SARIKAMIŞ TA TARİHİ VE ARKEOLOJİK ARAŞTIRMALAR Historical and Archaeological Research in Sarıkamış

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "SARIKAMIŞ TA TARİHİ VE ARKEOLOJİK ARAŞTIRMALAR Historical and Archaeological Research in Sarıkamış"

Transkript

1 Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi Journal of the Institute of Social Sciences Sayı Number 1, Bahar Spring 2008, SARIKAMIŞ TA TARİHİ VE ARKEOLOJİK ARAŞTIRMALAR Historical and Archaeological Research in Sarıkamış Yasin TOPALOĞLU Arş. Gör. Atatürk Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Tarih Bölümü Eskiçağ Tarihi Anabilim Dalı Özet Doğu Anadolu Bölgesi nin, Erzurum-Kars Bölümü ndeki ve Kars ili sınırları içerisinde kalan Sarıkamış ilçesinde şimdiye kadar yapılan çalışmaların büyük bir kısmı yazılı kaynaklara dayanmaktadır. Yakın bir dönemde Kültür ve Turizm Bakanlığı adına yürüttüğümüz yüzey araştırmalarıyla bölgenin tarihi ve arkeolojisi daha belirgin bir şekilde anlaşılmaya başlanmıştır. Özellikle bölgenin Demir Çağı ndaki yoğun iskânı sonucunda oluşmuş yeni merkezler tespit edilmiştir. Anahtar Kelimeler: Kars, Sarıkamış, İlk Tunç Çağı, Demir Çağı Abstract Most of the researches on Sarıkamış which is located within the province of Kars in the Erzurum-Kars part of east Anatolia are founded on written sources. The surface surveys which we carried out in the name of the Ministry of Tourism and Culture have contributed to a better understanding of the history and archaeology of the area. Especially, some settlements were discovered which were established in the Iron Age. Keyword: Kars, Sarıkamış, Early Bronze Age, Iron Age Sarıkamış İlçesi, Doğu Anadolu nun Erzurum-Kars Bölümü nde idari olarak Kars İli ne bağlıdır km 2 yüz ölçüme sahip olan ilçenin doğusunda Kağızman, batısında Narman, kuzeyinde Selim ve Şenkaya güneyinde Horasan ve Eleşkirt bulunmaktadır 1. Sarıkamış ı tarihin her döneminde jeopolitik konumu nedeniyle önemli bir yerde bulunmuştur. Bu öneminin temel nedenleri arasında yerleşim için çevresine göre daha uygun bir coğrafyaya sahip olması, hayvancılık için verimli çayırların, yaylaların olması ve batı-doğu uzantılı tarihi yolların kavşak noktası üzerinde olması sayılabilir. Ayrıca bölge önemli su kaynaklarına da sahiptir. Bölge büyük oranda engebeli bir yapı arz etmektedir. Bu engebeli topografik yapının oluşması tüm Doğu Anadolu da olduğu gibi jeolojik devirlerdeki volkanik hareketler sonucudur. Bu anlamda bakıldığında bölge Senozoyik (Yakın Zaman) Devrin Neojen dönemindeki lavlardan ve IV.

2 198 Yasin TOPALOĞLU / Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi , Zaman a (Artropozoik) ait çöküntülerden oluşmaktadır. Kısa mesafelerde yüksek eğim farklılıkları akarsular tarafından oyulmuş derin vadileri oluşturmuştur. Bu vadilerde alüvyon toprakların oluşturduğu yamaç molozu alanları bulunmaktadır. Ancak sürekli yükseklerden gelen toprak malzeme ile üzerleri örtüldüğü için toprak oluşumları sık sık kesintiye uğramaktadır 2. Sarıkamış ın yükseltilerine bakılacak olursa güneyinin büyük dağlarla doğusunun kuzey-güney, batısının ise kuzeydoğu-güneybatı doğrultulu dağlarla çevrildiği görülür. Sarıkamış bölgesinin en önemli dağları doğuda Balıklıdağ, Aladağ, batıda Güllü Dağları, kuzeyde Allahuekber Dağları, güneybatıda Süphan Dağı ve güneyde Aras Güneyi Dağları dır. Bu dağlarda kendi içinde Aladağ (3138 m.), Büyükköse (3439 m.), Çamurlu Dağ (2685 m.), Çemberdağı (2805 m.), Çıplakdağ (2634 m.), Gökdağ (2684 m.), Hazaltepe (2145 m.), Hüseyinbaba (2000 m.), Kabaktepe (2436 m.), Karanlıtepe (2858 m.), Karataş (2725 m.), Karşıgüneytepe (2472 m.), Kavaktepe (2103 m.), Kıllıdağ (2893 m.), Kondultepe (2109 m.), Köroğlu (2750 m.), Kösedağ (2599 m.), Küçükaladağ tepe (2532 m.), Küçükkumru (2531 m.) ve Şehittepe (2485 m.) gibi önemli yükseltilere sahiptir 3. Bu dağlar aynı zamanda bölgenin doğal sınırlarını da çizmektedir. Güllü Dağları Aras ve Çoruh havzalarını, Aras Güneyi Dağları ise Aras ve Fırat Havzaları birbirlerinden ayırmaktadır 4. Çevresine göre daha alçakta olan ve bölgenin akarsularınca parçalanmış olan Sarıkamış platosu, Balıklı Dağ ile Kösedağ ın etekleri arasında yaklaşık olarak 2100 m. yükseltiden başlamaktadır. Kuzeykuzeydoğu yönünde bir yayılım gösteren plato, Selim İlçesi nde son bulur. Bölgenin belki de en önemli geçitini Karakurt Boğazı oluşturmaktadır. Aras Irmağı nın aşındırması sonucu oluşan vadinin sonunda bulunan boğaz m. rakımlı Horasan ile m. rakımlı Kağızman ı birbirine bağlamaktadır. Ayrıca bu noktadan ikiye ayrılan tarihi yollar ile Iğdır ve Kars batıya bağlamaktadır 5. Bölge daha öncede belirtildiği gibi zengin bir akarsu yapısına sahiptir. Akarsuların genellikle kışın yağan yoğun kar suları ile beslendiği görülmektedir. Bölgenin en önemli iki akarsuyu, Aras ve Kars Çayı dır. Aras Nehri, kaynağını Bingöl Dağları ndan aldıktan Pasinler Ovası ndaki Çobandede Köprüsü yakınlarında Pasin Çayı ile birleşerek doğuya doğru akışına devam eder. Tarihi yolla birlikte Karakurt Boğazı ndan sonra Sarıkamış a ulaşan Aras, kuzeydoğuya yönelerek Aladağ eteklerinden Sarıkamış ı terk eder. Daha sonra Tuzluca İlçesi sınırlarında Arpaçay ile birleşerek Dil mevkiinden ülke dışına çıkarak Kura ile birleşip Hazar a dökülür 6. Bölge Aras ve Kars çayı dışında irili ufaklı çok sayıda akarsuyu da bünyesinde barındırmaktadır. Bu akarsulardan büyük bir kısmı Sarıkamış

3 Yasin TOPALOĞLU / Journal of the Institute of Social Sciences , Bölgesinde Aras a karışır. Bu akarsuların başlıcaları Armutlu Deresi, Çardaklı Dere, Eski Karakurt Dere, Iğırbığır Deresi, Karaköse Deresi, Keklik Dere, Mamaç Dere, Saat Deresi, Şehithalit Dere, Yağlıdere, Zaraphane Deresi ve Zivin Çayı dır. Aras sadece bölge için değil çevre topraklar içinde büyük bir önem taşımaktadır. Bu önemi tarihin her döneminde devam etmiş medeniyetler hep Aras etrafında şekillenmiştir. Bu nedenle kaynaklarda birçok topluluk tarafından farklı isimlerle anıldığı görülmektedir. Abiliane-Argistehinele- Erekua (Urartu), Araxes (Roma), Raxhsi (Gürcü), Araks (Rus), Ar-Rass (Arap), Nahr-i Aras (İran) bu isimlendirmelerden bir kısmıdır. Antik Çağ yazarlarından Herodotos ve Strabon Aras hakkında şu bilgileri vermektedir 7. Arax da Matienlerin ülkesinden kaynar; suları kırk ağızdan dökülür... Arax ın yalnız bir ağzı engele çarpmadan Caspia denizine dökülür... 8, (Herodotos) söylendiğine göre Arax Irmağı birçok kollarına ayrılarak memleketi sular altında bırakıp; kollarından biri Caspia Denizi nde Hirkanya Körfezi ne dökülür (Strabon) Karakurt Boğazı değerlendirilirken kısmen değinilmiş olmakla birlikte bölge tarihi yolların birleşim noktasında yer almaktadır. Anadolu nun doğuya açılan iki ana tarihi yol ağı bulunmaktadır. Bu yollardan ilki Malatya-Elazığ-Muş-Van güzergâhını takip ederken diğeri Erzincan- Erzurum-Pasinler-Horasan yoludur. Bu yol Horasan da ikiye ayrılarak bir kolu Eleşkirt-Ağrı-Doğubayazıt yönüne diğeri ise Karakurt Boğazında tekrar ikiye ayrılmaktadır. Bu ayrımla yolardan ilki Sarıkamış üzeri Kars ulaşırken diğer yol Kağızman- Tuzluca üzeri Iğdır ve devamında Culfa-Tebriz-Tahran yolu ile İran a kadar gitmektedir 10. Urartu yazıtlarında Geçit Ülkeleri ( KUR KA-Sie) olarak tanımlanan bölge bu nedenden dolayı ulaşımın, göçlerin merkezi durumundadır. Sarıkamış üzeri Kars a ulaşan yol aynı zamanda Aktaş Kapısı ile Türkiye yi Gürcistan a (Tiflis) bağlar. Ayrıca Sarıkamış tan kuzeye doğru devam eden yol ile Gaziler üzeri Çoruh Havzası na ulaşılır 11. Kars Bölgesinde bizimde ekip üyesi olduğumuz ve A. Ceylan başkanlığında bir ekip tarafından Kültür ve Turizm Bakanlığı izinleri uzun yıllardır aralıksız olarak bilimsel saha çalışmaları gerçekleştirilmektedir. Bu yayında bahsedilen çalışma sonrası tespit edilen tarihi ve arkeolojik merkezlerin bir sonucudur. Tespit edilen merkezler şunlardır 12.

4 200 Yasin TOPALOĞLU / Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi , Sarıkamış Yazıtı Kars İli, Sarıkamış İlçesi ne 5 km uzaklıkta ormanlık alan içerisinde tespit edilen yazıt daha sonra bir yapı duvarında taş olarak kullanılmıştır. 1. Dünya Savaşı sırasında F.W. König tarafından kopyası çıkarılan yazıt günümüzde büyük ölçüde tahrip olmakla beraber Gürcistan Devlet Müzesi nde sergilenmektedir. Yazıtta şu ifade yer almaktadır 13. (Resim-1) Ahuriani şehrini, bir gün Aştu şehrinin (?) bölgesini ele geçirdim. tahıl deposu(?) tüm(?) Aştuhini şehri için. Etiuni ülkesinin (?) tamamen ele geçirdim. Güçlü ordular geldiler Argişti der ki: tanrı Haldi, tanrı Teişeba, tanrı Şivini (ve bütün) tanrılara yalvardım. Tanrılar bana kulak verdiler. Püskürttüm. Qa [ ] şehrine kadar kovaladım orada yüz 20 yüz yaktım. X yüz 50 kadın. Tanrı Haldi büyüklüğüyle Minuaoğlu Argişti, güçlü kral, Biainili ülkesinin kralı (ve) Tuşpa şehrinin hükümdarı(dır). Argişti der ki: Her kim bu yazıtı tahrip ederse, he kim suç işlerse tanrı Haldi, tanrı Teişaba (ve) tanrı Şivini (onu) güneş ışığından yoksun etsinler. Toprakkale-Sarıkamış Kars İli, Sarıkamış İlçesi nin 8 km. güneybatısında modern Erzurum- Kars karayolunun doğusunda yer almaktadır. Kale 2080 m. yükseltide doğubatı doğrultulu doğal yapıya uygun bir şekilde inşa edilmiştir. Oldukça zengin su kaynaklarının yakınına inşa edilen kale tarihi yollarıda kontrol edebilecek bir konumdadır. Bölgenin en yüksek kalelerinden biri olan Toprakkale de tespit edilen çanak-çömlek buluntusu İlk Tunç Çağı ve Demir Çağı na tarihlendirilmektedir 14. (Resim-2) Kız Kalesi-Sarıkamış Kars İli, Sarıkamış İlçesi nin 13 km. güneydoğusunda Keklik Deresi isimli bölgede kurulan kale bölgeye hâkim bir konumdadır. Yaklaşık olarak 2000 m. yükseklikteki kale günümüzde Sarıkamış ın çam ormanları arasında kalmaktadır. Kale mimari ve çanak-çömlek buluntuları ile Orta Çağ özelliği taşımaktadır 15. (Resim-3) Kırankaya Kalesi (Asboğa) Kars İli, Sarıkamış İlçesi nin 18 km. kuzeydoğusunda modern Erzurum- Kars karayolu üzerinde yer almaktadır m. Rakımlı olan kale tarihi yolları kontrol altında tutabilecek bir konumdadır. Büyük oranda tahrip olan kalenin bölgenin büyük ve önemli kalelerinden biri olduğu görülmektedir. Günümüzde doğu duvarının ayakta kalabildiği kale mimari ve çanak-çömlek buluntuları ışığında Demir Çağ özelliği taşımaktadır 16.(Resim-9)

5 Yasin TOPALOĞLU / Journal of the Institute of Social Sciences , Taşlıgüney Kalesi ve Kaya Odaları Kars ili, Sarıkamış İlçesi nin 48 km. güneybatısında ve Taşlıgüney Köyü nün 4 km. kuzeybatısında yer almaktadır. Merkez bir kale ile çok sayıda kaya odasından oluşmaktadır. Kale kabaca işlenmiş taşlardan harç ile inşa edilmiş bir Orta Çağ Kalesi dir. Büyük oranda tahrip olan kaya odalarının bir kısmı kaya kilisesi bir kısmı ise barınma yapılarıdır. Günümüzde inşa edildiği kaya türünün de etkisiyle büyük ölçüde tagrip olan kaya odalarının bir kısmına ulaşımda mümkün değildir. Kale ve diğer yapılar tipik bir Orta Çağ yerleşmesi özelliği taşımaktadır 17.(Resim-10) Micingert Kalesi (İnkaya) Kars İli, Sarıkamış İlçesi nin 45 güneybatısında yer alan İnkaya Köyü nde yer almaktadır. Bölgenin tarihi yollarının yani bugünkü modern Erzurum-Kars karayoluna hâkim bir noktada bulunmaktadır. Doğal yapıya uydurularak inşa edilmesine rağmen dikdörtgene yakın bir yapı taşıyan kale gerek mimari gerekse çanak-çömlek buluntusuyla Demir Çağı ve Orta Çağ özelliği taşımaktadır 18.(Resim-11, 12) Zivin Kalesi (Süngütaşı) Kars İli, Sarıkamış İlçesi nin 39 km. güneybatısında Süngütaşı köyü sınırları içinde yer almaktadır. Yaklaşık 40 m.lik bir kaya üzerine inşa edilen kale 1890 m. yüksekliktedir. Çevresindeki su kaynaklarını ve yolları kontrol altında tutmak amaçlı yapıldığı kabul edilen kalenin kuzeybatısında Zivin Çayı bulunmaktadır 19. Kale çanak-çömlek buluntuları ışığında Demir Çağı ve Orta Çağ a tarihlendirilmektedir. Kalenin bugünkü mimari özellikleri Orta Çağ özelliği taşımaktadır 20. Kale nin I. Dünya Savaşı esnasında yerinden sökülerek günümüzde Tiflis Müzesi nde bulunan bir yazıtı bulunmaktadır. Günümüzde büyük oranda tahrip olduğu anlaşılan yazıt İşpuini oğlu Menua dönemine aittir 21. (Resim-13) Sırataşlar Kalesi- Sarıkamış Kars İli, Sarıkamış İlçesi nin 30 km. batısında Sırataşlar Köyü sınırları içerisindedir. Bulunduğu konum bakımında bölgeye hakim olan kale İnkaya Köyü ndeki diğer bir önemli kale olan Micingert Kalesine yakın bir konumdadır. Kale çanak-çömlek buluntuları ışığında Demir ve Orta Çağ özelliği taşımaktadır 22. (Resim-14) Köroğlu Kalesi Kars İli, Sarıkamış İlçesi nin 30 km. kuzeydoğusunda yer almaktadır. Bulunduğu kayalığın doğal yapısına uygun olarak kare bir plan taşıyan kale çanak-çömlek verileri ve mimarisiyle Demir Çağ ve Orta Çağ özelliği taşımaktadır 23.(Resim-15,16)

6 202 Yasin TOPALOĞLU / Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi , Düzmeşe Obsidiyen Merkezi Kars İli, Sarıkamış İlçesi nin 17 km. güneybatısında modern Erzurum-Kars karayolu üzerinde bulunmaktadır. Prehistorik dönemler için önemli bir maden olan obsidiyen, bölgede çok sayıda merkezde görülmektedir. Düzmeşe dışında yakın çevresinde çok sayıda obsidiyen yatağı olmakla birlikte Sarıkamış bölgesi merkezlerinde tespit edilen obsidiyen malzemelerin hammaddesinin Düzmeşe olma ihtimali yüksektir 24. Gevenli Yerleşmesi Günümüzde Kars İli Selim İlçesi sınırları içinde kalan Yolgeçmez Köyü, Selim İlçesi nin 9 km güneybatısında, Sarıkamış İlçesi nin ise 16 km. kuzeydoğusunda yer almaktadır. Yolgeçmez Köyü nün 1 km. kadar Kars İli Sarıkamış İlçesi nin Yolgeçmez Köyü nün 1 km. güneydoğusunda Erzurum-Kars karayolunun kenarında yer almaktadır m. yüksekliğindeki yerleşmede yoğun oranda kaçak kazı sonrası tahribat görülmektedir. Çanak-çömlek buluntuların büyük bir kısmı Orta Çağ özelliği gösterirken genel anlamda merkez Demir Çağı ve Orta Çağ a tarihlendirilmektedir. Gevenli Yerleşmesinin 250 m. kadar batısında da Tilkitepe Yerleşmesi bulunmaktadır 25. Tilkitepe Yerleşmesi Kars İli, Selim İlçesi, Yolgeçmez Köyü nün 750 m. güneyinde Erzurum-Kars karayolunun kenarında yer alan ikinci yerleşmedir. Yaklaşık 1900 m. yüksekliğe sahip olan yerleşmenin üzerinde kabaca işlenmiş oval planlı yapı izleri bulunmaktadır. Gevenli yerleşmesinde olduğu gibi bu yerleşmede de yoğun bir kaçak kazı tahribatı görülmektedir. Kaçak kazılar sonrası Erken Demir Çağı özelliği gösteren bir mezar ortaya çıkmıştır. Yerleşmenin çanak-çömlek buluntuları Demir Çağı ve Orta Çağ özelliği göstermektedir. Yerleşime oldukça uygun olan merkezin yakınında Asboğa ile Sarıkamış Çayları birleşmektedir 26. Yoğunhasan Kalesi-Kaya Mezarı ve Göleti Kars İli, Sarıkamış İlçesi'nin 42 km güneyindeki Karapınar Köyü'nün (Karahasan) yaklaşık 5 5,5 km güneybatısındadır. Bölgenin belki de en iyi değerlendirilen, en önemli merkezlerinden olan Yoğunhasan, kale, kaya mezarı, yerleşim alanları ve göleti ile komplex bir yapı oluşturmaktadır. Aras Irmağının yaklaşık olarak 1, 5 km. güneyinde yer alan merkez aynı zamanda günümüz modern karayolunun da geçtiği tarihi yolları kontrol altında tutmaktadır. Bu yolun önemi üzerinde sıralanan ve yukarıda ele aldığımız çok sayıdaki merkezle bir kez daha vurgulanmaktadır. Bu yolun yazımızın giriş kısmında da belirttiğimiz gibi Karakurt Boğazında ki ayrımın hemen üzerinde stratejik bir konumdadır 27.

7 Yasin TOPALOĞLU / Journal of the Institute of Social Sciences , m. yüksekliğindeki kale üzerinde ilk inceleme A. Ceylan tarafından bazı yayınlarla yapılmış daha sonra A. Ceylan ve O. Belli tarafından detaylı bir çalışma ile tekrar ele alınmıştır 28. Merkezdeki mimari yapılar dikkate alındığında kalenin ana kayaya açılmış sur yatakları üzerine 27 x 36 m. boyutlarında çift sıra teras halinde inşa edildiği görülmektedir. Bu iki teras duvarı arasında yer yer değişen 3 ile 5 m.lik bir mesafe bulunmaktadır. Kurtin ve bastiyonların kullanılmadığı görülen kalede savunma amaçlı bu teras duvarlarını kullanıldığı düşünülmektedir. Günümüze sur duvarlarının 4-5 sırası ulaşmıştır. Dış yüzeyleri kısmen işlenmiş iri andezit taşlardan inşa edilen sur duvarlarının üzerlerini yüksek bir kerpiç duvarın oluşturduğu anlaşılmaktadır 29. (Resim- 4,5) Kalenin doğu kesiminde dik yüzeyde iki odalı bir kaya mezarı bulunmaktadır. Yerden m. yükseklikte olan kaya mezarına kayalara oyulmuş kaya basamakları ile ulaşılabilmektedir. Kaya mezarının doğusunda 2.70 m x 2.50 m. ölçülerinden de bir ön alan bırakıldığı görülmektedir. Kaya mezarına 160 x140x40 cm. ölçülerinde bir kapı ile girilmektedir. Bu kapının 90 cm üzerinde 50x70x70 cm. ebatlarında bir aydınlatma penceresi yapılmıştır. Bu tür bir aydınlatma boşluğu Urartu nun başkenti Tuşpa da ki Kral Menua mezar odasında da görülmektedir. Kaya mezarı 5 x4.4 m. ölçülerinde 3.2 m. yüksekliğinde kareye yakın bir ana salon ve kuzey, güney yönlerinde iki odadan oluşmaktadır. Tonozlu olduğu görülen ana odanın üst kısmında tek sıra halinde bir silme tüm yapıyı dolaşmaktadır. Ana odanın batı duvarında 4, kuzey ve güney duvarlarında birer olmak üzere yerden m. yükseklikte başlayan 8 niş bulunur. Zeminlerinde urneler için oyuklar bulunan bu nişler yaklaşık olarak 55 cm derinliğinde 70 x70 cm ölçülerindedir. Bir ölü yatağı bulunan kuzeydeki ikinci odaya 170x90x50 cm ölçülerindeki bir kapı ile girilmektedir. Güneydeki üçüncü odaya ise 220x180x50 cm ölçülerindeki bir kapı ile girilmektedir. 230x280x230(h) m. ölçülerindeki bu odanın kuzey ve güney duvarlarında ikişer olmak üzere dört niş daha bulunur 30. (Resim-6,8) Yoğunhasan Kalesinin yaklaşık olarak m güneybatısında 1875 m. yükseklikte kaleye ait bir gölet bulunmaktadır. Ovale yakın bir plan taşıyan göletin, güneyde yükselen Kondul Dağı ndan çıkan sular, kar ve yağmur suları ile beslendiği anlaşılmaktadır. Ancak Kondul Dağı suları göleti beslerken aynı zamanda dağdan kaynaklanan toprak kaymaları ile de yapısal şeklini bozmaktadır. Bunun sonucu ile göletin mimari yapısı bozulmakta ve içi giderek toprakla dolmaktadır. Günümüzde halen daha işlevini koruyan göletin batı duvarı büyük ölçüde ayaktadır. Yaklaşık 5 m. genişlikte göletin duvarları mimarisi ve şekli ile Urartu Kralı Menua

8 204 Yasin TOPALOĞLU / Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi , dönemine tarihlendirilen Çirişgöl, Süphan ve Süs barajları ile benzerlik göstermektedir. Göletin Yoğunhasan Kalesi nden Aras Irmağına kadar uzanan tarım alanları ve bahçeleri sulama amacıyla inşa edildiği anlaşılmaktadır. (Resim-7) Yoğunhasan Kalesi nde 2000 yılında yaptığımız yüzey araştırmaları sonucu yüzeye yakın bir bölümde tespit edilen tam kap merkezin tarihlendirilmesi için büyük bir önem taşımaktadır. Kap form olarak dışa dönük ağızlı, kısa boyunlu, çift kulplu, yumurta gövdelidir. Devetüyü rengindeki astarlı kap üzerinde kırmızı-siyah boya ile geometrik, bitki ve hayvan tasvirleri bulunmaktadır. Kabın diğer özellikleri ise şöyledir. çömleğin ağız kısmından boynuna değin kırmızı renkli yatay ve kalın bir bant çekilmiş, bundan sonra ise siyah boyayla su dalgaları yapılmıştır. Su dalgalarının altında, kırmızı yatay bantların arası ve alt kısmı, siyah boyayla yan yana içi boş dairemsi motiflerle doldurulmuştur. Gövde kısmında bitki motifleri arasına birbiri peşi sıra tekrarlanan hayvan figürü su kuşu ya da horoza benzemekteyse de, bunun su kuşu olduğu sanılmaktadır. Hayvanın gövdesi tümüyle siyah boyayla boyanmış, dalgalı iki çizgi ile gösterilen kuyruğunun arası ise boyanmadan boş bırakılmıştır. 31 Bütün bu özellikleri ise Orta Tunç Çağı nda kurulduğu anlaşılan Yoğunhasan ın kaya mezarı Urartu Kralı Menua (MÖ ) Dönemi'ne dolayısıyla gölet ve kalede bu döneme tarihlendirilmektedir. Bu tarihlendirmeye göre Urartu için Yoğunhasan Kalesi kuruluş dönemi kalelerinden biridir. Yazıtlardan öğrendiğimiz Urartu kralı Menua nın Diauehi Ülkesi'ne yaptığı seferlerde kale bu anlamda önemli bir askeri üs olmuş olabilir. Gerek mimari gerekse çanak-çömlek buluntusu kalenin Menua sonrası da kullanıldığı gösterdiği için Menua döneminde olduğu gibi I. Argişti (MÖ ) döneminde merkez önemini korumuştur 32. Sarıkamış bölgesindeki, tarihi ve arkeolojik merkezlerin özelliklerine baktığımızda başta Yoğunhasan olmak üzere diğer tüm merkezlerin su ve tarihi yolların kenarında olduğu görülür. Geçit ülkeleri olarak tanımlanan bu bölgedeki merkezlerin dağılımı da bu geçitleri kontrol altında tutabilmek içindir. Tespit edilen merkezlerin dönemsel olarak özelliklerine baktığımızda bölgedeki yerleşimin tekil Paleolitik merkezler dışında Tunç Çağı nda başladığı, Demir Çağı nda yoğunluk kazandığı ve Orta Çağ da da devam ettiği söylenebilir.

9 Yasin TOPALOĞLU / Journal of the Institute of Social Sciences , Kaynaklar ve Dipnotlar 1 KETİN, İ. 1983: Türkiye Jeolojisine Genel Bir Bakış, İstanbul, 502 vd., ALTINLI, İ. E. 1966: Doğu ve Güneydoğu Anadolu nun Jeolojisi, Maden Teknik Arama Dergisi 66, 48 vd.; ERİNÇ, S. 1965: Doğu Anadolu Coğrafyası, İstanbul, 16; SEVİNDİ, C. 1999: Sarıkamış ın Coğrafi Etüdü, (Atatürk Üniversitesi Basılmamış Doktora Tezi), Erzurum. 2 RATHUR, A. Q. 1966: Pasinler-Horasan (Erzurum) Sahasına Ait Genel Jeolojik Rapor, Maden Teknik Arama Genel Müdürlüğü Yayınları, Ankara, SEVİNDİ 1999: 20, CEYLAN, A. 2001: Sarıkamış-Tarihi ve Arkeolojik Araştırmalar, UZUN, S. 1991: Kağızman ve Çevresinin Fiziki Coğrafyası, (Atatürk Üniversitesi Basılmamış Doktora Tezi), Erzurum, 24; GİRGİN, M. 1991: Eleşkirt Ovası ve Çevresinin Fiziki Coğrafyası, (Atatürk Üniversitesi Basılmamış Doktora Tezi), Erzurum, 56; SELEN, A. S. 1945: Türkiye Coğrafyasının Ana hatları, Ankara, 15; SEVİNDİ, C. 1999: 20 vdd 5 YILMAZ, Ö. 1997: Aras Yarma Vadisi Yakın Çevresinin Jeomorfolojisi ile Morfotektonik Evrimi (Kuzeydoğu Anadolu), Türk Coğrafya Dergisi-32, İstanbul, 141; SEVİNDİ, C. 1999: DARKOT, B. 1947: Erzurum, İslam Ansiklopedisi-IV, İstanbul, ; DARKOT, B 1941: Aras İslam Ansiklopedisi-I, İstanbul, ; ATALAY, İ. 1987: Türkiye Jeomorfolojisine Giriş, İzmir, CEYLAN, A. 2001: 18 8 HERODOTOS, Historia-Herodot Tarihi (çev. E.Erhat, M. Ökmen),1973, İstanbul, STRABON, Geographika- Coğrafya (ed ve çev. F. Lasserre), 1975, XI-4,2. 10 CEYLAN, A. 2001: BELLİ, O. 1977: 117, BELLİ, O, 1982: 184 vd. CEYLAN, A. 2001: Ekip başkanı A. Ceylan tarafından Sarıkamış bölgesi çalışmaları 2001 yılında kitaplaştırılmış olmasına rağmen geçen 7 yıllık sürede yeni merkezler tespit edildiğinden hocamız Alpaslan Ceylan ın telkin ve teşvikleri ile bölge bu yayınla tekrar ele alınmıştır. Bu yayın ekip üyesi olduğum Kültür ve Turizm Bakanlığı nın izinleri ile yapılan bilimsel çalışmaların sonucunda hazırlanmıştır sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu'nun yayın hakkına yönelik 43. Maddesine göre 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu hükümleri gereğince yayım hakkı araştırma izni alan heyet ve kurumlar adına, kazı, sondaj ve araştırmayı fiilen idare edenlere aittir. 13 KÖNİG, F.W , Handbuch der Chaldäischen Inschriften, 24; PAYNE, M. R. 1995: Urartu Yazılı Belgeler Kataloğu, (İstanbul Üniversitesi Basılmamış Doktora Tezi), İstanbul,82, CEYLAN, A. 2001: CEYLAN, A. 2001: 53; CEYLAN, A. 2003: 2001 Yılı Erzincan, Erzurum ve Kars İlleri Yüzey Araştırmaları, 20. Araştırma Sonuçları Toplantısı-2, 316; CEYLAN, A. 2005: The Erzincan, Erzurum and Kars Region in the Iron Age, Anatolian Iron Ages 5, British Institute at Ankara (eds. A. Çilingiroğlu - G. Darbyshire), London, , CEYLAN, A. 2001: CEYLAN, A. 2003: 316, CEYLAN, A. 2001: 55, CEYLAN, A. 2005: ADONTZ, N. 1946: Historie d Armenia: les Origines du X e Siècle au VI e, Paris,

10 206 Yasin TOPALOĞLU / Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi , ; CEYLAN, A. 2001: 60, CEYLAN, A. 2003: 316, CEYLAN, A. 2005: CEYLAN, A. 2001: 61, CEYLAN, A. 2003: 316, CEYLAN, A. 2005: 21-29, PAYNE, M. 1995: CEYLAN, A. 2001: 62-63, CEYLAN, A. 2003: 316, CEYLAN, A. 2005: PAYNE, M. 1995: 40, CEYLAN, A. 2001: 63-64, CEYLAN, A. 2003: 317, CEYLAN, A. 2005: CEYLAN, A. 2001: 63-64, CEYLAN, A. 2003: 317, CEYLAN, A. 2005: KÖNİG, F.W, : 24, PAYNE, M.R. 1995: 40, CEYLAN, A. 2001: CEYLAN, A. 2001: 65, CEYLAN, A. 2003: 317, CEYLAN, A. 2005: CEYLAN, A. 2001: 65-66, CEYLAN, A. 2003: 317, CEYLAN, A. 2005: CEYLAN, A. 2001: 66, CEYLAN, A. 2003: 317, CEYLAN, A. 2005: CEYLAN, A. 2004: 2002 Yılı Erzincan-Erzurum- Kars- Iğdır İlleri Yüzey Araştırmaları, 21.Araştırma Sonuçları Toplantısı-2, Ankara, 2004; CEYLAN, A. 2005: CEYLAN, A. 2004, CEYLAN, A. 2005: BELLİ, O. A. CEYLAN 2002 : Kuzeydoğu Anadolu da Bir Tunç Çağı ve Urartu Kalesi: Yoğunhasan, TÜBA-AR Türkiye Bilimler Akademisi Arkeoloji Dergisi- Turkish Academy of Sciences Journal of Archaeology-V, (ed. U. Esin - M. Özdoğan - B. Howe - P. Kuniholm), Ankara, BELLİ, O. A. CEYLAN 2002: BELLİ, O. A. CEYLAN 2002: CEYLAN, A. 2001: 55-59; BELLİ, O.-CEYLAN, A. 2002: ; CEYLAN, A. 2003: 316.; CEYLAN, A. 2005: BELLİ, O.-CEYLAN, A. 2002: BELLİ, O.-CEYLAN, A. 2002:

11 Yasin TOPALOĞLU / Journal of the Institute of Social Sciences , Harita Tespit Edilen Tarihi ve Arkeolojik Merkezler 1- Sarıkamış Yazıtı 2- Toprakkale 3- Kız Kalesi 4- Kırankaya/Asboğa Kalesi 5- Taşlıgüney Kalesi ve Kaya Odaları 6- Micingert/İnkaya Kalesi 7- Zivin/Süngütaşı Kalesi 8- Sırataşlar Kalesi 9- Köroğlu Kalesi 10- Düzmeşe Obsidyen Merkezi 11- Gevenli Yerleşmesi 12- Tilkitepe 13- Yoğunhasan Kalesi 14- Yoğunhasan Göleti

12 208 Yasin TOPALOĞLU / Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi , Resim 1 Sarıkamış Urartu Yazıtı Kopyası (König den)

13 Yasin TOPALOĞLU / Journal of the Institute of Social Sciences , Resim 2 Toprakkale Kalesi Duvar Örgüsü Resim 3 Kız Kalesi Genel Görünümü

14 210 Yasin TOPALOĞLU / Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi , Resim 4 Yoğunhasan Kalesi Genel Görünümü Resim 5 Yoğunhasan Kalesi Duvar Örgüsü

15 Yasin TOPALOĞLU / Journal of the Institute of Social Sciences , Resim 6 Yoğunhasan Kaya Mezarı İçinden Görünüm Resim 7 Yoğunhasan Urartu Sulama Göleti

16 212 Yasin TOPALOĞLU / Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi , Resim 8 Yoğunhasan Kaya Mezarı Plan ve Kesit Çizimi (Ceylan 2005 den)

17 Yasin TOPALOĞLU / Journal of the Institute of Social Sciences , Resim 9 Kırankaya Kalesi Genel Görünümü Resim 10 Taşlıgüney Kaya Odalarının İçinden

18 214 Yasin TOPALOĞLU / Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi , Resim 11 Micingert Kalesi genel Görünümü Resim 12 Micingert Kalesi Şapel Kalıntısı

19 Yasin TOPALOĞLU / Journal of the Institute of Social Sciences , Resim 13 Zivin (Süngütaşı) Kalesi Genel Görünümü Resim 14 Sırataşlar Kalesi Genel Görünümü

20 216 Yasin TOPALOĞLU / Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi , Resim 15 Köroğlu Kalesi Genel Görünümü Resim 16 Köroğlu Kalesi Duvar Örgüsü

ARPAÇAY DA TARİHİ VE ARKEOLOJİK ARAŞTIRMALAR Historical and Archaeological Research in Arpacay

ARPAÇAY DA TARİHİ VE ARKEOLOJİK ARAŞTIRMALAR Historical and Archaeological Research in Arpacay Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi Journal of the Institute of Social Sciences Sayı Number 1, Bahar Spring 2008, 57-71 ARPAÇAY DA TARİHİ VE ARKEOLOJİK ARAŞTIRMALAR Historical and Archaeological Research

Detaylı

MAĞARALARI VE YERLEŞİM ALANI

MAĞARALARI VE YERLEŞİM ALANI TÜRKİYE DOĞAL VE KÜLTÜREL VARLIKLARI ENVANTERİ ENV. NO. 58.01.0.02 ÇİMENYENİCE KÖYÜ, KÖROĞLU TEPELERİ, I39-a4 MAĞARALARI VE YERLEŞİM ALANI İL SİVAS İLÇE HAFİK MAH.-KÖY VE MEVKİİ Çimenyenice Köyü GENEL

Detaylı

2011 YILINDA DOĞU ANADOLU BÖLGESİN DE URARTU BARAJ, GÖLET ve SULAMA KANALLARININ ARAŞTIRILMASI ALİKÖSE KANALI

2011 YILINDA DOĞU ANADOLU BÖLGESİN DE URARTU BARAJ, GÖLET ve SULAMA KANALLARININ ARAŞTIRILMASI ALİKÖSE KANALI 2011 YILINDA DOĞU ANADOLU BÖLGESİN DE URARTU BARAJ, GÖLET ve SULAMA KANALLARININ ARAŞTIRILMASI Oktay BELLİ ALİKÖSE KANALI Aliköse Kanalı, Tuzluca İlçesi nin yaklaşık olarak 36 37 km. güneybatısında bulunmaktadır.

Detaylı

15. MÜZE ÇALIŞMALARI ve KURTARMA KAZILARI SEMPOZYUMU

15. MÜZE ÇALIŞMALARI ve KURTARMA KAZILARI SEMPOZYUMU T.C. KÜLTÜR VE TURİZM BAKANLIĞI Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü 15. MÜZE ÇALIŞMALARI ve KURTARMA KAZILARI SEMPOZYUMU 24-26 NİSAN 2006 ALANYA T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı Yayın No : 3082

Detaylı

TÜRKİYE DOĞAL VE KÜLTÜREL VARLIKLARI KORUMA ENVANTERİ ENV. NO. SİT ADI

TÜRKİYE DOĞAL VE KÜLTÜREL VARLIKLARI KORUMA ENVANTERİ ENV. NO. SİT ADI TÜRKİYE DOĞAL VE KÜLTÜREL VARLIKLARI ENVANTERİ ENV. NO. ZARA ŞEHİTLİĞİ İL SİVAS İLÇE ZARA MAH.-KÖY VE MEVKİİ GENEL TANIM: Sivas ili, Zara ilçe merkezinde bulunan ve Milli Savunma Bakanlığı, Zara Askerlik

Detaylı

Konu: 2015 Yılı Erzurum-Erzincan İl ve İlçeleri Yüzey Araştırması Sonuç Raporu TÜRK TARİH KURUMU BAŞKANLIĞINA

Konu: 2015 Yılı Erzurum-Erzincan İl ve İlçeleri Yüzey Araştırması Sonuç Raporu TÜRK TARİH KURUMU BAŞKANLIĞINA Konu: 2015 Yılı Erzurum-Erzincan İl ve İlçeleri Yüzey Araştırması Sonuç Raporu TÜRK TARİH KURUMU BAŞKANLIĞINA Bu yüzey araştırması, 664 sayılı Atatürk Kültür, Dil Ve Tarih Yüksek Kurumu Teşkilat Ve Görevleri

Detaylı

KARS VE ÇEVRESİNDE DEMİR ÇAĞI YERLEŞMELERİ Iron Age Settlements in Kars and Surroundings

KARS VE ÇEVRESİNDE DEMİR ÇAĞI YERLEŞMELERİ Iron Age Settlements in Kars and Surroundings Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi Journal of Institute of Social Sciences Sayı Number 8, Sonbahar Autumn 2011, 20-40 KARS VE ÇEVRESİNDE DEMİR ÇAĞI YERLEŞMELERİ Iron Age Settlements in Kars and Surroundings

Detaylı

Konya İli Beyşehir İlçesi Fasıllar Anıtı ve Çevresi Yüzey Araştırması 2013 Yılı Çalışmaları

Konya İli Beyşehir İlçesi Fasıllar Anıtı ve Çevresi Yüzey Araştırması 2013 Yılı Çalışmaları Konya İli Beyşehir İlçesi Fasıllar Anıtı ve Çevresi Yüzey Araştırması 2013 Yılı Çalışmaları Yrd. Doç. Dr. Yiğit H. Erbil, Hacettepe Üniversitesi Arkeoloji Bölümü Konya İli Beyşehir İlçesi Fasıllar Anıtı

Detaylı

2007-2010 İzmir İli Arkeolojik Yüzey Araştırmaları

2007-2010 İzmir İli Arkeolojik Yüzey Araştırmaları 2007-2010 İzmir İli Arkeolojik Yüzey Araştırmaları Menderes İlçesi: Menderes ilçesine bağlı Oğlananası Köyü ne yakın, köyün 3-4 km kuzeydoğusunda, Kısık mobilyacılar sitesinin arkasında yer alan büyük

Detaylı

ŞANLIURFA YI GEZELİM

ŞANLIURFA YI GEZELİM ŞANLIURFA YI GEZELİM 3. Gün: URFA NIN KALBİNDEN GÜNEŞİN BATIŞINA GEZİ TÜRKİYE NİN GURURU ATATÜRK BARAJI Türkiye de ki elektrik üretimini artırmak ve Güneydoğu Anadolu Bölgesi ndeki 9 ili kapsayan tarım

Detaylı

KAĞIZMAN DA TARİHİ VE ARKEOLOJİK ARAŞTIRMALAR Historical and Archaeological Researches in Kagizman

KAĞIZMAN DA TARİHİ VE ARKEOLOJİK ARAŞTIRMALAR Historical and Archaeological Researches in Kagizman Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi Journal of the Institute of Social Sciences Sayı Number 1, Bahar Spring 2008, 73-92 KAĞIZMAN DA TARİHİ VE ARKEOLOJİK ARAŞTIRMALAR Historical and Archaeological Researches

Detaylı

Tokat ın 68 km güneybatısında yer alan Sulusaray, Sabastopolis antik kenti üzerinde kurulmuştur.

Tokat ın 68 km güneybatısında yer alan Sulusaray, Sabastopolis antik kenti üzerinde kurulmuştur. Çekerek ırmağı üzerinde Roma dönemine ait köprüde şehrin bu adı ile ilgili kitabe bulunmaktadır. Tokat ın 68 km güneybatısında yer alan Sulusaray, Sabastopolis antik kenti üzerinde kurulmuştur. Antik Sebastopolis

Detaylı

SARIKAMIŞ TA TARİHİ VE ARKEOLOJİK ARAŞTIRMALAR Historical and Archaeological Research in Sarikamis

SARIKAMIŞ TA TARİHİ VE ARKEOLOJİK ARAŞTIRMALAR Historical and Archaeological Research in Sarikamis Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi Journal of the Institute of Social Sciences Sayı Number 1, Bahar Spring 2008, 197-216 SARIKAMIŞ TA TARİHİ VE ARKEOLOJİK ARAŞTIRMALAR Historical and Archaeological Research

Detaylı

COĞRAFYA ARAZİ KULLANIMI VE ETKİLERİ ASLIHAN TORUK 11/F-1701

COĞRAFYA ARAZİ KULLANIMI VE ETKİLERİ ASLIHAN TORUK 11/F-1701 COĞRAFYA ARAZİ KULLANIMI VE ETKİLERİ ASLIHAN TORUK 11/F-1701 Türkiye de Arazi Kullanımı Türkiye yüzey şekilleri bakımından çok farklı özelliklere sahiptir. Ülkemizde oluşum özellikleri birbirinden farklı

Detaylı

HABERLER ÖZBEKİSTAN-TÜRKİYE ULUSLARARASI ARKEOLOJİK ÇALIŞMALAR PROJESİ: ÖZBEKİSTAN DA YERKURGAN MERKEZ TAPINAĞI 2013 YILI ARKEOLOJİK KAZI ÇALIŞMASI

HABERLER ÖZBEKİSTAN-TÜRKİYE ULUSLARARASI ARKEOLOJİK ÇALIŞMALAR PROJESİ: ÖZBEKİSTAN DA YERKURGAN MERKEZ TAPINAĞI 2013 YILI ARKEOLOJİK KAZI ÇALIŞMASI HABERLER ÖZBEKİSTAN-TÜRKİYE ULUSLARARASI ARKEOLOJİK ÇALIŞMALAR PROJESİ: ÖZBEKİSTAN DA YERKURGAN MERKEZ TAPINAĞI 2013 YILI ARKEOLOJİK KAZI ÇALIŞMASI İlk Özbekistan-Türkiye uluslararası arkeolojik çalışmalar

Detaylı

RESULOĞLU YERLEŞİMİ VE MEZARLIK ALANI 2013 YILI KAZI RAPORU

RESULOĞLU YERLEŞİMİ VE MEZARLIK ALANI 2013 YILI KAZI RAPORU RESULOĞLU YERLEŞİMİ VE MEZARLIK ALANI 2013 YILI KAZI RAPORU Resuloğlu yerleşimi ve mezarlık alanı Çorum / Uğurludağ sınırları içinde, Resuloğlu (Kaleboynu) Köyü nün kuş uçumu 900 m kuzeybatısındadır. Yerleşim

Detaylı

TÜRKİYE DOĞAL VE KÜLTÜREL VARLIKLARI KORUMA ENVANTERİ ENV. NO. SİT ADI

TÜRKİYE DOĞAL VE KÜLTÜREL VARLIKLARI KORUMA ENVANTERİ ENV. NO. SİT ADI TÜRKİYE DOĞAL VE KÜLTÜREL VARLIKLARI ENVANTERİ ENV. NO. SICAK SU KAYNAĞI İL SİVAS İLÇE ŞARKIŞLA MAH.-KÖY VE MEVKİİ Alaman Köyü GENEL TANIM: Alaman Köyü ile Kale Köyü arasında, Alaman Köyü ne 300 m. uzaklıktadır.

Detaylı

The Byzantine-Era Daily Use Pottery Found in the Thermal Spring in Allianoi

The Byzantine-Era Daily Use Pottery Found in the Thermal Spring in Allianoi ALLIANOI ANTİK ILICASI NDA ÜRETİLEN ERKEN BİZANS DÖNEMİ GÜNLÜK KULLANIM KAPLARI* **Hande YEŞİLOVA Öz Allianoi antik ılıcası içersinde, Geç Roma Erken Bizans Dönemi yerleşiminde bulunan, seramik fırınlarında

Detaylı

AĞILKAYA (PAĞAÇ) HÖYÜĞÜ

AĞILKAYA (PAĞAÇ) HÖYÜĞÜ AĞILKAYA (PAĞAÇ) HÖYÜĞÜ TÜRKİYE DOĞAL VE KÜLTÜREL VARLIKLARI ENVANTERİ ENV. NO. 58.00.3.02 ADI AĞILKAYA (PAĞAÇ) HÖYÜĞÜ HARİTA İL SİVAS İLÇE MERKEZ MAH.-KÖY VE MEVKİİ Ağılkaya Köyü, Çövenlik Mevkii GENEL

Detaylı

Doğal Su Ekosistemleri. Yapay Su Ekosistemleri

Doğal Su Ekosistemleri. Yapay Su Ekosistemleri Okyanuslar ve denizler dışında kalan ve karaların üzerinde hem yüzeyde hem de yüzey altında bulunan su kaynaklarıdır. Doğal Su Ekosistemleri Akarsular Göller Yer altı su kaynakları Bataklıklar Buzullar

Detaylı

5. SINIF SOSYAL BİLGİLER BÖLGEMİZİ TANIYALIM TESTİ. 1- VADİ: Akarsuların yataklarını derinleştirerek oluşturdukları uzun yarıklardır.

5. SINIF SOSYAL BİLGİLER BÖLGEMİZİ TANIYALIM TESTİ. 1- VADİ: Akarsuların yataklarını derinleştirerek oluşturdukları uzun yarıklardır. 1- VADİ: Akarsuların yataklarını derinleştirerek oluşturdukları uzun yarıklardır. PLATO: Çevresine göre yüksekte kalmış, akarsular tarafından derince yarılmış geniş düzlüklerdir. ADA: Dört tarafı karayla

Detaylı

BEÇİN KALESİ KAZISI KALE ÇEŞMESİ SONUÇ RAPORU

BEÇİN KALESİ KAZISI KALE ÇEŞMESİ SONUÇ RAPORU BEÇİN KALESİ KAZISI KALE ÇEŞMESİ SONUÇ RAPORU Prof. Dr. Kadir PEKTAŞ* Muğla İli, Milas İlçesi, Beçin Kalesi nde 20.05.2013 tarihinde başlatılan kazı çalışmaları 24.12.2013 tarihinde tamamlanmıştır. Kazı

Detaylı

ERZURUM OVASINDA ÖNEMLİ BİR MERKEZ: DEĞİRMENLER HÖYÜK A Significant Place in the Plain of Erzurum: Degirmenler Mound

ERZURUM OVASINDA ÖNEMLİ BİR MERKEZ: DEĞİRMENLER HÖYÜK A Significant Place in the Plain of Erzurum: Degirmenler Mound Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi Journal of the Institute of Social Sciences Sayı Number 10, Sonbahar Autumn 2012, 51-65 ERZURUM OVASINDA ÖNEMLİ BİR MERKEZ: DEĞİRMENLER HÖYÜK A Significant Place in the

Detaylı

KIRŞEHİR KALELERİ. Veli ÜNSAL. Kırşehir in Coğrafi Durumu

KIRŞEHİR KALELERİ. Veli ÜNSAL. Kırşehir in Coğrafi Durumu Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi The Journal of International Social Research Cilt: 5 Sayı: 21 Volume: 5 Issue: 21 Bahar 2012 Spring 2012 www.sosyalarastirmalar.com Issn: 1307-9581 KIRŞEHİR KALELERİ

Detaylı

BORLUK VADİSİ ERKEN DEMİR ÇAĞI MEZARI Early Iron Age Tomb in Borluk Valley

BORLUK VADİSİ ERKEN DEMİR ÇAĞI MEZARI Early Iron Age Tomb in Borluk Valley Kafkas Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi Kafkas University Journal of the Institute of Social Sciences Sonbahar Autumn 2016, Ek Sayı Additional Number 1, 253-265 DOI:10.9775/kausbed.2016.042

Detaylı

Adıyaman'ın İsmi Nereden Geliyor?

Adıyaman'ın İsmi Nereden Geliyor? ADIYAMAN Adıyaman'ın İsmi Nereden Geliyor? Rivayete göre; Adıyaman şehrini doğu, batı ve güney yönlerinde derin vadiler çevirmiştir. Bu vadilerin yamaçları zengin meyve ağaçları ile kaplı olduğu gibi,

Detaylı

KARTEPE-MAŞUKİYE-SAPANCA GEZİMİZ

KARTEPE-MAŞUKİYE-SAPANCA GEZİMİZ KARTEPE-MAŞUKİYE-SAPANCA GEZİMİZ Okulumuz Gezi İnceleme ve Tanıtma Kulübümüz 17-18 Ocak 2015 tarihinde bir gece konaklamalı KARTEPE-MAŞUKİYE-SAPANCA gezisi gerçekleştirdi.. 17 Ocak 2015 Cumartesi sabahı

Detaylı

DOĞU ANADOLU BÖLGESİ KONUMU, SINIRLARI VE KOMŞULARI:

DOĞU ANADOLU BÖLGESİ KONUMU, SINIRLARI VE KOMŞULARI: DOĞU ANADOLU BÖLGESİ KONUMU, SINIRLARI VE KOMŞULARI: Ülkemizin doğusunda yer alan bölge kabaca üçgene benzer. Marmara ve Ege Bölgeleri hariç her bölge ile komşudur. Suriye hariç bütün doğu komşularımızla

Detaylı

Muhammet ARSLAN KARS KÜMBET CAMİİ (ONİKİ HAVARİLER KİLİSESİ)

Muhammet ARSLAN KARS KÜMBET CAMİİ (ONİKİ HAVARİLER KİLİSESİ) Muhammet ARSLAN KARS KÜMBET CAMİİ (ONİKİ HAVARİLER KİLİSESİ) Oniki Havariler Kilisesi olarak da bilinen Kümbet Camii, Kars Kalesi nin güneye bakan yamacında bulunmaktadır. Üzerinde yapım tarihini veren

Detaylı

TÜRKİYE DOĞAL VE KÜLTÜREL VARLIKLARI KORUMA ENVANTERİ ENV. NO. 58.06.2.02 SİT ADI

TÜRKİYE DOĞAL VE KÜLTÜREL VARLIKLARI KORUMA ENVANTERİ ENV. NO. 58.06.2.02 SİT ADI TÜRKİYE DOĞAL VE KÜLTÜREL VARLIKLARI ENVANTERİ ENV. NO. 58.06.2.02 j.39 C-1 AKÇAKALE KALESİ (HÖYÜK) İL SİVAS İLÇE KANGAL MAH.-KÖY VE MEVKİİ Akçakale Köyü GENEL TANIM: Sivas ili, Kangal ilçesi, Alacahan

Detaylı

İnce Burun Fener Fener İnce Burun BATI KARADENİZ BÖLGESİ KIYI GERİSİ DAĞLARI ÇAM DAĞI Batıdan Sakarya Irmağı, doğudan ise Melen Suyu tarafından sınırlanan ÇAM DAĞI, kuzeyde Kocaali; güneyde

Detaylı

Beşparmak, Karakümes ve Marçal Dağları'ndan oluşan dağlara "Batı Menteşe Dağları" denir.

Beşparmak, Karakümes ve Marçal Dağları'ndan oluşan dağlara Batı Menteşe Dağları denir. Beşparmak, Karakümes ve Marçal Dağları'ndan oluşan dağlara "Batı Menteşe Dağları" denir. yukarıda adı geçen dağlardan oluşan "Doğu Menteşe Dağları" arasında arasında Çine Çayı Vadisi uzanır. Aydın iline

Detaylı

Doğal ve doğal olmayan yapı ve tesisler, özel işaretler, çizgiler, renkler ve şekillerle gösterilmektedir.

Doğal ve doğal olmayan yapı ve tesisler, özel işaretler, çizgiler, renkler ve şekillerle gösterilmektedir. HARİTA NEDİR? Yeryüzünün tamamının veya bir parçasının kuşbakışı görünümünün, istenilen ölçeğe göre özel işaretler yardımı ile küçültülerek çizilmiş örneğidir. H A R İ T A Yeryüzü şekillerinin, yerleşim

Detaylı

SİNOP SIRA NO İLÇESİ MEVKİİ STATÜ 1 BOYABAT KURUSARAY KÖYÜ

SİNOP SIRA NO İLÇESİ MEVKİİ STATÜ 1 BOYABAT KURUSARAY KÖYÜ SİNOP DOĞAL SİT ALANLARI SIRA NO İLÇESİ ADI SİT TÜRÜ 1 MERKEZ HAMSİLOS-AKLİMAN 1. VE 2. DERECE DOĞAL SİT ALANI 2 MERKEZ SARIKUM GÖLÜ 1. VE 3. DERECE DOĞAL SİT ALANI 3 ERFELEK TATLICAK ŞELALELERİ 1. DERECE

Detaylı

MURADİYE Nüfus Erkek Kadın Toplam Gürpınar Oran %52 % Kaynak: Tüik

MURADİYE Nüfus Erkek Kadın Toplam Gürpınar Oran %52 % Kaynak: Tüik Muradiye Tarihi: Muradiye, cumhuriyet ilanına kadar Kandahar ve Bargıri adıyla iki yerleşim birimi olarak anılırken cumhuriyet sonrası birleşerek Muradiye ismini almıştır. Tarihi ile ilgili fazla bilgi

Detaylı

ŞANLIURFA İLİ MERKEZ İLÇESİ NEOLİTİK ÇAĞ VE ÖNCESİ 2015 YILI YÜZEY ARAŞTIRMASI RAPORU

ŞANLIURFA İLİ MERKEZ İLÇESİ NEOLİTİK ÇAĞ VE ÖNCESİ 2015 YILI YÜZEY ARAŞTIRMASI RAPORU ŞANLIURFA İLİ MERKEZ İLÇESİ NEOLİTİK ÇAĞ VE ÖNCESİ 2015 YILI YÜZEY ARAŞTIRMASI RAPORU Şanlıurfa İli, Merkez İlçesi, Neolitik Çağ ve Öncesi adlı yüzey araştırması projesi, Türk Tarih Kurumu Başkanlığı ve

Detaylı

YUSUFELİ KALELERİ Yusufeli Fortresses Dr. Veli ÜNSAL

YUSUFELİ KALELERİ Yusufeli Fortresses Dr. Veli ÜNSAL A. Ü. Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi Sayı 33 Erzurum 2007-199- YUSUFELİ KALELERİ Yusufeli Fortresses Dr. Veli ÜNSAL ÖZET Yusufeli ve çevresinin tarihinin çok eskilere dayandığı gerek bir takım

Detaylı

ORTAÖĞRETİM ÖĞRENCİLERİ ARAŞTIRMA PROJELERİ YARIŞMASI ŞENKAYA İLÇE MERKEZİNİN MEKAN OLARAK DEĞİŞTİRİLMESİ PROJESİ ONUR PARLAK TUĞÇE YAĞIZ

ORTAÖĞRETİM ÖĞRENCİLERİ ARAŞTIRMA PROJELERİ YARIŞMASI ŞENKAYA İLÇE MERKEZİNİN MEKAN OLARAK DEĞİŞTİRİLMESİ PROJESİ ONUR PARLAK TUĞÇE YAĞIZ ORTAÖĞRETİM ÖĞRENCİLERİ ARAŞTIRMA PROJELERİ YARIŞMASI ŞENKAYA İLÇE MERKEZİNİN MEKAN OLARAK DEĞİŞTİRİLMESİ PROJESİ ONUR PARLAK TUĞÇE YAĞIZ Erzurum, 2015 Proje adı Şenkaya ilçe merkezinin mekan olarak değiştirilmesi

Detaylı

BÖLÜM 16 YERYÜZÜ ŞEKİLLERİNİN GELİŞMESİ

BÖLÜM 16 YERYÜZÜ ŞEKİLLERİNİN GELİŞMESİ BÖLÜM 16 YERYÜZÜ ŞEKİLLERİNİN GELİŞMESİ TOPOĞRAFYA, YÜKSELTİ VE RÖLİYEF Yeryüzünü şekillendiren değişik yüksekliklere topoğrafya denir. Topoğrafyayı oluşturan şekillerin deniz seviyesine göre yüksekliklerine

Detaylı

Murat TÜRKEŞ ve Telat KOÇ Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Fen-Edebiyat Fakültesi Coğrafya Bölümü, Çanakkale

Murat TÜRKEŞ ve Telat KOÇ Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Fen-Edebiyat Fakültesi Coğrafya Bölümü, Çanakkale (*)Türkeş, M. ve Koç, T. 2007. Kazdağı Yöresi ve dağlık alan (dağ sistemi) kavramları üzerine düşünceler. Troy Çanakkale 29:18-19. KAZ DAĞI YÖRESİ VE DAĞLIK ALAN (DAĞ SİSTEMİ) KAVRAMLARI ÜZERİNE DÜŞÜNCELER

Detaylı

Bayburt Kaleleri. Bayburt Castles

Bayburt Kaleleri. Bayburt Castles Bayburt Kaleleri Veli ÜNSAL * Özet Yukarı Çoruh Havzası nda yer alan Bayburt, yerleşim açısından oldukça yoğun bir iskana uğramıştır. Bölgede tarihöncesi çağlardan itibaren başlayan iskân faaliyetleri

Detaylı

Kuzey Marmara Otoyolu (3. Boğaz Köprüsü dâhil) Projesi için Çevresel ve Sosyal Etki Değerlendirmesi (ÇSED): Ekler

Kuzey Marmara Otoyolu (3. Boğaz Köprüsü dâhil) Projesi için Çevresel ve Sosyal Etki Değerlendirmesi (ÇSED): Ekler Teslim Edilen: Hazırlayan: IC-Astaldi JV AECOM Ankara, Türkiye Turkey AECOM-TR-R599-01-00 2 Ağustos 2013 Kuzey Marmara Otoyolu (3. Boğaz Köprüsü dâhil) Projesi için Çevresel ve Sosyal Etki Değerlendirmesi

Detaylı

Roma ve Bizans Dönemi Tarihi Eserleri. Ahmet Usal - Edirne Vergi Dairesi Başkanlığı

Roma ve Bizans Dönemi Tarihi Eserleri. Ahmet Usal - Edirne Vergi Dairesi Başkanlığı Roma ve Bizans Dönemi Tarihi Eserleri Ahmet Usal - Edirne Vergi Dairesi Başkanlığı Aralık 25, 2006 2 İçindekiler 0.1 Antik Yerleşimler......................... 4 0.2 Roma - Bizans Dönemi Kalıntıları...............

Detaylı

Haritanın Tanımı. Harita Okuma ve Yorumlama. Haritanın Tanımı. Haritanın Özellikleri. Haritanın Özellikleri. Kullanım Amaçlarına Göre

Haritanın Tanımı. Harita Okuma ve Yorumlama. Haritanın Tanımı. Haritanın Özellikleri. Haritanın Özellikleri. Kullanım Amaçlarına Göre Haritanın Tanımı Harita Okuma ve Yorumlama Doç. Dr. Hakan BÜYÜKCANGAZ HARİTA: Yer yüzeyinin tümünün ya da bir kısmının, doğal ve yapay özelliklerini bir projeksiyon sistemine göre ve belirli bir ölçekte

Detaylı

AKSARAY Aksaray ın Tarihçesi "Şehr-i Süleha"

AKSARAY Aksaray ın Tarihçesi Şehr-i Süleha AKSARAY Aksaray ın Tarihçesi Kültür ve Medeniyetler beşiği Anadolu daki en eski yerleşim yerlerinden birisi de Aksaray dır. İlimiz coğrafi konumu ve stratejik önemi nedeniyle tarih boyunca misyon yüklenen

Detaylı

1- Çevresine göre alçakta kalmış ve vadilerle derin yarılmamış düzlüklere ne denir?

1- Çevresine göre alçakta kalmış ve vadilerle derin yarılmamış düzlüklere ne denir? 1- Çevresine göre alçakta kalmış ve vadilerle derin yarılmamış düzlüklere ne denir? a. Ova b. Vadi c. Plato d. Delta 2- Coğrafi bölgelerle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur? a. Coğrafi özellikleri

Detaylı

T.C. ŞIRNAK VALİLİĞİ 1990 ULUDERE

T.C. ŞIRNAK VALİLİĞİ 1990 ULUDERE T.C. ŞIRNAK VALİLİĞİ 1990 ULUDERE Mir (Cencekir) Kalesi:...9 Geramon Kilisesi...40 Halmun (Elamun) Kilisesi...4 Beyaz Köprü...46 Köprü...47 AVRUPA KONSEYİ DOĞAL VE KÜLTÜREL VARLIKLARI KORUMA ENVANTERİ

Detaylı

ORDU SIRA NO İLÇESİ ADI SİT TÜRÜ 1 FATSA GAGA GÖLÜ 1.VE 3. DERECE DOĞAL SİT ALANI 2 MERKEZ

ORDU SIRA NO İLÇESİ ADI SİT TÜRÜ 1 FATSA GAGA GÖLÜ 1.VE 3. DERECE DOĞAL SİT ALANI 2 MERKEZ ORDU DOĞAL SİT ALANLARI SIRA NO İLÇESİ ADI SİT TÜRÜ 1 FATSA GAGA GÖLÜ 1.VE 3. DERECE DOĞAL SİT ALANI 2 MERKEZ BAYADI KÖYÜ KURUL KAYALIKLARI 1. DERECE ARKEOLOJİK VE DOĞAL SİT ALANI, 3. DERECE DOĞAL SİT

Detaylı

ÖSYM. Diğer sayfaya geçiniz KPSS / GYGK-CS

ÖSYM. Diğer sayfaya geçiniz KPSS / GYGK-CS 31. 32. Televizyonda hava durumunu aktaran sunucu, Türkiye kıyılarında rüzgârın karayel ve poyrazdan saatte 50-60 kilometre hızla estiğini söylemiştir. Buna göre, haritada numaralanmış rüzgârlardan hangisinin

Detaylı

Makedonya Cumhuriyeti ; 1991 yılında Yugoslavya Sosyalist Federatif Cumhuriyeti nin iç savaşlara girdiği dönemde bağımsızlığını ilan etmiştir.

Makedonya Cumhuriyeti ; 1991 yılında Yugoslavya Sosyalist Federatif Cumhuriyeti nin iç savaşlara girdiği dönemde bağımsızlığını ilan etmiştir. Makedonya Cumhuriyeti ; 1991 yılında Yugoslavya Sosyalist Federatif Cumhuriyeti nin iç savaşlara girdiği dönemde bağımsızlığını ilan etmiştir. Kuzeyde Sırbistan ve Kosova batıda Arnavutluk, güneyde Yunanistan,

Detaylı

GÜNEYDOĞU ANADOLU BÖLGESİ KONUMU, SINIRLARI VE KOMŞULARI:

GÜNEYDOĞU ANADOLU BÖLGESİ KONUMU, SINIRLARI VE KOMŞULARI: GÜNEYDOĞU ANADOLU BÖLGESİ KONUMU, SINIRLARI VE KOMŞULARI: Ülkemizin güney doğusunda yer alan bölge nüfus ve yüzölçümü en küçük bölgemizdir. Akdeniz, Doğu Anadolu Bölgeleriyle, Suriye ve Irak Devletleriyle

Detaylı

ULAŞIM YOLLARINA İLİŞKİN TANIMLAR 1. GEÇKİ( GÜZERGAH) Karayolu, demiryolu gibi ulaşım yollarının yuvarlanma yüzeylerinin ortasından geçtiği

ULAŞIM YOLLARINA İLİŞKİN TANIMLAR 1. GEÇKİ( GÜZERGAH) Karayolu, demiryolu gibi ulaşım yollarının yuvarlanma yüzeylerinin ortasından geçtiği ULAŞIM YOLLARINA İLİŞKİN TANIMLAR 1. GEÇKİ( GÜZERGAH) Karayolu, demiryolu gibi ulaşım yollarının yuvarlanma yüzeylerinin ortasından geçtiği varsayılan eksen çizgilerinin topoğrafik harita ya da arazi üzerindeki

Detaylı

2011 YILI RESULOĞLU KAZISI

2011 YILI RESULOĞLU KAZISI 2011 YILI RESULOĞLU KAZISI Çorum ili, Uğurludağ ilçesi, Resuloğlu köyü sınırları içerisinde alan Resuloğlu mezarlığı ve yerleşim alanında 2011 yılında gerçekleştirilen kazılar 18.07.2011-23.09.2011 tarihleri

Detaylı

HALFETİ İLÇEMİZ. Halfeti

HALFETİ İLÇEMİZ. Halfeti HALFETİ İLÇEMİZ Halfeti Şanlıurfa merkez ilçesine 112 km mesafede olan ilçenin yüzölçümü 646 km² dir. İlçe; 3 belediye, 1 bucak, 36 köy ve 23 mezradan oluşmaktadır. Batısında Gaziantep iline bağlı Araban,

Detaylı

BURGAZ KAZILARI 2008 YILI ÇALIŞMALARI

BURGAZ KAZILARI 2008 YILI ÇALIŞMALARI BURGAZ KAZILARI 2008 YILI ÇALIŞMALARI Numan Tuna, Nadire Atıcı, İlham Sakarya Burgaz örenyerindeki 2008 yılı kazı, belgeleme ve restorasyon-konservasyon çalışmaları Prof.Dr. Numan Tuna başkanlığındaki

Detaylı

MUGLA LETOON ANTİK KENTİ ÖZDİRENÇ UYGULAMALARI

MUGLA LETOON ANTİK KENTİ ÖZDİRENÇ UYGULAMALARI Özel Bölüm MUGLA LETOON ANTİK KENTİ ÖZDİRENÇ UYGULAMALARI İsmail Ergüder*, Ezel Babayiğit*, Doç. Dr. Sema Atik Korkmaz** * TKİ Kurumu Genel Müdürlüğü 06330, Ankara. ** Başkent Üniversitesi Sosyal Bilimler

Detaylı

ESKİÇAĞ DA NARMAN HAVZASI Narman Basin in Ancient History

ESKİÇAĞ DA NARMAN HAVZASI Narman Basin in Ancient History Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi Journal of the Institute of Social Sciences Sayı Number 7, İlkbahar Spring 2011, 97-114 ESKİÇAĞ DA NARMAN HAVZASI Narman Basin in Ancient History Oktay ÖZGÜL Dr.; Atatürk

Detaylı

Karasu Nehri Vadisinin Morfotektonik Gelişiminde Tiltlenme Etkisi

Karasu Nehri Vadisinin Morfotektonik Gelişiminde Tiltlenme Etkisi Karasu Nehri Vadisinin Morfotektonik Gelişiminde Tiltlenme Etkisi Tilting effect on the morpho-tectonic evolution of Karasu River valley Nurcan AVŞİN 1 1 Yüzüncü Yıl Üniversitesi, Coğrafya Bölümü Öz: Karasu

Detaylı

TÜRKİYE COĞRAFYASI VE JEOPOLİTİĞİ

TÜRKİYE COĞRAFYASI VE JEOPOLİTİĞİ Editör Doç.Dr.Asım Çoban TÜRKİYE COĞRAFYASI VE JEOPOLİTİĞİ Yazarlar Doç.Dr.Asım Çoban Doç.Dr.İbrahim Aydın Doç.Dr.Yüksel Güçlü Yrd.Doç.Dr.Esin Özcan Yrd.Doç.Dr.İsmail Taşlı Editör Doç.Dr.Asım Çoban Türkiye

Detaylı

İspir Kaleleri. Veli ÜNSAL *

İspir Kaleleri. Veli ÜNSAL * Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi Y.2015, C.2, S.1, s.53-75. Ahi Evran University Journal Of Institute Of Social Sciences Y.2015, Vol.2, No.1, pp.53-75. İspir Kaleleri Veli ÜNSAL

Detaylı

B A S I N Ç ve RÜZGARLAR

B A S I N Ç ve RÜZGARLAR B A S I N Ç ve RÜZGARLAR B A S I N Ç ve RÜZGARLAR Havadaki su buharı ve gazların, cisimler üzerine uyguladığı ağırlığa basınç denir. Basıncı ölçen alet barometredir. Normal hava basıncı 1013 milibardır.

Detaylı

GÖKÇESU (MENGEN-BOLU) BELDESİ, KADILAR KÖYÜ SİCİL 112 RUHSAT NOLU KÖMÜR MADENİ SAHASI YER ALTI PATLAYICI MADDE DEPOSU NAZIM İMAR PLANI AÇIKLAMA RAPORU

GÖKÇESU (MENGEN-BOLU) BELDESİ, KADILAR KÖYÜ SİCİL 112 RUHSAT NOLU KÖMÜR MADENİ SAHASI YER ALTI PATLAYICI MADDE DEPOSU NAZIM İMAR PLANI AÇIKLAMA RAPORU GÖKÇESU (MENGEN-BOLU) BELDESİ, KADILAR KÖYÜ SİCİL 112 RUHSAT NOLU KÖMÜR MADENİ SAHASI YER ALTI PATLAYICI MADDE DEPOSU NAZIM İMAR PLANI AÇIKLAMA RAPORU Planlama Alanı : Bolu ili, Mengen ilçesi, Kadılar

Detaylı

Urla / Klazomenai Kazıları

Urla / Klazomenai Kazıları Urla / Klazomenai Kazıları Oniki İon kenti arasında anılan Klazomenai, Urla-Çeşme yarımadasının kuzey kıyısında, İzmir Körfezi'nin ortalarında yer almaktadır. Klazomenai arazisinin (khora) doğuda Smyrna

Detaylı

SURUÇ İLÇEMİZ. Suruç Meydanı

SURUÇ İLÇEMİZ. Suruç Meydanı SURUÇ İLÇEMİZ Suruç Meydanı Şanlıurfa merkez ilçesine 43 km uzaklıkta olan ilçenin 2011 nüfus sayımına göre toplam nüfusu 100.912 kişidir. İlçe batısında Birecik, doğusunda Akçakale, kuzeyinde Bozova İlçesi,

Detaylı

DEVLETİN ADI: Büyük Britanya ve Kuzey İrlanda Birleşik Krallığı BAŞŞEHRİ: Londra YÜZÖLÇÜMÜ: 244.110 km2 NÜFUSU: 57.411.000 RESMİ DİLİ: İngilizce

DEVLETİN ADI: Büyük Britanya ve Kuzey İrlanda Birleşik Krallığı BAŞŞEHRİ: Londra YÜZÖLÇÜMÜ: 244.110 km2 NÜFUSU: 57.411.000 RESMİ DİLİ: İngilizce İNGİLTERE DEVLETİN ADI: Büyük Britanya ve Kuzey İrlanda Birleşik Krallığı BAŞŞEHRİ: Londra YÜZÖLÇÜMÜ: 244.110 km2 NÜFUSU: 57.411.000 RESMİ DİLİ: İngilizce DİNİ: Hıristiyanlık PARA BİRİMİ: Sterlin 1.

Detaylı

ULAŞIM YOLLARINA AİT TANIMLAR

ULAŞIM YOLLARINA AİT TANIMLAR ULAŞIM YOLLARINA AİT TANIMLAR Geçki: Karayolu, demiryolu gibi ulaştıma yapılarının, yuvarlanma yüzeylerinin ortasından geçtiği varsayılan eksen çizgisinin harita ya da arazideki izdüşümüdür. Topografik

Detaylı

HARİTA OKUMA BİLGİSİ

HARİTA OKUMA BİLGİSİ HARİTA OKUMA BİLGİSİ 1. Harita üzerinde gösterilen işaretlerden hangisi uluslararası yol numarasıdır? a) O-3 b) E-80 c) D100 d) K2 2. Yeryüzünün tamamının veya bir parçasının kuşbakışı görünümünün matematiksel

Detaylı

ORTA ARAS HAVZASI NIN TARĠHĠ VEKÜLTÜREL ZENGĠNLĠĞĠ The Historical and Cultural Richness of Middle Aras Basin

ORTA ARAS HAVZASI NIN TARĠHĠ VEKÜLTÜREL ZENGĠNLĠĞĠ The Historical and Cultural Richness of Middle Aras Basin Kafkas Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi Kafkas University Journal of the Institute of Social Sciences Sayı Number 14, Sonbahar Autumn 2014, 121-128 DOI:10.9775/kausbed.2014.017 Gönderim Tarihi:

Detaylı

Harita Okuma ve Yorumlama. Yrd. Doç. Dr. Müge Kirmikil

Harita Okuma ve Yorumlama. Yrd. Doç. Dr. Müge Kirmikil Harita Okuma ve Yorumlama Yrd. Doç. Dr. Müge Kirmikil Harita: Tanım HARİTA: Yer yüzeyinin tümünün ya da bir kısmının, doğal ve yapay özelliklerini bir projeksiyon sistemine göre ve belirli bir ölçekte

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ

ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ ÖZGEÇMİŞ Adı Soyadı : Veli ÜNSAL Yabancı Dili : İngilizce, KPDS, 2009 Sonbahar 65, ÜDS 2010 İlkbahar 65 Öğrenim Durumu: Derece Bölüm/Program Üniversite Yıl Lisans Tarih Bölümü

Detaylı

sayısal haritalardan taşkın tahmin we erken uyars sistemlerinde yararlanma

sayısal haritalardan taşkın tahmin we erken uyars sistemlerinde yararlanma sayısal haritalardan taşkın tahmin we erken uyars sistemlerinde yararlanma Prof. Dr. Şenol Kuşçu ÖZET Baraj, gölet, köprü ve menfezlerin; yol Bir dere ya da ırmağın yağış havzasının hendeklerinin, şehirlerde

Detaylı

TOKAT DOĞAL SİT ALANLARI

TOKAT DOĞAL SİT ALANLARI TOKAT DOĞAL SİT ALANLARI SIRA NO İLÇESİ ADI SİT TÜRÜ 1 NİKSAR EFKERİT VADİSİ DOĞAL VE ARKEOLOJİK SİT ALANI 2 ZİLE EVRENKÖY MAĞARASI 2. DERECE DOĞAL SİT ALANI 3 PAZAR BALLICA MAĞARASI 2. DERECE DOĞAL SİT

Detaylı

DERİVASYON VE DİPSAVAK TASARIMI İnş. Y. Müh. MURAT IŞILDAK

DERİVASYON VE DİPSAVAK TASARIMI İnş. Y. Müh. MURAT IŞILDAK KONU: SUNUM YAPAN: DERİVASYON VE DİPSAVAK TASARIMI İnş. Y. Müh. MURAT IŞILDAK Sunum İçeriği o Derivasyon Tipleri ve Kullanıldıkları durumlar Açık kanallı derivasyon Kondüvi (Aç-kapa Tünel) Tünel o Alpaslan

Detaylı

Şimdiye kadar özelliklerini belirtmeye çalıştığımız Kütahya Yöresi'nin kuzey kesimi içerisinde de farklı üniteler ayırd etmek mümkündür.

Şimdiye kadar özelliklerini belirtmeye çalıştığımız Kütahya Yöresi'nin kuzey kesimi içerisinde de farklı üniteler ayırd etmek mümkündür. Akarsularla boşaltılmış ovalar daha çok Kütahya'nın güneyinde ve güneybatısında, başka bir tarifle Murat Dağı'nın kuzey ve kuzeydoğusunda yer almaktadırlar. Bunlar: Adırnaz Çayı ve Kocaçay'ın yukarı çığırlarındaki

Detaylı

Silvan (Diyarbakır) da Az Bilinen Bir Doğal- Kültürel Miras: Hassuni Mağaraları ve Antik kenti

Silvan (Diyarbakır) da Az Bilinen Bir Doğal- Kültürel Miras: Hassuni Mağaraları ve Antik kenti : 74-79, 27 30 Mayıs 2010, Nevşehir Bütün hakları saklıdır ISBN: 978-605-5681-66-1 Silvan (Diyarbakır) da Az Bilinen Bir Doğal- Kültürel Miras: Hassuni Mağaraları ve Antik kenti ÖZ: Sabri KARADOĞAN Dicle

Detaylı

ESKİÇAĞ'DA PASİN OVASI Pasin Plain in Ancient History

ESKİÇAĞ'DA PASİN OVASI Pasin Plain in Ancient History Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi Journal of the Institute of Social Sciences Sayı Number 3, Bahar Spring 2009, 245-266 ESKİÇAĞ'DA PASİN OVASI Pasin Plain in Ancient History Yasin TOPALOĞLU Arş. Gör. Atatürk

Detaylı

Erzurum un İlkçağ Tarihi Araştırmalarına Bir Bakış A Glance at the Ancient Period Studies of Erzurum

Erzurum un İlkçağ Tarihi Araştırmalarına Bir Bakış A Glance at the Ancient Period Studies of Erzurum ISSN: 1309 4173 (Online) 1309-4688 (Print) Volume 5 Issue 2, p. 387-395, March, 2013 Erzurum un İlkçağ Tarihi Araştırmalarına Bir Bakış A Glance at the Ancient Period Studies of Erzurum Yrd. Doç. Dr. Selma

Detaylı

DASKYLEİON 2011 KAZI SEZONU ÇALIŞMALARI

DASKYLEİON 2011 KAZI SEZONU ÇALIŞMALARI DASKYLEİON 2011 KAZI SEZONU ÇALIŞMALARI Daskyleion da 2011 sezonu kazıları Hisartepe Höyüğü nün doğu yamacında, yerleşimin ana girişinin aşağısında, Hellenistik Dönem yolunun iki yakasında; Akropolis te

Detaylı

Fiziki Özellikleri. Coğrafi Konumu Yer Şekilleri İklimi

Fiziki Özellikleri. Coğrafi Konumu Yer Şekilleri İklimi KİMLİK KARTI Başkent: Roma Yüz Ölçümü: 301.225 km 2 Nüfusu: 60.300.000 (2010) Resmi Dili: İtalyanca Dini: Hristiyanlık Kişi Başına Düşen Milli Gelir: 29.500 $ Şehir Nüfus Oranı: %79 Ekonomik Faal Nüfus

Detaylı

EGE BÖLGESİ BÖLGENİN YERİ VE SINIRLARI

EGE BÖLGESİ BÖLGENİN YERİ VE SINIRLARI 1/5 EGE BÖLGESİ BÖLGENİN YERİ VE SINIRLARI Türkiye nin 7 coğrafi bölgesinden biri olan Ege Bölgesi, 85.000 km2 lik yüzölçümüyle Türkiye topraklarının %11 ini kaplar. (Harita:1) Ege Bölgesi, Anadolu nun

Detaylı

- 61 - Muhteşem Pullu

- 61 - Muhteşem Pullu Asaf Bey Çıkmazı Kabaltısı Sancak Mahallesindedir. Örtüsü sivri tonozludur. Sivri kemerle güneye ve ahşap-beton sundurmalı sivri kemerle kuzeye açılır. Üzerinde kesme ve moloz taşlardan yapılmış bir ev

Detaylı

T.C. KÜLTÜR VE TURİZM BAKANLIĞI Kayseri K ültür V arlıklarını K orum a Bölge K urulu KARAR

T.C. KÜLTÜR VE TURİZM BAKANLIĞI Kayseri K ültür V arlıklarını K orum a Bölge K urulu KARAR T.C. KÜLTÜR VE TURİZM BAKANLIĞI Kayseri K ültür V arlıklarını K orum a Bölge K urulu KARAR Toplantı no ve tarih : 97-16.01.2015 Toplantı Yeri Karar no ve tarih : 1377-16.01.2015 KAYSERİ Kayseri ili, Özvatan

Detaylı

İKLİM ELEMANLARI SICAKLIK

İKLİM ELEMANLARI SICAKLIK İKLİM ELEMANLARI Bir yerin iklimini oluşturan sıcaklık, basınç, rüzgâr, nem ve yağış gibi olayların tümüne iklim elemanları denir. Bu elemanların yeryüzüne dağılışını etkileyen enlem, yer şekilleri, yükselti,

Detaylı

Atatürk Üniveristesi Güzel Sanatlar Enstitüsü Dergisi Journal of the Fine Arts Institute (GSED), Sayı/Number 34, ERZURUM 2015, 116-132

Atatürk Üniveristesi Güzel Sanatlar Enstitüsü Dergisi Journal of the Fine Arts Institute (GSED), Sayı/Number 34, ERZURUM 2015, 116-132 Atatürk Üniveristesi Güzel Sanatlar Enstitüsü Dergisi Journal of the Fine Arts Institute (GSED), Sayı/Number 34, ERZURUM 2015, 116-132 ALTINTEPE URARTU KALESİ (2012) KAZI ve ONARIM ÇALIŞMALARI Mehmet KARAOSMANOĞLU

Detaylı

PANAZTEPE- MENEMEN KAZISI

PANAZTEPE- MENEMEN KAZISI PANAZTEPE- MENEMEN KAZISI 1982 yılında Manisa Müzesine satılan bir grup eser bilim dünyasının dikkatini çekti. Bu eserler bir mezarlık soygununa işaret ediyordu. Soyulan mezarlar açıkça M.Ö. 2. binyılın

Detaylı

Antalya Hakkında Antalya, Akdeniz Bölgesi'nde yer alan Antalya şehrinin aynı ismi taşıyan merkez ilçesidir. Antalya, Türkiye nin önemli turizm merkezlerinden biridir. Doğası, palmiyelerle sıralanmış bulvarları,

Detaylı

İTALYA. Sanayi,Turizm,Ulaşım

İTALYA. Sanayi,Turizm,Ulaşım İTALYA FİZİKİ ÖZELLİKLERİ Coğrafi konum Yer şekilleri İklimi BEŞERİ ÖZELLİKLERİ Nüfusu Tarım ve hayvancılık Madencilik Sanayi,Turizm,Ulaşım İTALYANIN KİMLİK KARTI BAŞKENTİ:Roma DİLİ:İtalyanca DİNİ:Hıristiyanlık

Detaylı

MUĞLA-BODRUM-MERKEZ ESKİÇEŞME MAHALLESİ-BARDAKÇI MEVKİİ 9 PAFTA 14 ADA 70 ve 90 PARSELLER KORUMA AMAÇLI İMAR PLANI DEĞİŞİKLİĞİ PLAN AÇIKLAMA RAPORU

MUĞLA-BODRUM-MERKEZ ESKİÇEŞME MAHALLESİ-BARDAKÇI MEVKİİ 9 PAFTA 14 ADA 70 ve 90 PARSELLER KORUMA AMAÇLI İMAR PLANI DEĞİŞİKLİĞİ PLAN AÇIKLAMA RAPORU İÇİNDEKİLER TABLOSU 1. PLANLAMA ALANININ TANIMI... 1 2. MEVCUT PLAN DURUMU... 2 3. PLANLAMA GEREKÇESİ-PLANLAMA KARARLARI... 5 4. EKLER... 9 i 1. PLANLAMA ALANININ TANIMI Plan değişikliği yapılan alan;

Detaylı

Şekil 1: Planlama Alanının Bölgedeki Konumu

Şekil 1: Planlama Alanının Bölgedeki Konumu EDİRNE İLİ 1/25 000 ÖLÇEKLİ 1. PLANLAMA ALANININ GENEL TANIMI Planlama alanı, Edirne İli, Merkez İlçe, Tayakadın Köyü, Karakoltepe Mevkii, 34 Pafta, 164 Ada, 27 Parselin bulunduğu alanı kapsamaktadır.

Detaylı

2014 Yılı Akhisar Thyateira (Thyatira) Antik Kenti ve Hastane Höyüğü Kazıları

2014 Yılı Akhisar Thyateira (Thyatira) Antik Kenti ve Hastane Höyüğü Kazıları 2014 Yılı Akhisar Thyateira (Thyatira) Antik Kenti ve Hastane Höyüğü Kazıları Prof.Dr.Engin Akdeniz Adnan Menderes Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Arkeoloji Bölümü Tepe Mezarlığı Hastane Höyüğü Akhisar

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ

ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ ÖZGEÇMİŞ Adı Soyadı: MEHMET SAİT ŞAHİNALP Doğum Tarihi: 21. 04. 1973 Öğrenim Durumu: Derece Bölüm/Program Üniversite Yıl Lisans Coğrafya Öğretmenliği Marmara Üniversitesi 1992-1996

Detaylı

CAM ESKİÇAĞ DA CEREN BAYKAN DANİŞ BAYKAN TÜRK ESKİÇAĞ BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ YAYINLARI

CAM ESKİÇAĞ DA CEREN BAYKAN DANİŞ BAYKAN TÜRK ESKİÇAĞ BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ YAYINLARI TÜRK ESKİÇAĞ BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ YAYINLARI Bu çalışma, camın ortaya çıkışından Antik Çağ sonuna dek kullanımına ilişkin üretim ve bezeme tekniklerinin derlendiği bir el kitabıdır. İçeriğinin başlıca amaçlarından

Detaylı

URARTULAR. topografik özelliklerinden dolayı federasyon üyelerinin birbirleriyle bağları gevşekti.

URARTULAR. topografik özelliklerinden dolayı federasyon üyelerinin birbirleriyle bağları gevşekti. E T KİNLİK 5 URARTULAR U Y G A R L I K L A R T A R İ H İ - I A Y D A N D E M İ R K U Ş K AY N A K 1 : 178 (Lloyd, Seton, Türkiye nin Tarihi, Tübitak Yayınları, 2007, s. 106) K AY N A K 2 Hitit İmparatorluğu

Detaylı

KİTABIN REHBERLİK PLANLAMASI. Bölümler. Bölümlere Ait Konu Kavrama Testleri KONU KAVRAMA TESTİ DOĞA VE İNSAN 1 TEST - 1

KİTABIN REHBERLİK PLANLAMASI. Bölümler. Bölümlere Ait Konu Kavrama Testleri KONU KAVRAMA TESTİ DOĞA VE İNSAN 1 TEST - 1 Sunum ve Sistematik SUNUM Sayın Eğitimciler, Sevgili Öğrenciler, ilindiği gibi gerek YGS, gerekse LYS de programlar, sistem ve soru formatları sürekli değişmektedir. Öğrenciler her yıl sürpriz olabilecek

Detaylı

Ö:1/5000 25/02/2015. Küçüksu Mah.Tekçam Cad.Söğütlü İş Mrk.No:4/7 ALTINOLUK TEL:0 533 641 14 59 MAİL:altinoluk_planlama@hotmail.

Ö:1/5000 25/02/2015. Küçüksu Mah.Tekçam Cad.Söğütlü İş Mrk.No:4/7 ALTINOLUK TEL:0 533 641 14 59 MAİL:altinoluk_planlama@hotmail. ÇANAKKALE İli, AYVACIK İLÇESİ, KÜÇÜKKUYU BELDESİ,TEPE MAHALLESİ MEVKİİ I17-D-23-A PAFTA, 210 ADA-16 PARSELE AİT REVİZYON+İLAVE NAZIM İMAR PLANI DEĞİŞİKLİĞİ AÇIKLAMA RAPORU Ö:1/5000 25/02/2015 Küçüksu Mah.Tekçam

Detaylı

T.C. KÜLTÜR VE TURİZM BAKANLIĞI KÜLTÜR VARLIKLARI VE MÜZELER GENEL MÜDÜRLÜĞÜ SARIKAMIŞ HAREKÂTI ANMA ALANLARI FİKİR YARIŞMASI YARIŞMA ŞARTNAMESİ

T.C. KÜLTÜR VE TURİZM BAKANLIĞI KÜLTÜR VARLIKLARI VE MÜZELER GENEL MÜDÜRLÜĞÜ SARIKAMIŞ HAREKÂTI ANMA ALANLARI FİKİR YARIŞMASI YARIŞMA ŞARTNAMESİ T.C. KÜLTÜR VE TURİZM BAKANLIĞI KÜLTÜR VARLIKLARI VE MÜZELER GENEL MÜDÜRLÜĞÜ SARIKAMIŞ HAREKÂTI ANMA ALANLARI FİKİR YARIŞMASI YARIŞMA ŞARTNAMESİ İÇİNDEKİLER A. GENEL BİLGİLER 1. Konumu 5 2. Jeomorfolojik

Detaylı

BİRECİK İLÇEMİZ Fırat ta Gün Batımı

BİRECİK İLÇEMİZ Fırat ta Gün Batımı BİRECİK İLÇEMİZ Fırat ta Gün Batımı Birecik ilçesi Şanlıurfa Merkez ilçesine 80 km uzaklıkta olup, yüzölçümü 852 km2 dir. İlçe merkez belediye ile birlikte 3 belediye ve bunlara bağlı 70 köy ve 75 mezradan

Detaylı

[www.yahyali38.com] ''YAHYALI'ya dair her şey...'' yahyali@yahyali38.com

[www.yahyali38.com] ''YAHYALI'ya dair her şey...'' yahyali@yahyali38.com [www.yahyali38.com] ''YAHYALI'ya dair her şey...'' yahyali@yahyali38.com Aladağlar Milli Parkı Kayseri, Adana, Niğde ili sınırlarının kesiştiği noktalarda ilan edilmiş bir milli parktır. Milli park alanının

Detaylı

YER DEĞİŞTİREN YERLEŞMELERE İKİ ÖRNEK: KIRATLI ve BAHÇELİ KÖYLERİ

YER DEĞİŞTİREN YERLEŞMELERE İKİ ÖRNEK: KIRATLI ve BAHÇELİ KÖYLERİ İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Coğrafya Bölümü COĞRAFYA DERGİSİ Sayı 12, Sayfa 75-84, İstanbul, 2004 Basılı Nüsha ISSN No: 1302-7212 Elektronik Nüsha ISSN No: 1305-2128 YER DEĞİŞTİREN YERLEŞMELERE

Detaylı

ALTIEYLÜL PLEVNE MAH. 5244-5245-5246-5247 ADALAR ARASINDAKİ TESCİL HARİCİ ALANA İLİŞKİN 1/1000 ÖLÇEKLİ İMAR PLANI DEĞİŞİKLİĞİ

ALTIEYLÜL PLEVNE MAH. 5244-5245-5246-5247 ADALAR ARASINDAKİ TESCİL HARİCİ ALANA İLİŞKİN 1/1000 ÖLÇEKLİ İMAR PLANI DEĞİŞİKLİĞİ ALTIEYLÜL PLEVNE MAH. 5244-5245-5246-5247 ADALAR ARASINDAKİ TESCİL HARİCİ ALANA İLİŞKİN 1/1000 ÖLÇEKLİ İMAR PLANI DEĞİŞİKLİĞİ PLAN AÇIKLAMA RAPORU PLANIN İSMİ BALIKESİR BÜYÜKŞEHİR BELEDİYE BAŞKANLIĞI İMAR

Detaylı