Uzm.Hemş.Miray AKSU GATF Eğitim Hastanesi Eğitim Hemşiresi

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Uzm.Hemş.Miray AKSU GATF Eğitim Hastanesi Eğitim Hemşiresi"

Transkript

1 Uzm.Hemş.Miray AKSU GATF Eğitim Hastanesi Eğitim Hemşiresi

2 SUNUM PLANI Palyatif Bakıma Gereksinim Palyatif Bakımın Tanımı Palyatif Bakım İlkeleri Semptom Yönetimi Palyatif Bakımda En Sık Görülen Semptomlar Palyatif Bakımda Semptom Yönetimi 20. UKK, Nisan 2013, Antalya 2

3 PALYATİF BAKIMA NEDEN GEREKSİNİM VARDIR? 20. UKK, Nisan 2013, Antalya 3

4 Kanser insidansındaki artış Kanserli bireylerin yaşam sürelerindeki artış, Yaşamın son dönemlerinde yapılan agresif tedaviler PALYATİF BAKIM GEREKSİNİMİNİ ARTIRMIŞTIR. Ahmedzai et al. (2004). A New International Framework for Palliative Care. European Journal of Cancer, 40: ). Harrington, Smith TJ. The role of chemotherapy at the end of life: when is enough, enough?. JAMA 2008;299:2667e2678). 20. UKK, Nisan 2013, Antalya 4

5 PALYATİF BAKIMIN TANIMI?? 20. UKK, Nisan 2013, Antalya 5

6 PALYATİF BAKIM DSÖ (1986); Tedaviye yanıt vermeyen hastalığı olan hastaların tüm bakımıdır. Ağrı ve diğer semptomların yanı sıra, sosyal, psikolojik ve manevi problemlerin kontrolü önemlidir. Palyatif bakımın amacı, hasta ve ailesinin olabilecek en iyi yaşam kalitesini sağlamaktır şeklinde tanımlamıştır. (http://www.who.int/cancer/palliative/definition/en/). 20. UKK, Nisan 2013, Antalya 6

7 ESKİ PALYATİF BAKIM MODELİ Küratif Bakım Palyatif Bakım Yas Sürecindeki Bakım Tanı Ölüm (Michelson KN, Steinhorn DM Pediatric End-of-Life Issues and Palliative Care. Clinical Pediatric Emergency Medicine 8: ). 20. UKK, Nisan 2013, Antalya 7 7

8 PALYATİF BAKIM DSÖ (2002); Hastanın ve ailesinin yaşamını tehdit eden sorunlarla karşılaştığında, ağrının ve diğer fiziksel, psiko-sosyal ve manevi, ruhani problemlerin erken dönemde belirlenmesi, dikkatlice değerlendirilmesi ve tedavi edilmesiyle acı çekmesi önlenerek hasta ve ailesinin yaşam kalitesini geliştiren bir yaklaşım olarak tanımlamaktadır. (Liben S et al., Paediatric palliative care: challenges and emerging ideas Lancet 2008; 371: ). 20. UKK, Nisan 2013, Antalya 8

9 BAKIM HASTALIK ODAKLI TEDAVİ PALYATİF BAKIM HOSPİS BAKIMI ÖLÜM DESTEK BAKIMI YAS SÜRECİ TERMİNAL DÖNEM BAKIMI The Clinical Practice Guidelines for Quality Palliative Care, NCP, UKK, Nisan 2013, Antalya 9

10 YENİ PALYATİF BAKIM MODELİ Tedavi etmeye yönelik bakım Yaşamı uzatmaya yönelik bakım Yaşam kalitesinin en üst düzeye çıkarılması Aile destek bakımı Ölüm öncesi bakım Yas sürecindeki bakım Palyatif bakım TANI ÖLÜM (Michelson KN, Steinhorn DM Pediatric End-of-Life Issues and Palliative Care. Clinical Pediatric Emergency Medicine 8: ). 20. UKK, Nisan 2013, Antalya 10

11 PALYATİF BAKIM İLKELERİ NELERDİR?? 20. UKK, Nisan 2013, Antalya 11

12 PALYATİF BAKIM İLKELERİ Fiziksel İhtiyaçlar Spiritüel İhtiyaçlar HASTA VE AİLE Psikososyal İhtiyaçlar Huzurlu ve kaliteli ölüm 20. UKK, Nisan 2013, Antalya 12

13 PALYATİF BAKIM İLKELERİ Hasta ve ailesinin bilgi gereksinimi Her hasta ve ailenin bireysel değerlendirmesi Hastanın fiziksel semptomlarının yönetimi Hastanın duygusal ve davranışsal gereksinimlerinin ifade edilmesi Amerıcan Academy Of Pedıatrıcs Committee On Bioethics And Committee On Hospital Care Palliative Care For Children.Pedıatrıcs, 106, 2, 2000). 20. UKK, Nisan 2013, Antalya 13

14 PALYATİF BAKIM İLKELERİ Yaşam kalitesinin güçlendirilmesi Aileler için destek(sosyal, psikolojik, ve dini) Ekonomik ve koşullara ilişkin destek Aileye dinlenme desteğinin sağlanması (respite care) Ölüm sırasındaki bakım Yas süreci (Amerıcan Academy Of Pedıatrıcs Committee On Bioethics And Committee On Hospital Care Palliative Care For Children.Pedıatrıcs, 106, 2, 2000). 20. UKK, Nisan 2013, Antalya 14

15 DSÖ Palyatif bakımı dört köşe taşına dayandırır; Semptom yönetimi Takım çalışması İlişkiler ve iletişim Hastalık süresince ve ölümden sonra hasta yakınlarına destek Harstade CW., Andershed B (2004).Good Palliative Care: How and Where? Journal of Hospice and Palliativ Nursing 6(1):27-35 ) 20. UKK, Nisan 2013, Antalya 15

16 SEMPTOM YÖNETİMİ 20. UKK, Nisan 2013, Antalya 16

17 SEMPTOM YÖNETİMİNİN TEMEL ÖZELLİKLERİ Subjektif: birey tarafından semptom deneyiminin tanımlanması/değerlendirilmesi ile başlar. Deneyimsel: semptom deneyimlendiğinde sıkıntıyı azaltmak ve semptom oluşumunu önlemek için başlatılan aktivitelerdir. Kasıtlı/Amaçlı: yaşadığı deneyim ve semptom algısı amaçlı olarak bazı aktiviteleri yapmasını sağlar. Dinamik bir süreçtir: kullanılan stratejilere bireyin tepkisi ya da kabul etme durumu değerlendirilmelidir. Çok boyutludur Pozitif ve negatif sonuçları vardır Fu MR, LeMone P,McDaniel RW, ONF, UKK, Nisan 2013, Antalya 17

18 SEMPTOM YÖNETİM İLKELERİ Hastanın semptomlarına ilgi göster. Hangi semptomun önce alınacağına karar ver. Semptomun patofizyolojisini anlamaya çalış İlaç, doz ayarlama,zamanlama, veriliş yönü hakkında bilgi sahibi ol Shoemaker LK et al (2011), Symptom management: An important part of cancer care, Clinic Journal of Medicine, 78 (1),25-34 ) 20. UKK, Nisan 2013, Antalya 18

19 SEMPTOM YÖNETİM İLKELERİ Hastanın yaşı, kırılganlık,ilacın maliyeti ve beklenen yan etkileri göz önünde bulundur Etkili ve gerekli olmayan ilaçları kes Sık sık yeniden değerlendirme yap Shoemaker LK et al (2011), Symptom management: An important part of cancer care, Clinic Journal of Medicine, 78 (1),25-34 ) 20. UKK, Nisan 2013, Antalya 19

20 !!!! Onkoloji hemşireleri, diğer sağlık personellerine göre, hastalar ve aileleriyle daha sık ve sürekli iletişim kurduklarından, SEMPTOM YÖNETİMİNDE ağırlıklı bir role sahiptirler. Aslan Ö., Vural H., Kömürcü Ş.,Özet A.(2006), Kemoterapi alan kanser hastalarına verilen eğitimin kemoterapi semptomlarına etkisi, C.Ü.Hemşirelik Yüksek Okulu Dergisi, 10(1) Şira Sari F. (2007) Kemoterapi alan onkoloji hastalarında semptomların değerlendirilmesi, Yayınlanmış Yüksek Lisans Tezi, Marmara Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, İstanbul ) 20. UKK, Nisan 2013, Antalya 20

21 !!!! Semptom yönetimi, hasta bakımında yaratıcı olma ve hastaların yaşam kalitesinde önemli farklılıklar yaratabilme olanağı sağlayan bir alandır. William S.A.,Schreier A.M. (2005) The role of education in managing fatique, anxiety and sleep disorders in women undergoing chemotherapy breast cancer, Applied Nursing Research, 18: UKK, Nisan 2013, Antalya 21

22 PALYATİF BAKIMDA EN SIK GÖRÜLEN SEMPTOMLAR NELERDİR?? 20. UKK, Nisan 2013, Antalya 22

23 SEMPTOMLAR Semptom % Ağrı 84 Yorgunluk 69 Anoreksi 66 Ağızda Kuruma 57 Konstipasyon 52 Çabuk Doyma 51 Dispne 50 >10% Kilo Kaybı 50 Uyku Problemleri 49 Depresyon 41 Öksürük 38 Bulantı 36 Ödem 28 Tad değişikliği 28 Semptom % Anksiyete 24 Kusma 23 Konfüzyon 21 Baş Dönmesi 19 Dispepsi 19 Disfaji 18 Geğirme 18 Karın Şişliği 18 Hafıza Problemleri 12 Sedasyon 10 Hıçkırık 9 Kaşıntı 9 Diyare 6 Tremor 5 Bayılma UKK, Nisan 2013, Antalya (Semin ONCOL 27:24-33;2000) 23

24 EN SIK GÖRÜLEN SEMPTOMLAR Ağrı Yorgunluk Anoreksi Ağızda Kuruma Konstipasyon Çabuk Doyma Dispne (Semin ONCOL 27:24-33;2000) 20. UKK, Nisan 2013, Antalya 24

25 AĞRI 20. UKK, Nisan 2013, Antalya 25

26 AĞRI Uluslar arası Ağrı Araştırma Derneği (İASP) Taksonomi Komitesi ne göre; AĞRI; vücudun belli bir bölgesinden kaynaklanan, doku harabiyetine bağlı olan veya olmayan, kişinin geçmişteki deneyimleriyle de ilgili, hoş olmayan emosyonel bir duyum ve davranış şeklidir UKK, Nisan 2013, Antalya 26

27 AĞRI Yapılan çalışmalar, ileri dönem kanser hastalarında %60-90 oranında orta ile şiddetli ağrı probleminin olduğunu ortaya koymaktadır. Ancak uygun ağrı tedavisi ile kanser hastalarının %90 ında yeterli rahatlama sağlanmaktadır. Katheleen M., Foley KM. (2005) Supportive care and quality of life: Section 1: Management of cancer pain. In de vita VT. Jr, Helman 5. Rosenberg SA, eds 7th ed. Lippincot Williams Wilkins;Chapter 55 Cimete G., (2002) Yaşam sınu Bakım, Ankara, Nobel Tıp Kitabevleri, UKK, Nisan 2013, Antalya 27

28 AĞRI, HASTANIN SÖYLEDİĞİ ŞEYDİR, EĞER SÖYLÜYORSA VARDIR. 20. UKK, Nisan 2013, Antalya 28

29 AĞRI DEĞERLENDİRMESİ ABCDE MODELİ A. Ask Ağrıyı düzenli olarak sorgula B. Believe Hasta ve ailesinin ağrı konusundaki bildirimlerine inan C. Choose Hasta, aile ve ortama uygun ağrı kontrol yöntemleri seç D. Deliver İnterventions Girişimleri zamanında ve koordineli olarak uygula E. Empower Hasta ve ailesini güçlendir. (AHCPR-Kanser ağrısı yönetiminde klinik uygulama rehberi) 20. UKK, Nisan 2013, Antalya 29

30 AĞRI DEĞERLENDİRMESİ Ağrının şiddetini ve özelliğini değerlendirme Psikososyal değerlendirme Fiziksel ve Nörolojik muayene Diagnostik değerlendirme 20. UKK, Nisan 2013, Antalya 30

31 KULLANILABİLİR ÖLÇEKLER TEK BOYUTLU ÖLÇEKLER Sözel tanımlayıcı skala Sayısal değerlendirme skalası Görsel Kıyaslama Ölçeği Yüz Ağrı Skalası 20. UKK, Nisan 2013, Antalya 31

32 KULLANILABİLİR ÖLÇEKLER ÇOK BOYUTLU ÖLÇEKLER McGill Ağrı Ölçeği Darmount Ağrı Anketi Hatırlatıcı Ağrı Değerlendirme Kartları Ağrı Algılama Profili West Haven-Yale Çok Boyutlu Ağrı Çizelgesi 20. UKK, Nisan 2013, Antalya 32

33 AĞRI YÖNETİMİ Önleyici stratejiler Terapötik yaklaşımlar Antikanser tedaviler Farmakolojik tedaviler Nonfarmakolojik tedaviler 20. UKK, Nisan 2013, Antalya 33

34 FARMOKOLOJİK TEDAVİLER DSÖ ün önerdiği basamak tedavi yöntemi 1.BASAMAK ASA Parasetamol NSAİ 2.BASAMAK Kodein Tramadol Petidine 3. BASAMAK Morfin Hidromorfon Fentanil Word Health Organization,, ( 1996), Cancer pain relief: with guide to opioid availability 2. Edition. Geneva Switzerland Akdemir N.,Birol L. (2005) İç Hastalıkları ve Hemşirelik Bakımı, Ankara, Sistem Ofset, 80-81, Sarıhan E.,Kadıoğlu E, Artıran İF (2012) Kanser ağrısı, tedavi prensipleri ve dünya sağlık örgütü ağrı basamak tedavisi, Nobel Med,8: UKK, Nisan 2013, Antalya 34

35 NONFARMAKOLOJİK TEDAVİLER Fiziksel Yöntemler Sıcak-Soğuk kompresler Masaj,basınç ve vibrasyon Egzersiz Pozisyon değişikliği Akupunktur Word Health Organization,, ( 1996), Cancer pain relief: with guide to opioid availability 2. Edition. Geneva Switzerland Akdemir N.,Birol L. (2005) İç Hastalıkları ve Hemşirelik Bakımı, Ankara, Sistem Ofset, 80-81, Sarıhan E.,Kadıoğlu E, Artıran İF (2012) Kanser ağrısı, tedavi prensipleri ve dünya sağlık örgütü ağrı basamak tedavisi, Nobel Med,8: UKK, Nisan 2013, Antalya 35

36 NONFARMAKOLOJİK TEDAVİLER Bilişsel-Davranışsal Yöntemler Gevşeme ve hayal kurma Hipnoz Dikkati başka yöne çekme Hasta eğitimi Psikolojik destek Destek grupları ve dinsel danışmanlık Word Health Organization,, ( 1996), Cancer pain relief: with guide to opioid availability 2. Edition. Geneva Switzerland Akdemir N.,Birol L. (2005) İç Hastalıkları ve Hemşirelik Bakımı, Ankara, Sistem Ofset, 80-81, Sarıhan E.,Kadıoğlu E, Artıran İF (2012) Kanser ağrısı, tedavi prensipleri ve dünya sağlık örgütü ağrı basamak tedavisi, Nobel Med,8: UKK, Nisan 2013, Antalya 36

37 YORGUNLUK 20. UKK, Nisan 2013, Antalya 37

38 YORGUNLUK Yorgunluk; bitkinlik, güçsüzlük ve enerjide azalmanın subjektif olarak hissedilmesidir. Her zaman yapılan işlevleri engelleyen kanser veya kanser tedavisi ile ilişkili olan yaygın, sürekli ve subjektif yorgunluk hissidir. Bu his geçici değildir ve dinlenmekle hafiflemez. (NCNN, 2011) 20. UKK, Nisan 2013, Antalya 38

39 YORGUNLUK Kanser hastalarında yorgunluğun görülme oranının %25-99 arasında değiştiği belirtilmektedir. Yorgunluk bireyin günlük yaşam aktivitelerini etkilemektedir. Servaesa P, Verhagenb C, Bleijenberg G. Fatigue in cancer patients during and after treatment: prevalence, correlates and interventions. European Journal of Cancer. 38: 27 43, 2002). Okuyama T, Tanaka K, Akechi T, et al. Fatigue in ambulatory patients with advanced lung cancer: prevalence, correlated factors and screening. J Pain Symptom Manage.22: , UKK, Nisan 2013, Antalya 39

40 Piper PF, Lindsey A,Dodd M. (1987) Fatique mechanisms in cancer patients developing nursing theory, Oncology Nursing Forum, 14: UKK, Nisan 2013, Antalya 40

41 YORGUNLUK DEĞERLENDİRMESİ 2.Edmonton Semptom Cheklisti 3. Brief Yorgunluk Ölçeği 4.Görsel Yorgunluk Ölçeği 20. UKK, Nisan 2013, Antalya 41

42 YORGUNLUK YÖNETİMİ Hasta /Ailesinin Eğitimi Genel Girişimler Özelleştirilmiş Girişimler Farmakolojik Yaklaşımlar Non-Farmakolojik yaklaşımlar (NCCN, 2007) 20. UKK, Nisan 2013, Antalya 42

43 20. UKK, Nisan 2013, Antalya 43

44 YORGUNLUK YÖNETİMİ HASTA/AİLESİ EĞİTİMİ Tedaviye bağlı yorgunluğun hastalığın ilerlediğinin göstergesi olmadığı vurgulanmalı Günlük olarak yorgunluk değerlendirmesi yapması ve kayıt etmesi vurgulanmalı 20. UKK, Nisan 2013, Antalya 44

45 YORGUNLUK YÖNETİMİ GENEL GİRİŞİMLER Gereksiz aktiviteler sınırlanmalı Aktivite düzeyi belirlenmeli Öncelikler belirlenmeli Günlük aktiviteler planlanmalı Meşguliyet aktivitelerine katılımı teşvik edilmeli 20. UKK, Nisan 2013, Antalya 45

46 YORGUNLUK YÖNETİMİ FARMAKOLOJİK YAKLAŞIMLAR Yorgunlukla ilişkili nedenler saptandıktan sonra psikostimülanların kullanımı düşünülebilir Anemi tedavisi yapılmalı Uyku ilaçlarının kullanımı düşünülebilir 20. UKK, Nisan 2013, Antalya 46

47 YORGUNLUK YÖNETİMİ NON-FARMAKOLOJİK YAKLAŞIMLAR Aktiviteler mümkün düzeyde artırılmalı Psikosoyal girişimler planlanmalı Dikkat yenileyici terapilere katılım sağlanmalı Beslenme danışmanlığı sağlanmalı Uyku terapisi planlanmalı Aile iletişimi desteklenmeli 20. UKK, Nisan 2013, Antalya 47

48 ANOREKSİ/ İŞTAHSIZLIK 20. UKK, Nisan 2013, Antalya 48

49 ANOREKSİ/İŞTAHSIZLIK İştahsızlık; aç olmamak, temel kalori ihtiyacında azalma, yeme isteğinin olmaması ve/veya ağız tadının bulunmaması olarak tanımlanabilir. Anoreksi yaşam kalitesi üzerinde olumsuz etkiye neden olur. Illman J.,Corringham R., Robinson D. (2005) Jr are inflamatory Cytokines the common link between cancer associated cachexia and depression? J Support Oncol,3: UKK, Nisan 2013, Antalya 49

50 20. UKK, Nisan 2013, Antalya 50

51 ANOREKSİ DEĞERLENDİRMESİ Kiloda Değişiklik Yüzdesi Takibi (Haftalık %1-2, aylık %5, 6 aylık %15 üstü!!!!!) Albümin değeri takibi (3 g/dl altı!!!!) Vücut Kitle İndeksi (Kilo/boyun karesi=22 altı!!!!!) Subjektif Global Değerlendirme (SGD) Başaran G.,(2004) Kanser Hastalarında Beslenme, Klinik Gelişim, UKK, Nisan 2013, Antalya 51

52 ANOREKSİ YÖNETİMİ Önleyici takip ve kapsamlı değerlendirme Beslenme durumunu sarsabilecek bütün belirtilerin yönetimi Beslenme desteği temini Hasta ve yakınlarına beslenme eğitimi 20. UKK, Nisan 2013, Antalya 52

53 ANOREKSİ YÖNETİMİ FARMAKOLOJİK YAKLAŞIMLAR En sık kullanılan ilaçlar Megace Reglan Marinol Steroidler 20. UKK, Nisan 2013, Antalya 53

54 ANOREKSİ YÖNETİMİ NON-FARMAKOLOJİK YAKLAŞIMLAR Beslenme Desteği Enteral ve Parenteral Beslenme Nazogastrik Sonda Nazoduedonal Sonda Gastrostomi Total Parenteral Beslenme Psikososyal Destek Egzersiz Yoga Başaran G.,(2004) Kanser Hastalarında Beslenme, Klinik Gelişim, Onat H.,Molinas MN (2002) Kanser hastalarına yaklaşım. Tanı, tedavi ve takipte sorunlar.kanser hastalarında beslenme, Nobel Kitabevi, İstanbul, UKK, Nisan 2013, Antalya 54

55 KONSTİPASYON 20. UKK, Nisan 2013, Antalya 55

56 KONSTİPASYON Konstipasyon; gaitanın sert ve pasajdan zor geçişi ile karakterize oluşan gaitanın geçişinde azalma olarak tanımlanır. Bazı araştırmacılar konstipasyonu boşaltımın sıklığının az olması bazıları da güç gaita yapma olarak ele almaktadır. Konstipasyon subjektif bir semptom olduğu için tanımı her birey için farklıdır ve tanımlanması güçtür. 20. UKK, Nisan 2013, Antalya 56

57 KONSTİPASYON Kanserli hastalarda konstipasyon görülme oranı %50 %95 arasındadır ancak opioid alan hastalarda bu oran %60-%87 arasında görülür. Smith S., (2001) Evidence- based management of constipation in the oncology patient. European J.Oncology Nurs 5: UKK, Nisan 2013, Antalya 57

58 KONSTİPASYON RİSK FAKTÖRLERİ Kanserin kendisi Önceden laksatif kullanımı Semptom yönetiminde kullanılan ilaçlar Primer/Dışsal Faktörler ileri yaş Beslenme durumunda zayıflık Yetersiz sıvı alımı Harekette azalma Metabolik etkiler Hiperkalsemi Hiperglisemi Hipoparotroidizm Dehidratasyon Hipokalemi Yapısal anormallikler Barsak obstriksiyonu Pelvik tümör Radyasyon fibrozu Ağılı anorektal durumlar Cerrahi komplikasyonlar (Smith S 2001) 20. UKK, Nisan 2013, Antalya 58

59 KONSTİPASYON DEĞERLENDİRME 20. UKK, Nisan 2013, Antalya 59

60 KONSTİPASYON YÖNETİMİ FARMAKOLOJİK YAKLAŞIMLAR Opioidlere başlanırken laksatif başlanması ve hasta opioid aldığı sürece devam edilmesi Stimulan laksatif Osmotik laksatif Prokinetik ajanlar 20. UKK, Nisan 2013, Antalya 60

61 KONSTİPASYON YÖNETİMİ NON-FARMAKOLOJİK YAKLAŞIMLAR Sıvı alımının artırılması Lif alımının artırılması Hareket Egzersiz 20. UKK, Nisan 2013, Antalya 61

62 DİSPNE 20. UKK, Nisan 2013, Antalya 62

63 DİSPNE Dispne ; subjektif olarak zor ve rahatsız soluma hissi olarak tanımlanır. Kanser hastalarında %45-90 oranında görülen ve yaşam kalitesini bozan bir semptomdur. (American Thoracic Society, 1999) 20. UKK, Nisan 2013, Antalya 63

64 20. UKK, Nisan 2013, Antalya 64

65 DİSPNE DEĞERLENDİRME Kişinin ifadesi oldukça önemlidir. Hastalar solunum sıkıntısı, hava/nefes alamama, boğulma gibi tanımlar kullanmaktadırlar. Hızlı yüzeyel solunum, apne periyodları,cheyne-stoke solunum görülmesi Solunum sayısı O2 satürasyon ölçümü Kan gazı ölçümü (Thomas JR, von Gunten CF. Management of Dyspnea. The Journal Of Supportıve Oncology, 1;1;2003) 20. UKK, Nisan 2013, Antalya 65

66 DİSPNE YÖNETİMİ 20. UKK, Nisan 2013, Antalya 66

67 DİSPNE YÖNETİMİ Dispne tedavisinde opioidlerin etki mekanizması; Santral güdünün baskılanması Egzersiz ve istirahatte oksijen tüketiminin azaltılması Nefes darlığının santral algısının değiştirilmesi ve azaltılması Pulmoner vazodilatasyon 20. UKK, Nisan 2013, Antalya 67

68 DİSPNE YÖNETİMİ Bruera et all, (1990) J Pain Symptom Management 5: UKK, Nisan 2013, Antalya 68

69 SONUÇ OLARAK Semptom yönetiminde semptomların sistematik değerlendirilmesi ve sürekli tanılanması çok önemlidir. Bu tanılama sonucunda hemşirelerin farkındalığı artacak, semptomlar zamanında ve doğru tanımlanacak, semptomu rahatlatmak ve hasta sonuçlarını geliştirmek için hedefe yönelik girişimler planlanıp uygulanabilecektir. 20. UKK, Nisan 2013, Antalya 69

70 SONUÇ OLARAK Hastaların yaşadığı çoklu semptomların yaşam kalitesi üzerinde olumsuz etkisinin ortadan kaldırılması için tek bir semptom üzerine odaklanma yeterli olmayacağından, eşzamanlı görülen semptomlara odaklanmak gerekmektedir. 20. UKK, Nisan 2013, Antalya 70

71 ÖNERİLER 20. UKK, Nisan 2013, Antalya 71

72 İLGİNİZE TEŞEKKÜRLER 20. UKK, Nisan 2013, Antalya 72

73 KAYNAKLAR Ahmedzai et al. (2004). A New International Framework for Palliative Care. European Journal of Cancer, 40: ). Akdemir N.,Birol L. (2005) İç Hastalıkları ve Hemşirelik Bakımı, Ankara, Sistem Ofset, 80-81, Amerıcan Academy Of Pedıatrıcs Committee On Bioethics And Committee On Hospital Care Palliative Care For Children.Pedıatrıcs, 106, 2, 2000 American Thoracic Society, 1999 Aslan Ö., Vural H., Kömürcü Ş.,Özet A.(2006), Kemoterapi alan kanser hastalarına verilen eğitimin kemoterapi semptomlarına etkisi, C.Ü.Hemşirelik Yüksek Okulu Dergisi, 10(1) Başaran G.,(2004) Kanser Hastalarında Beslenme, Klinik Gelişim, Bruera et all, (1990) J Pain Symptom Management 5: Cimete G., (2002) Yaşam sınu Bakım, Ankara, Nobel Tıp Kitabevleri, Harrington, Smith TJ. (2008). The role of chemotherapy at the end of life: when is enough, enough?. JAMA;299:2667e2678 Harstade CW., Andershed B (2004).Good Palliative Care: How and Where? Journal of Hospice and Palliative Nursing 6(1): Illman J.,Corringham R., Robinson D. (2005) Jr are inflamatory Cytokines the common link between cancer associated cachexia and depression? J Support Oncol,3:37-50 Katheleen M., Foley KM. (2005) Supportive care and quality of life: Section 1: Management of cancer pain. In de vita VT. Jr, Helman 5. Rosenberg SA, eds 7th ed. Lippincot Williams Wilkins;Chapter 55 Liben S et al. (2008). Paediatric palliative care: challenges and emerging ideas Lancet 371: Michelson KN, Steinhorn DM. (2007). Pediatric End-of-Life Issues and Palliative Care. Clinical Pediatric Emergency Medicine 8: UKK, Nisan 2013, Antalya 73

74 KAYNAKLAR Okuyama T, Tanaka K, Akechi T, et al. Fatigue in ambulatory patients with advanced lung cancer: prevalence, correlated factors and screening. J Pain Symptom Manage.22: , 2001). Onat H.,Molinas MN (2002) Kanser hastalarına yaklaşım. Tanı, tedavi ve takipte sorunlar.kanser hastalarında beslenme, Nobel Kitabevi, İstanbul, Piper PF, Lindsey A,Dodd M. (1987) Fatique mechanisms in cancer patients developing nursing theory, Oncology Nursing Forum, 14: Portenoy RK, Lesage P. (1999) Management of cancer pain, Lancet, 353: Sarıhan E.,Kadıoğlu E, Artıran İF (2012) Kanser ağrısı, tedavi prensipleri ve dünya sağlık örgütü ağrı basamak tedavisi, Nobel Med,8: 5-15 Servaesa P, Verhagenb C, Bleijenberg G. Fatigue in cancer patients during and after treatment: prevalence, correlates and interventions. European Journal of Cancer. 38: 27 43, 2002). Shoemaker LK et al (2011), Symptom management: An important part of cancer care, Clinic Journal of Medicine, 78 (1),25-34 Şira Sari F. (2007) Kemoterapi alan onkoloji hastalarında semptomların değerlendirilmesi, Yayınlanmış Yüksek Lisans Tezi, Marmara Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, İstanbul Smith S., (2001) Evidence- based management of constipation in the oncology patient. European J.Oncology Nurs 5:18-25 The Clinical Practice Guidelines for Quality Palliative Care, NCP, Thomas JR, von Gunten CF. Management of Dyspnea. The Journal Of Supportıve Oncology, 1;1;2003 William S.A.,Schreier A.M. (2005) The role of education in managing fatique, anxiety and sleep disorders in women undergoing chemotherapy breast cancer, Applied Nursing Research, 18: Word Health Organization,, ( 1996), Cancer pain relief: with guide to opioid availability 2. Edition. Geneva Switzerland 20. UKK, Nisan 2013, Antalya 74

Palyatif Bakım Felsefesi, Fiziki Yapı ve Fonksiyonları

Palyatif Bakım Felsefesi, Fiziki Yapı ve Fonksiyonları Palyatif Bakım Felsefesi, Fiziki Yapı ve Fonksiyonları Doç. Dr. Murat Gültekin Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Kanser Daire Başkanı mrtgultekin@yahoo.com 0 532 256 09 51 Palyatif Bakıma Genel Bakış DSÖ ne

Detaylı

Palyatif Bakım Felsefesi, Tarihi ve Yönergesi

Palyatif Bakım Felsefesi, Tarihi ve Yönergesi w w w. k a n s e r. g o v. t r Palyatif Bakım Felsefesi, Tarihi ve Yönergesi Doç. Dr. Murat Gültekin Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Kanser Daire Başkanı mrtgultekin@yahoo.com 0 532 256 09 51 Palyatif Bakıma

Detaylı

ÇOCUKLARDA EVDE PALYATİF BAKIMDA HEMŞİRENİN ROLÜ. Doç. Dr. Ayfer Elçigil Koç Üniversitesi Hemşirelik Yüksekokulu

ÇOCUKLARDA EVDE PALYATİF BAKIMDA HEMŞİRENİN ROLÜ. Doç. Dr. Ayfer Elçigil Koç Üniversitesi Hemşirelik Yüksekokulu ÇOCUKLARDA EVDE PALYATİF BAKIMDA HEMŞİRENİN ROLÜ Doç. Dr. Ayfer Elçigil Koç Üniversitesi Hemşirelik Yüksekokulu 1 SUNUM ĠÇERĠĞĠ Pediatrik Palyatif bakım tanımı Amaç ve ilkeleri Semptom kontrolü HemĢirenin

Detaylı

Türkiye'de Palyatif Bakım Açısından Mevcut Durum ve Onkoloji Hasta Yönetimine Entegrasyonu

Türkiye'de Palyatif Bakım Açısından Mevcut Durum ve Onkoloji Hasta Yönetimine Entegrasyonu w w w. k a n s e r. g o v. t r Türkiye'de Palyatif Bakım Açısından Mevcut Durum ve Onkoloji Hasta Yönetimine Entegrasyonu Doç. Dr. Murat Gültekin Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Kanser Daire Başkanı mrtgultekin@yahoo.com

Detaylı

Kanserde Terminal Dönem Bakımı

Kanserde Terminal Dönem Bakımı Kanserde Terminal Dönem Bakımı * Nedir? * Neden önemlidir? * Temel prensipleri? * Ne zaman gereklidir? Prof.Dr. Şeref KÖMÜRCÜ Kanser Tedavisinde Son Durum Cevapsızlık Şifa Yaşam Süresinde Uzama Küratif

Detaylı

Palyatif Bakım Yurtdışı Uygulamaları. Dr. Dilşen ÇOLAK Başkent Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Onkoloji Bilim Dalı

Palyatif Bakım Yurtdışı Uygulamaları. Dr. Dilşen ÇOLAK Başkent Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Onkoloji Bilim Dalı Palyatif Bakım Yurtdışı Uygulamaları Dr. Dilşen ÇOLAK Başkent Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Onkoloji Bilim Dalı Palyatif bakım yaşamı tehdit eden bir hastalıkla; yüz yüze kalan, hasta ve hasta yakınlarının,

Detaylı

Palyatif Bakım. Palyatif Bakım Kavramı. Tarihsel Gelişim. Kavram Ve TanIm. Palya%f BakIm KavramIna Çoklu BakIş. Terminoloji

Palyatif Bakım. Palyatif Bakım Kavramı. Tarihsel Gelişim. Kavram Ve TanIm. Palya%f BakIm KavramIna Çoklu BakIş. Terminoloji Palya%f BakIm KavramIna Çoklu BakIş Kavram Ve TanIm Doç. Dr. Nurten İnan Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Anesteziyoloji ve Reanimasyon AD, Algoloji Bilim Dalı TARK 2015 Palyatif Bakım Palya%f Bakım Tanımı

Detaylı

KANSER TEDAVİSİ SIRASINDA VERİLEN EĞİTİMİN YAŞAM KALİTESİNE ETKİSİ. Doç. Dr. Özgül Karayurt Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi

KANSER TEDAVİSİ SIRASINDA VERİLEN EĞİTİMİN YAŞAM KALİTESİNE ETKİSİ. Doç. Dr. Özgül Karayurt Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi KANSER TEDAVİSİ SIRASINDA VERİLEN EĞİTİMİN YAŞAM KALİTESİNE ETKİSİ Doç. Dr. Özgül Karayurt Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi İçerik Yaşam kalitesi kavramı Kanser hastalarının bilgi gereksinimleri

Detaylı

Hemşireliğin Kayıtlara Yansıyan Yüzü

Hemşireliğin Kayıtlara Yansıyan Yüzü Hemşireliğin Kayıtlara Yansıyan Yüzü Yaşam başlangıcından ölümüne kadar, sağlık ve hastalık durumunu anlama, uygun girişimleri planlayarak sorunu çözme sorumluluğuna sahip olan hemşirelik; insanı ele alan

Detaylı

PLAN OPİOİD KULLANIMI. DSÖ Analjezik merdiveni OPİOİD KULLANAN HASTANIN TAKİBİ

PLAN OPİOİD KULLANIMI. DSÖ Analjezik merdiveni OPİOİD KULLANAN HASTANIN TAKİBİ OPİOİD KULLANIMI Dr Didem AKÇALI Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Anesteziyoloji ve Renimasyon AD Algoloji BD PLAN Türkiye de bulunan opioidler ve özellikleri Opioid kullanım alanları Opioid rotasyonu DSÖ

Detaylı

Beslenme desteğinde hangi içerik kime, ne zaman, hangi yolla uygulansın?

Beslenme desteğinde hangi içerik kime, ne zaman, hangi yolla uygulansın? Beslenme desteğinde hangi içerik kime, ne zaman, hangi yolla uygulansın? Dr. Beste Atasoy Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi Radyasyon Onkolojisi Anabilim Dalı & Sağlık Bakanlığı-Marmara Üniversitesi Pendik

Detaylı

Palyatif Bakım Hastalarında Sık Gözlenen Ruhsal Hastalıklar ve Tedavi Yaklaşımları

Palyatif Bakım Hastalarında Sık Gözlenen Ruhsal Hastalıklar ve Tedavi Yaklaşımları Palyatif Bakım Hastalarında Sık Gözlenen Ruhsal Hastalıklar ve Tedavi Yaklaşımları Doç. Dr. Özen Önen Sertöz Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri AD Konsültasyon Liyezon Psikiyatrisi Bilim Dalı Ankara,

Detaylı

Palyatif Bakım Dr. Ezgi ŞİMŞEK UTKU Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Kanser Daire Başkanlığı

Palyatif Bakım Dr. Ezgi ŞİMŞEK UTKU Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Kanser Daire Başkanlığı w w w. k a n s e r. g o v. t r Dr. Ezgi ŞİMŞEK UTKU Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Kanser Daire Başkanlığı a Genel Bakış DSÖ ne Göre Nedir? Palyatif bakım; yaşamı tehdit eden hastalıklardan kaynaklanan problemler

Detaylı

T. C. İSTANBUL BİLİM ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ HEMŞİRELİK YÜKSEK LİSANS PROGRAMI 2014-2015 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI DERS İÇERİKLERİ

T. C. İSTANBUL BİLİM ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ HEMŞİRELİK YÜKSEK LİSANS PROGRAMI 2014-2015 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI DERS İÇERİKLERİ T. C. İSTANBUL BİLİM ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ HEMŞİRELİK YÜKSEK LİSANS PROGRAMI 2014-2015 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI DERS İÇERİKLERİ I. YARIYIL (ZORUNLU) SAĞLIK TANILAMASI (HEM 601 TEORİK 2, 2

Detaylı

KONSTİPASYON (KABIZLIK)

KONSTİPASYON (KABIZLIK) KONSTİPASYON (KABIZLIK) Hazırlayan Doç. Dr. Sabire Yurtsever Mersin Üniversitesi Sağlık Yüksekokulu Öğretim Üyesi KONSTİPASYON (KABIZLIK) NEDİR? Konstipasyon, dışkının kuru ve sert olması, barsak boşaltımının

Detaylı

KANSER HASTALARINA VERİLEN EĞİTİMİN SEMPTOM YÖNETİMİNE ETKİSİ ŞEFİKA EYİLİ

KANSER HASTALARINA VERİLEN EĞİTİMİN SEMPTOM YÖNETİMİNE ETKİSİ ŞEFİKA EYİLİ KANSER HASTALARINA VERİLEN EĞİTİMİN SEMPTOM YÖNETİMİNE ETKİSİ ŞEFİKA EYİLİ Kanserli hastalar hastalık sürecinden kaynaklanan semptomlar kadar kemoterapi ve radyoterapinin yan etkileri nedeni ile de fiziksel

Detaylı

İyi Ölüm. 28-29 Haziran 2016, Kanserde Destek Tedavileri Sempozyumu, Adana

İyi Ölüm. 28-29 Haziran 2016, Kanserde Destek Tedavileri Sempozyumu, Adana İyi Ölüm Neden Ölümü Konuşuyoruz? Rindlerin Ölümü Ölüm asude bahar ülkesidir bir rinde; Yahya Kemal Beyatlı Vara vara vardım ol kara taşa Hasret kodun beni kavim kardaşa Sebep gözden akan bu kanlı yaşa

Detaylı

TİP 2 DİYABETLİ BİREYLERDE UYKU KALİTESİ, GÜNDÜZ UYKULULUK HALİ VE İLİŞKİLİ FAKTÖRLER

TİP 2 DİYABETLİ BİREYLERDE UYKU KALİTESİ, GÜNDÜZ UYKULULUK HALİ VE İLİŞKİLİ FAKTÖRLER TİP 2 DİYABETLİ BİREYLERDE UYKU KALİTESİ, GÜNDÜZ UYKULULUK HALİ VE İLİŞKİLİ FAKTÖRLER Doç.Dr. Belgüzar Kara*, Özge KILIÇ** *GATA Hemşirelik Yüksekokulu, **GATA Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları

Detaylı

Doç.Dr.Berrin Karadağ Acıbadem Üniversitesi Tıp Fakültesi İç Hastalıkları ve Geriatri

Doç.Dr.Berrin Karadağ Acıbadem Üniversitesi Tıp Fakültesi İç Hastalıkları ve Geriatri Doç.Dr.Berrin Karadağ Acıbadem Üniversitesi Tıp Fakültesi İç Hastalıkları ve Geriatri Hastalıkların tedavisinde kat edilen yol, bulaşıcı hastalıklarla başarılı mücadele, yaşam koşullarında düzelme gibi

Detaylı

Engraftman Dönemi Komplikasyonlarda Hemşirelik İzlemi. Nevin ÇETİN Hacettepe Üniversitesi Pediatrik KİTÜ

Engraftman Dönemi Komplikasyonlarda Hemşirelik İzlemi. Nevin ÇETİN Hacettepe Üniversitesi Pediatrik KİTÜ Engraftman Dönemi Komplikasyonlarda Hemşirelik İzlemi Nevin ÇETİN Hacettepe Üniversitesi Pediatrik KİTÜ Engraftman Sendromu Veno- Oklüzif Hastalık Engraftman Sendromu Hemşirelik İzlemi Vakamızda: KİT (+14)-

Detaylı

Bir hastanın mektubundan...

Bir hastanın mektubundan... Bir hastanın mektubundan... Değerli Meltem Hocam; Size bu satırları büyük bir yorgunluk ve zorlu bir nefes alıp verme gayreti içinde yazmaya çalışıyorum. Bu gün sizin beni evde ziyaretinizden sonra size

Detaylı

Nefes Darlığı ile Başa Çıkabilme Yöntemleri

Nefes Darlığı ile Başa Çıkabilme Yöntemleri Nefes Darlığı ile Başa Çıkabilme Yöntemleri Uzm Dr Dicle KAYMAZ Atatürk Göğüs Hastalıkları ve Göğüs Cerrahisi EAH Kronik Solunum Yetmezliği Kliniği Pulmoner Rehabilitasyon ve Evde Sağlık Hizmetleri Merkezi

Detaylı

HASTA VE AİLE EĞİTİMİNİN ETKİNLİĞİNİ BELİRLEME İLKAY AKSOY GÜLHANE ASKERİ TIP FAKÜLTESİ EĞİTİM HASTANESİ

HASTA VE AİLE EĞİTİMİNİN ETKİNLİĞİNİ BELİRLEME İLKAY AKSOY GÜLHANE ASKERİ TIP FAKÜLTESİ EĞİTİM HASTANESİ HASTA VE AİLE EĞİTİMİNİN ETKİNLİĞİNİ BELİRLEME İLKAY AKSOY GÜLHANE ASKERİ TIP FAKÜLTESİ EĞİTİM HASTANESİ KONU BAŞLIKLARI Hemşirenin eğitici rolü ve iletişim Hasta ve aile eğitimi Hasta eğitiminin

Detaylı

Kanıt Temelli Semptom Kontrolü Sn. Prof. Dr. Leman Birol Sn. Uzm. Saliha Koç

Kanıt Temelli Semptom Kontrolü  Sn. Prof. Dr. Leman Birol Sn. Uzm. Saliha Koç Onkoloji Hemşireliği Derneğinin Kurucusu, Türkiye nin Florence Nightingale i Sn. Prof. Dr. Leman BİROL un Onursal Başkanlığında Onkoloji Hemşireliğinde Güncel Yaklaşımlar Sempozyumu 17 Aralık 2010 da Gerçekleşti!

Detaylı

KANSER HASTALARINDA ANKSİYETE VE DEPRESYON BELİRTİLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ UZMANLIK TEZİ. Dr. Levent ŞAHİN

KANSER HASTALARINDA ANKSİYETE VE DEPRESYON BELİRTİLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ UZMANLIK TEZİ. Dr. Levent ŞAHİN T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI İZMİR KATİP ÇELEBİ ÜNİVERSİTESİ ATATÜRK EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ AİLE HEKİMLİĞİ KLİNİĞİ KANSER HASTALARINDA ANKSİYETE VE DEPRESYON BELİRTİLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ UZMANLIK TEZİ

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. Ayda ÇELEBİOĞLU Proje Araştırmacısı

Yrd. Doç. Dr. Ayda ÇELEBİOĞLU Proje Araştırmacısı Yrd. Doç. Dr. Ayda ÇELEBİOĞLU Proje Araştırmacısı Proje kapsamında verilerin elde edileceği hastanede onkoloji hastaları ile çalışan tüm hemşireleri içine alan bir program yapılması kararlaştırıldı. Hemşirelerle

Detaylı

Opioidler kime, nasıl verilmeli? Opioidlerde doz değişimi

Opioidler kime, nasıl verilmeli? Opioidlerde doz değişimi Opioidler kime, nasıl verilmeli? Opioidlerde doz değişimi Dr. Gülçin Şenel Dr. A.Y. Ankara Onkoloji Eğitim ve Araştırma Hastanesi Ağrı ve Palyatif Bakım Kliniği Palyatif Bakımda, opioidler en fazla kanser

Detaylı

İZMİR İLİ ÇOK PAYDAŞLI PALYATİF BAKIM ÇALIŞMALARI

İZMİR İLİ ÇOK PAYDAŞLI PALYATİF BAKIM ÇALIŞMALARI İZMİR İLİ ÇOK PAYDAŞLI PALYATİF BAKIM ÇALIŞMALARI Dr. Nehire Tüten YÜKSEKOĞLU İzmir İl Sağlık Müdürlüğü M a r t / 2 0 1 5 30 25 20 15 10 5 Senaryolara Göre Seçilmiş 65+ Nüfus Yüzdeleri, 2013-2075 % 9,7

Detaylı

T.C. ÜSKÜDAR ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ HEMŞİRELİK ANABİLİM DALI YÜKSEK LİSANS PROGRAMLARI DERS İÇERİKLERİ I. YARIYIL ZORUNLU DERSLER

T.C. ÜSKÜDAR ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ HEMŞİRELİK ANABİLİM DALI YÜKSEK LİSANS PROGRAMLARI DERS İÇERİKLERİ I. YARIYIL ZORUNLU DERSLER T.C. ÜSKÜDAR ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ HEMŞİRELİK ANABİLİM DALI YÜKSEK LİSANS PROGRAMLARI DERS İÇERİKLERİ I. YARIYIL ZORUNLU DERSLER PSH 501 - Ruh Sağlığı ve Psikiyatri Hemşireliği Temelleri

Detaylı

Kanser ve Ağrı Yönetimi. DOÇ.DR. BUKET K. AKBAY KEAH Onkoloji Okulu İSTANBUL 2013

Kanser ve Ağrı Yönetimi. DOÇ.DR. BUKET K. AKBAY KEAH Onkoloji Okulu İSTANBUL 2013 Kanser ve Ağrı Yönetimi DOÇ.DR. BUKET K. AKBAY KEAH Onkoloji Okulu İSTANBUL 2013 Ağrı Olumsuz bir duygudur. Vücutta bazı şeylerin yanlış gittiğini gösteren bir uyarıdır. Her birey ağrıyı farklı şekillerde

Detaylı

T. C. İSTANBUL BİLİM ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ HEMŞİRELİK YÜKSEK LİSANS PROGRAMI 2015-2016 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI DERS İÇERİKLERİ

T. C. İSTANBUL BİLİM ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ HEMŞİRELİK YÜKSEK LİSANS PROGRAMI 2015-2016 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI DERS İÇERİKLERİ T. C. İSTANBUL BİLİM ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ HEMŞİRELİK YÜKSEK LİSANS PROGRAMI 2015-2016 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI DERS İÇERİKLERİ I. YARIYIL (ZORUNLU) SAĞLIK TANILAMASI (HEM 601 TEORİK 2, 2

Detaylı

Ülkemizdeki Palyatif Bakım Uygulamalarının Durumu: Ne yapmalı?

Ülkemizdeki Palyatif Bakım Uygulamalarının Durumu: Ne yapmalı? Ülkemizdeki Palyatif Bakım Uygulamalarının Durumu: Ne yapmalı? Prof. Dr. Sevil BAVBEK Ġ.Ü. Onkoloji Enstitüsü Ġ.T.F. Ġç Hastalıkları ABD, Tıbbi Onkoloji BD Palyatif Bakım Derneği Web sitesinden WHO nun

Detaylı

PEDİATRİK KEMİK İLİĞİ TRANSPLANTASYON HEMŞİRELERİNİN EĞİTİM GEREKSİNİMLERİNİN BELİRLENMESİNE İLİŞKİN ANKET

PEDİATRİK KEMİK İLİĞİ TRANSPLANTASYON HEMŞİRELERİNİN EĞİTİM GEREKSİNİMLERİNİN BELİRLENMESİNE İLİŞKİN ANKET Pediatrik kemik iliği transplantasyon hemşirelerinin eğitim gereksinimlerinin belirlenmesi amacıyla tasarlanan Anket Alanına hoş geldiniz. Anketi tamamlamak ve ekibimize değerli geri bildiriminizi iletmek

Detaylı

Kanser Kemoterapi Rehberi ve Uygulamaya Yönelik Öneriler

Kanser Kemoterapi Rehberi ve Uygulamaya Yönelik Öneriler Kanser Kemoterapi Rehberi ve Uygulamaya Yönelik Öneriler İkinci Baskı Editörler Maryane Fishman, RN,MS Mary Mrozek Orlowski, RN, MSN, AOCN Amerikan Onkoloji Hemşireleri Derneği (ONS) bu baskıdaki değerli

Detaylı

Doç.Dr. Gülbeyaz Can İstanbul Üniversitesi Florence Nightingale Hemşirelik Fakültesi, İstanbul, gulbeyaz@istanbul.edu.tr

Doç.Dr. Gülbeyaz Can İstanbul Üniversitesi Florence Nightingale Hemşirelik Fakültesi, İstanbul, gulbeyaz@istanbul.edu.tr Doç.Dr. Gülbeyaz Can İstanbul Üniversitesi Florence Nightingale Hemşirelik Fakültesi, İstanbul, gulbeyaz@istanbul.edu.tr Solunum Güçlüğü - Hastaya Etkisi %38.2 Ölümün yaklaştığını %38.2 Kontrolünü kaybettiğini

Detaylı

HASTANIN ÖNCELİKLİ OLARAK NUTRİSYON DURUMUNU BELİRLEMEK GEREKLİDİR:

HASTANIN ÖNCELİKLİ OLARAK NUTRİSYON DURUMUNU BELİRLEMEK GEREKLİDİR: NÜTRİSYONEL VE METABOLİK DESTEK: Malnütrisyon: Gıda tüketiminin metabolik hızı karşılamayamaması durumunda endojen enerji kaynaklarının yıkımı ile ortaya çıkan bir klinik durumdur ve iki şekilde olabilir.

Detaylı

Psikiyatride Akılcı İlaç Kullanımı. Doç.Dr.Vesile Altınyazar

Psikiyatride Akılcı İlaç Kullanımı. Doç.Dr.Vesile Altınyazar Psikiyatride Akılcı İlaç Kullanımı Doç.Dr.Vesile Altınyazar Tüm dünyada ilaç harcamalarının toplam sağlık harcamaları içindekipayı ortalama %24,9 Ülkemizde bu oran 2000 yılı için %33,5 Akılcı İlaç Kullanımı;

Detaylı

Psikiyatride Akılcı İlaç Kullanımı. Doç.Dr.Vesile Altınyazar

Psikiyatride Akılcı İlaç Kullanımı. Doç.Dr.Vesile Altınyazar Psikiyatride Akılcı İlaç Kullanımı Doç.Dr.Vesile Altınyazar Tüm dünyada ilaç harcamalarının toplam sağlık harcamaları içindeki payı ortalama %24,9 Ülkemizde bu oran 2000 yılı için %33,5 DSÖ tahminlerine

Detaylı

HEMŞİRELİK YÜKSEK LİSANS PROGRAMI

HEMŞİRELİK YÜKSEK LİSANS PROGRAMI HEMŞİRELİK YÜKSEK LİSANS PROGRAMI YÜKSEK LİSANS PROGRAMI NA GİRİŞ KOŞULLARI : Sağlık Bilimleri Fakültesi, Sağlık veya Hemşirelik Yüksekokulları, Hemşirelik, Sağlık Memurluğu ve Ebelik Programları mezunu

Detaylı

Kronik Ağrı Tedavisinde Temel Prensipler ve Uygulama Hataları (malpraktis) Prof Dr Dilek Yörükoğlu AÜTF Anesteziyoloji ve Reanimasyon Anabilim Dalı

Kronik Ağrı Tedavisinde Temel Prensipler ve Uygulama Hataları (malpraktis) Prof Dr Dilek Yörükoğlu AÜTF Anesteziyoloji ve Reanimasyon Anabilim Dalı Kronik Ağrı Tedavisinde Temel Prensipler ve Uygulama Hataları (malpraktis) Prof Dr Dilek Yörükoğlu AÜTF Anesteziyoloji ve Reanimasyon Anabilim Dalı Tıbbi Uygulama Hatası (Malpraktis) Tıpta YanlıĢ Uygulama

Detaylı

HİPERKALSEMİ. Meral BAKAR Ankara Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi Tıbbi Onkoloji Gündüz Tedavi Ünitesi

HİPERKALSEMİ. Meral BAKAR Ankara Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi Tıbbi Onkoloji Gündüz Tedavi Ünitesi HİPERKALSEMİ Meral BAKAR Ankara Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi Tıbbi Onkoloji Gündüz Tedavi Ünitesi Tanım: Hiperkalsemi serum kalsiyum düzeyinin normalden (9-11 mg/dl) yüksek olduğunda meydana gelen

Detaylı

HASTA EĞİTİMİ SÜRECİ

HASTA EĞİTİMİ SÜRECİ HASTA EĞİTİMİ SÜRECİ Eğitim istendik davranış değişikliklerini gerçekleştirecek bilimsel yapıdaki planlı etkinlikler bütünüdür. Bu nedenle hasta eğitimi hastanın istendik davranışları kazanarak sağlığına

Detaylı

Radyoterapi Alan Hastaların Evde Bakım Gereksinimleri Ve Yaşam Kaliteleri*

Radyoterapi Alan Hastaların Evde Bakım Gereksinimleri Ve Yaşam Kaliteleri* Radyoterapi Alan Hastaların Evde Bakım Gereksinimleri Ve Yaşam Kaliteleri* Gül ERTEM **, Aslı KALKIM***, Süreyya BULUT****, Ümran SEVİL***** ÖZET Amaç: Tanımlayıcı tipte olan bu çalışma, radyoterapi alan

Detaylı

ALS Hastasının Bakım Standartları

ALS Hastasının Bakım Standartları ALS Hastasının Bakım Standartları Amerikan Nöroloji Akademisi Kalite Standartları Alt Komisyon Raporu 17 Ekim 2009 Kanıtlara dayalı bir bakış (Evidence-based review) Çeviri ve uyarlama: Dr. Alper Kaya*

Detaylı

ADOLESANA VERİLMESİ GEREKEN KORUYUCU SAĞLIK HİZMETLERİ. Doç Dr Müjgan Alikaşifoğlu

ADOLESANA VERİLMESİ GEREKEN KORUYUCU SAĞLIK HİZMETLERİ. Doç Dr Müjgan Alikaşifoğlu ADOLESANA VERİLMESİ GEREKEN KORUYUCU SAĞLIK HİZMETLERİ Doç Dr Müjgan Alikaşifoğlu Sağlık Hizmetlerinin Özellikleri Ergenin yaşına, gelişim düzeyine uygun Bireysel, kültürel ve sosyoekonomik farklılıklara

Detaylı

KANSER HASTALIĞINDA PSİKOLOJİK DESTEĞİN ÖNEMİ & DEPRESYON. Uzm. İletişim Deniz DOĞAN Liyezon Psikiyatri Yük.Hem.

KANSER HASTALIĞINDA PSİKOLOJİK DESTEĞİN ÖNEMİ & DEPRESYON. Uzm. İletişim Deniz DOĞAN Liyezon Psikiyatri Yük.Hem. KANSER HASTALIĞINDA PSİKOLOJİK DESTEĞİN ÖNEMİ & DEPRESYON Uzm. İletişim Deniz DOĞAN Liyezon Psikiyatri Yük.Hem. Onkoloji Okulu İstanbul /2014 SAĞLIK NEDİR? Sağlık insan vücudunda; Fiziksel, Ruhsal, Sosyal

Detaylı

HODGKIN DIŞI LENFOMA

HODGKIN DIŞI LENFOMA HODGKIN DIŞI LENFOMA HODGKIN DIŞI LENFOMA NEDİR? Hodgkin dışı lenfoma (HDL) veya Non-Hodgkin lenfoma (NHL), vücudun savunma sistemini sağlayan lenf bezlerinden kaynaklanan kötü huylu bir hastalıktır. Lenf

Detaylı

MEME KANSERİNDE GÖRÜNTÜLEME YÖNTEMLERİ

MEME KANSERİNDE GÖRÜNTÜLEME YÖNTEMLERİ MEME KANSERİNDE GÖRÜNTÜLEME YÖNTEMLERİ Dr. Filiz Yenicesu Düzen Laboratuvarı Görüntüleme Birimi Meme Kanserinde Tanı Yöntemleri 1. Fizik muayene 2. Serolojik Testler 3. Görüntüleme 4. Biyopsi Patolojik

Detaylı

Kanser tedavisi uzun süreli bir tedavi olup çoğu zaman. Hastanede Kemoterapi Alan Hastaların Yaşam Kalitesi ve Bunu Etkileyen Faktörler

Kanser tedavisi uzun süreli bir tedavi olup çoğu zaman. Hastanede Kemoterapi Alan Hastaların Yaşam Kalitesi ve Bunu Etkileyen Faktörler ARAŞTIRMA YAZISI / ORIGINAL ARTICLE Hemşirelik / Nursing Acıbadem Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi Cilt: 6 Sayı: 1 Ocak 2015 Hastanede Kemoterapi Alan Hastaların Yaşam Kalitesi ve Bunu Etkileyen Faktörler

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. Yabancı Dil: İngilizce. Uluslararası dergilerde yayınlanan makaleler

ÖZGEÇMİŞ. Yabancı Dil: İngilizce. Uluslararası dergilerde yayınlanan makaleler ÖZGEÇMİŞ Adı : Derya Soyadı: : Özcanlı Atik Doğum Yeri : ADANA-Kozan Doğum Tarihi : 01.03.1981 Medeni Hali : Evli Tel: 0534 970 1568 E-posta: deryaatik@osmaniye.edu.tr EĞİTİM DURUMU: Mezun Olduğu Üniversite:

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ

ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ Ünvanı : Yrd. Doç. Dr. Adı Soyadı: Melike DEMİR DOĞAN İletişim Bilgileri: Telefon: 0(456) 2331172-3810 (Dahili) Yazışma Adresi: Gümüşhane Üniversitesi SYO / Hemşirelik Bölümü

Detaylı

ONKOLOJİ ECZACILIĞINA DOKTOR BAKIŞI

ONKOLOJİ ECZACILIĞINA DOKTOR BAKIŞI ONKOLOJİ ECZACILIĞINA DOKTOR BAKIŞI Dr. Evren Özdemir Hacettepe Üniversitesi Kanser Enstitüsü Ankara 05.04.2014 Akılcı İlaç Kullanımı İçin Sorumluluk Sahibi Taraflar Hekim Eczacı Hemşire Diğer sağlık personeli

Detaylı

Ağrı ve Ağrı ile Başa Çıkma Hakkında. Bu konu hakkındaki destek ve hizmetler için www.palliativecare.org.au web adresini ziyaret edebilirsiniz

Ağrı ve Ağrı ile Başa Çıkma Hakkında. Bu konu hakkındaki destek ve hizmetler için www.palliativecare.org.au web adresini ziyaret edebilirsiniz Ağrı ve Ağrı ile Başa Çıkma Hakkında Bu konu hakkındaki destek ve hizmetler için www.palliativecare.org.au web adresini ziyaret edebilirsiniz Turkish - Pain Management Department of Health and Ageing Avustralya

Detaylı

Derece Alan Üniversite Yıl Lisans Hemşirelik Kocaeli Üniversitesi 2003-2007

Derece Alan Üniversite Yıl Lisans Hemşirelik Kocaeli Üniversitesi 2003-2007 ÖZGEÇMİŞ 1. Adı Soyadı: Zehra Kan Öntürk 2. Doğum Tarihi: 15.01.1982 3. Unvanı: Öğretim Görevlisi 4. Öğrenim Durumu: Derece Alan Üniversite Yıl Lisans Hemşirelik Kocaeli Üniversitesi 2003-2007 Yüksek Lisans

Detaylı

Hasta Merkezli Standartlar - Hastaların Bakımı (COP)

Hasta Merkezli Standartlar - Hastaların Bakımı (COP) Hasta Merkezli Standartlar - Hastaların Bakımı (COP) Bir sağlık kuruluşunun temel hedefi hasta bakımıdır. Hastaların benzersiz ihtiyaçlarını destekleyen ve bunlara cevap veren bir ortamda en uygun bakımın

Detaylı

DAMAR HASTALIKLARINDA GÜNCEL YAKLAŞIMLAR

DAMAR HASTALIKLARINDA GÜNCEL YAKLAŞIMLAR T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI D.P.Ü. KÜTAHYA EVLİYA ÇELEBİ EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ DAMAR HASTALIKLARINDA GÜNCEL YAKLAŞIMLAR PROF. DR. AHMET HAKAN VURAL OP. DR. GÜLEN SEZER ALPTEKİN ERKUL OP. DR. SİNAN ERKUL

Detaylı

YOĞUN BAKIM EKİBİNDE HEMŞİRE VE HASTA BAKIMI BURCU AYDINOĞLU HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ

YOĞUN BAKIM EKİBİNDE HEMŞİRE VE HASTA BAKIMI BURCU AYDINOĞLU HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ YOĞUN BAKIM EKİBİNDE HEMŞİRE VE HASTA BAKIMI BURCU AYDINOĞLU HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ 2007 Yoğun Bakım Üniteleri Hasta bakımının en karmaşık Masraflı Teknoloji ile içiçe Birden fazla organı ilgilendiren

Detaylı

MULTİPL MYELOM VE BÖBREK YETMEZLİĞİ. Dr. Mehmet Gündüz Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Hematoloji B.D.

MULTİPL MYELOM VE BÖBREK YETMEZLİĞİ. Dr. Mehmet Gündüz Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Hematoloji B.D. MULTİPL MYELOM VE BÖBREK YETMEZLİĞİ Dr. Mehmet Gündüz Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Hematoloji B.D. Multipl Myeloma Nedir? Vücuda bakteri veya virusler girdiğinde bazı B-lenfositler plazma hücrelerine

Detaylı

HEMATOPOETİK KÖK HÜCRE TRANSPLANTASYONUNDA HEMŞİRENİN ROLÜ. Nevin Çetin Hacettepe Üniversitesi Pediatrik KİT Ünitesi

HEMATOPOETİK KÖK HÜCRE TRANSPLANTASYONUNDA HEMŞİRENİN ROLÜ. Nevin Çetin Hacettepe Üniversitesi Pediatrik KİT Ünitesi HEMATOPOETİK KÖK HÜCRE TRANSPLANTASYONUNDA HEMŞİRENİN ROLÜ Nevin Çetin Hacettepe Üniversitesi Pediatrik KİT Ünitesi Hematopoetik kök hücre transplantasyonu hematoloji-onkoloji alanında özel bir daldır

Detaylı

Omurilik Yaralanması Sonrası Sosyal Uyum Açısından Tıbbi Rehabilitasyonun Önemi HEM. MEDİHA GÜRGÖZE

Omurilik Yaralanması Sonrası Sosyal Uyum Açısından Tıbbi Rehabilitasyonun Önemi HEM. MEDİHA GÜRGÖZE Omurilik Yaralanması Sonrası Sosyal Uyum Açısından Tıbbi Rehabilitasyonun Önemi HEM. MEDİHA GÜRGÖZE Omurilik Yaralanması Sonrası Sosyal Uyum Açısından Rehabilitasyon Hizmetlerinin Önemi SUNUŞ Tıbbi Rehabilitasyonun

Detaylı

BİR SAĞLIK KURULUŞUNDA HEMŞİRELER TARAFINDAN YAPILAN HEMŞİRELİK GİRİŞİMLERİNİN İNCELENMESİ. *Serpil Türker,** Zelha Türk

BİR SAĞLIK KURULUŞUNDA HEMŞİRELER TARAFINDAN YAPILAN HEMŞİRELİK GİRİŞİMLERİNİN İNCELENMESİ. *Serpil Türker,** Zelha Türk BİR SAĞLIK KURULUŞUNDA HEMŞİRELER TARAFINDAN YAPILAN HEMŞİRELİK GİRİŞİMLERİNİN İNCELENMESİ *Serpil Türker,** Zelha Türk * Eğitim Gelişim Hemşiresi ** Sorumlu Hemşire Acıbadem Fulya Hastanesi 23-25 Kasım

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ

ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ 1. ÖZGEÇMİŞ 1.1. Adı Soyadı: Meltem KÜRTÜNCÜ TANIR 1.2. Doğum Yeri ve Tarihi: Karabük 16.10.1973 1.3. Öğrenimi: 1.3.1. Lisans : 1995- Cumhuriyet Üniversitesi Hemşirelik Yüksekokulu

Detaylı

Semptom Yönetimi ve İntegratif Tıp Uygulamaları

Semptom Yönetimi ve İntegratif Tıp Uygulamaları Doç.Dr. Gülbeyaz CAN İstanbul Üniversitesi Florence Nightingale Hemşirelik Fakültesi, İSTANBUL gulbeyaz@istanbul.edu.tr Semptom Yönetimi ve İntegratif Tıp Uygulamaları Kanserle Yaşam Ağrı Yorgunluk Bulantı-

Detaylı

SAĞLIKLI OBEZLERDE FİZYOTERAPİ VE REFLEKSOLOJİ UYGULAMALARININ ZAYIFLAMAYA ETKİSİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

SAĞLIKLI OBEZLERDE FİZYOTERAPİ VE REFLEKSOLOJİ UYGULAMALARININ ZAYIFLAMAYA ETKİSİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ SAĞLIKLI OBEZLERDE FİZYOTERAPİ VE REFLEKSOLOJİ UYGULAMALARININ ZAYIFLAMAYA ETKİSİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ HAZIRLAYAN:FZT.MELTEM ERASLAN DANIŞMAN:PROF.DR.İSMET MELEK Obezite (şişmanlık),vücutta aşırı ölçüde

Detaylı

PALYATİF BAKIMDA AĞRI YÖNETİMİ

PALYATİF BAKIMDA AĞRI YÖNETİMİ PALYATİF BAKIMDA AĞRI YÖNETİMİ http://mavilotus.org/yasli-bakimi/palyatif-bakimin-onkoloji-boyutu/ Uzm. Hem. Yasemin OYUM Acıbadem Bursa Hastanesi Koroner Yoğun Bakım Ünitesi Sorumlu Hemşiresi Hazırlanma

Detaylı

TUĞBA YARDIMCI YARDIMCI DOÇENT

TUĞBA YARDIMCI YARDIMCI DOÇENT TUĞBA YARDIMCI YARDIMCI DOÇENT E-Posta Adresi : tugbayardimci@hotmail.com Telefon (İş) : 3682715588 Telefon (Cep) : Faks : Adres : Sinop Üniversitesi Sağlık Yüksekokulu Hemşirelik Bölümü/Sinop Öğrenim

Detaylı

HEMŞİRELİKTE ÖZEL ALANLAR

HEMŞİRELİKTE ÖZEL ALANLAR HEMŞİRELİKTE ÖZEL ALANLAR Son yıllarda dünyada meydana gelen hızlı gelişme ve değişmeler her alanda olduğu gibi sağlık bakım sistemi üzerinde de etkisini göstermektedir. Toplum, nüfus özellikleri, ekonomi,

Detaylı

Quality of life assesment in patients with non-small cell lung cancer patients who have or have not received second line chemotherapy

Quality of life assesment in patients with non-small cell lung cancer patients who have or have not received second line chemotherapy Özgün Araştırma 53 Quality of life assesment in patients with non-small cell lung cancer patients who have or have not received second line chemotherapy İkinci basamak kemoterapi alan veya almayan ileri

Detaylı

YOĞUN BAKIM HEMŞİRELERİNİN İŞ YÜKÜNÜN BELİRLENMESİ. Gülay Göçmen*, Murat Çiftçi**, Şenel Sürücü***, Serpil Türker****

YOĞUN BAKIM HEMŞİRELERİNİN İŞ YÜKÜNÜN BELİRLENMESİ. Gülay Göçmen*, Murat Çiftçi**, Şenel Sürücü***, Serpil Türker**** YOĞUN BAKIM HEMŞİRELERİNİN İŞ YÜKÜNÜN BELİRLENMESİ Gülay Göçmen*, Murat Çiftçi**, Şenel Sürücü***, Serpil Türker**** *Fulya Acıbadem Hastanesi Sorumlu Hemşire, **Fulya Acıbadem Hastanesi Yoğun Bakım Sorumlu

Detaylı

24 Ekim 2014/Antalya 1

24 Ekim 2014/Antalya 1 Kronik Böbrek Hastalığının Kontrolü ve Yönetimi Doç. Dr. Öznur USTA YEŞİLBALKAN Ege Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi İç Hastalıkları Hemşireliği o.u.yesilbalkan@ege.edu.tr 24 Ekim 2014/Antalya 1 SUNUM

Detaylı

Palya-f Bakımda Neredeyiz?

Palya-f Bakımda Neredeyiz? Palya-f Bakımda Neredeyiz? A. Ayla Kabalak 12. ve 13. yüzyılda Selçuklu döneminde, bimaristan veya darüşşifa adı alhnda Anadolu'da yüzlerce hastane ve rehabilitasyon merkezi kurulmuştur. Hasta- özürlü

Detaylı

Palyatif bakım hemşireliği

Palyatif bakım hemşireliği DERLEME Gülhane Tıp Derg 2012; 54: 329-334 Gülhane Askeri Tıp Akademisi 2012 doi:10.5455/gulhane.30582 Palyatif bakım hemşireliği Ayfer Elçigil (*) ÖZET Son yıllarda tıp ve teknolojideki gelişmeler kanserli

Detaylı

İŞYERİNDE SAĞLIĞI GELİŞTİRME ve PROGRAM PLANLAMA. Prof.Dr.Ayşe Beşer Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi ayse.beser@deu.edu.

İŞYERİNDE SAĞLIĞI GELİŞTİRME ve PROGRAM PLANLAMA. Prof.Dr.Ayşe Beşer Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi ayse.beser@deu.edu. İŞYERİNDE SAĞLIĞI GELİŞTİRME ve PROGRAM PLANLAMA Prof.Dr.Ayşe Beşer Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi ayse.beser@deu.edu.tr 1 HEDEFLER.Sağlığı, koruma ve geliştirme kavramlarını bilme İşyerlerinde

Detaylı

Birinci Basamakta Hasta Çocuğa Yaklaşım

Birinci Basamakta Hasta Çocuğa Yaklaşım Birinci Basamakta Hasta Çocuğa Yaklaşım 1 Çocuk Sağlığında Eşitsizlikler (DSÖ verileri 1999) Yılda 10 milyon çocuk 5. yaşlarını kutlayamadan ölmektedir 2020 e kadar aynı Geri kalmış-gelişmekte olan ülkelerde

Detaylı

KANSER TANIMA VE KORUNMA

KANSER TANIMA VE KORUNMA KANSER TANIMA VE KORUNMA Uzm. Dr Dilek Leyla MAMÇU Sunum İçeriği Genel Bilgiler Dünyada ve Ülkemizdeki son durum Kanser nasıl oluşuyor Risk faktörleri neler Tedavi seçenekleri Önleme mümkün mü Sorular/

Detaylı

Postanestezik ajitasyon

Postanestezik ajitasyon Postanestezik ajitasyon Doç.Dr.Serbülent Gökhan BEYAZ Sakarya Üniversitesi Tıp Fakültesi Sunum planı Tanım Etyoloji Mekanizma Skalalar İlaç ve yöntemler Sonuç Ajitasyon Stres durumunun davranış olarak

Detaylı

HALSİZLİK YÖNETİMİ DOÇ.DR.HAKAN KARAGÖL

HALSİZLİK YÖNETİMİ DOÇ.DR.HAKAN KARAGÖL HALSİZLİK YÖNETİMİ DOÇ.DR.HAKAN KARAGÖL DESTEK TEDAVİ KONSENSUS TOPLANTISI, 9. İstanbul Üniversitesi Onkoloji Enstitüsü Günleri WOW Hotels & Convention Center, 17 EKİM 2011, Antalya, Klinik Onkoloji Derneği,

Detaylı

AKUT AĞRI. Yrd.Doç.Dr. Mert AkbaĢ, FIPP Anesteziyoloji ve Reanimasyon Anabilim Dalı, Algoloji Bilim Dalı

AKUT AĞRI. Yrd.Doç.Dr. Mert AkbaĢ, FIPP Anesteziyoloji ve Reanimasyon Anabilim Dalı, Algoloji Bilim Dalı AKUT AĞRI Yrd.Doç.Dr. Mert AkbaĢ, FIPP Anesteziyoloji ve Reanimasyon Anabilim Dalı, Algoloji Bilim Dalı HASAR AĞRI Uluslararası Ağrı AraĢtırmaları TeĢkilatı (IASP) nın tanımına göre AĞRI Vücudun belirli

Detaylı

AĞRI İLE NASIL BAŞA ÇIKARIZ

AĞRI İLE NASIL BAŞA ÇIKARIZ AĞRI İLE NASIL BAŞA ÇIKARIZ Öğr. Gör. Müjgan ONARICI Çankırı Karatekin Üniversitesi Sağlık Yüksekokulu Çankırı 2013 Ağrı / Organizmayı koruyan bir duyu Duyu doku hasarının olduğu bölgede yanıt Ağrı Tarih

Detaylı

Yaşlanmaya Bağlı Oluşan Kas ve İskelet Sistemi Patofizyolojileri. Sena Aydın 0341110011

Yaşlanmaya Bağlı Oluşan Kas ve İskelet Sistemi Patofizyolojileri. Sena Aydın 0341110011 Yaşlanmaya Bağlı Oluşan Kas ve İskelet Sistemi Patofizyolojileri Sena Aydın 0341110011 PATOFİZYOLOJİ Fizyoloji, hücre ve organların normal işleyişini incelerken patoloji ise bunların normalden sapmasını

Detaylı

5.Akademik Unvanlar : Yardımcı Doçent : Sağlık Yüksek Okulu Hitit Üniversitesi 2007-2009 Hemşirelik Yüksekokulu Ufuk Üniversitesi 2009-2010

5.Akademik Unvanlar : Yardımcı Doçent : Sağlık Yüksek Okulu Hitit Üniversitesi 2007-2009 Hemşirelik Yüksekokulu Ufuk Üniversitesi 2009-2010 ÖZGEÇMİŞ 1.Adı Soyadı : Bahire ULUS 2.Doğum Tarihi : 13/03/1962 3.Unvanı : Öğretim Görevlisi Dr. 4.Öğrenim Durumu: Yüksek Lisans (Doktora) Derece Alan Üniversite Yıl Lisans Hemşirelik Hacettepe Üniversitesi

Detaylı

TRSM de Rehabilitasyonun

TRSM de Rehabilitasyonun TRSM de Rehabilitasyonun Yeri Dr. Ayla Yazıcı BRSHH Gündüz Hastanesi ve Rehabilitasyon Merkezi Koordinatörü 7.10.2010 Şizofreni tedavisinde çok boyutlu yaklaşım Şizofreni tedavisinde çok boyutlu yaklaşım

Detaylı

Geriatrik Kanser Hastalarına Yaklaşım. Doç. Dr. Sevgisun Kapucu HÜ Hemşirelik Fakültesi

Geriatrik Kanser Hastalarına Yaklaşım. Doç. Dr. Sevgisun Kapucu HÜ Hemşirelik Fakültesi Geriatrik Kanser Hastalarına Yaklaşım Doç. Dr. Sevgisun Kapucu HÜ Hemşirelik Fakültesi Yaşlanma Doku ve organların yapısında ve işlevlerinde negatif anlamda değişimlere yol açan ilerleyici fakat fizyolojik

Detaylı

Diyabetes Mellitus. Dr. İhsan ESEN Fırat Üniversitesi Hastanesi Çocuk Endokrinolojisi Bilim Dalı

Diyabetes Mellitus. Dr. İhsan ESEN Fırat Üniversitesi Hastanesi Çocuk Endokrinolojisi Bilim Dalı Diyabetes Mellitus Akut Komplikasyonları Dr. İhsan ESEN Fırat Üniversitesi Hastanesi Çocuk Endokrinolojisi Bilim Dalı Diyabetes mellitus akut komplikasyonlar Hipoglisemi Hiperglisemi ilişkili ketonemi

Detaylı

27/04/16. Aile Merkezli Bakımda Sinerji Modeli. Sinerji. Sinerji modelinin ortaya çıkışı

27/04/16. Aile Merkezli Bakımda Sinerji Modeli. Sinerji. Sinerji modelinin ortaya çıkışı Aile Merkezli Bakımda Sinerji Modeli Yrd. Doç. Dr. BESEY ÖREN besey_oren@yahoo.com Son 10 yıldır; Sınırlı kaynaklar, Sürekli değişim, Bilginin genişletilmesi Küresel işgücü eksikliği nedeniyle Hemşirelere

Detaylı

T. C. İSTANBUL BİLİM ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ HEMŞİRELİK DOKTORA PROGRAMI 2014-2015 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI DERS İÇERİKLERİ

T. C. İSTANBUL BİLİM ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ HEMŞİRELİK DOKTORA PROGRAMI 2014-2015 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI DERS İÇERİKLERİ T. C. İSTANBUL BİLİM ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ HEMŞİRELİK DOKTORA PROGRAMI 2014-2015 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI DERS İÇERİKLERİ I. YARIYIL (ZORUNLU) SAĞLIK BİLİMLERİNDE KURAM VE MODELLER Sağlık

Detaylı

DAHİLİYE HEMŞİRELİĞİ HEM 429 30 AKTS 4. yıl 1. yarıyıl Lisans İntern-Zorunlu 30 s/hafta 19 kredi

DAHİLİYE HEMŞİRELİĞİ HEM 429 30 AKTS 4. yıl 1. yarıyıl Lisans İntern-Zorunlu 30 s/hafta 19 kredi DAHİLİYE HEMŞİRELİĞİ HEM 429 30 AKTS 4. yıl 1. yarıyıl Lisans İntern-Zorunlu 30 s/hafta 19 kredi Teorik: 8 s/hafta Klinik: 22 s/hafta İletişim e-posta: Yrd. Doç. Dr. Serap BULDUK serapbulduk@maltepe.edu.tr

Detaylı

Tek başına etkili olduğu gibi, istenildiği takdirde antiemetik bir ilaçla da kombine edilebilir.

Tek başına etkili olduğu gibi, istenildiği takdirde antiemetik bir ilaçla da kombine edilebilir. TÜRKİYE Bulantı Kontrolü İçin Acupressure Bilekliği: güvenli ve etkili Acupressure temel prensibine dayanan Sea-band bilekliği; hamilelik, yol tutması, migren, anestezi ve kemoterapinin neden olduğu bulantı

Detaylı

Görevi Kurum Süre (Yıl - Yıl) Idari Görevler Dumlupınar Üniversitesi Sağlık Yüksekokulu Hemşirelik Bölüm Başkanlığı

Görevi Kurum Süre (Yıl - Yıl) Idari Görevler Dumlupınar Üniversitesi Sağlık Yüksekokulu Hemşirelik Bölüm Başkanlığı Özgeçmiş Kişisel Bilgiler Adı Sema Soyadı KOÇAŞLI Doğ.Yeri Eskişehir Doğ.Tar. 04.04.1979 Uyruğu T.C. Email skocasli@yahoo.com.tr Eğitim Düzeyi Mezun Olduğu Kurumun Adı Doktora İstanbul Üniversitesi 2011

Detaylı

Diyabetik Ayak Yarası ve İnfeksiyonunun Tanısı, Tedavisi ve Önlenmesi: Ulusal Uzlaşı Raporu

Diyabetik Ayak Yarası ve İnfeksiyonunun Tanısı, Tedavisi ve Önlenmesi: Ulusal Uzlaşı Raporu Diyabetik Ayak Yarası ve İnfeksiyonunun Tanısı, Tedavisi ve Önlenmesi: Ulusal Uzlaşı Raporu Diyb. Hemş. Dr. Selda ÇELİK İstanbul Üniversitesi, İstanbul Tıp Fakültesi Hastanesi, İç Hastalıkları Anabilim

Detaylı

HEMŞİRELERİN HASTALARA VERDİKLERİ EĞİTİMLERİN ETKİNLİĞİNİN BELİRLENMESİ

HEMŞİRELERİN HASTALARA VERDİKLERİ EĞİTİMLERİN ETKİNLİĞİNİN BELİRLENMESİ HEMŞİRELERİN HASTALARA VERDİKLERİ EĞİTİMLERİN ETKİNLİĞİNİN BELİRLENMESİ Zelha Türk*, Serpil Türker **, Pelin Gökoğlu***,Eda Ulutaş**** *Fulya Acıbadem Hastanesi Sorumlu Hemşire, **Fulya Acıbadem Hastanesi

Detaylı

Palyatif Bakım Hizmetleri Yönergesi ve Planlama. Dr. Mustafa Emre YATMAN Türkiye Kamu Hastaneleri Kurumu Müşterek Sağlık Hizmetleri Daire Başkanı

Palyatif Bakım Hizmetleri Yönergesi ve Planlama. Dr. Mustafa Emre YATMAN Türkiye Kamu Hastaneleri Kurumu Müşterek Sağlık Hizmetleri Daire Başkanı Palyatif Bakım Hizmetleri Yönergesi ve Planlama Dr. Mustafa Emre YATMAN Türkiye Kamu Hastaneleri Kurumu Müşterek Sağlık Hizmetleri Daire Başkanı Palyatif Bakım Hizmetleri Yönergesi SUT ta Palyatif Bakım

Detaylı

Kanserli Hastalarda Evde Bakım ve Semptom Kontrolü

Kanserli Hastalarda Evde Bakım ve Semptom Kontrolü Kanserli Hastalarda Evde Bakım ve Semptom Kontrolü Serap ÜNSAR *, Ümmü YILDIZ FINDIK *, Seda KURT **, Hacer ÖZCAN *** Not: Bu çalışma 06-08 Kasım 2006 tarihleri arasında İzmir de düzenlenen 1. Uluslararası

Detaylı

TEMEL DÜZEY PSİKOONKOLOJİ KURSU

TEMEL DÜZEY PSİKOONKOLOJİ KURSU TEMEL DÜZEY PSİKOONKOLOJİ KURSU İKİ BÖLÜMDEN OLUŞMAKTADIR. TEMEL DÜZEY PSİKOONKOLOJİ KURSU 13-14-15 ŞUBAT 2014 RTEÜ EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ, RİZE RİZE VALİLİĞİ RTEÜ EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ

Detaylı

KANSER HASTASININ EVDE BAKIMI

KANSER HASTASININ EVDE BAKIMI KANSER HASTASININ EVDE BAKIMI Prof. Dr. Çiçek FADILOĞLU AraĢ. Gör. Hanife ÖZÇELĠK Ege Üniversitesi HemĢirelik Yüksekokulu Ġç Hastalıkları ABD 1 T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI KANSERLE SAVAŞ DAİRESİ BAŞKANLIĞI

Detaylı

AKUT SOLUNUM SIKINTISI SENDROMU YAKIN DOĞU ÜNİVERSİTESİ SHMYO İLK VE ACİL YARDIM BÖLÜMÜ YRD DOÇ DR SEMRA ASLAY 2015

AKUT SOLUNUM SIKINTISI SENDROMU YAKIN DOĞU ÜNİVERSİTESİ SHMYO İLK VE ACİL YARDIM BÖLÜMÜ YRD DOÇ DR SEMRA ASLAY 2015 AKUT SOLUNUM SIKINTISI SENDROMU YAKIN DOĞU ÜNİVERSİTESİ SHMYO İLK VE ACİL YARDIM BÖLÜMÜ YRD DOÇ DR SEMRA ASLAY 2015 Nonkardiyojenik Akciğer Ödemi Şok Akciğeri Travmatik Yaş Akciğer Beyaz Akciğer Sendromu

Detaylı

22.06.2015. Hasta Eğitimi ve Davranış Değişikliği Geliştirme. Alma-Ata Bildirgesinde (1978)

22.06.2015. Hasta Eğitimi ve Davranış Değişikliği Geliştirme. Alma-Ata Bildirgesinde (1978) Kardiyovasküler risk azaltma, tıbbi ve psikososyal destek yanında yaşam şekli değişikliklerini de içerir. Hasta Eğitimi ve Davranış Değişikliği Geliştirme Yard.Doç.DR.Hilal UYSAL Beslenme ve fiziksel aktivite

Detaylı

ÇOCUKLUK ÇAĞINDA KRONİK KARIN AĞRISI

ÇOCUKLUK ÇAĞINDA KRONİK KARIN AĞRISI ÇOCUKLUK ÇAĞINDA KRONİK KARIN AĞRISI Prof. Dr. Aydan Kansu Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi, Çocuk Gastroenteroloji, Hepatoloji ve Beslenme Bilim Dalı 7 y, ~ 1 yıldır karın ağrısı Göbek çevresinde Haftada

Detaylı

Kansız kişilerde görülebilecek belirtileri

Kansız kişilerde görülebilecek belirtileri Kansızlık (anemi) kandaki hemoglobin miktarının yaş ve cinsiyete göre kabul edilen değerlerin altında olmasıdır. Bu değerler erişkin erkeklerde 13.5 g/dl, kadınlarda 12 g/dl nin altı kabul edilir. Kansızlığın

Detaylı

KARAR AĞACI OLUŞTURMA

KARAR AĞACI OLUŞTURMA KARAR AĞACI OLUŞTURMA Elif Sözeri-Mine Buluş-Nurgün Platin 20. Ulusal Kanser Kongresi 19-23 Nisan 2013 Antalya Hemşirelik Bilgisi Teknik Bilgi Temel Bilimler Rehber/Stan. Sosyal Bilimler Teknik Beceri

Detaylı