Çocuk acil servisine başvuran zehirlenme vakalarının demografik özelliklerinin incelenmesi

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Çocuk acil servisine başvuran zehirlenme vakalarının demografik özelliklerinin incelenmesi"

Transkript

1 Araştırma: Çocuk acil servisine başvuran zehirlenme vakalarının demografik özelliklerinin incelenmesi Işıl Şenel Güzel, Ayşe Esin Kibar, Sadi Vidinlisan Ankara Dışkapı Çocuk Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Pediatri Kliniği, Ankara Amaç: Bu çalışmada çocukluk çağı zehirlenme vakaları incelenerek epidemiyolojik ve demografik özelliklerinin değerlendirilmesi amaçlandı. Yöntem: Ekim 2006-Ekim 2007 tarihleri arasında acil servise başvuran zehirlenme vakalarının dosyası retrospektif olarak değerlendirildi. Olgular yaş, cinsiyet, zehirlenme zamanı, zehirlenme etkenleri, ilaç alış nedenleri, geliş süreleri, alınma yolları, uygulanan tedavi yöntemleri, semptomlar, klinik bulgular, zehir danışma merkezinin aranma sıklığı ve tedaviye etkisi açısından incelendi. Bulgular: 1 yıllık süre içerisinde acil servise başvuran 434 zehirlenme olgusu, tüm başvuruların % 0,4 nü oluşturmaktaydı. Hastaların 224 ü (% 51,6) kız, 210 u (% 48,4) erkek olup ortalama yaşları 5,5±4,3 yıl idi. Zehirlenmelerin en sık (% 55,8) 1 5 yaş arası oluşmakta ve bu yaş grubunda erkek hastalar çoğunluktaydı. Hastaneye başvuruda geçen süre ortalama 1,5 saat, hastanede kalış süresi ortalama 8 saatti. Zehirlenmeler en fazla (% 75,8) gastrointestinal sistem yoluylaydı. İlaçlar en sık (% 43,3) zehirlenme nedeniydi. Bunlar içinde analjezikler (parasetamol) ve santral sinir sistemi (antipsikotikler-amitriptilin) ilaçları görülmekteydi. İlaçları sırası ile ilaçlar karbon monoksit (% 19,4), besinler (% 12,9), hidrokarbonlar (% 8,1) ve kostik maddeler (% 6,7) izlemekteydi. Zehirlenmelerin çoğu açıkta bırakılan maddeler (% 45,4) ve ev kazası (% 21,2) nedeniyle oluşmaktaydı. Vakaların % 84 üne destek tedavisi, % 36,4 üne mide lavajı ve aktif kömür ve % 4,4 üne antidot tedavisi uygulandı. Sonuç: Çocukluk çağı zehirlenmelerinde ilaçlar önemli yer tutmaktadır. Ailelerin bilgilendirilmesi ve koruyucu önlemlerin alınmasının etkili olacağını düşünüyoruz. Anahtar kelimeler: Zehirlenme, çocukluk çağı, epidemiyoloji Evaluation of demographic characteristics in intoxication cases who admitted to emergency room in pediatric unit Objective: The aim of this study was to evaluate the epidemiological and demographic characteristics in childhood poisoning cases. Methods: Cases of poisoning who applied to the emergency department between October 2006 and October 2007 were evaluated retrospectively. Cases were analyzed for age, sex, time of poisoning, ingested agents, the causes of drug purchases, and arrival times, reasons for buying drugs, treatment methods, symptoms, clinical signs, the frequency of poison call center and effect of treatment. Results: There were 434 intoxication cases which consisted 0.4% of all cases who applied to emergency department during oneyear-period. 224 (51.6%) were girls, 210 (48.4%) were boys and mean age was 5.46±4.27 years (12 day-17 year). The highest proportion poisoning was in the 0-5 years of age group (55.8%) and in this age group were more male patients. The average time to apply to the hospital 1.5 hours, length of hospital stays an average of 8 hours. Gastrointestinal tract (75.8%) was causes of intoxication. Drugs (43.3%) were the most commonly ingested agents. In these drugs were seen analgesics (paracetamol) and central nervous system drugs (antipsychoticsamitriptilin). Drugs followed by carbon monoxide (19.4%), foods (12.9%), hydrocarbons (8.1%) and corrosive agent (6.7%). The most poisoning was composed due to exposed materials (45.4%) and home accidents (21.2%). Cases of 84% supportive therapy, 36.4% gastric lavage and activated carbon, and 4.4% antidote therapy were applied. Conclusion: Drugs have an important role in childhood poisoning. We think that effective methods are informing families and prevention of poisoning. Key words: Poisoning, childhood, epidemiology : Gönderim Tarihi: Kabul Tarihi: Yazışma adresi: Dr.A.Esin Kibar, Dumlupınar Cad. Geçim Sok. Gökşin Apt. 16/9 Cebeci-Ankara E-posta: Çocukluk çağı zehirlenmeleri hem gelişmiş hem de gelişmekte olan ülkelerde sık görülen, mortalite ve morbidite açısından acil yaklaşım gerektiren, önlenmesi mümkün olan bir sağlık sorunudur (1,2). 101

2 Çocukluk yaş grubunda daha ölümcül seyretmektedir. Ülkemizde çocukluk çağındaki zehirlenmeler trafik kazası, düşme ve yanıklardan sonra 4. sıklıkta görülen kaza çeşididir ve Türkiye de tahmini /yıllık zehirlenme olmaktadır (2,3). Amerika Birleşik Devletleri nde (ABD) yıllarında 1-18 yaş travmaya bağlı ölüm nedenleri sıralamasında 9.sırada yer almaktadır (4). Çalışmalarda zehirlenmelerden ölüm oranının % 0-4,5 arasında değiştiği görülmektedir (5,6). ABD de American Toxic Exposure Surveillance System in 1998 yılı verilerine göre, ABD de yılda tahmini 2,2 milyon kişinin zehirlendiği ve 1,5 milyon zehirlenme olgusunun çocuk olduğu belirtilmektedir (4). Yaşa göre zehirlenme nedeni ve cinsiyet dağılımı arasında farklılık olduğu gözlenmektedir. İlk beş yaş grubunda görülen zehirlenmeler erkek çocuklarda daha sık oluşmaktadır ve genellikle tek bir madde alımı söz konusudur. Ergenlik döneminde görülen zehirlenmeler ise kızlarda daha sıktır ve genellikle birden fazla maddenin alınması ile meydana gelir (7-9). Zehirlenmelerin % i kaza, % si ise intihar ile oluşmaktadır (10). Zehirlenmelerle ilgili klinik ve epidemiyolojik özelliklerin belirlenmesi, uygun klinik yaklaşım ve korunmada alınabilecek önlemlerin belirlenmesinde yol gösterici olacaktır. Bu nedenle çalışmamızda, hastanemiz acil servisine getirilen 0-19 yaş grubu zehirlenme vakalarının epidemiyolojik ve klinik özelliklerinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Yöntem Bu çalışmada hastanemiz acil servisine Ekim Ekim 2007 tarihleri arasısında başvuran 434 hastanın dosyası geriye dönük incelendi. Hastalar yaş, cins, bağlı oldukları sağlık kurumları, zehirlenme zamanı, zehirlenme etkenleri, ilaç alış nedenleri, intihar vakaları (yaş, cinsiyet, klinik seyir), hastaneye geliş süreleri, alınma yolları, başvuru sırasında gözlenen semptomlar, mevsimsel dağılım, uygulanan tedavi yöntemleri, klinik sonuçlar (taburcu olan, gözlemde kalan hasta sayısı ve süresi, yatan hasta sayısı, yoğun bakım ihtiyacı, ölüm vakaları), kalış süresi, zehir danışma merkezinin aranma sıklığı ve tedaviye etkisi açısından değerlendirildi. Zehirlenme Şiddeti Skorlaması: 0: Hiçbir belirti yok, 1: Hafif geçici, kendiliğinden geçici belirtiler var, 2: Uzamış belirti ve bulgular var, 3: Yaşamı tehdit eden bulgu ve belirtiler var olacak şekilde puanlama yapıldı. Verilerin analizi SPSS 11.0 paket programında yapıldı. Sürekli ölçümlü değişkenlerin dağılımının normal dağılıma uygun olup olmadığı Shapiro Wilk testi ile araştırıldı. Tanımlayıcı istatistikler nümerik değişkenler için ortalama ve standart sapma veya ortanca (minimum-maksimum), nominal değişkenler içinse gözlem sayısı (%) olarak gösterildi. Bağımsız gruplar arasında ölçümle elde edilen özellikler yönünden istatistiksel olarak anlamlı farkın olup olmadığı bağımsız grup sayısı iki olduğunda Mann Whitney U testi ile bağımsız grup sayısının ikiden fazla olduğu durumlarda ise Kruskal Wallis testiyle incelendi. Kategorik karşılaştırmalar için Ki-Kare veya Fisher in Kesin testi kullanıldı. p<0.05 için sonuçlar istatistiksel olarak anlamlı kabul edildi. Bulgular Çalışmanın yapıldığı 1 yıllık dönemde acil servise getirilen hastaların % 0,4 ü zehirlenme tanısı almıştır. Yaşları 12 gün - 17yaş arasında (ortalama 5,5±4,3 yıl) değişen hastaların 224 dü kız (% 51,6), 210 u erkek (% 48,4) ve kız/erkek oranı 1,06 idi. Zehirlenmelerin 329 i (% 75,8) gastrointestinal, 90 u (% 20,7) solunum, 4 ü (% 1,4) deri ve mukoza yoluylaydı. Tablo 1 de zehirlenme etkenleri ve yaş gruplarına göre dağılım sunulmuştur. Hastaların çoğunu 1-5 yaş grubunun (% 55,8) oluşturduğu ve bu yaş grubunda ise erkek hastaların oranının ön plana çıktığı (Şekil 1) ve zehirlenme etkenleri içinde en sık ilaçların (% 43,3) yer aldığı belirlendi. İlaçlar arasında ilk sırada analjezikler % 31,4 (n=59), ikinci sırada antidepresanlar % 12,2 (n=23) yer almaktaydı. Bunu sırayla, kardiovasküler sistem ilaçlarıyla % 11,7 (n= 22), merkezi sinir sistemi ilaçlarıyla % 8,5 (n=16), antibiyotiklerle % 8,5 (n=16), vitamin ve minerallerle % 7,4 (n=14), hormonlarla % 5,9 (n=11), gastrointestinal sistem ilaçlarıyla % 5,9 (n=11), kas gevşeticilerle % 5,3 (n=10), antihistaminiklerle % 4,8 (n=9), antipsikotiklerle % 3,7 (n=7), solunum sistemi ilaçlarıyla % 2,1 (n=4), antikoagülanlarla % 1,6 (n=3), antineoplastiklerle % 1,1 (n=2) diğer ilaçlarla % 8 (n=15) zehirlenmeler takip etmekteydi. 102

3 Analjeziklerden en fazla (% 52) parasetamol, antidepresanlardan ise en sık (% 47) amitiptilin (Laroxil) ile zehirlenmeler gelmekteydi. Mantarla zehirlenen 13 vakanın 7 si (% 53,8) kültür mantarları ile 6 sı (% 46,2) bahçeden toplanan mantarlarlaydı. Kostik maddeler ile zehirlenen olguların 15 i (% 51,7) çamaşır suyu ile 6 sı (% 20,7) yağ çözücülerle, 6 sı (% 20,7) deterjanlarlaydı. Vakaların zehirlenme nedenleri 197 si (% 45,4) açıkta bırakılan maddelerle, 92 si (% 21,2) ev kazası nedeniyle, 68 i (% 15,7) besinle, 38 i (% 8,8) intihar amacıyla, 19 u (% 4,4) yanılışlıkla (su sanıp içerek), 1 i (% 0,2) kasıt nedeniyle, 19 u (% 4,4) diğer nedenlerle oluşmaktaydı. Maddeyi alış nedenleri ile cinsiyet arasındaki ilişki karşılaştırıldığında intihar amaçlı zehirlenmelerde kız olguların sayısı (% 92,1) istatistiksel olarak anlamlı ölçüde yüksek bulundu (p<0.001). Vakaların zehirlenme sonrası ortalama hastaneye başvuru süresi 1,5 saatti (10 dk-4 gün). Gözlemde kalan hastaların hastaneye başvuru süresi ortalama 3,6±4,8, yatırılan hastaların 3,9±12,3, ayaktan tetkik ve tedavi edilenlerin ise 1,0±0,9 saat olarak tespit edildi. Hastaneye başvuruda geçen süre ile klinik seyir karşılaştırıldığında, gözlemde kalan ile ayaktan tetkik ve tedavi edilenlerin yatırılanlara göre daha erken sürede hastaneye başvurdukları bulundu (p <0.001). Zehirlenme vakalarının çoğunluğunu asemptomatik % 47,5 (n=206) vakalar oluşturmaktaydı. Olgularda görülen en sık semptomlar sırası ile bulantı kusma % 30,6 (n=133), bilinç bulanıklığı 3,3 (n=15), karın ağrısı % 2 (n=9), baş dönmesi % 1,6 (n=7), baş ağrısı % 1,4 (n=6), morarma % 1,4 (n=6),öksürük % 1 (n=4), tükrük artışı % 0,7 (n=3), bilinç kaybı % 0,7 (n=3), konvülzyon % 0,5 (n=2), ishal % 0,5 (n=2) ve diğer semptomlardı % 9,8 (n=38). Vakaların 158 ine (% 36,4) mide lavajı ve aktif kömür, 85 ine (% 19,6) % 100 oksijen tedavisi, 366 ine (% 84,0) destek tedavisi, 9 una (% 4,4) antidot tedavisi uygulandı. Vakaların 337 sı (% 77,6) acil gözlemde, 61 i (% 14,1) yatırılarak, 24 ü (% 5,5) ayaktan tetkik ve tedavileri uygulandı. Sadece 1 olguda yoğun bakıma ihtiyaç duyuldu. 9 hasta yakını tedaviyi kabul etmedi, 2 olgu yoğun bakımımızda yer olmaması nedeni ile sevk edildi. Ölüm vakası saptanmadı. Kostik maddelerden, yağ çözücü ile zehirlenen olguların tümüne endoskopi yapıldı, 4 olguya özofagus dilatasyonu uygulandığı, bu olguların 1 inde pylorik bölgede perforasyon nedeni ile opere olduğu ve hastaya özofagus striktürü nedeni ile 6 kez dilatasyon uygulandığı tespit edildi. Tablo 1. Zehirlenme etkenlerinin yaş gruplarına göre dağılımı 0 Yaş 1-5 Yaş 6-10 Yaş >10 Yaş Toplam n % n % n % n % n % İlaçlar 10 5, ,2 10 5, , ,3 CO 9 10, , , , ,4 Besinler 2 3,6 9 16, , , ,9 Mantar 0 0,0 6 46,2 3 23,1 4 30,8 13 3,0 Kostik maddeler 5 17, ,3 1 3,4 0 0,0 29 6,7 Hidrokarbonlar 6 17, ,9 0 0,0 0 0,0 35 8,1 İnsektisitler 0 0,0 7 58,3 3 25,0 2 16,7 12 2,8 Diğer 4 23,5 9 52,9 3 17,6 1 5,9 17 3,8 Toplam 36 8, , , , ,0 Şekil 1. Olguların yaş ve cinsiyete gruplarına göre dağılımı Zehirlenme vakalarının 217 (% 50,1) sinin zehir şiddet skoru (ZŞS) 0, 161 inin (% 37,2) ZŞS u 1, 53 ünün (% 12,2) ZŞS u 2, 2 sinin (% 0,5) ZŞS u 3 saptandı. Tablo 2 de zehirlenme şiddet skoruna göre hastaların hastanemize başvuru süresi sunulmuştur. Zehir şiddet skoru yüksek olan hastaların istatistiksel olarak anlamlı ölçüde geç başvurdukları bulundu (p<0.001). İlaçlar, kostik maddeler, hidrokarbonlarla zehirlenenlerde zehir şiddet skoru ortalama 0 dı. CO, besinler ve insektisitlerle zehirlenme şiddet skoru ortalama 1 di. Mantarlarla zehirlenme şiddet skoru ise ortalama 2 idi. CO ve mantar zehirlenmesi ile başvuranların zehir şiddet skoru, diğer zehirlenme etkenlerine göre istatistiksel olarak anlamlı ölçüde yüksek bulundu (p<0.001). 103

4 Hastanede kalış süresi minimum 30 dk, maksimum 13 gün, ortalama 8 saat bulundu. Zehirlenme etkenleri ve hastanede ortalama kalış süresi değerlendirildiğinde; mantar (26 saat), kostik maddeler (24 saat) ve ilaçlarla zehirlenmelerde (20 saat), besinler (5 saat), hidrokarbonlar (8 saat), CO, insektisitler (4 saat) ve diğer zehirlenme nedenlerine göre daha fazla bulundu (p<0.001). Zehirlenme vakalarının % 9,1 ine (n=39) ilk müdahale aile tarafından yapılmıştır. Hastanemize başvuran zehirlenme vakalarının % 82,1 i gözlemde, % 12,9 u serviste, % 0,3 ü yoğun bakımda, % 2,2 si ayaktan tetkik ve tedavi ile izlenmiş, % 2,0 si tedaviyi kabul etmemiş, % 0,6 sı sevk edilmiştir. Yatarak tedavi olan hastaların çoğunluğunu mantarlar, kostik maddeler ve ilaçlar oluşturmaktaydı. Hastaların % 59,4 ünde (n=258) Zehir Danışma Merkezi (ZDM) aranmıştır. Buna göre uygulanan tedavi türleri Tablo 3 de gösterilmiştir. ZDM aranan olgularda mide lavajı ve aktif kömür uygulaması istatistiksel olarak anlamlı ölçüde yüksek bulunmuştur (p<0.001). Tablo 4 de ZDM aranması ve klinik seyir arasındaki ilişki sunulmuştur. Hastanede kalış süresi ortalama 20 saat (2-192 saat) olmakla birlikte, bu süre aranan hastalarda aranmayanlara göre istatistiksel olarak anlamlı ölçüde düşük saptanmıştır (p<0.001). Tablo 2. Zehirlenme şiddet skoruna göre olguların kuruma başvuru süresi yönünden dağılımı Kuruma başvuru süresi (saat) Skor 0 Skor 1 Skor 2-3 p 1,9±1,9 (0,17-10) *Skor 0 grubuna göre (P<0,01) 3,8±4,4* (0,25-24) 8,6±14,8* (0,25-96) Tablo 3. Zehir danışma merkezinin aranıp aranmamasına göre uygulanan tedavi türlerinin dağılımı Tedavi Türü Zehir danışma aranmadı Zehir danışma arandı p (n=153) (n=257) Mide lavajı 1 (% 0,7) 1 (%0,4) 1 Mide lavajı + Kömür <0,01 7 (% 4,6) 151 (%58,8) <0,001 Oksijen tedavi 72 (% 47,1) 13 (%5,1) <0,001 Destek tedavisi 123 (%80,4) 30 (% 19,6) <0,001 Antidot uygulaması 2 (% 1,3) 17 (% 6,6) 0,013 Tablo 4. Zehir danışma merkezinin aranıp aranmamasına göre klinik seyrin dağılımı Zehir danışma Zehir danışma Klinik Seyir aranmadı (n=176) arandı (n=258) P Gözlemde kaldı 146 (% 83) 191 (% 74) 0,028 Yatırıldı 4 (% 2,3) 57 (% 22,1) <0,001 Yoğun bakıma - 1 (% 0,4) 0,408 alındı Poliklinik kontrol 24 (% 13,6) - <0,001 Aile tedaviyi 2 (% 1,1) 7 (% 2,7) 0,258 kabul etmedi Sevk edildi - 2 (% 0,8) 0,242 Mevsimlere göre zehirlenmeler en sık ilkbaharda (% 29,5) görülmekteydi. Bunu sıra ile kış (% 25,1), yaz (% 25,1 ) ve sonbahar (% 20,3) mevsimleri takip etmekteydi. Karbonmonoksitlerle zehirlenmelerde kış aylarında, hidrokarbonlarda yaz ve sonbahar mevsimlerinde arttığı saptanmıştır. Tartışma ve sonuç Çalışmamızda acil servisimize getirilen hastaların % 0,4 nü zehirlenme vakaları oluşturmaktaydı. Ülkemizde yapılan diğer çalışmalarda; İstanbul da % 0,21-% 1,54, Ankara da % 0,36, Denizli de % 1,5, Eskişehir de % 1,8, İzmir de % 2,7, Konya da % 0,54 ve Şanlıurfa da % 1,1 olarak bildirilmiştir (9-12, 13-15). Çalışmamızda bu oranın düşüklüğü, zehirlenmelerin azlığından çok ülkemizde enfeksiyon hastalıklarına bağlı acillerin fazla olması etkili olabilir. Ayrıca bir kısım zehirlenme vakalarının hastanelere getirilmeden birinci ve ikinci basamak sağlık birimlerinde izlenmeleri ve tedavi olmalarının yanı sıra, ailelerin eğitimi ve yerinde müdahalede bulunmalarıyla da açıklanabilir. Çalışmamızda hastaların yaş ortalaması 5,5±4,2 yıl olup en fazla zehirlenme vakalarını 1-5 yaş grubu çocuklar oluşturmaktaydı. Literatürde de benzer yayınlarda bu yaş grubu zehirlenme oranlarını; Biçer ve arkadaşları (10) % 65 Çam ve arkadaşları (11) % 63,5, olarak bildirmiştir. Bunun nedeni <5 yaş grubu çocukların hareketli, meraklı, karıştırıcı ve her yeni maddeyi ağzına götürerek tanıma eğilimlerinde olmaları oluşturmaktadır (2,16). Bununla birlikte ailelerin eğitimsiz ve bilinçsiz olmaları veya değişik nedenlerle etkilenmiş ruhsal durumları nedeniyle dikkatsiz davranmaları zehirlenmeleri arttıran diğer bir faktör olarak düşünülebilir. 104

5 Çalışmamızda kız/erkek oranı birbirine yakın gözlendi (1,06/1). Bu orana benzer şekilde; Çam ve arkadaşları 1/1.27, Biçer ve arkadaşları 1/1.08, Akçay ve arkadaşları 1/1,12 olarak rapor etmişlerdir (10,11,14). Çalışmamızda 5 yaş ve altı vakalarda erkek hastaların, 6 yaş ve üzerinde ise kız hastaların baskın olduğu tespit edildi. Bu bulgularımız literatürdeki benzer çalışmalarla uyumluydu (17,18). İlk beş yaş grubunda görülen zehirlenmelerde genellikle tek bir madde alımı, ergenlik döneminde görülen zehirlenmeler ise birden fazla maddenin alınması ile meydana gelir (7,8). İlk yaşta anne ve babanın verdiği ilaçlar, 2-3 yaşlarında ev temizleme maddeleri, 3-5 yaşlarında ise dolapta saklanan ilaçlarla zehirlenmeler sıktır. Okul çocukluğu ve ergenlik dönemlerinde ise intihar amaçlı ilaç zehirlenmeleri daha çok görülür (9,10,14,19). Çalışmamızda hastaların% 8,8 ni intihar girişimi nedeni ile zehirlenen hastalar oluşturuyordu ve hepsi ilaç alımına bağlıydı. Hastalarımızda en sık rastlanan belirtiler bulantı kusma, bilinç bulanıklığı, karın ağrısı ve baş dönmesiydi. Benzer bulgular Öntürk ve ark (15) çalışmasında da rapor edilmiştir. Bu nedenle özellikle ani başlayan semptomları gösteren klinik tablolarda, öyküde herhangi bir toksik maddeyle temastan söz edilmese bile mutlaka zehirlenme düşünülmelidir. Ülkemizde batı ve güney bölgeleri doğu ve kuzey bölgelere göre hastaneye daha erken ve henüz belirtiler ortaya çıkmadan başvurdukları gözlenmiştir (20). Çalışmamızda etkene maruz kalma sonrası hastaneye başvuru arasında geçen süre ortalama 1,5 saat (10dk-4 gün) saptandı. İstanbul da Biçer ve arkadaşlarının (10) 2007 de yapılan bir çalışmasında olguların çoğu 1-5 yaş arasında (% 65), en çok zehirlenme etkeni ilaçlar (% 55,5), ilaçlar arasında en çok görülenler analjezikler (% 27,2) ve antidepresanlar (% 16,3) olduğu tespit edilmiştir. Literatürdeki bir çok çalışmada benzer şekilde, en sık zehirlenmeye yol açan etken olarak ilaçlar tespit edilmiştir (4,5,9,21,22). Çalışmamızda da en sık zehirlenme etkeni ilaçlardı. Bunu 2. sırada CO, 3. sırada besinler, 4. sırada hidrokarbonlar ve kostik maddeler takip etmekteydi. CO ve mantar zehirlenmesi ile başvuranların zehir şiddet skoru, diğer zehirlenme etkenlerine göre istatistiksel olarak anlamlı ölçüde yüksek bulundu (p<0.001). İhtiyaçtan fazla ve reçetesiz ilaç alımı, evlerde bu ilaçların kolay ulaşılabilecek yerlerde ve buzdolabında yiyeceklerin yanında depolanması ve çoğu ilaç muhafazalarının çocuk kilidi mekanizmalarının olmaması ilaç zehirlenmelerini ön plana taşımıştır. Ayrıca bölgemizde yaşayan ailelerin sosyoekonomik seviyesi düşük olması ve kışın soba ile ısınmaları ve uygunsuz şartlarda yaşamaları CO zehirlenmelerini ikinci sıklıkta yer almasına sebep olmaktadır. Çalışmamızda zehirlenmeye neden olan ilaçlar arasında ilk sırada analjeziklerle ve antipiretikler (% 31,4) yer almaktaydı, bunu sırayla antidepresanlarla (% 12,2), kardiovasküler sistem ilaçlarıyla (% 11,7), MSS ilaçlarıyla (% 8,5), antibiyotiklerle (%8,5) zehirlenmeler takip etmekteydi. Literatürde de benzer çalışmalar bildirilmiştir (10,11,23). Buna karşın Çam ve arkadaşlarının (11) çalışmalarında ilaçlarda ilk sırada merkezi sinir sistemine etkili ilaçlar (% 44,6) oluşturmaktaydı. Çalışmamızda analjeziklerden en fazla parasetamol, antidepresanlardan da en sık amitiptilin gelmekteydi. Zehirlenme etkenleri değerlendirildiğinde; parasetamol zehirlenmelerinin, salisilat zehirlenmelerinin yerini aldığı ve trisiklik antidepresan ve koroziv maddeler alımına bağlı zehirlenmelerin ise son yıllarda çarpıcı ölçüde arttığı gözlenmektedir (14,20). Bu değişiklik ateş düşürücü ilaç olarak parasetamolün sık tercih edilmesi, antidepresan ilaçların, özellikle amitiriptilinin sık reçetelenmesi ve reçetesiz alınabilmesi, ucuz olmaları ve çok yaygın kullanılmasına bağlı olabilir. Teknolojideki ilerlemeler sonucu kimyasal maddelerin kullanımın yaygınlaşması ve bu maddelerin kendi kaplarında saklanmaması nedeni ile zehirlenme olgularının sayısı gün geçtikçe artmaktadır. Nitekim Akçay ve ark. (14) Denizlide yaptıkları çalışmada zehirlenmelerin en sık nedeninin koroziv maddeler (% 70,6) olduğu kaydedilmiştir. Çalışmamızda kostik maddeler ile zehirlenmeler 5. sırada yer alması ile birlikte bu olguların % 51,7 sini çamaşır suyu, % 20,7 sini yağ çözücüler, % 20,7 sini deterjanlar oluşturmaktaydı. Özellikle yağ çözücüler ile zehirlenen hastaların 4 ünde özofagus striktürü gelişti ve 1 vaka da pylor perforasyonu nedeni ile opere edildi. Biçer ve ark. (10) tarafından zehirlenme olgularının büyük kısmının (% 82) takip ve tedavisinin acil serviste tamamlandığı bildirilmiştir. Çalışmamızda ise hastaların % 77,6 acil gözlemde, % 14,1 yatırılarak ve % 5,5 ayaktan tetkik ve tedavileri 105

6 uygulanmıştır tarihleri arasında Hacettepe Hastanesinin yürüttüğü çalışmada zehirlenme olgularının ortalama hastanede yatış süresi 3,2 gün, en uzun yatış süresi 25 gün olarak rapor edilmiştir (9). Bu süreler gözlemde kalan hastalarımızda ortalama 6 saat (2-48saat), yatan hastalarımızda ise ortalama 48 saat ( saat) saptandı. Çalışmamızda hastaların yatış süresindeki düşüklük, vakaların hastaneye semptomlar çıkmadan, erken başvurmalarına böylelikle de hızlı ve etkin bir şekilde absorbsiyon önleyici yaklaşımların uygulanmasına bağlanabilir. Çalışmamızda vakaların % 59,4 ünde Zehir Danışma Merkezi (ZDM) aranmış, böylelikle merkezimizde gereksiz mide lavajı ve aktif kömür uygulamasının önüne geçilmiştir. Bu aranan vakalarda hastanede kalış süresi anlamlı ölçüde düşük bulunmuştur. Bu durum bize ZDM nin hekimlere yol gösterici olması, hastanelerde gereksiz yatak işgali ve iş kaybını önlenmesine katkıda bulunduğunu göstermektedir. Eskişehir'de Akbay ve arkadaşlarının (15) çalışmasında yaz ve sonbahar aylarında kostik/koroziv maddeler, ilkbaharda insektisit ve pestisitler, kış aylarında ise CO almaktaydı. Literatürde yapılan çalışmalarda zehirlenmelerin en sık ilkbahar ve yaz aylarında görüldüğü kaydedilmiştir (23-25). Çalışmamızda ilk sırayı ilkbahar ayları almaktaydı. Bölgemizde yaşayan halkın sosyoekonomik seviyesi düşük olması ve kışın odun soba kullanmalarına ve sıcak havalarda besinleri saklama koşullana dikkat etmemelerine; ilkbahar, yaz ve sonbahar aylarında boya ve badana yaparken kullanılan tiner ve benzeri maddeleri açıkta bırakmalarına, bu dönemde havaların ısınması ile birlikte ev dışında daha özgür dolaşabilmelerine bağlı olabilir. Sonuç Çocukluk çağı zehirlenmelerinde ilaçlar önemli yer tutmaktadır. Ailelerin bilgilendirilmesi ve koruyucu önlemlerin alınması; çocukluk çağı zehirlenmelerinin önlenmesine, mortalite ve morbiditesinin azaltılmasına önemli katkıda bulunabilir. Ayrıca zehir danışma merkezlerinin yaygınlaşması hekimlerimize zehirlenme takip ve tedavide yol gösterici olacaktır. Çalışmamızın, bölgemizde görülen çocukluk çağı zehirlenme olgularının epidemiyolojik özelliklerini yansıtması nedeniyle, alınması gereken önlemlere yol göstereceğini ve önemli bir sorun olan çocukluk çağı zehirlenmelerinin azalmasına katkıda bulunacağını ummaktayız. Kaynaklar 1. Arısoy N, Aji OY. Zehirlenmeler. İçinde: Onat T (ed). Çocuk sağlığı ve hastalıkları Cilt 2. İstanbul: Eksen Yayınları, p Erkal S, Şafak Ş. An evaluation of the poisoning accidents encountered in children aged 0-6 years in Kırıkkale. Turk J Pediatr 2006;48: Oto GN, İkincioğulları D, Harmancı N. Ulusal Zehir Merkezine yapılan çocukluk çağı vaka başvurularının 5 yıllık retrospektif değerlendirilmesi. J Pediatr 2006;2: Litovitz TL, Klein-Schwartz W, Caravati EM, Youniss J, Crounch B, Lee S. Annual report of the American Association of Poison Control Centers Toxic Surveillance System. Am J Emerg Med 1999;17: Riordan M, Rylance G, Berry K. Poisoning in children and general management. Arch Dis Child 2002;87: Osterhoudt KC, Shannon M, Henretig FM. Toxicologic emergencies. Textbook of pediatric emergency medicine. Fourth Ed edited by GR. Fleisher and S. Ludwing. Philadelphia: Lippincott Williams-Wilkins p Dart RC, Rumack BH Hay WW, Levin MJ, Sondheimer JM, Deterding RR (eds). Current pediatric diagnosis and treatment. Poisoning. 18th ed. NY: Mc Graw-Hill p Uzel N. Neyzi O, Ertuğrul T (eds). Zehirlenmeler. Pediatri; 3. Baskı. Cilt 2, İstanbul: Nobel Tıp Kitabevleri. 2002; Andıran N, Sarıkayalar F. Hacettepe Üniversitesi İhsan Doğramacı Çocuk Hastanesinde son 6 yılda izlenen akut zehirlenme vakaları. Katkı Pediatri Dergisi 2001;22: Biçer S, Sezer S, Çetindağ F, Kesikminare M, Tombulca N, Aydoğan G ve ark. Acil çocuk kliniğine 2005 yılı akut zehirlenme olgularının değerlendirilmesi. Marmara Medical J 2007;20: Çam H, Kıray E, Taştan Y, Çerçi Özkan H. İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı Acil servisinde izlenen zehirlenme olguları. Türk Pediatri Arşivi 2003;38: Anarat A, Altıntaş G, Galı E, Aksaray N. Çukurova bölgesindeki çocukluk zehirlenmelerinin değerlendirilmesi. Çukurova Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi 1988;13: Kösecik M, Arslan SO, Çelik İL, Soran M, Tatlı MM, Koç A. Şanlıurfa da çocukluk çağı zehirlenmeleri. Çocuk Sağ Hast Derg 2001;44: Akçay A, Gürses D, Özdemir A, Kılıç İ, Ergin H. Denizli ilindeki çocukluk çağı zehirlenmeleri. Adnan Menderes Üniversitesi Tıp Fakültesi Derg 2005;6: Akbay ÖY, Uçar B. Eskişehir bölgesinde çocukluk çağı zehirlenmelerinin retrospektif değerlendirilmesi. Çocuk Sağ Hast Derg 2003;46: Biçer S, Şengül A. Pediatrik yaş grubu zehirlenmelerinin tanı, tedavi ve takibinde çocuk acil servisinin etkinliği 2003 yılı vakalarının değerlendirilmesi. Toksikoloji Derg 2005;3:

7 17. Hallaç İK, Poyrazoğlu MK, Aydın K, Kurtoğlu S, Üstünbaş HB. Çocukluk çağı zehirlenmeleri: Son 10 yılın değerlendirilmesi. İstanbul Çocuk Klin Derg 1996;31: Ağın H, Çalkavur Ş, Olukman Ö, Ural R, Bak M. Çocukluk çağında zehirlenmelerin son 2 yıldaki olguların değerlendirilmesi. J Pediatr 2002;11: Genç G, Saraç A, Ertan Ü. Çocuk hastanesine başvuran zehirlenme olgularının değerlendirilmesi. Nobel Med 2007;3: Aji DY, İlter Ö. Türkiye'de çocuk zehirlenmeleri. Türk Pediatri Arşivi 1998;33: Gürsel T, Bircan Z, Ezer Ü. Çocukluk çağı zehirlenmeleri. Gazi Üniversitesi Tıp Fak Derg 1989;5: Yavuz H, Koç H, Çalışkan B, Erkul İ, Bozkır A. Konya da görülen çocukluk zehirlenmelerinin incelenmesi. Selçuk Üniversitesi Tıp Fak Derg 1988;13: Kahveci M, Çeltik C, Karasalihoğlu S, Acunaş B. Bir üniversite acil servisine başvuran çocukluk çağı zehirlenmelerinin değerlendirilmesi. Sürekli Tıp Eğitimi Derg 2004;13: Arslan M, Akçan R, Hilal A, Batuk H, Cekin N. Suicide among children and adolescents. Child Psychiatry Hum Dev. 2007;38: Ozanne-Smith J, Day L, Parsons B, Tibballs J, Dobbin M. Childhood poisoning: access and prevention. J Paediatr Child Health. 2001;37:

Çocukluk çağı zehirlenme olgularının demografik özelliklerinin değerlendirilmesi

Çocukluk çağı zehirlenme olgularının demografik özelliklerinin değerlendirilmesi İzmir Dr. Behçet Uz Çocuk Hast. Dergisi 14; 4(1):25- doi:.5222/buchd.14.25 Klinik Araştırma Çocukluk çağı zehirlenme olgularının demografik özelliklerinin değerlendirilmesi Evaluation of demographic characteristics

Detaylı

Sakarya bölgesinde çocukluk çağı zehirlenmelerinin geriye dönük değerlendirilmesi

Sakarya bölgesinde çocukluk çağı zehirlenmelerinin geriye dönük değerlendirilmesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Dergisi 2006; 49: 301-306 Orijinal Makale Sakarya bölgesinde çocukluk çağı zehirlenmelerinin geriye dönük değerlendirilmesi Erdoğan Soyucen 1, Yasemin Aktan 2, Aykut Saral

Detaylı

[Evaluation of preschool period toxicity cases] Okul öncesi dönem zehirlenme olgularının değerlendirilmesi

[Evaluation of preschool period toxicity cases] Okul öncesi dönem zehirlenme olgularının değerlendirilmesi Journal of Forensic Medicine, 2003; 17(2): 22-7. Adli Tıp Dergisi, 2003; 17(2): 22-7. Original Article / Orijinal Makale [Evaluation of preschool period toxicity cases] Okul öncesi dönem zehirlenme olgularının

Detaylı

Çocuk Acil Servisine Başvuran Zehirlenme Vakalarının Değerlendirilmesi

Çocuk Acil Servisine Başvuran Zehirlenme Vakalarının Değerlendirilmesi Kocatepe Tıp Dergisi Kocatepe Medical Journal 14: 11-16/Ocak 2013 ÖZGÜN ARAŞTIRMA Çocuk Acil Servisine Başvuran Zehirlenme Vakalarının Değerlendirilmesi Evaluation of Patients with Intoxication Admitted

Detaylı

Cukurova Medical Journal

Cukurova Medical Journal Cukurova Medical Journal Araştırma Makalesi / Research Article 2008 2012 Yılları Arasında Adli Toksikoloji Laboratuvarına Gelen Olguların Değerlendirilmesi Evaluation of Cases Consulted to Forensic Toxicology

Detaylı

Marmara Medical Journal 2007;20(1);12-20

Marmara Medical Journal 2007;20(1);12-20 ARAŞTIRMA YAZISI ÇOCUK ACİL KLİNİĞİ 2005 YILI AKUT ZEHİRLENME OLGULARININ DEĞERLENDİRİLMESİ Suat Biçer, Sadettin Sezer, Ferhan Çetindağ, Mehmet Kesikminare, Neslihan Tombulca, Gönül Aydoğan, Hüseyin Aldemir

Detaylı

Çocuk acil servisine getirilen zehirlenme olgularının değerlendirilmesi

Çocuk acil servisine getirilen zehirlenme olgularının değerlendirilmesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Dergisi 2009; 52: 68-74 Orijinal Makale Çocuk acil servisine getirilen zehirlenme olgularının değerlendirilmesi Meda Kondolot 1, Başak Akyıldız 2, Füsun Görözen 3, Selim Kurtoğlu

Detaylı

DÜNYADA VE TÜRKİYE DE KLİNİK TOKSİKOLOJİ

DÜNYADA VE TÜRKİYE DE KLİNİK TOKSİKOLOJİ DÜNYADA VE TÜRKİYE DE KLİNİK TOKSİKOLOJİ Yeşim Tunçok DEÜTF Farmakoloji Anabilim Dalı, Klinik Toksikoloji Bilim Dalı İlaç ve Zehir Danışma Merkezi, İzmir Klinik Toksikoloji Zehirlenmelerin önlenmesi, tanısı,

Detaylı

Lisans ve Lisanüstü Düzeyde Klinik Toksikoloji Eğitimi: Dokuz Eylül Üniversitesi Örneği

Lisans ve Lisanüstü Düzeyde Klinik Toksikoloji Eğitimi: Dokuz Eylül Üniversitesi Örneği Lisans ve Lisanüstü Düzeyde Klinik Toksikoloji Eğitimi: Dokuz Eylül Üniversitesi Örneği Dr. Yeşim Tunçok Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Farmakoloji Anabilim Dalı Klinik Toksikoloji Bilim Dalı,

Detaylı

KLİNİK TOKSİKOLOJİ EĞİTİMİNİN ÖNEMİ. Prof. Dr. Arzu Denizbaşı

KLİNİK TOKSİKOLOJİ EĞİTİMİNİN ÖNEMİ. Prof. Dr. Arzu Denizbaşı KLİNİK TOKSİKOLOJİ EĞİTİMİNİN ÖNEMİ Prof. Dr. Arzu Denizbaşı Tanım Toxicon = Zehir Logos =Bilgi Sizde iki kolay dersle bir toksikolog olabilirsiniz. Ancak bu derslerin her biri 10 yıldır. Arnold Lehman,1955

Detaylı

ÖZEL BİR HASTANEDE YENİDOĞAN ÜNİTESİNE YATIRILAN İNDİREKT HİPERBİLİRUBİNEMİLİ OLGULARIN RETROSPEKTİF DEĞERLENDİRİLMESİ

ÖZEL BİR HASTANEDE YENİDOĞAN ÜNİTESİNE YATIRILAN İNDİREKT HİPERBİLİRUBİNEMİLİ OLGULARIN RETROSPEKTİF DEĞERLENDİRİLMESİ ÖZEL BİR HASTANEDE YENİDOĞAN ÜNİTESİNE YATIRILAN İNDİREKT HİPERBİLİRUBİNEMİLİ OLGULARIN RETROSPEKTİF DEĞERLENDİRİLMESİ *Aysun Çakır, *Hanife Köse,*Songül Ovalı Güral, *Acıbadem Kadıköy Hastanesi GİRİŞ

Detaylı

Çukurova Bölgesinde Üçüncü Basamak Bir Hastanede 2006-2010 Yılları Arasında Çocukluk Çağı İlaç Zehirlenmelerinin Değerlendirilmesi

Çukurova Bölgesinde Üçüncü Basamak Bir Hastanede 2006-2010 Yılları Arasında Çocukluk Çağı İlaç Zehirlenmelerinin Değerlendirilmesi Özgün Araştırma Original Article Türkiye Çocuk Hastalıkları Dergisi Turkish Journal of Pediatric Disease Çukurova Bölgesinde Üçüncü Basamak Bir Hastanede 2006-2010 Yılları Arasında Çocukluk Çağı İlaç Zehirlenmelerinin

Detaylı

Isparta bölgesindeki çocukluk çağı zehirlenmelerinin değerlendirilmesi

Isparta bölgesindeki çocukluk çağı zehirlenmelerinin değerlendirilmesi Dicle Tıp Dergisi / 2015; 42 (3): 319-325 Dicle Medical Journal doi: 10.5798/diclemedj.0921.2015.03.0582 ÖZGÜN ARAŞTIRMA / ORIGINAL ARTICLE Isparta bölgesindeki çocukluk çağı zehirlenmelerinin değerlendirilmesi

Detaylı

Retrospective Evaluation of Emergency Service Patients with Poisoning: a 20 Month Study

Retrospective Evaluation of Emergency Service Patients with Poisoning: a 20 Month Study 146 THE JOURNAL OF ACADEMIC EMERGENCY MEDICINE Original Article Özgün Araştırma Retrospective Evaluation of Emergency Service Patients with Poisoning: a 20 Month Study ile Acil Servise Gelen Hastaların

Detaylı

Çocuk Acil Ünitesi 2006 Yılı Zehirlenme Vakalarının Değerlendirilmesi

Çocuk Acil Ünitesi 2006 Yılı Zehirlenme Vakalarının Değerlendirilmesi Araştırma Makalesi doi: 10.4170/JAEM.2009.16362 Çocuk Acil Ünitesi 2006 Yılı Zehirlenme Vakalarının Değerlendirilmesi Evaluation of Acute Poisonings in Pediatric Emergency Department in 2006 Çiğdem Binay,

Detaylı

Yoğun bakım ünitesinde akut zehirlenme tanılı olguların geriye dönük analizi

Yoğun bakım ünitesinde akut zehirlenme tanılı olguların geriye dönük analizi Araştırma makalesi Yoğun bakım ünitesinde akut zehirlenme tanılı olguların geriye dönük analizi The retrospective analysis of acute intoxication cases in the intensive care unit 1 2 Nuray Altay, Ahmet

Detaylı

Kırıkkale Üniversitesi Tıp Fakültesi Acil Servisine Başvuran Zehirlenme Olgularının Analizi

Kırıkkale Üniversitesi Tıp Fakültesi Acil Servisine Başvuran Zehirlenme Olgularının Analizi Kırıkkale Üniversitesi Tıp Fakültesi Acil Servisine Başvuran Zehirlenme Olgularının Analizi Turgut DENİZ 1, Hayati KANDİŞ 2, Meral SAYGUN 3, Ünase BÜYÜKKOÇAK 4, Hüseyin ÜLGER 1, Ali KARAKUŞ 2 1 Kırıkkale

Detaylı

Çocuk Yoğun Bakım Ünitesinde Takip Edilen Zehirlenme Olgularının Geriye Dönük Değerlendirilmesi

Çocuk Yoğun Bakım Ünitesinde Takip Edilen Zehirlenme Olgularının Geriye Dönük Değerlendirilmesi Özgün Araştırma / Research Article DOI: 10.4274/cayd.36035 CAYD 2016;3:21-6 Çocuk Yoğun Bakım Ünitesinde Takip Edilen Zehirlenme Olgularının Geriye Dönük Değerlendirilmesi Retrospective Analysis of Poisoning

Detaylı

Özgeçmiş: Özellik yok Alışkanlıklar: Alkol, sigara, madde kullanımı yok

Özgeçmiş: Özellik yok Alışkanlıklar: Alkol, sigara, madde kullanımı yok Dr. Neşe ÇOLAK ORAY 21 yaşında 55 kg bayan hasta 3 saat önce 80 adet Parasetamol 500mg tablet Bulantı dışında ek yakınması yok Suicidal düşünce Özgeçmiş: Özellik yok Alışkanlıklar: Alkol, sigara, madde

Detaylı

Özgün Araştırma / Original Article. Özet. Abstract. DOI: 10.4274/haseki.1766

Özgün Araştırma / Original Article. Özet. Abstract. DOI: 10.4274/haseki.1766 Özgün Araştırma / Original Article DOI: 10.4274/haseki.1766 Yeni Açılan Yoğun Bakım Ünitemize Gelen Suisid ve İntoksikasyon Vakalarının Değerlendirilmesi Evaluation of Suicide and Intoxication Cases Admitted

Detaylı

Çocuk acil servisine başvuran zehirlenme olgularının geriye dönük olarak değerlendirilmesi

Çocuk acil servisine başvuran zehirlenme olgularının geriye dönük olarak değerlendirilmesi 234 Özgün Araştırma Original Article DO I: 10.4274/tpa.46.80 Çocuk acil servisine başvuran zehirlenme olgularının geriye dönük olarak değerlendirilmesi Evaluation of the poisoning cases who applied to

Detaylı

Abdülkerim YILMAZ *, F. Mutlu KUKUL GÜVEN **, İlhan KORKMAZ ***, Salih KARABULUT ****

Abdülkerim YILMAZ *, F. Mutlu KUKUL GÜVEN **, İlhan KORKMAZ ***, Salih KARABULUT **** Cumhuriyet Üniversitesi Tıp Fakültesi Acil Serviste Akut Zehirlenmelerin Retrospektif Analizi Retrospective Analysis of Acute Poisonings in the Emergency Department Abdülkerim YILMAZ *, F. Mutlu KUKUL

Detaylı

KANSER HASTALARINDA PALYATİF BAKIM VE DESTEK SERVİSİNDE NARKOTİK ANALJEZİK KULLANIMI

KANSER HASTALARINDA PALYATİF BAKIM VE DESTEK SERVİSİNDE NARKOTİK ANALJEZİK KULLANIMI T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI İZMİR KATİP ÇELEBİ ÜNİVERSİTESİ ATATÜRK EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ AİLE HEKİMLİĞİ KLİNİĞİ KANSER HASTALARINDA PALYATİF BAKIM VE DESTEK SERVİSİNDE NARKOTİK ANALJEZİK KULLANIMI UZMANLIK

Detaylı

2010-2012 Yılları Arasında Ümraniye Eğitim ve Araştırma Hastanesi Çocuk Acil Servisi ne Başvuran İntihar Girişimlerinin Demografik Özellikleri

2010-2012 Yılları Arasında Ümraniye Eğitim ve Araştırma Hastanesi Çocuk Acil Servisi ne Başvuran İntihar Girişimlerinin Demografik Özellikleri doi:10.5222/jopp.2012.119 Araştırma 2010-2012 Yılları Arasında Ümraniye Eğitim ve Araştırma Hastanesi Çocuk Acil Servisi ne Başvuran İntihar Girişimlerinin Demografik Özellikleri Demographic Features of

Detaylı

Zeynep Eras, Özlem Konukseven, Fuat Emre Canpolat, Çiğdem Topçu, Evrim Durgut Şakrucu, Uğur Dilmen

Zeynep Eras, Özlem Konukseven, Fuat Emre Canpolat, Çiğdem Topçu, Evrim Durgut Şakrucu, Uğur Dilmen Zeynep Eras, Özlem Konukseven, Fuat Emre Canpolat, Çiğdem Topçu, Evrim Durgut Şakrucu, Uğur Dilmen ZTB Kadın Sağlığı Eğitim ve Araştırma Hastanesi Gelişimsel Pediatri Ünitesi GİRİŞ ÇDDA / preterm doğum

Detaylı

Dr. Nurhan Özcan. Refik Saydam Hıfzıssıhha Merkez Başkanlığı, ULUSAL ZEHİR DANIŞMA MERKEZİ ANKARA

Dr. Nurhan Özcan. Refik Saydam Hıfzıssıhha Merkez Başkanlığı, ULUSAL ZEHİR DANIŞMA MERKEZİ ANKARA Dr. Nurhan Özcan Refik Saydam Hıfzıssıhha Merkez Başkanlığı, ULUSAL ZEHİR DANIŞMA MERKEZİ ANKARA SAĞLIK BAKANLIĞI REFİK SAYDAM HIFZISIHHA MERKEZ BAŞKANLIĞI ZEHİR ARAŞTIRMALARI MÜDÜRLÜĞÜ Ulusal Zehir Danışma

Detaylı

BİR ÜNİVERSİTE HASTANESİ NDE YAPTIRILAN DOĞUMLARIN İNCELENMESİ

BİR ÜNİVERSİTE HASTANESİ NDE YAPTIRILAN DOĞUMLARIN İNCELENMESİ TAF Preventive Medicine Bulletin, 2006: 5 (6) ARAŞTIRMA RESEARCH ARTICLE BİR ÜNİVERSİTE HASTANESİ NDE YAPTIRILAN DOĞUMLARIN İNCELENMESİ Atilla Senih MAYDA*, Türker ACEHAN**, Suat ALTIN**, Mehmet ARICAN**,

Detaylı

T.C SAĞLIK BAKANLIĞI MÜMİNE HATUN HASTANESİ

T.C SAĞLIK BAKANLIĞI MÜMİNE HATUN HASTANESİ T.C SAĞLIK BAKANLIĞI MÜMİNE HATUN HASTANESİ DOK.NO: TA/122 YAY.TAR.: 24/10/2011 REV.TAR..01/10/2013 REV.NO:41 ZEHİRLENME VAKALARINDA GENEL YAKLAŞIM TALİMATI 1. AMAÇ Acil servise başvuran zehirlenme tanısıyla

Detaylı

Yoğun Bakıma Kabul Edilen Zehirlenme Olgularının Analizi

Yoğun Bakıma Kabul Edilen Zehirlenme Olgularının Analizi doi:10.5222/iksst.2015.063 Araştırma Yoğun Bakıma Kabul Edilen Zehirlenme Olgularının Analizi Analysis of the Poisoning Cases Admitted into Intensive Care Unit Aykut Urfalıoğlu*, Necla Dilmen**, Sait Fatih

Detaylı

Yoğun Bakım Ünitesinde Gelişen Kandida Enfeksiyonları ve Mortaliteyi Etkileyen Risk Faktörleri

Yoğun Bakım Ünitesinde Gelişen Kandida Enfeksiyonları ve Mortaliteyi Etkileyen Risk Faktörleri Yoğun Bakım Ünitesinde Gelişen Kandida Enfeksiyonları ve Mortaliteyi Etkileyen Risk Faktörleri Emel AZAK, Esra Ulukaya, Ayşe WILLKE Kocaeli Üniversitesi Tıp Fakültesi, Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik

Detaylı

Ondokuz Mayıs Üniversitesi Tıp Fakültesi Acil Servisine Başvuran Koroziv Madde Zehirlenmeleri

Ondokuz Mayıs Üniversitesi Tıp Fakültesi Acil Servisine Başvuran Koroziv Madde Zehirlenmeleri Van Tıp Dergisi: 14 (4):109-113, 07 Koroziv Madde Zehirlenmeleri Ondokuz Mayıs Üniversitesi Tıp Fakültesi Acil Servisine Başvuran Koroziv Madde Zehirlenmeleri Bekir Karaarslan*, Ahmet Turla**, Berna Aydın**

Detaylı

Başlık: Yanık Olgularında Enfeksiyon Gelişim Nedenleri ve Enfeksiyonların Önlenmesi Üzerine Yapılan Çalışmalar

Başlık: Yanık Olgularında Enfeksiyon Gelişim Nedenleri ve Enfeksiyonların Önlenmesi Üzerine Yapılan Çalışmalar Başlık: Yanık Olgularında Enfeksiyon Gelişim Nedenleri ve Enfeksiyonların Önlenmesi Üzerine Yapılan Çalışmalar Amaç : Bu derlemenin amacı, yanıklı olguların tedavisi surecinde gelişen enfeksiyonların tanımı,

Detaylı

Doç. Dr. Simten Malhan. Başkent Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Fakültesi - Ankara

Doç. Dr. Simten Malhan. Başkent Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Fakültesi - Ankara Doç. Dr. Simten Malhan Başkent Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Fakültesi - Ankara Araştırıcı Simten Malhan Salih Pay Ayhan Dinç Şebnem Ataman Ediz Dalkılıç Eren Erken İhsan Ertenli Sedat Kiraz Esin Ertuğrul

Detaylı

*'" Atatürk Ünİ\'ersitesi Hemşirelik Yüksekokulu. (Arş. Gör.) PREMATÜRE BEBEKLERDEKİ MORTALİTE YE MORBİDİTE İNSİDANS I VE ÖNDE GELEN ÖLÜM NEDENLERİ

*' Atatürk Ünİ\'ersitesi Hemşirelik Yüksekokulu. (Arş. Gör.) PREMATÜRE BEBEKLERDEKİ MORTALİTE YE MORBİDİTE İNSİDANS I VE ÖNDE GELEN ÖLÜM NEDENLERİ Atatürk Üniversitesi Hemşirelik Yüksekokulu Dergisi, Ciltl, Sayı :2, 1998 PREMATÜRE BEBEKLERDEKİ MORTALİTE YE MORBİDİTE İNSİDANS I VE ÖNDE GELEN ÖLÜM NEDENLERİ Duygu ARIKAN* Fatma GÜDÜCÜ** ÖZET Atatürk

Detaylı

Eren Çamur, Hasan Dilhan Bingöl, İstem Şanal, Ömer Batuhan Akıncı Danışman: Öğr. Gör. Dr. Sare Mıhçıokur

Eren Çamur, Hasan Dilhan Bingöl, İstem Şanal, Ömer Batuhan Akıncı Danışman: Öğr. Gör. Dr. Sare Mıhçıokur Başkent Üniversitesi Tıp Fakültesi Ankara Hastanesi Yetişkin Acil Polikliniğine Yeşil Alan Uygulaması Öncesi ve Sonrasında Başvuran Bazı Hastaların Aciliyet Durumlarının Karşılaştırılması Eren Çamur, Hasan

Detaylı

Cukurova Medical Journal

Cukurova Medical Journal Cukurova Medical Journal Araştırma Makalesi / Research Article Acil Tıp Kliniğine Başvuran Adli Vakaların Geriye Dönük Analizi Analysis of Judicial Cases at Emergency Department Meltem Seviner 1, Nalan

Detaylı

Birinci Basamakta Hasta Çocuğa Yaklaşım

Birinci Basamakta Hasta Çocuğa Yaklaşım Birinci Basamakta Hasta Çocuğa Yaklaşım 1 Çocuk Sağlığında Eşitsizlikler (DSÖ verileri 1999) Yılda 10 milyon çocuk 5. yaşlarını kutlayamadan ölmektedir 2020 e kadar aynı Geri kalmış-gelişmekte olan ülkelerde

Detaylı

1. Amaç: Bu talimat, UÜ-SK ya başvuran çocuk hastalara detaylı tıbbi değerlendirme yapılmasına yönelik bir sistem oluşturmayı amaçlamaktadır.

1. Amaç: Bu talimat, UÜ-SK ya başvuran çocuk hastalara detaylı tıbbi değerlendirme yapılmasına yönelik bir sistem oluşturmayı amaçlamaktadır. 1 / 5 1. Amaç: Bu talimat, UÜ-SK ya başvuran çocuk a detaylı tıbbi değerlendirme yapılmasına yönelik bir sistem oluşturmayı amaçlamaktadır. 2. Kapsam: Bu talimat çocuk ın değerlendirilmesine ilişkin faaliyetleri

Detaylı

ÖZET Amaç: Yöntem: Bulgular: Sonuçlar: Anahtar Kelimeler: ABSTRACT Rational Drug Usage Behavior of University Students Objective: Method: Results:

ÖZET Amaç: Yöntem: Bulgular: Sonuçlar: Anahtar Kelimeler: ABSTRACT Rational Drug Usage Behavior of University Students Objective: Method: Results: ÖZET Amaç: Bu araştırma, üniversite öğrencilerinin akılcı ilaç kullanma davranışlarını belirlemek amacı ile yapılmıştır. Yöntem: Tanımlayıcı-kesitsel türde planlanan araştırmanın evrenini;; bir kız ve

Detaylı

S.B.Ankara Keçiören Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Kliniği 2

S.B.Ankara Keçiören Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Kliniği 2 Türkiye Çocuk Hast. Derg. / Turkish J. Pediatr. Dis. 2011; 5(1): 29-35 Orjinal Makale / Original Articles Geliş Tarihi / Received: 12.11.2010 Kabul Tarihi / Accepted: 21.02.2011 29 HASTANEMİZ ÇOCUK ACİL

Detaylı

Acil Servise Başvuran Doğurganlık Yaş Grubu Kadınlardan İstenilen β-hcg Testinin Pozitifliğinin Araştırılması

Acil Servise Başvuran Doğurganlık Yaş Grubu Kadınlardan İstenilen β-hcg Testinin Pozitifliğinin Araştırılması ARAŞTIRMA Doğurganlık Yaş Grubunda β-hcg Testinin Araştırılması T A D Acil Servise Başvuran Doğurganlık Yaş Grubu Kadınlardan İstenilen β-hcg Testinin Pozitifliğinin Araştırılması β-hcg Test Positivity

Detaylı

Ertenü.M, Timlioğlu İper.S, Boz.E.S, Özgültekin.A, Kabadayı.M, Tay.S, Yekeler.İ

Ertenü.M, Timlioğlu İper.S, Boz.E.S, Özgültekin.A, Kabadayı.M, Tay.S, Yekeler.İ Ertenü.M, Timlioğlu İper.S, Boz.E.S, Özgültekin.A, Kabadayı.M, Tay.S, Yekeler.İ Kalite standartlarına göre bir eğitim araştırma hastanesinde yatak sayısının %5 i oranında 3.düzey yoğun bakım yatağı ve

Detaylı

Yatan Hasta Memnuniyeti. Patient Satisfaction in Clinic Deparments

Yatan Hasta Memnuniyeti. Patient Satisfaction in Clinic Deparments Gülşen AYTAR 1, Nuray YEŞİLDAL 2 1 A.İ.B.Ü. Düzce Tıp Fakültesi Sosyal Hizmet Uzmanı 2 A.İ.B.Ü. Düzce Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı, Düzce ÖZET Düzce Tıp Fakültesinde yatan 61 hastada memnuniyet

Detaylı

SÜT ÇOCUKLARINDA UZUN SÜRELİ PERİTON DİYALİZİNİN SONUÇLARI

SÜT ÇOCUKLARINDA UZUN SÜRELİ PERİTON DİYALİZİNİN SONUÇLARI SÜT ÇOCUKLARINDA UZUN SÜRELİ PERİTON DİYALİZİNİN SONUÇLARI Gülseren PEHLİVAN, Nur CANPOLAT, Şennur ERKUT, Ayşe KESER, Salim ÇALIŞKAN, Lale SEVER İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı

Detaylı

Acil Servise Ambulans İle Müracaat Eden Geriatrik Olguların Analizi

Acil Servise Ambulans İle Müracaat Eden Geriatrik Olguların Analizi KLİNİK ÇALIŞMA ORIGINAL ARTICLE 161 Acil Servise Ambulans İle Müracaat Eden Geriatrik Olguların Analizi Analysis of Elderly Patients Presenting to the Emergency Department via Ambulance Ümit KALDIRIM,

Detaylı

9-ZEHİRLENMELERDE İLKYARDIM

9-ZEHİRLENMELERDE İLKYARDIM 9-ZEHİRLENMELERDE İLKYARDIM ZEHİRLENMELER Zehirlenme nedir? Vücuda zehirli (toksik) bir maddenin girmesi sonucu normal fonksiyonların bozulmasıdır. Vücuda dışarıdan giren bazı yabancı maddeler, vücudun

Detaylı

EĞİTİM VEREN BİR DEVLET HASTANESİ PSİKİYATRİ POLİKLİNİĞİNE BAŞVURAN HASTALARIN TANI GRUPLARINA GÖRE SOSYODEMOGRAFİK ÖZELLİKLERİ

EĞİTİM VEREN BİR DEVLET HASTANESİ PSİKİYATRİ POLİKLİNİĞİNE BAŞVURAN HASTALARIN TANI GRUPLARINA GÖRE SOSYODEMOGRAFİK ÖZELLİKLERİ Kriz Dergisi 2(1): 235-240 EĞİTİM VEREN BİR DEVLET HASTANESİ PSİKİYATRİ POLİKLİNİĞİNE BAŞVURAN HASTALARIN TANI GRUPLARINA GÖRE SOSYODEMOGRAFİK ÖZELLİKLERİ Erol ÖZMEN, M.Murat DEMET, İlkin İÇELLİ, Gürsel

Detaylı

DOMUZ GRİBİ BELİRTİLERİ VE TANISI

DOMUZ GRİBİ BELİRTİLERİ VE TANISI DOMUZ GRİBİ BELİRTİLERİ VE TANISI Domuz gribi nedir? Domuz gribi, A(H1N1) tipi virüsten kaynaklanan, insanlarda hastalığa yol açan viral bir hastalıktır. Hastalık ilk kez Meksika ve ABD de görülmüş ve

Detaylı

ANNELERİN FlTIGI OLAN 0-8 YAŞ GRUBU ÇOCUCA YAKLAŞıMı

ANNELERİN FlTIGI OLAN 0-8 YAŞ GRUBU ÇOCUCA YAKLAŞıMı Atatürk Üniv. Hemşirelik Yüksekokulu Dergisi. Cilt: 2. Sayı: 2, 1999 ANNELERİN FlTIGI OLAN 0-8 YAŞ GRUBU ÇOCUCA YAKLAŞıMı ÖZET Sevinç YAMAN'... ** Nurgül BOLUKBAŞ Çalışma annelerin fitığı olan çocuklarına

Detaylı

YOĞUN BAKIM ÜNİTELERİNDE GELİŞEN SAĞLIK BAKIMI İLE İLİŞKİLİ ENFEKSİYONLARIN MALİYET ANALİZİ

YOĞUN BAKIM ÜNİTELERİNDE GELİŞEN SAĞLIK BAKIMI İLE İLİŞKİLİ ENFEKSİYONLARIN MALİYET ANALİZİ YOĞUN BAKIM ÜNİTELERİNDE GELİŞEN SAĞLIK BAKIMI İLE İLİŞKİLİ ENFEKSİYONLARIN MALİYET ANALİZİ Dr. Ercan YENİLMEZ Kasımpaşa Asker Hastanesi Enfeksiyon Hastalıkları Servisi Sunum Planı Giriş Gereç ve Yöntemler

Detaylı

Zeynep Eras, Gözde Kanmaz, Banu Mutlu, Fuat Emre Canpolat, Evrim Durgut Şakrucu, Uğur Dilmen

Zeynep Eras, Gözde Kanmaz, Banu Mutlu, Fuat Emre Canpolat, Evrim Durgut Şakrucu, Uğur Dilmen Zeynep Eras, Gözde Kanmaz, Banu Mutlu, Fuat Emre Canpolat, Evrim Durgut Şakrucu, Uğur Dilmen ZTB Kadın Sağlığı Eğitim ve Araştırma Hastanesi Gelişimsel Pediatri Ünitesi Obstetrik tahminlerdeki belirsizliklere

Detaylı

DR. BEHÇET UZ ÇOCUK HASTANESİNDE MEYDANA GELEN ÇOCUK ÖLÜM NEDENLERİNİN İNCELENMESİ THE EVALUATION OF DEATH CAUSES IN DR. BEHÇET UZ CHILDREN S HOSPITAL

DR. BEHÇET UZ ÇOCUK HASTANESİNDE MEYDANA GELEN ÇOCUK ÖLÜM NEDENLERİNİN İNCELENMESİ THE EVALUATION OF DEATH CAUSES IN DR. BEHÇET UZ CHILDREN S HOSPITAL SSK İzmir Eğitim Hastanesi Tıp Dergisi (Medical Journal of İzmir Hospital) 10 (3): 137-141, 2004 DR. BEHÇET UZ ÇOCUK HASTANESİNDE MEYDANA GELEN ÇOCUK ÖLÜM NEDENLERİNİN İNCELENMESİ THE EVALUATION OF DEATH

Detaylı

İNDİKATÖR ADI ACİL SERVİSE 24 SAAT İÇERİSİNDE AYNI ŞİKAYETLE TEKRAR BAŞVURAN HASTA SAYISI VE ORANI İNDİKATÖR KARTI

İNDİKATÖR ADI ACİL SERVİSE 24 SAAT İÇERİSİNDE AYNI ŞİKAYETLE TEKRAR BAŞVURAN HASTA SAYISI VE ORANI İNDİKATÖR KARTI Sayfa No 1/17 ACİL SERVİSE 24 SAAT İÇERİSİNDE AYNI ŞİKAYETLE TEKRAR BAŞVURAN HASTA SAYISI VE ORANI İNDİKATÖR KARTI Acil servise 24 saat içinde aynı şikâyetle tekrar başvuran hasta sayısı ve oranının tespiti

Detaylı

TÜRKiYE'DEKi ÖZEL SAGLIK VE SPOR MERKEZLERiNDE ÇALIŞAN PERSONELiN

TÜRKiYE'DEKi ÖZEL SAGLIK VE SPOR MERKEZLERiNDE ÇALIŞAN PERSONELiN Spor Bilimleri Dergisi Hacettepe]. ofsport Sciences 2004 1 15 (3J 125-136 TÜRKiYE'DEKi ÖZEL SAGLIK VE SPOR MERKEZLERiNDE ÇALIŞAN PERSONELiN ış TATMiN SEViYELERi Ünal KARlı, Settar KOÇAK Ortadoğu Teknik

Detaylı

Şizofreni tanılı hastada antipsikotiklerletetiklenen nonkonvulsif statusepileptikus olgusu

Şizofreni tanılı hastada antipsikotiklerletetiklenen nonkonvulsif statusepileptikus olgusu Şizofreni tanılı hastada antipsikotiklerletetiklenen nonkonvulsif statusepileptikus olgusu Ass. Dr. Toygun Tok İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Psikiyatri Kliniği

Detaylı

Hasta Çalışan Güvenliğinde Enfeksiyon Risklerinin Azaltılmasına Yönelik Đstatistiksel Kalite Kontrol Çalışmaları

Hasta Çalışan Güvenliğinde Enfeksiyon Risklerinin Azaltılmasına Yönelik Đstatistiksel Kalite Kontrol Çalışmaları Çalışan Güvenliğinde n Risklerinin Azaltılmasına Yönelik Đstatistiksel Kalite Kontrol Çalışmaları Yrd.Doç. Dr. Arzu ORGAN PAU. Đ.Đ.B.F. Kınıklı Kampüsü DENĐZLĐ Tarık GÜRBÜZ BSK nesi DENĐZLĐ 1.Özet 2009

Detaylı

Bir üniversite hastanesi acil servisine başvuran zehirlenme olgularının değerlendirilmesi

Bir üniversite hastanesi acil servisine başvuran zehirlenme olgularının değerlendirilmesi Dicle Tıp Dergisi / E. Sönmez ve ark. Zehirlenme olguları 2012; 39 (1): 21-26 Dicle Medical Journal doi: 10.5798/diclemedj.0921.2012.01.0088 ÖZGÜN ARAŞTIRMA / ORIGINAL ARTICLE Bir üniversite hastanesi

Detaylı

KANSER HASTALARINDA ANKSİYETE VE DEPRESYON BELİRTİLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ UZMANLIK TEZİ. Dr. Levent ŞAHİN

KANSER HASTALARINDA ANKSİYETE VE DEPRESYON BELİRTİLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ UZMANLIK TEZİ. Dr. Levent ŞAHİN T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI İZMİR KATİP ÇELEBİ ÜNİVERSİTESİ ATATÜRK EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ AİLE HEKİMLİĞİ KLİNİĞİ KANSER HASTALARINDA ANKSİYETE VE DEPRESYON BELİRTİLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ UZMANLIK TEZİ

Detaylı

0-24 Aylık Çocuklarda Malnütrisyon Prevelansı ve Etkileyen Faktörler

0-24 Aylık Çocuklarda Malnütrisyon Prevelansı ve Etkileyen Faktörler ÇOCUK/SAGLIK 0-24 Aylık Çocuklarda Malnütrisyon Prevelansı ve Etkileyen Faktörler Dr.Handan ALP* Dr.Sevin ALTINKAYNAK* Dr.Muzaffer KÜRKÇÜOĞLU* ÖZET Bu araştırmada Erzurum (merkez), Aşkale, Pasinler ilçeleri

Detaylı

Araştırma. İbrheem Eryan İBRHİM, Reyhan UÇKU 2012 DEÜ TIP FAKÜLTESİ DERGİSİ CİLT 26, SAYI 1, (NİSAN) 2012, 1-7

Araştırma. İbrheem Eryan İBRHİM, Reyhan UÇKU 2012 DEÜ TIP FAKÜLTESİ DERGİSİ CİLT 26, SAYI 1, (NİSAN) 2012, 1-7 Araştırma 1 Bir Üniversite Hastanesi Bildirimi Zorunlu Bulaşıcı Hastalık Bildirimlerinin Değerlendirilmesi (05-08) ASSESSMENT OF COMMUNICABLE DISEASE NOTIFICATION IN A UNIVERSITY HOSPITAL, 05-08 İbrheem

Detaylı

İnfertilite ile depresyon ve anksiyete ilişkisi

İnfertilite ile depresyon ve anksiyete ilişkisi İnfertilite ile depresyon ve anksiyete ilişkisi Y R D. D O Ç. D R. M İ N E İ S L İ M Y E TA Ş K I N B A L I K E S İ R Ü N İ V E R S İ T E S I TIP FA K Ü LT E S İ K A D I N H A S TA L I K L A R I V E D

Detaylı

Çocukta Analjezik Antipiretik Kullanımı

Çocukta Analjezik Antipiretik Kullanımı Çocukta Analjezik Antipiretik Kullanımı Doç. Dr. Betül ULUKOL AKBULUT Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Sosyal Pediatri Bilim Dalı Ateş Hipotalamik set-point in yükselmesi Çevre ısısının çok artması Ektodermal

Detaylı

Gıda zehirlenmesine bağlı rapor düzenlenen adli olguların değerlendirilmesi

Gıda zehirlenmesine bağlı rapor düzenlenen adli olguların değerlendirilmesi Dicle Tıp Dergisi / 2014; 41 (1): 113-117 Dicle Medical Journal doi: 10.5798/diclemedj.0921.2014.01.0383 ÖZGÜN ARAŞTIRMA / ORIGINAL ARTICLE Gıda zehirlenmesine bağlı rapor düzenlenen adli olguların değerlendirilmesi

Detaylı

İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ ANABİLİM DALI TEZSİZ YÜKSEK LİSANS PROGRAMI DERS İÇERİKLERİ. Dersin Adı Kod Yarıyıl T+U AKTS. Dersin Adı Kod Yarıyıl T+U AKTS

İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ ANABİLİM DALI TEZSİZ YÜKSEK LİSANS PROGRAMI DERS İÇERİKLERİ. Dersin Adı Kod Yarıyıl T+U AKTS. Dersin Adı Kod Yarıyıl T+U AKTS İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ ANABİLİM DALI TEZSİZ YÜKSEK LİSANS PROGRAMI DERS İÇERİKLERİ 1. Yıl - GÜZ DÖNEMİ ZORUNLU DERSLER İş Sağlığı Epidemiyolojisi ISG701 1 3 + 0 6 İş sağlığı ve epidemiyoloji kavramlarının

Detaylı

Yadigar Yılmaz, Ferda Yılmaz İnal*, Mehmet Toptaş**, Bilge Gürelik, İdris Erşan

Yadigar Yılmaz, Ferda Yılmaz İnal*, Mehmet Toptaş**, Bilge Gürelik, İdris Erşan Özgün Araştırma / Original Article DOI: 10.4274/Haseki.1247 Sivas Numune Hastanesine Başvuran İntoksikasyon Olgularının Geriye Dönük Değerlendirilmesi Retrospective Evaluation of Intoxication Cases Presented

Detaylı

Korozif Madde Alımı Nedeniyle Yatırılan 139 Olgunun Retrospektif Değerlendirilmesi: Epidemiyolojik Çalışma

Korozif Madde Alımı Nedeniyle Yatırılan 139 Olgunun Retrospektif Değerlendirilmesi: Epidemiyolojik Çalışma Özgün Araflt rma/original Article DOI:10.4274/Jcp.11.58077 Korozif Madde Alımı Nedeniyle Yatırılan 139 Olgunun Retrospektif Değerlendirilmesi: Epidemiyolojik Çalışma Retrospective Analysis of 139 Cases

Detaylı

BURSA DA OTOPSİSİ YAPILAN KARBONMONOKSİT ZEHİRLENMESİNE BAĞLI ÖLÜMLER

BURSA DA OTOPSİSİ YAPILAN KARBONMONOKSİT ZEHİRLENMESİNE BAĞLI ÖLÜMLER ADLİ TIP DERGİSİ Journal of Forensic Medicine Adli Tıp Dergisi ; 9(): - BURSA DA OTOPSİSİ YAPILAN KARBONMONOKSİT ZEHİRLENMESİNE BAĞLI ÖLÜMLER Uz Dr Nursel TÜRKMEN,, Uz Dr Semra AKGÖZ Uludağ Üniversitesi

Detaylı

Bir y ll k dönemde acil servise baflvuran akut zehirlenme olgular n n retrospektif analizi

Bir y ll k dönemde acil servise baflvuran akut zehirlenme olgular n n retrospektif analizi Bir y ll k dönemde acil servise baflvuran akut zehirlenme olgular n n retrospektif analizi Araflt rmalar / Researches Ö. Ya an 1, B. Akan 2, D. Erdem 2, D. Albayrak 2, B. Bilal 1, N. Gö üfl 3 1 Asis. Dr.,

Detaylı

Siirt Üniversitesi Eğitim Fakültesi. Yrd. Doç. Dr. H. Coşkun ÇELİK Arş. Gör. Barış MERCİMEK

Siirt Üniversitesi Eğitim Fakültesi. Yrd. Doç. Dr. H. Coşkun ÇELİK Arş. Gör. Barış MERCİMEK Siirt Üniversitesi Eğitim Fakültesi Yrd. Doç. Dr. H. Coşkun ÇELİK Arş. Gör. Barış MERCİMEK EYLÜL-2013 Bilgisayar, uzun ve çok karmaşık hesapları bile büyük bir hızla yapabilen, mantıksal (lojik) bağlantılara

Detaylı

TONSİLLOFARENJİT TANI VE TEDAVİ ALGORİTMASI

TONSİLLOFARENJİT TANI VE TEDAVİ ALGORİTMASI TONSİLLOFARENJİT TANI VE TEDAVİ ALGORİTMASI Akut tonsillofarenjit veya çocukluk çağında daha sık karşılaşılan klinik tablosu ile tonsillit, farinks ve tonsil dokusunun inflamasyonudur ve doktora başvuruların

Detaylı

Atrial Fibrilasyon dan Gerçek Kesitler: WATER (Warfarin in Therapeutic Range) Registry den İlk Sonuçlar

Atrial Fibrilasyon dan Gerçek Kesitler: WATER (Warfarin in Therapeutic Range) Registry den İlk Sonuçlar Atrial Fibrilasyon dan Gerçek Kesitler: WATER (Warfarin in Therapeutic Range) Registry den İlk Sonuçlar 1. Ege Üniversitesi İlaç Geliştirme Ve Farmakokinetik Araştırma-Uygulama Merkezi (ARGEFAR) 2. Central

Detaylı

663 Sayılı KHK Madde 34

663 Sayılı KHK Madde 34 1 663 Sayılı KHK Madde 34 Hastaneler; tıbbî ve malî kriterler ile kalite, hastaçalışan güvenliği ve eğitim kriterleri çerçevesinde Kurumca belirlenecek usûl ve esaslara göre altı aylık veya bir yıllık

Detaylı

14 Aralık 2012, Antalya

14 Aralık 2012, Antalya Hamilelerde Uyku Bozukluğunun Sorgulanması ve Öyküden Tespit Edilen Huzursuz Bacak Sendromunda Sıklık, Klinik Özellikler ve İlişkili Olabilecek Durumların Araştırılması A Neyal, G Benbir, R Aslan, F Bölükbaşı,

Detaylı

Özgün Araştırma / Original Article. Özet. Abstract. DOI: 10.4274/haseki.1505

Özgün Araştırma / Original Article. Özet. Abstract. DOI: 10.4274/haseki.1505 Özgün Araştırma / Original Article DOI: 10.4274/haseki.1505 Yoğun Bakımda İlaç ile Özkıyım Nedeni ile Takip Edilen Olguların Analizi ve İlaca Ulaşım Yolları: Tek Merkezli Prospektif Bir Çalışma Evaluation

Detaylı

24. ULUSAL TÜRK OTORİNOLARENGOLOJİ & BAŞ - BOYUN CERRAHİSİ KONGRESİ

24. ULUSAL TÜRK OTORİNOLARENGOLOJİ & BAŞ - BOYUN CERRAHİSİ KONGRESİ 24. ULUSAL TÜRK OTORİNOLARENGOLOJİ & BAŞ - BOYUN CERRAHİSİ KONGRESİ 23 Eylül - 27 Eylül 1997 Antalya TÜRK OTORİNOLARENGOLOJİ & BAŞ - BOYUN CERRAHİSİ DERNEĞİ Editör Prof. Dr. Asım KAYTAZ 24. ULUSAL OTORİNOLARENGOLOJİ

Detaylı

Diyabetik Ayak Yarası ve İnfeksiyonunun Tanısı, Tedavisi ve Önlenmesi: Ulusal Uzlaşı Raporu

Diyabetik Ayak Yarası ve İnfeksiyonunun Tanısı, Tedavisi ve Önlenmesi: Ulusal Uzlaşı Raporu Diyabetik Ayak Yarası ve İnfeksiyonunun Tanısı, Tedavisi ve Önlenmesi: Ulusal Uzlaşı Raporu Diyb. Hemş. Dr. Selda ÇELİK İstanbul Üniversitesi, İstanbul Tıp Fakültesi Hastanesi, İç Hastalıkları Anabilim

Detaylı

(İnt. Dr. Doğukan Danışman)

(İnt. Dr. Doğukan Danışman) (İnt. Dr. Doğukan Danışman) *Amaç: Sigara ve pankreas kanseri arasında doz-yanıt ilişkisini değerlendirmek ve geçici değişkenlerin etkilerini incelemektir. *Yöntem: * 6507 pankreas olgusu ve 12 890 kontrol

Detaylı

Fatma Burcu BELEN BEYANI

Fatma Burcu BELEN BEYANI 10.Pediatrik Hematoloji Kongresi Araştırma Destekleri/ Baş Araştırıcı Çalıştığı Firma (lar) Danışman Olduğu Firma (lar) Hisse Senedi Ortaklığı Fatma Burcu BELEN BEYANI Sunumum ile ilgili çıkar çatışmam

Detaylı

DÜŞÜK PREVALANS HEKİMLİĞİ. Yrd. Doç. Dr. Yasemin ÇAYIR Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesi Aile Hekimliği AD

DÜŞÜK PREVALANS HEKİMLİĞİ. Yrd. Doç. Dr. Yasemin ÇAYIR Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesi Aile Hekimliği AD DÜŞÜK PREVALANS HEKİMLİĞİ Yrd. Doç. Dr. Yasemin ÇAYIR Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesi Aile Hekimliği AD Öğrenim amaç ve hedefleri Amaç Düşük prevalans hekimliği hakkında bilgi vermek Hedefler Bu dersin

Detaylı

AEROBiK VE ANAEROBiK EGZERSiZ

AEROBiK VE ANAEROBiK EGZERSiZ Spor Bilimleri Dergisi Hacettepe,. ofsport Sciences 2000, 11 (1-2-3-4), 47-55 AEROBiK VE ANAEROBiK EGZERSiZ SONRASı insülin VE KAN GliKOZ DEGERlERiNiN incelenmesi Cüneyt AYDIN". Kadir GÖKDEMIR"", ıbrahim

Detaylı

Ayşe Devrim Başterzi. Son iki senedir ilaç endüstrisi ve STO ile araştırmacı, danışman ya da konuşmacı olarak herhangi bir çıkar çatışmam yoktur.

Ayşe Devrim Başterzi. Son iki senedir ilaç endüstrisi ve STO ile araştırmacı, danışman ya da konuşmacı olarak herhangi bir çıkar çatışmam yoktur. Ayşe Devrim Başterzi Son iki senedir ilaç endüstrisi ve STO ile araştırmacı, danışman ya da konuşmacı olarak herhangi bir çıkar çatışmam yoktur. Epidemiyoloji ve eğitim mi? Eğitim ve epidemiyoloji mi?

Detaylı

Pratisyen Hekimlerin Akýlcý Ýlaç Kullanýmý Konusunda Bilgi ve Tutumlarýnýn Deðerlendirilmesi

Pratisyen Hekimlerin Akýlcý Ýlaç Kullanýmý Konusunda Bilgi ve Tutumlarýnýn Deðerlendirilmesi Pratisyen Hekimlerin Akýlcý Ýlaç Kullanýmý Konusunda Bilgi ve Tutumlarýnýn Deðerlendirilmesi Dr. Ahmet Akýcý*, Dr. M. Ümit Uðurlu*, Dr. Narin Gönüllü*, Dr. Þule Oktay*, Sibel Kalaça** Akýlcý olmayan ilaç

Detaylı

ACIBADEM SAĞLIK GRUBUNDA HEMŞİRELİK BAKIMINDA ETKİN MALİYET ve VERİMLİLİK ÖRNEKLERİ

ACIBADEM SAĞLIK GRUBUNDA HEMŞİRELİK BAKIMINDA ETKİN MALİYET ve VERİMLİLİK ÖRNEKLERİ ACIBADEM SAĞLIK GRUBUNDA HEMŞİRELİK BAKIMINDA ETKİN MALİYET ve VERİMLİLİK ÖRNEKLERİ Evrim ŞAHİN Acıbadem Üniversitesi Atakent Hastanesi Hemşirelik Hizmetleri Müdürü 14 Mayıs 2015 tarihinde Acıbadem Üniversitesi

Detaylı

PERİNATOLOJİ ve ÖNLENEBİLİR ANNE ÖLÜMLERİ. Dr. Şevki ÇELEN ZTB Kadın Sağlığı EAH Perinatoloji Kliniği

PERİNATOLOJİ ve ÖNLENEBİLİR ANNE ÖLÜMLERİ. Dr. Şevki ÇELEN ZTB Kadın Sağlığı EAH Perinatoloji Kliniği PERİNATOLOJİ ve ÖNLENEBİLİR ANNE ÖLÜMLERİ Dr. Şevki ÇELEN ZTB Kadın Sağlığı EAH Perinatoloji Kliniği Perinatoloji Yüksek riskli gebelik Maternal ve fetal sağlığı tehdit eden, mortalite ve morbidite olasılığını

Detaylı

ULUSAL ZEHİR DANIŞMA MERKEZİ 2008 YILI ÇALIŞMA RAPORU ÖZETİ

ULUSAL ZEHİR DANIŞMA MERKEZİ 2008 YILI ÇALIŞMA RAPORU ÖZETİ ULUSAL ZEHİR DANIŞMA MERKEZİ 2008 YILI ÇALIŞMA RAPORU ÖZETİ Nurhan ÖZCAN 1, Didem İKİNCİOĞULLARI 1 HHızlı sanayileşme, kentleşme ve kent nüfusundaki artış her geçen gün daha fazla sayıda kimyasal maddeye

Detaylı

NAZOFARENKS KARSİNOMUNDA CLAUDIN 1, 4 VE 7 EKSPRESYON PATERNİ VE PROGNOSTİK ÖNEMİ

NAZOFARENKS KARSİNOMUNDA CLAUDIN 1, 4 VE 7 EKSPRESYON PATERNİ VE PROGNOSTİK ÖNEMİ NAZOFARENKS KARSİNOMUNDA CLAUDIN 1, 4 VE 7 EKSPRESYON PATERNİ VE PROGNOSTİK ÖNEMİ Dinç Süren 1, Mustafa Yıldırım 2, Vildan Kaya 3, Ruksan Elal 1, Ömer Tarık Selçuk 4, Üstün Osma 4, Mustafa Yıldız 5, Cem

Detaylı

Su Çiçeği. Suçiçeği Nedir?

Su Çiçeği. Suçiçeği Nedir? Suçiçeği Nedir? Su çiçeği varisella zoster adı verilen bir virüs tarafından meydana getirilen ateşli bir enfeksiyon hastalığıdır. Varisella zoster virüsü havada 1-2 saat canlı kalan ve çok hızlı çoğalan

Detaylı

Tek Merkez Kaynaklı Akut Zehirlenme Analizleri: Altı Yıllık Olgu Verisi Single-Center Analysis of Acute Intoxication: Six-Year Data Case

Tek Merkez Kaynaklı Akut Zehirlenme Analizleri: Altı Yıllık Olgu Verisi Single-Center Analysis of Acute Intoxication: Six-Year Data Case Türk Yo un Bak m Derneği Dergisi (2015)13: 57-61 DOI: 10.4274/tybdd.72692 Özgün Araştırma / Original Research Mehtap Selçuk, Nahit Çakar Tek Merkez Kaynaklı Akut Zehirlenme Analizleri: Altı Yıllık Olgu

Detaylı

Bir Üniversite Kliniğinde Yatan Hastalarda MetabolikSendrom Sıklığı GŞ CAN, B BAĞCI, A TOPUZOĞLU, S ÖZTEKİN, BB AKDEDE

Bir Üniversite Kliniğinde Yatan Hastalarda MetabolikSendrom Sıklığı GŞ CAN, B BAĞCI, A TOPUZOĞLU, S ÖZTEKİN, BB AKDEDE Bir Üniversite Kliniğinde Yatan Hastalarda MetabolikSendrom Sıklığı GŞ CAN, B BAĞCI, A TOPUZOĞLU, S ÖZTEKİN, BB AKDEDE Psikiyatrik hastalığı olan bireylerde MetabolikSendrom (MetS) sıklığı genel popülasyona

Detaylı

A. Uluslararası hakemli dergilerde yayımlanan makaleler :

A. Uluslararası hakemli dergilerde yayımlanan makaleler : 1.Adı Soyadı : Gülcan Peykerli Gürsu 2.Doğum Tarihi : 24/7/1962 3.Unvanı : Dr. Psikolog 4.Öğrenim Durumu : Doktora 5.Çalıştığı Kurum : Nuh Naci Yazgan Üniversitesi Derece Bölüm/Program Üniversite Yıl Lisans

Detaylı

Hastane. Hastane Grupları 19/11/2015. Sağlık Kurumları Yönetiminde Temel Kavramlar

Hastane. Hastane Grupları 19/11/2015. Sağlık Kurumları Yönetiminde Temel Kavramlar Hastane Sağlık Kurumları Yönetiminde Temel Kavramlar Yük.Hem.Müge Bulakbaşı Ekonomik, verimli ve etkili olarak her türlü sağlık hizmetinin kesintisiz üretildiği, Eğitim, araştırma ve toplum sağlığı hizmetlerinin

Detaylı

Kadına Yönelik Aile İçi Şiddetin Kadın Sağlığına Etkileri. Kadına Yönelik Aile İçi Şiddetle Mücadele Projesi

Kadına Yönelik Aile İçi Şiddetin Kadın Sağlığına Etkileri. Kadına Yönelik Aile İçi Şiddetle Mücadele Projesi Aile İçi Şiddetin Kadın Sağlığına Etkileri 1 Öğrenim Hedefleri Toplumsal cinsiyet ayrımcılığının, yaşam dönemlerine göre kadın sağlığına olan etkilerini açıklar, Toplumsal cinsiyet ayrımcılığı ile kadına

Detaylı

TİP 2 DİYABETLİ BİREYLERDE UYKU KALİTESİ, GÜNDÜZ UYKULULUK HALİ VE İLİŞKİLİ FAKTÖRLER

TİP 2 DİYABETLİ BİREYLERDE UYKU KALİTESİ, GÜNDÜZ UYKULULUK HALİ VE İLİŞKİLİ FAKTÖRLER TİP 2 DİYABETLİ BİREYLERDE UYKU KALİTESİ, GÜNDÜZ UYKULULUK HALİ VE İLİŞKİLİ FAKTÖRLER Doç.Dr. Belgüzar Kara*, Özge KILIÇ** *GATA Hemşirelik Yüksekokulu, **GATA Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları

Detaylı

Acil Serviste Hipertansif Hastaya Yaklaşım

Acil Serviste Hipertansif Hastaya Yaklaşım Acil Serviste Hipertansif Hastaya Yaklaşım Doç. Dr. Sedat YANTURALI Dokuz Eylul Üniversitesi Tıp Fakültesi Acil Tıp Anabilim Dalı İzmir sedat.yanturali@deu.edu.tr 1 Sunu Planı Hipertansiyona genel bakış

Detaylı

FETAL HAYATTAN ÇOCUKLUĞA ĠLK 1000 GÜNDE BESLENME VE AĠLE HEKĠMLĠĞĠ SĠSTEMĠNDE HEMŞĠRENĠN ROLÜ

FETAL HAYATTAN ÇOCUKLUĞA ĠLK 1000 GÜNDE BESLENME VE AĠLE HEKĠMLĠĞĠ SĠSTEMĠNDE HEMŞĠRENĠN ROLÜ FETAL HAYATTAN ÇOCUKLUĞA ĠLK 1000 GÜNDE BESLENME VE AĠLE HEKĠMLĠĞĠ SĠSTEMĠNDE HEMŞĠRENĠN ROLÜ Yrd.Doç.Dr. Gülten KOÇ Hacettepe Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Doğum-Kadın Hastalıkları Hemşireliği Anabilim

Detaylı

TRAKYA ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ ACİL SERVİSİNE BAŞVURAN ADLİ OLGULARIN ÖZELLİKLERİ*

TRAKYA ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ ACİL SERVİSİNE BAŞVURAN ADLİ OLGULARIN ÖZELLİKLERİ* TRAKYA ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ ACİL SERVİSİNE BAŞVURAN ADLİ OLGULARIN ÖZELLİKLERİ* The ch a racteristics o f th e cases w h ich adm itted to E m ergen cy D epartm ent o f T rakya U n iversity M edical

Detaylı

PROF. DR. SERPİL UĞUR BAYSAL IN ÖZGEÇMİŞİ, 14 Ocak 2015

PROF. DR. SERPİL UĞUR BAYSAL IN ÖZGEÇMİŞİ, 14 Ocak 2015 PROF. DR. SERPİL UĞUR BAYSAL IN ÖZGEÇMİŞİ, 14 Ocak 2015 Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi, Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı, Sosyal Pediyatri Bilim Dalı ve Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu

Detaylı

Ýsmet UYSAL Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Fen-Edebiyat Fakültesi, Biyoloji Bölümü, ÇANAKKALE,

Ýsmet UYSAL Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Fen-Edebiyat Fakültesi, Biyoloji Bölümü, ÇANAKKALE, ARAÞTIRMA MAKALESÝ Çanakkale'de 1991-21 Yýllarý Arasýnda Hava Kirliliði Sorunu Ýsmet UYSAL Çanakkale Onsekiz Üniversitesi, Fen-Edebiyat Fakültesi, Biyoloji Bölümü, ÇANAKKALE, Cilt:11 Sayý:45 (22), 18-23

Detaylı

Zehirlenme Olgular nda Takip ve Tedavi Yaklafl m m z

Zehirlenme Olgular nda Takip ve Tedavi Yaklafl m m z Araflt rmalar / Researches Zehirlenme Olgular nda Takip ve Tedavi Yaklafl m m z Suat Biçer, Nuray Aktay Ayaz, Sertaç Onan, Osman Hac hasano lu, Sadettin Sezer, Ferhan Çetinda, Mehmet Kesikminare, Neslihan

Detaylı

Yataklı Sağlık Kuruluşlarındaki Klinik Toksikoloji Uygulamalarında Farmakologların Rolü

Yataklı Sağlık Kuruluşlarındaki Klinik Toksikoloji Uygulamalarında Farmakologların Rolü Yataklı Sağlık Kuruluşlarındaki Klinik Toksikoloji Uygulamalarında Farmakologların Rolü Dr. Şule KALKAN Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Farmakoloji Anabilim Dalı Klinik Toksikoloji Bilim Dalı

Detaylı