Çocuklarda Kar n A r s na Yaklafl m. Ümraniye E itim Araflt rma Hastanesi, Çocuk Cerrahisi Klini i, stanbul, 2

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Çocuklarda Kar n A r s na Yaklafl m. Ümraniye E itim Araflt rma Hastanesi, Çocuk Cerrahisi Klini i, stanbul, 2"

Transkript

1 nceleme / Review Çocuklarda Kar n A r s na Yaklafl m Aytekin Kaymakc 1, fiirin Güven 2, shak Ak ll o lu 3, Müferet Ergüven 2 Makbule Erdo an 2, Sevgi Akova 2, Ruhan Özer 2 1 Ümraniye E itim Araflt rma Hastanesi, Çocuk Cerrahisi Klini i, stanbul, 2 Ümraniye E itim Araflt rma Hastanesi, Çocuk Hastal klar Klini i, stanbul 3 Dr. Faruk Sükan Do um ve Çocuk Hastanesi, Çocuk Cerrahisi Klini i, Konya ÖZET Çocuklarda kar n a r s na yaklafl m Çocukluk ça kar n a r lar, hekimlerin günlük meslek uygulamalar nda s k karfl lafl lan ve halen ciddi tan sal ikilemler yaratan bir belirtidir. Kar n a r lar n n ço unlukla iyi klinik seyirli sebepleri olmas na ra men, bir k sm nda h zl teflhis ve tedavi hayati önem tafl yabilir. Kar n a r s çok say da intraperitoneal ve ekstraperitoneal organ patolojisinden kaynaklanabilir. Bu yaz da çocuklarda kar n a r s na neden olabilecek bafll ca patolojiler ve tedavileri anlat lm flt r. Anahtar kelimeler: Çocuk, kar n a r s, tedavi ABSTRACT Management of abdominal pain in childhood Abdominal pain in childhood is a commonly seen symptom in current medical practice with a diagnostical difficulty. Although most odf the abdominal pains have a benign clinical course, in some cases appropriate early diagnosis has a vital importance. Abdominal pain has many intraperitoneal and extraperitoneal etiologies. In this article main causes of abdominal pain in childhood has been reviewed with the appropriate treatments. Key words: Children, abdominal pain, treatment Bak rköy T p Dergisi 2009;5:41-48 G R fi Çocukluk ça kar n a r lar, hekimlerin günlük meslek uygulamalar nda s k karfl laflt ve halen ciddi tan sal ikilemler yaflatan bir belirtidir. Kar n a r lar n n ço unlukla iyi klinik seyirli sebepleri olmas na ra men, bir k sm nda h zl teflhis ve tedavi hayati önem tafl yabilir. Kar n a r s çok say da intraperitoneal ve ekstraperitoneal organ patolojisinden kaynaklanabilir. Akut kar n ise; ani ve fliddetli olarak bafllayan, genellikle cerrahi tedavi gerektiren, tan ve tedavisinde gecikme oldu unda prognozu kötü yönde etkileyen kar n içi organ patolojilerinin semptom ve bulgular n tan mlayan bir terimdir (1,2). Kar n a r s ile baflvuran hastalar n öykü ve fizik muayenesi ile ço unda sebep ortaya konulabilmekte ise de, Yaz flma adresi / Address reprint requests to: fiirin Güven Ümraniye E itim Araflt rma Hastanesi, Çocuk Hastal klar Klini i, Ümraniye, stanbul-türkiye Telefon / Phone: Elektronik posta adresi / address: Gelifl tarihi / Date of receipt: 15 Ocak 2009 / January 15, 2009 Kabul tarihi / Date of acceptance: 25 Ocak 2009 / January 25, 2009 a r n n nedeninin ayd nlat lmas her zaman kolay olmamaktad r. A RININ F ZYOPATOLOJ S Vücudun herhangi bir yerinde doku harabiyeti oldu- u zaman, bu bölgeden lokal olarak sal nan mediatörler ve aljezikler taraf ndan özelleflmifl sinir uçlar olan noziseptörlerin uyar lmalar ile a r n n alg lanmas sa lan r. Noziseptörlerin aktive edilmeleri, bulunduklar dokularda oluflan zararl uyar lar n, bu serbest sinir uçlar nda polarizasyonu bafllatmalar ile olur. Bu uyar lar n ortak özelli- i dokuya zararl olmalar d r. Bu uyaranlar; mekanik ve termal uyaranlar, laktik asit birikimine yol açan iskemi, enfeksiyonlar, toksinler ve kimyasal ajanlard r. Kar n organlar nda oluflan uyaranlar n hepsi a r oluflturmazlar. Organlar n kesilmesi, ezilmesi, y rt lmas ile a r oluflmazken, gerilme ve çekilmeye duyarl d rlar (3). Kar n a r lar ; viseral, parietal ve yans yan a r olmak üzere 3 türdür. Viseral a r : reseptörleri serozal yüzeylerde (karaci- er, dalak), mezenter içinde ve içi bofl organlarda (mide, Bak rköy T p Dergisi, Cilt 5, Say 2, 2009 / Medical Journal of Bak rköy, Volume 5, Number 2,

2 Çocuklarda kar n a r s na yaklafl m barsak gibi), muskularis mukoza ve submukoza içerisinde bulunur. Visseral afferent sinir lifler ile spinal korda tafl n r. A r lar hasta organ inerve eden dermatomlarda hissedilir. Genellikle iyi lokalize edilemeyen, tan mlanmas güç, künt vas fl a r lard r. En çok epigastriumda, göbek çevresinde ya da karn n alt orta bölümlerinde hissedilir. Parietal (somatik) a r : kar n duvar ndan, mezenterden veya diafragmadan orijin al r. Somatik afferent liflerle segmental spinal sinirlere tafl n r. ç organlardaki inflamasyonun parietal peritona ulaflt anda ortaya ç kan fliddetli a r d r ve daha iyi lokalize edilir. Uyar lan parietal periton bölgesi üzerindeki kar n duvar nda kaslar n tonik spazm (musküler defans, rijidite) mevcuttur. Yans yan a r : Uyar n n bafllad yerden çok uzakta bulunan hastal kl organla ayn nöral segmentten inerve olan alanda hissedilir. Hem viseral hem de somatik a r - lar n özelliklerini tafl r. Genellikle ac fleklinde hissedilir. Diafragmatik irritasyonda omuzda, biliyer hastal klarda s rtta hissedilen a r ; yans yan a r fleklidir. KARIN A RISI LE GELEN HASTALARIN DE ERLEND R LMES Kar n a r s ile gelen hastan n pratik olarak de erlendirilmesinde izlenilecek yol gösterilmifltir (fiekil 1). De erlendirmede temel hareket noktas çocu un yafl olup, farkl hastal klar n hem s kl k hem de belirtileri her yafl grubunda yüksek oranda de iflkenlik göstermektedir (4,5). Özellikle bebekler ve küçük çocuklar a r n n karakterini ve lokalizasyonunu tam olarak tan mlayamad klar ndan, bu yafl grubunda akut kar n tablosunun de erlendirilmesi daha zordur. Ayr ca kar n içi hacimlerinin yetiflkinlere nazaran daha küçük olmas, normalde pelvis içinde yer almas gereken mesane, uterus, over gibi organlar n kar n içinde olmas ve kar n kadranlar aras mesafenin darl patolojinin yer ald organ n tesbitini güçlefltiren faktörlerdir (6-8). Kar n a r s de erlendirilirken; her gün yapmaktan b - k lm fl olunabilecek temel hikaye alma tekni i ve fizik muayene üzerinde titizlikle durulmas gerekir. ANAMNEZ Kar n a r l hastan n yafl, a r n n lokalizasyonu, bafllama flekli, karakteri, süresi, varsa yay lmas ve art r p azaltan faktörler önemli tan sal ipuçlar verirler (9). Ek olarak; bulant ve kusman n varl, varsa safral olup olmad, hastan n ifltah durumu, barsak hareketlerinde de ifliklikler, mukuslu veya kanl gaita ç k fl, idrarla ilgili flikayetler, kronik bir hastal n olup olmad, immün yetmezlik, travma öyküsü, geçirilmifl hastal klar (özellikle bo az a r s, so uk alg nl klar, öksürük, geçirilmifl ameliyat, vs.) ve büyük k z çocuklar nda menstrüel öykü özenle sorgulanmal d r. A r n n flekli: Kar n a r s n n nedeni hakk nda fikir verebilir. Ani bafllayan a r lar; genellikle over, testis gibi organlarla, kistik yap torsiyonlar n ; mide, barsak gibi içi bofl organ perforasyonu, volvulus veya invaginasyonu; yavafl bafllay p art fl gösteren kar n a r lar ise akut apandisit, divertikülit, kolesistit, pankreatit gibi inflamatuar hastal klar düflündürür. Aral kl zamanlarda ortaya ç kan ve bir süre sonra kendili inden kaybolan a r larda ise; paraziter enfestasyonlar, kab zl k, üriner enfeksiyon, orak hücreli anemi, FMF, akut intermitan porfiria, kistik fibrozis ve inflamatuar barsak hastal klar akla getirilmelidir. lk 24 saat içinde hastaneye baflvurulmas n gerektirecek boyutta fliddetli kar n a r lar n n alt nda muhtemel cerrahi bir patoloji aramak gerekir. A r n n yeri; üzerinde durulmas gereken önemli bir parametredir. Kaynakland organa, visseral, somatik ve yans yan a r ya göre hissedildi i bölgeler farkl olabilir. Mide, duodenum, proksimal ince barsak, safra yollar veya pankreasla ilgili hastal klarda a r epigastrik bölgede, apandisitin bafllang ç dönemiyle distal ince barsak çekum ve proksimal kolonla ilgili hastal klarda ise göbek çevresindedir. Distal kolon, üriner sistem ve pelvik organlarla ilgili a r lar genellikle suprapubik ve göbek altorta bölgesinde hissedilir. Safra kesesi ve safra yollar ile ilgili hastal klarda ise a r s rta ve sa skapulaya; diafragma irritasyonlar nda omuza; üreter veya gonadal patolojilerde kas k ve uylu un iç k sm na; pankreas, retroperitoneum ve sakrumla ilgili patolojilerde ise s rta yay l r. A r n n fliddeti; kiflinin a r efli i ve di er bireysel faktörler ele al nd nda, a r n n fliddetine göre kesin etiyolojik ay r m zor olmakla birlikte önemli ipuçlar verir. çi bofl organ perforasyonlar nda, üriner tafl, barsak gaz ya da ileusa ba l koliklerde, biliyer peritonitlerde a r çok fliddetlidir (10). Kar n a r s na efllik eden semptom ve bulgular, a r - n n nedenini ortaya ç karmada fikir verebilir. Deri dökün- 42 Bak rköy T p Dergisi, Cilt 5, Say 2, 2009 / Medical Journal of Bak rköy, Volume 5, Number 2, 2009

3 A. Kaymakc, fi. Güven,. Ak ll o lu, M. Ergüven, M. Erdo an, S. Akova, R. Özer tüleri Henoch-Schönlein purpuras n, a r ile birlikte hematürinin varl ; üriner sistem tafllar n ve hemolitik üremik sendromu; öksürü ünün olmas, üst solunum yolu infeksiyonuna sekonder mezenter lenfadeniti veya sa alt pnömonisine ba l olabilece ini; a r ile ayn anda bafllayan kusma üriner sistem koliklerini, invajinasyonu ve gastroenteritleri düflündürür. A r dan bir süre sonra olan kusmada ise intestinal obstrüksiyon ve akut apandisit akla gelmelidir. A r ile birlikte kusma, gaz-gaita ç - karamama durumunda ise ileus olabilece i düflünülmelidir. Adet gören bir k z çocu unda kar n a r s n n; Mittelschmerz, over kisti torsiyonu ya da rüptürünü düflündürür (11,12). F Z K MUAYENE Kar n a r s ile gelen çocu un muayenesini yapan hekim öncelikle sab rl, nazik ve iyi bir gözlemci olmal d r. Hekim ilk gözlemi ile hastal n ciddiyeti hakk nda fikir edinebilir. Peritoneal irritasyonu olan çocuk, hareket etmeye isteksiz, bitkin ve ayaklar n karn na çekerek yatmay tercih eder, ço u zaman kucakta muayeneye getirilir. Kolik tarz nda a r s olan çocuklar ise periyodik olarak inler ve rahats z olarak ayaklar n ileri geri sallarken apandisitli hasta sa a do ru e ilmifl vaziyette gelir. Yüzü gülerek ve hareketli bir flekilde muayeneye getirilen çocuklarda ciddi bir cerrahi tan pek muhtemel de ildir. Çocuklarda baz belirti ve muayene bulgular olas sebebin cerrahi kökenli olabilece i yönünde uyar c iflaretler olarak mutlaka ak lda tutulmal d r. Kar n muayenesi; abdominal, rektal, pelvik ve genitoüriner sistem muayenesi ile tam bir bütünlük içinde yap lmal d r. Kar n muayenesi önce inspeksiyon ile bafllar. Kar n çöküklü ü, distansiyonu, barsak peristaltizmi, döküntü ve renk de iflikli i, kesi skar, travma izi ve bo ulmufl f t k varl dikkatle gözlenir. Daha sonra oskültasyona geçilmelidir. Dört kar n kadran en az 2-3 dakika stetoskop ile dinlenir. Barsak seslerinin duyulamamas ya da hipoaktif olmas peritonit ve ileusu düflündürmelidir. Barsak seslerinin hiperaktif olmas gastroenteriti, metalik ya da mekanik sesler intestinal obstrüksiyonu düflündürür. S ra palpasyona gelmeden önce çocu a neresinin a r d sorulur ve muayeneye a r n n olmad yerden bafllanaca söylenir. E er mümkünse çocu un dikkatinin da t lmas amac yla karmafl k sorular sorularak muayeneye bafllan r. Muayene s ras nda ellerin so uk olmamas na özen gösterilmelidir. fllem s ras nda çocu un yüz görünümü gözlenmeli ve ona göre muayene yönlendirilmelidir (13). Palpasyonda defans ve rebound pozitifli i cerrahi bir patoloji varl n n yani akut karn n göstergesidir. Palpasyondan sonra perküsyona geçilir. Nazik bir flekilde yap lan perküsyon, rebound duyarl l k için yeterlidir. Timpanizm, içi bofl organ perforasyonlar ve intestinal obstrüksiyonda görülürken, matite al nmas bir kitleye iflaret edebilir. Kar n muayenesi çocu un oturtularak piyelonefritin varl n araflt rmak için yap lan kostovertebral duyarl l n n tespiti ve omurga palpasyonu ile bitirilir. Eksternal genital muayene çocuklarda rutin olarak yap lmal d r. Rektal muayene yap lmadan önce mutlaka çocu a anlat lmal d r. Bol miktarda kayd r c kremlerle, mümkün olan en yavafl ve nazik flekilde yap lmal d r. LABORATUAR Kar n a r s n n nedenini bulmak için öykü ve fizik muayeneden sonra laboratuar ve radyolojik tetkiklerden destek al n r. Hemogramda; beyaz küre, hemoglobin ve trombosit de erleri irdelenir. Lökositoz, kar n içinde bir infeksiyonu, nekrotik bir dokunun varl n veya apseyi iflaret ederse de, gastroenterit ve üst solunum yolu enfeksiyonlar nda da s kl kla görülür. drar tetkiki; kar n a r l çocukta yap lmas gereken ikinci rutin tetkiktir. drar yolu enfeksiyonu tan s koymak için tek bafl na piyüri yeterli de ildir, bakterinin idrar sedimentinde görülmesi gerekir (14). Üreter ve mesaneye yak n komflu olan inflame apendiks idrarda lökosit görülmesine neden olabilir. Hematüri varl üriner tafl ya da üriner enfeksiyonu düflündürür. Hematüri ile birlikte görülen proteinüride Henoch-Schönlein purpuras ve hemolitik üremik sendrom düflünülür. Gaita tetkiki; kar n a r l çocuklarda yap lmas gereken di er bir tetkiktir. Gaita, parazit yumurtalar, amip ve giardia yönünden incelenmelidir (15). Biyokimyasal tetkikler; serumda açl k kan flekeri, elektrolitler ve kan gazlar na bak l r. Afl r kusma ve ishalde serum elektrolitleri düfler. Serum glikoz yüksekli i diabetik ketoasidozu, BUN ve kreatinin hidrasyon durumunu ve böbrek patolojisini gösterir. Karaci er fonksiyon testleri ve amilaz tayini hepatit, pankreatit ve pankreas psödokisti tan s nda faydal d r. Kar n a r l bir hastada metabolik asidoz olmas sepsis, hipovolemik flok, diabetik ketoasidoz, zehirlenme veya böbrek yetmezli ini düflündürür. Bak rköy T p Dergisi, Cilt 5, Say 2, 2009 / Medical Journal of Bak rköy, Volume 5, Number 2,

4 Çocuklarda kar n a r s na yaklafl m Kar n a r s olan adölesan k zlarda nadir de olsa gebelik akla gelmelidir. Beta-HCG idrar ya da kanda bak labilir. Pelvik inflamatuvar hastal k düflünülüyorsa vaginal ve servikal gram yaymalar yap labilir (16). Radyolojik tetkikler; kar n a r s olan bir hastaya ayakta ya da yatarak direkt kar n grafisi çekilmelidir (17). E er pnömoniden flüphe ediliyorsa, hastada öksürük ve taflipne varsa akci er grafisi de çekilmelidir. Filmlerde hava-s v seviyeleri, serbest hava, intestinal obstrüksiyon, kalsifikasyon, yabanc cisim ve kitleler görülebilir. Havas v seviyeleri, sentinel anslar ve gazs z kar n intestinal obstrüksiyonu destekler. Diafragma alt nda serbest hava, akci er grafisinde daha iyi görülür ve içi bofl organ perforasyonunu gösterir. Radyoopak yabanc cisimler, apendiks ve Meckel divertikülünde fekalitler, safra kesesindeki ve üriner sistemdeki tafllar da radyolojik olarak tespit edilebilir. E er kar n grafileri flüpheli ise ve tan koymakta faydas zsa ultrasonografi yap lmal d r. Ultrasonografi a r s z, noninvaziv, radyoaktif olmayan, kontrast madde gerektirmeyen, pek çok sistemi de erlendirilebilen ve çocuklar için de uygun bir görüntüleme yöntemidir. Tek olumsuz yan yapan n tecrübesi ile orant l olarak tan koydurucu olmas d r (18). Travma ve intraabdominal kitlelerde tomografi, akut skrotumlu olgularda Doppler-USG istenmelidir. ÇOCUKLARDA KARIN A RILARININ NEDENLER Çocuklarda kar n a r lar yafla ve nedene göre de iflik flekillerde s n fland r labilir. Burada yafla göre s n fland rma tercih edilmifltir (Tablo 1). Kar n a r s yla hastaneye baflvuran çocuklarda a r n n en s k t bbi nedeni gastoenterit iken bunu üriner enfeksiyon, kab zl k ve parazit enfestasyonlar takip eder (2). Cerrahi nedenler içinde akut apandisit ilk s rada yer al rken toplamda ameliyat gerektiren hastal k oran %0.5-5 civar ndad r (19,20). Acil Servise kar n a r s ile baflvuran çocuk hastalarda en s k karfl lafl lan hastal klar ve genel özellikleri afla da özetlenmifltir. nfantil Kolik: Genellikle 3 ayl ktan daha küçük bebeklerde, a lama ile birlikte aral kl olarak görülen kar n a r s d r. Atak ani olarak bafllar ve saatler boyunca sürebilir. Nedeni tam olarak bilinmemekle birlikte, daha çok açl a ba l olarak yutulan havan n barsa a geçmesi nedeniyle oldu u düflünülmektedir. Al nan g dalar n barsaklardaki fermentasyonu sonucunda da oluflabilir. Yap - lacak olan dikkatli bir fizik inceleme ile di er hastal klar n ay r c tan s yap lmal d r. Verilen g dalar n de ifltirilmesi ataklar azaltabilir (21). Gastroenterit: Kar n a r s n n en s k nedenlerindendir. Akut gastroenteritlerin yaklafl k %50'si Rotaviruslar, %25'i E.coli, %10'u Salmonella ve %5'i Shigella enfeksiyonlar sonucu oluflur. Parazitlerden Entamoeba histolytica, Giardia lamblia, Cryptosporidum ve Strongyloides stercoralis de gastroenterit nedeni olabilirler. Atefl de birlikte seyreder. Akut gastroenteritin tan s öykü ve fizik inceleme bulgular ile konur. Pozitif gaita kültürü tan y kesinlefltirir. Gaita kültürü varsa uygun antibiyotik tedavisi de eklenir (22-24). nvaginasyon: Proksimal barsa n distal barsak içine teleskopik olarak girmesi ve intestinal obstrüksiyona neden olmas na invaginasyon denir. ki yafl alt ndaki erkek çocuklarda daha s kt r ve en çok ileoçekal bölgede oluflur. Klasik invaginasyonda belirgin bir etyolojik faktör olmamas na ra men g da de ifliklerini takiben oluflan Peyer pla hipertrofisinin, adenoviruslara ba l üst solunum yolu enfeksiyonlar s ras nda oluflan mezenter lenfadenopatinin ve rotavirus gastroenteritinin rolü oldu u Tablo 1: Çocuklarda Yafla Göre Kar n A r s Nedenleri 0-1 yafl 2-5 yafl 6-11 yafl yafl Kolik Gastroenterit Gastroenterit Apendisit Gastroenterit Apendisit Apendisit Gastroenterit Kab zl k Kab zl k Kab zl k Kab zl k drar yolu inf. drar yolu inf. Fonksiyonel a r Dismenore nvaginasyon nvaginasyon drar yolu inf. Mittelschmerz Volvulus Volvulus Travma Pelvik infeksiyon nkarsere herni Travma Farenjit Over/testis torsiyonu Hirschprung hast. Farenjit Pnömoni Ektopik gebelik/düflük Orak hücre kriz Orak hücre krizi Orak hücre krizi Henoch-Schönlein P. HenochSchönlein p. Henoch-Schönlein p Mezenterik lenfadenit Mezenterik lenfadenit Mezenterik lenfadenit MF FMF FMF 44 Bak rköy T p Dergisi, Cilt 5, Say 2, 2009 / Medical Journal of Bak rköy, Volume 5, Number 2, 2009

5 A. Kaymakc, fi. Güven,. Ak ll o lu, M. Ergüven, M. Erdo an, S. Akova, R. Özer san lmaktad r. Ayr ca ileoçekal bölgedeki peristaltik hareketlerde bir koordinasyon bozuklu unun olmas, ileum ve çekumun baz yap sal özelliklerinden de kaynakland - öne sürülmüfltür. Tüm olgular n %2-12 sinde Meckel divertikülü, hipertrofik Peyer plaklar, polipler, kistik fibrozis, Crohn hastal, Henoch-Schönlein purpuras ndaki intramural kanamalar, hemanjiom ve lenfoma gibi tümörler gibi bafllat c noktalar (leading point) invaginasyona yol açar. Klinik olarak, aral kl ve fliddetli kolik tarz nda kar n a r s ile kendisini gösterir. Kusma genellikle fiekil 1: Algoritma: De erlendirmede izlenecek yol Bak rköy T p Dergisi, Cilt 5, Say 2, 2009 / Medical Journal of Bak rköy, Volume 5, Number 2,

6 Çocuklarda kar n a r s na yaklafl m vard r ve a r l periyotlardan hemen sonra olur. Önceleri safras z olan kusmalar daha sonra safral hale gelir. Fizik muayenede göbek üstünde sosis gibi bir kitle palpe edilir. Çilek jölesi görünümündeki mukus kan kar fl m gaita, invaginasyon için tipiktir ve tan koydurucudur. Kar nda distansiyon, hassasiyet, defans ve rektal kanaman n olmas geç bulgulard r. Günümüzde invaginasyonun erken dönemde tesbit edilmesinde s kl kla ultrasonografi kullan lmaktad r. Erken dönem invaginasyonlar hava, serum fizyolojik ya da baryumlu lavmanla redükte edilebilir. Fakat geç olgularda; peritonit, perforasyon, sepsis ve muhtemel barsak gangreni oldu u düflünülen durumlarda hidrostatik redüksiyon kesinlikle uygulanmamal d r (25,26). Mezenter lenfadenit: Üst solunum yolu veya herhangi bir sistemik enfeksiyon s ras nda ya da sonras nda enfeksiyona cevap olarak terminal ileum çevresindeki mezenter lenf nodlar n n hiperplazisidir. Atefl, kusma, sa alt kadrana lokalize olmufl kar n a r s vard r. Akut apandisitle s kl kla kar fl r. fiüpheli durumlarda ultrasonografiden yararlan l r ya da hasta hospitalize edilir ve yak n takip edilerek gereksiz operasyondan kaç n l r. Meckel Divertikülü: Omfalomezenterik kanal art klar ndan birisidir. leoçekal valvden yaklafl k 60 cm proksimalde ve barsa n antimezenterik yüzünde bulunur. Olgular n %50 si 2 yafl n alt nda semptomatik hale gelir. Kanama, intestinal obstrüksiyon ve divertikülit gibi komplikasyonlara yol açar (27). Kanama ve obstrüksiyon genellikle küçük çocuklarda, divertikülit ise büyük çocuklarda görülür. Tc99m sintigrafisi ile %90 tan konur (28). Tan konulmufl Meckel divertikülü ikinci kanamada ya da intestinal obstrüksiyon bulgular nda ameliyat edilmelidir (29-32). Volvulus: Embriyolojik geliflim s ras nda barsak rotasyonunda veya mezenterin fiksasyonundaki anormallikler nedeniyle oluflan bu hastal kta, barsaklar n rotasyon anomalileri ve dolafl m bozukluklar görülür. Genellikle ilk ay içinde semptomatiktir (33). Aral kl kusmalarla görülebildi i gibi, ani safral kusma ve fliddetli kar n a r s ile de baflvurabilir. Kar nda ani bir distansiyon, kanl gaita, dehidratasyon ve flok bulgular ile kendisini gösterebilir. Fizik incelemede genellikle duyarl ve distandü kar nla karfl lafl l r. Çekilen ayakta direkt grafilerde genifllemifl mide ve proksimal barsak d fl nda hiç gaz gölgesi görülemez. Hastalar gerekli s v ve elektrolit resüsitasyonundan ve nazogastrik dekompresyonu takiben acilen ameliyata al n r. nkarsere inguinal herni: nguinal herni, 2 yafl alt ndaki çocuklarda en s k cerrahi müdahale gerektiren hastal kt r. nguinal hernilerin hemen hemen %50 si 6 ayl ktan önce görülür. nguinal hernilerin %60 sa, % 30 u sol ve %10-20 oran nda bilateral yerleflimli olup erkeklerde k zlara göre 5-9 kez daha fazla görülür (34,35). nguinal hernili çocuklar genellikle semptomsuz olmakla birlikte eriflkinlerden daha fazla oranda bo ulma olur. Hastalarda huzursuzluk, kusma yan nda fizik muayenede inguinal veya skrotal bölgede sert, duyarl bir kitle vard r. lk ifllem olarak semptomlar n ne kadar zaman sürdü ü sorguland ktan sonra, erken olgularda manüel redüksiyon denenir. Redüksiyon baflar l olursa elektif ameliyat planlan r. E er redüksiyon ifllemi baflar s zsa veya semptomlar n bafllang c ndan itibaren çok zaman geçmifl ve hastada septik tablo oluflmuflsa, redüksiyon denenmemeli ve gerekli haz rl klardan sonra ameliyat edilmelidir. Apandisit: Tüm kar n içi cerrahi müdahaleler aras nda en fazla yap lan ameliyat apendektomidir (36,37,26,38). Apandisit çocuklarda yetiflkinlere nazaran biraz daha s k görülür ve s kl 6-12 yafllar aras nda pik yapar. Apendiks lümeni gaita tafl, parazit, yabanc cisim, submukozal lenfoid hiperplazi veya karsinoid tümörler gibi nedenlerle t kan r. Çocuklarda daha çok sistemik enfeksiyonlar s ras nda oluflan lenfoid hiperplaziden dolay lümenin t kand görülür. Bunun sonucunda apendikste ödem, dolafl m bozuklu u, iskemi ve infarkt olur. Olay n devam nda oluflan bakteri invazyonu ile apendiks nekrotik ve gangrenöz hale gelir. Apendiksteki inflamasyon, kar n içi savunma mekanizmalar ile lokalize edilemedi i takdirde, apendiks duvar ndaki iskemi ve nekroz perforasyonla sonuçlan r. Çocuk apendikslerinin anatomik özellikleri hastal n gidiflini etkilemektedir. Yenido an döneminde apendiks taban genifl bir huni fleklinde oldu- u için t kanma olas l çok azd r. Çocukluk döneminde ise apendiks ince ve uzundur. Hastal n bafllang c ndan sonra perforasyona kadar geçen süre k sad r. Özellikle 10 yafl n alt ndaki hastalarda omentum majus k sa ve ince oldu undan perforasyonu s n rlayamamakta ve perforasyon sonras yayg n peritonit geliflmesi daha kolay olmaktad r. Apendiks lümeni t kan p içinde bas nç yükseldi i zaman göbek çevresinde visseral tipte künt, müphem, kramp tarz nda a r lar bafllar. fltahs zl k, bulant ve kusma s kl kla efllik eder. Atefl, perforasyon ve kar n içi yayg n enfeksiyon geliflirse yükselir ve 38º C nin üzerine ç kabilir. Apendiks çevresinde inflamatuar s v oluflup, olay n peritona ulaflmas ile a r hasta taraf ndan lokali- 46 Bak rköy T p Dergisi, Cilt 5, Say 2, 2009 / Medical Journal of Bak rköy, Volume 5, Number 2, 2009

7 A. Kaymakc, fi. Güven,. Ak ll o lu, M. Ergüven, M. Erdo an, S. Akova, R. Özer ze edilir (parietal a r ). A r n n karakteri de iflir ve devaml a r fleklini al r. Retroçekal yerleflimli apandisitlerde a r lokalize edilemeyip perforasyon geliflse bile göbek çevresinde hissedilebilir. Tan da ayr nt l öyküden sonra en önemli yöntem kar n muayenesidir. Muayene; çocukla sohbet edilerek, dikkati baflka fleye yönlendirilerek ve sol alt kadrandan bafllanarak yap lmal d r. Akut apandisitin tipik muayene bulgusu, sa alt kadran n (Mc Burney noktas n n) palpasyonla hassas bulunmas d r. Bunun yan nda direkt ve indirekt reboundun pozitif olmas apandisiti destekleyen bulgulard r. Kar n muayenesi rektal muayene ile tamamlan r. Muayenede pelvis içinde dolgunluk veya hassasiyetin olmas apandisit lehinedir. Ancak rektal muayene, apandisiti olmayan çocuklar n yar s nda a r l oldu u için, tan sal de erlendirmedeki yeri ve gereklili i tart flmal d r. Kar n muayenesi yan nda çocuklara tam bir fizik muayene de yap lmal d r. Özellikle bo az, akci er oskültasyonu ve kostovertebral aç hassasiyeti dikkatle de erlendirilmelidir. Apandisit tan - s nda laboratuar deste i azd r. Beyaz küre say m n n normal olmas apandisiti ekarte ettirmez, ancak 13000/mm3 üzerinde olmas perforasyon lehinedir. Akut apandisit tan s n koymada ultrasonografinin de eri yapan hekimin bilgi ve tecrübesi ile yak ndan ilgilidir (39,40). Plastron, periapendiküler apse veya apandisit d - fl over kisti, tümörü gibi patolojileri tan mlamak için ultrasonografiden yararlan labilir. fiüpheli olgularda gözlem amac yla hospitalizasyon hem negatif eksplorasyon insidans n düflürmesi hem de perforasyon s kl n azaltmas bak m ndan son derece önemlidir. Tan konulunca yeterli s v -elektrolit dengesi sa land ktan sonra apendektomi yap lmal d r. Perfore apandisit ön tan s düflünülüyorsa aerobik ve anaerobik mikroorganizmalara duyarl ampisilin+klindamisin ve aminoglikozid kombinasyonu veya 3. kuflak sefalosporin grubu antibiyotik tedavisi baflland ktan sonra ameliyat edilmelidir (41-43). KAYNAKLAR 1. Ruddy RM. Pain?abdomen. In: Fleisher GR, Ludwig S (Eds). Textbook of pediatric emergency medicine. 4th ed. Philadelphia: Lippincott Williams & Wilkins, 2000: p Mason JD. The evaluation of acute abdominal pain in children. Emerg Med Clin North Am 1996; 14: Dunphy JE. Acute Abdomen. In: LW Way (Ed). Current Surgical Diagnosis and Treatment, Lange, 6th ed. California, 1983: p Leung AK, Sigalet DL. Acute abdominal pain in children. Am Fam Physician 2003; 67: Buchert GS. Abdominal pain in children: an emergency practitioner's guide. Emerg Med Clin North Am 1989; 7: Hatch El Jr. The acute abdomen in children. Pediatr Clin North Am 1985; 32: Grosfeld JL, Weinberger M, Clatworthy HW Jr. Acute appendicitis in the first two years of life. J Pediatr Surg 1973, 8: American Academy of Pediatrics Subcommittee on Chronic Abdominal Pain and NASPGHAN Committee on Abdominal Pain. Chronic Abdominal Pain in Children: A Clinical Report of the American Academy of Pediatrics and the North American Society for Pediatric Gastroenterology, Hepatology and Nutrition. J Pediatr Gastroenterol Nutr 2005; 40: Irish MS, Pearl RH, Caty MG, Glick PL. The approach to common abdominal diagnosis in infants and children. Pediatr Clin North Am 1998; 45: Finelli L. Evaluation of the child with acute abdominal pain. J Pediatr Health Care 1991; 5: Merriman TE, Auldist AW. Ovarian torsion in inguinal hernias. Pediatr Surg Int 2000; 16: Gittleman AM, Price AP, Goffner L, Katz DS. Ovarian torsion: CT findings in a child. J Pediatr Surg 2004; 39: Scholer SJ, Pituch K, Orr DP, Dittus RS. Test ordering on children with acute abdominal pain. Clin Pediatr 1999; 38: Santen SA, Altieri MF. Pediatric urinary tract infection. Emerg Med Clin North Am 2001; 19: Katz DE, Taylor DN. Parasitic infections of the gastrointestinal tract. Gastroenterol Clin North Am 2001; 30: Schwartz MZ, Bulas D. Acute abdomen. Laboratory evaluation and imaging. Semin Pediatr Surg 1997; 6: Stower M, Amar S, Mikulin J, Kean DM, Hardcastle JD. Evaluation of the plain abdominal X-ray in the acute abdomen. J R Soc Med 1985; 78: Jain RK, Jain M, Rajak CL, Mukherjee S, Bhattacharyya PP, Shah MR. Imaging in acute appendicitis: A review. Indian J Radiol Imaging 2006, 16: Taflar AM. Çocuklarda kar n a r s nedenlerinin de erlendirilmesi. Gülhane T p Dergisi 2005; 47: McCollough M, Sharieff GQ. Abdominal pain in children. Pediatr Clin North Am 2006; 53: Leung AK. Infantile colic. Eur J Pediatr 1985; 144: Ramaswamy K, Jacobson K. Infectious diarrhea in children. Gastroenterol Clin North Am 2001; 30: Ulukanl gil M, Bak r M, Arslan G. fianl urfa'da 0-5 yafl aras çocuklarda ishal etkenlerinin araflt r lmas. Mikrobiyoloji Bülteni 2001; 35: Guerrant RL, Van Gilder T, Steiner TS, et al. Practice guidelines for the management of infectious diarrhea. Clin Infect Dis 2001; 32: Meliko lu M. Acil Serviste Kar n A r l Çocu a Yaklafl m. Türkiye Acil T p Dergisi. III. Acil T p Sempozyumu Özel Say s, 2000; 1: Waseem M, Rosenberg HK. Intussusception. Pediatr Emerg Care 2008; 24: Benson CD. Surgical implications of Meckel s diverticulum. In Ravitch MM, Welch KJ, Benson CD, et al. (Eds): Pediatric Surgery. Third edition. Chicago, Year Book Medikal Publishers, 1979: p Cooney DR, Duszynski DO, Camboa E, Karp MP, Jewett TC Jr. The abdominal technetium scan (a decade of experience). J Ped Surg 1982; 17: Amoury RA. Meckel s Diverticulum. In: Welch KJ, Randolph JG, Ravitch MM et al. (Eds) Pediatric Surgery, Chicago, Year Book Medikal Publishers inc. 1986; p Raffensperger JG. Meckel s Diverticulum. In: Raffensperger JG (Ed). Swenson s Pediatric Surgery, 5th Edition, Connecticut, Appleton& Lange, 1990; p Kouraklis G, Glinavou A, Mantas D, Kouskos E, Karatzas G. Clinical implications of small bowel diverticula. Isr Med Assoc J 2002; 4: Bak rköy T p Dergisi, Cilt 5, Say 2, 2009 / Medical Journal of Bak rköy, Volume 5, Number 2,

8 Çocuklarda kar n a r s na yaklafl m 32. Sharma RK, Jain VK. Emergency surgery for Meckel's diverticulum. World J Emerg Surg 2008; 3: Andrassy RJ, Mahour GH. Malrotation of the midgut in in infants and children. Arch Surg 1981; 116: Lynn HB, Johnson WW. Inguinal herniorrhaphy in children. A critical analysis of 1,000 cases. Arch Surg 1961, 83: Raffensperger JG. Inguinal Hernia. In: Raffensperger JG (Ed). Swenson s Pediatric Surgery, 5th Edition, Connecticut, Appleton& Lange, 1990; p Peltokallia H, Tykka H. Evaluation of the age distribution and mortality of acute appendicitis. Arch Surg 1981; 116: Baflaklar AC (Ed). Kar n a r s ve akut apandisit. Bebek ve Çocuklar n Cerrahi ve Ürolojik Hastal klar. Cilt 1, Palme yay nlar, Ankara, 2006; p Hardin DM Jr. Acute appendicitis: review and update. Am Fam Physician 1999; 60: Zielke A, Sitter H, Rampp T, Bohrer T, Rothmund M. Clinical decision making, ultrasonogrphy and scores for evaluation of suspected acute appendicitis. World J Surg 2001, 25: Yacoe ME, Jeffrey RB Jr. Sonography of appendicitis and diverticulitis. Radiol Clin North Am 1994, 32: Schwartz MZ, Tapper D, Solenberger RI. Management of perforated appendicitis in children. The controversy continues. Ann Surg 1983, 197: David IB, Buck JR, Filler RM. Rational use antibiotics for perforated appendicitis in childhood. J Pediatr Surg 1982; 17: Rothrock SG, Pagane J. Acute appendicitis in children:emergency department diagnosis and management. Ann Emerg Med 2000; 36: Bak rköy T p Dergisi, Cilt 5, Say 2, 2009 / Medical Journal of Bak rköy, Volume 5, Number 2, 2009

Akut Karın Ağrısı. Emin Ünüvar. İ.Ü. İstanbul Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı. eminu@istanbul.edu.tr

Akut Karın Ağrısı. Emin Ünüvar. İ.Ü. İstanbul Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı. eminu@istanbul.edu.tr Akut Karın Ağrısı Emin Ünüvar İ.Ü. İstanbul Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı eminu@istanbul.edu.tr 28.07. Acil ve Yoğun Bakım Kongresi 1 AKUT Karın ağrısı Çocuklarda karın ağrısı

Detaylı

Genelde 1 hafta içinde başlayan ağrılar akut karın ağrısı kabul ediliyor.¹

Genelde 1 hafta içinde başlayan ağrılar akut karın ağrısı kabul ediliyor.¹ Tanım Epidemiyoloji Patofizyoloji Öykü ve fizik muayene özellikleri Tam kan ve direkt grafinin değeri Karın ağrısının gastrointestinal nedenlerine yaklaşım 1 2 Genelde 1 hafta içinde başlayan ağrılar akut

Detaylı

Pediatrik Akut Karın Ağrısı. Doç. Dr. Zeynep GÖKCAN ÇAKIR Erzurum-2012

Pediatrik Akut Karın Ağrısı. Doç. Dr. Zeynep GÖKCAN ÇAKIR Erzurum-2012 Pediatrik Akut Karın Ağrısı Doç. Dr. Zeynep GÖKCAN ÇAKIR Erzurum-2012 İçerik; Pediatrik karın ağrısıyla ilgili bir derleme değil 45 dakika sürecek pediatrik karın ağrısı dersi değil İçinde olgular olmakla

Detaylı

Dr. Mehmet İnan Genel Cerrahi Uzmanı

Dr. Mehmet İnan Genel Cerrahi Uzmanı Dr. Mehmet İnan Genel Cerrahi Uzmanı 1 Ameliyat Yapılmadan İlgilendiği Konular: Sıvı ve Elektrolit tedavisi Şok Yanık tedavisi 2 Travma Hastaları Kesici karın travmaları: Karın bölgesini içine alan kurşunlanma,

Detaylı

LENFOMA NEDİR? Lenfoma lenf dokusunun kötü huylu tümörüne verilen genel bir isimdir.

LENFOMA NEDİR? Lenfoma lenf dokusunun kötü huylu tümörüne verilen genel bir isimdir. LENFOMA LENFOMA NEDİR? Lenfoma lenf dokusunun kötü huylu tümörüne verilen genel bir isimdir. LENF SİSTEMİ NEDİR? Lenf sistemi vücuttaki akkan dolaşım sistemidir. Lenf yolu damarlarındaki bağışıklık hücreleri,

Detaylı

Prof. Dr. M.Murat Tuncer. İ.Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi İç Hastalıkları Anabilim Dalı Gastroenteroloji Bilim Dalı

Prof. Dr. M.Murat Tuncer. İ.Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi İç Hastalıkları Anabilim Dalı Gastroenteroloji Bilim Dalı Prof. Dr. M.Murat Tuncer İ.Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi İç Hastalıkları Anabilim Dalı Gastroenteroloji Bilim Dalı Karın Ağrısı Karın n ağrısıa tek başı şına ya da diğer bulgu ve belirtiler ile birlikte,

Detaylı

ÇOCUKLARDA AKUT BATIN MEDİKAL YAKLAŞIM. Suat BİÇER İstanbul Bakırköy Kadın Doğum ve Çocuk Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi

ÇOCUKLARDA AKUT BATIN MEDİKAL YAKLAŞIM. Suat BİÇER İstanbul Bakırköy Kadın Doğum ve Çocuk Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi ÇOCUKLARDA AKUT BATIN MEDİKAL YAKLAŞIM Suat BİÇER İstanbul Bakırköy Kadın Doğum ve Çocuk Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi AKUT BATIN Ani başlar < 3 gün Akut karın ağrısı Genellikle kusma da eşlik

Detaylı

PEDİATRİK ABDOMİNAL ACİLLERDE RADYOLOJİ. Doç.Dr. Gökhan ARSLAN Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Radyoloji Anabilim Dalı

PEDİATRİK ABDOMİNAL ACİLLERDE RADYOLOJİ. Doç.Dr. Gökhan ARSLAN Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Radyoloji Anabilim Dalı PEDİATRİK ABDOMİNAL ACİLLERDE RADYOLOJİ Doç.Dr. Gökhan ARSLAN Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Radyoloji Anabilim Dalı İçerik Abdominal acillerde istenebilecek radyolojik tetkikler nelerdir? Radyolojik

Detaylı

Akut Karın Ağrısı. Primer veya sekonder peritonit düşünülen olgularda ampirik antibiyotik tedavisi gerekmektedir. HASTANIN DEĞERLENDİRİLMESİ

Akut Karın Ağrısı. Primer veya sekonder peritonit düşünülen olgularda ampirik antibiyotik tedavisi gerekmektedir. HASTANIN DEĞERLENDİRİLMESİ Akut Karın Ağrısı Önemli Noktalar Akut karın ağrısı ile başvuran hastalarda teşhis ve tedavinin hızı ve doğruluğu laboratuvar ve görüntüleme yöntemlerinden çok, detaylandırılmış anamneze ve fizik muayeneye

Detaylı

AKUT KARIN Aniden meydana gelen ve bir haftadan kısa süreli ve daha önce tanı konmamış karın ağrısının inflamasyon, perforasyon, obstrüksiyon,

AKUT KARIN Aniden meydana gelen ve bir haftadan kısa süreli ve daha önce tanı konmamış karın ağrısının inflamasyon, perforasyon, obstrüksiyon, 1 AKUT KARIN Aniden meydana gelen ve bir haftadan kısa süreli ve daha önce tanı konmamış karın ağrısının inflamasyon, perforasyon, obstrüksiyon, nekroz, veya intraabdominal organların rüptürü gibi nedenlerle

Detaylı

KEAH ACİL TIP KLİNİĞİ As.Dr Şenol ARDIÇ 10/05/2011

KEAH ACİL TIP KLİNİĞİ As.Dr Şenol ARDIÇ 10/05/2011 KEAH ACİL TIP KLİNİĞİ As.Dr Şenol ARDIÇ 10/05/2011 Barsak içeriğinin normal akışının mekanik yada işlevsel nedenli durması. Tıkanıklık tam veya kısmi olabilir. DR.ŞENOL ARDIÇ - KEAH ACİL TIP - 10.5.2011

Detaylı

İçerik AKUT APANDİSİT TANISINDA TESTLERİN DEĞERİ VE KULLANIMI. Testler. Öykü ve fizik muayene. Öykü

İçerik AKUT APANDİSİT TANISINDA TESTLERİN DEĞERİ VE KULLANIMI. Testler. Öykü ve fizik muayene. Öykü 1 2 AKUT APANDİSİT TANISINDA TESTLERİN DEĞERİ VE KULLANIMI İçerik Karın ağrısı olan hastanın akut apandisit olup olmadığını değerlendirmede kullandığımız testlerin değerliliği kullanımları tartışılacaktır

Detaylı

İSKEMİK BARSAĞIN RADYOLOJİK OLARAK DEĞERLENDİRİLMESİ. Dr. Ercan Kocakoç Bezmialem Vakıf Üniversitesi İstanbul

İSKEMİK BARSAĞIN RADYOLOJİK OLARAK DEĞERLENDİRİLMESİ. Dr. Ercan Kocakoç Bezmialem Vakıf Üniversitesi İstanbul İSKEMİK BARSAĞIN RADYOLOJİK OLARAK DEĞERLENDİRİLMESİ Dr. Ercan Kocakoç Bezmialem Vakıf Üniversitesi İstanbul Öğrenim hedefleri Mezenterik vasküler olay şüphesi ile gelen hastayı değerlendirmede kullanılan

Detaylı

Akut ishal: ani başlar ve kısa sürer, Kronik ishal: birkaç günden uzun sürer, Tekrarlayan ishal: aralıklı olarak iyileşip tekrarlayan ishaldir.

Akut ishal: ani başlar ve kısa sürer, Kronik ishal: birkaç günden uzun sürer, Tekrarlayan ishal: aralıklı olarak iyileşip tekrarlayan ishaldir. İSHAL Diare; Enterit; Bir gün içinde üç den fazla sulu yumuşak dışkılama ya ishal denir. Vücuttan su ve tuz kaybı olur. İshal; bebekler, çocuklar ve yaşlılar için çok tehlikeli ve ölümcül olabilir. İshaller:

Detaylı

Akut Apandisit Tanısal Yaklaşımlar

Akut Apandisit Tanısal Yaklaşımlar Apandisit; Akut Apandisit Tanısal Yaklaşımlar Dr. Selcan ENVER DİNÇ ACİL TIP ABD. 09.03.2010 Acil servise başvuran karın ağrılı hastalarda en sık konulan tanılardan bir tanesidir. Apandektomi dünya genelinde

Detaylı

Çocuk Acil Servisine Akut Kar n A r s Yak nmas yla Getirilen Olgular n Analizi

Çocuk Acil Servisine Akut Kar n A r s Yak nmas yla Getirilen Olgular n Analizi Derleme / Review Çocuk Acil Servisine Akut Kar n A r s Yak nmas yla Getirilen Olgular n Analizi Sibel A. Tekgündüz, Aysun fiengül, Suat Biçer, Hüseyin Aldemir, Gönül Aydo an Sa l k Bakanl, Bak rköy Kad

Detaylı

Çocuk acil polikliniğine karın ağrısı şikayeti ile başvuran hastaların değerlendirilmesi

Çocuk acil polikliniğine karın ağrısı şikayeti ile başvuran hastaların değerlendirilmesi Gaziantep Tıp Dergisi Gaziantep Medical Journal Araştırma Makalesi Research Article Çocuk acil polikliniğine karın ağrısı şikayeti ile başvuran hastaların değerlendirilmesi Evaluation of patients with

Detaylı

ÇANAKKALE ONSEKİZ MART ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ

ÇANAKKALE ONSEKİZ MART ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ DÖNEM IV Entegre Cerrahi Bilimler Stajı Eğitim Programı Eğitim Başkoordinatörü: Dönem 4 Koordinatörü: Koordinatör Yardımcısı: Doç. Dr. Erkan Melih ŞAHİN Yrd. Doç. Dr. Fatih Köksal BİNNETOĞLU Yrd. Doç.

Detaylı

KONJEN TAL ADRENAL H PERPLAZ

KONJEN TAL ADRENAL H PERPLAZ Hasta Rehberi Say 6 KONJEN TAL ADRENAL H PERPLAZ Orta kolayl kta okunabilir rehber Konjenital Adrenal Hiperplazi - Say 6 (A ustos 2006 da güncellenmifltir) Bu rehber Reading Üniversitesi, Sa l k Bilimleri

Detaylı

BALIK YAĞI MI BALIK MI?

BALIK YAĞI MI BALIK MI? BALIK YAĞI MI BALIK MI? Son yıllarda balık yağı ile ilgili kalp damar hastalıklarından tutun da romatizma, şizofreni, AIDS gibi hastalıklarda balık yağının kullanılmasının yararları üzerine çok sayıda

Detaylı

Deomed Medikal Yay nc l k

Deomed Medikal Yay nc l k Deomed Medikal Yay nc l k Schiltenwolf / Henningsen Muskuloskeletal A r lar Biyopsikososyal Yaklafl mla Tan ve Tedavi Türkçe Editörü / M. Sar do an Çeviri / A. Kasabal gil 16.5 x 24 cm, XVI + 320 Sayfa

Detaylı

Yrd.Doç.Dr. İlyas yolbaş Çocuk Sağlığı ve hastalıkları ABD

Yrd.Doç.Dr. İlyas yolbaş Çocuk Sağlığı ve hastalıkları ABD Yrd.Doç.Dr. İlyas yolbaş Çocuk Sağlığı ve hastalıkları ABD 1 Somatik ağrı Ağrıyan organa komşu olan parietal periton tutulur Daha keskin ve tanımlanabilir Ağrı lokalize edilebilir Beyinde kortekste sonlanır

Detaylı

Romatizmal Ateş ve Streptokok Enfeksiyonu Sonrası Gelişen Reaktif Artrit

Romatizmal Ateş ve Streptokok Enfeksiyonu Sonrası Gelişen Reaktif Artrit www.printo.it/pediatric-rheumatology/tr/intro Romatizmal Ateş ve Streptokok Enfeksiyonu Sonrası Gelişen Reaktif Artrit 2016 un türevi 1. ROMATİZMAL ATEŞ NEDİR? 1.1 Nedir? Romatizmal ateş, streptokok adı

Detaylı

Okumufl / Mete (Ed.) Anne Babalar için Do uma Haz rl k / Sa l k Profesyonelleri için Rehber 16.5 x 24 cm, XIV + 210 Sayfa ISBN 978-975-8882-31-1

Okumufl / Mete (Ed.) Anne Babalar için Do uma Haz rl k / Sa l k Profesyonelleri için Rehber 16.5 x 24 cm, XIV + 210 Sayfa ISBN 978-975-8882-31-1 Deomed Medikal Yay nc l k Okumufl / Mete (Ed.) Anne Babalar için Do uma Haz rl k / Sa l k Profesyonelleri için Rehber 16.5 x 24 cm, XIV + 210 Sayfa ISBN 978-975-8882-31-1 Birinci bask Deomed, 2009. 62

Detaylı

HEPATİT C SIK SORULAN SORULAR

HEPATİT C SIK SORULAN SORULAR HEPATİT C SIK SORULAN SORULAR Hepatit C nedir? Hepatit C virüsünün neden olduğu karaciğer hastalığıdır. Hepatit C hastalığı olarak bilinir ve %70 kronikleşir, siroz, karaciğer yetmezliği, karaciğer kanseri

Detaylı

Hipofiz adenomu; Prolaktin salgılayan hipofiz adenomu;

Hipofiz adenomu; Prolaktin salgılayan hipofiz adenomu; PROLAKTİNOMA Hipofiz adenomu; Prolaktin salgılayan hipofiz adenomu; Prolaktinoma beyinde yer alan hipofiz bezinin prolaktin salgılayan tümörüdür. Kanserleşmez ancak hormonal dengeyi bozar. Prolaktin hormonu

Detaylı

İntestinal Obstrüksiyon İNTESTİNAL OBSTRÜKSİYON. İntestinal Obstrüksi. İnce Bağırsak Obstrüksiyonu. İnce Bağırsak Obstrüksiyonu 01.02.

İntestinal Obstrüksiyon İNTESTİNAL OBSTRÜKSİYON. İntestinal Obstrüksi. İnce Bağırsak Obstrüksiyonu. İnce Bağırsak Obstrüksiyonu 01.02. İntestinal Obstrüksiyon İNTESTİNAL OBSTRÜKSİYON DR. MEHMET ÇAĞRI GÖKTEKİN F.Ü.H ACİL TIP. AD Mekanik obstrüksiyon yada adinamik ileusa sekonder, bağırsak içeriği ve gıdaların intestinal yolda ilerleyememesine

Detaylı

AKUT BATIN Dr. Elif Elif SÜRMELİ Mod. Yrd. Doç.Dr. H. Ufuk AKDEMİR Aralık Aralı 2013 201 1

AKUT BATIN Dr. Elif Elif SÜRMELİ Mod. Yrd. Doç.Dr. H. Ufuk AKDEMİR Aralık Aralı 2013 201 1 AKUT BATIN Dr. Elif SÜRMELİ Mod. Yrd. Doç.Dr. H. Ufuk AKDEMİR Aralık 2013 1 TANIM Daha önceden tanısı konulmayan 1 haftadan daha az süredir devam eden karın ağrısı 2 Ağrı nedenleri İnflamasyon İçi boş

Detaylı

Sizinle araştırmalar bir adım daha ileriye gidecek. Hastalara ait veri ve tahlillerin kullanılması hakkında bilgiler

Sizinle araştırmalar bir adım daha ileriye gidecek. Hastalara ait veri ve tahlillerin kullanılması hakkında bilgiler Sizinle araştırmalar bir adım daha ileriye gidecek Hastalara ait veri ve tahlillerin kullanılması hakkında bilgiler Sayın hast, Hastalıkların teşhisi ve tedavisinde son on yılda çok büyük gelişmeler kaydedildi.

Detaylı

SAFRA KESESİ HASTALIKLARI

SAFRA KESESİ HASTALIKLARI SAFRA KESESİ HASTALIKLARI Oktay Eray EPİDEMİYOLOJİ Sıklıkla safra kesesi ve kanalındaki tıkanıklıklara bağlıdır. Safra kesesi taşları oldukça yaygın ve çoğu semptomsuzdur. Yılda %2 si, 10 yılda %15 i semptomatik

Detaylı

Kent Hastanesi, Hepimizden Önce Çocuklarımızın Hastanesi!

Kent Hastanesi, Hepimizden Önce Çocuklarımızın Hastanesi! Kent Hastanesi, Hepimizden Önce Çocuklarımızın Hastanesi! www.kenthospital.com Kent Hastanesi, hepimizden önce çocuklarımızın hastanesi! Çünkü, çocuklarımız, hepimizin geleceği! Kuruluşumuzdan bu yana

Detaylı

Kadın İdrar İnkontinansı. Dr. M.NURİ BODAKÇİ

Kadın İdrar İnkontinansı. Dr. M.NURİ BODAKÇİ Kadın İdrar İnkontinansı Dr. M.NURİ BODAKÇİ Genel populasyonun çoğunda özellikle kadınlarda ve yaşlılarda mesane disfonksiyonu vardır. ICS üriner inkontinansı; objektif olarak gösterilebilen ve sosyal

Detaylı

TONSİLLOFARENJİT TANI VE TEDAVİ ALGORİTMASI

TONSİLLOFARENJİT TANI VE TEDAVİ ALGORİTMASI TONSİLLOFARENJİT TANI VE TEDAVİ ALGORİTMASI Akut tonsillofarenjit veya çocukluk çağında daha sık karşılaşılan klinik tablosu ile tonsillit, farinks ve tonsil dokusunun inflamasyonudur ve doktora başvuruların

Detaylı

Acil Serviste Karın Ağrılı hastaya Yaklaşım. Yrd.Doç.Dr. Mehmet A. KARAMERCAN Gazi Üniversitesi Acil Tıp AD.

Acil Serviste Karın Ağrılı hastaya Yaklaşım. Yrd.Doç.Dr. Mehmet A. KARAMERCAN Gazi Üniversitesi Acil Tıp AD. Acil Serviste Karın Ağrılı hastaya Yaklaşım Yrd.Doç.Dr. Mehmet A. KARAMERCAN Gazi Üniversitesi Acil Tıp AD. Akut Karın Ağrısı ACEP Bilinen batın travması ve yaklaşık olarak 20 haftalık gebeliği olan kadın

Detaylı

DR.Semih SÖZEN KEAH Acil Tıp Kliniği DR. SEMİH SÖZEN - KEAH ACİL TIP 1

DR.Semih SÖZEN KEAH Acil Tıp Kliniği DR. SEMİH SÖZEN - KEAH ACİL TIP 1 DR.Semih SÖZEN KEAH Acil Tıp Kliniği DR. SEMİH SÖZEN - KEAH ACİL TIP 1 Her yıl ABD de 300.000 Avrupa topluluğunda 700.000 akut apandisit vakası görülmekte. Perforasyon gibi komplikasyonlar artmakta. Yaşam

Detaylı

T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI TIPTA UZMANLIK KURULU. Endodonti Uzmanlık Eğitimi Müfredat Oluşturma ve Standart Belirleme Komisyonu

T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI TIPTA UZMANLIK KURULU. Endodonti Uzmanlık Eğitimi Müfredat Oluşturma ve Standart Belirleme Komisyonu T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI TIPTA UZMANLIK KURULU Endodonti Uzmanlık Eğitimi Müfredat Oluşturma ve Standart Belirleme Komisyonu Endodonti Uzmanlık Eğitimi Çekirdek Eğitim Müfredatı 2011 Ankara 1 TUK Endodonti

Detaylı

Girifl Marmara Üniversitesi Eczac l k Fakültesi Farmakoepidemiyoloji Araflt rma Birimi (MEFEB) Ecz. Neslihan Güleno lu

Girifl Marmara Üniversitesi Eczac l k Fakültesi Farmakoepidemiyoloji Araflt rma Birimi (MEFEB) Ecz. Neslihan Güleno lu G R fi Girifl Bu kitapç k Marmara Üniversitesi Eczac l k Fakültesi Farmakoepidemiyoloji Araflt rma Birimi (MEFEB) taraf ndan, befleri t bbi ürünlerin güvenlili inin izlenmesi ve de erlendirilmesi hakk

Detaylı

13.30-14.15 İltihabi barsak hastalıkları M. ÇAKIR 14.25-15.10 İltihabi barsak hastalıkları M. ÇAKIR

13.30-14.15 İltihabi barsak hastalıkları M. ÇAKIR 14.25-15.10 İltihabi barsak hastalıkları M. ÇAKIR GENEL CERRAHİ 1. GÜN 08.00-10.00 Pratik Uygulama Anamnez Alma 10.00-10.45 Cerrahi Anamnez T.KÜÇÜKKARTALLAR 10.55-11.40 Karın travmaları A. TEKİN Karın travmaları A. TEKİN ileus Ş. TEKİN intern semineri

Detaylı

ÇOCUK ve ERGENL KTE GUATR

ÇOCUK ve ERGENL KTE GUATR ÇOCUK ve ERGENL KTE GUATR GUATR NED R? Bu kitapç n içeri i Çocuk Endokrinolojisi ve Diyabet Derne i nin web sitesinden faydalan larak haz rlanm flt r. www.cocukendokrindiyabet.org Tiroid bezi Guatr Tiroid

Detaylı

EOZİNOFİLİK ÖZOFAJİT ANTALYA 2016 DR YÜKSEL ATEŞ BAYINDIR HASTANESİ ANKARA

EOZİNOFİLİK ÖZOFAJİT ANTALYA 2016 DR YÜKSEL ATEŞ BAYINDIR HASTANESİ ANKARA EOZİNOFİLİK ÖZOFAJİT ANTALYA 2016 DR YÜKSEL ATEŞ BAYINDIR HASTANESİ ANKARA 1. vaka S.P ERKEK 1982 DOĞUMLU YUTMA GÜÇLÜĞÜ ŞİKAYETİ MEVCUT DIŞ MERKEZDE YAPILAN ÖGD SONUCU SQUAMOZ HÜCRELİ CA TANISI ALMIŞ TEKRARLANAN

Detaylı

KARIN AĞRILI HASTAYA YAKLAŞIM. Visseral ağrının özellikleri 27.09.2012

KARIN AĞRILI HASTAYA YAKLAŞIM. Visseral ağrının özellikleri 27.09.2012 KARIN AĞRILI HASTAYA YAKLAŞIM Dr.Murat YILDIZ Karın ağrısı acil servis başvurularının en sık nedenidir.(% 42) % 34 52.6 olgu nonspesifiktir ya da neden bulunamaz. Buda tanı ve ayırıcı tanıyı zorlaştırır.

Detaylı

ÇOCUKLUK ve ERGENL KTE D YABETLE YAfiAM

ÇOCUKLUK ve ERGENL KTE D YABETLE YAfiAM ÇOCUKLUK ve ERGENL KTE D YABETLE YAfiAM D YABETLE YAfiAMAK Bu kitapç n içeri i Çocuk Endokrinolojisi ve Diyabet Derne i nin web sitesinden faydalan larak haz rlanm flt r. www.cocukendokrindiyabet.org Diyabet,

Detaylı

Primeri Bilinmeyen Aksiller Metastazda Cerrahi Yaklaşım. Dr. Ali İlker Filiz GATA Haydarpaşa Eğitim Hastanesi Genel Cerrahi Servisi

Primeri Bilinmeyen Aksiller Metastazda Cerrahi Yaklaşım. Dr. Ali İlker Filiz GATA Haydarpaşa Eğitim Hastanesi Genel Cerrahi Servisi Primeri Bilinmeyen Aksiller Metastazda Cerrahi Yaklaşım Dr. Ali İlker Filiz GATA Haydarpaşa Eğitim Hastanesi Genel Cerrahi Servisi okült (gizli, saklı, bilinmeyen, anlaşılmaz) okült + kanser primeri bilinmeyen

Detaylı

Pnömonilerde Ak lc Antibiyotik Kullan m

Pnömonilerde Ak lc Antibiyotik Kullan m .Ü. Cerrahpafla T p Fakültesi Sürekli T p E itimi Etkinlikleri Çocuklarda Ak lc Antibiyotik Kullan m Sempozyum Dizisi No: 33 Aral k 2002; s. 35-39 Pnömonilerde Ak lc Antibiyotik Kullan m Prof. Dr. Necla

Detaylı

Özofagus Hastalıklarına Giriş

Özofagus Hastalıklarına Giriş Özofagus Hastalıklarına Giriş Genel Bilgiler,Semptomlar, Bulgular, Teşhis Yöntemleri Prof.Dr. Ceyhun ORAL Konu Planı Genel bilgiler Anatomi,Fizyoloji Semptomlar Disfaji,Regürgitasyon,göğüs yanması,odinofaji

Detaylı

DÖNEM 4 -GENEL CERRAHİ ( CTB 402) 1. HAFTA 15-19 EYLÜL 2014 PAZARTESİ SALI ÇARŞAMBA PERŞEMBE CUMA

DÖNEM 4 -GENEL CERRAHİ ( CTB 402) 1. HAFTA 15-19 EYLÜL 2014 PAZARTESİ SALI ÇARŞAMBA PERŞEMBE CUMA DÖNEM -GENEL CERRAHİ ( CTB 0). HAFTA -9 EYLÜL 0 Prof.Dr.Hasan Kaplan.00 Küçük Cerrahi Girişimler ( Minor surgical interventions) Prof.Dr.Hasan Kaplan Akut Karın (Acute abdomen) Akut pankreatit (Acute pancreatitit)

Detaylı

Çocuk ve Tüberküloz (Verem)

Çocuk ve Tüberküloz (Verem) TÜRK TORAKS DERNEĞİ EĞİTİM KİTAPLARI SERİSİ Çocuk ve Tüberküloz (Verem) Pediyatrik Akciğer Hastalıkları Çalışma Grubu TÜRK TORAKS DERNE E T M K TAPLARI SER S Türk Toraks Derne i yay n d r Türk Toraks Derne

Detaylı

ÇOCUKLUK ÇAĞINDA KRONİK KARIN AĞRISI

ÇOCUKLUK ÇAĞINDA KRONİK KARIN AĞRISI ÇOCUKLUK ÇAĞINDA KRONİK KARIN AĞRISI Prof. Dr. Aydan Kansu Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi, Çocuk Gastroenteroloji, Hepatoloji ve Beslenme Bilim Dalı 7 y, ~ 1 yıldır karın ağrısı Göbek çevresinde Haftada

Detaylı

Hasta Rehberi Say 6. KONJEN TAL ADRENAL H PERPLAZ Kolay okunabilir rehber

Hasta Rehberi Say 6. KONJEN TAL ADRENAL H PERPLAZ Kolay okunabilir rehber Hasta Rehberi Say 6 KONJEN TAL ADRENAL H PERPLAZ Kolay okunabilir rehber Konjenital Adrenal Hiperplazi - Say 6 (A ustos 2006 da güncellenmifltir) Bu rehber Reading Üniversitesi, Sa l k Bilimleri Enstitüsü,

Detaylı

4. SINIF DERS PROGRAMI

4. SINIF DERS PROGRAMI 2012 2013 EĞİTİM - ÖĞRETİM YILI GENEL CERRAHİ ANABİLİMDALI 4. SINIF DERS PROGRAMI 1 GENEL CERRAHİ ANABİLİMDALI ÖĞRETİM ÜYE/ÖĞRETİM GÖREVLİLERİ Prof.Dr.Bekir YAŞAR Prof.Dr.Ercüment PAŞAOĞLU Prof.Dr.Tarık

Detaylı

Bebekte doğum öncesinde kromozomsal ve genetik anormalliklerin tespiti amacıyla yapılır.

Bebekte doğum öncesinde kromozomsal ve genetik anormalliklerin tespiti amacıyla yapılır. AMNİYOSENTEZ Gebelik sırasına bebeğin genetik hastalıkları ve doğumsal anormalliklerini tespit amacıyla doğum kesesinden alınan sıvının incelenmesidir. Doğum kesesinden alınan küçük miktarda sıvıdan çalışılan

Detaylı

Rahim ağzı kanseri; Serviks tümörü; Cerviks kanseri; Cerviks tümörü; Cervix Ca;

Rahim ağzı kanseri; Serviks tümörü; Cerviks kanseri; Cerviks tümörü; Cervix Ca; SERVİKS KANSERİ Rahim ağzı kanseri; Serviks tümörü; Cerviks kanseri; Cerviks tümörü; Cervix Ca; Serviks kanseri uterusun giriş kısmı olan serviks bölümünün tümörüdür. Halk arasında Rahim ağzı kanseri denir.

Detaylı

Akut Mezenter İskemi. Doç. Dr. Şule Akköse Aydın U.Ü.T.F Acil Tıp AD ATOK - 2012

Akut Mezenter İskemi. Doç. Dr. Şule Akköse Aydın U.Ü.T.F Acil Tıp AD ATOK - 2012 Akut Mezenter İskemi Doç. Dr. Şule Akköse Aydın U.Ü.T.F Acil Tıp AD ATOK - 2012 Sunum Planı Tanım Epidemiyoloji Anatomi Etyoloji/Patofizyoloji Klinik Tanı Ayırıcı tanı Tedavi Giriş Tüm akut mezenter iskemi

Detaylı

Nontravmatik Cerrahi Aciller

Nontravmatik Cerrahi Aciller Nontravmatik Cerrahi Aciller Dr. E. Ulaş SAZ Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları AD Çocuk Acil BD Hedefler Safralı kusan bir bebekte cerrahi aciliyetin farkında olunması, İnvajinasyonun

Detaylı

Fen ve Teknoloji VÜCUDUMUZDAK S STEMLER Ünite 1

Fen ve Teknoloji VÜCUDUMUZDAK S STEMLER Ünite 1 BOfiALTIM S STEM Besinlerin hücrelerimizde kullan lmas sonucu karbondioksit, amonyak, üre, ürik asit, madensel tuz gibi vücut için zararl maddeler oluflur. Bu zararl maddelerin vücuttan uzaklaflt r lmas

Detaylı

GENÇ YET fik NLERDE BÜYÜME HORMONU EKS KL

GENÇ YET fik NLERDE BÜYÜME HORMONU EKS KL Hasta Rehberi Say 7 GENÇ YET fik NLERDE BÜYÜME HORMONU EKS KL Orta kolayl kta okunabilir rehber Genç Yetiflkinlerde Büyüme Hormonu Eksikli i - Say 7 (A ustos 2006 da güncellenmifltir) Bu rehber Reading

Detaylı

AORT ANEVRİZMASI YAKIN DOĞU ÜNİVERSİTESİ SHMYO İLK VE ACİL YARDIM BÖLÜMÜ YRD DOÇ DR SEMRA ASLAY 2015

AORT ANEVRİZMASI YAKIN DOĞU ÜNİVERSİTESİ SHMYO İLK VE ACİL YARDIM BÖLÜMÜ YRD DOÇ DR SEMRA ASLAY 2015 AORT ANEVRİZMASI YAKIN DOĞU ÜNİVERSİTESİ SHMYO İLK VE ACİL YARDIM BÖLÜMÜ YRD DOÇ DR SEMRA ASLAY 2015 Ani ölümün önemli bir nedenidir Sıklığı yaşla birlikte artar 50 yaş altında nadir rastlanır E>K Aile

Detaylı

Diyabet te Sağlık Önerileri. Diyabet

Diyabet te Sağlık Önerileri. Diyabet Diyabet te Sağlık Önerileri Diyabet BR.HLİ.041 Diyabette Sağlık Önerileri Her sağlıklı birey gibi diyabetli birey de bireysel bakımını sağlamalı; diyabete bağlı gelişen özellikli durumlarda gereken uygulamaları

Detaylı

GENEL CERRAHİ. 13.30-14.15 İltihabi barsak hastalıkları M. ÇAKIR 14.25-15.10 İltihabi barsak hastalıkları M. ÇAKIR

GENEL CERRAHİ. 13.30-14.15 İltihabi barsak hastalıkları M. ÇAKIR 14.25-15.10 İltihabi barsak hastalıkları M. ÇAKIR 1. GÜN 08.00-10.00 Pratik Uygulama Anamnez Alma Cerrahi Anamnez Y. TATKAN 10.55-11.40 Karın travmaları A. TEKİN Karın travmaları A. TEKİN ileus Ş. TEKİN intern semineri intern semineri 2. GÜN 08.00-10.00

Detaylı

Venöz Tromboembolizmin Önlenmesinde Antitrombotik Tedavi (Birincil Koruma)

Venöz Tromboembolizmin Önlenmesinde Antitrombotik Tedavi (Birincil Koruma) .Ü. Cerrahpafla T p Fakültesi Sürekli T p E itimi Etkinlikleri Kanama ve Tromboza E ilim Sempozyum Dizisi No: 36 Kas m 2003; s. 185-189 Venöz Tromboembolizmin Önlenmesinde Antitrombotik Tedavi (Birincil

Detaylı

Çocuk Ürolojisinde Tanı Yöntemleri. Doç Dr Haluk EMİR Çocuk Cerrahisi Anabilim Dalı Çocuk Ürolojisi Bilim Dalı

Çocuk Ürolojisinde Tanı Yöntemleri. Doç Dr Haluk EMİR Çocuk Cerrahisi Anabilim Dalı Çocuk Ürolojisi Bilim Dalı Çocuk Ürolojisinde Tanı Yöntemleri Doç Dr Haluk EMİR Çocuk Cerrahisi Anabilim Dalı Çocuk Ürolojisi Bilim Dalı Ürinerogenital Sistem Böbrekler Üreterler Mesane Mesane boynu ve Üretra Penis Testis Epididim

Detaylı

VUR de VCUG Ne Zaman, Kime?

VUR de VCUG Ne Zaman, Kime? Ulusal Bilinçle Güncel Üroloji VUR de VCUG Ne Zaman, Kime? Doç. Dr. Selçuk Yücel Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Üroloji Anabilim Dalı, Çocuk Ürolojisi Bilim Dalı Antalya Ulusal Bilinçle Güncel Üroloji

Detaylı

KÜNT ve DELİCİ/KESİCİ KARIN TRAVMALARI

KÜNT ve DELİCİ/KESİCİ KARIN TRAVMALARI KÜNT ve DELİCİ/KESİCİ KARIN TRAVMALARI Dr. Ömer USLUKAYA DİCLE ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ GENEL CERRAHİ ANABİLİM DALI Karın travması Karın travmaları, baş, boyun ve toraks travmalarından sonra üçüncü en

Detaylı

Hepatit B. HASTALIK Hepatit B nin etkeni nedir? Hepatit B hepatit B virüsü (HBV) ile meydana getirilen bir hastal kt r.

Hepatit B. HASTALIK Hepatit B nin etkeni nedir? Hepatit B hepatit B virüsü (HBV) ile meydana getirilen bir hastal kt r. Hepatit B HASTALIK Hepatit B nin etkeni nedir? Hepatit B hepatit B virüsü (HBV) ile meydana getirilen bir hastal kt r. HBV nas l yay l r? Hepatit B, hepatit B li kiflilerin kan veya vücut s v lar yoluyla

Detaylı

Hasta Rehberi Say 11. ÇO UL H POF Z HORMONU EKS KL Orta kolayl kta okunabilir rehber

Hasta Rehberi Say 11. ÇO UL H POF Z HORMONU EKS KL Orta kolayl kta okunabilir rehber Hasta Rehberi Say 11 ÇO UL H POF Z HORMONU EKS KL Orta kolayl kta okunabilir rehber Ço ul Hipofiz Hormonu Eksikli i - Say 11 (A ustos 2006 da güncellenmifltir) Bu rehber Reading Üniversitesi, Sa l k Bilimleri

Detaylı

Hastanemizde tafl k rma tedavisi PCK STONELITH V5 aleti ile yap lmaktad r.

Hastanemizde tafl k rma tedavisi PCK STONELITH V5 aleti ile yap lmaktad r. Tafl k rma cihaz olan ESWL (extrakorporeal shock wave lithotripsy) vücut d fl ndan ses dalgalar göndererek böbrek tafl na ulafl r ve tafl k rarak küçük parçalara ay r r, bu küçük parçalar da idrar yoluyla

Detaylı

T.C. BÜLENT ECEVĠT ÜNĠVERSĠTESĠ TIP FAKÜLTESĠ 2015-2016 ÖĞRETĠM YILI DÖNEM IV GENEL CERRAHĠ STAJ PROGRAMI. Prof. Dr. Taner Bayraktaroğlu

T.C. BÜLENT ECEVĠT ÜNĠVERSĠTESĠ TIP FAKÜLTESĠ 2015-2016 ÖĞRETĠM YILI DÖNEM IV GENEL CERRAHĠ STAJ PROGRAMI. Prof. Dr. Taner Bayraktaroğlu T.C. BÜLENT ECEVĠT ÜNĠVERSĠTESĠ TIP FAKÜLTESĠ 2015-2016 ÖĞRETĠM YILI DÖNEM IV GENEL CERRAHĠ STAJ PROGRAMI Dekan Prof. Dr. Taner Bayraktaroğlu Dekan Yardımcıları Prof. Dr. Ferruh Niyazi Ayoğlu Prof. Dr.

Detaylı

Derin İnfiltratif Endometriozis. Prof.Dr.Ahmet Göçmen Ümraniye Eğitim ve Araştırma Hastanesi

Derin İnfiltratif Endometriozis. Prof.Dr.Ahmet Göçmen Ümraniye Eğitim ve Araştırma Hastanesi Derin İnfiltratif Endometriozis Prof.Dr.Ahmet Göçmen Ümraniye Eğitim ve Araştırma Hastanesi Endometriozis Peritoneal Ovarian Derin infiltratif Anterior Mesane Posterior P1-Uterosakral ligament P2-Vajinal

Detaylı

İZMİR KATİP ÇELEBİ ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ 2014-2015 EĞİTİM VE ÖĞRETİM YILI GENEL CERRAHİ STAJI B GRUBU TEORİK VE PRATİK DERS PROGRAMI (01.09.

İZMİR KATİP ÇELEBİ ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ 2014-2015 EĞİTİM VE ÖĞRETİM YILI GENEL CERRAHİ STAJI B GRUBU TEORİK VE PRATİK DERS PROGRAMI (01.09. 1 İZMİR KATİP ÇELEBİ ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ 2014-2015 EĞİTİM VE ÖĞRETİM YILI GENEL CERRAHİ STAJI B GRUBU TEORİK VE PRATİK DERS PROGRAMI (01.09.2014 10.10.2014) 1 EYLÜL 2014 PAZARTESİ Saat 10.30-11.20

Detaylı

DİFFÜZ GASTRİK KANSER TEDAVİSİNDE CERRAHİ TEDAVİ YETERLİ MİDİR? Dr. İlter Özer. Türkiye Yüksek İhtisas Hastanesi Gastroenteroloji Cerrahisi Kliniği

DİFFÜZ GASTRİK KANSER TEDAVİSİNDE CERRAHİ TEDAVİ YETERLİ MİDİR? Dr. İlter Özer. Türkiye Yüksek İhtisas Hastanesi Gastroenteroloji Cerrahisi Kliniği DİFFÜZ GASTRİK KANSER TEDAVİSİNDE CERRAHİ TEDAVİ YETERLİ MİDİR? Dr. İlter Özer Türkiye Yüksek İhtisas Hastanesi Gastroenteroloji Cerrahisi Kliniği Lauren Sınıflaması İntestinal tip Diffüz tip Dünya Sağlık

Detaylı

Dr.Şua Sümer Selçuk Üniversitesi Selçuklu Tıp Fakültesi İnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD KONYA

Dr.Şua Sümer Selçuk Üniversitesi Selçuklu Tıp Fakültesi İnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD KONYA Dr.Şua Sümer Selçuk Üniversitesi Selçuklu Tıp Fakültesi İnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD KONYA 49 yaşında, erkek hasta Sol ayakta şişlik, kızarıklık Sol ayak altında siyah renkte yara

Detaylı

Çocuklarda Yabancı Cisim Aspirasyonu

Çocuklarda Yabancı Cisim Aspirasyonu TÜRK TORAKS DERNEĞİ EĞİTİM KİTAPLARI SERİSİ Çocuklarda Yabancı Cisim Aspirasyonu (Nefes Borusuna Yabancı Madde Kaçması) Nedir? Nasıl Korunmalı? Türk Toraks Derneği Çocuk Göğüs Hastalıkları Çalışma Grubu

Detaylı

Hepatit B Virüs Testleri: Hepatit serolojisi, Hepatit markırları

Hepatit B Virüs Testleri: Hepatit serolojisi, Hepatit markırları HEPATİT B TESTLERİ Hepatit B Virüs Testleri: Hepatit serolojisi, Hepatit markırları Hepatit B virüs enfeksiyonu insandan insana kan, semen, vücut salgıları ile kolay bulaşan yaygın görülen ve ülkemizde

Detaylı

ÇOCUKLARDA AKUT KARIN AĞRISI VE AKUT APANDİSİT TANISINDA ANAMNEZ VE FİZİK MUAYENE BULGULARININ DEĞERİ

ÇOCUKLARDA AKUT KARIN AĞRISI VE AKUT APANDİSİT TANISINDA ANAMNEZ VE FİZİK MUAYENE BULGULARININ DEĞERİ ÇOCUKLARDA AKUT KARIN AĞRISI VE AKUT APANDİSİT TANISINDA ANAMNEZ VE FİZİK MUAYENE BULGULARININ DEĞERİ Gülser Esen Besli, 1 Suat Biçer, 2 Özlem Kalaycık, 1 Necmiye Keser, 1 eyma Özkanlı, 3 Co kun Saf, 2

Detaylı

ANAMNEZ. Abdominal hastalıkların sınıflandırılmasında birkaç yol vardır

ANAMNEZ. Abdominal hastalıkların sınıflandırılmasında birkaç yol vardır Dr. Bengü MUTLU F.T.M. ACİL TIP A.D Çocuklardaki karın ağrısı değerlendirilmesi yetişkinlerinden farklılıklar gösterir Bazı karın ağrısı nedenleri her iki dönemde gözlenebilse de, bazı nedenleri yaşa spesifiktir

Detaylı

6 MADDE VE ÖZELL KLER

6 MADDE VE ÖZELL KLER 6 MADDE VE ÖZELL KLER TERMOD NAM K MODEL SORU 1 DEK SORULARIN ÇÖZÜMLER MODEL SORU 2 DEK SORULARIN ÇÖZÜMLER 1. Birbirine temasdaki iki cisimden s cakl büyük olan s verir, küçük olan s al r. ki cisim bir

Detaylı

Tablo 3.3. TAKV YES Z KANAL SAC KALINLIKLARI (mm)

Tablo 3.3. TAKV YES Z KANAL SAC KALINLIKLARI (mm) 3. KANAL KONSTRÜKS YONU Türk Standart ve fiartnamelerinde kanal konstrüksiyonu üzerinde fazla durulmam flt r. Bay nd rl k Bakanl fiartnamesine göre, bas nç s - n fland rmas na ve takviye durumuna bak lmaks

Detaylı

BEZMİÂLEM. Horlama ve Uyku. Apne Sendromu VAKIF ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ HASTANESİ. Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı.

BEZMİÂLEM. Horlama ve Uyku. Apne Sendromu VAKIF ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ HASTANESİ. Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı. Horlama ve Uyku Apne Sendromu BEZMİÂLEM VAKIF ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ HASTANESİ Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı Uyku Polikliniği rtibat : 0212 453 17 00 GH-02 V;01/2010 Horlama ve Uyku Apne Sendromu

Detaylı

PREMATÜRE BEBEKLERİN FİZYOLOJİSİ

PREMATÜRE BEBEKLERİN FİZYOLOJİSİ PREMATÜRE BEBEKLERİN FİZYOLOJİSİ TANIMLAR Preterm/Prematüre Bebek- 37 gestasyon haftasından önce doğan Gestasyon yaşına göre sınıflandırma Prematüre (erken doğan)

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. 35, 50 ve 100 gramlık alüminyum tüplerde, uygulayıcısı ve kullanma talimatı ile birlikte karton kutuda kullanıma sunulmaktadır.

KULLANMA TALİMATI. 35, 50 ve 100 gramlık alüminyum tüplerde, uygulayıcısı ve kullanma talimatı ile birlikte karton kutuda kullanıma sunulmaktadır. ESTRIOL Vajinal Krem, 1 mg Vajinal yolla veya haricen uygulanır. KULLANMA TALİMATI Etkin madde: 1 gramında 1 mg östriol bulunur. Yardımcı maddeler: Dekalinyum klorür, Parfüm yağı, Dokusat sodyum, Propilen

Detaylı

Akut Karın. Yrd. Doç. Dr. Ömer USLUKAYA Dicle Üniversitesi Genel Cerrahi Anabilim dalı

Akut Karın. Yrd. Doç. Dr. Ömer USLUKAYA Dicle Üniversitesi Genel Cerrahi Anabilim dalı Akut Karın Yrd. Doç. Dr. Ömer USLUKAYA Dicle Üniversitesi Genel Cerrahi Anabilim dalı 1 2 Akut karın tanımı Aniden meydana gelen ve bir haftadan kısa süreli ve daha önce tanı konmamış karın ağrısının inflamasyon,

Detaylı

Karın Ağrısına Yaklaşım. İnt. Dr. M. Akif CANSIZ Eylül 2012

Karın Ağrısına Yaklaşım. İnt. Dr. M. Akif CANSIZ Eylül 2012 Karın Ağrısına Yaklaşım İnt. Dr. M. Akif CANSIZ Eylül 2012 Karın Ağrısı Karın ağrısı; birinci basamak hekimler ve gastroenterologlar tarafından değerlendirilen semptomlar arasında en sık görülenidir. Karın

Detaylı

13.30-14.15 İltihabi barsak hastalıkları M. ÇAKIR

13.30-14.15 İltihabi barsak hastalıkları M. ÇAKIR GENEL CERRAHİ 1. GÜN 08.00-10.00 Pratik Uygulama Anamnez Alma Cerrahi Anamnez Y. TATKAN Karın travmaları A. TEKİN Karın travmaları A. TEKİN ileus Ş. TEKİN intern semineri intern semineri 2. GÜN 08.00-10.00

Detaylı

Çocuklarda Karın Ağrısı ve Akut Cerrahi Karın

Çocuklarda Karın Ağrısı ve Akut Cerrahi Karın Kitap Bölümü DERMAN Çocuklarda Karın Ağrısı ve Akut Cerrahi Karın Mithat Günaydın I-Tanım Karın ağrısı, intraperitoneal veya başka sistemleri ilgilendiren nedenlere bağlı olarak gelişen klinik bir belirtidir.

Detaylı

SB Sakarya E itim ve Araflt rma Hastanesi Asinetobakterli Hastalarda DAS Uygulamalar ve yilefltirme Çabalar

SB Sakarya E itim ve Araflt rma Hastanesi Asinetobakterli Hastalarda DAS Uygulamalar ve yilefltirme Çabalar SB Sakarya E itim ve Araflt rma Hastanesi Asinetobakterli Hastalarda DAS Uygulamalar ve yilefltirme Çabalar Hmfl. Özlem SANDIKCI SB Sakarya E itim ve Araflt rma Hastanesi, nfeksiyon Kontrol Hemfliresi,

Detaylı

Hasta Rehberi Say 14. NTRAÜTER N BÜYÜME GER L Orta kolayl kta okunabilir rehber

Hasta Rehberi Say 14. NTRAÜTER N BÜYÜME GER L Orta kolayl kta okunabilir rehber Hasta Rehberi Say 14 NTRAÜTER N BÜYÜME GER L Orta kolayl kta okunabilir rehber ntraüterin Büyüme Gerili i - Say 14 (A ustos 2006 da güncellenmifltir) Bu rehber Reading Üniversitesi, Sa l k Bilimleri Enstitüsü,

Detaylı

İntestinal Obstrüksiyonun Radyolojik Olarak Değerlendirilmesi. Dr. Ercan Kocakoç Bezmialem Vakıf Üniversitesi İstanbul

İntestinal Obstrüksiyonun Radyolojik Olarak Değerlendirilmesi. Dr. Ercan Kocakoç Bezmialem Vakıf Üniversitesi İstanbul İntestinal Obstrüksiyonun Radyolojik Olarak Değerlendirilmesi Dr. Ercan Kocakoç Bezmialem Vakıf Üniversitesi İstanbul Öğrenim hedefleri İntestinal obstrüksiyonunun radyolojik bulgularını öğrenmek İntestinal

Detaylı

Akut Batın 22.04.2015. 2.Aşağıdakilerden hangisi peritonu en az irrite eder? (Eylül-91)

Akut Batın 22.04.2015. 2.Aşağıdakilerden hangisi peritonu en az irrite eder? (Eylül-91) Akut Batın 1.Sekonder peritonit nedeni olmavan hastalık aşâğıdakilerden hangisidir? (Eylül- 87) A) Peptik ülser perforasyonu B) İnvajinasyon C) Nefrotik sendrom. D) Volvulus E) Appendiks perforasyonu 2

Detaylı

Kanserde Erken Tan. Prof.Dr. Adnan Ayd ner. Yard.Doç.Dr. Gülbeyaz Can

Kanserde Erken Tan. Prof.Dr. Adnan Ayd ner. Yard.Doç.Dr. Gülbeyaz Can Kanserde Erken Tan Prof.Dr. Adnan Ayd ner Yard.Doç.Dr. Gülbeyaz Can KANSERDE ERKEN TANI Ço u insan kanseri düflünmek bile istemez. Ancak unutmay n ki, kanser ne kadar erken saptan rsa onu yenme flans n

Detaylı

PERİTON RADYOLOJİSİ. Dr. Deniz Akata Hacettepe Radyoloji

PERİTON RADYOLOJİSİ. Dr. Deniz Akata Hacettepe Radyoloji PERİTON RADYOLOJİSİ Dr. Deniz Akata Hacettepe Radyoloji Öğrenme Hedefleri: Peritonun kesitsel anatomisi Peritonit fizyopatolojisi Peritonit çeşitleri ve bulguları Peritonu tutan neoplazmlar Ayırıcı tanıda

Detaylı

Çocukta Kusma ve İshal

Çocukta Kusma ve İshal Tanım Çocukta Kusma ve İshal Dr. Hasan Kaya Acil Tıp AD Akut gastroenterit 24 saat içinde 3 ten fazla ya da anne sütü ile beslenen bebeklerde her zamankinden daha sık ve daha sulu dışkılamadır. Yenidoğan

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. Hüseyin Katlandur

Yrd. Doç. Dr. Hüseyin Katlandur MEVLANA ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ 2015-2015 AKADEMİK YILI DÖNEM III IV. DERS KURULU GASTROİNTESTİNAL VE ENDOKRİN SİSTEM HASTALIKLARI 22 Aralık 2014 23 Ocak 2015 (5 hafta) Yönetim Dekan Dönem III Koordinatörü

Detaylı

KANAMALI HASTADA İLK YARDIM 1. KANAMALARIN SINIFLANDIRILMASI

KANAMALI HASTADA İLK YARDIM 1. KANAMALARIN SINIFLANDIRILMASI KANAMALI HASTADA İLK YARDIM 1. KANAMALARIN SINIFLANDIRILMASI 1.1. Kanama miktarına göre kanamaların değerlendirilmesi Kanamalar kanama miktarına ve tablonun ciddiyetine göre 4 sınıfta değerlendirirler:

Detaylı

ORHAN YILMAZ (*) B- 3095 SAYILI YASADA YAPILAN DE fi KL KLER:

ORHAN YILMAZ (*) B- 3095 SAYILI YASADA YAPILAN DE fi KL KLER: YASAL TEMERRÜT FA Z ORHAN YILMAZ (*) A- G R fi: Bilindi i üzere, gerek yasal kapital faizi ve gerekse yasal temerrüt faizi yönünden uygulanmas gereken hükümler, 19.12.1984 gün ve 18610 say l Resmi Gazete

Detaylı

SURGICAL DISORDERS AND INVASIVE PROCEDURES BLOCK SURGICAL DISORDERS in ADULTH - PROGRAM 1 (FIRST WEEK) MONDAY TUESDAY WEDNESDAY THURSDAY FRIDAY

SURGICAL DISORDERS AND INVASIVE PROCEDURES BLOCK SURGICAL DISORDERS in ADULTH - PROGRAM 1 (FIRST WEEK) MONDAY TUESDAY WEDNESDAY THURSDAY FRIDAY SURGICAL DISORDERS in ADULTH - PROGRAM 1 (FIRST WEEK) Introduction and orientation Akut apandisit Patoloji Onkoloji Radyasyon onkolojisi Diagnostic procedures Radyolojik görüntüleme, patoloji veya klinik

Detaylı

OTİZM NEDİR? becerilerinin oluşmasını etkileyen gelişim bozukluğudur.

OTİZM NEDİR? becerilerinin oluşmasını etkileyen gelişim bozukluğudur. OTİZM NEDİR? Otizm, sosyal ve iletişim Otizm, sosyal ve iletişim becerilerinin oluşmasını etkileyen gelişim bozukluğudur. GÖRÜLME SIKLIĞI Son verilere göre 110 çocuktan birini etkilediği kabul edilmektedir

Detaylı

HASTA TRANSFER PROSEDÜRÜ

HASTA TRANSFER PROSEDÜRÜ REVİZYON DURUMU Revizyon Tarihi Açıklama Revizyon No 08.11.2012 Acil Servis Hemşire İzlem Formu ifadesi kaldırıldı. 01 Yerine Acil Servis hasta Değerlendirme ve Gözlem Formu ndaki hemşire izlem notları

Detaylı

BATIN TRAVMALARI. Yrd. Doç. Dr. Murat YÜCEL Sakarya Ünv. Tıp Fakültesi Acil Tıp A.D.

BATIN TRAVMALARI. Yrd. Doç. Dr. Murat YÜCEL Sakarya Ünv. Tıp Fakültesi Acil Tıp A.D. BATIN TRAVMALARI Yrd. Doç. Dr. Murat YÜCEL Sakarya Ünv. Tıp Fakültesi Acil Tıp A.D. Giriş Patofizyoloji Klinik Tanı Acil servis yönetimi Algoritmalar Giriş Travma nedeni ile ölümlerin %15-20 nedenidir.

Detaylı

ÇALIŞAN SAĞLIĞI BİRİMİ İŞLEYİŞİ Hastanesi

ÇALIŞAN SAĞLIĞI BİRİMİ İŞLEYİŞİ Hastanesi KİHG/İŞL-005 19.08.2009 07.08.2012 2 1/8 GÜNCELLEME BİLGİLERİ Güncelleme Tarihi Güncelleme No Açıklama 11.11.2009 1 Belge içeriğinde ve belge numarasında değişiklik yapılması 07.08.2012 2 Komite, başlık,

Detaylı