/. Ulusal Nükleer Yakıt Teknolojisi Sempozyumu, 3-: II TR NÜKLEER YAKIT PELETLERİNİN TAHRİBATSIZ KARAKTERİZASYONü Ş.

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "/. Ulusal Nükleer Yakıt Teknolojisi Sempozyumu, 3-: II TR0000049. NÜKLEER YAKIT PELETLERİNİN TAHRİBATSIZ KARAKTERİZASYONü Ş."

Transkript

1 /. Ulusal Nükleer Yakıt Teknolojisi Sempozyumu, 3-: II TR NÜKLEER YAKIT PELETLERİNİN TAHRİBATSIZ KARAKTERİZASYONü Ş. EKİNCİ Çekmece Nükleer Araştırma ve Eğitim Merkezi, İstanbul ÖZET Su soğutmalı nükleer güç reaktörlerinde yakıt olarak kullanılan UO seramik peletlerinin yapısal özellikleri, reaktörde ışınlama süresince fiziksel davranışlarına etki etmektedir. Yoğunluk, gözeneklilik, tane boyutu ve esneklik sabitleri, peletlerin güç üretimindeki verimliliklerini belirleyen önemli faktörlerdir. Bu faktörlerin kontrol altında tutulması ve bunların peletler yakıt elemanı haline getirilmeden önce saptanması, gerek yakit üretim şartlanmn belirlenmesi, gerekse reaktörde elde edilecek verimliliğin yükseltilmesi bakımından önem taşımaktadır. Ultrasonik dalgaların madde ile esnek olarak etkileşmesi sonucu değişen ultrasonik hız ve zayıflama faktörleri, UO peletlerinin ve bunların simülasyonu olan ZrC> peletlerinin karakterizasyonunda temel araç olarak kullanılmıştır. Ayrıca, çatlak, laminasyon, vb. hataların testi için su-altı ultrasonik C-tarama, mikro-odaklı x-grafi ve penetrant teknikleri uygulanmıştır. ABSTRACT The structural properties of UO ceramic pellets used as fuel in water-cooled nuclear power reactors affect their physical behaviours during reactor operation. Density, porosity, grain size and elastic constants are crytical parameters to obtain a good performance from the pellets. Controlling of these parameters and determining them before preparing the pellets as fuel elements have importance in the optimization of fuel production conditions as well as the increasing of reactor performance. Ultrasonic velocity and attenuation changing by elastic interaction of ultrasonic waves with matter have been used as a basic tool in the characterization of UO pellets and ZrO pellets which are their simulation. In addition to this, under-water ultrasonic C-scan, microfocus x-graphy and penetrant techniques have been applied in the detecting of the defects, like cracks and laminations. 439

2 GİRİŞ Uranyum dioksit (UO), reaktör teknolojisiyle birlikte su-soğutmalı reaktörlerde kullanılmaya başlanmış en önemli nükleer yakıt maddesidir. %9-97 teorik yoğunluğa (TY) sahip silindirik biçimde sinterlenmiş peletler en yaygın kullanım şeklidir. UO seramik peletlerinin yoğunluk, gözeneklilik, tane boyutu ve yapısı ile esneklik sabitleri (Young modülü, kesme modülü ve Poisson oranı), reaktörde ışınlanma sırasındaki davranışlarına ve güç üretimindeki verimliliğe etki eden önemli özelliklerdir [1-8]. Bu özelliklerin kontrol edilmesi ve bunlann peletler yakıt elemanı haline getirilmeden önce tespit edilmesi, gerek yakıt üretim şartlarının belirlenmesi gerekse reaktörde elde edilecek verimliliğin yükseltilmesi bakımından önem taşımaktadır. Belli bir yoğunluk, gözeneklilik ve dayanım değerine ulaşılmasında tane boyutu, şekli ve dağılımı ile presleme ve sinterleme önemli rol oynamaktadır. Reaktörde ışınlanma sırasında peletler, gözeneklilik ve tane yapısına bağlı olarak boyutsal değişmeler, kırılma, yoğunlaşma, şişme, fisyon gazı kaçağı, zarf ile etkileşme, vb. verimliliği etkileyen davranışlar görtermektedirler. Boyutsal değişimler pelet ile zarf arasındaki aralığın değişmesine neden olmakta, gözenekleri ve zarf boşluklarını dolduran fisyon gazlan da ısıl iletkenliğe etki etmektedir. Tane boyutu ve dağılımı, UO tabletlerinin esneklik özelliklerini etkileyen bir faktördür [ 1,9,10]. Çünkü tane boyutunun yoğunlukla ters, gözenek konsantrasyonu ile doğru orantılı olduğu bilinmektedir. Peletlerdeki gözeneklilik, ışınlama sırasında fisyon ürünlerinin oluşması ve sıcaklığın yükselmesi sonucu, şişme ve büzülmeye neden olmaktadır. Şişme ve büzülme, UO pelerinin ı dışarıdan bir kuvvetin etkisi altında kalmaksızın ışınlama sırasında gösterdiği hacim değişikliği olup, olay birbirinden bağımsız olarak gerçekleşmektedir [1,5]. Gözenek boyutu dağılımı yoğunlaşmada önemli rol oynamaktadır. Yakıt şişmesi ise gözeneksiz madde ortamında fisyon gazlan ile başlamakta, tane sımrlannda kabarcık birikimi ve gözeneklerin de dolması ile artmaktadır [ 8 ]. Pelet yoğunluğu ve gözenek boyutu dağılımı, büzülme ve matris şişmesini dengeleyen, dolayısıyla boyutsal değişmeleri ayarlayan önemli faktörlerdir. Büyük gözeneklerin büzülme hızı ile matris şişme hızı karşılaştınlabilir derecede olduğunda kararlı bir pelet elde edilmiş olmaktadır. Uranyum dioksit içinde açığa çıkan enerjinin soğutucuya iletilmesi, peletin ve pelet-zarf arasındaki boşluğun ısıl iletkenliğine bağlıdır. Tane sımrlannda oluşan kanallardan, çatlaklardan ve gözeneklerden kaçan fisyon gazlarının yakıt zarfını dolduran helyum ile karışması boşluğun iletkenliğini önemli ölçüde düşürmektedir. Yoğunluğun, dolayısıyla gözenekliliğin ısıl iletkenliğe olan etkisi Loeb bağıntısı ile verilmektedir [ 1 ]. Pıoo-p kp=kıoo(l- c c ) =kıoo(l-ap) (1) Pıoo Bağıntıda k p, p yoğunluklu peletin ısı iletim katsayısı, kıoo. %100 yoğun peletin ısı iletim katsayısı, pıoo gözeneksiz peletin yoğunluğu (teorik yoğunluk), a gözenek boyutuna ve dağılımına bağlı bir katsayı ve p gözenek kesridir. Uranyum dioksit peletlerinin esneklik özellikleri reaktörde kullanımları açısından önem taşımakta olup, peletlerin gerilme ve bozunumlanna karşı olan dayanımlarını belirlemektedir. İzotrop bir maddede, Young modülü E ve Poisson oranı u. olmak üzere iki önemli esneklik sabiti vardır. Sıcaklık, yoğunluk, fisyon gazı kabarcıklar, tane boyutu, U/O oranı ve safsızlıklar 440

3 bu sabitleri etkilemektedir Esneklik modülünün oda sıcaklığında gözenekliliğe bağımlılığı () bağıntısı [1] ve sıcaklığa bağımlılığı da (3) bağıntısı [9] ile verilmektedir. E = E»(1-Ap) () E = E 0 (l-at) (3) Burada, E o gözeneksiz ortamın esneklik modülü, A gözeneklere bağlı bir katsayı, p 0,1' den küçük olmak üzere gözenek kesri, a sıcaklık katsayısı ve T sıcaklıktır. Poisson oram ise, esneklik ve kesme modülüne (G) bağlı olarak (4) bağıntısı ile ifade edilmiştir [1]. i = E/G-l (4) Yukarıda belirtilen özellikleri, ultrasonik dalgalan kullanarak malzemeyi tahrip etmeden tayin etmek mümkündür. Ultrasonik dalgalar madde parçacıklarının yüksek frekanslı mekanik titreşimlerinden ibaret olup, genlik, faz ve frekans değerleri ile karakterize edilmektedir. Katı ortamda yayılan esnek dalgaların fiziksel özelliklerinde meydana gelen değişiklikler, ortamın makro ve mikro yapısal ve esneklik faktörleri hakkında bilgi vermektedir. Ultrasonik dalgalarla maddenin etkileşmesi saçılma ve soğurma şeklinde olup, bu, ultrasonik zayıflama olarak tanımlanmakta ve genlik değeriyle ölçülmektedir. Ultrasonik soğurulma, mekanik enerji olan ses enerjisinin çeşitli olaylarla ısı enerjisine dönüşmesi olarak tanımlanmakta ve aşağıdaki bağıntı ile ifade edilmektedir [11-14], a a =a.f (5) Burada <x a soğurulma katsayısı, a malzeme özelliklerine bağlı katsayı ve f frekanstır. Ultrasonik saçılma ise, tane sınırlan, gözenekler, mikro çatlaklar ve inklüzyonlardaki akustik empedans farklılığından ileri gelmekte olup, bir dalga bu süreksizliklerin sınır yüzeyine çarptığında, mod dönüşümü yaparak değişik yönlere sapmaktadır. Dolayısıyla tane ve gözeneklerin boyutları, şekilleri, dağılımlan ve yönleri ve anizotropi saçılmada önemli rol oynamaktadır [11-17]. Seramik malzemelerde Rayleigh saçılması Os, gözenek ve tane saçılmasının toplamı olup, (6) bağıntısı ile ifade edilmiştir [18-0]. a s = f 4 [p.a p.d I, 3 + (l-p).a g.d g3 ] (6) Yukarıdaki bağıntıda, p alt indisi gözenekler ve g alt indisi taneler için kullanılmış olup, p gözenek fraksiyonu, a gözenek ve tanelere bağlı katsayılar, D ise ortalama tane ve gözenek boyutudur. Seramik malzemelerde gözeneklilik, yoğunluğa ve esneklik modüllerine, dolayısıyla ultrasonik hıza etki eden önemli bir faktördür. Dolayısıyla, ultrasonik hız ölçerek peletlerde gözenek fraksiyonunu ve esneklik modüllerini tayin etmek mümkündür. Gözenek fraksiyonu ile ultrasonik hız arasındaki ilişki (7) bağıntısı [19,0] ve esneklik modülleri ile ultrasonik hız ilişkisi (8), (9), (10) bağıntılan [7] ile verilmiştir. V B = V B (l-kb.p) (7) G = pv E (8) 441

4 pv E (4VE - 3V D ) VE -V B V B - V E (V B - V E ) (10) Yukandaki bağıntılarda, VB gözenekli ortamdaki boyuna dalga hızı, V B gözeneksiz ortamdaki (matriste) boyuna dalga hızı, V E enine dalga hızı, p yoğunluk, G kesme (kayma) modülü, E Young modülü ve u, Poisson oranıdır. Yukarıda açıklanan özelliklerin ultrasonik yöntemlerle ölçülmesi prensip olarak tüm seramik malzemelere uygulanabilir. Burada, UO peletleri üzerinde sadece yoğunluğa bağlı olarak ultrasonik hız ölçümü yapılmıştır. Diğer ölçümler UO için simüle edilen zirkonyum oksit (ZrC>) peletleri üzerinde gerçekleştirilmiştir. Zirkonyum oksit, kübik kristal yapısına sahip, sinterleme sıcaklığı ve erime noktasının (1700 C ve 700 C) UO 'e yakın ve seramik olması gibi özelliklerinden dolayı simülasyon için en uygun seramik olarak düşünülmüştür. Bu amaçla, %6 (ağırlıkça) CaO ile tam olarak stabilize edilmiş ZrCh tozu kullanılarak, 0-65 bar arasında farklı pres basınçlarında peletler hazırlanmıştır. Peletler 1400 C ve 1800 C olmak üzere iki ayn grupta sinterlenmiştir C'de sinterlenen peletlerin yoğunlukları % (gözenek konsantrasyonları %1.-15) arasında elde edilmiştir. Yoğunluk ve gözenek ölçümleri DİN normuna göre yapılmıştır []. PELETLER ÜZERİNDE YAPILAN ULTRASONİK ÖLÇÜMLER Peletlerin yoğunluk, gözeneklilik, tane yapısı ve esneklik özellikleri ultrasonik hızı ve zayıflamayı etkilemektedir. Dolayısıyla, ultrasonik hız ve zayıflama katsayısı ile bu özellikler arasında kurulacak ilişkiden bunları tayin etmek mümkün olmaktadır. Bunun için, yoğunluk ve toplam gözenek konsantrasyonları (%G t ) tayin edilmiş peletlerle ölçülen ultrasonik parametreler arasındaki ilişkinin belirlenmesi ve referans grafiklerin oluşturulması gerekmektedir. Bu grafikler, özellikleri bilinmeyen peletlerin ultrasonik parametre ölçümü ile karakterize edilmesini sağlamaktadır. Ultrasonik hız, pelet içinde yayılan ultrasonik dalgaların gidiş-dönüş zamanının ölçümüne dayanmaktadır. Zaman ölçümü, doğrudan ultrasonik cihazla yapılabileceği gibi, daha hassas olarak bir osiloskop yardımıyla da yapılabilmektedir. Yol/zaman oranından hız tayin edilmektedir. Ultrasonik zayıflama katsayısı ise, ultrasonik dalgaların mesafe ile genliklerinde meydana gelen azalma miktarından belirlenmektedir. Bu, pelet içinde oluşan tekrarlı yansımalar arasındaki genlik farkının (desibel) yansımanın oluştuğu mesafeye (mm) oranı olarak (db/mm) ifade edilmektedir. Şekil-1, UO peletlerinin teorik yoğunluk yüzdeleri (%TY) ile 10 MHz ultrasonik boyuna dalga hızlan arasındaki ilişkiyi göstermektedir. ZrO peletlerinde ultrasonik hız ve zayıflama katsayısı ölçümleri için kullanılan, ultrasonik analog cihaz, çift kanallı osiloskop, frekans jeneratörü ve probdan oluşan sistem Şekil-'de görülmektedir. Şekil-3'de, toplam gözenek konsantrasyonu ile 5 MHz boyuna dalga hızı arasındaki ilişki verilmiştir. Eksenel doğrultudaki ultrasonik hızın radyal konumlara göre değişimi Şekil-4'de görülmektedir. Bu grafikler, aym zamanda gözenek konsantrasyonu 44

5 değişimini de ifade etmektedir. Peletlerin E-modülleri, (9) bağıntısından hesaplanmış ve gözenek konsantrasyonu ile ilişkisi Şekil-5'de gösterilmiştir. Ultrasonik saçılma, gözenek ve tane yapısı dışında frekansa da bağlıdır. Boyuna dalga saçılma katsayısı (<XB) ile toplam gözenek konsantrasyonu arasındaki ilişki 7.5 MHz için Şekil- 6'da verilmiştir. PELETLERDEKİ HATALARIN TAHRİBATSIZ TESTİ Yakıt peletlerinde üretimden kaynaklanan en kritik hatalar laminasyon ve çatlaklar olup bunlar fisyon kaçağı, mekanik deformasyon, v.b. olaylar sonucu verimliliği de etkilemektedir. Malzemenin iletken olmaması bazı test tekniklerinin uygulanmasını kısıtlamakta olup, ultrasonik, mikro-odaklı x-grafi ve penetrant teknikleri ZrO peletleri üzerinde uygulanmıştır. Ultrasonik C-tarama ve transmisyon, peletlere uygulanabilecek en uygun tekniklerdir. Su-altı ultrasonik C-tarama sistemi ile test edilen ve bir tanesi yapay hata, diğeri ise çatlak içeren peletlerin C-tarama görüntüleri Şekil-7'de görülmektedir. Çatlak içeren peletin mikroodaklı x-ışını radyografi sistemi ve penetrant yöntemi ile elde edilen görüntüleri de Şekil-8'de verilmiştir. SONUÇ VE YORUM Uranyum dioksit peletleri üzerinde yapılan ultrasonik ölçümler, yoğunluk tayini ile sınırlı kalmıştır. Peletlerin deformasyonlu olması ve test edilebilen pelet sayısının az olması ölçümleri olumsuz yönde etkilemiştir. Ultrasonik hız ölçme tekniği daha sonraları (U,Th)C> peletlerinde U/Th oranının ve yoğunluk değişiminin incelenemesinde kullanılmıştır [3]. Uranyum dioksit için sünüle edilen ZrÛ seramik peletleri üzerinde uygulanan tahribatsız test yöntemleri ile elde edilen sonuçlar, UO nükleer yakıt peletlerinin tahribatsız testi ve karakterizasyonu konusunda çok iyi bir temel oluşturmuştur. Ultrasonik hız ölçümleri, yoğunluk, gözenek konsantrasyonu ve esneklik modüllerinin tayini ile, radyal doğrultuda gözenek konsantrasyonu değişiminin incelenmesinde kullanılmıştır. Zayıflama katsayısı ise, farklı frekanslarda gözenek konsantrasyonu ile olan ilişkiyi belirlemek için ölçülmüştür. Toplam gözenek konsantrasyonu ile ultrasonik hız ve zayıflama katsayısı arasındaki ilişkinin doğrusal olduğu belirlenmiştir. Hız-tarama tekniği ile belirlenen gözenek konsantrasyonu değişiminin, pelet üzerinde ölçülen maksimum ve minimum hız değerlerinden, % arasında bir gözenek konsantrasyonu farklılığına eşdeğer olduğu belirlenmiştir. Ultrasonik, yakıt peletlerinin karakterizasyonu ve testi için en uygun tahribatsız test yöntemi olarak gözükmektedir. X-grafi ve penetrant teknikleri peletlerin yoğunluklarının yüksek olması, gözenekli olması ve radyoaktif olması nedeniyle pratik gözükmemekte ve özel önlemler gerektirmektedir. Elde edilen sonuçlar, tahribatsız test tekniklerinin, özellikle ultrasoniğin nükleer yakıt laboratuvarlannda ve yakıt üretim tesislerinde hızlı ve duyarlı bir kalite kontrol aracı, hatta klasik ölçüm yöntemlerinin alternatifi olarak kullanılabileceğini göstermektedir. KAYNAKLAR [1] Stehle, H. at.all, "Uranium Dioxide Properties for LWR Fuel Rods", Nucl.Engn.Des., Vol.33, (1975). [] Lyons, M.F. at.all, "UO Properties Affecting Performance", Nucl.Engn.Des., Vol.1, (197). 443

6 [3] Baranov, V.M., "In-Reactor Measurement of Elastic Modulus of UO, Atomnaya Energiya, Vol. 40 (1), (1976). [4] Assmann, H. at.all, "Control of UO Microstructure by Oxidative Sintering", J.Nucl.Mat., Vol.140, 1-6 (1984). [5] Assmann, H at.all, "Oxide Fuels with Controlled Microstructure", J.Amer.Cer.Soc. Vol. 67, No. 9, (1984). [6] Littlechild, J.E. and Buttler, G.G., "The Specification and Quality Control of UO Fuel Pellet Microstructure to Ensure Density Stability and Low Moisture Content", IAEA- SR-7/3, 07-1 [7] Assmann, H. and Dörr, W., "Microstructure and Density of UO Pellets for Light Water Reactors as Related to Powder Properties", Ceramic Powders, Elsevier Scienc.Publ.Comp., Amsterdam, (1983). [8] Assmann,H., "Porengrössenverteilung zur Optimierung des Dimensionsverhaltens von UOi-Tabletten", J.Nucl.Mat., Vol.81, No.l&, (1979). [9] Olsen, C.S., "A Computer Model for the UO Elastic Modulus", Nucl.Met, Vol.0, (1976). [10] Çıralı, B., "Uranyum Dioksit ve Yakıt Peletleri Üzerine Teknolojik Çalışmalar", MTA Rapor No.05, Ankara, Mayıs (1986). [11] Willems, H. and Goebbels, K., "Characterization of Microstructure by Scattered Ultrasonic Waves", 10. WCNDT, Vol.5, 39-45, Moskau (198). [1] Gubernatis, J.E. and Domany, E., "Effects of Microstructure on the Speed and Attenuation of Elastic Waves: Some Results for Porous Materials", Rev.Prog.in Quant.NDE, Vol.3B, , Plenum Press, New York (1984) [13] Goebbels, K., at.all, "The Use of Ultrasound in the Determination of Microstructure", Proc. of the IEEE, Ultrasonics Symposium, (1984). [14] Goebbels, K., "Die Messung der Ultraschall-Sireukoeffizienten mit Hilfe der Mehrfachstreuung", Materialpriifung, Vol.18, Nr.3, (1976). [15] Krautkraemer, J., Krautkraemer, H., "Ultrasonic Testing of Materials",.Ed., Springer Verlag, Berlin (1977). [16] Goebbels, K., "Structure Analysis by Scattered Ultrasonic Radiation", Res.Tech.in NDT, Vol.4, Ch.4Ed.by R.S. Sharpe, Academic Press, London (1980). [17] Thompson, R.B., at.all, "Relative Effects of Porosity and grain Size on Ultrasonic Wave Propagation in Iron Compacts", Rev.Prog.in Quant.NDE, Vol. 5B, , Plenum Press, New York (1986). [18] Rose, J.H., "Ultrasonic Characterization of Porosity: Theory", Rev.Prog.in Quant.NDE, Vol. 4B, , Plenum Press, New York (1984). [19] Willems, H., at.all, "Nondestructive Evaluation of Creep Damage in Service Exposed 14MoV6 3 Steel", Nondest.Char.of Mat. II, Ed.byJ.F. Bussiere, , Plenum Press Co., New York (1987). [0] Willems, H., Friiherkennung von Kriechschaedigung mittels Ultraschallverfahren", Proc. of the 13. MPA-Seminar, Stuttgart, 8-9 Oct. (1987) [1] Ranachawski, J., "Propagation of Ultrasonic Waves in Poroes Ceramics", Ultrasonics, Vol.13, 03-07(1975). [] Prüfung keramischer Roh- und Werkstoffe, Bestimmımg der Wasseraufhahme und der offenen Porositaet", Deutsche Norm DIN 51056, Vert.r.Nr.0005 (1985). [3] Yaylı, A., ve diğerleri, "Düşük Sıcaklıkta Sinterlenen (U, Th)O Tabletlerinde U/Th Oranı ve Yoğunluk Değişiminin Ultrasonik Yöntemle İncelenmesi", 6.Ulusal Nük.Bil.Kong... Bursa, Eylül

7 A Şekil-1: Uranyum dioksit peletlerinde %TY ile V B arasındaki ilişki Şekil-: Ultrasonik cihaz, osiloskop, frekans jeneratörü ve probdan oluşan ölçüm sistemi 445

8 13 ~ = -7,6A3.10" 5 V B +63/37 K- X o r =-0, Sı'n. sıcaklığı r1800 ' 1 r V B (m/s) N^ 00 ox ooox N»Oo X! Şekil-3: Boyuna dalga hızı ve toplam gözenek konsantrasyounu (%G t ) arasındaki ilişki 0 18 mm konum no Şekil-4: 1400 C'de sinterlenen peletlerde eksenel doğrultudaki hızın radyal konumlara göre değişimi 446

9 m a O 10 _ o o E. 10'=-0,464%^+,09 *Ç r=- 0,998 Oil o o uı Şekil-5: %G t ve E-modülü arasındaki ilşki oc -6,660.10" Vo Gf 0,666 { y' < / ^ O (db/mm) r â^oo o O^8 0 8 a / Sin. sıcaklığı C 1/ Sin. sıcaklığı = c Şekil-6: %Gt ve ÖB arasındaki ilişki 447

10 Şekil-7: Peletlerde su-altı ultrasonik C-tarama görüntüleri: a- yapay hata (1 mm 0 düz dipli delik) içeren pelet, b- çatlak içeren pelet Şekil-8: Çatlak içeren peletin, a-mikro-odaklı x-grafi sistemi, b-penetrant yöntemi ile elde edilen görüntüsü 448

YAKIT PELETLERİNİN KARAKTERİZASYONU: YOĞUNLUK VE POROZİTE ÖLÇÜM YÖNTEMLERİ B. KOPUZ, Y. BAYRAM. L. ÇOLAK, K. CİMCİM, T. AYBERS, A.

YAKIT PELETLERİNİN KARAKTERİZASYONU: YOĞUNLUK VE POROZİTE ÖLÇÜM YÖNTEMLERİ B. KOPUZ, Y. BAYRAM. L. ÇOLAK, K. CİMCİM, T. AYBERS, A. /. Ulusal Nükleer Yakıt Teknolojisi sempozyumu, J m TR0000046 UO 2 YAKIT PELETLERİNİN KARAKTERİZASYONU: YOĞUNLUK VE POROZİTE ÖLÇÜM YÖNTEMLERİ B. KOPUZ, Y. BAYRAM. L. ÇOLAK, K. CİMCİM, T. AYBERS, A. YAYLI

Detaylı

UC, ÜPELETLERİNDE MİKROYAPI İNCELEMESİ Ş. CAN, A. A. AKŞİT. L. ÇOLAK, A. YAYLI, Y. BAYRAM, B. KOPUZ

UC, ÜPELETLERİNDE MİKROYAPI İNCELEMESİ Ş. CAN, A. A. AKŞİT. L. ÇOLAK, A. YAYLI, Y. BAYRAM, B. KOPUZ /. Ulusal Nükleer Yakıt Teknolojisi Sempozyumu, 3- II TR0000048 UC, ÜPELETLERİNDE MİKROYAPI İNCELEMESİ Ş. CAN, A. A. AKŞİT. L. ÇOLAK, A. YAYLI, Y. BAYRAM, B. KOPUZ Çekmece Nükleer Araştırma ve Eğitim Merkezi,

Detaylı

EAG 04. KCl ÇÖZELTİSİNİN METASTABİL BÖLGE GENİŞLİĞİNİN KNO 3 KATKISI VARLIĞINDA ULTRASONİK SENSÖRLE ÖLÇÜLEBİLİRLİLİĞİNİN İNCELENMESİ

EAG 04. KCl ÇÖZELTİSİNİN METASTABİL BÖLGE GENİŞLİĞİNİN KNO 3 KATKISI VARLIĞINDA ULTRASONİK SENSÖRLE ÖLÇÜLEBİLİRLİLİĞİNİN İNCELENMESİ EAG 04 KCl ÇÖZELTİSİNİN METASTABİL BÖLGE GENİŞLİĞİNİN KNO 3 KATKISI VARLIĞINDA ULTRASONİK SENSÖRLE ÖLÇÜLEBİLİRLİLİĞİNİN İNCELENMESİ A.A.Ceyhan, A.N.Bulutcu İstanbul Teknik Üniversitesi, Kimya-Metalürji

Detaylı

DİRENÇ PUNTO KAYNAKLARININ ULTRASONİK MUAYENESİ

DİRENÇ PUNTO KAYNAKLARININ ULTRASONİK MUAYENESİ KAYNAK TEKNOLOJİSİ II. ULUSAL KONGRESİ 97 DİRENÇ PUNTO KAYNAKLARININ ULTRASONİK MUAYENESİ *SONAT Mehmet, **DOYUM A. Bülent ÖZET Bu çalışma başta otomotiv, askeri ve beyaz eşya endüstrisi olmak üzere sanayinin

Detaylı

Tahribatsız Muayene Yöntemleri

Tahribatsız Muayene Yöntemleri Tahribatsız Muayene Yöntemleri Tahribatsız muayene; malzemelerin fiziki yapısını ve kullanılabilirliğini bozmadan içyapısında ve yüzeyinde bulunan süreksizliklerin tespit edilmesidir. Tahribatsız muayene

Detaylı

U(X PELETLERİ SİNTERLEMESİ

U(X PELETLERİ SİNTERLEMESİ 1. Ulusal Nükleer Yakıt Teknolojisi Sempozyumu. 3-5 Eylü U(X PELETLERİ SİNTERLEMESİ I TR0000018 Ş.CAN, T.AYBERS, L.ÇOLAK, B.KOPUZ, Y.BAYRAM, K.CİMCİM, A.YAYLI, A.A.AKŞİT, İ.YURTSEVEN, İ.YILDIZ, S.ALBAYRAK,

Detaylı

l!o, PELET ÜRETİM PROSESİ KALİTE GÜVENCESİ HESAPLARI

l!o, PELET ÜRETİM PROSESİ KALİTE GÜVENCESİ HESAPLARI 1. Ulusal Nükleer Yakıt Teknolojisi Sempozyumu. 3-5 i TR0000038 l!o, PELET ÜRETİM PROSESİ KALİTE GÜVENCESİ HESAPLARI Ş. CAN. S. ACARKAN. L. GÜRELİ, F. CAN, \. BEKDEMİR Çekmece Nükleer Araştırma ve Eğitim

Detaylı

1. Ulusal Nükleer Yakıt Teknolojisi Sempozyumu, 3-S-Evlül 1997. CNAEM, İstanbul YAKIT YAPIMINA ESAS TOZ VE PELETEERİN HAZIRLANMASI

1. Ulusal Nükleer Yakıt Teknolojisi Sempozyumu, 3-S-Evlül 1997. CNAEM, İstanbul YAKIT YAPIMINA ESAS TOZ VE PELETEERİN HAZIRLANMASI 1. Ulusal Nükleer Yakıt Teknolojisi Sempozyumu, 3-S-Evlül 1997. CNAEM, İstanbul TR0000017 UO 2 YAKIT YAPIMINA ESAS TOZ VE PELETEERİN HAZIRLANMASI Ş. CAN, B. KOPUZ. T.AYBERS, Y. BAYRAM, İ. YURTSEVEN, N.ATEŞ

Detaylı

GAZBETONUN SU KARŞISINDAKİ DAVRANIŞI

GAZBETONUN SU KARŞISINDAKİ DAVRANIŞI GAZBETONUN SU KARŞISINDAKİ DAVRANIŞI SEMİHA KARTAL 1, ŞÜKRAN DİLMAÇ 2 ÖZET Gazbeton ülkemiz inşaat sektöründe önemli bir pazar payına sahiptir. Bu bildiride ülkemizde üretilen gazbetonların su karşısındaki

Detaylı

04.01.2016 LASER İLE KESME TEKNİĞİ

04.01.2016 LASER İLE KESME TEKNİĞİ LASER İLE KESME TEKNİĞİ Laser: (Lightwave Amplification by Stimulated Emission of Radiation) Uyarılmış Işık yayarak ışığın güçlendirilmesi Haz.: Doç.Dr. Ahmet DEMİRER Kaynaklar: 1-M.Kısa, Özel Üretim Teknikleri,

Detaylı

LED Aydınlatma Çiplerinde Isıl ve Yapısal Dayanım Analizleri

LED Aydınlatma Çiplerinde Isıl ve Yapısal Dayanım Analizleri LED Aydınlatma Çiplerinde Isıl ve Yapısal Dayanım Analizleri Hazırlayan Arda Avgan, Makine Müh. arda.avgan@akromuhendislik.com Can Özcan, Yük. Mak. Müh. can.ozcan@akromuhendislik.com AKRO R&D Ltd. Tel:

Detaylı

Yığma yapı elemanları ve bu elemanlardan temel taşıyıcı olan yığma duvarlar ve malzeme karakteristiklerinin araştırılması

Yığma yapı elemanları ve bu elemanlardan temel taşıyıcı olan yığma duvarlar ve malzeme karakteristiklerinin araştırılması Yığma yapı elemanları ve bu elemanlardan temel taşıyıcı olan yığma duvarlar ve malzeme karakteristiklerinin araştırılması Farklı sonlu eleman tipleri ve farklı modelleme teknikleri kullanılarak yığma duvarların

Detaylı

Bir katı malzeme ısıtıldığında, sıcaklığının artması, malzemenin bir miktar ısı enerjisini absorbe ettiğini gösterir. Isı kapasitesi, bir malzemenin

Bir katı malzeme ısıtıldığında, sıcaklığının artması, malzemenin bir miktar ısı enerjisini absorbe ettiğini gösterir. Isı kapasitesi, bir malzemenin Bir katı malzeme ısıtıldığında, sıcaklığının artması, malzemenin bir miktar ısı enerjisini absorbe ettiğini gösterir. Isı kapasitesi, bir malzemenin dış ortamdan ısı absorblama kabiliyetinin bir göstergesi

Detaylı

Yüzey Pürüzlülüğü Ölçüm Deneyi

Yüzey Pürüzlülüğü Ölçüm Deneyi Yüzey Pürüzlülüğü Ölçüm Deneyi 1 İşlenmiş yüzeylerin kalitesi, tasarımda verilen ölçülerdeki hassasiyetin elde edilmesi ile karakterize edilir. Her bir işleme operasyonu, kesme takımından kaynaklanan düzensizlikler

Detaylı

NÜKLEER YAKITLARIN KALİTE KONTROLÜNDE KULLANILAN STANDARTLAR L.GÜRELİ. Ş.CAN. Çekmece Nükleer Araştırma ve Eğitim Merkezi, İSTANBUL

NÜKLEER YAKITLARIN KALİTE KONTROLÜNDE KULLANILAN STANDARTLAR L.GÜRELİ. Ş.CAN. Çekmece Nükleer Araştırma ve Eğitim Merkezi, İSTANBUL /. Ulusal Nükleer Yakıt Teknolojisi Sempozyumu, i! TR0000039 NÜKLEER YAKITLARIN KALİTE KONTROLÜNDE KULLANILAN STANDARTLAR L.GÜRELİ. Ş.CAN Çekmece Nükleer Araştırma ve Eğitim Merkezi, İSTANBUL ÖZET Nükleer

Detaylı

MALZEME BİLGİSİ DERS 7 DR. FATİH AY. www.fatihay.net fatihay@fatihay.net

MALZEME BİLGİSİ DERS 7 DR. FATİH AY. www.fatihay.net fatihay@fatihay.net MALZEME BİLGİSİ DERS 7 DR. FATİH AY www.fatihay.net fatihay@fatihay.net GEÇEN HAFTA KRİSTAL KAFES NOKTALARI KRİSTAL KAFES DOĞRULTULARI KRİSTAL KAFES DÜZLEMLERİ DOĞRUSAL VE DÜZLEMSEL YOĞUNLUK KRİSTAL VE

Detaylı

MALZEME BİLGİSİ DERS 8 DR. FATİH AY. www.fatihay.net fatihay@fatihay.net

MALZEME BİLGİSİ DERS 8 DR. FATİH AY. www.fatihay.net fatihay@fatihay.net MALZEME BİLGİSİ DERS 8 DR. FATİH AY www.fatihay.net fatihay@fatihay.net BÖLÜM IV METALLERİN MEKANİK ÖZELLİKLERİ GERİLME VE BİRİM ŞEKİL DEĞİŞİMİ ANELASTİKLİK MALZEMELERİN ELASTİK ÖZELLİKLERİ ÇEKME ÖZELLİKLERİ

Detaylı

2.5.2. MÜHENDİSLİK JEOFİZİĞİ UYGULAMALARI

2.5.2. MÜHENDİSLİK JEOFİZİĞİ UYGULAMALARI 2.5.2. MÜHENDİSLİK JEOFİZİĞİ UYGULAMALARI 2.5.2.1. Sismik Refraksiyon (Kırılma) Etüdleri İstanbul ili Silivri ilçesi --- sınırları içinde kalan AHMET MEHMET adına kayıtlı Pafta : F19C21A Ada : 123 Parsel

Detaylı

BİLECİK ŞEYH EDEBALİ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNE VE İMALAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ

BİLECİK ŞEYH EDEBALİ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNE VE İMALAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BİLECİK ŞEYH EDEBALİ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNE VE İMALAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MÜHENDİSLİKTE DENEYSEL METOTLAR II DOĞRUSAL ISI İLETİMİ DENEYİ 1.Deneyin Adı: Doğrusal ısı iletimi deneyi..

Detaylı

MAK-LAB009 DOĞAL VE ZORLANMIġ TAġINIM YOLUYLA ISI TRANSFERĠ DENEYĠ

MAK-LAB009 DOĞAL VE ZORLANMIġ TAġINIM YOLUYLA ISI TRANSFERĠ DENEYĠ MAK-LAB009 DOĞAL VE ZORLANMIġ TAġINIM YOLUYLA ISI TRANSFERĠ DENEYĠ 1. GĠRĠġ Endüstride kullanılan birçok ısı değiştiricisi ve benzeri cihazda ısı geçiş mekanizması olarak ısı iletimi ve taşınım beraberce

Detaylı

ATMOSFERDEKİ YAĞIŞA GEÇERİLİR SURUHARI MİKTARININ HESAPLANMASI

ATMOSFERDEKİ YAĞIŞA GEÇERİLİR SURUHARI MİKTARININ HESAPLANMASI ATMOSFERDEKİ YAĞIŞA GEÇERİLİR SURUHARI MİKTARININ HESAPLANMASI SEMA TOPÇU* 1. GİRİŞ Dünya üzerindeki büyük su kütlelerinden meydana gelen buharlaşma ve canlıların terleme olayı atmosferdeki subuharının

Detaylı

MİKRODALGA ÖLÇÜM TEKNİKLERİ

MİKRODALGA ÖLÇÜM TEKNİKLERİ MİKRODALGA ÖLÇÜM TEKNİKLERİ Dr. Murat CELEP TÜBİTAK ULUSAL METROLOJİ ENSTİTÜSÜ 02 Nisan 2014 1 İÇERİK Ölçme Mikrodalga gürültü S-parametreleri Network Analyzer Spektrum analyzer SAR ölçümleri 2 ÖLÇME (?)

Detaylı

ULUDAĞ ÜNĐVERSĐTESĐ MÜHENDĐSLĐK-MĐMARLIK FAKÜLTESĐ MAKĐNA MÜHENDĐSLĐĞĐ BÖLÜMÜ GENEL MAKĐNE LABORATUARI

ULUDAĞ ÜNĐVERSĐTESĐ MÜHENDĐSLĐK-MĐMARLIK FAKÜLTESĐ MAKĐNA MÜHENDĐSLĐĞĐ BÖLÜMÜ GENEL MAKĐNE LABORATUARI UUDAĞ ÜNĐVRSĐTSĐ MÜNDĐSĐK-MĐMARIK FAKÜTSĐ MAKĐNA MÜNDĐSĐĞĐ BÖÜMÜ GN MAKĐN ABORATUARI STRAĐN GAUG (UZAMA ÖÇR YARDIMI Đ GRĐM ÖÇÜMSĐ DNY GRUBU: ÖĞRNCĐ NO, AD -SOYAD: TSĐM TARĐĐ: DNYĐ YAPTIRAN ÖĞRTĐM MANI:

Detaylı

BİR AKUSTİK DENEY ODASININ ARKA PLAN GÜRÜLTÜ PROBLEMİNİN İNCELENMESİ

BİR AKUSTİK DENEY ODASININ ARKA PLAN GÜRÜLTÜ PROBLEMİNİN İNCELENMESİ BİR AKUSTİK DENEY ODASININ ARKA PLAN GÜRÜLTÜ PROBLEMİNİN İNCELENMESİ H. EROL (1), T. BELEK (1), T. DURAKBAŞA (2) ÖZET Bu çalışmada, arka plan gürültü probleminin ortaya çıktığı bir akustik deney odası

Detaylı

MALZEME BİLİMİ. Difüzyon

MALZEME BİLİMİ. Difüzyon MALZEME BİLİMİ Difüzyon Difüzyon D E R S N O T U Difüzyon; ısıl etkenlerle teşvik edilen atomsal mertebedeki parçacıkların (atom, iyon, küçük moleküller) kafes parametresinden daha büyük (ve tam katları

Detaylı

BASMA DENEYİ MALZEME MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ. 1. Basma Deneyinin Amacı

BASMA DENEYİ MALZEME MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ. 1. Basma Deneyinin Amacı 1. Basma Deneyinin Amacı Mühendislik malzemelerinin çoğu, uygulanan gerilmeler altında biçimlerini kalıcı olarak değiştirirler, yani plastik şekil değişimine uğrarlar. Bu malzemelerin hangi koşullar altında

Detaylı

Ön Söz vii Kitabın Türkçe Çevirisine Ön Söz Çevirenin Ön Sözü 1 Sinterleme Bilimine Giriş 2 Sinterleme Ölçüm Teknikleri xiii

Ön Söz vii Kitabın Türkçe Çevirisine Ön Söz Çevirenin Ön Sözü 1 Sinterleme Bilimine Giriş 2 Sinterleme Ölçüm Teknikleri xiii Ön Söz vii Kitabın Türkçe Çevirisine Ön Söz ix Çevirenin Ön Sözü xi 1 Sinterleme Bilimine Giriş 1 Genel bakış / 1 Sinterleme tarihçesi / 3 Sinterleme işlemleri / 4 Tanımlar ve isimlendirme / 8 Sinterleme

Detaylı

HT-350 ISIL İLETKETLİK EĞİTİM SETİ DENEY FÖYLERİ

HT-350 ISIL İLETKETLİK EĞİTİM SETİ DENEY FÖYLERİ HT-350 ISIL İLETKETLİK EĞİTİM SETİ DENEY FÖYLERİ DENEYSAN EĞİTİM CİHAZLARI SANAYİ VE TİCARET LTD. ŞTİ. Küçük Sanayi sitesi 12 Ekim Cad. 52.Sok. No:18/ABALIKESİR Tel:0266 2461075 Faks:0266 2460948http://www.deneysan.com

Detaylı

100 kv AC YÜKSEK GERİLİM BÖLÜCÜSÜ YAPIMI

100 kv AC YÜKSEK GERİLİM BÖLÜCÜSÜ YAPIMI 465 100 kv AC YÜKSEK GERİLİM BÖLÜCÜSÜ YAPIMI Ahmet MEREV Serkan DEDEOĞLU Kaan GÜLNİHAR ÖZET Yüksek gerilim, ölçülen işaretin genliğinin yüksek olması nedeniyle bilinen ölçme sistemleri ile doğrudan ölçülemez.

Detaylı

1. Giriş 2. Yayınma Mekanizmaları 3. Kararlı Karasız Yayınma 4. Yayınmayı etkileyen faktörler 5. Yarı iletkenlerde yayınma 6. Diğer yayınma yolları

1. Giriş 2. Yayınma Mekanizmaları 3. Kararlı Karasız Yayınma 4. Yayınmayı etkileyen faktörler 5. Yarı iletkenlerde yayınma 6. Diğer yayınma yolları 1. Giriş 2. Yayınma Mekanizmaları 3. Kararlı Karasız Yayınma 4. Yayınmayı etkileyen faktörler 5. Yarı iletkenlerde yayınma 6. Diğer yayınma yolları Sol üstte yüzey seftleştirme işlemi uygulanmış bir çelik

Detaylı

TEKNOLOJİK ARAŞTIRMALAR

TEKNOLOJİK ARAŞTIRMALAR www.teknolojikarastirmalar.org ISSN:- Makine Teknolojileri Elektronik Dergisi () -8 TEKNOLOJİK ARAŞTIRMALAR Kısa Makale Alümina Refrakter Malzemelerin Mekanik Özelliklerinin İncelenmesi N. Sinan KÖKSAL

Detaylı

19 ve 29 cmlik PONCEBLOC HAFİF YAPI ELEMANI SES AZALMA İNDİSİ ÖLÇÜMÜ ÖN RAPORU

19 ve 29 cmlik PONCEBLOC HAFİF YAPI ELEMANI SES AZALMA İNDİSİ ÖLÇÜMÜ ÖN RAPORU 19 ve 29 cmlik PONCEBLOC HAFİF YAPI ELEMANI SES AZALMA İNDİSİ ÖLÇÜMÜ ÖN RAPORU HAZIRLAYAN : Y.DOÇ. DR. NURGÜN TAMER BAYAZIT İTÜ MİMARLIK FAKÜLTESİ YAPI BİLGİSİ ABD TAŞKIŞLA TAKSİM-34437 İST TEMMUZ, 2014

Detaylı

2 MALZEME ÖZELLİKLERİ

2 MALZEME ÖZELLİKLERİ ÖNSÖZ İÇİNDEKİLER III Bölüm 1 TEMEL KAVRAMLAR 11 1.1. Fizik 12 1.2. Fiziksel Büyüklükler 12 1.3. Ölçme ve Birim Sistemleri 13 1.4. Çevirmeler 15 1.5. Üstel İfadeler ve İşlemler 18 1.6. Boyut Denklemleri

Detaylı

DENEY 10: SERİ RLC DEVRESİNİN ANALİZİ VE REZONANS

DENEY 10: SERİ RLC DEVRESİNİN ANALİZİ VE REZONANS A. DENEYİN AMACI : Seri RLC devresinin AC analizini yapmak ve bu devrede rezonans durumunu incelemek. B. KULLANILACAK ARAÇ VE MALZEMELER : 1. AC güç kaynağı, 2. Sinyal üreteci, 3. Değişik değerlerde dirençler

Detaylı

LABORATUVAR I TAHRİBATSIZ MALZEME MUAYENELERİ. Yrd.Doç.Dr. Nilhan ÜRKMEZ TAŞKIN. Giriş:

LABORATUVAR I TAHRİBATSIZ MALZEME MUAYENELERİ. Yrd.Doç.Dr. Nilhan ÜRKMEZ TAŞKIN. Giriş: LABORATUVAR I TAHRİBATSIZ MALZEME MUAYENELERİ Yrd.Doç.Dr. Nilhan ÜRKMEZ TAŞKIN Giriş: Tahribatsız malzeme muayeneleri ile malzemelerin imalat esnasında veya belli bir süre kullandıktan sonra örneğin korozyon

Detaylı

MALZEME ANA BİLİM DALI Malzeme Laboratuvarı Deney Föyü. Deneyin Adı: Malzemelerde Sertlik Deneyi. Deneyin Tarihi:

MALZEME ANA BİLİM DALI Malzeme Laboratuvarı Deney Föyü. Deneyin Adı: Malzemelerde Sertlik Deneyi. Deneyin Tarihi: Deneyin Adı: Malzemelerde Sertlik Deneyi Deneyin Tarihi:13.03.2014 Deneyin Amacı: Malzemelerin sertliğinin ölçülmesi ve mukavemetleri hakkında bilgi edinilmesi. Teorik Bilgi Sertlik, malzemelerin plastik

Detaylı

ALETLİ ANALİZ YÖNTEMLERİ

ALETLİ ANALİZ YÖNTEMLERİ ALETLİ ANALİZ YÖNTEMLERİ Spektroskopiye Giriş Yrd. Doç. Dr. Gökçe MEREY SPEKTROSKOPİ Işın-madde etkileşmesini inceleyen bilim dalına spektroskopi denir. Spektroskopi, Bir örnekteki atom, molekül veya iyonların

Detaylı

Ultrasonografi Giriş Dr. Funda Karbek AKARCA

Ultrasonografi Giriş Dr. Funda Karbek AKARCA Ultrasonografi Giriş Dr. Funda Karbek AKARCA Ege Üniversitesi Acil Tıp AD ATOK 2011 - İZMİR Öğrenim Hedefleri Pratik ultrason fiziği Ultrasesin Yayılımı ve Dokularla Etkileşimi Ultrason Cihazlarının kullanımı

Detaylı

ZEMİN MEKANİĞİ VE TEMEL İNŞAATI İnce Daneli Zeminlerin Kıvamı ve Kıvam Limitleri. Yrd.Doç.Dr. SAADET A. BERİLGEN

ZEMİN MEKANİĞİ VE TEMEL İNŞAATI İnce Daneli Zeminlerin Kıvamı ve Kıvam Limitleri. Yrd.Doç.Dr. SAADET A. BERİLGEN ZEMİN MEKANİĞİ VE TEMEL İNŞAATI İnce Daneli Zeminlerin Kıvamı ve Kıvam Limitleri Yrd.Doç.Dr. SAADET A. BERİLGEN Ders İçeriği Kıvam (Atterberg) Limitleri Likit Limit, LL Plastik Limit, PL Platisite İndisi,

Detaylı

u E M 1 UYGULAMALI EĞİTİM MERKEZİ TEKNIK r d AMMINIERiMiZ AWAINIFi 6i1615A r VAR CE5TcKL KONIRCQ TAHRMA.I.Sq MVA YINE VORW tim res x VF ANA ERi

u E M 1 UYGULAMALI EĞİTİM MERKEZİ TEKNIK r d AMMINIERiMiZ AWAINIFi 6i1615A r VAR CE5TcKL KONIRCQ TAHRMA.I.Sq MVA YINE VORW tim res x VF ANA ERi UYGULAMALI EĞİTİM MERKEZİ u E M 1 TEKNIK r d AMMINIERiMiZ AWAINIFi 6i1615A r VAR CE5TcKL KONIRCQ TAHRMA.I.Sq MVA YINE VORW tim res x VF ANA ERi MALA..11 ı w:91. "' D erçi T NIMOS. MfJiIMA heohendisi.e

Detaylı

SOLAREX İSTANBUL Güneş Enerjisi & Teknolojileri Fuarı

SOLAREX İSTANBUL Güneş Enerjisi & Teknolojileri Fuarı SOLAREX İSTANBUL Güneş Enerjisi & Teknolojileri Fuarı MONO KRİSTAL FOTOVOLTAİK MODÜLLERİN SICAKLIK KATSAYILARINA GENEL BAKIŞ Dr. Ertan ARIKAN GTC Dış Ticaret Organize Sanayi Bölgesi Adıyaman İçindekiler

Detaylı

KOMPOZİT MALZEMELERİN TERMAL ANALİZİ

KOMPOZİT MALZEMELERİN TERMAL ANALİZİ T.C. DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ KOMPOZİT MALZEMELERİN TERMAL ANALİZİ Bitirme Projesi Orkun Övez Nalçacı Projeyi Yöneten Yrd. Doç. Dr. Dilek Kumlutaş Haziran

Detaylı

Derin Çekme İşlemi Üzerine Kalıp Geometrisinin Etkisinin Sonlu Elemanlar Analizi

Derin Çekme İşlemi Üzerine Kalıp Geometrisinin Etkisinin Sonlu Elemanlar Analizi KSU Mühendislik Bilimleri Dergisi, 16(1),2013 43 KSU. Journal of Engineering Sciences, 16(1),2013 Derin Çekme İşlemi Üzerine Kalıp Geometrisinin Etkisinin Sonlu Elemanlar Analizi Vedat TAŞDEMİR 1 * 1 Kahramanmaraş

Detaylı

ÇEVRESEL TEST HİZMETLERİ 2.ENVIRONMENTAL TESTS

ÇEVRESEL TEST HİZMETLERİ 2.ENVIRONMENTAL TESTS ÇEVRESEL TEST HİZMETLERİ 2.ENVIRONMENTAL TESTS Çevresel testler askeri ve sivil amaçlı kullanılan alt sistem ve sistemlerin ömür devirleri boyunca karşı karşıya kalabilecekleri doğal çevre şartlarına dirençlerini

Detaylı

MAK-LAB007 AKIŞKAN YATAĞINDA AKIŞKANLAŞTIRMA DENEYİ

MAK-LAB007 AKIŞKAN YATAĞINDA AKIŞKANLAŞTIRMA DENEYİ MAK-LAB007 AKIŞKAN YATAĞINDA AKIŞKANLAŞTIRMA DENEYİ 1.GİRİŞ Deney tesisatı; içerisine bir ısıtıcı,bir basınç prizi ve manometre borusu yerleştirilmiş cam bir silindirden oluşmuştur. Ayrıca bu hazneden

Detaylı

BÖLÜM 2. FOTOVOLTAİK GÜNEŞ ENERJİ SİSTEMLERİ (PV)

BÖLÜM 2. FOTOVOLTAİK GÜNEŞ ENERJİ SİSTEMLERİ (PV) BÖLÜM 2. FOTOOLTAİK GÜNEŞ ENERJİ SİSTEMLERİ (P) Fotovoltaik Etki: Fotovoltaik etki birbirinden farklı iki malzemenin ortak temas bölgesinin (common junction) foton radyasyonu ile aydınlatılması durumunda

Detaylı

Bir cismin içinde mevcut olan veya sonradan oluşan bir çatlağın, cisme uygulanan gerilmelerin etkisi altında, ilerleyerek cismi iki veya daha çok

Bir cismin içinde mevcut olan veya sonradan oluşan bir çatlağın, cisme uygulanan gerilmelerin etkisi altında, ilerleyerek cismi iki veya daha çok Bir cismin içinde mevcut olan veya sonradan oluşan bir çatlağın, cisme uygulanan gerilmelerin etkisi altında, ilerleyerek cismi iki veya daha çok parçaya ayırmasına "kırılma" adı verilir. KIRILMA ÇEŞİTLERİ

Detaylı

NOKTA YÜKLEME DAYANIM İNDEKSİ TAYİNİ. Bu deney, kayaların nokta yükleme dayanım indekslerinin tayinine ilişkin bir deneydir.

NOKTA YÜKLEME DAYANIM İNDEKSİ TAYİNİ. Bu deney, kayaların nokta yükleme dayanım indekslerinin tayinine ilişkin bir deneydir. NOKTA YÜKLEME DAYANIM İNDEKSİ TAYİNİ KONU Bu deney, kayaların nokta yükleme dayanım indekslerinin tayinine ilişkin bir deneydir. KAPSAM Nokta yük deneyi, kayaçların dayanımlarına göre sınıflandırılmasında

Detaylı

DALGA YAYILMASI Sonsuz Uzun Bir Çubuktaki Boyuna Dalgalar SıkıĢma modülü M={(1- )/[(1+ )(1-2

DALGA YAYILMASI Sonsuz Uzun Bir Çubuktaki Boyuna Dalgalar SıkıĢma modülü M={(1- )/[(1+ )(1-2 DALGA YAYILMASI Sonsuz Uzun Bir Çubuktaki Boyuna Dalgalar SıkıĢma modülü = M={(1- )/[(1+ )(1-2 )]}E E= Elastisite modülü = poisson oranı = yoğunluk V p Dalga yayılma hızının sadece çubuk malzemesinin özelliklerine

Detaylı

Beton Dayanımının Ultrasonik Yöntemle Tayini BETON DAYANIMININ

Beton Dayanımının Ultrasonik Yöntemle Tayini BETON DAYANIMININ BETON DAYANIMININ ULTRASONİK YÖNTEMLE TAYİNİ Osman Uyanık 1 ve Semih Tezcan 2 * 1 Süleyman Demirel Üniversitesi, Jeofizik Mühendisliği, Isparta 2 * Bogaziçi Üniversitesi, İnşaat Mühendisliği Özet Betonarme

Detaylı

ENDÜSTRİYEL HİZMETLER LİSTESİ

ENDÜSTRİYEL HİZMETLER LİSTESİ SAYFA NO. : 1/8 EHG 1 1. EHG-1.1 Titreşim Testi Uygulanabilir herhangi bir standart 2. EHG-1.2 Mekanik Şok Testi Uygulanabilir herhangi bir standart EHG 2 Düşük Sıcaklık / Yüksek Sıcaklık Testleri 1000x2000x900

Detaylı

1 GERİLME-BİRİM DEFORMASYON

1 GERİLME-BİRİM DEFORMASYON Kaya Mekaniği - ilkeleri, uygulamaları İçindekiler Sunuş...... Önsöz......... v vii 1 GERİLME-BİRİM DEFORMASYON.. 1 1.1 GERİLME....... 3 1.2 DÜZLEMDEKİ GERİLMELER VE GERİLME ÇEVİRİMİ (TRANSFORMASYON)...

Detaylı

Danışman: Yard. Doç. Dr. Metin Özgül

Danışman: Yard. Doç. Dr. Metin Özgül Hazırlayan:Nida EMANET Danışman: Yard. Doç. Dr. Metin Özgül 1 ELEKTROSERAMİK NEDİR? Elektroseramik terimi genel olarak elektronik, manyetik ve optik özellikleri olan seramik malzemeleri ifade etmektedir.

Detaylı

Kaynak, döküm ve plastik şekil verme gibi üretim aşamalarında meydana gelen hataları kavrayabilme.

Kaynak, döküm ve plastik şekil verme gibi üretim aşamalarında meydana gelen hataları kavrayabilme. Ders Öğretim Planı Dersin Kodu 507004322007 Dersin Seviyesi Lisans Dersin Adı MALZEME MUAYENE YÖNTEMLERİ Dersin Türü Yıl Yarıyıl AKTS Seçmeli 4 8 3 Dersin Amacı Bu derste öğrencilere, metal ve alaşımlarında

Detaylı

TOZ METALURJİSİ Prof.Dr. Muzaffer ZEREN

TOZ METALURJİSİ Prof.Dr. Muzaffer ZEREN . TEKNİK SEÇİMLİ DERS I TOZ METALURJİSİ Prof.Dr. Muzaffer ZEREN SİNTERLEME Sinterleme, partiküllerarası birleşmeyi oluşturan ısıl prosestir; aynı zamanda ham konumda gözlenen özellikler artırılır. . Sinterlemenin

Detaylı

SPEKTROSKOPİK ELİPSOMETRE

SPEKTROSKOPİK ELİPSOMETRE OPTİK MALZEMELER ARAŞTIRMA GRUBU SPEKTROSKOPİK ELİPSOMETRE Birhan UĞUZ 1 0 8 1 0 8 1 0 İçerik Elipsometre Nedir? Işığın Kutuplanması Işığın Maddeyle Doğrusal Etkileşmesi Elipsometre Bileşenleri Ortalama

Detaylı

MMT310 Malzemelerin Mekanik Davranışı 1 Deformasyon ve kırılma mekanizmalarına giriş

MMT310 Malzemelerin Mekanik Davranışı 1 Deformasyon ve kırılma mekanizmalarına giriş MMT310 Malzemelerin Mekanik Davranışı 1 Deformasyon ve kırılma mekanizmalarına giriş Yrd. Doç. Dr. Ersoy Erişir 2012-2013 Bahar Yarıyılı 1. Deformasyon ve kırılma mekanizmalarına giriş 1.1. Deformasyon

Detaylı

T.C. GAZİ ÜNİVERSİTESİ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ISI LABORATUVARI DOĞAL VE ZORLANMIŞ TAŞINIM DENEY FÖYÜ

T.C. GAZİ ÜNİVERSİTESİ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ISI LABORATUVARI DOĞAL VE ZORLANMIŞ TAŞINIM DENEY FÖYÜ T.C. GAZİ ÜNİVERSİTESİ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ISI LABORATUVARI DOĞAL VE ZORLANMIŞ TAŞINIM DENEY FÖYÜ 1. DENEYİN AMACI Doğal ve zorlanmış taşınım deneylerinden elde edilmek istenenler ise

Detaylı

Mevcut Yapıların Beton Dayanımının Jeofizik (Ultrasonik) Yöntemlerle Belirlenmesi. Sinancan ÖZİÇER ve Osman UYANIK

Mevcut Yapıların Beton Dayanımının Jeofizik (Ultrasonik) Yöntemlerle Belirlenmesi. Sinancan ÖZİÇER ve Osman UYANIK Mevcut Yapıların Beton Dayanımının Jeofizik (Ultrasonik) Yöntemlerle Belirlenmesi Sinancan ÖZİÇER ve Osman UYANIK BU KAPSAMDA 31 MAYIS 2012 TARİH VE 28309 SAYILI * AFET RİSKİ ALTINDAKİ ALANLARIN DÖNÜŞTÜRÜLMESİ

Detaylı

MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MALZEME BİLİMİ VE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ PROGRAMI

MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MALZEME BİLİMİ VE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ PROGRAMI MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MALZEME BİLİMİ VE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ PROGRAMI Parantez içerisinde İngilizcesi yazılı olan dersler gerektiğinde İngilizce olarak da açılabilecektir. BİRİNCİ YARIYIL NO DERS ADI Z/S

Detaylı

Fizik Bölümü Öğretim Planı

Fizik Bölümü Öğretim Planı Hazırlık Sınıfı 01.Yarıyıl leri 02.Yarıyıl leri FİZ000 Hazırlık Preparatory Course 30 FİZ000 Hazırlık Preparatory Course 30 1 01.Yarıyıl leri 02.Yarıyıl leri FİZ 111 Fizik I Physics I 4 2 5 6 FİZ112 Fizik

Detaylı

SIVI YOĞUNLUKLARININ BİRİNCİL SEVİYEDE BELİRLENMESİNİ SAĞLAYAN ÖLÇÜM DÜZENEĞİ

SIVI YOĞUNLUKLARININ BİRİNCİL SEVİYEDE BELİRLENMESİNİ SAĞLAYAN ÖLÇÜM DÜZENEĞİ 383 SIVI YOĞUNLULARININ BİRİNCİL SEVİYEDE BELİRLENMESİNİ SAĞLAYAN ÖLÇÜM DÜZENEĞİ Haldun DİZDAR Ümit Y. AÇADAĞ Orhan SAARYA ÖZET Endüstride, sıvı yoğunluğunun yüksek hassasiyetle ölçümü, başta petrol olmak

Detaylı

ASİSTAN ARŞ. GÖR. GÜL DAYAN

ASİSTAN ARŞ. GÖR. GÜL DAYAN ASİSTAN ARŞ. GÖR. GÜL DAYAN VİSKOZİTE ÖLÇÜMÜ Viskozite, bir sıvının iç sürtünmesi olarak tanımlanır. Viskoziteyi etkileyen en önemli faktör sıcaklıktır. Sıcaklık arttıkça sıvıların viskoziteleri azalır.

Detaylı

MAKİNE ELEMANLARI DERS SLAYTLARI

MAKİNE ELEMANLARI DERS SLAYTLARI MAKİNE ELEMANLARI DERS SLAYTLARI YORULMA P r o f. D r. İ r f a n K A Y M A Z P r o f. D r. A k g ü n A L S A R A N A r ş. G ör. İ l y a s H A C I S A L İ HOĞ LU Aloha Havayolları Uçuş 243: Hilo dan Honolulu

Detaylı

YATAY UÇUŞ SEYAHAT PERFORMANSI (CRUISE PERFORMANCE)

YATAY UÇUŞ SEYAHAT PERFORMANSI (CRUISE PERFORMANCE) YATAY UÇUŞ SEYAHAT PERFORMANSI (CRUISE PERFORMANCE) Yakıt sarfiyatı Ekonomik uçuş Yakıt maliyeti ile zamana bağlı direkt işletme giderleri arasında denge sağlanmalıdır. Özgül Yakıt Sarfiyatı (Specific

Detaylı

TiC-Co Esaslı Çizici Kalem Karakterizasyonu

TiC-Co Esaslı Çizici Kalem Karakterizasyonu 6 th International Advanced Technologies Symposium (IATS 11), 16-18 May 2011, Elazığ, Turkey TiC-Co Esaslı Çizici Kalem Karakterizasyonu M. Erdoğan, A.Erol, A.Yönetken, Ş. Talaş Afyon Kocatepe Üniversitesi,

Detaylı

Fukushima Daiichi Kazası. Dr. Halil DEMİREL

Fukushima Daiichi Kazası. Dr. Halil DEMİREL Fukushima Daiichi Kazası Dr. Halil DEMİREL Fukushima Daiichi (Plant I) Unit I - GE Mark I BWR (439 MW), 1971 Unit II-IV - GE Mark I BWR (760 MW), 1974 18.05.2011 TAEK - ADHK 2 2 18.05.2011 TAEK - ADHK

Detaylı

BİLECİK ŞEYH EDEBALİ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNE VE İMALAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ

BİLECİK ŞEYH EDEBALİ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNE VE İMALAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BİLECİK ŞEYH EDEBALİ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNE VE İMALAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MÜHENDİSLİKTE DENEYSEL METOTLAR-II BORU ve DİRSEKLERDE ENERJİ KAYBI DENEYİ 1.Deneyin Adı: Boru ve dirseklerde

Detaylı

MTA GENEL MÜDÜRLÜĞÜ NE AİT İLK PATENT ÇİMENTOSUZ HAFİF YAPI MALZEMESİ ÜRETİM YÖNTEMİ

MTA GENEL MÜDÜRLÜĞÜ NE AİT İLK PATENT ÇİMENTOSUZ HAFİF YAPI MALZEMESİ ÜRETİM YÖNTEMİ MTA GENEL MÜDÜRLÜĞÜ NE AİT İLK PATENT ÇİMENTOSUZ HAFİF YAPI MALZEMESİ ÜRETİM YÖNTEMİ TR 2009/00643 B Abdulkerim YÖRÜKOĞLU * ve Günnur ULUSOY ** MTA Genel Müdürlüğü MAT Dairesi Endüstriyel Hammaddeler ve

Detaylı

ANALOG HABERLEŞME (GM)

ANALOG HABERLEŞME (GM) ANALOG HABERLEŞME (GM) Taşıyıcı sinyalin sinüsoidal olduğu haberleşme sistemidir. Sinüs işareti formül olarak; V. sin(2 F ) ya da i I. sin(2 F ) dır. Formülde; - Zamana bağlı değişen ani gerilim (Volt)

Detaylı

T.C. ADANA BİLİM VE TEKNOLOJİ ÜNİVERSİTESİ MALZEME MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ NUMUNE HAZIRLAMA LABORATUVARI

T.C. ADANA BİLİM VE TEKNOLOJİ ÜNİVERSİTESİ MALZEME MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ NUMUNE HAZIRLAMA LABORATUVARI T.C. ADANA BİLİM VE TEKNOLOJİ ÜNİVERSİTESİ MALZEME MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ NUMUNE HAZIRLAMA LABORATUVARI Cihazlar Hassas Terazi.....3 Kurutma Fırını (Etüv)......4 Çeker Ocak....5 Halkalı Değirmen...6 Mekanik

Detaylı

Gazbeton Malzemesinin Isıl Đletkenliğinin Nem ve Sıcaklıkla Değişiminin Đncelenmesi

Gazbeton Malzemesinin Isıl Đletkenliğinin Nem ve Sıcaklıkla Değişiminin Đncelenmesi 76 Gazbeton Malzemesinin Isıl Đletkenliğinin Nem ve Sıcaklıkla Değişiminin Đncelenmesi Zühtü Pehlivanlı Kırıkkale Üniversitesi, Mühensiklik Fakültesi, Makine Mühendisliği Bölümü, Kırıkkale, 71450 Türkiye

Detaylı

ZnS (zincblende) NaCl (sodium chloride) CsCl (cesium chloride)

ZnS (zincblende) NaCl (sodium chloride) CsCl (cesium chloride) Seramik, sert, kırılgan, yüksek ergime derecesine sahip, düşük elektrik ve ısı iletimi ile iyi kimyasal ve ısı kararlılığı olan ve yüksek basma dayanımı gösteren malzemelerdir. Malzeme özellikleri bağ

Detaylı

ADC Devrelerinde Pratik Düşünceler

ADC Devrelerinde Pratik Düşünceler ADC Devrelerinde Pratik Düşünceler ADC nin belki de en önemli örneği çözünürlüğüdür. Çözünürlük dönüştürücü tarafından elde edilen ikili bitlerin sayısıdır. Çünkü ADC devreleri birçok kesikli adımdan birinin

Detaylı

ULTRASON GÖRÜNTÜLEME

ULTRASON GÖRÜNTÜLEME ULTRASON GÖRÜNTÜLEME Ultrason görüntüleme 50 yıldan uzun zamandır kullanılmaktadır. Tahribastsız, görceli olarak ucuz, mobil ve mükemmel bir çözünürlüğe sahip bir tekniktir. Sadece tıpta değil, tahribatsız

Detaylı

Mustafa TEMİZ ve Mehmet ÜNAL* Pamukkle Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümü, 20020, Denizli

Mustafa TEMİZ ve Mehmet ÜNAL* Pamukkle Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümü, 20020, Denizli Pamukkale Ünirsitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi Cilt 15 Sayı 2 2009 Sayfa 300-304 Yarıiletken Tekli Basamak Kırılma İndisli Lazerlerde Olasılık Kayıp Oranlarının Alternatif Analizi The Alternati Analysis

Detaylı

TİTREŞİM ANALİZİ İLE RULMANLARDA KESTİRİMCİ BAKIM

TİTREŞİM ANALİZİ İLE RULMANLARDA KESTİRİMCİ BAKIM C.B.Ü. Fen Bilimleri Dergisi ISSN 1305-1385 C.B.U. Journal of Science 11.1 (2015) 17-23 11.1 (2015) 17-23 TİTREŞİM ANALİZİ İLE RULMANLARDA KESTİRİMCİ BAKIM Engin YILDIRIM 1*, M.M. Fatih KARAHAN 2 1 Celal

Detaylı

Ek-3-2: Örnek Tez 1. GİRİŞ

Ek-3-2: Örnek Tez 1. GİRİŞ 1 Ek-3-2: Örnek Tez 1. GİRİŞ.. 2 2. GENEL KISIMLAR 2.1. YATAY YATAK KATSAYISI YAKLAŞIMI Yatay yüklü kazıkların analizinde iki parametrenin bilinmesi önemlidir : Kazığın rijitliği (EI) Zeminin yatay yöndeki

Detaylı

BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAK 402 MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI DENEY 9A GERİNİM ÖLÇER KULLANARAK GERİLİM ANALİZİ YAPILMASI

BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAK 402 MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI DENEY 9A GERİNİM ÖLÇER KULLANARAK GERİLİM ANALİZİ YAPILMASI BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAK 40 MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI DENEY 9A GERİNİM ÖLÇER KULLANARAK GERİLİM ANALİZİ YAPILMASI TEORİ Bir noktada oluşan gerinim ve gerilme değerlerini

Detaylı

SİSMİK PROSPEKSİYON DERS-1 (GİRİŞ) DOÇ.DR. HÜSEYİN TUR

SİSMİK PROSPEKSİYON DERS-1 (GİRİŞ) DOÇ.DR. HÜSEYİN TUR SİSMİK PROSPEKSİYON DERS-1 (GİRİŞ) DOÇ.DR. HÜSEYİN TUR JEOFİZİK NEDİR? Fiziğin Temel İlkelerinden Yararlanılarak su küre ve atmosferi de içerecek biçimde Dünya, ayrıca ay ve diğer gezegenlerin araştırılması

Detaylı

ARAÇ KAPI SIZDIRMAZLIK PROFİLLERİNDE KULLANILAN MALZEMELERİN SES İLETİM KAYBININ MODELLENMESİ VE DENEYSEL OLARAK DOĞRULANMASI

ARAÇ KAPI SIZDIRMAZLIK PROFİLLERİNDE KULLANILAN MALZEMELERİN SES İLETİM KAYBININ MODELLENMESİ VE DENEYSEL OLARAK DOĞRULANMASI OTEKON 16 8. Otomotiv Teknolojileri Kongresi 23 24 Mayıs 2016, BURSA ARAÇ KAPI SIZDIRMAZLIK PROFİLLERİNDE KULLANILAN MALZEMELERİN SES İLETİM KAYBININ MODELLENMESİ VE DENEYSEL OLARAK DOĞRULANMASI Orçun

Detaylı

NÜKLEER YAKIT ÜRETİMİ VE NÜKLEER ATIK DÖNÜŞÜMÜNDE HIZLANDIRICI KAYNAKLI SİSTEMLE FÜZYON-FİSYON (HİBRİD) SİSTEMLERİN KARŞILAŞTIRILMASI

NÜKLEER YAKIT ÜRETİMİ VE NÜKLEER ATIK DÖNÜŞÜMÜNDE HIZLANDIRICI KAYNAKLI SİSTEMLE FÜZYON-FİSYON (HİBRİD) SİSTEMLERİN KARŞILAŞTIRILMASI NÜKLEER YAKIT ÜRETİMİ VE NÜKLEER ATIK DÖNÜŞÜMÜNDE HIZLANDIRICI KAYNAKLI SİSTEMLE FÜZYON-FİSYON (HİBRİD) SİSTEMLERİN KARŞILAŞTIRILMASI Adnan SÖZEN, H.Mehmet ŞAHİN, Mustafa ÜBEYLİ Gazi Üniversitesi, Teknik

Detaylı

ISI İLETİM KATSAYISININ BELİRLENMESİ DENEYİ

ISI İLETİM KATSAYISININ BELİRLENMESİ DENEYİ MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ LABORATUARI II DERSİ ISI İLETİM KATSAYISININ BELİRLENMESİ DENEYİ Hazırlayan Doç.Dr. Nedim SÖZBİR 2014, SAKARYA 1.DENEYİN AMACI ISI İLETİM KATSAYISININ BELİRLENMESİ DENEYİ Değişik malzemelerden

Detaylı

METALİK MALZEMELERİN GENEL KARAKTERİSTİKLERİ BAHAR 2010

METALİK MALZEMELERİN GENEL KARAKTERİSTİKLERİ BAHAR 2010 METALİK MALZEMELERİN GENEL KARAKTERİSTİKLERİ BAHAR 2010 WEBSİTE www2.aku.edu.tr/~hitit Dersler İÇERİK Metalik Malzemelerin Genel Karakteristiklerİ Denge diyagramları Ergitme ve döküm Dökme demir ve çelikler

Detaylı

RULMANLI VE KAYMALI YATAKLARDA SÜRTÜNME VE DİNAMİK DAVRANIŞ DENEY FÖYÜ

RULMANLI VE KAYMALI YATAKLARDA SÜRTÜNME VE DİNAMİK DAVRANIŞ DENEY FÖYÜ T.C. ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ RULMANLI VE KAYMALI YATAKLARDA SÜRTÜNME VE DİNAMİK DAVRANIŞ DENEY FÖYÜ HAZIRLAYANLAR Prof. Dr. Erdem KOÇ Arş.Gör. Mahmut

Detaylı

Mert KILINÇ, Göknur BAYRAM. Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Kimya Mühendisliği Bölümü, 06531, ANKARA ÖZET

Mert KILINÇ, Göknur BAYRAM. Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Kimya Mühendisliği Bölümü, 06531, ANKARA ÖZET PROSES PARAMETRELERİNİN VE CAM FİBER ORANININ GERİ KAZANILMIŞ PET/CAM FİBER KOMPOZİTLERİNİN MEKANİK VE TERMAL ÖZELLİKLERİ İLE MORFOLOJİLERİNE OLAN ETKİLERİ Mert KILINÇ, Göknur BAYRAM Orta Doğu Teknik Üniversitesi,

Detaylı

A) DENEY NO: HT B) DENEYİN ADI: Doğrusal Isı İletimi Deneyi

A) DENEY NO: HT B) DENEYİN ADI: Doğrusal Isı İletimi Deneyi 10 A) DENEY NO: HT-350-01 B) DENEYİN ADI: Doğrusal Isı İletimi Deneyi C) DENEYİN AMACI: Aynı boyutlarda ve aynı malzemeden yapılmış bir katı çubuk boyunca ısının doğrusal olarak nasıl iletildiğini göstermek,

Detaylı

İNCE TANE YAPI ÇELİKLERİ VE ZIRH ÇELİKLERİNİN LAZERLE KESİMİ VE PARAMETRE OPTİMİZASYONU

İNCE TANE YAPI ÇELİKLERİ VE ZIRH ÇELİKLERİNİN LAZERLE KESİMİ VE PARAMETRE OPTİMİZASYONU İNCE TANE YAPI ÇELİKLERİ VE ZIRH ÇELİKLERİNİN LAZERLE KESİMİ VE PARAMETRE OPTİMİZASYONU Uğur Mutlu TOPTAŞ Makina Mühendisi - Nurol Makina ve Sanayi A.Ş. E-posta: ugur.toptas@nurolmakina.com.tr ÖZET Bu

Detaylı

Prof. Dr. Osman SİVRİKAYA Zemin Mekaniği I Ders Notu

Prof. Dr. Osman SİVRİKAYA Zemin Mekaniği I Ders Notu HAFTALIK DERS PLANI Hafta Konular Kaynaklar 1 Zeminle İlgili Problemler ve Zeminlerin Oluşumu [1], s. 1-13 2 Zeminlerin Fiziksel Özellikleri [1], s. 14-79; [23]; [24]; [25] 3 Zeminlerin Sınıflandırılması

Detaylı

SEYAHAT MENZİLİ. Prof.Dr. Mustafa CAVCAR 26 Mart 2014

SEYAHAT MENZİLİ. Prof.Dr. Mustafa CAVCAR 26 Mart 2014 SEYAHAT MENZİLİ Prof.Dr. Mustafa CAVCAR 26 Mart 2014 Temel Kavramlar Özgül Yakıt Sarfiyatı Uçağın birim zamanda, birim tepki kuvveti başına harcadığı yakıt miktarıdır. Uçuş irtifaına ve Mach sayısına bağlı

Detaylı

TAHRİBATLI MALZEME MUAYENESİ DENEYİ

TAHRİBATLI MALZEME MUAYENESİ DENEYİ TAHRİBATLI MALZEME MUAYENESİ DENEYİ MAK-LAB15 1. Giriş ve Deneyin Amacı Bilindiği gibi malzeme seçiminde mekanik özellikler esas alınır. Malzemelerin mekanik özellikleri de iç yapılarına bağlıdır. Malzemelerin

Detaylı

ASC (ANDALUZİT, SİLİSYUM KARBÜR) VE AZS (ANDALUZİT, ZİRKON, SİLİSYUM KARBÜR) MALZEMELERİN ALKALİ VE AŞINMA DİRENÇLERİNİN İNCELENMESİ

ASC (ANDALUZİT, SİLİSYUM KARBÜR) VE AZS (ANDALUZİT, ZİRKON, SİLİSYUM KARBÜR) MALZEMELERİN ALKALİ VE AŞINMA DİRENÇLERİNİN İNCELENMESİ ASC (ANDALUZİT, SİLİSYUM KARBÜR) VE AZS (ANDALUZİT, ZİRKON, SİLİSYUM KARBÜR) MALZEMELERİN ALKALİ VE AŞINMA DİRENÇLERİNİN İNCELENMESİ İlyas CAN*, İbrahim BÜYÜKÇAYIR* *Durer Refrakter Malzemeleri San. Ve

Detaylı

BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAK - 402 MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI DENEY 4

BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAK - 402 MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI DENEY 4 BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAK - 0 MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI DENEY İÇİNDE SABİT SICAKLIKTA SİLİNDİRİK ISITICI BULUNAN DİKDÖRTGEN PRİZMATİK SAC KUTU YÜZEYLERİNDEN ZORLANMIŞ TAŞINIM

Detaylı

TOKLUK VE KIRILMA. Doç.Dr.Salim ŞAHĠN

TOKLUK VE KIRILMA. Doç.Dr.Salim ŞAHĠN TOKLUK VE KIRILMA Doç.Dr.Salim ŞAHĠN TOKLUK Tokluk bir malzemenin kırılmadan önce sönümlediği enerjinin bir ölçüsüdür. Bir malzemenin kırılmadan bir darbeye dayanması yeteneği söz konusu olduğunda önem

Detaylı

Sıcaklık Nasıl Ölçülür?

Sıcaklık Nasıl Ölçülür? Sıcaklık Nasıl Ölçülür? En basit ve en çok kullanılan özellik ısıl genleşmedir. Cam termometredeki sıvıda olduğu gibi. Elektriksel dönüşüm için algılamanın farklı metotları kullanılır. Bunlar : rezistif

Detaylı

Endüstriyel Sensörler ve Uygulama Alanları Kalite kontrol amaçlı ölçme sistemleri, üretim ve montaj hatlarında imalat sürecinin en önemli aşamalarındandır. Günümüz teknolojisi mükemmelliği ve üretimdeki

Detaylı

LİSTE /LIST DKMB YETERLİLİK DENEY VE KALİBRASYON PROGRAMI DKMB PROFICIENCY TEST AND CALIBRATION PROGRAM. Deney Metodu Test Method

LİSTE /LIST DKMB YETERLİLİK DENEY VE KALİBRASYON PROGRAMI DKMB PROFICIENCY TEST AND CALIBRATION PROGRAM. Deney Metodu Test Method 1-Yapı Malzemeleri/Constructıon Materıals 1 YML-03 2 YML-14 3 YML-18 4 YML-19 Beton Concrete Seramik Karolar Ceramic Tiles Beton Agregası Concrete Agrega Beton Agregası Agrega Sertleşmiş Beton/Basınç Dayanım

Detaylı

İYON ODALARI VE DOZİMETRE KALİBRASYONLARI

İYON ODALARI VE DOZİMETRE KALİBRASYONLARI İYON ODALARI VE DOZİMETRE KALİBRASYONLARI Dr. Doğan YAŞAR TAEK,ÇNAEM Radyasyon Metrolojisi Birimi dogan.yasar@taek.gov.tr İçerik 2 Tedavi amaçlı dozimetreler Korunma amaçlı dozimetreler - doz hızı ölçerler

Detaylı

YIĞMA YAPILARDA HASAR TESPİTİ DENEY VE ÖLÇÜM YÖNTEMLERİ. Dr.Fevziye AKÖZ

YIĞMA YAPILARDA HASAR TESPİTİ DENEY VE ÖLÇÜM YÖNTEMLERİ. Dr.Fevziye AKÖZ YDGA2005 YIĞMA YAPILARDA DEPREM GÜVENLİĞİNİN ARTTIRILMASI ÇALIŞTAYI YIĞMA YAPILARDA HASAR TESPİTİ DENEY VE ÖLÇÜM YÖNTEMLERİ Dr.Fevziye AKÖZ İnşaat Fakültesi İnşaat Mühendisliği Bölümü Yapı Malzemeleri

Detaylı