardiyopulmoner fonksiyonlar yeterli de ilse ilaç ve s v tedavisi uygulanmal d r. En önemli ilaç oksijendir. Resusitasyon s ras nda mümkün olan en yüksek konsantrasyonda oksijen vermek gerekir. 32

7 Çocuklarda Yaflam Deste i Travma, dehidratasyon gibi nedenlerle hipovolemik floka girmifl veya septik flokta ki hastalarda s v tedavisi gerekir. %0.9 NaCl veya Ringer laktat 20 ml/kg bolus tarz nda verilebildi i kadar h zla verilir ve düzelme sa lanmad - durumlarda bu s v 2 kez daha tekrarlanabilir. Yeterli s v tedavisine ra men hipotansiyonun yada dolafl m bozuklu unun devam etti i hastalarda katekolaminleri infüzyon fleklinde kullanmak gerekir (Tablo 2). Tablo 2. nfüzyon fleklinde kullan lan katekolaminler laç Epinefrin Dopamin/Dobutamin Lidokain 100 ml %5 dekstroz içinde 0.6 mg 60 mg ml/kg/saat infüzyon µg/kg/dk µg/kg/dk µg/kg/dk Epinefrin kardiak arrestte ilk seçilecek ilaçt r. Asistolide, elektromekanik disosasiasyonda, belirgin bradikardide ve volüm replasman na cevaps z hipotansiyonda endikedir. Endojen katekolamin olarak α, β1 ve β2 adrenerjik reseptörleri aktive eder. α-reseptöre etki ederek kan ak m n n beyine ve kalbe do ru yönlenmesini art r r. Kalp masaj n n etkinli ini art r r. β1 reseptöre etki ederek kalp at m say s n, kalbin kas lma gücünü art r r ve kalbin sistolik süresini k salt r. β2 reseptöre etkisi ile arterioller direnç ve sistemik vasküler direnç azal r ve diastolik kan bas nc düfler. Asistolide standart doz 0.01 mg/kg intravenöz veya kemik ili i yolundan verilir. Cevap al namad durumlarda bu doz 3-5 dakika ara ile tekrarlanabilir. Epinefrinin yar ömrü 2 dakikad r. Standart doz epinefrin 1:10000 lik, yüksek doz epinefrin ise 1:1000 liktir. Endotrakeal (ET) yoldan verilen epinefrinin emilimi V ve O yollara göre daha azd r. lk standart doz ET yoldan veriliyorsa 10 kat yani yüksek doz epinefrin gibi verilmelidir. Dirençli hipotansiyonda epinefrin infüzyon fleklinde verilebilir. Bafllang ç dozu olarak 0.1 mg/kg/dk bafllan r ve 1mg/kg/dk a kadar ç - k l r (Tablo 2). Ülkemizde epinefrinin 1 (1:1000), 0.5 (1:2000), 0.25 (1:4000) mg ampulleri vard r. Suland rma flu flekilde yap l r: 1: lik epinefrin için 1.0 mg epinefrin 10 ml izotonik NaCl ile, 0.5 mg epinefrin 5 ml izotonik NaCl ile, 0.25 mg epinefrin 2.5 ml izotonik NaCl ile suland r l r. Yüksek doz epinefrin uygulanmas (rutin dozun kat ; 0.2 mg/kg) art k önerilmemektedir. Ancak kifliden kifliye katekolamin yan t n n çok de iflken olmas ; bir hasta için tehlikeli olan dozun bir di er hastan n yaflam n kurtarabilece i de gözönüne al nmal d r. 33

8 Metin Karaböcüo lu Epinefrin ekstravazasyonu lokal iskemiye, doku hasar na ve ülserasyona neden olabilir. Bu nedenle damar yolunun güvenilir olup olmad n n kontrolunun yap lmas gerekmektedir. Di er katekolaminler gibi epinefrin de alkalen solusyonlarla geçimsizdir, inaktive olur; böylece sodyum bikarbonat ile asla bir arada kullan lmamal d r. Doku perfüzyonunu engellemeyen kardiyak ritmi olan hastalarda epinefrin taflikardiye, nab z bas nc nda art fla neden olur ve ventriküler ektopi meydana getirebilir. Yüksek infüzyon dozlar kullan l rsa afl r vazokonstrüksiyona, bunun sonucunda ekstremitelerin, mezenterin ve renal kan ak m n n bozulmas na, fliddetli hipertansiyona ve tafliaritmilere neden olabilir. Atropin sülfat sinüs ve atrial pacemaker' n h zland ran, atrioventiküler (AV) iletimi art ran parasempatolitik etkili bir ilaçt r. AV blok nedeniyle oluflan veya artm fl vagal aktiviteye ba l semptomatik bradikardilerin tedavisinde önerilmektedir. Perfüzyonu yetersiz oldu u ve hipotansiyonu efllik etti i bradikardilerin tedavisinde atropin kullan labilirse de epinefrin bu durumda atropinden daha etkilidir. Önerilen doz 0.02 mg/kg'd r. Ancak bir doz asla 0.1 mg.dan daha az olmamal d r. Çünkü daha az dozda verilirse paradoksal bradikardi yapar. Bir defada verilebilecek en fazla doz çocukta 0.5 mg, adolesanda ise 1 mg d r. Dozlar 5 dk da bir tekrarlanabilir, ancak maksimum total doz çocuklarda 1 mg, adolesanda ise 2 mg d r. Bundan daha fazla dozlar ancak özel resüsitasyon durumlar nda (organofosfor zehirlenmesi gibi...) gerekli olabilir. E er vagal uyar ya ba l bradikardiyi önlemek amac yla entübasyon giriflimi s ras nda atropin yap l rsa hipoksinin neden oldu u bradikardinin oluflumunu engeller. Böylece hastada meydana gelen hipoksi gözden kaçabilir. Bu durumda entübasyon süresince pulse oksimetre ile arteriyel oksijen satürasyonu devaml izlenmeli ve uzam fl entübasyon girifliminden kaç n lmal d r. Kalsiyum kalbin eksitasyon-kontraksiyon ifllevinde çok önemli bir yere sahiptir. Bununla birlikte kardiyak arrestte rutin olarak kalsiyum kullan lmas - n n çok büyük bir faydas yoktur. Ek olarak kalsiyum, hücre ölümünün son basama nda da rol almaktad r. Ayr ca zaman zaman bradikardi, koroner arter spazm ve miyokard irritabilitesi gibi toksik etkileri görülmektedir.böylece asistoldeki hastalar n resüsitasyonunda rutin kalsiyum tedavisi yap lmas önerilememektedir. Ancak hipokalsemi, hiperkalemi, hipermagnesemi tedavilerinde ve kalsiyum kanal blokeri dozafl m kullan lmas önerilmektedir. Kalsiyumun acil tedavilerde kullan lan dozu ile ilgili bilgiler yeterli de ildir. Günümüzde önerilen doz 5-7 mg/kg elementer kalsiyumdur. Biyoyararlan m kalsiyum glukonata göre daha fazla oldu u için kalsiyum klorür klinik kullan mda tercih edilmelidir. %10'luk kalsiyum klorüründen 0.2 ml/kg dozuyla 20 mg/kg klor ve 5.4 mg/kg elementer kalsiyum verilmektedir. Bu doz kardiyak arrestteki hastalarda saniyede, arrest olmayan hastalarda ise 5-10 dakikan n üzerinde yavafl olarak infüze edilmelidir. Kardiyak arrestte e er gerekli ise ayn miktar kalsiyum tekrar edilebilir. Daha sonraki dozlar ise iyo- 34

9 Çocuklarda Yaflam Deste i nize kalsiyum eksikli i tespit edilmiflse uygulanmal d r. nfantlar n yüksek glukoz gereksinimi ve düflük glikojen depolar oldu u bilinmektedir. Bu nedenle flok, koma, solunum yetmezli i gibi enerji gereksiniminin artt durumlarda kan glukoz konsantrasyonu yak ndan monitorize edilmelidir. Hipoglisemi saptanm fl olgularda %25 Dx solusyonundan 2-4 ml/kg (0.5-1 gr/kg) veya %10 Dx solusyonundan 5-10 ml/kg (0.5-1 gr/kg) IV infüzyonla yap lmal d r. Mümkünse bolus tarz verilmemeli ve devaml IV infüzyon kulan lmal d r. Kardiyak arresti olan hastalarda ise sadece hipoglisemi saptanm flsa kullan lmal veya en az ndan kan fleker konsantrasyonu normal düzeyde tutulmal, bunun için de glukoz monitorize edilmelidir. Çocuklarda sodyum bikarbonat tedavisi effektif ventilasyonun sa land, epinefrin ve kalp masaj n n yap ld, sirkülasyonun maksimize edildi i hastalarda ancak uzam fl kardiyak arrest durumlar nda gözönüne al nmal d r. Bafllang ç dozu IV veya IO yolla 1 meq/kg'd r (%8.4'lük solusyonundan 1 ml/kg). E er hasta yenido an ise osmotik yüklemeden kaç nmak için sodyum bikarbonat dilüe edilmelidir (yar yar ya suland r lmal yani %4.2'lik solusyon haline getirilmelidir). Daha büyük infantlarda ve çocuklarda dilüe solusyonun kullan lmas n n yararl oldu una dair kan t yoktur. Kardiyak arresti olan bir çocukta uzam fl resüsitasyon giriflimi süresince her 10 dakikada bir sodyum bikarbonat tedavisi göz önüne al nabilir. Afl r bikarbonat tedavisinin çok say da yan etkisi vard r. Bunlar aras nda metabolik asidoz, potasyumun akut olarak intrasellüler bölgeye flifti, plazma iyonize kalsiyum konsantrasyonunda azalma, hipernatremi, hiperosmolalite, VF eflik düzeyinin düflmesi ve kalp fonksiyonlar n bozucu etkisi say labilir. Sodyum bikarbonat ve kalsiyum katekolaminlerle kar flt r ld nda birbirinin etkisini azaltt için her hangi bir resüsitasyon ilac IV olarak yap ld ktan sonra 5-10 ml serum fizyolojik ile bolus tarz pufle edilerek serum seti y kanmal d r. Lidokain ventriküller fibrilasyonda elektriksel defibrilasyon sa lanmas amac yla kullan lmaktad r. Kafaiçi bas nc n n yüksek oldu u düflünülen hastalara endotrakeal tüp takmadan k sa bir süre önce vererek bas nc n, manüpülasyon s ras nda, daha fazla art fl önlenebilir. Ayr ca lidokain dirençli status epileptikusta da kullan lmaktad r. Çocuklarda primer kardiyak olaylar s k olmamas na ra men tüm kritik hastalar n EKG'leri devaml olarak izlenmelidir. Bu monitorizasyon kardiyak aritmilerin tespitinin yan s ra, yap lan tedaviye yan t n de erlendirmesinde de yard mc olmaktad r. Çocuklarda aritmiler primer olmaktan çok hipoksi, asidoz, hipotansiyona ba l olarak ç kmaktad r. Ancak miyokarditi veya kardiyomiyopatisi olan veya kardiyak operasyon geçirmifl çocuklarda primer aritmi riski artmaktad r. Ayr ca terapötik veya toksik dozda al nan ilaçlar da aritmilere neden olmaktad r. 35

10 Metin Karaböcüo lu Hipoksi, hipotermi, asidoz, hipotansiyon ve hipoglisemi normal sinus nod fonksiyonunu deprese edebilir ve miyokard n iletimini yavafllatabilir. Ek olarak afl r vagal stimülasyon (örne in; nazofarengeal aspirasyon veya trakeal entübasyon gibi...) bradikardiye neden olabilir. Sinüs bradikardisi, yavafl junctional veya idioventriküler ritmli sinüs nod arresti ve AV blok infant ve çocuklarda en s k görülen preterminel ritmlerdir. Hemodinamik dengeyi bozan tüm yavafl ritmler acilen tedavi edilmeyi gerektirmektedir. Tam kalp blo u veya sinüs nod disfonksiyonunun neden oldu u seçilmifl bradikardi olgular nda acil transtorasik pacing yaflam kurtar c olabilmektedir. Ancak çocuklarda postarrest hipoksik/iskemik miyokardiyal hasara veya solunum yetmezli ine sekonder geliflen bradikardilerde pacing yararl olmamaktad r. Ayr ca çocuklarda asistol tedavisinde de pacing'in etkin oldu u gösterilmemifltir. Nab zs z Elektriksel Aktivite (PEA) tespit edilebilir bir kardiyak debi oluflturmaks z n (nab z tespit edilememesi gibi...) monitorde ya da EKG'de gözlenen organize elektriksel aktivite ile karakterize klinik bir durumdur. Bu klinik durum s kl kla asistolden hemen önce ortaya ç kan preterminal bir duruma iflaret eder. S kl kla fliddetli hipoksik, asidotik myokard n son organize elektriksel aktivitesini yans t r ve uzam fl hipoksi, iskemi veya hiperkarbi peryodu olan çocuklarda genellikle monitorde genifl kompleksli, yavafl bir ritm ile karakterizedir. Bu durumlarda PEA ayn asistol gibi tedavi edilmelidir. leri yaflam deste i uygulanmas na ra men spontan solunum ve dolafl m n bafllamad hastalarda ne kadar süre ile resusitasyona devam edilece i tart flmal d r. Eriflkinlerde dakika resusitasyon uygulamas na ra men cevaps zl k varsa resusitasyona son verilebilece i belirtilmektedir. Çocuklarda en az dakika resusitasyon uygulanmas gerekti ini belirten araflt rmalar yay nlanm flt r. So uk suda bo ulma gibi hastan n hipotermide oldu u durumlarda bu süreyi daha uzun süre tutmak gerekir. KAYNAKLAR 1. American Heart Association/American Academy of Pediatrics. In: Chameides L (ed). Pediatric Advanced Life Support. AHA Publication, Dallas, Barton CW, Manning JE. Cardiopulmonary Resuscitation. Emerg Med Clin North Am 1995; 13: Burkle FM, Wiebe RA. Pediatric emergencies. Emerg Med Clin North Am 1991; (3): Cummins RO, Hazinski MF. The Most Important Changes in the International ECC and CPR Guidelines Resuscitation 2000; 46: Goetting MG. Mastering pediatric cardiopulmonary resuscitation. Pediatric Clin North Am 1994; 6: Ludwig S. Resuscitation-Pediatric Basic and Advanced Life Support. In: Fleisher GR, Ludwig S (eds). Textbook of Pediatric Emergency Medicine, 4th ed. Lippincott Williams & Wilkins, Philadelphia, 2000; Nadkarni V, Hazinski MF, Zideman D. Pediatric life support. Resuscitation 1997; (34): Nicholas DG. Emergency resuscitation and acute airway management. In: Rogers MC, (Ed.) Textbook of Pediatric Intensive Care 2nd Ed. Baltimore: Williams & Wilkins Pediatric Advanced Life Support. Resuscitation 2000; 46: Seidel JS. Cardiopulmonary Resuscitation. In: Barkin RM (ed). Pediatric Emergency Medicine: Concepts and Clinical Practice, 2nd ed. Mosby, St. Louis, 1997;

DR. ERGÜN ÇİL. www.erguncil.com

DR. ERGÜN ÇİL. www.erguncil.com DR. ERGÜN ÇİL www.erguncil.com TAŞİARİTMİLER BURSA TABİP ODASI 2014 2 TAŞİARİTMİLER BURSA TABİP ODASI 2014 3 DR. ERGÜN ÇİL www.erguncil.com Taşiaritmiler: Dar QRS li ( 0.08 sn) taşikardi Sinüzal taşikardi

Detaylı

CPR. Uzm.Songül DEMİROK Hemşire H.i.E. 2013

CPR. Uzm.Songül DEMİROK Hemşire H.i.E. 2013 CPR Uzm.Songül DEMİROK Hemşire H.i.E. 2013 Kardiyopulmoner Resusitasyon ve Tarihcesi İnsanlar tarih boyunca ölüme çare bulmaya çalışmışlardır. Modern tıbbın başlangıcına kadar ata binerek koşturma,ısıtma,rektum

Detaylı

Okumufl / Mete (Ed.) Anne Babalar için Do uma Haz rl k / Sa l k Profesyonelleri için Rehber 16.5 x 24 cm, XIV + 210 Sayfa ISBN 978-975-8882-31-1

Okumufl / Mete (Ed.) Anne Babalar için Do uma Haz rl k / Sa l k Profesyonelleri için Rehber 16.5 x 24 cm, XIV + 210 Sayfa ISBN 978-975-8882-31-1 Deomed Medikal Yay nc l k Okumufl / Mete (Ed.) Anne Babalar için Do uma Haz rl k / Sa l k Profesyonelleri için Rehber 16.5 x 24 cm, XIV + 210 Sayfa ISBN 978-975-8882-31-1 Birinci bask Deomed, 2009. 62

Detaylı

İLKYARDIM TEMEL EĞİTİMİ TEORİ SINAV SORULARI-4

İLKYARDIM TEMEL EĞİTİMİ TEORİ SINAV SORULARI-4 İLKYARDIM TEMEL EĞİTİMİ TEORİ SINAV SORULARI-4 1) İlkyardımla ilgili yazılanlardan doğru olan hangisidir? a) İlkyardım esnasında ilaç kullanılır. b) İlkyardım eldeki mevcut araç gereçlerle yapılır. c)

Detaylı

Solunum ve Kalp Durmas Nedir?

Solunum ve Kalp Durmas Nedir? TEMEL YA AM DESTE Solunum ve Kalp Durmas Nedir? Solunum durmas : Solunum hareketlerinin durmas nedeniyle vücudun ya amak için ihtiyac olan oksijenden yoksun kalmas d r. Hemen yapay solunuma ba lanmaz ise

Detaylı

EGZERSİZ TEST SONUÇLARININ YORUMLANMASI. Doç.Dr.Mitat KOZ

EGZERSİZ TEST SONUÇLARININ YORUMLANMASI. Doç.Dr.Mitat KOZ EGZERSİZ TEST SONUÇLARININ YORUMLANMASI Doç.Dr.Mitat KOZ Fiziksel Uygunluk Test Sonuçları Klinik Egzersiz Test Sonuçları Fiziksel Uygunluk Test Sonuçlarının Yorumlanması Bireyler arası karşılaştırmalar

Detaylı

09.02.2015. Oksijen Tedavisi. 10.Sınıf Meslek Esasları ve Tekniği. 21.Hafta ( 16-20 / 02 / 2015 ) OKSİJEN TEDAVİSİ SlaytNo: 32.

09.02.2015. Oksijen Tedavisi. 10.Sınıf Meslek Esasları ve Tekniği. 21.Hafta ( 16-20 / 02 / 2015 ) OKSİJEN TEDAVİSİ SlaytNo: 32. 10.Sınıf Meslek Esasları ve Tekniği 21.Hafta ( 16-20 / 02 / 2015 ) OKSİJEN TEDAVİSİ SlaytNo: 32 Oksijen vücuda solunum yoluyla girer, akciğerlerde hava keseciği ile kılcal damarlar arasındaki zara ulaşır

Detaylı

ACİL SERVİSTE ŞOK YÖNETİMİ

ACİL SERVİSTE ŞOK YÖNETİMİ ACİL SERVİSTE ŞOK YÖNETİMİ Yrd. Doç. Dr. Z. Defne DÜNDAR Necmettin Erbakan Üniversitesi Meram Tıp Fak. Acil Tıp AD. KONYA ŞOK Sistemik doku perfüzyonu bozulduğu ve dokulara oksijen sunumunun azaldığı klinik

Detaylı

ERİŞKİN TEMEL YAŞAM DESTEĞİ AKIŞ ŞEMASI. Hareket veya yanıt yok. 112 yi arayın AED getirin veya 2. kurtarıcıyı yardım için gönderin

ERİŞKİN TEMEL YAŞAM DESTEĞİ AKIŞ ŞEMASI. Hareket veya yanıt yok. 112 yi arayın AED getirin veya 2. kurtarıcıyı yardım için gönderin ERİŞKİN TEMEL YAŞAM DESTEĞİ AKIŞ ŞEMASI Hareket veya yanıt yok 112 yi arayın AED getirin veya 2. kurtarıcıyı yardım için gönderin Solunum yok ya da solunum çabası yok yada anormal solunum (gasping) Nabzı

Detaylı

BALIK YAĞI MI BALIK MI?

BALIK YAĞI MI BALIK MI? BALIK YAĞI MI BALIK MI? Son yıllarda balık yağı ile ilgili kalp damar hastalıklarından tutun da romatizma, şizofreni, AIDS gibi hastalıklarda balık yağının kullanılmasının yararları üzerine çok sayıda

Detaylı

YRD.DOÇ.TANER ÇİFTCİ

YRD.DOÇ.TANER ÇİFTCİ YRD.DOÇ.TANER ÇİFTCİ Basit yaşam desteği ve ileri kardiyovasküler yaşam desteğinin ötesinde Özel tedavi ve işlemler gerektiren durumlardan bahsedilmektedir. astım anaflaksi gebelik morbit obezite pulmoner

Detaylı

Türk Toraks Derneği. Akut Bronşiyolit Tanı, Tedavi ve Korunma Uzlaşı Raporu Cep Kitabı. Cep Kitapları Serisi. www.toraks.org.tr

Türk Toraks Derneği. Akut Bronşiyolit Tanı, Tedavi ve Korunma Uzlaşı Raporu Cep Kitabı. Cep Kitapları Serisi. www.toraks.org.tr Türk Toraks Derneği Türk Toraks Derneği Cep Kitapları Serisi Akut Bronşiyolit Tanı, Tedavi ve Korunma Uzlaşı Raporu Cep Kitabı www.toraks.org.tr Editörler HAZIRLAYANLAR Prof. Dr. Münevver Erdinç Ege Üniversitesi

Detaylı

İleri Kardiyak Yaşam Desteği

İleri Kardiyak Yaşam Desteği Türkiye Acil Tıp Derneği Asistan Oryantasyon Eğitimi İleri Kardiyak Yaşam Desteği SB İzmir Tepecik Eğitim ve Araştırma Hastanesi İzmir, 24-27 Mart 2011 Sunumu Hazırlayan Uzm. Dr.Süha Türkmen Karadeniz

Detaylı

HASTA TRANSFER PROSEDÜRÜ

HASTA TRANSFER PROSEDÜRÜ REVİZYON DURUMU Revizyon Tarihi Açıklama Revizyon No 08.11.2012 Acil Servis Hemşire İzlem Formu ifadesi kaldırıldı. 01 Yerine Acil Servis hasta Değerlendirme ve Gözlem Formu ndaki hemşire izlem notları

Detaylı

BRADİKARDİK HASTAYA YAKLAŞIM

BRADİKARDİK HASTAYA YAKLAŞIM Türkiye Acil Tıp Derneği Asistan Oryantasyon Eğitimi BRADİKARDİK HASTAYA YAKLAŞIM SB İzmir Tepecik Eğitim ve Araştırma Hastanesi İzmir, 24-27 Mart 2011 Sunumu Hazırlayan Yrd. Doç. Dr Ayhan ÖZHASENEKLER

Detaylı

SB Sakarya E itim ve Araflt rma Hastanesi Asinetobakterli Hastalarda DAS Uygulamalar ve yilefltirme Çabalar

SB Sakarya E itim ve Araflt rma Hastanesi Asinetobakterli Hastalarda DAS Uygulamalar ve yilefltirme Çabalar SB Sakarya E itim ve Araflt rma Hastanesi Asinetobakterli Hastalarda DAS Uygulamalar ve yilefltirme Çabalar Hmfl. Özlem SANDIKCI SB Sakarya E itim ve Araflt rma Hastanesi, nfeksiyon Kontrol Hemfliresi,

Detaylı

ELEKTRONİK NÜSHA. BASILMIŞ HALİ KONTROLSUZ KOPYADIR.

ELEKTRONİK NÜSHA. BASILMIŞ HALİ KONTROLSUZ KOPYADIR. SAYFA NO 1 / 6 1. AMAÇ: Kardiyopulmoner arrest durumundaki bir hastanın hızlı ve güvenli biçimde, eğitimli ve deneyimli personel tarafından, kalp ve solunum sistemine müdahale ile canlandırılmasını sağlamak

Detaylı

TEMEL YAŞAM DESTEĞİ. Dr. Ayşegül Bayır Selçuk Üniversitesi Tıp Fakültesi Acil Tıp A.D.

TEMEL YAŞAM DESTEĞİ. Dr. Ayşegül Bayır Selçuk Üniversitesi Tıp Fakültesi Acil Tıp A.D. TEMEL YAŞAM DESTEĞİ Dr. Ayşegül Bayır Selçuk Üniversitesi Tıp Fakültesi Acil Tıp A.D. AMAÇ Hastane dışında gelişen kardiyo-pulmoner arrest durumunda TYD ilkelerini bilmek. Recovery (iyileşme) pozisyonunu

Detaylı

ACİL SERVİS VE YOĞUN BAKIM HEMŞİRESİ

ACİL SERVİS VE YOĞUN BAKIM HEMŞİRESİ Değerli hemşirelerimiz, hepinizin bildiği üzere 8 Mart 2010 tarihinde Hemşirelik Yönetmeliği ve ek olarak da 19 Nisan 2011 yılında da Hemşirelik Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik Resmi

Detaylı

Bradikardinin neden olduğu hemodinamik bozukluk ve semptomları var mı? (Bilinç durumu,şok bulguları,göğüs ağrısı vs.)

Bradikardinin neden olduğu hemodinamik bozukluk ve semptomları var mı? (Bilinç durumu,şok bulguları,göğüs ağrısı vs.) Bradiaritmi Tedavisi -Pacemaker -Atropin: semptomatik bradikardide sınıf IIa 0.5 mg. ve 3-5 dk. arayla toplam 3 mg. 0.5 mg altında bradikardi yapabilir.perfüzyonu bozuk hastada pace beklenmeden yapılması

Detaylı

ERİŞKİN TEMEL YAŞAM DESTEĞİ. Olgu 1. Olgu 2. Kaynaklar. Olgu 3 24.02.2012. Türkiye Acil Tıp Derneği Asistan Oryantasyon Eğitimi

ERİŞKİN TEMEL YAŞAM DESTEĞİ. Olgu 1. Olgu 2. Kaynaklar. Olgu 3 24.02.2012. Türkiye Acil Tıp Derneği Asistan Oryantasyon Eğitimi Türkiye Acil Tıp Derneği Asistan Oryantasyon Eğitimi ERİŞKİN TEMEL YAŞAM DESTEĞİ Doç. Dr. Özlem GÜNEYSEL Marmara Ü Acil Tıp AD Uz. Dr. Şebnem BOZKURT Fatih Sultan Mehmet EAH UzmDrOnurYeşil Ümraniye EAH

Detaylı

MAVİ KOD UYGULAMA TALİMATI

MAVİ KOD UYGULAMA TALİMATI 1. AMAÇ: Hastanemizde kardiyopulmoner arrest durumundaki bir hastanın veya sağlık personelinin hızlı ve güvenli biçimde,eğitimli ve deneyimli personel tarafından,kalp ve solunum sistemine müdahale ile

Detaylı

Hücre zedelenmesi etkenleri. Doç. Dr. Halil Kıyıcı 2015

Hücre zedelenmesi etkenleri. Doç. Dr. Halil Kıyıcı 2015 Hücre zedelenmesi etkenleri Doç. Dr. Halil Kıyıcı 2015 Homeostaz Homeostaz = hücre içindeki denge Hücrenin aktif olarak hayatını sürdürebilmesi için homeostaz korunmalıdır Hücre zedelenirse ne olur? Hücre

Detaylı

LK VE AC L YARDIM. Prof. Dr. Hüseyin Öz

LK VE AC L YARDIM. Prof. Dr. Hüseyin Öz Eğitimi Etkinlikleri.Ü. Cerrahpafla T p Fakültesi Sürekli T p E itimi Etkinlikleri Kitle Yaralanmalar ve Afet Hekimli i Sempozyumu 9-10 Mart 2000, stanbul, s. 23-38 Sürekli Tıp İ.Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi

Detaylı

Venöz Tromboembolizmin Önlenmesinde Antitrombotik Tedavi (Birincil Koruma)

Venöz Tromboembolizmin Önlenmesinde Antitrombotik Tedavi (Birincil Koruma) .Ü. Cerrahpafla T p Fakültesi Sürekli T p E itimi Etkinlikleri Kanama ve Tromboza E ilim Sempozyum Dizisi No: 36 Kas m 2003; s. 185-189 Venöz Tromboembolizmin Önlenmesinde Antitrombotik Tedavi (Birincil

Detaylı

UZUN VADELİ YAŞAM DESTEĞİ

UZUN VADELİ YAŞAM DESTEĞİ TEMEL YAŞAM DESTEĞİ 0-4 dakika 10 dakika Beyin hasarı reversible İrreversible beyin hasarı ZAMAN KRİTİKTİR! Temel Yaşam Desteği Basamakları TEMEL YAŞAM DESTEĞİ İLERİ YAŞAM DESTEĞİ UZUN VADELİ YAŞAM DESTEĞİ

Detaylı

BEZMİÂLEM. Horlama ve Uyku. Apne Sendromu VAKIF ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ HASTANESİ. Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı.

BEZMİÂLEM. Horlama ve Uyku. Apne Sendromu VAKIF ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ HASTANESİ. Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı. Horlama ve Uyku Apne Sendromu BEZMİÂLEM VAKIF ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ HASTANESİ Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı Uyku Polikliniği rtibat : 0212 453 17 00 GH-02 V;01/2010 Horlama ve Uyku Apne Sendromu

Detaylı

Hipotermi Suda boğulma Anaflaksi

Hipotermi Suda boğulma Anaflaksi Hipotermi Suda boğulma Anaflaksi Doç. Dr. Lale YÜCEYAR Hipotermi Tanım: Kor sıcaklığı < 35 C (düşük okuyabilir termometre) (Özofageal, rektal,timpanik) Hafif 32-35 C Orta 30-32 C Ağır < 30 C Hipotermi

Detaylı

www.mercedes-benz.com.tr Mercedes-Benz Orijinal Ya lar

www.mercedes-benz.com.tr Mercedes-Benz Orijinal Ya lar www.mercedes-benz.com.tr Mercedes-Benz Orijinal Ya lar Kazand ran Güç Mercedes-Benz orijinal ya lar arac n z üreten uzmanlar taraf ndan, gelifltirilmifltir. Mercedes-Benz in dilinden en iyi Mercedes-Benz

Detaylı

KONGENİTAL KALP HASTALIKLARINDAN KORUNMA. Doç. Dr. Kemal Nişli İTF Pediatrik Kardiyoloji

KONGENİTAL KALP HASTALIKLARINDAN KORUNMA. Doç. Dr. Kemal Nişli İTF Pediatrik Kardiyoloji KONGENİTAL KALP HASTALIKLARINDAN KORUNMA Doç. Dr. Kemal Nişli İTF Pediatrik Kardiyoloji Doğumsal kalp hastalığının sıklığı % 0.9 Ciddi anomali % 0.3 Her yıl 1.2 milyon kalp hastası bebek dünyaya gelmekte

Detaylı

İLKYARDIM TEMEL EĞİTİMİ TEORİ SINAV SORULARI-3

İLKYARDIM TEMEL EĞİTİMİ TEORİ SINAV SORULARI-3 İLKYARDIM TEMEL EĞİTİMİ TEORİ SINAV SORULARI-3 1) Dış kalp masajı hangi bölgeye uygulanır? a) Göğüs kemiğinin 1/3 üst kısmına b) Göğüs kemiğinin 1/3 alt kısmına c) Göğüs kemiğinin 2 parmak üst kısmına

Detaylı

Temel ve İleri Yaşam Desteği. Dr. Çiğdem KATIRCI EKŞİ 24.09.2013 Mod. Yrd.Doç.Dr H.Ufuk AKDEMİR

Temel ve İleri Yaşam Desteği. Dr. Çiğdem KATIRCI EKŞİ 24.09.2013 Mod. Yrd.Doç.Dr H.Ufuk AKDEMİR Temel ve İleri Yaşam Desteği Dr. Çiğdem KATIRCI EKŞİ 24.09.2013 Mod. Yrd.Doç.Dr H.Ufuk AKDEMİR TYD kardiyak arrest sonrası yaşamın devamı için esası oluşturmaktadır. TEMEL YAŞAM DESTEĞİNİN ÖNEMLİ YÖNLERİ:

Detaylı

ÇOCUK ve ERGENL KTE GUATR

ÇOCUK ve ERGENL KTE GUATR ÇOCUK ve ERGENL KTE GUATR GUATR NED R? Bu kitapç n içeri i Çocuk Endokrinolojisi ve Diyabet Derne i nin web sitesinden faydalan larak haz rlanm flt r. www.cocukendokrindiyabet.org Tiroid bezi Guatr Tiroid

Detaylı

.Ü. Cerrahpafla T p Fakültesi Sürekli T p E itimi Etkinlikleri. Sempozyum Dizisi No: 56 Nisan 2007; s. 115-119. Prof. Dr.

.Ü. Cerrahpafla T p Fakültesi Sürekli T p E itimi Etkinlikleri. Sempozyum Dizisi No: 56 Nisan 2007; s. 115-119. Prof. Dr. .Ü. Cerrahpafla T p Fakültesi Sürekli T p E itimi Etkinlikleri KRON K VENÖZ YETERS ZL K Sempozyum Dizisi No: 56 Nisan 2007; s. 115-119 Telenjiektazi ve Retiküler Ven Tedavisi; Skleroterapi, Transkutan

Detaylı

ÖZEL DURUMLARDA KARDİYAK ARREST

ÖZEL DURUMLARDA KARDİYAK ARREST ÖZEL DURUMLARDA KARDİYAK ARREST Basit yaşam desteği ve ileri kardiyovasküler yaşam desteğinin ötesinde özel tedavi ve işlemler gerektiren durumlardan bahsedilmektedir. Fizyolojik ve metabolik durumlar

Detaylı

Yetişkin İleri Yaşam Desteği

Yetişkin İleri Yaşam Desteği Yetişkin İleri Yaşam Desteği Temel YaĢam Desteği Ġleri YaĢam Desteği Resüsitasyon sonrası bakım 1 Temel Yaşam Desteği ; Havayolu obstrüksiyonu, yabancı cisim aspirasyonu, inme, miyokard enfarktüsü, boğulma,

Detaylı

ACİL SERVİSTE NÖBET YÖNETİMİ UZ DR SEMRA ASLAY YDÜ HASTANESİ ACİL SERVİS MART 2014

ACİL SERVİSTE NÖBET YÖNETİMİ UZ DR SEMRA ASLAY YDÜ HASTANESİ ACİL SERVİS MART 2014 UZ DR SEMRA ASLAY YDÜ HASTANESİ ACİL SERVİS MART 2014 Nöbet Beyin hücrelerindeki aşırı ve anormal elektrik deşarjına bağlı olarak serebral fonskiyonların baskılanması ile sonuçlanan bir durum Epilepsi

Detaylı

Dr. Murat Sungur Erciyes Universitesi Tıp Fakultesi İç Hastalıkları ABD. Yogun Bakım Bilim Dalı msungur@erciyes.edu.tr

Dr. Murat Sungur Erciyes Universitesi Tıp Fakultesi İç Hastalıkları ABD. Yogun Bakım Bilim Dalı msungur@erciyes.edu.tr Dr. Murat Sungur Erciyes Universitesi Tıp Fakultesi İç Hastalıkları ABD. Yogun Bakım Bilim Dalı msungur@erciyes.edu.tr Tanım Şok, akut olarak sirkülatuar fonksiyonun bozulması, doku perfüzyonunda yetmezlik

Detaylı

Romatizmal Ateş ve Streptokok Enfeksiyonu Sonrası Gelişen Reaktif Artrit

Romatizmal Ateş ve Streptokok Enfeksiyonu Sonrası Gelişen Reaktif Artrit www.printo.it/pediatric-rheumatology/tr/intro Romatizmal Ateş ve Streptokok Enfeksiyonu Sonrası Gelişen Reaktif Artrit 2016 un türevi 1. ROMATİZMAL ATEŞ NEDİR? 1.1 Nedir? Romatizmal ateş, streptokok adı

Detaylı

SOLUNUM SIKINTISI OLAN TERM YENİDOĞANA YAKLAŞIM. Dr.Duran Karabel

SOLUNUM SIKINTISI OLAN TERM YENİDOĞANA YAKLAŞIM. Dr.Duran Karabel SOLUNUM SIKINTISI OLAN TERM YENİDOĞANA YAKLAŞIM Dr.Duran Karabel PULMONER NEDENLER SIK TTN MAS Pnömotoraks Pnömoni DAHA ENDER Hipoplazi Kanama Kitleler ÜSY obstrüksiyonu Konjenital pulmoner malformasyonlar

Detaylı

YENİDEN CANLANDIRMA UYGULAMALARI. Dr. Murat ORAK Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi Acil Tıp Anabilim Dalı

YENİDEN CANLANDIRMA UYGULAMALARI. Dr. Murat ORAK Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi Acil Tıp Anabilim Dalı YENİDEN CANLANDIRMA UYGULAMALARI Dr. Murat ORAK Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi Acil Tıp Anabilim Dalı Tarihçe Kouwenhoven ve arkadaşları tarafından 1960 1967 yılında da Bülent Kırımlı, Leroy C. Harris

Detaylı

T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI BAĞCILAR EĞİTİM ve ARAŞTIRMA HASTANESİ CPR / MAVİ KOD ORGANİZASYONU PROSEDÜRÜ

T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI BAĞCILAR EĞİTİM ve ARAŞTIRMA HASTANESİ CPR / MAVİ KOD ORGANİZASYONU PROSEDÜRÜ Sayfa No 1 / 15 1. AMAÇ: Bağcılar Eğitim ve Araştırma Hastanesi Hastanesi nde, ani solunum ve dolaşım yetmezliği gelişen hastaların hayati fonksiyonlarını geri döndürmek amacıyla yapılan uygulamaların

Detaylı

İNTRA MÜSKÜLER ENJEKSİYON ( IM)

İNTRA MÜSKÜLER ENJEKSİYON ( IM) 10.Sınıf Meslek Esasları ve Tekniği 14.Hafta ( 15-19 / 12 / 2014 ) İNTRAMÜSKÜLER ( Kas İçi IM ) ENJEKSİYON TEKNİĞİ Slayt No : 24 4 İNTRA MÜSKÜLER ENJEKSİYON ( IM) IM. Enjeksiyon Uygulanan Başlıca Kas Grupları

Detaylı

LENFOMA NEDİR? Lenfoma lenf dokusunun kötü huylu tümörüne verilen genel bir isimdir.

LENFOMA NEDİR? Lenfoma lenf dokusunun kötü huylu tümörüne verilen genel bir isimdir. LENFOMA LENFOMA NEDİR? Lenfoma lenf dokusunun kötü huylu tümörüne verilen genel bir isimdir. LENF SİSTEMİ NEDİR? Lenf sistemi vücuttaki akkan dolaşım sistemidir. Lenf yolu damarlarındaki bağışıklık hücreleri,

Detaylı

İLERİ KARDİYAK YAŞAM DESTEĞİ KURSU KARDİYOVASKÜLER FARMAKOLOJİ

İLERİ KARDİYAK YAŞAM DESTEĞİ KURSU KARDİYOVASKÜLER FARMAKOLOJİ İLERİ KARDİYAK YAŞAM DESTEĞİ KURSU KARDİYOVASKÜLER FARMAKOLOJİ HEDEF - AMAÇ Resusitasyonda ve yetersiz kalp debisi tedavisinde kullanılan ilaçlara ait Özellikleri Etki Mekanizmaları Klinik Etkileri Endikasyonları

Detaylı

β Bloker ve Kalsiyum Kanal Bloker Zehirlenmeleri Uzm. Dr. Yusuf Ali Altuncı Ege Ünv. Tıp Fak. Acil Tıp Ad

β Bloker ve Kalsiyum Kanal Bloker Zehirlenmeleri Uzm. Dr. Yusuf Ali Altuncı Ege Ünv. Tıp Fak. Acil Tıp Ad β Bloker ve Kalsiyum Kanal Bloker Zehirlenmeleri Uzm. Dr. Yusuf Ali Altuncı Ege Ünv. Tıp Fak. Acil Tıp Ad Sunu planı Sunu hedefleri Olgu örneği Genel yaklaşım Spesifik tedavi yöntemleri Yatış taburculuk

Detaylı

4- Solunum Sisteminin Çalışması : Solunum sistemi soluk (nefes) alıp verme olayları sayesinde çalışır.

4- Solunum Sisteminin Çalışması : Solunum sistemi soluk (nefes) alıp verme olayları sayesinde çalışır. SOLUNUM SİSTEMİ Canlılar yaşamsal faaliyetlerini sürdürebilmek için enerjiye ihtiyaç duyarlar. İhtiyaç duyulan bu enerji besinlerden karşılanır. Hücre içerisinde besinlerden enerjinin üretilebilmesi için,

Detaylı

Yenido an Resüsitasyonu

Yenido an Resüsitasyonu Tıp Eğitimi Etkinlikleri.Ü. Cerrahpafla T p Fakültesi Sürekli T p E itimi Etkinlikleri Pediatrik Aciller Sempozyumu 14-15 Haziran 2001, stanbul, s. 43-47 Sürekli İ.Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Sürekli Tıp

Detaylı

Kardiyovasküler Farmakoloji

Kardiyovasküler Farmakoloji RESÜSİTASYONDA KULLANILAN İLAÇLAR Kardiyovasküler Farmakoloji I. Kalp debisini ve periferik damar direncini etkileyen ilaçlar -Epinefrin, vazopressin, dopamin, dobutamin,digoksin, nitrogliserin, sodyum

Detaylı

KULLANMA TALĐMATI. CALCIUM PICKEN %10 Ampul Damar ve kas içine uygulanır.

KULLANMA TALĐMATI. CALCIUM PICKEN %10 Ampul Damar ve kas içine uygulanır. KULLANMA TALĐMATI CALCIUM PICKEN %10 Ampul Damar ve kas içine uygulanır. Etkin madde: Her bir ampul 225 mg kalsiyum glukonat monohidrat ve 572 mg kalsiyum levülinat dihidrat içerir. Yardımcı madde (ler):

Detaylı

Hepatit B. HASTALIK Hepatit B nin etkeni nedir? Hepatit B hepatit B virüsü (HBV) ile meydana getirilen bir hastal kt r.

Hepatit B. HASTALIK Hepatit B nin etkeni nedir? Hepatit B hepatit B virüsü (HBV) ile meydana getirilen bir hastal kt r. Hepatit B HASTALIK Hepatit B nin etkeni nedir? Hepatit B hepatit B virüsü (HBV) ile meydana getirilen bir hastal kt r. HBV nas l yay l r? Hepatit B, hepatit B li kiflilerin kan veya vücut s v lar yoluyla

Detaylı

GENÇ YET fik NLERDE BÜYÜME HORMONU EKS KL

GENÇ YET fik NLERDE BÜYÜME HORMONU EKS KL Hasta Rehberi Say 7 GENÇ YET fik NLERDE BÜYÜME HORMONU EKS KL Orta kolayl kta okunabilir rehber Genç Yetiflkinlerde Büyüme Hormonu Eksikli i - Say 7 (A ustos 2006 da güncellenmifltir) Bu rehber Reading

Detaylı

KARDİYOPULMONER RESÜSİTASYON ERİŞKİN İLERİ YAŞAM DESTEĞİ ( EİYD) Prof. Dr. Kamil PEMBECİ

KARDİYOPULMONER RESÜSİTASYON ERİŞKİN İLERİ YAŞAM DESTEĞİ ( EİYD) Prof. Dr. Kamil PEMBECİ KARDİYOPULMONER RESÜSİTASYON ERİŞKİN İLERİ YAŞAM DESTEĞİ ( EİYD) Prof. Dr. Kamil PEMBECİ AMAÇ Ani kardiyak arrest görülen hastalarda ileri teknikler kullanarak nasıl tanı konulacağını ve acil yardım uygulanacağı

Detaylı

YOĞUN BAKIM EKĐBĐNDE HEMŞĐRE ve REHABĐLĐTASYON. Yrd. Doç. Dr. Nilay Şahin Selçuk Üniversitesi, Meram Tıp Fakültesi Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon AD.

YOĞUN BAKIM EKĐBĐNDE HEMŞĐRE ve REHABĐLĐTASYON. Yrd. Doç. Dr. Nilay Şahin Selçuk Üniversitesi, Meram Tıp Fakültesi Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon AD. YOĞUN BAKIM EKĐBĐNDE HEMŞĐRE ve REHABĐLĐTASYON Yrd. Doç. Dr. Nilay Şahin Selçuk Üniversitesi, Meram Tıp Fakültesi Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon AD. Rehabilitasyonun Tanımı Fizyolojik veya anatomik yetersizliği

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. Etkin madde: Her saşe1200 mg asetilsistein içerir. Yardımcı maddeler: Beta karoten, aspartam, sorbitol ve portakal aroması içerir.

KULLANMA TALİMATI. Etkin madde: Her saşe1200 mg asetilsistein içerir. Yardımcı maddeler: Beta karoten, aspartam, sorbitol ve portakal aroması içerir. KULLANMA TALİMATI ASİST 1200 mg toz içeren saşe Ağızdan alınır. Etkin madde: Her saşe1200 mg asetilsistein içerir. Yardımcı maddeler: Beta karoten, aspartam, sorbitol ve portakal aroması içerir. Bu ilacı

Detaylı

KULLANMA TALİMATI SOMATOSTATİN EUMEDICA 250 µg i.v. İnfüzyon için Liyofilize Toz içeren Flakon Damardan uygulanır. Etkin madde: Her flakonda etkin madde olarak, 250 µg somatostatine eşdeğer miktarda hidratlanmış

Detaylı

Acil Serviste Sedasyon ve Analjezi

Acil Serviste Sedasyon ve Analjezi Acil Serviste Sedasyon ve Analjezi Journal of Clinical and Analytical Medicine Acil Tıp El Kitabı Güçlü Aydın, Ümit Kaldırım Opioidler Analjezi bilinç değişikliği yaratmadan ağrının azaltılmasıdır. Akut

Detaylı

KULLANMA TALİMATI FERICOSE

KULLANMA TALİMATI FERICOSE KULLANMA TALİMATI FERICOSE 100mg/5ml İ.V. Enjeksiyonluk Çözelti İçeren Ampul Damar içine uygulanır. Etkin madde: 5 ml lik her bir ampul, 100 mg (20 mg/ml) elementer demire eşdeğer 2700 mg demir hidroksit

Detaylı

KARDİYOPULMONER RESÜSİTASYON

KARDİYOPULMONER RESÜSİTASYON KARDİYOPULMONER RESÜSİTASYON Kardiyopulmoner arrest; herhangi bir nedenle hastada solunum ve/veya dolaşımın ani ve beklenmeyen şekilde durmasıdır. Yaşamı herhangi bir şekilde kesintiye uğramış bir kişiyi

Detaylı

NORMAL ELEKTROKARDĠYOGRAFĠ (EKG)

NORMAL ELEKTROKARDĠYOGRAFĠ (EKG) RİTİM BOZUKLUKLARI ÖĞRENĠM HEDEFLERĠ; Kalbin ritim bozukluklarını klinik önem derecesine göre sayabilmek. Saptanan ritim bozukluklarına uygun acil tedavi yaklaģımlarını sayabilmek. Bradiaritmi, taģiaritmi

Detaylı

standartlar Standartlar ve Sertifikalar sertifika

standartlar Standartlar ve Sertifikalar sertifika standartlar Standartlar ve Sertifikalar sertifika Standartlar ve Sertifikalar.1. Genel Önceki bölümlerde paslanmaz çeliklere ait pek çok özellikler, standartlar ve karfl l klar hakk nda baz bilgiler verilmiflti.

Detaylı

Solunum ve Kalp Durması Nedir? Solunum Durması: Kalp Durması: Temel YaĢam Desteği Nedir? ilaçsız 112 112 Hayat Kurtarma Zinciri Nedir?

Solunum ve Kalp Durması Nedir? Solunum Durması: Kalp Durması: Temel YaĢam Desteği Nedir? ilaçsız 112 112 Hayat Kurtarma Zinciri Nedir? Temel Yaşam Desteği Solunum ve Kalp Durması Nedir? Solunum Durması: Solunum hareketlerinin durması nedeniyle vücudun, yaşamak için ihtiyacı olan oksijenden yoksun kalmasıdır. Hemen yapay solunuma başlanmaz

Detaylı

Çocuklarda Yabancı Cisim Aspirasyonu

Çocuklarda Yabancı Cisim Aspirasyonu TÜRK TORAKS DERNEĞİ EĞİTİM KİTAPLARI SERİSİ Çocuklarda Yabancı Cisim Aspirasyonu (Nefes Borusuna Yabancı Madde Kaçması) Nedir? Nasıl Korunmalı? Türk Toraks Derneği Çocuk Göğüs Hastalıkları Çalışma Grubu

Detaylı

N-3 Diz Sabitleyici (Posterior Sheel)

N-3 Diz Sabitleyici (Posterior Sheel) N-3 Diz Sabitleyici (Posterior Sheel) Laminasyon tekni i ile kaplanm fl 1 cm lik özel süngerli kumafltan yap lan dizli in sa ve sol yanlar nda 1'er adet arkada ise 3 adet cep içine yerlefltirilmifl sert

Detaylı

ANKARA NUMUNE EĞİTİM ve ARAŞTIRMA HASTANESİ NEFROLOJİ KLİNİĞİ HEMODİYALİZ KURSU HEMŞİRE SINAV SORULARI 16.08.2011

ANKARA NUMUNE EĞİTİM ve ARAŞTIRMA HASTANESİ NEFROLOJİ KLİNİĞİ HEMODİYALİZ KURSU HEMŞİRE SINAV SORULARI 16.08.2011 ANKARA NUMUNE EĞİTİM ve ARAŞTIRMA HASTANESİ NEFROLOJİ KLİNİĞİ HEMODİYALİZ KURSU HEMŞİRE SINAV SORULARI 16.08.2011 1. Hemodiyaliz sırasında kan akımının yetersizliğinin nedenleri nelerdir? (en az 4 adet)

Detaylı

Okumufl / Mete (Ed.) Anne Babalar için Do uma Haz rl k / Sa l k Profesyonelleri için Rehber 16.5 x 24 cm, XIV + 210 Sayfa ISBN 978-975-8882-31-1

Okumufl / Mete (Ed.) Anne Babalar için Do uma Haz rl k / Sa l k Profesyonelleri için Rehber 16.5 x 24 cm, XIV + 210 Sayfa ISBN 978-975-8882-31-1 Deomed Medikal Yay nc l k Okumufl / Mete (Ed.) Anne Babalar için Do uma Haz rl k / Sa l k Profesyonelleri için Rehber 16.5 x 24 cm, XIV + 210 Sayfa ISBN 978-975-8882-31-1 Birinci bask Deomed, 2009. 142

Detaylı

HEMODİYALİZDE SIK KARŞILAŞILAN KOMPLİKASYONLAR ve YÖNETİMİ. Dr. Lale Sever

HEMODİYALİZDE SIK KARŞILAŞILAN KOMPLİKASYONLAR ve YÖNETİMİ. Dr. Lale Sever HEMODİYALİZDE SIK KARŞILAŞILAN KOMPLİKASYONLAR ve YÖNETİMİ Dr. Lale Sever Intradiyalitik Komplikasyonlar Sık Kalıcı morbidite Mortalite Hemodiyaliz Komplike bir işlem! Venöz basınç monitörü Hava detektörü

Detaylı

Merkezi Sterilizasyon Ünitesinde Hizmet çi E itim Uygulamalar

Merkezi Sterilizasyon Ünitesinde Hizmet çi E itim Uygulamalar Merkezi Sterilizasyon Ünitesinde Hizmet çi E itim Uygulamalar Hmfl. Sevgili GÜREL Emekli, Ac badem Sa l k Grubu Ac badem Hastanesi, Merkezi Sterilizasyon Ünitesi, STANBUL e-posta: sgurkan@asg.com.tr H

Detaylı

Post-kardiyak Arrest Sendromu ve. Post-resüsitatif Bakım

Post-kardiyak Arrest Sendromu ve. Post-resüsitatif Bakım Post-kardiyak Arrest Sendromu ve Post-resüsitatif Bakım Yrd.Doç.Dr. Yalçın GÖLCÜK Celal Bayar Üniversitesi Acil Tıp AD Manisa Tarihçe 1740 Fransız Bilimler Akademisi (The Paris Academy of Sciences) boğulma

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. ONDAREN 8 mg/4 ml I.V. enjeksiyonluk çözelti içeren ampul Damar içine uygulanır.

KULLANMA TALİMATI. ONDAREN 8 mg/4 ml I.V. enjeksiyonluk çözelti içeren ampul Damar içine uygulanır. KULLANMA TALİMATI ONDAREN 8 mg/4 ml I.V. enjeksiyonluk çözelti içeren ampul Damar içine uygulanır. Etkin madde: Her bir ml çözelti 2 mg ondansetron baza eşdeğer miktarda ondansetron hidroklorür dihidrat

Detaylı

BRADİARİTMİLERE YAKLAŞIM DOÇ. DR. TAYFUN AÇIL ACIBADEM INTERNATIONAL HOSPITAL ISTANBUL

BRADİARİTMİLERE YAKLAŞIM DOÇ. DR. TAYFUN AÇIL ACIBADEM INTERNATIONAL HOSPITAL ISTANBUL BRADİARİTMİLERE YAKLAŞIM DOÇ. DR. TAYFUN AÇIL ACIBADEM INTERNATIONAL HOSPITAL ISTANBUL 3. Atriyal Fibrilasyon Zirvesi 31 Mayıs 2014 Antalya Kalbin elektriksel anatomisi Bradiaritmilerin patofizyolojisi

Detaylı

KALÇA VE ALT EKSTREMİTE KIRIK ÇIKIK VE BURKULMALARI Hazırlayan NESLİHAN GÖÇMEN

KALÇA VE ALT EKSTREMİTE KIRIK ÇIKIK VE BURKULMALARI Hazırlayan NESLİHAN GÖÇMEN KALÇA VE ALT EKSTREMİTE KIRIK ÇIKIK VE BURKULMALARI Hazırlayan NESLİHAN GÖÇMEN Kalça ve alt taraf kemiklerinin kırık, çıkık ve burkulmaları, üst taraf kemiklerinde olduğu gibi düşme, çarpma ya da trafik

Detaylı

Veri Toplama Yöntemleri. Prof.Dr.Besti Üstün

Veri Toplama Yöntemleri. Prof.Dr.Besti Üstün Veri Toplama Yöntemleri Prof.Dr.Besti Üstün 1 VERİ (DATA) Belirli amaçlar için toplanan bilgilere veri denir. Araştırmacının belirlediği probleme en uygun çözümü bulabilmesi uygun veri toplama yöntemi

Detaylı

Pediatrik Temel ve İleri Havayolu Uygulamaları

Pediatrik Temel ve İleri Havayolu Uygulamaları Pediatrik Temel ve İleri Havayolu Uygulamaları Prof. Dr. Murat Duman Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Çocuk Acil Bilim Dalı Dr.E.Ulaş Saz Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi

Detaylı

Hemodiyaliz Hastalarında CPR. Dr. Başar Cander Selçuk Üniversitesi Meram Tıp Fakültesi

Hemodiyaliz Hastalarında CPR. Dr. Başar Cander Selçuk Üniversitesi Meram Tıp Fakültesi Hemodiyaliz Hastalarında CPR Dr. Başar Cander Selçuk Üniversitesi Meram Tıp Fakültesi 0-4 dakika Beyin hasarı reversible 10 dakika İrreversible beyin hasarı ZAMAN KRİTİKTİR! 4 ritm nabızsız kardiyak areste

Detaylı

CPAP TEDAVİSİ. Prof. Dr. Mehmet KARADAĞ Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı Öğretim Üyesi. www.uykubozuklugu.com

CPAP TEDAVİSİ. Prof. Dr. Mehmet KARADAĞ Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı Öğretim Üyesi. www.uykubozuklugu.com CPAP TEDAVİSİ Prof. Dr. Mehmet KARADAĞ Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı Öğretim Üyesi www.uykubozuklugu.com UZUN DÖNEMDE Hipertansiyon Felç Aritmiler İnfarktüs KISA DÖNEMDE Yaşam Kalitesinde kötüleşme

Detaylı

Hart Walker, gövde deste i ve dengeli tekerlek sistemi sayesinde, geliflim düzeyi uygun olan çocuklar n, eller serbest flekilde yürümesini sa lar.

Hart Walker, gövde deste i ve dengeli tekerlek sistemi sayesinde, geliflim düzeyi uygun olan çocuklar n, eller serbest flekilde yürümesini sa lar. Cerebral palsi gibi hareket ve postüral kontrol bozukluklar na yol açan hastal klar olan çocuklar, hastal klar n n derecesine ba l olarak yürüme güçlü ü çekmekte veya hiç yürüyememektedir. Hart Walker,

Detaylı

ÇOCUKLUK ve ERGENL KTE D YABETLE YAfiAM

ÇOCUKLUK ve ERGENL KTE D YABETLE YAfiAM ÇOCUKLUK ve ERGENL KTE D YABETLE YAfiAM D YABETLE YAfiAMAK Bu kitapç n içeri i Çocuk Endokrinolojisi ve Diyabet Derne i nin web sitesinden faydalan larak haz rlanm flt r. www.cocukendokrindiyabet.org Diyabet,

Detaylı

GEBELERDE KARDİYOPULMONER RESÜSİTASYON. Dr. Gönül Tezcan Keleş

GEBELERDE KARDİYOPULMONER RESÜSİTASYON. Dr. Gönül Tezcan Keleş GEBELERDE KARDİYOPULMONER RESÜSİTASYON Dr. Gönül Tezcan Keleş Sunum Planı Gebelikte kardiyak arrest nedenleri Geri döndürülebilir nedenler Kardiyak arresti önlemek için önemli girişimler Kardiyak arrestte

Detaylı

ÇOCUK HASTA DEĞERLENDİRİLMESİ

ÇOCUK HASTA DEĞERLENDİRİLMESİ DEĞERLENDİR SINIFLANDIR ÇOCUK HASTA DEĞERLENDİRİLMESİ KARAR VER UYGULA AMAÇLAR Çocuk Değerlendirme Üçgeni nin 3 ayrı öğesini tanımak Elde edilen verilerle ilk olası tanıyı oluşturmak Öykü ve fizik muayeneye

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. Bu ilacı kullanmaya başlamadan önce bu KULLANMA TALİMATINI dikkatlice okuyunuz, çünkü sizin için önemli bilgiler içermektedir.

KULLANMA TALİMATI. Bu ilacı kullanmaya başlamadan önce bu KULLANMA TALİMATINI dikkatlice okuyunuz, çünkü sizin için önemli bilgiler içermektedir. KULLANMA TALİMATI AMBREKS PEDİATRİK şurup Ağızdan alınır. Etkin madde: 5 ml (1 ölçek) şurup solüsyonu, 15 mg ambroksol HCl içerir. Yardımcı maddeler: Sorbitol % 70 solüsyonu, metil paraben, propil paraben,

Detaylı

Diyabet te Sağlık Önerileri. Diyabet

Diyabet te Sağlık Önerileri. Diyabet Diyabet te Sağlık Önerileri Diyabet BR.HLİ.041 Diyabette Sağlık Önerileri Her sağlıklı birey gibi diyabetli birey de bireysel bakımını sağlamalı; diyabete bağlı gelişen özellikli durumlarda gereken uygulamaları

Detaylı

ZOR VAKALAR Doç. Dr. Cuma Yıldırım

ZOR VAKALAR Doç. Dr. Cuma Yıldırım ZOR VAKALAR Doç.. Dr. Cuma YıldY ldırım SORU: Hangi vaka ZOR vakadır? OLGU-1 17 yaşında erkek hasta, 3 gündür olan göğüs ağrısı tarifliyor. Gece 23. 00 de acil servise kardeşleri tarafından getirildi.

Detaylı

Tarifname BÖBREKÜSTÜ BEZĠ YETMEZLĠĞĠNĠN TEDAVĠSĠNE YÖNELĠK BĠR FORMÜLASYON

Tarifname BÖBREKÜSTÜ BEZĠ YETMEZLĠĞĠNĠN TEDAVĠSĠNE YÖNELĠK BĠR FORMÜLASYON 1 Tarifname Teknik Alan BÖBREKÜSTÜ BEZĠ YETMEZLĠĞĠNĠN TEDAVĠSĠNE YÖNELĠK BĠR FORMÜLASYON Buluş, böbreküstü bezi yetmezliğinin tedavisine yönelik oluşturulmuş bir formülasyon ile ilgilidir. Tekniğin Bilinen

Detaylı

Serap Kalaycı, Halide Oğuş, Elif Demirel, Füsun Güzelmeriç, Tuncer Koçak

Serap Kalaycı, Halide Oğuş, Elif Demirel, Füsun Güzelmeriç, Tuncer Koçak Koroner Arter Bypass Greftleme Operasyonlarında Esmolol Hidroklörür ve Magnezyum Sülfatın Laringoskopi ve Trakeal Entubasyona Bağlı Hemodinamik Yanıta Etkileri Serap Kalaycı, Halide Oğuş, Elif Demirel,

Detaylı

HEPATİT C SIK SORULAN SORULAR

HEPATİT C SIK SORULAN SORULAR HEPATİT C SIK SORULAN SORULAR Hepatit C nedir? Hepatit C virüsünün neden olduğu karaciğer hastalığıdır. Hepatit C hastalığı olarak bilinir ve %70 kronikleşir, siroz, karaciğer yetmezliği, karaciğer kanseri

Detaylı

Yoğun Bakım Prensipleri. Doç. Dr. Emrah Oğuz Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Kalp-Damar Cerrahisi Anabilim Dalı, İzmir

Yoğun Bakım Prensipleri. Doç. Dr. Emrah Oğuz Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Kalp-Damar Cerrahisi Anabilim Dalı, İzmir Yoğun Bakım Prensipleri Doç. Dr. Emrah Oğuz Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Kalp-Damar Cerrahisi Anabilim Dalı, İzmir Yoğun Bakımda Bakımda Takip Edilen Parametreler EKG (ritm, ST değişiklikleri) Arteriyel

Detaylı

BİYOEŞDEĞERLİK ÇALIŞMALARINDA KLİNİK PROBLEMLERİN BİR KAÇ ÖZEL OLGUYLA KISA DEĞERLENDİRİLMESİ Prof.Dr.Aydin Erenmemişoğlu

BİYOEŞDEĞERLİK ÇALIŞMALARINDA KLİNİK PROBLEMLERİN BİR KAÇ ÖZEL OLGUYLA KISA DEĞERLENDİRİLMESİ Prof.Dr.Aydin Erenmemişoğlu BİYOEŞDEĞERLİK ÇALIŞMALARINDA KLİNİK PROBLEMLERİN BİR KAÇ ÖZEL OLGUYLA KISA DEĞERLENDİRİLMESİ Prof.Dr.Aydin Erenmemişoğlu 3.Klinik Farmakoloji Sempozyumu-TRABZON 24.10.2007 Klinik ilaç araştırmalarına

Detaylı

Dr. Bengü MUTLU SARIÇİÇEK

Dr. Bengü MUTLU SARIÇİÇEK Dr. Bengü MUTLU SARIÇİÇEK American Heart Association (AHA) Guideline 1966 yılından beri Cardiopulmonary Resuscitation (CPR) and Emergency Cardiovascular Care (ECC) için periyodik olarak güncellenmektedir

Detaylı

TİROGLOSSAL DUKTUS KİSTİ EKSTİRPASYONU AMELİYATI HASTA BİLGİLENDİRME VE ONAM (RIZA) FORMU

TİROGLOSSAL DUKTUS KİSTİ EKSTİRPASYONU AMELİYATI HASTA BİLGİLENDİRME VE ONAM (RIZA) FORMU TİROGLOSSAL DUKTUS KİSTİ EKSTİRPASYONU AMELİYATI HASTA BİLGİLENDİRME VE ONAM (RIZA) FORMU Hastanın Adı, Soyadı: TC Kimlik No: Baba adı: Ana adı: Doğum tarihi: Sayın Hasta, Sayın Veli/Vasi, Bu yazılı form,

Detaylı

3.ÜNĠTE TEMEL YAġAM DESTEĞĠ

3.ÜNĠTE TEMEL YAġAM DESTEĞĠ 3.ÜNĠTE TEMEL YAġAM DESTEĞĠ 1. Bilinci kapalı olan hastaya, solunum yolunu açmak için ilkyardımcı hangi müdahaleyi yapmalıdır? A) Hasta oturtularak oksijen verilir. B) Hasta yan yatırılır. C) Hastaya koma

Detaylı

ÜN TE II L M T. Limit Sa dan ve Soldan Limit Özel Fonksiyonlarda Limit Limit Teoremleri Belirsizlik Durumlar Örnekler

ÜN TE II L M T. Limit Sa dan ve Soldan Limit Özel Fonksiyonlarda Limit Limit Teoremleri Belirsizlik Durumlar Örnekler ÜN TE II L M T Limit Sa dan ve Soldan Limit Özel Fonksiyonlarda Limit Limit Teoremleri Belirsizlik Durumlar Örnekler MATEMAT K 5 BU BÖLÜM NELER AMAÇLIYOR? Bu bölümü çal flt n zda (bitirdi inizde), *Bir

Detaylı

Uygulama Önerisi 1110-2: ç Denetim Yöneticisi- Hiyerarflik liflkiler

Uygulama Önerisi 1110-2: ç Denetim Yöneticisi- Hiyerarflik liflkiler Uygulama Önerileri 59 Uygulama Önerisi 1110-2: ç Denetim Yöneticisi- Hiyerarflik liflkiler Uluslararas ç Denetim Meslekî Uygulama Standartlar ndan Standart 1110 un Yorumu lgili Standart 1110 Kurum çi Ba

Detaylı

CPR UYGULAMA TALİMATI

CPR UYGULAMA TALİMATI Dok No:YÖN.TL.22 Yayın Tarihi:NİSAN 2013 Rev.Tar/No:-/0 Sayfa No: 1 / 7 1.0 AMAÇ: Kardiyopulmoner arrest durumundaki bir hastanın güvenli bir şekilde resussitasyonunu sağlamak için kuralları belirlemektir.

Detaylı

Çocuk Cerrahisi Anabilim Dalı

Çocuk Cerrahisi Anabilim Dalı SIVI ELEKTROLİT T TEDAVİSİ,, TPN Doç.Dr. Gonca Tekant Cerrahpaşa a Tıp T p Fakültesi Çocuk Cerrahisi Anabilim Dalı GELİŞİ İŞİM M ESNASINDA TOTAL VUCUT SIVI DEĞİŞİ ĞİŞİKLİKLERİ Yaş TVS ESS ISS (% VA) (%

Detaylı

ÇOCUKLARDA H PERTANS YON

ÇOCUKLARDA H PERTANS YON .Ü. Cerrahpafla T p Fakültesi Sürekli T p E itimi Etkinlikleri Sistemik Arter Hipertansiyonu Simpozyumu 30 May s 1997, stanbul, s. 51-57 ÇOCUKLARDA H PERTANS YON Prof. Dr. Lale Sever Çocuklarda Normal

Detaylı

Bu Ünitede; Kritik Hastanın Erken Tanınması Hastane İçinde Resüsitasyon Erişkin İleri Yaşam Desteği Algoritması

Bu Ünitede; Kritik Hastanın Erken Tanınması Hastane İçinde Resüsitasyon Erişkin İleri Yaşam Desteği Algoritması Doç. Dr. Onur POLAT Bu Ünitede; Kritik Hastanın Erken Tanınması Hastane İçinde Resüsitasyon Erişkin İleri Yaşam Desteği Algoritması Öğrenim Hedefleri; Genel durumu bozulan ve resüsitasyon gereksinimi duyacak

Detaylı

Seramik nedir? alfabesi 6

Seramik nedir? alfabesi 6 Seramik in alfabesi 6 Seramik nedir? Seramik, en basit tarifiyle, çok yüksek s cakl kta piflirilmifl toprak demektir. Serami in tarihi, uygarl k tarihi kadar eskidir. lk serami in Milattan Önce 6000 y

Detaylı

C.P.R ATASAM HASTANESİ KALİTE YÖNETİM BİRİMİ

C.P.R ATASAM HASTANESİ KALİTE YÖNETİM BİRİMİ C.P.R ATASAM HASTANESİ KALİTE YÖNETİM BİRİMİ Her yıl yaklaşık olarak hastane dışı Amerika da 250.000, Avrupa da 375.000 ölümün ani kardiyak arest nedeni ile olduğu tahmin edilmektedir. Hastane dışı KPR

Detaylı