İÇİNDEKİLER. 2. Cilt Ekler (İlave Yetenekler)... Sonlu Elemanlar Analizi

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "İÇİNDEKİLER. 2. Cilt... ... Ekler (İlave Yetenekler)... Sonlu Elemanlar Analizi... 358 ..."

Transkript

1 İÇİNDEKİLER 2. Cilt İKİNCİ BÖLÜM... Ekler (İlave Yetenekler)... Sonlu Elemanlar Analizi Döşemeler Çizimler Metrajlar Yük Taşõyan Duvarlar Kazõklar ÜÇÜNCÜ BÖLÜM... Yardõm... Kart: Yönetmelikler Kart: Malzemeler GCC2000/CYS Kart: Yükler 400 Kart: Yapõsal Elemanlar Kart: Modelleme Veri 500 Kart: Yük Kombinasyonlarõ Kart: Malzemeler RD

2 İÇİNDEKİLER 1. CİLT STRAD a giriş : Kõsa geçmiş. 1 Genel Terimler... 3 Statik elemanlarõn kõsõtlandõrõlmasõ Gösterim kabulleri BİRİNCİ KISIM BİRİNCİ BÖLÜM Kõsa bir STRAD tanõtõmõ....normal İşletim Otomatik İşletim İKİNCİ BÖLÜM STRAD Komutlarõ STRAD Menü ve Simgeleri Yeni STRAD Projesi STRAD Projesi Aç Kat Özellikleri Kat Değiştirme Kat Kopyalama Eleman Kopyalama Varsayõlan Eleman Özellikleri Düğümler Kolon

3 ...Asma Kolon Bodrum Perdesi Kiriş Sürekli Kiriş Yardõmcõ Eleman Duvar Döşemeler Tazeleme Veri Kontrolleri IDEA Analiz Tasarõm..... Genel Parametreler Döşemeler Uzay Çerçeve Tasarõm Öncesi Kontroller Analiz Sonlu Elemanlar Analizi Yapõsal Sistem Kontrolleri Yük Çarpõm Katsayõlarõ A cd ve w Tasarõm Yazdõrma Teknik Rapor Çeşitli......Plan B Görünüş Aksonometrik Grafikler Katmanlar Dõş Kaynaklar Izgara Çizimler Metrajlar Yük Taşõyan Duvar Kazõklar Donatõ Tablolarõ

4 GİRİŞ GİRİŞ STRAD : KISA GEÇMİŞ Bu kõsa girişe başlarken STRAD õ seçtiğiniz için teşekkür ediyoruz ve program hakkõnda şirketimiz 4M-vk tarafõndan tam destek vereceğimiz güvencesini tekrarlõyoruz. STRAD õn oluşturulmasõnda şirketimizin yöneticilerinin uzun yõllara dayanan bilgi ve deneyimlerinin en iyi şekilde geliştirilmesi bize mükemmel işlevsellik, size ise ofisinizin en özel gereksinimlerinizi tam olarak karşõlayabilme garantisini sunmaktadõr. STRAD õn oluşumundaki ana fikir, IntelliCAD (veya AutoCAD) ve STRAD õn betonarme yapõlarõn projelendirilmesinde en uygun çözümü üretmek amacõ ile bir araya getirilmesidir. Programõn oluşturulmasõndaki ana felsefe CAD denetim ve çizim olanaklarõndan en iyi şekilde yararlanmak ve paralel olarak STRAD statik programõnõn hesaplarõnõn onaylanmõş duyarlõlõğõ ve güvenirliğini korumaktõr. Teknik ofislerin çok büyük bir çoğunluğu tarafõndan ana çizim platformu olarak yoğun CAD kullanõmõ, STRAD õn hõzlõ olarak öğrenilmesini sağlamaktadõr. Nesnelerin işlenmesindeki STRAD çizim komutlarõ aslõnda IntelliCAD komutlarõ ile ilişkili bir ayarlama oluşturur. Kullanõcõ (mühendis), CAD ortamõnda küçük bir alõştõrma ile çok kõsa bir sürede ve çok az çaba harcayarak, genel bina tanõmlama işlemlerini basitleştirerek yapõnõn modellemesine olanak sağlayan karmaşõk modelleme aracõnõn olanaklarõnõ tamamõyla kullanabilir. Aynõ olanaklarõ sunan ancak değişik çizim ortamõna sahip benzeri bir program teknik ofisinizde daha fazla zaman ve emek harcayarak aynõ işi yapmanõzõ sağlayacaktõr. STRAD õn en son görünüşü statik programlar alanõnda yenilik gösterse de, modelin çözüm ve tasarõm işlevini üstlenen hesaplama modülü 1980 yõlõnda STRAD programõnõn ilk formu ile başlamõştõr. 1

5 GİRİŞ Genel STRAD, doğrusal elemanlar kullanan ve betonarme yapõ tasarõmõ yapan bir analiz programõdõr. İsteğe bağlõ olarak, düzlem sonlu elemanlar analizini, çelik eleman tasarõmõnõ, yük taşõyan duvarlar ve ahşap elemanlarõ destekler. Aşağõdaki alt programlarõ içerir : 1. Çalõşma ortamõna bağlõ olarak yapõ modellemesi 2 sürüme ayrõlmõştõr. STRAD : Modelleme IntelliCAD grafik ortamõnda yapõlõr. AutoSTRAD : Modelleme AutoCAD grafik ortamõnda yapõlõr. (*) WINSTRAD : Modelleme WINDOWS ortamõnda yapõlõr. 2. Analiz Program tüm elemanlarõ doğrusal elemanlar olarak göz önüne alõp analiz yapar. Perde ve döşemelerin düzlem sonlu elemanlar olarak modellenebilmesi için ilave bir 4M-VK programõnõn satõn alõnmasõ gerekir. 3. Tasarõm Betonarme elemanlarõn tasarõmõnõ yapabilirsiniz. İsteğe bağlõ olarak, yük taşõyan duvar tasarõmõ da yapabilirsiniz. 4. Düzenleme Sonuçlarõn, çõktõlarõn ve teknik raporlarõn v.s tanõmlanmasõ 5. Kalõp çizimleri STRAD el kitabõna bakõnõz. (*) Not : STRAD, 4M-IntelliCAD veya AutoCAD altõnda modelleme yapan bir programdõr. STRAD ile birlikte 4M-IntelliCAD kullanõcõya bedelsiz olarak sunulmaktadõr. Kurulum esnasõnda kullanõcõya AutoCAD ile veya IntelliCAD ile birlikte çalõşma seçenekleri sunulmaktadõr. 4M-IntelliCAD ile kurulum seçildiğinde tamamen Türkçe olan bir IntelliCAD ile çalõşõlabileceğinin de göz önünde 2

6 GİRİŞ bulundurulmasõnda yarar vardõr. Terimler Uzay çerçeve analizi [R]=[K].[r] denkleminin çözümü ile yapõlõr. Burada : [R] = Yük Matrisi [Κ] = Rijitlik Matrisi [r] = Deplasman Matrisi Bu denklemleri çözebilmek için programõn aşağõdaki bilgilere gereksinimi vardõr : Her bir düğüm noktasõnõn koordinatlarõ (Χ,Υ,Ζ) Elemanlarõn bağlanõmlarõ : başlangõç ve bitiş düğüm noktalarõ Eleman özellikleri : atalet momenti, alan, elastisite modülü Bu bilgiler õşõğõ altõnda rijitlik matrisi [Κ] oluşturulabilir. Özellikleri [K] matrisinin oluşturulmasõnda kullanõlan çubuklar ve düğümler statik nesneler olarak adlandõrõlõrlar. Sonuç olarak, Yük matrisi [R] nin oluşturulmasõ için düğüm noktasõ yüklerine gereksinim vardõr. (her bir yükleme durumunda her bir düğüm noktasõ için en fazla 3 yük ve 3 momente kadar) Bir yapõ için bu formda bir veri alõşõ çok güç olacaktõr. Program, döşemeleri, kirişleri, kolonlarõ, perde duvarlarõ, temelleri yerel sistemde (planda) algõlar. Aynõ zamanda kirişlere otomatik olarak aktarõlacak olan döşeme yüklerini de hesaba katar. Deprem hesabõ göz önüne alõndõğõnda sismik faktörü ve yük dağõlõmõnõ (örn. Üçgen yükleme) belirtmeniz yeterlidir. Bu veriler bir uzay çerçeve modelinde genel koordinat sistemi dosyalarõnda otomatik olarak değiştirilirler. Uzay çerçeve modeli (veri dosyalarõ) atalet değişiklikleri, bazõ katlardaki sismik yük artõşlarõ şeklinde değiştirilir. Daha sonra denklem matrisleri oluşturulup çözülür. Öncelikle, deplasmanlar ve düğüm noktasõ dönmeleri hesaplanõr. Bu sonuçlardan eleman kesit tesirleri ve momentler hesaplanõr. Bunlar her bir yük durumu için analitik olarak ifade edilirler. Eleman tasarõmõ, seçilen şartname uyarõnca en elverişsiz kesit tesirleri kombinasyonu göz önünde bulundurarak yapõlõr. Bu STRAD õn basit bir tanõmlamasõdõr. Programõn işletimini okumaya devam etmeden önce, kullanõlan terimlerin analitik açõklamasõnõn yapõldõğõ bir sonraki bölümü dikkatle okumanõz gerekir. 3

7 GİRİŞ GENEL KOORDİNAT SİSTEMİ Uzayda bir yapõnõn tanõmlanabilmesi için X, Y ve Z koordinatlarõna gereksinim vardõr. STRAD da tüm koordinatlar yük bileşen vektörleri ve deplasmanlar sağ el kuralõna göre tanõmlanõrlar. Böyle bir koordinat sistemi aşağõdaki resimde görüldüğü gibidir : Burada Χ,Υ,Ζ, aks yönleri ve u1 den u6 ya kadar olan 6 adet yük veya deplasman bileşen vektörüdürler. Genel koordinat sistemi yukarõdaki resimde gösterildiği üzere X aksõ yatayda ve plan tanõmõ OXY düzlemine paralel olacak şekilde sabitlenmiştir. Uyarõ : Düzlem çerçeveler, 3B koordinat sisteminde OZY düzlemine paralel olacak şekilde yerleştirilmelidirler. (X koordinatõ sabit) STRAD düğüm noktalarõ arasõnda yer alan yüklemeler altõndaki doğrusal elemanlardan oluşmuş yapõlar çözer. Bilinen yerel sistemde bu elemanlar : kolonlar kirişler temeller sürekli temeller - döşemelerdir. KAT Kat, kolon veya temel gibi düşey yapõsal elemanlarõ kesen bir düzlemdir. Döşeme ve kirişler bir kata aittir. Bir çok yapõda kat, döşeme ya da temeldir ancak doğal olarak düşey yapõsal elemanlarõ kesen herhangi bir şey de olabilir. Numaralama tanõmladõğõnõz en alt kattan 1 ile başlayarak en üst kata doğru sõra ile artar. Yapõyõ temel ile birlikte çözmek istediğinizde 1. kat temel katõ olacaktõr. (temelin zemine oturduğu seviye) Program sabit kat olarak (deplasmanlarõn ve dönmenin olmadõğõ) 0. katõ otomatik olarak oluşturur. Temelin tanõmlandõğõ 0. kat toprakaltõ benzetim düzlemidir ve kotu ± 0.00 dõr. Programda eksi kot tanõmlanamaz. Katlar OXY düzlemine paralel ve +Z(m) kota sahiptirler. Her bir kat için bir başlangõç kotu tanõmlanmasõ gerekir. Başlangõç olarak girilen kot sonradan değiştirilebilir. Her 4

8 GİRİŞ bir kata ait kot 0. kattan itibaren bir mutlak yüksekliktir. Eğer 1. kat temel ise bu katõn yükseltisi program tarafõndan başlangõçta 1 metre olarak alõnõr. Aşağõdaki resimde aynõ binanõn olasõ 3 ayrõ tanõmõ gösterilmektedir. (a) resminde tüm binanõn temel ile birlikte tanõmõ gösterilmektedir. (b) resminde bina temelde ankastre olarak düşünülmüştür. (c) resminde ise bodrum döşemesi seviyesinde ankastre olarak göz önüne alõnmaktadõr. a b c DÜĞÜM NOKTALARI (KOLONLAR, PERDE DUVARLAR, TEMELLER) Kolon (veya perde duvar veya temel) sabit kat (0) dan itibaren başlayan bir düşey elemandõr. Aşağõdaki resimde görüldüğü üzere dikdörtgen, dairesel veya dikdörtgenlerden oluşan (en fazla 7 kesit) bileşik bir yapõda olabilir. Doğrusal bir elemandõr ve kitle merkezi aksõnda modellenir Not : Asma kolon 0. kattan başlamadõğõ için bu sõnõflandõrmaya girmez. Düğüm noktasõ kolon aksõnõn herhangi bir kat ile kesiştiği noktadõr ve X,Y,Z (cm) koordinatlarõ ile tanõmlanõr. X ve Y ağõrlõk merkezi koordinatlarõ olup Z ise kottur. Koordinatlar kullanõcõdan direkt olarak alõnarak tanõmlanacağõ gibi bileşik kesitlerin tanõmlanmasõnda program tarafõndan hesaplanõr. Kolon numaralandõrmasõ tüm katlarda aynõdõr. (yani her kolon tüm katlarda ayni numaraya sahiptir). Bileşik kesitlerin kesit numaralandõrõlmasõ, ilk hanesi kesitin (düğüm noktasõnõn) numarasõ ile ilgili olarak ondalõk bir sayõ ile yapõlõr ve bileşik kesiti oluşturan tüm kesitlerde aynõdõr. Numaralandõrmanõn ikinci hanesi bileşik kesiti oluşturan kesitleri belirtmektedir. CAD ortamõnda daha iyi bileşik kesit tasarlamak için bileşik kesiti, kesit (n+1) kesit (n) den sonra gelecek şekilde numaralandõrmanõz gerekir. 5

9 GİRİŞ BOYUTLAR (santimetre) Dikdörtgen veya bileşik kesitli kolonlar B (dx) ve D (dy) boyutlarõna sahiptirler. dx başlangõçta genel sistemde OX aksõna paralel olan ve dy ise OY aksõna paralel olan kolon kenarlarõdõr. Başlangõçta demekten kasõt aşağõda belirtildiği üzere kolonun açõsõnõn sonradan değiştirilebileceğidir. KOORDİNATLAR (metre) Kolon koordinatlarõ X ve Y genel OXY sisteminde tanõmlanõrlar. Koordinatlar negatif olamaz. X, Y koordinatlarõnõn en küçük değerlerinin 4 mt olmasõ önerilir. Bunun nedeni Plates ve VKCAD (tasarõm programlarõ) negatif koordinatlara sahip çizgileri tanõyamaz. Konsollar ve temel pabuçlarõ - ampatmanlarõ nedeniyle bu elemanlara ait koordinatlarõn negatif değere geçmemesi için 4 mt lik başlangõç koordinatlarõ önerilmektedir. Eğer 4 mt den daha uzun konsol veya temel pabucu söz konusu olacak ise başlangõç koordinatlarõnõn bu elemanlarõn uzunluklarõ göz önünde bulundurularak belirtilmesi gereklidir. Program koordinatlarõ kesitin ağõrlõk merkezine göre azaltõr ve her düğüm noktasõnõn Z yüksekliğini kat kotuna göre sabitler. DÖNME AÇISI (derece) Eğik kolonlarõn veya bileşik kesitli kolonlarõn kesitlerinin dönme açõsõ, genel sistemde dy kenarõ (Ο Υ nihai konumu) ile OY aksõ arasõndaki açõdõr. Döndürme noktasõndan paralel olarak yer değiştirerek O Y konumuna gelir. Dönme açõsõ, O Y ile dy nin nihai konumu O Y arasõndaki açõdõr ve saat yönünün tersinde pozitiftir. Dönme aksõ koordinatlarõn belirlendiği kitle ağõrlõk merkezinden geçer. Kenarlar ve dönme açõsõ birbiriyle direk bağõntõlõdõrlar. Bir sonraki resimde görüleceği üzere, dy/dx oranõnõ ve dönme açõsõnõ değiştirerek ayni sonuca ulaşõlabilir den daha büyük mutlak değerler girmemeniz önerilir. (dönme açõsõ negatif olabilir) DAİRESEL KOLONLAR Dairesel kolonlar diğer kolonlar ile birlikte düzenli olarak numaralandõrõlõrlar ancak yalnõz ağrõlõk merkezi koordinatlarõyla belirlenirler ve boyut olarak cm cinsinden yarõçap girilmelidir. SERBEST DÜĞÜMLER veya DÜĞÜMLER Serbest düğümler önceki sõnõflandõrmaya (kolon aksõnõn herhangi bir kat ile kesiştiği nokta) ait olmayan diğer tüm düğümlerdir. Bir konsolun serbest ucu, kirişe oturan kirişin birleşim noktasõ vs. olabilir. 6

10 GİRİŞ Tanõmlanmalarõ kat bazõndadõr. Ayni kattaki kolon numaralandõrõlmasõyla bağlantõsõ yoktur ve kattan kata bağõmsõzdõrlar. Koordinatlarõ OXY genel koordinat sistemindedir ve her bir katta verilmiştir. Örnek olarak kirişe oturan bir kirişte x,y koordinatlarõ kiriş akslarõnõn kesişim noktasõdõr. Uyarõ! Genellikle yapõlan bir hata, yapõya bağlõ olmayan bir serbest düğüm tanõmlamasõdõr. Her bir serbest düğümün yapõda herhangi bir elemana bağlõ olmasõ gerekir. KİRİŞLER Kirişler, ayni kattaki iki düğüm noktasõnõ (kolon yüzleri veya serbest düğümler) bağlayan doğrusal elemanlardõr. Kirişler her bir katta bağõmsõz olarak numaralandõrõlõrlar. Eğer yapõda tipik katlar mevcutsa ayni numaralandõrmayõ korumak, kopyalama olanağõnõn avantajlarõndan yararlanmak için önerilir. BOYUTLAR Kirişler, B=genişlik ve D=döşeme kalõnlõğõ dahil toplam yükseklik olmak üzere, BxD boyutlarõnda dikdörtgen bir gövdesi olduğu göz önüne alõnõr. Kiriş kesiti T şeklinde (tablalõ) veya dikdörtgen (tablasõz) olabilir. ŞEKİL En kesit boyutlarõna ilave olarak kirişin şeklinin de belirlenmesi gereklidir. Planda kirişin tanõmlanmasõ için kirişlere ait bir şekil kütüphanesi bulunmaktadõr (sekil : 0, L, T, Z, L, ters T, ters L). Program, kirişin şekline göre uzunluğuna rijitliğin var olup olmadõğõna karar verecektir. Özellikle, şekil 0 dan farklõ ise (basit dikdörtgen kesit) büyük bir kat rijitliği olduğu göz önüne alõnacaktõr. (Jz/L=1 m 4 ile belirlenmektedir DATAM ve «Eleman Yerel Sistemi» ne bakõn). Ayrõca, şekil ve plak kalõnlõğõ ile birlikte efektif genişlik hesaplanacaktõr. BAĞLANIM (BAŞLANGIÇ DÜĞÜMÜ BİTİŞ DÜĞÜMÜ) Kirişin iki ucu (başlangõç ve bitiş) iki düğüm noktasõ ile tanõmlanõrlar. Bunlar kolonlar, bileşik kesitlerin dikdörtgen kesitleri veya serbest düğümler olabilir. KİRİŞ YÜKLERİ Kiriş yükleri t/m veya KN/m cinsinden tanõmlanabilir ve üniform, trapez veya üçgen yük olabilirler. 7

11 GİRİŞ Üniform yük Q ile sembolize edilir. Trapez yük Q1 ile sembolize edilir. Uzunluklar resimde gösterilmektedir ve mt dirler. B1 i sõfõrlayarak üçgen bir yük tanõmlayabilirsiniz. Kirişin belirli bir noktasõnda eksenel bir yük etkitmek istediğinizde bu noktada bir serbest düğüm tanõmlamanõz gerekir. Kiriş yüklerinin döşeme analizinden otomatik olarak transfer edilmesi durumunda bu yükler seçilen yönetmeliğe göre üniform olarak t/m veya KN/m cinsinden olacaktõr. ASMA KOLONLAR Asma kolonlar 0. katta sabit mesnetleri olmayan düşey elemanlardõr. Dikdörtgen veya dairesel kesitli olabilirler ancak bileşik kesitli olamazlar. Asma kolonlar bulunduklarõ bir önceki katta ve «sonlandõklarõ» katta tanõmlanõrlar. Numaralandõrma her bir kat için bağõmsõzdõr ve boyutlarõ cm cinsindendir. Dikdörtgen veya dairesel kolonlar gibi tanõmlanõrlar ve dönme açõlarõ da vardõr. Asma kolonlar kat bazõnda eklenmiş serbest düğüm noktalarõnda olmalõdõrlar. Başlangõç düğümü asma kolonun alt noktasõ ve bir önceki kattaki serbest düğüm noktasõdõr. Bitiş düğümü ise asma kolonun üst noktasõ ve bizim asma kolonu tanõladõğõmõz kattõr. Alt ve üst noktadaki serbest düğüm noktasõ koordinatlarõ X ve Y ayni olmak zorundadõr. 8

12 GİRİŞ ARA DUVARLAR (DUVARLAR) Bu modelleme ara duvarlarõn boşluklar olmadan modellemesidir. Bunlar aşağõdaki şekilde görüldüğü üzere çerçeveler arasõ diyagonal elemanlardõr ve modelde basõnca maruz elemanlar olarak işlev görürler (her iki ucu mafsallõ). Ara duvarlar mesnetlendikleri kat üzerinde tanõmlanõrlar. Numaralandõrõlmalarõ her bir kat için bağõmsõzdõr. Bağlanõm Bu bölümde ALT/ÜST KAT ve ALT/ÜST DÜĞÜM tanõmõ gereklidir. Alt kat ara duvarõn oturduğu kattõr ve 0. kat olamaz. Üst kat ise duvarõn oturduğu katõn bir üst katõdõr ve bu kat duvarõn tanõmlanacağõ kattõr. Benzer şekilde alt düğüm, alt katta bulunan bağlantõ düğümü ve üst düğüm de üst kattaki bağlantõ düğümüdür. BOYUTLAR (santimetre) Boyut olarak eleman gerçek kalõnlõğõnõn girilmesi gereklidir. Duvar yüksekliği duvarõn gerçek yüksekliği olmayacaktõr. Yükseklik, yapõnõn çerçeve boyutlarõ, rijitliği ve bina yüksekliği ile ilgili parametrelere bağlõdõr. Ortalama bir değer cm dir. Bütün bir model analizi için bkz : «Technica Hronika» No 7-9/85 p Not : Uyarõ! Duvarlar, asma kolonlar gibi program tarafõndan yardõmcõ elemanlar olarak algõlanacaktõr. Ara duvar elemanlarõ, sismik yüklerden oluşan deplasmanlarõn azaltõlmasõnda yararlõ olacaktõr. Yeni bir binanõn projelendirilmesinde, ara duvarõn konumu ve durumundan tam emin olunmadõğõndan kullanõmlarõ önerilmez. Mevcut yapõlarõn irdelenmesi durumunda kullanabilirsiniz. YARDIMCI ELEMANLAR Yapõdaki yardõmcõ elemanlar, temel, kiriş, kolon sõnõflandõrmasõna girmeyen elemanlardõr. (örneğin merdivenler, çelik elemanlar v.s). Yardõmcõ elemanlarõn herhangi bir enkesit şekli olabilir ve herhangi bir malzemeden oluşabilir. Bu elemanlar ayni katta veya değişik katlarda bulunan iki düğüm noktasõna bağlanõr. Yardõmcõ elemanlar, kirişlerin bağlandõğõ gibi kolona yüzünden değil ağõrlõk merkezinden de bağlanabilirler. 0. kattan başlayamazlar. Yardõmcõ elemanlar genellikle çelik elemanlarõn, merdivenlerin tanõmlanmasõnda ve çevresel bodrum perdelerinin bağlanõrlõğõnda kullanõlõr. Numaralandõrõlmalarõ bina genelinde olup kat bazõnda ve konuma bağlõ değildir. Çevresel bodrum perdelerine ait yardõmcõ elemanlarõnõn numaralandõrmasõ başka bir konumda yapõldõğõndan genel numaralandõrmadan hariç tutulmaktadõr. 9

13 GİRİŞ BOYUTLAR Yardõmcõ elemanlar iki farklõ yol ile tanõmlanabilirler : a. Eğer dikdörtgen şekilde iseler, cm cinsinden kenarlarõn genişlik ve yüksekliği girilir. Eğer düşey elemanlar ise genişlik yerel sistemde OX aksõna paraleldir. Kolonlarda olduğu gibi dönme açõsõ girilir. Yatay veya yanlamasõna duran elemanlar için (örn. merdivenler) aşağõdaki şekilde belirtildiği üzere, genişlik kat düzlemine diktir. Dönme açõsõ eleman aksõnõn ana akslara göre dönmesidir. (yanlamasõna bir kolonun dönme açõsõ bulunurken, merdivenlerin yoktur) b. Atalet momentleri Jx, JY, Jz (dm 4 ) cinsinden, alan A (cm 2 ) cinsinden ve (eğer varsa) dönme açõsõ girilir. Jx atalet burulma momenti ve Jy, Jz ise dy, dx olarak sabit eğilme momentleridir. (bkz. «Eleman Yerel Koordinat Sistemi») Bağlanõm Yardõmcõ elemanlar farklõ katlardaki düğüm noktalarõna bağlanabildiklerinden, bağlanõmlarõ BAŞLANGIÇ KATI ve BİTİŞ KATI ile sabittir. Başlangõç veya bitiş katõ 0. kat olamaz ancak her ikisi de aynõ kat veya farklõ katlar olabilir. Ayrõca, BAŞLANGIÇ DÜĞÜMÜ ve BİTİŞ DÜĞÜMÜ gereklidir. Başlangõç düğümü yardõmcõ elemanõn başlangõç katõndaki düğüm noktasõdõr. Yardõmcõ elemanlarõn boyutlarõ yoktur. 10

14 GİRİŞ ELEMAN YEREL KOORDİNAT SİSTEMİ Atalet momentleri Jx, Jy, Jz, eleman yerel koordinat sistemi ile ilgilidir. Aslõnda bu sistem elemanõn başlangõç düğümünde uygulanmõş genel koordinat sistemidir (sağ kartezyen). Yerel X aksõ elemanõn aksõ ile aynõ ve başlangõcõndan bitimine doğru yönde pozitiftir Kolonlar için, Y aksõ dy kenarõna paralel ve Z aksõ dx kenarõna paraleldir. Eğer bir kolon yanlamasõna değil ise akslarõ genel koordinat sistemine paraleldir. Kirişler için, Y aksõ kata paralel ve Z aksõ kata diktir. Dönme açõsõ a, resimde gösterildiği üzere yerel Y aksõnõn dönmesini gösterir. Resimde 3 elemanõn dönmesi ile ilgili örnek verilmektedir. Birincisi daha önce anlatõlan klasik yanlamasõna bir kolon, ikincisi başlangõçta kat düzleminde dikey olarak başlayan eğimli bir çatõnõn kirişini göstermektedir. Eğer X aksõ kağõt düzleminde düşey olarak duruyorsa dönme açõsõ +a dõr. Üçüncü örnekte a=0 olan (dönme açõsõ bulunmayan) bir merdiven boşluğu (yardõmcõ eleman) gösterilmektedir. Z de oluşturulan açõ S/N ve E/N farklarõndan doğmaktadõr ve program tarafõndan hesaplanõr ve dönme açõsõ a değildir. Not : Yerel sistem iç kuvvetlerin ve sonuç momentlerinin uygulandõğõ sistemdir. MAFSALLI ELEMANLAR STRAD kullanõmõnda, elemanlarõn sonlarõnda, iki eğilme momenti yönünde dönme olanağõ sağlayan mafsallõ birleşim tanõmlayabilme olanağõ da vardõr. Program, duvar elemanlar hariç yapõdaki tüm elemanlarõn her iki uçta sabit olduğunu göz önüne alõr. Bir mafsallõ birleşim tanõmlamak istediğinizde : Her iki ucu sabit eleman - Başlangõç düğümü sabit ve bitiş düğümü mafsallõ eleman - Başlangõç düğümü mafsallõ ve bitiş düğümü sabit eleman - Her iki ucu mafsallõ eleman, seçeneklerinden biri ile mesnetlenme şekli belirleyebilirsiniz. Yukarõdaki resimde belirtildiği üzere uygun bir modelleme seçerek yapõda dönme ya da hareket serbestliği elde edilebilir. 11

15 GİRİŞ KESME FAKTÖRLERİ STRAD kayma gerilmelerinden oluşacak deformasyonlarõ da göz önünde bulundurur. Kayma deformasyonu V Y = k F G burada V = Kesme kuvveti F = G = k = Toplan en kesit alanõ Malzeme kayma modülü Kesme faktörü Kesme faktörü k, en kesit şekline bağlõ olarak kesme kuvvetine maruz kesitin yüzde (%) kesit oranõdõr. k değerinin azalmasõyla kayma deformasyonu artar ve eğilme deformasyonu azalõr. Dikdörtgen kesitler için k=0.8 dir. Diğer kesitler için bkz: «Technica Hronika» No 7-9/85 p. 45. TEMEL Daha önce de anlatõldõğõ üzere toplam analiz için bir temel katõ da tanõmlayabilirsiniz. Temel, tekil temeller, hatõllar, sürekli temel kirişlerinden ya da hepsinin birleşiminden oluşabilir. Temel katõnõn tanõmlanmasõ bazõ ufak farlõlõklarla diğer katlarda olduğu gibidir. TEKİL TEMELLER ve HATILLAR Tekil temeller kolonlarda olduğu gibi numaralandõrõlmalarõna, boyutlarõna, dönme açõsõ ve koordinatlarõna göre ele alõnõr. (dairesel temeller yoktur) Temel ölçüleri santimetredir. Koordinatlar her bir dikdörtgen temel veya temel kesiti için olağan şekilde belirlenir. Bileşik kesitli bir kolonun basit dikdörtgen formda temeli olabilir. Hatõllarõn şekilleri basit dikdörtgen en kesitli formdadõr. SÜREKLİ TEMELLER Bir temel katõnda sürekli temel tanõmlamak için aşağõdaki durumlar gereklidir. Şekil. Sürekli kiriş kesiti genelde dikdörtgen, L şeklinde veya ters T şeklindedir. Boyutlar. Kirişlerde olduğu gibi gövde boyutlarõnõ vermeniz gerekir. Ayrõca L veya ters T şekilli kirişlerde «efektif genişliği» hesaplayabilmek için «döşeme kalõnlõğõ» girmeniz gerekir. Bağlanõm. Başlangõç/bitiş düğümleriyle tanõmlanõr. Temel katõnõn kolonlarõ ve serbest düğümleri düğüm noktalarõ olarak göz önünde bulundurulurlar. Karma temel durumunda, bir tekil temel başlangõç/bitiş düğümü olarak tanõmlanamaz. Yalnõz bir hatõl temeli sürekli temelin (başlangõç veya bitiş) düğümüne bağlayabilir. (genellikle temelin sürekli temelin ara yüzeyindeki, sonsuz 12

16 GİRİŞ rijitlikte bir yardõmcõ eleman tarafõndan temelin ağõlõk merkezine bağlanmõş bir serbest düğümdür) Sürekli kirişlere bağlanan kolon. Serbest düğüm boyutlarõndan başka, sürekli temel bağlantõ düğümlerini de boyutlarõnõ tanõmlamanõz gerekir. UZAY ÇERÇEVE Uzay çerçeve modeli tanõmladõğõmõz tek bir uzay çerçeve verisinden oluşturulan bir yapõdõr. DATAM DATAK :Elemanlar için bağlanõm, atalet momentleri, alan ve elastisite modülü tablosu. :Genel koordinat sisteminde düğüm noktasõ koordinatlarõ tablosu. DATAKM :Genel koordinat sisteminde eleman yüzeyleri koordinatlarõ tablosu (başlangõç ve bitiş) DATAF :Yük tablosu. DATAM Her bir eleman için elemanõn bağlanõmõ, atalet momenti, elastisite modülü, kayma modülü ve Euler açõsõ hesaplanõr. Bu değerler DATAM içerisinde değiştirilerek düzenlenebilirler. Düzeltmeler (yeni değerler) değiştirilmek istenen değerin bir alt satõrõnda girilir. İkinci satõrdaki değerler DATAM değişikliklerini oluşturur. DATAM dan (başlangõç ve değiştirilmiş) analizin yapõlacağõ DATAM Kombinasyonu oluşturulur. Diğer ikisi hariç Datam kombinasyonu ekranda gözükmez. DATAM daki olasõ değişiklikler aşağõdaki nedenlerden ötürü olabilir : a) Bazõ elemanlarõn atalet momenti dalgalanmalarõndan ötürü rijitliğinin değiştirilmesi. b) Elastisite modülü değişikliği nedeni ile farklõ bir malzeme tanõmlanmasõ (örn. çelik, ahşap). Ayrõca herhangi bir elemanõn alanõ, atalet momenti veya elastisite modülü sõfõr olamaz. Ancak yine de böyle bir durum gerekirse bunlar için gibi çok küçük bir değer girmek gerekir. Simgeleme JZ :Elemanõn yerel Z aksõndaki atalet momenti, m 4. JY :Elemanõn yerel Y aksõndaki atalet momenti, m 4. JX : Elemanõn yerel X aksõndaki atalet momenti, m 4. F a E g :Eleman en kesit alanõ, m². :Elemanõn yerel sisteminine ana akslarõ Y ve Z nin derece cinsinden dönme açõsõ. :Malzeme elastisite modülü. :Kayma modülü G nin hesabõnda kullanõlacak kesme faktörü burada G = g x E.M. (betonarme betonu için g=0.40) 13

17 GİRİŞ DATAK Genel DATAK tablosunda genel sistemde tüm düğüm noktalarõnõn koordinatlarõ bulunur. (kolonlar ve serbest düğümler). Değişiklikler direkt olarak grafik alandan yapõlõr. Kolon koordinatlarõ üstten tanõmlanõr. Yalnõz 0. katta alttan tanõmlanõrlar. Not!!! Uyarõ!!! Farklõ kotlarda bir temel var ise ve 1. katõn bazõ düğüm noktalarõ 1.0 mt den 3.0 mt ye yükseltilirse (değişim = + 2) 0. kattaki bu düğümlerin de 2.0 mt yükseltilmesi gerekir. Z aksõnda yapõlan değişikliklerin elemanõn uzunluğunu geçersiz kõlmayacak şekilde olmasõ gerekir. Aynõ zamanda negatif uzunluku bir negatif eleman oluşturmamaya da dikkat etmek gereklidir. Yani bir kolonun başlangõç düğümü bitiş düğümünden daha yukarõya yükseltilemez. Simgeleme Χ Υ Z :Genel sistemde X düğüm noktasõ koordinatõ, mt. :Genel sistemde Y düğüm noktasõ koordinatõ, mt. :Genel sistemde Z düğüm noktasõ koordinatõ, mt. DATAKM STRAD õn kullandõğõ elemanlar kesitlerinin yalnõz birinde deforme edilebilirler. (her iki uç sabit). Bu nedenle, DATAKM dosyasõnda düğüm noktasõ koordinatlarõ i, j bulunmaktadõr. (gerçek eleman başlangõç ve bitişi) Kolonlar için ilk katta verilen ağõrlõk merkezi koordinatlarõ diğer katta da aynõdõr. Eğer alt katta ağõrlõk merkezinde bir yerdeğişimi söz konusu ise bu durumda sabit bir düğüm oluşturulur. Kirişler için (sürekli kirişler hariç) şekil değiştirme yönü kat yüksekliğinde kirişin iki alnõ arasõndaki aks uzunluğu boyunca tanõmlanõr. Simgeleme Xst.(m) Yst.(m) Zst.(m) Xen.(m) Yen.(m) Zen.(m) :Genel sistemde X eleman başlangõç düğümü koordinatõ, mt. :Genel sistemde Y eleman başlangõç düğümü koordinatõ, mt. :Genel sistemde Z eleman başlangõç düğümü koordinatõ, mt. :Genel sistemde X eleman bitiş düğümü koordinatõ, mt. :Genel sistemde Y eleman bitiş düğümü koordinatõ, mt. :Genel sistemde Z eleman bitiş düğümü koordinatõ, mt. DATAF Bu dosya düğüm noktalarõ yükleri dosyasõdõr. Kiriş yayõlõ yükleri düğüm yükleri olarak analiz edilir. Tüm yükler genel sistemle ilgilidir. 14

18 GİRİŞ Simgeleme Zati (LC1) Deprem Υ(LC2) Deprem Χ(LC3) :Düşey zati yüklerden oluşan düğüm yükü. :Y-Y aksõnda deprem yüklerinden oluşan düğüm yükü. :X-X aksõnda deprem yüklerinden oluşan düğüm yükü. DT1, DT2, Θ1, Θ2 :Kirişlerin maruz kaldõğõ õsõ değişimlerinden oluşan düğüm yükü. Sõrasõyla DT1, DT2, DC1 ve DC24 yükleri için 4 yük dosyasõ oluşturulur (4,5,6,7) Hareketli (LC8) LC9 LC10 LC 11 :Hareketli yüklerden oluşan düğüm yükü. :Kullanõcõ tanõmlõ yükleme durumu. :Kullanõcõ tanõmlõ yükleme durumu. :Kullanõcõ tanõmlõ yükleme durumu veya GAC2000 in kullanõmõnda düşey sismik yük Not!!! Yukarõdaki 11 yükleme durumundan başka bir de programdan kirişler için yük kombinasyonlarõ yapmasõ istendiğinde oluşturulacak olan L.C.12 vardõr. Bu ANALİZ kodunda yapõlõr. Tek fark, diğer 11 yükleme durumunun tersine L.C.12 görüntülenmez. Simgeleme xfx xfy xfζ :X-X aksõna paralel kat yükleri için çarpõm katsayõsõ. :Y-Y aksõna paralel kat yükleri için çarpõm katsayõsõ. :Z-Z aksõna paralel kat yükleri için çarpõm katsayõsõ. FX FΥ FΖ MX MΥ MZ :Genel sistemde X aksõna paralel düğüm yükü, ton veya KN. :Genel sistemde Y aksõna paralel düğüm yükü, ton veya KN. :Genel sistemde Z aksõna paralel düğüm yükü, ton veya KN. :Genel sistemde X aksõna paralel vektörü olan başlangõç düğümü momenti, tm veya KNm. :Genel sistemde Y aksõna paralel vektörü olan başlangõç düğümü momenti, tm veya KNm. :Genel sistemde Z aksõna paralel vektörü olan başlangõç düğümü momenti, tm veya KNm. DΤ1 :Eksenel õsõ değişimi, C. İşaretli sayõ : Genleşme (+) ve Büzülme (-) DΤ2 :Eksenel õsõ değişimi, C. İşaretli sayõ : Genleşme (+) ve Büzülme (-) Θ1 Θ2 a :Enine õsõ değişimi, C. (Üst ve alt lif). :Enine õsõ değişimi, C. (Üst ve alt lif). :Isõl genleşme katsayõsõ. 15

19 GİRİŞ STRAD - IntelliCAD BAĞLANTISI Statik elemanlar olarak isimlendireceğimiz STRAD işlevsel nesneleri şunlardõr : Katlar, kolonlar, düğüm noktalarõ, asma kolonlar, kirişler, serbest düğümler, yardõmcõ elemanlar, ara duvarlar, bodrum perdeleri, sabit düğümler, konsol hatlarõ, delik çizgileri, donatõlõ döşeme şeritleri, analiz şeritleri, döşemeler. Bu nesneler, koordinatlar, boyutlar, atalet momenti, donatõ, elasitisite modülü v.s gibi bilgileri içererek tanõmlanõrlar. Bu bilgiler eş zamanlõ olarak çeşitli dosyalarda sabit diske kaydedilirler. IntelliCAD çizim nesnelerini işler ve bu nesneler DWG uzantõsõ ile bir dosyaya kaydedilir. UYARI STRAD tarafõndan yukarõda bahsedilen çizim nesnelerinden herhangi biri oluşturulduğunda, program ayni zamanda ilgili statik elemanõ da oluşturur. STRAD çizim nesnelerinden biri değiştirildiğinde ayni zamanda statik elemanlar da değiştirilir. Ancak el ile çizim yaparak bir değişiklik yapõldõğõnda statik elemanlar etkilenmeyecektir. Bu değişikliği uygulamak için STRAD <YENİLE> komutunu kullanmak gerekir. Bu komut çizim ve statik elemanlar arasõndaki uyum kontrolü içindir. Var olmasõna rağmen farklõlõklarõn görülmediği durumlar vardõr. Bu uyumluluk, menü komutu «Analiz» için gereklidir. Bu nedenle, yenilemenin bu komuttan veya bağlanõrlõk kontrollerinden önce yapõlmasõ gerekir. Eğer son yenilemeden sonra çizimde herhangi bir değişiklik yapõlmadõysa yeniden bu işleme gerek yoktur. Zorunlu uyumluluk komutu ana menüde bulunmayan bir komuttur ve CAD komut satõrõnda REFZ olarak girilir. Bu komutun MENÜDE olmamasõnõn nedeni ise bu tür bir yenilemede statik elemanlar etken olarak yenilenir ve bu esnada çizim değişikliklerinde bir veri kaybõ riski söz konusudur. Ayrõca her bir çizim nesnesini statik eleman bilgisine göre yeniden tasarlayacağõndan vakit alõr. 16

20 GİRİŞ Statik Eleman Kõsõtlamalarõ Katlar 27 Kolonlar /her bir katta 500 Serbest düğümler /her bir katta 1000 İlave döşeme noktalarõ /her bir katta 2000 Kirişler /her bir katta 500 Yardõmcõ elemanlar 1000 Bir kattaki yardõmcõ elemanlar + Kirişler 500 Duvarlar /her bir katta 500 Bodrum perdeleri + kolonlar /her bir katta 500 Minimum koordinat (önerilen) 5m Minimum koordinat 0m Maximum koordinat (önerilen) 320m Doğrusal elemanlar için maximum özdeğer adedi 19 Minimum atalet momenti, alan, A 10-6 Maximum J/L (önerilen) 100 Zemin için maximum K (önerilen) Minimum eleman uzunluğu (önerilen) 0.1m Maximum döşeme adedi 100 Her bir tip için maximum analiz şerit adedi 50 Maximum kiriş yükü

21 GİRİŞ YAZIM KURALLARI AÇIKLAMASI Aşağõdaki tablo, bu el kitabõnõn tüm kapsamõnda uygulanmõş yazõm kurallarõnõ içerir. Bu anlatõmda yapõlacak bir alõştõrma size direktiflerin daha hõzlõ kavranmasõnda yardõmcõ olacaktõr. Aşağõdaki üç sütunlu tabloda birinci sütun yazõm kuralõnõn belirtildiği örnek formu içermektedir. İkinci sütunda programõn konumu ve üçüncü sütunda buna ait yorum ve açõklamalar bulunmaktadõr. KURAL İLGİLİ KONUM YORUM AÇIKLAMA 1 «KAT ÖZELLİKLERİ» Menüdeki komut ismi Program menüsü komutlarõ ile ilgili tõrnak içinde kelime, tümce ve nadiren sembol. 2 {İŞLETİM HATASI} Not içeriği Program mesajlarõ içerikleri ile ilgili parantez içinde kelime, tümce ve nadiren sembol. 3 [İPTAL] Sekme tuşu Farenizin sol düğmesi ile tõklayarak basõldõğõnda yürütülecek işlemi bildirir. 2 <c> IntelliCAD komut satõrõnda girilecek komut IntelliCAD komut satõrõnda (parantezsiz olarak) girilecek olan parantez içinde verilen sembol veya sembol grubu. 3 Simge Farenizin sol düğmesi ile tõklandõğõnda yürütülecek olan komutlar. 4 C:\STRAD\W95 W95 dosya konumu 5 C:\STRAD\W95\ W95 dosya içeriği Örneğn. ASTATbat dosyasõ C:\STRAD\W95\. dizininde bulundu 6 CEB3.par Dosya ismi 7 LC Sol tõk (fare) Farenizin sol düğmesi ile herhangi bir menü komutuna, bir simgeye veya grafik ortamda bir nesneye tek bir tõklama. 8 RC Sağ tõk (fare) Farenizin sağ düğmesi ile herhangi bir menü komutuna, bir simgeye veya grafik ortamda bir nesneye tek bir tõklama. 9 LDC Sol çift tõk (fare) Farenizin sol düğmesi ile herhangi bir menü komutuna, bir simgeye veya grafik ortamda bir nesneye çift tõklama. 18

22 KISA SUNUM 10 ADIMDA UYGULAMA NORMAL İŞLETİM 1. ADIM : Programõn başlatõlmasõ. Yeni Proje. No İkinci adõmlar Çözümsel komutlar 1 Programõn başlatõlmasõ Programõ başlatmak için aşağõdakilerden birini uygulayõn : Windows başlat menüsünden Başlat>Programlar>STRAD2004>STRAD2004 Masa üstündeki Strad2004 simgesine çift tõklayarak. IntelliCAD in yüklenmesi tamamlanõncaya kadar bekleyin. Bunu, IntelliCAD komut satõrõnõn belirmesi ile saptayabilirsiniz. 2 Yeni Proje Yeni bir proje dosyasõ oluşturmak için aşağõdakilerden birini uygulayõn : DOSYA > YENİ STRAD PROJESİ komutunu seçin. YAPI Araç çubuğunda simgesini tõklayõn YENİ STRAD PROJESİ diyalog penceresi ekrana gelecektir. Üç Haneli Proje Numarasõ olarak 101 i seçin. Bu numara ile bu projeye ait dosyalarõ içeren dosyayõ isimlendirebilirsiniz. Kat Adedi : alanõnda 3 girin ve Güvenli Kip onay kutusunun seçili olmadõğõndan emin olun. 19

23 No İkinci adõmlar Çözümsel komutlar İsteğe bağlõ olarak, gerekli olduğunu düşünüyorsanõz bu bölümdeki diğer alanlarõ da doldurabilirsiniz. Bu kõsõm size kaydedilmiş projeler kataloğunda projenizi diğer projelerden rahatlõkla ayõrt edebilmeniz açõsõndan yardõmcõ olacaktõr. Veri girişinizi tamamladõğõnõzda diyalog penceresinden çõkmak için [Tamam] õ tõklayõn. Program Diyalog penceresinde [Tamam] düğmesinin hemen yanõnda sizi uyarmaktadõr. Dikkat! Mevcut projedeki değişiklikler kaybolacak. Devam etmek istiyor musunuz? Eğer mevcut bir projede çalõşma yaptõysanõz ve yeni bir projeye başlõyorsanõz eski projenizi kaydetmeniz önerilir. Program otomatik olarak KAT ÖZELLİKLERİ diyalog penceresini açacak ve sizi kat özelliklerinin tanõmlanmasõnõn yapõlacağõ bir sonraki adõma taşõyacaktõr. 2. ADIM : Kat Özellikleri No İkinci adõmlar Çözümsel komutlar 3 Kat Özellikleri KAT ÖZELLİKLERİ diyalog penceresini bir önceki adõmdan sonra açõlmasõ gerekir. Başlangõç görünümü Resim 1 de olduğu gibidir. Resim 1 Kat Özellikleri diyalog penceresi başlangõç görünümü 20

24 No İkinci adõmlar Çözümsel komutlar 4 Kat Tanõmlama Katlarõ tanõmlayarak başlayõn. Alt kattan başlayarak sağdaki listeyi tõklayõn Temel i seçin. Alttan ikinci katõn sağõndaki listeden Bodrum u seçin. Üçüncü katta sağdaki listede Döşeme yi seçin. Yüksekliklere geçin. Bodrum katõnõn sağõndaki metin kutusuna 4 yazõn. 3. katõn sağõndaki metin kutusuna 3 yazõn. Resim 2 Kat Özellikleri 3 diyalog penceresi Diyalog kutusundaki bina çiziminde üçüncü katõn hizasõnda çift tõklayõn veya sağ tõkladõğõnõzda ekrana gelen menüden Kat Özellikleri ni seçin. Resim 2 de görülen Kat Özellikleri diyalog penceresi ekrana gelecektir. 21

25 No İkinci adõmlar Çözümsel komutlar Ortalama Döşeme Kalõnlõğõ metin kutusunda 16 yazõn. Elastisite Modülü değerlerini olduğu gibi bõrakõn. Özellikler Dosyasõ listesinden C16S400.YLI dosyasõnõ seçin. [Tamam] a basõn. Bodrum katõnda program Kat 3 özelliklerini kendiliğinden ayarlar. Olduğu gibi kabul edin. Temel katõnda Ortalama Döşeme Kalõnlõğõ nõ 0 olarak bõrakarak ve Özellikler Dosyasõ listesinden C16D400.YLI dosyasõnõ seçerek yukarõdaki işlemi tekrarlayõn. Bitirdiğinizde [Tamam] a basarak pencereyi kapatõn. Kat Özellikleri diyalog penceresinde aşağõdaki işlemleri uygulayõn : Deprem yükünün sõfõr olduğu kat bölümünde seçme listesinden 2 seçin. Titreşim kütlesinin dikkate alõnacağõ en küçük kat seviyesi bölümünde seçme listesinden 3 seçin. Resim 3 de komutlarõn tamamlanmasõndan sonra Kat Özellikleri diyalog penceresini göreceksiniz. Diyalog penceresini kapatmak için [Tamam] a basõn. 5 Projenin Kaydedilmesi IntelliCAD DOSYA menüsünden KAYDET i seçin. STRAD da projenizi kaydetmek, projenin modelleme ve analizi süresinde sõkça tekrarlamanõz gereken bir işlemdir. 22

26 Resim 3 Komutlarõn işlenmesinden sonra Kat Özellikleri diyalog penceresi 3. ADIM : Yapõsal sistemin tanõmlamasõ için hazõrlõk. No İkinci adõmlar Çözümsel komutlar 6 Dikdörtgen Kesitli Kolonlar Dikdörtgen kolonun kesitlerinin özelliklerini önceden belirlemek amacõyla aşağõdakileri uygulayõn : MODEL > VARSAYILAN ELEMAN ÖZELLİKLERİ > DİKDÖRTGEN BOYUTLAR komutunu seçin. Resim 4 de görülen diyalog penceresi ekrana gelecektir. Her iki listede 0.50 değerini seçin veya I1 ve W1 metin kutularõnda değeri girin. Sabit bir nokta için 0 değerini seçin. Bitirdiğinizde [Tamam] a basõn. 23

27 Resim 4 Dikdörtgen kesitli kolonlarõn özelliklerini belirleyen diyalog penceresi No İkinci adõmlar Çözümsel komutlar 7 Bileşik Kesit Bileşik kesitli kolonlarõn özelliklerini belirlemek üzere aşağõdakileri uygulayõn : MODEL > VARSAYILAN ELEMAN ÖZELLİKLERİ > BİLEŞİK KESİTLİ ÖLÇÜLER komutunu seçin. Resim 5 de görülen diyalog penceresi ekrana gelecektir. Bu kutularda aşağõdaki değerleri girin: L1 alanõnda 2.40 L2 alanõnda 2.00 L3 alanõnda 2.40 w alanõnda 0.25 girin Bitirdiğinizde [Tamam] a basõn. 24

28 Resim 5 Bileşik kesitli kolonlarõn özelliklerini belirleyen diyalog penceresi No İkinci adõmlar Çözümsel komutlar 8 Kiriş Kirişlerin kesit özelliklerini belirlemek amacõyla aşağõdakileri uygulayõn : MODEL > VARSAYILAN ELEMAN ÖZELLİKLERİ > KİRİŞ komutunu seçin. Resim 6 da görülen diyalog penceresi ekrana gelecektir. Aşağõdaki değişikliklerin uygulanacağõ GEOMETRİK VERİ sekmesini tõklayõn. Eleman tipi olarak Γ şeklini seçin. Yükseklik metin kutusunda 0.60 girin. Genişlik metin kutusunda 0.25 girin. Diğer kõsõmlarda değişiklik yapamadan [Tamam] a basõn. 25

29 Resim 6 Kirişlerin Geometrik Verilerini içeren diyalog penceresi 4. ADIM : ÖZELLİKLER DOSYASI : Parametrelerin tanõmlanmasõ. No İkinci adõmlar Çözümsel komutlar 9 Genel Parametreler İkinci adõmda belirlediğiniz Özellikler Dosyasõnõ açmak ve kontrol etmek isterseniz aşağõdakileri uygulayõn : Menüden ANALİZ-TASARIM> GENEL PARAMETRELER komutunu seçin. Resim 7 de görülen diyalog penceresi ekrana gelecektir. Seçme listesinde sağdaki oku tõklayarak ekrana gelen listeden ÇATI ve BODRUM için ayarlanmõş olan E16S400.YLI dosyasõnõ seçin. [Tamam] a basõn. 26

30 Resim 7 Özellikler Dosyasõ diyalog penceresi 10 Dosya : E16S400.YLI Resim 8 de görülen diyalog penceresi ekrana gelecektir. Tüm parametreler sekmelerle düzenlenmiştir. Başlõklarõnõ seçerek bir diğerine ulaşabilirsiniz. Bazõ parametreler, Sismik Kod ta olduğu gibi yapõnõn tamamõ için etkendir ve bu yüzden yalnõz E16S400.YLI özellikler dosyasõnda tanõmlanmasõ yeterlidir. Program bunlarõ projenin dosyalarõna uygular. (bizim örneğimizde temel için E16S400.YLI dosyasõ). Bir kat için belirlenen parametreler (zemin elemanlarõ gibi) bu kat için belirlenen özellikler dosyasõndan alõnõr. 27

31 Resim 8 TASARIM PARAMETRELERİ diyalog penceresi 11 Deprem Yönetmeliği Parametreleri KODLAR sekmesini tõklayarak aşağõdakileri uygulayõn : EC 8 i seçin ve sismik katsayõ metin kutusunu tõklayõn. Resim 9 Rd(T) nin hesaplandõğõ diyalog penceresi 28

32 No İkinci adõmlar Çözümsel komutlar Resim 9 da görülen yeni diyalog penceresinde program sismik katsayõ için hassas hesabõ yapacaktõr. Aşağõdaki değerleri seçin : Bölge : ΙΙ Önem katsayõsõ : I2 Zemin : S2 Τx: 0.15 Τy: 0.15 B(d0) õn değerini 3.5 olarak değiştirin. Bu pencereyi kapatmak için [Tamam] a basõn. Hareketli yük katõlõm katsayõsõ metin kutusuna 0.30 yazõn. Özellikler dosyasõ ile olan işiniz tamamlandõ. Diyalog penceresinin sağ altõnda bulunan [Tamam] düğmesini tõklayõn. 12 Dosya : E16S400.YLI Gerçek bir projede, zemin parametreleri, yük kombinasyonlarõnõ v.s belirlemek üzere belirgin bir dosya oluşturmanõz gerekir. Bizim örneğimizde tanõmlama değerlerini bõrakarak yapõsal sistem elemanlarõnõn tanõmlanacağõ diğer adõma geçeceğiz. 29

33 5. ADIM : Yapõsal sistemin tanõmlanmasõ : IntelliCAD ortamõnda elemanlarõn eklenmesi. No İkinci adõmlar Çözümsel komutlar 13 Başlangõç katõnda hareket Dikdörtgen kesitli kolon tanõmlamasõ 3. katta olduğunuzdan emin olun. Eğer 3. katta değilseniz YAPI araç çubuğunda bulunan (sonraki kat) veya (önceki kat) simgelerini tõklayarak istediğiniz kata geçebilirsiniz. Birinci dikdörtgen kesitli kolonu tanõmlamak için aşağõdakileri uygulayõn : MODEL > KOLON > DİKDÖRTGEN komutunu seçin veya, KOLONLAR araç çubuğunda simgesini tõklayõn Program sizden {Ekleme Noktasõ} soracaktõr. 5,5 yazõp [Enter] a basõn. Program sizden {Açõ} yõ soracaktõr. 0 yazõp [Enter] a basõn. 3. kat planõnda S1 ismi ile 5,5 noktasõnda sabit noktasõndan yerleştirilmiş 50x50 boyutlarõnda ilk kolonunuzu göreceksiniz. 14 İkinci dikdörtgen kesitli kolon tanõmlamasõ Ayni komutu tekrarlamak üzere yeniden [Enter] a basõn. (dikdörtgen kesitli kolon ekle). Komut satõrõnda 9,5 değerini girin ve [Enter] a iki kez basõn. Birincisi kolon ekleme noktasõnõn (sabit nokta) girilen koordinatlara yerleştirilmesi ve ikinci de sorulan açõnõn (sõfõr olan) varsayõlan değerinin kabul edilmesi içindir. 30

34 15 Üçüncü dikdörtgen kesitli kolon tanõmlamasõ Üç kolon bir çizgi teşkil edecek şeklide üçüncü kolonu sağ tarafta 5 metre uzaklõkta kopyalamak üzere aşağõdakilerden birini uygulayõn : MODEL > ELEMANLARI KOPYALA komutunu seçin veya, STRAD ELEMANLARI araç çubuğunda simgesini tõklayõn Program sizden {Elemanlarõ Seç} mesajõ vererek kopyalanacak elemanlarõ seçmenizi isteyecektir. S2 kolonunu tõklayõn ve [Enter] a basõn. Eğer yakalama etkin değilse en altta bulunan DURUM çubuğundaki SNAP göstergesini çift tõklayõn. Snap (yakalama) dan yararlanarak S2 kolonunun sabit noktasõnõ yakalayõn Komut yazõn ve [Enter] a basõn. Üçüncü kolonun planda S3 ismi ile yerleştirildiğini göreceksiniz. 16 Birinciye paralel olarak bir çizginin belirli bir mesafede kopyalanmasõ MODEL > ELEMANLARI KOPYALA komutunu seçin. Üç kolonu da seçip [Enter] a basõn. 31

35 No İkinci adõmlar Çözümsel komutlar Tutma noktasõ sorulduğunda S1 in sabit noktasõnõ seçin. Klavyeden [F8] tuşuna basarak ORTHO (Dikey çiz) seçeneğini etkinleştirin. Yer değiştirme noktasõ sorulduğunda y-y aksõ boyunca yukarõya doğru 5 ölçü birimine eşit bir noktayõ tõklayõn. Program y-y aksõ boyunca birinci çizgiye 5 metre paralel olarak elemanlarõ yerleştirecektir. IntelliCAD penceresinin altõnda bulunan durum çubuğunda koordinatlarõ görebilirsiniz. IntelliCAD ölçü birimleri veya çizim birimleri herhangi bir birim olabilir. Burada metre olarak belirleyebilirsiniz. [Enter] a basõn. 17 Üçüncü çizginin oluşturulmasõ Yukarõdaki işlemleri 9 metre uzunluk için tekrarlayõn. Program y-y aksõ boyunca birinci çizgiye 9 metre paralel olarak elemanlarõ yerleştirecektir. 9 Dikdörtgen kesitli kolonlardan oluşan bir õzgara göreceksiniz. Her bir kolonun boyutlarõ 3. adõmda saptanan değerlerdedir. 18 Bir kolonun düzenlenmesi MODEL > KOLON > DEĞİŞTİR komutunu seçin ve S1 kolonuna tõklayõn. [Enter] a basõn. GEOMETRİK VERİ sekmesini tõklayõn. Boyutlar bölümünde B değerini 1.5 olarak değiştirin. [Tamam] a basõn. 32

36 No İkinci adõmlar Çözümsel komutlar 19 Bir kolonun düzenlenmesi MODEL>KOLON>SABİT NOKTAYI DEĞİŞTİR komutunu seçin. S3 kolonunun sol alt köşede olan sabit noktasõnõ, kolonun sağ alt köşesini tõklayarak değiştirin. Daha sonra MODEL > KOLON > DEĞİŞTİR komutunu seçin ve S3 kolonunu tõklayõn. [Enter] a basõn. GEOMETRİK VERİ sekmesini tõklayõn. Boyutlar bölümünde D değerini 1.5 olarak değiştirin. [Tamam] a basõn. 20 Karmaşõk bir kolon oluşturulmasõ MODEL > ELEMANLARI KOPYALA komutunu seçin. S2 kolonun seçin ve tutma noktasõ olarak sabit noktasõnõ tõklayõn. Yer değiştirme noktasõ sorulduğunda komut yazõn ve [Enter] a basõn. S10 ismi ile S2 nin bir kopyasõ oluşturulacaktõr. S10 kolonunun B değerini 1.0 olarak değiştirin. (Model>Kolon>Değiştir) IntelliCAD menüsünden DEĞİŞTİR > TAŞI (MOVE) komutunu seçerek yeni kolonu S1 ve S10 arasõnda dik açõ oluşturacak şekilde yerleştirebilirsiniz. MODEL > KOLON > GRUP komutunu seçin veya KOLONLAR araç çubuğunda simgesini tõklayõn. S1 ve yeni kolon S10 u seçin. [Enter] a basõn. Seçilen bu iki bağõmsõz kolon S1 bileşik kolonu haline gelecektir. 21 Standart kütüphaneden karmaşõk kolon tanõmlama (bileşik kolon) S8 in konumunda bir bileşik kolon yerleştirilmiştir. ÇİZGİ (LINE) komutu ile var olan S8 kolonunun sol üst köşesinde kesişecek iki çizgi çizin. IntelliCAD menüsünden DEĞİŞTİR > SİL (ERASE) komutunu seçin ve S8 kolonunu silin. (çizgiler hariç). 33

37 No İkinci adõmlar Çözümsel komutlar MODEL > KOLON > BİLEŞİK KESİTLİ komutunu seçin. Ekleme noktasõnõ belirttikten sonra komut satõrõnda sorulan Açõ için 0 değerini girin. [Enter] a basõn. Yakalama olarak uç nokta yõ seçerek çizgilerin kesişim noktasõnõ seçin ve [Enter] a basõn. Resim 10 da görülen diyalog penceresi ekrana gelecektir. Menüdeki şekillerden üst sõradaki üçüncü şekli seçin (resimde görüldüğü gibi) ve [Tamam] a basõn. Bu bileşik kesitli kolon sabit noktasõndan çizgilerin kesişme noktasõna yerleştirilecektir. MODEL>KOLON>SABİT NOKTAYI DEĞİŞTİR komutunu seçin ve S9 un sağ üst köşesini tõklayõn. Resim 10 Bileşik kesitli kolon seçim diyalog penceresi 34

38 No İkinci adõmlar Çözümsel komutlar S1 kolonu için yaptõğõnõz işlemi S3 için tekrarlayõn ve kompleks kolon haline getirin. Bu işlemleri tamamladõğõnõzda kolonlar Resim 11 de görüleceği üzere düzenlenmiş olacaklardõr. 22 Kiriş tanõmlamasõ Aşağõdakilerden birini uygulayõn : MODEL> KİRİŞ > UÇ NOKTALARINI BELİRTEREK komutunu seçin veya, KİRİŞ araç çubuğunda simgesini tõklayõn. Program komut satõrõnda birinci noktayõ soracaktõr. Uç nokta yakalama ile S1 kolonunun yataydaki kõsmõnõn sağ köşesini seçin. İkinci nokta olarak S2 kolonunun sol alt köşesini belirtin. Kirişin yerleştirileceği yönü belirlemek üzere üçüncü nokta olarak plan merkezine doğru rasgele bir iç nokta belirtin. Program tarafõndan otomatik olarak isimlendirilerek K1 ismi ile birinci kiriş S1 ve S2 arasõnda yerleştirilecektir. Aynõ yol ile ikinci K2 kirişini tanõmlayõn. Resim 11 Üçüncü katta kolonlarõn yerleşimi 35

39 No İkinci adõmlar Çözümsel komutlar Ayni doğrultuda olan kolonlar arasõnda bir defada sürekli kiriş tanõmlayabilirsiniz. MENU > KİRİŞ > ARA MESNETLER VE UÇ NOKTALARINI BELİRTEREK KİRİŞ komutunu seçin veya KİRİŞ araç çubuğunda simgesini tõklayõn Birinci noktala olarak S3 kolonunun sağ üst köşesini seçin ve ikinci nokta olarak S9 kolonunun sağ alt köşesini seçin. Kirişin çizim yönünü belirtmek üzere bu hattõn solunda herhangi bir yere tõklayõn. Program arada kalan S6 kolonunu algõlayarak sürekli kirişi K3 ve K4 olarak iki ayrõ kiriş olarak düzenleyecektir. Yukarõda anlatõlan iki yöntemi uygulayarak 3. katõn kirişlerini aşağõdaki resmi oluşturacak şekilde tamamlayõn. Resim 12 Kirişlerin tanõmlanmasõndan sonra 3. kat. Tüm kirişler 25 cm x 60 cm boyutlarõndadõr. Ortadaki kirişler T kesitli ve ara duvarlardan gelen 5000 N/m lik bir yük altõndadõr 36

40 23 Kiriş özelliklerinin düzenlenmesi MODEL > KİRİŞ > DEĞİŞTİR komutunu seçin ve ortadaki kirişleri tek tek seçin. [Enter] a basõn. Ekrana gelen diyalog penceresinde GEOMETRİK VERİ sekmesini tõklayarak ilgili kutularõnda aşağõdaki değişiklikleri yapõn. Eleman tipi: Τ [Tamam] a basõn. Kiriş Yükleri sekmesini tõklayarak aşağõdaki değişiklikleri yapõn : Duvar yükleri : Belirlenen nesnelerin 2. kata kopyalanmasõ 3. katta olduğu gibi bodrum kat tavanõ katõnda aynõ yöntemler ile çalõşabilirsiniz. Ancak daha kolayõ : Elemanlarõ 3. kattan 2. kata kopyalayabilirsiniz. YAPI araç çubuğunda simgesini tõklayõn. Kolonlarõn hepsini ve kenar kirişler hariç orta kirişleri üzerlerine tõklayarak seçin ve [Enter] a basõn. Program seçili elemanlarõn bir kopyasõnõ 2. katta aynõ konumda kopyalayacaktõr kat elemanlarõndan Temel oluşturma Yeniden [Enter] a basõn. Daha önceden kullandõğõnõz komutunuz etkin olacaktõr. Kesen bir pencere ile (sağ alttan sol üste doğru) 2. katõn tüm elemanlarõnõ seçin ve [Enter] a basõn. Resim 13 de görülen diyalog penceresi ekrana gelecektir. TEMEL KATINA KOPYALA diyalog penceresinde tüm onay kutularõnõ seçin ve eğer farklõ bir değer var ise Konsol boyu metin kutusunda 0.6 yazõn. 37

41 Program, her bir eleman için konsol (ampatman) boyu olarak 0.6 mt değerinin girilmesiyle, bu katta kolonlarõn yerine tekil temelleri yerleştirecek ve kirişleri dikdörtgen kesitli hatõllara çevirecektir. MODEL > KİRİŞ > DEĞİŞTİR komutu ile tüm kirişleri seçin. Kiriş yükleri sekmesinde Duvar yükleri metin kutusunda 0 değerini girin ve Tamam a basõn. MODEL > KOLON > UZAT komutu ile bileşik kesitli kolon temelinin yan yüzünü seçerek temeli kolonun tamamõnõ kapsayacak şekilde uzatõn. Resim 13 TEMEL KATINA KOPYALA diyalog penceresi 38

42 No İkinci adõmlar Çözümsel komutlar 26 Bodrum perdelerinin tanõmlanmasõ Bodrum tavanõ katõna geçmek için YAPI araç çubuğunda simgesini tõklayõn. Çevre kolonlar arasõndaki bodrum perdelerinin rijitliğinin tanõmlanmasõ için aşağõdakilerden birini uygulayõn : MODEL > BODRUM PERDESİ > UÇ NOKTALARI BELİRTEREK komutunu seçin veya, STRAD ELEMANLARI araç çubuğunda simgesini tõklayõn. Uç noktalarõ belirterek kiriş tanõmlamasõnda olduğu gibi, Bileşik kolon S1 in sağ alt köşesini tõklayõn. S2 kolonunun sol alt köşesini tõklayõn. Yönü belirtmek üzere üst tarafta herhangi bir noktayõ tõklayõn. Program S1 ve S2 arasõnda bodrum perdesini oluşturacaktõr. Çepeçevre bodrum perdelerinin tanõmlamasõna devam edin. Bodrum perdeleri, kirişlerde olduğu gibi ara mesnetler ile birlikte sürekli olarak tanõmlanamayacağõndan her biri tek tek belirlenmelidir. 39

43 No İkinci adõmlar Çözümsel komutlar 27 Bodrum perdeleri altõndaki temelin oluşturulmasõ Bodrum perdelerini temel haline dönüştürerek temel katõna kopyalayõn. YAPI araç çubuğunda simgesini tõklayõn. Tüm bodrum perdelerini seçerek [Enter] a basõn. TEMEL KATINA KOPYALA diyalog penceresinde öncekinde olduğu gibi tüm seçimlerin yapõldõğõndan emin olun ve [Tamam] a basõn. 0.6 metrelik konsol (ampatman) uzunluğu ile program perde duvar temellerini oluşturacaktõr. 28 Birbiri içine giren kesitlerinin kaldõrõlmasõ MODEL> BODRUM PERDESİ > BODRUM PERDESİ TEMELİNİ KES komutunu seçin. Bir pencere içinde kalacak şekilde birinci kat planõnõn tümünü seçerek [Enter] a basõn. Program birbiri içine giren kõsõmlarõnõ keserek temelleri yeniden çizecektir. Uzay çerçeve elemanlarõnõn tanõmlanmasõ tamamlanmõştõr. Yapõsal sistemin tanõmlanmasõnõ tamamlamak üzere 2. ve 3. kattaki döşemeleri tanõmlamanõz gerekir. 29 Uzay çerçeve elemanlarõnõn yenilenmesi STRAD õn en önemli özelliklerinden biri uzay çerçevenin tam ve hassas olarak denetiminin yapõlmasõdõr. Doğrusal elemanlarõn bağlanõmlarõnõn değiştirildiği durumlarda düzeltmeleri YENİLE komutlarõ ile yapabilirsiniz. MODEL > YENİLE > TÜMÜ komutunu seçin. topolojik kontrolleri ve uygun değişiklikleri yapar. Program 40

44 No İkinci adõmlar Çözümsel komutlar 30 Kat elemanlarõnõn 3B görünüşü simgesini tõklayarak 3. kata gelin. ÇİZİMLER araç çubuğunda simgesini tõklayõn. Proje pencerenizde yapõsal sisteminiz üç boyutlu olarak ekrana gelecektir. Komut satõrõnda GÖLGELENDİR (SHADE) yazarak [Enter] a basõn. IntelliCAD ayarlarõnõza bağlõ olarak 3. katõn hacimsel görüntüsü renklendirilerek ekrana gelecektir. ÇİZİMLER araç çubuğunda simgesini tõklayõn. 3. katõn uzay çerçeve elemanlarõ ekrana gelecektir. Eğer ekranda kõrmõzõ renkte bir eleman görürseniz, program bu elemana ait bağlanõm hatasõ olduğunu belirtmektedir. 31 Uzay çerçeve elemanlarõnõn yenilenmesi MODEL> YENİLE > TÜMÜ komutunu seçin. Program bağlanõmlarõ düzeltecektir. 32 Veri Kontrolleri Bunu tamamladõğõnõzda, MODEL > BAĞLANIM KONTROLLERİ komutunu seçin. Program bir seri kontrol yapacak ve bir hata bulduğunda ilgili mesajlar ile sizi uyaracaktõr. Bizim örneğimizde bu tür bir mesaj olmayacaktõr. 41

45 No İkinci adõmlar Çözümsel komutlar Katta döşeme elemanlarõ tanõmlanmasõ Konsol tanõmlanmasõ Eğer değilseniz 3. kata geçin. MODEL > DÖŞEMELER > KONSOLLAR komutunu seçin. Uç nokta yakalama ile S1 kolonunun sağ alt köşesini seçerek konsolun birinci noktasõnõ belirleyin. K1 kirişine dikey olarak 1.9 mt uzaklõkta ikinci noktayõ belirleyin. Bu noktanõn sağõnda 6 mt uzaklõkta kirişe paralel olarak üçüncü noktayõ belirleyin. Son noktayõ dik yakalama yardõmõ ile K2 kirişin üzerinde belirleyin. (S2 ve S3 arasõnda) [Enter] a basõn. 34 Döşeme içinde boşluk tanõmlanmasõ MODEL > DÖŞEMELER > DÖŞEME BOŞLUKLARI komutunu seçin. K7 kirişinin iç yüzünde ve S3 kolonuna 1.05 mt uzaklõkta boşluğun birinci noktasõnõ belirleyin. İkinci noktayõ döşemenin merkezine doğru 0.9 mt uzaklõkta belirleyin. Üçüncü noktayõ bu noktadan 0.9 mt uzaklõkta ve kirişe paralel olarak belirleyin. Son noktayõ ayni kiriş üzerinde dik olarak belirleyin. [Enter] a basõn. 35 Analiz şeritlerinin tanõmlanmasõ 36 Döşeme ve konsollarõn tanõnmasõ MODEL > DÖŞEMELER > ANALİZ ŞERİTLERİ komutunu seçin. Analiz şeridi bir IntelliCAD çizgisi olarak belirlenecektir. Aşağõdaki resimde görüleceği üzere analiz şeridi kirişleri, konsolu ve boşluğu içerecek şekilde olmalõdõr. MODEL > DÖŞEMELER > DÖŞEME TANITIMI komutunu seçin. Döşemeye veya konsola ait bir dikdörtgenin içinde herhangi bir noktayõ tõklayõn. Program döşemenin çevresini algõlayarak döşemeyi tanõyacak tanõma sõrasõna göre numaralandõracaktõr. 42

46 Resim 14 Döşeme tanõmlamasõndan sonra 3. kat planõ No İkinci adõmlar Çözümsel komutlar Katta döşeme tanõmlanmasõ 2. kata geçin (Bodrum Katõ). Bu kat, döşemeleri çevreleyen kirişlerin yerine bodrum perdelerinin olmasõ nedeniyle diğerinden farklõdõr. Diğerlerinde olduğu gibi analiz şeritlerini belirleyin ancak burada bodrum perdelerinin ağõrlõk merkezinin sağõnda ve solunda olmak üzere her döşemede her iki yön için şerit belirlenmesi gerekir. 2. katta dört döşemenin tanõtõmõnõ yapõn. 43

47 6. ADIM : Yapõsal sistem döşemelerinin analizi. No İkinci adõmlar Çözümsel komutlar 3. kattaki döşemelerin analiz ve tasarõmõna başlamak için aşağõdakileri uygulayõn : 3. kattaki işlemleri bitirdiğinizde kat değiştir düğmesi yardõmõyla bodrum kat tavanõ katõna geçerek döşeme analizlerini bu kat içinde yapõn. 38 Üst kat döşemelerinin analizi Eğer değilseniz 3. kata geçin. ANALİZ-TASARIM > DÖŞEMELER > DÖŞEME ANALİZİ komutunu seçin. [Enter] a basõn. Program bu kattaki tüm döşemeleri MARCUS yöntemi ile hesaplayacaktõr. Her bir analiz şeridi için ekrana gelecek olan pencerelerde [Geçerli] düğmesine basõn. (5 şerit için 5 pencere) Çarpõm katsayõlarõ diyalog penceresinde değerleri değiştirmeden [Tamam] a basõn. Bu diyalog pencereleri ile kesitlerin uzunluklarõ belirlenecektir. ANALİZ-TASARIM > DÖŞEMELER > DONATIYI DÜZENLE komutunu seçin. Donatõlandõrõlacak döşeme şeritlerini üzerlerini tõklayarak seçin. Döşeme analizinde hesaplanmõş olan donatõlarõn çizildiğini göreceksiniz. 44

48 No İkinci adõmlar Çözümsel komutlar ANALİZ-TASARIM > DÖŞEMELER > DÖŞEME NARİNLİK - DEFORMASYONU komutunu seçin. {Tüm döşemeler deformasyon kontrolünden hariç tutulmuştur} mesajõnda ve bunu izleyen tabloda [Tamam] a basõn Bu noktada tüm narinlik kontrolleri tamamlanmõştõr ve ilgili bir mesaj olmadan sonuçlar ekrana getirilmektedir. Kullanõcõ bu kontroller õşõğõ altõnda döşemenin yetersizliğini göz ardõ edip etmeyeceğine karar verecektir. ANALİZ-TASARIM > DÖŞEMELER > KİRİŞ YÜKLERİ komutunu seçin. Program tarafõndan hesaplanan döşemelerden kirişlere etkiyen zorunlu yükleri göreceksiniz. [Tamam] a basõn. Çarpõm katsayõlarõ diyalog penceresinde değerleri değiştirmeden [Tamam] a basõn. 7. ADIM : UZAY ÇERÇEVE No İkinci adõmlar Çözümsel komutlar 39 Uzay çerçeve ANALİZ-TASARIM > UZAY ÇERÇEVE komutunu seçin. Program sizden bir nesne seçmenizi isteyecektir. Bileşik kesitli kolonlardan birini seçerek [Enter] a basõn. 45

49 Bir süre sonra bir pencere ekrana gelecektir. Bu pencereyi DOSYA > ÇIKIŞ komutunu seçerek kapatõn Uzay Çerçeve penceresinin kapatõlmasõ ile program kontroller yapacaktõr. Bu nedenle bu noktada bizim örneğimizin aksine büyük bir projede bir miktar bekleme söz konusu olacaktõr. 40 Uzay çerçevenin optik görünüşü Uzay çerçeveyi 3 boyutlu olarak görüntülemek isterseniz aşağõdakileri uygulayõn : ÇİZİMLER araç çubuğunda simgesini tõklayõn. Bu komut uzay çerçeveyi değil ancak yapõsal sisteminizin gövdesinin 3 boyutlu görünüşünü ekrana getirecektir. DİĞER > GRAFİKLER > UZAY ÇERÇEVE komutunu seçin. Bu görünüşte modelinizi analiz edildiği şekliyle görebilirsiniz. Ayrõca elastik kutbu (analiz sonrasõ mavi düşey çizgi) ve her bir kat için kütle ve elastik burulma merkezlerini (eşkenar dörtgen ve daire) görebilirsiniz. Bu kattaki plan görünüşüne geri dönmek için ÇİZİMLER araç çubuğunda simgesini tõklayõn. 8. ADIM : Tasarõm öncesi kontrolleri, Analiz ve Kontroller No İkinci adõmlar Çözümsel komutlar 41 Tasarõm öncesi kontrolleri Yapõsal sistemin tasarõm öncesi kontrolleri, elemanlar arasõ olasõ bağlanõm hatalarõnõn bulunduğu topoloji kontrolleri ve olasõ çok küçük uzunluktaki elemanlarõnõn bulunduğu kiriş uzunluğu kontrolleri gibi önemli bir dizi kontrolden oluşmaktadõr. Topoloji Kontrolleri İle başlayõn. 46

50 42 Topoloji kontrolleri Aşağõdakilerden birini uygulayõn : ANALİZ-TASARIM > TASARIM ÖNCESİ KONTROLLERİ > GENEL TASARIM ÖNCESİ KONTROLLERİ komutunu seçin. Komut satõrõnda Nesneleri Seçin mesajõ gelecektir. Herhangi bir kolonu seçerek [Enter] a basõn. WINSTRAD araç çubuğunda simgesini tõklayõn. Yapõsal sistemin tasarõm öncesi kontrolleri düzenleyicisi ekrana gelecektir. SEÇENEKLER menüsünden TOPOLOJİ komutunu seçin. Bu kontrole ait sonuçlar aşağõdaki tabloda olduğu gibidir. ÿafcaiÿdmpÿq?kcÿqr?prÿ?lbÿclbÿ&b?r?k'ÿ ÿafcaiÿb?r?ikÿ ÿafcaiÿdmpÿhmglrÿugrfmsrÿamllcargmlÿ ÿafcaiÿdmpÿamllcargmlqÿ Tablo 1 Topoloji sonuçlarõ No İkinci adõmlar Çözümsel komutlar 43 Kiriş uzunluğu kontrolü Aşağõdakileri uygulayõn : SEÇENEKLER menüsünden KİRİŞ UZUNLUKLARI komutunu seçin. Ekrana gelecek diyalog penceresinde üstteki metin kutusunda 0.2m ve altõndaki metin kutusunda 10m yazõn. [Devam] a basõn. Eğer modelinizde 20 cm den daha küçük veya 10 mt den daha büyük kirişler var ise program bunlarõ bulup pencerede görüntüleyecektir. Bizim örneğimizde böyle bir durum gözükmeyecektir. Projenizi tamamladõğõnõzda tasarõm öncesi kontrolleri penceresini kapatmak için SEÇENEKLER > ÇIKIŞ komutunu seçin. 47

51 44 Yapõsal Sistem Analizi Aşağõdakilerden birini uygulayõn : ANALİZ-TASARIM > ANALİZ komutunu seçin. WINSTRAD araç çubuğunda simgesini tõklayõn. Aşağõdaki resimde görülen diyalog penceresi ekrana gelecektir. Resim 15 Çözüm parametreleri diyalog penceresi No İkinci adõmlar Çözümsel komutlar ÇÖZÜM PARAMETRELERİ diyalog penceresinde aşağõdakileri uygulayõn : Programõn kurulumunu yaptõğõnõz ve gerekli boş alanõ olan sabit diski çözüm sürücüsü listesinden seçin. Çözüm bölümünde projenin dinamik analizinin yapõlabilmesi için dinamik onay kutusunun seçili olduğundan emin olun. (Program bu bilgiyi varsayõlan eleman özelliklerinden alõr) Ek dõşmerkezliği atlayõp G.A.C 2003 seçeneğini işaretleyin ve pencerenin sağ tarafõndaki Mod Adedi metin kutusunda 6 yazõn. 48

52 No İkinci adõmlar Çözümsel komutlar Kütle matrisi bölümünde Diyagonal seçeneğinin işaretli olduğuna emin olun. [Uygula] ya basõn. Program belirlediğiniz parametreler doğrultusunda ve her bir kattaki elemanlarõn özelliklerine göre yapõsal sistemi analiz etmeye başlayacaktõr. 45 Çözüm kontrolü Analiz tamamlandõğõnda ekrana çözüm kontrolü penceresi gelecektir. Çözüm kontrolü, analiz işlemi, response (tepki) modlarõ, hesaplanan özdeğerler hakkõnda en hassas bilgiyi içermektedir. 46 Yapõsal Sistem Kontrolü Elemanlarõn betonarme tasarõmõna geçmeden önce, ilgili yönetmelik kriterlerinin sağlandõğõndan emin olmanõz gerekir. Bunu için yapõsal sistem kontrollerinin yapõlmasõ gerekir. Aşağõdakileri uygulayõn : ANALİZ-TASARIM > YAPISAL SİSTEM KONTROLLERİ komutunu seçin. Aşağõdaki resimde görülen diyalog penceresi ekrana gelecektir. 47 Kontroller Burulma kontrolleri sonuçlarõnõ görmek için [θ] tuşuna basõn. (ek dõşmerkezlik ile birlikte bir çift kuvvet etkisi altõnda kontrollerin detaylarõ) 49

53 Resim 16 Yapõsal sistem kontrolleri penceresi. Ek dõşmerkezlik hesaplarõna ait detaylar No İkinci adõmlar Çözümsel komutlar Rijitlik ve atalet yarõçaplarõ değerlerini ve ilgili kontrolleri görmek için SEÇENEKLER > DÜZENSİZLİK komutunu seçin. Perde yeterliliği kriterini görmek için SEÇENEKLER > PERDELER komutunu seçin. Ağõrlõk merkezi ve rijitlik merkezi bileşenleri değerlerini görmek için SEÇENEKLER > AĞ.MRK - RJ.Mrk > ANALİZ komutunu seçin. Bunu tamamladõğõnõzda yapõsal sistem kontrolleri penceresini kapatmak için SEÇENEKLER > ÇIKIŞ komutunu seçin. 50

54 9. ADIM : ELEMANLARIN TASARIMI. No İkinci adõmlar Çözümsel komutlar 48 Eleman tasarõmõndan önce parametrelerin belirlenmesi Doğru sõralamada eleman tasarõmõ şöyle olmalõdõr : Kirişlerin boyutlandõrõlmasõ. Kolonlarõn boyutlandõrõlmasõ. Temel elemanlarõnõn boyutlandõrõlmasõ. Tasarõm işlemine başlamadan önce bazõ parametrelerin belirlenmesi gerekmektedir. Yapõsal sistem kontrollerine göre bodrumda yeterli perde olmadõğõ görülmektedir. Düşey elemanlarõn tasarõmõnda bunun dikkate alõnmasõ gerekir. Bu nedenle yumuşak kat oluşumundan kaçõnmak için bir kontrol daha yapõlmasõ gereklidir. İlgili yönetmelikler uyarõnca temel elemanlarõ için parametrelerin belirlenmesi gerekir. 50 Tasarõm işleminin başlangõcõ Kontrol Tablosu Aşağõdakilerden birini uygulayõn : ANALİZ-TASARIM > TASARIM komutunu seçin veya, WinSTRAD araç çubuğunda simgesini. Aşağõdaki resimde görülen diyalog penceresi ekrana gelecektir. 51

55 Resim 17 Tasarõm kontrol tablosu No İkinci adõmlar Çözümsel komutlar 51 Kolon parametreleri Tablonun sağõndaki [Parametreler] düğmesini tõklayõn. Ardõşõk sekmeler ile düzenlenmiş tasarõm diyalog penceresi ekrana gelecektir. [Kolonlar] sekmesini tõklayõn. Yumuşak kat önleme kontrolü. Başlangõç metin kutusunda 2 ve Bitiş metin kutusunda 3 yazõn. Sõnõrlandõrma yõ etkinleştirin. 52 Temel parametreleri [Temel] sekmesini tõklayõn. Temel parametreleri ekrana gelecektir. Zemin yataklanma kapasitesi hesabõ bölümünde Ampirik seçin ve Sürtünme katsayõsõ metin kutusunda 0.5 yazõn. Diğer seçenekleri olduğu gibi bõrakõp [Devam] a basõn. Program tasarõm kontrol tablosuna geri dönecektir. 52

56 53 Kirişlerin sürekliliği Tümü için [Sürekli Kiriş] düğmesini tõklayõn. Program bu noktada kirişlerin sürekliliğini onaylayarak açõklõk ve mesnetlerde kesit tesirleri ve momentleri hesaplar. Her bir kat için ekrana gelen tabloda satõrlar sürekli kirişleri, hücrelerdeki numaralar ise 5. adõmda tanõmlandõklarõ sõrayla açõklõklarõ (kiriş isimlerini) belirtir. İşlem tamamlanõncaya kadar diğer sürekli kiriş sayfasõna geçmek için [Devam] a basõn. 54 Kiriş tasarõmõ Sürekli kiriş onaylamasõ işlemi tamamlanõnca tasarõma başlayabilirsiniz. Tümü için [Donatõ ve çubuklar] düğmesini tõklayõn. Bu işlem ile birlikte program kiriş donatõlarõnõ en üst kattan başlayarak temele kadar hesaplayacaktõr. Eleman ve malzeme seçimi diyalog penceresi ekrana gelecektir. Herhangi bir değişiklik yapmadan [Devam] a basõn. 3. katõn 1. kirişine ait moment diyagramlarõnõn da bulunduğu büyük bir diyalog penceresi ekrana gelecektir. En altta sürekli kirişin seçili noktalarõnda (mesnetler, kritik alanlar, açõklõklar) donatõyõ göreceksiniz. Donatõyõ değiştirmek için donatõ kutularõndan birine çift tõklayõn. Küçük bir diyalog penceresi ekrana gelecektir. İstediğiniz değerleri metin kutularõnda girip [Tamam] a basar ya da bir değişiklik yapmak istemiyorsanõz [İptal] e basarak bu pencereyi kapatabilirsiniz. En üstteki araç çubuğunda [Eğilme Detaylarõ] nõ tõkladõğõnõzda program bu sürekli kiriş için donatõ hesaplarõnõn bir özetini ekrana getirecektir. [Devam] a basõn. 53

57 Ekrana ayni sürekli kirişin kesme kuvvet diyagramlarõ gelecektir. En altta kirişin seçili noktalarõnda (mesnetler, kritik alanlar, açõklõklar) hesaplanan kesme donatõsõnõ göreceksiniz. [Kesme Detaylarõ] nõ tõkladõğõnõzda program bu sürekli kiriş için kesme hesaplarõnõn bir özetini ekrana getirecektir. Tekrar [Devam] a basõn. Program bu kattaki diğer sürekli kirişe geçecektir. Aynõ yöntemle her bir katta sürekli kirişler tamamlanõncaya kadar devam edin. 55 Kolon tasarõmõ Kiriş tasarõmõnõ tamamladõğõnõzda düşey elemanlarõn (kolonlar ve perdelerin) tasarõmõna başlayabilirsiniz. 3. Katta [Kolonlar] õ seçin. Tasarõmõ yapõlacak kolonlarõn ve malzeme özelliklerinin belirleneceği diyalog penceresi ekrana gelecektir. Hiçbir değişiklik yapmadan [Devam] a basõn. Aşağõdaki resimde görülen tasarõm için kolonlarõn düzenleneceği diyalog penceresi ekrana gelecektir. 54

58 Resim 18 Kolon tasarõmõ diyalog penceresi No İkinci adõmlar Çözümsel komutlar Tanõmlanma sõrasõna göre program birinci kolondan (S1) itibaren kolonlarõn tasarõmõna başlayacaktõr. Boyutlar ve donatõ pencerenin ortasõnda ekrana gelirken sağdaki bölümde donatõ çubuklarõnõn çap ve adetleri bulunmaktadõr. Diyagonal mavi çizgi, basõnç bölgesi ile çekme bölgesini ayõran tarafsõz ekseni göstermektedir. Menü komutlarõ ile bazõ donatõ çubuklarõnõ silebilir veya çaplarõnõ değiştirebilir ya da yeni donatõ çubuğu ekleyebilirsiniz. [Msd-Ns] e basarak, M/N (moment normal kuvvet) etkileşim diyagramlarõnõ grafik olarak görebilirsiniz. Menüden Hesaplarõ göster komutu ile programõn bu elemanõn tasarõmõ için yaptõğõ hesaplamalarõ görebilir ve bunlarõ bastõrabilirsiniz. 55

59 Diğer adõm (tek ok) seçtiğinizde program bu elemanõn tasarõmõndaki ikinci adõma geçerek etriye düzenlenmesi işlemlerine olanak sağlar. Diğer eleman (çift ok) seçtiğinizde program tanõmlama sõrasõndaki diğer kolonun hesaplamalarõna geçecek ve aynõ pencere içerisinde bu kolona ait donatõlarõ gösterecektir. 3. kattaki kolonlar tamamlanõncaya kadar işleme devam edin. Yapõsal sistemin tüm kolonlarõnõn tasarõmõnõ tamamlamak için işlemleri bodrum kat tavanõ katõndaki kolonlar için de tekrarlayõn. 56 Temel elemanlarõ tasarõmõ : Tekil temeller Temel elemanlarõnõn boyutlandõrõlmasõ için aşağõdakileri uygulayõn : [Temel] i tõklayõn. Ekrana gelecek diyalog penceresinde [Devam] a basõn. Bu işlem ile temellerin tek tek tasarõmõnõ yapmaya başlayacaksõnõz. Program S1 kolonu ile temeline ait çizimi ekrana getirecektir. Her iki yöndeki donatõlarõ, elemanlarõn boyutlarõnõ ve kesit tesirleri ile moment detaylarõnõ (diyalog penceresinin üst kõsmõnda) görebilirsiniz. Diyalog penceresinin sağ tarafõnda bulunan [Gerilmeleri Göster] e bastõğõnõzda yüklerin kombinasyonuna ait küçük bir liste ekrana gelecektir. Herhangi birine çift tõkladõğõnõzda hesaplanan gerilmeleri veya temelin karakteristik noktalarõnda kombinasyonlardan doğan R/N, R/V değerlerini göreceksiniz. [Devam] a basõn. Program tanõmlama sõrasõna göre bir sonraki temele geçecektir. Temel boyutlandõrmasõ tamamlanõncaya kadar işleme devam edin. 56

60 Sonuçlarõ ANALİZ-TASARIM > YAZDIR bölümünde görebilir ve seçenekli olarak bastõrabilirsiniz. 1. kata ait kalõp çizimlerini oluşturmak için DİĞER > ÇİZİMLER > KALIP komutunu seçin. NOT : Bu örnekte S3 elemanõ büyük dõşmerkezliğe sahip ve devrilme kontrolünden dolayõ yetersiz kalacaktõr. S9 elemanõ kaymadan dolayõ ve S10 elemanõ da taşõma gücünden dolayõ yetersiz kalacaktõr. Bu örnek için temel boyutlarõnõn değiştirilmesi sorulduğunda [Hayõr] õ seçin. 10. ADIM : Sonuçlar : Çõktõ ve Çizimler. No İkinci adõmlar Çözümsel komutlar Kat kalõp planõ çizimleri IntelliCAD başlõk yazõsõnõ (en üstteki açõklama) kontrol ederek 3. katta olduğunuzdan emin olun. Eğer 3. katta değilseniz, YAPI araç çubuğundaki simgelerini tõklayarak bu kata geçebilirsiniz. veya Bu kata ait kalõp planõ çizimini oluşturmak için aşağõdakileri uygulayõn : DİĞER > ÇİZİMLER > KALIP komutunu seçin. Aşağõdaki resimde görülen diyalog penceresi ekrana gelecektir. 57

61 Resim 19 Çizim hazõrlama parametreleri diyalog penceresi No İkinci adõmlar Çözümsel komutlar Çizim Oluşturma Parametreleri diyalog penceresinde herhangi bir değişiklik yapmadan [Devam] a basõn. Kiriş donatõlarõ diyalog penceresi ekrana gelecektir. Herhangi bir değişiklik yapmadan [Devam] a basõn. Programõn, önceki adõmlarda bu kat için tanõmladõğõmõz boyutlandõrma verisini ve önceki iki diyalog penceresinde yapõlan (ön tanõmlõ) seçimleri göz önüne alarak çizim işlemine başladõğõnõ göreceksiniz. Bir süre sonra program DXF dosyasõnõ oluşturarak, sizden bu dosyayõ açmak isteyip istemediğinizi soracaktõr. Evet i seçtiğinizde bu kata ait kalõp planõ DXF formatõ ile açõlarak ekrana gelecektir. Bu çizimde gerekli düzenlemeleri yapabilir ve çizdirebilirsiniz. 58

62 58 3. Kat kolon detay çizimleri Ayni yöntemle 3. kata ait kolon aplikasyon planõ ve kolon - perde detaylarõna ait çizimleri oluşturabilirsiniz. Aşağõdakileri uygulayõn : 3. katta, DİĞER > ÇİZİMLER > KOLON DETAYLARI komutunu seçin. No İkinci adõmlar Çözümsel komutlar Çizim Oluşturma Parametreleri diyalog penceresinde Kolon detaylandõrma düzeninde çerçeve çiz ve Etriye detay çizimleri kolon detaylarõ ile birlikte seçeneklerini tõklayõn ve [Devam] a basõn. Kiriş donatõlarõ diyalog penceresinde herhangi bir değişiklik yapmadan [Devam] a basõn. Program 3. kat için kolon detay çizimlerini oluşturacak ve DXF dosyasõ olarak kaydedecektir. Program sizden bu dosyayõ açmak isteyip istemediğinizi sorduğunda Evet i seçerseniz bu kata ait kolon detayla çizimleri DXF formatõ ile açõlarak ekrana gelecektir. 59 Diğer çizimler 2. kata geçerek bu kata ait kalõp ve kolon aplikasyon planõ ile detay çizimlerini oluşturmak için yukarõdaki işlemleri uygulayõn. Ayni işlemi temel katõnda da yineleyin. Bunu tamamladõğõnõzda bu projeye ait tüm aşamalarõn çizimlerine c:\vk\windows\stradb\meletes.bld\100.bld\ dizininde erişebilirsiniz. 60 Teknik rapor hazõrlama Projeniz için gerekli çõktõlarõ içeren Teknik Raporu hazõrlamak için aşağõdakileri uygulayõn : ANALİZ-TASARIM > TEKNİK RAPOR komutunu seçin. Ekrana gelen diyalog penceresinde gerekli gördüğünüz bölümleri doldurarak [Tamam] a basõn. Bilgisayarõnõzda MS Word yüklenmiş ise kõsa bir süre içerisinde otomatik olarak program açõlarak Teknik Rapor ekrana gelecektir. 59

63 No İkinci adõmlar Çözümsel komutlar Eğer Teknik Rapor, Word ile değil de Wordpad ile düzenlenmiş ise içerdiği metin DOC veya RTF dosya biçimindedir. Herhangi bir metin düzenleyici program ile açabilirsiniz. 61 Çõktõlarõn hazõrlanmasõ Çõktõlarõ hazõrlamak için aşağõdakileri uygulayõn : ANALİZ-TASARIM > YAZDIR komutunu seçin. Yazdõrõlmasõ istenen konularõn listelendiği bir diyalog penceresi ekrana gelecektir. Gerekli seçimleri yaptõğõnõzda, sonradan düzenlenip, bastõrõlmak üzere RTF veya DOC dosyasõ olarak kaydedilecektir. Örnek olarak [Döşemeler] bölümünde [Tümü] Seçeneğini tõkladõğõnõzda ilgili tüm konular seçilmiş olacaktõr. Araç çubuğunun ortasõndaki [Yazdõrma] düğmesini tõklayõn. Ekrana gelen küçük diyalog penceresinde [İleri] ye basõn. Bu noktadan itibaren program, yapõsal sistemin döşeme bulunan tüm katlarõndaki döşemelerin analiz ve tasarõmlarõ ile ilgili bütün bilgileri derleyerek, baskõ önizleme durumunda ekrana getirecektir. Bu metin düzenleyicisi ile yazõlarõ düzenleyebilir ya da eğer bunu yeterli görmüyorsanõz sonuçlarõ aşağõdaki diğer metin düzenleyicilere gönderebilirsiniz. No İkinci adõmlar Çözümsel komutlar Sonuçlarõnõzõ MS Word veya WordPad ile düzenleme yapmak istediğinizde (ki MS Word için bu programõn kurulumunun yapõlmõş olmasõ gerekirken, WordPad Windows kurulumu ile birlikte gelmektedir) araç çubuğunun sol tarafõndaki Word simgesini tõklamanõz yeterlidir. 4M Metin düzenleyicisi STRAD õn kurulumu ile birlikte gelmektedir. 60

64 Teknik rapor hazõrlama işlemini tamamlamak üzere her seferinde bir veya daha fazla bölüm seçerek işlemlere devam edin. 61

65 OTOMATİK İŞLETİM 1. ADIM : Programõn başlatõlmasõ. Yeni Proje. No İkinci adõmlar Çözümsel komutlar 1 Programõn başlatõlmasõ Programõ başlatmak için aşağõdakilerden birini uygulayõn : Windows başlat menüsünden Başlat>Programlar>STRAD>STRAD Masa üstündeki Strad simgesine çift tõklayarak IntelliCAD in yüklenmesi tamamlanõncaya kadar bekleyin. Bunu, IntelliCAD komut satõrõnõn belirmesi ile saptayabilirsiniz. 2 Yeni Proje Yeni bir proje dosyasõ oluşturmak için aşağõdakilerden birini uygulayõn : DOSYA > YENİ STRAD PROJESİ komutunu seçin. YAPI Araç çubuğunda simgesini tõklayõn YENİ STRAD PROJESİ diyalog penceresi ekrana gelecektir. Üç Haneli Proje Numarasõ olarak 101 i seçin. Bu numara ile bu projeye ait dosyalarõ içeren dosyayõ isimlendirebilirsiniz. 61

66 No İkinci adõmlar Çözümsel komutlar Kat Adedi : alanõnda 3 girin Güvenli Kip seçeneğinin işaretli olduğundan emin olun. Eğer değilse, onay kutusunu işaretlemeniz gerekir. Bu noktada program GÜVENLİ KİP algoritmasõnõ kullanmayõ istediğiniz algõlayacaktõr. Yapõsal sistemin analizinden sonra komut satõrõnda [Autooff] komutunu yazarak Güvenli Kipi devreden çõkarabilirsiniz. Tekrar Güvenli Kipe dönmek istediğinizde komut satõrõnda [Autoon] komutunu yazmanõz gerekir. İsteğe bağlõ olarak, gerekli olduğunu düşünüyorsanõz bu bölümdeki diğer alanlarõ da doldurabilirsiniz. Bu kõsõm size kaydedilmiş projeler kataloğunda projenizi diğer projelerden rahatlõkla ayõrt edebilmeniz açõsõndan yardõmcõ olacaktõr. Veri girişinizi tamamladõğõnõzda diyalog penceresinden çõkmak için [Tamam] õ tõklayõn. Program Diyalog penceresinde [Tamam] düğmesinin hemen yanõnda sizi uyarmaktadõr. Dikkat! Mevcut projedeki değişiklikler kaybolacak. Devam etmek istiyor musunuz? Eğer mevcut bir projede çalõşma yaptõysanõz ve yeni bir projeye başlõyorsanõz eski projenizi kaydetmeniz önerilir. 3 Konum seçimi Ekrana gelen diyalog penceresindeki şehir ve konumlarla ilgili listeden [İzmir] i seçin. Program otomatik olarak KAT ÖZELLİKLERİ diyalog penceresini açacak ve sizi kat özelliklerinin tanõmlanmasõnõn yapõlacağõ bir sonraki adõma taşõyacaktõr. 62

67 2. ADIM : Kat Özellikleri No İkinci adõmlar Çözümsel komutlar 4 Kat Özellikleri KAT ÖZELLİKLERİ diyalog penceresini bir önceki adõmdan sonra açõlmasõ gerekir. Başlangõç görünümü Resim 1 de olduğu gibidir. Bir önceki proje ile karşõlaştõrõldõğõnda, şu an güvenli kipte olmanõz nedeniyle [Deprem yükünün sõfõr olduğu kat], [Titreşim kütlesinin dikkate alõnacağõ en küçük kat seviyesi], [Ortalama Döşeme Kalõnlõğõ] ve [Özellikler Dosyasõ] seçenekleri etkin değildir. Son olarak da kat seviyelerinde herhangi bir tõklama ile menü gelmemektedir. Resim 1 Kat Özellikleri diyalog penceresi başlangõç görünümü No İkinci adõmlar Çözümsel komutlar 5 Kat Tanõmlama Katlarõ tanõmlamaya başlayõn. Alt kattan başlayarak sağdaki listeyi tõklayõn Temel i seçin. Alttan ikinci katõn sağõndaki listeden Bodrum u seçin. Üçüncü katta sağdaki listede Döşeme yi seçin. 63

68 Yüksekliklere geçin. Bodrum katõnõn sağõndaki metin kutusuna 4 yazõn. 3. katõn sağõndaki metin kutusuna 3 yazõn. Bunu tamamladõğõnõzda pencereyi kapatmak için [Tamam] a basõn. 6 Projenin Kaydedilmesi IntelliCAD DOSYA menüsünden KAYDET i seçin. 3. ADIM : Yapõsal sistemin tanõmlamasõ için hazõrlõk. No İkinci adõmlar Çözümsel komutlar 7 Dikdörtgen Kesitli Kolonlar Dikdörtgen kolonun kesitlerinin özelliklerini önceden belirlemek amacõyla aşağõdakileri uygulayõn : MODEL > VARSAYILAN ELEMAN ÖZELLİKLERİ > DİKDÖRTGEN BOYUTLAR komutunu seçin. Resim 2 de görülen diyalog penceresi ekrana gelecektir. Her iki listede 0.50 değerini seçin veya I1 ve W1 metin kutularõnda değeri girin. Sabit bir nokta için 0 değerini seçin. Bitirdiğinizde [Tamam] a basõn. 64

69 Resim 2 Dikdörtgen kesitli kolonlarõn özelliklerini belirleyen diyalog penceresi No İkinci adõmlar Çözümsel komutlar 8 Bileşik Kesit Bileşik kesitli kolonlarõn özelliklerini belirlemek üzere aşağõdakileri uygulayõn : MODEL > VARSAYILAN ELEMAN ÖZELLİKLERİ > BİLEŞİK KESİTLİ BOYUTLAR komutunu seçin. Resim 3 de görülen diyalog penceresi ekrana gelecektir. Bu kutularda aşağõdaki değerleri girin: L1 alanõnda 2.40 L2 alanõnda 2.00 L3 alanõnda 2.40 w alanõnda 0.25 girin Bitirdiğinizde [Tamam] a basõn. 65

70 Resim 3 Bileşik kesitli kolonlarõn özelliklerini belirleyen diyalog penceresi No İkinci adõmlar Çözümsel komutlar 9 Kiriş Kirişlerin kesit özelliklerini belirlemek amacõyla aşağõdakileri uygulayõn : MODEL > VARSAYILAN ELEMAN ÖZELLİKLERİ > KİRİŞ komutunu seçin. Resim 6 da görülen diyalog penceresi ekrana gelecektir. Aşağõdaki değişikliklerin uygulanacağõ GEOMETRİK VERİ sekmesini tõklayõn. Eleman tipi olarak Γ şeklini seçin. Yükseklik metin kutusunda 0.60 girin. Genişlik metin kutusunda 0.25 girin. Diğer kõsõmlarda değişiklik yapamadan [Tamam] a basõn. 66

71 Resim 4 Kirişlerin Geometrik Verilerini içeren diyalog penceresi 4. ADIM : ÖZELLİKLER DOSYASI : Parametrelerin tanõmlanmasõ. Güvenli Kipin en önemli kolaylõklarõndan biri kullanõcõyõ uygun Özellikler Dosyasõ ve parametrelerinin seçimi sorumluluğundan kurtarmasõdõr. Bu yüzden bir önceki örnekte yapõlan tüm parametre tanõmlama işlemlerini burada atlayacağõz. Program, 2. Adõm : Kat Özellikleri nin Özellikler Dosyasõnõ seçmiş bulunmaktadõr. Bu dosyalar geri kalan özellikler dosyalarõnõn kataloğunda olup şunlardõr : AutoGR.YLI. 2. ve 3. kat (Bodrum ve Döşeme üst yapõ) AutoGR1.YLI. 1. kat (Temel) AutoGR.YLI ve AutoGR1.YLI hakkõnda bilinmesi gereken önemli bir konu da yapõsal sistemin analizinin elastik bölgede olmasõ durumu için düzenlenmiş özellikler dosyasõdõr. 67

72 5. ADIM : Yapõsal sistemin tanõmlanmasõ : IntelliCAD ortamõnda elemanlarõn eklenmesi. No İkinci adõmlar Çözümsel komutlar 10 Projenin Kaydedilmesi Başlangõç komutlarõnda anlatõldõğõ üzere, kolonlarõn tanõmlanmasõnda size yardõmcõ olan DWG formatõnda hazõrlanmõş bir çizim kullanmaktasõnõz. EKLE > DIŞ KAYNAK (XREF) komutunu seçin. Bundan önce yalnõzca ilgilendiğiniz veriyi saklamak amacõyla çiziminizi düzenlemeniz gerekir. Şu ana kadar olan çalõşmanõzõ kaydetmek için DOSYA > KAYDET komutunu seçin veya disket resimli simgeyi tõklayõn. 11 Bir çizim açmak DOSYA > AÇ komutunu seçin. Aradõğõmõz çizim önceki projenin kalõp planõdõr ve c:\vk\windows\strad-b\meletes.bld\100.bld\ dizininde bulunmaktadõr. Dosyayõ seçin ve açõn. Bir önceki örnekte oluşturduğunuz 3. katõn kalõp planõnõ göreceksiniz. 12 Katman tanõmõ Kalõp planõ şu an bizim işimize gerekli olmayan bir çok veri içerdiği için gerekli olmayan katmanlarõ kapatõn. BİÇİM > KATMAN (FORMAT > LAYER) komutunu seçin. Aşağõdaki resimde görülen diyalog penceresi ekrana gelecektir. 68

73 Resim 5 Katman ve çizgi tipi özellikleri diyalog penceresi No İkinci adõmlar Çözümsel komutlar Aşağõda listelenmiş katmanlarõ tek tek seçerek kapatõn veya dondurun. <-p>, <0>, <fed>, <fep>, <fek>, <Stk>, <Sxd>, and <Sxk>. [Tamam] a basõn. Yalnõz kolon ve kirişlerin dõş hatlarõ ve döşeme hatlarõ ekranda gözükecektir. Projenizi, örneğin X3 ismi ile kaydedin (DOSYA > KAYDET) no lu projenin açõlmasõ 101 numaralõ projenizi yeniden açmanõz gerekecektir. DOSYA > STRAD Projesi Aç komutunu seçin. 14 Başlangõç katõna geçiş IntelliCAD başlõk çubuğundan kontrol edebileceğiniz üzere 3. katta olduğunuzdan emin olun. Eğer değilseniz, YAPI araç çubuğundaki veya simgelerini tõklayarak bu kata geçebilirsiniz. 69

74 No İkinci adõmlar Çözümsel komutlar 15 Dõş kaynak olarak X3 ün eklenmesi DİĞER > DIŞ KAYNAKLAR komutunu seçin. Resim 6 da görülen diyalog penceresi ekrana gelecektir. [Göz at] düğmesini tõklayõn. Tipik Windows dosya arama penceresi ekrana gelecektir. Kaydettiğiniz konumda (c:\vk\windows\strad-b\meletes.bld\100\ ) X3.dwg dosyasõnõ tõklayarak seçin ve [Aç] a basõn. Resim 7 de görülen diyalog penceresi ekrana gelecektir. Aşağõdakilerin sağlandõğõna emin olun : X3 ün [Göz at] listesinde ve doğru dizinde kaydedildiğine, [Ek] in seçili olduğuna, [Ekranda belirle] onay kutusunun seçili olmadõğõna, [Konum] un DKW (WKS) nin akslarõnõn başlangõç noktasõnõ gösterdiğine, (yani 0,0,0). Ölçek parametrelerinin değerlerinin 1 ve dönme açõsõnõn sõfõr olduğuna, [Tamam] a basõn. Projenin bu katõna ait çizim ekrana gelecektir. Resim 6 IntelliCAD dõş kaynaklarõnõn düzenlendiği diyalog penceresi 70

75 Resim 7 Dõş kaynak ekle diyalog penceresi No İkinci adõmlar Çözümsel komutlar 16 Kolon tanõmlamasõ Sağ alt elemandan itibaren kolonlarõn tanõmlamasõna başlayõn. Sağa doğru devam ederek alt hattõ tamamlayõn. Orta hattaki kolonlarõ soldan sağa ekleyerek tanõmlayõn. Önceki projenin aksine Elemanlarõ Kopyala komutunu kullanmayõn. Elemanlar, üç nokta belirtilerek kolon tanõmlama komutu kullanõlarak tek tek tanõmlanacaklardõr. Bu yol çizimin nesne yakalama özelliklerinden yararlanabilirsiniz. İki adet L kesitli ve bir bileşik kesitli kolonu programõn kesit kütüphanesinden yararlanarak tanõmlayõn. 17 S1 kolonunun eklenmesi S1 L-kesitli bir kolondur. Aşağõdakileri uygulayõn : [Uç nokta] yakalamayõ menüden Araçlar > Entity Snap > Uç Nokta (AutoCAD için : Tools > Drafting Settings > Endpoint) komutundan etkin duruma getirin. MODEL> KOLON > L KESİTLİ komutunu seçin. Sol alt köşeyi ekleme noktasõ olarak tõklayarak seçin. [Açõ] sorulduğunda [0] yazõp [Enter] a basõn. Ekrana gelen kolon kesit listesinden üst sõradaki ikinci kolon kesitini seçin. L kesitli kolon ekrana gelecektir. 71

76 18 Uç noktalarõnõ belirleyerek S2 kolonunun eklenmesi Birinci hattõn ortadaki kolonu dikdörtgen kolondur. Üç nokta belirterek komutu ile tanõmlayõn. Aşağõdakileri uygulayõn : MODEL > KOLON > ÜÇ NOKTA BELİRTEREK komutunu seçin. Aşağõdaki resimde görüldüğü gibi üç noktayõ sõra ile tõklayarak dikdörtgen kolonu tanõmlayõn Resim 8 Üç nokta belirleyerek dikdörtgen bir kolonun tanõmlanmasõ sõrasõnda seçmeniz gereken noktalar No İkinci adõmlar Çözümsel komutlar Üçüncü noktayõ tõkladõğõnõzda dikdörtgen kolon istediğiniz konumda ve boyutlarda ekrana gelecektir. Sabit noktayõ belirlemek üzere istediğiniz köşenin yakõn bir noktasõna tõklayõn. Kolonun eklenmesi tamamlanmõştõr. 19 İkinci L kesitli kolonun eklenmesi (sağ köşe) Yukarõda anlatõlan işlemi tekrarlayarak sağ köşedeki L kesitli kolonu tanõmlayõn. Buradaki tek fark ekrana gelen kolon listesinde ikinci sõrada ortadaki kesiti seçmeniz gerekir. 72

77 20 Kalan kolonlarõn tanõmlanmasõ Orta hattaki tüm kolonlar dikdörtgen kesitli olduklarõndan bunlarõ üç nokta belirterek tanõmlamanõz gerekir. Aynõ şekilde üst hattaki köşe kolonlar için de bu geçerlidir. 21 Bileşik kesitli kolon eklenmesi Üst hattaki bileşik kesitli kolonun tanõmlanmasõ için L kesitli kolonlara benzer bir işlem uygulanacaktõr. MODEL > KOLON > BİLEŞİK KESİTLİ komutunu seçin. Sol üst köşeyi tõklayõn. [Açõ] sorulduğunda 0 yazõn ve [Enter] a basõn. Ekrana gelen bileşik kolon listesinden üst sõradaki üçüncü kesiti seçin (bkz. Resim 9) ve [Tamam] a basõn. İstediğiniz konumda bileşik kesit yerleştirilecektir. Bu işlemleri tamamladõğõnõzda 9 adet kolon Resim 10 da görüleceği üzere düzenlenmiş olacaklardõr. Her bir kolon boyutu 3. adõmda tanõmlanmõştõr. (3. ADIM : Yapõsal sistemin tanõmlamasõ için hazõrlõk) 22 Kolonun değiştirilmesi MODEL > KOLON > SABİT NOKTAYI DEĞİŞTİR komutunu seçin. S3 kolonunun sabit noktasõnõ sağ alt köşesini tõklayarak değiştirin. MODEL > KOLON > SABİT NOKTAYI DEĞİŞTİR komutunu seçin ve S9 kolonunun sabit noktasõnõ sağ üst köşesini tõklayarak değiştirin. Resim 9 Bileşik kesitli kolon seçim diyalog penceresi No İkinci adõmlar Çözümsel komutlar 73

78 23 Kiriş tanõmlamasõ Aşağõdakilerden birini uygulayõn : MODEL > KİRİŞ > UÇ NOKTALARINI BELİRTEREK komutunu seçin. KİRİŞ araç çubuğunda simgesini tõklayõn. Program komut satõrõnda birinci noktayõ soracaktõr. Uç nokta yakalama ile S1 kolonunun yatay parçasõnõn sağ alt köşesini seçin. İkinci nokta olarak S2 kolonunun sol alt köşesini seçin. Üçüncü nokta olarak kirişin çizim yönünü belirtmek üzere planõn merkezine doğru herhangi bir yeri tõklayõn. Birinci kiriş, program tarafõndan K1 olarak isimlendirilerek S1 ve S2 arasõnda yerleştirilecektir. Aynõ yöntem ile ikinci kiriş K2 yi tanõmlayõn. Ayni hatta bulunan kolonlar arasõnda bir kerede sürekli kiriş tanõmlayabilirsiniz. Resim 10 Üçüncü katta kolonlarõn yerleşimi No İkinci adõmlar Çözümsel komutlar 74

79 Bunu yapmak için, KİRİŞ araç çubuğunda (ARA MESNETLER İLE UÇ NOKTALARINI BELİRTEREK KİRİŞ) simgesini tõklayõn Birinci nokta olarak S3 kolonunun sağ üst köşesini seçin ve ikinci nokta olarak da S9 kolonunun sağ alt köşesini seçin. Kirişin çizim yönünü belirtmek üzere bu hattõn solunda herhangi bir yere tõklayõn. Program arada kalan S6 kolonunu algõlayarak sürekli kirişi K3 ve K4 olarak iki ayrõ kiriş olarak düzenleyecektir. Yukarõda anlatõlan iki yöntemi uygulayarak 3. katõn kirişlerini aşağõdaki resmi oluşturacak şekilde tamamlayõn. Resim 11 Kirişlerin tanõmlanmasõndan sonra 3. kat. Tüm kirişler 25 cm x 60 cm boyutlarõndadõr. Ortadaki kirişler T kesitli ve ara duvarlardan gelen 5000 N/m lik bir yük altõndadõr No İkinci adõmlar Çözümsel komutlar 24 Kiriş özelliklerinin düzenlenmesi MODEL > KİRİŞ > DEĞİŞTİR komutunu seçin ve ortadaki kirişleri tek tek seçin. [Enter] a basõn. Ekrana gelen diyalog penceresinde GEOMETRİK VERİ sekmesini tõklayarak ilgili kutularõnda aşağõdaki değişiklikleri yapõn. 75

80 Eleman tipi: Τ [Tamam] a basõn. Kiriş Yükleri sekmesini tõklayarak aşağõdaki değişiklikleri yapõn : Duvar yükleri : No İkinci adõmlar Çözümsel komutlar 25 Belirlenen nesnelerin 2. kata kopyalanmasõ (Bodrum kat tavanõ) 3. katta olduğu gibi bodrum kat tavanõ katõnda aynõ yöntemler ile çalõşabilirsiniz. Ancak daha kolayõ : Elemanlarõ 3. kattan 2. kata kopyalayabilirsiniz. YAPI araç çubuğunda simgesini tõklayõn. Kolonlarõn hepsini ve kenar kirişler hariç orta kirişleri üzerlerine tõklayarak seçin ve [Enter] a basõn. Program seçili elemanlarõn bir kopyasõnõ 2. katta aynõ konumda kopyalayacaktõr kat elemanlarõndan Temel oluşturma Yeniden [Enter] a basõn. Daha önceden kullandõğõnõz komutunuz etkin olacaktõr. Kesen bir pencere ile (sağ alttan sol üste doğru) 2. katõn tüm elemanlarõnõ seçin ve [Enter] a basõn. Aşağõdaki resimde görülen diyalog penceresi ekrana gelecektir. 76

81 Resim 12 TEMEL KATINA KOPYALA diyalog penceresi No İkinci adõmlar Çözümsel komutlar TEMEL KATINA KOPYALA diyalog penceresinde tüm onay kutularõnõ seçin ve eğer farklõ bir değer var ise Konsol boyu metin kutusunda 0.6 yazõn. Program, her bir eleman için konsol (ampatman) boyu olarak 0.6 mt değerinin girilmesiyle, bu katta kolonlarõn yerine tekil temelleri yerleştirecek ve kirişleri dikdörtgen kesitli hatõllara çevirecektir. MODEL > KİRİŞ > DEĞİŞTİR komutu ile tüm kirişleri seçin. Kiriş yükleri sekmesinde Duvar yükleri metin kutusunda 0 değerini girin ve [Tamam] a basõn. MODEL > KOLON > UZAT komutu ile bileşik kesitli kolon temelinin yan yüzünü seçerek temeli kolonun tamamõnõ kapsayacak şekilde uzatõn. 77

82 27 Bodrum perdelerinin tanõmlanmasõ Bodrum tavanõ katõna geçmek için YAPI araç çubuğunda simgesini tõklayõn. Çevre kolonlar arasõndaki bodrum perdelerinin rijitliğinin tanõmlanmasõ için aşağõdakilerden birini uygulayõn : MODEL > BODRUM PERDESİ > UÇ NOKTALARI BELİRTEREK komutunu seçin veya, STRAD ELEMANLARI araç çubuğunda simgesini tõklayõn. Uç noktalarõ belirterek kiriş tanõmlamasõnda olduğu gibi, Bileşik kolon S1 in sağ alt köşesini tõklayõn. S2 kolonunun sol alt köşesini tõklayõn. Yönü belirtmek üzere üst tarafta herhangi bir noktayõ tõklayõn. Program S1 ve S2 arasõnda bodrum perdesini oluşturacaktõr. Çepeçevre bodrum perdelerinin tanõmlamasõna devam edin. Bodrum perdeleri, kirişlerde olduğu gibi ara mesnetler ile birlikte sürekli olarak tanõmlanamayacağõndan her biri tek tek belirlenmelidir. No İkinci adõmlar Çözümsel komutlar 28 Bodrum perdeleri altõndaki temelin oluşturulmasõ Bodrum perdelerini temel haline dönüştürerek temel katõna kopyalayõn. YAPI araç çubuğunda simgesini tõklayõn. Tüm bodrum perdelerini seçerek [Enter] a basõn. TEMEL KATINA KOPYALA diyalog penceresinde öncekinde olduğu gibi tüm seçimlerin yapõldõğõndan emin olun ve [Tamam] a basõn. 0.6 metrelik konsol (ampatman) uzunluğu ile program perde duvar temellerini oluşturacaktõr. 78

83 29 Birbiri içine giren kesitlerinin kaldõrõlmasõ MODEL> BODRUM PERDESİ > BODRUM PERDESİ TEMELİNİ KES komutunu seçin. Bir pencere içinde kalacak şekilde birinci kat planõnõn tümünü seçerek [Enter] a basõn. Program birbiri içine giren kõsõmlarõnõ keserek temelleri yeniden çizecektir. Uzay çerçeve elemanlarõnõn tanõmlanmasõ tamamlanmõştõr. Yapõsal sistemin tanõmlanmasõnõ tamamlamak üzere 2. ve 3. kattaki döşemeleri tanõmlamanõz gerekir. 30 Uzay çerçeve elemanlarõnõn yenilenmesi STRAD õn en önemli özelliklerinden biri uzay çerçevenin tam ve hassas olarak denetiminin yapõlmasõdõr. Doğrusal elemanlarõn bağlanõmlarõnõn değiştirildiği durumlarda düzeltmeleri YENİLE komutlarõ ile yapabilirsiniz. MODEL > YENİLE > TÜMÜ komutunu seçin. topolojik kontrolleri ve uygun değişiklikleri yapar. Program No İkinci adõmlar Çözümsel komutlar 31 Kat elemanlarõnõn 3B görünüşü simgesini tõklayarak 3. kata gelin. ÇİZİMLER araç çubuğunda simgesini tõklayõn. Proje pencerenizde yapõsal sisteminiz üç boyutlu olarak ekrana gelecektir. Komut satõrõnda GÖLGELENDİR (SHADE) yazarak [Enter] a basõn. IntelliCAD ayarlarõnõza bağlõ olarak 3. katõn hacimsel görüntüsü renklendirilerek ekrana gelecektir. ÇİZİMLER araç çubuğunda simgesini tõklayõn. 3. katõn uzay çerçeve elemanlarõ ekrana gelecektir. 32 Uzay çerçeve elemanlarõnõn yenilenmesi MODEL> YENİLE > TÜMÜ komutunu seçin. Program bağlanõmlarõ düzeltecektir. (Eğer modelde herhangi bir değişiklik yapmadõysanõz ve statik modeliniz zaten güncellenmiş ise bu komuta gereksinim yoktur). 79

84 33 Veri Kontrolleri Bunu tamamladõğõnõzda, MODEL > BAĞLANIM KONTROLLERİ komutunu seçin. Program bir seri kontrol yapacak ve bir hata bulduğunda ilgili mesajlar ile sizi uyaracaktõr. Bizim örneğimizde bu tür bir mesaj olmayacaktõr. NOT : Bazõ durumlarda veri kontrolleri sõrasõnda, borum perdelerinin bodrum olmayan bir katta tanõmlanmõş olduğuna dair bir mesaj gelebilir, bunu göz ardõ edin. No İkinci adõmlar Çözümsel komutlar Katta döşeme elemanlarõ tanõmlanmasõ Konsol tanõmlanmasõ Eğer değilseniz 3. kata geçin. MODEL > DÖŞEMELER > KONSOLLAR komutunu seçin. Uç nokta yakalama ile S1 kolonunun sağ alt köşesini seçerek konsolun birinci noktasõnõ belirleyin. K1 kirişine dikey olarak 1.9 mt uzaklõkta ikinci noktayõ belirleyin. Bu noktanõn sağõnda 6 mt uzaklõkta kirişe paralel olarak üçüncü noktayõ belirleyin. Son noktayõ dik yakalama yardõmõ ile K2 kirişin üzerinde belirleyin. (S2 ve S3 arasõnda) [Enter] a basõn. 80

85 35 Döşeme içinde boşluk tanõmlanmasõ MODEL > DÖŞEMELER > DÖŞEME BOŞLUKLARI komutunu seçin. K7 kirişinin iç yüzünde ve S3 kolonuna 1.05 mt uzaklõkta boşluğun birinci noktasõnõ belirleyin. İkinci noktayõ döşemenin merkezine doğru 0.9 mt uzaklõkta belirleyin. Üçüncü noktayõ bu noktadan 0.9 mt uzaklõkta ve kirişe paralel olarak belirleyin. Son noktayõ ayni kiriş üzerinde dik olarak belirleyin. [Enter] a basõn. 36 Analiz şeritlerinin tanõmlanmasõ 37 Döşeme ve konsollarõn tanõnmasõ MODEL > DÖŞEMELER > ANALİZ ŞERİTLERİ komutunu seçin. Analiz şeridi bir IntelliCAD çizgisi olarak belirlenecektir. Aşağõdaki resimde görüleceği üzere analiz şeridi kirişleri, konsolu ve boşluğu içerecek şekilde olmalõdõr. MODEL > DÖŞEMELER > DÖŞEME TANITIMI komutunu seçin. Döşemeye veya konsola ait bir dikdörtgenin içinde herhangi bir noktayõ tõklayõn. Program döşemenin çevresini algõlayarak döşemeyi tanõyacak tanõma sõrasõna göre numaralandõracaktõr. Resim 13 Döşeme tanõmlamasõndan sonra 3. kat planõ No İkinci adõmlar Çözümsel komutlar 81

86 38 2. Katta döşeme tanõmlanmasõ 2. kata geçin (Bodrum Katõ). Bu kat, döşemeleri çevreleyen kirişlerin yerine bodrum perdelerinin olmasõ nedeniyle diğerinden farklõdõr. Diğerlerinde olduğu gibi analiz şeritlerini belirleyin ancak burada bodrum perdelerinin ağõrlõk merkezinin sağõnda ve solunda olmak üzere her döşemede her iki yön için şerit belirlenmesi gerekir. 2. katta dört döşemenin tanõtõmõnõ yapõn. 6. ADIM : Yapõsal sistem döşemelerinin analizi. İşlevlerle ilgi kõsa bir açõklama Program, güvenli kipte yapõsal sistemin döşeme analizlerini, Analiz komutu seçildiğinde otomatik olarak yapacağõ için bu adõm atlanmõştõr. 7. ADIM : UZAY ÇERÇEVE İşlevlerle ilgi kõsa bir açõklama Program, UZAY ÇERÇEVE komutu ile yürütülen bu işlemi güvenli kipte yapõsal sistem analizi (8. ADIM) esnasõnda otomatik olarak yapacağõ için bu adõm atlanmõştõr. 8. ADIM : Analiz ve Kontroller. No İkinci adõmlar Çözümsel komutlar 82

87 39 Yapõsal Sistem Analizi Aşağõdakilerden birini uygulayõn : ANALİZ-TASARIM > ANALİZ komutunu seçin. WINSTRAD araç çubuğunda simgesini tõklayõn. Program otomatik olarak yapõsal sistemin analizine, analiz dosyalarõnõ oluşturmaya (uzay çerçeve verisi) ve deplasman matrisinin elde edileceği karakteristik denklemleri çözmeye başlayacaktõr. Diğer bir deyişle, program otomatik olarak aşağõdaki komutlarõ yürütür : Döşeme analizi. Döşeme analiz ve boyutlandõrma (Kesit değiştirme, analiz ve kontrol). Döşeme narinlik kontrolleri. Döşeme yüklerini döşemeyi çevreleyen kirişlere aktarõmõ ve dağõtõmõ. Uzay çerçeve dosyalarõnõn oluşturulmasõ. Uzay çerçeve dosyalarõnõn kontrolü ve STRAD nesnelerinin yenilenmesi (Uzay çerçeveden çõkõnca). Deprem katsayõlarõnõn hesabõ. Yapõsal sistemin 3B analizi. Bu işlemler NORMAL İŞLETİM de olduğundan daha fazla zaman almaktadõr. İşlemler bittiğinde Çözüm Kontrolü ekrana gelecektir. No İkinci adõmlar Çözümsel komutlar 40 Çözüm kontrolü Analiz tamamlandõğõnda ekrana çözüm kontrolü penceresi gelecektir. [Tamam] a basõn. 83

88 41 Yapõsal Sistem Kontrolü Elemanlarõn betonarme tasarõmõna geçmeden önce, ilgili yönetmelik kriterlerinin sağlandõğõndan emin olmanõz gerekir. Bunu için yapõsal sistem kontrollerinin yapõlmasõ gerekir. Aşağõdakileri uygulayõn : ANALİZ-TASARIM > YAPISAL SİSTEM KONTROLLERİ komutunu seçin. Aşağõdaki resimde görülen diyalog penceresi ekrana gelecektir. Resim 14 Yapõsal sistem kontrolleri penceresi. Ek dõşmerkezlik hesaplarõna ait detaylar No İkinci adõmlar Çözümsel komutlar 42 Kontroller Burulma kontrolleri sonuçlarõnõ görmek için [θ] tuşuna basõn. (ek dõşmerkezlik ile birlikte bir çift kuvvet etkisi altõnda kontrollerin detaylarõ) 84

89 Rijitlik ve atalet yarõçaplarõ değerlerini ve ilgili kontrolleri görmek için SEÇENEKLER > DÜZENSİZLİK komutunu seçin. Perde yeterliliği kriterini görmek için SEÇENEKLER > PERDELER komutunu seçin. Ağõrlõk merkezi ve rijitlik merkezi bileşenleri değerlerini görmek için SEÇENEKLER > AĞ.MRK - RJ.Mrk > ANALİZ komutunu seçin. Bunu tamamladõğõnõzda yapõsal sistem kontrolleri penceresini kapatmak için SEÇENEKLER > ÇIKIŞ komutunu seçin. 85

90 9. ADIM : ELEMANLARIN TASARIMI. No İkinci adõmlar Çözümsel komutlar 43 Yapõsal sistem elemanlarõnõn otomatik tasarõmõ ANALİZ-TASARIM > TASARIM komutunu seçin. Ekrana gelen bir mesaj ile Program, gerektiğinde boyutlarõ kendisinin değiştirmesini isteyip istemediğinizi soracaktõr. [Evet] e basõn. Program şu sõra ile tasarõma başlar : Sürekli kirişler Donatõ ve çubuklar (kiriş boyutlandõrma) Temel elemanlarõ boyutlandõrmasõ Kolon ve perde boyutlandõrmasõ Her seferinde bir boyutlandõrma aşamasõna başlamadan önce, program ekrana gelen bir mesaj ile yalnõz seçili elemanlarõn mõ hesaplanacağõnõ soracaktõr. Tümünün boyutlandõrõlmasõ için mesajlarda [Hayõr] a basõn. 44 Güvenli Kipten çõkõş Tasarõm tamamlandõğõnda programõn üstesinden gelemediği hatalarõn bulunduğu listeyi içeren bir metin dosyasõ ekrana gelecektir. Dilerseniz bu dosyayõ proje dizininde kaydedebilirsiniz. Menüden DOSYA > ÇIKIŞ komutunu seçerek dosyayõ kapatõn. IntelliCAD komut satõrõnda [Autooff] yazõn. Bu komut ile Güvenli Kip devreden çõkacaktõr. 86

91 No İkinci adõmlar Çözümsel komutlar 45 Tasarõm 2. Aşama Daha önceden de anlatõldõğõ gibi, elemanlarõn tasarõm işlemlerini Normal İşletimde de tekrarlayabilirsiniz. 46 Eleman tasarõmõndan önce parametrelerin belirlenmesi Doğru sõralamada eleman tasarõmõ şöyle olmalõdõr : Kirişlerin boyutlandõrõlmasõ. Kolonlarõn boyutlandõrõlmasõ. Temel elemanlarõnõn boyutlandõrõlmasõ. Tasarõm işlemine başlamadan önce bazõ parametrelerin belirlenmesi gerekmektedir. 47 Tasarõm işleminin başlangõcõ Kontrol Tablosu Aşağõdakilerden birini uygulayõn : ANALİZ-TASARIM > TASARIM komutunu seçin veya, WinSTRAD araç çubuğunda simgesini. Aşağõdaki resimde görülen diyalog penceresi ekrana gelecektir. Resim 15 Tasarõm kontrol tablosu No İkinci adõmlar Çözümsel komutlar 87

92 48 Kolon parametreleri Tablonun sağõndaki [Parametreler] düğmesini tõklayõn. Ardõşõk sekmeler ile düzenlenmiş tasarõm diyalog penceresi ekrana gelecektir. 49 Temel parametreleri [Temel] sekmesini tõklayõn. Temel parametreleri ekrana gelecektir. Zemin yataklanma kapasitesi hesabõ bölümünde Ampirik seçin ve Sürtünme katsayõsõ metin kutusunda 0.5 yazõn. Diğer seçenekleri olduğu gibi bõrakõp [Devam] a basõn. Program tasarõm kontrol tablosuna geri dönecektir. 50 Kirişlerin sürekliliği Tümü için [Sürekli Kiriş] düğmesini tõklayõn. Program bu noktada kirişlerin sürekliliğini onaylayarak açõklõk ve mesnetlerde kesit tesirleri ve momentleri hesaplar. Her bir kat için ekrana gelen tabloda satõrlar sürekli kirişleri, hücrelerdeki numaralar ise 5. adõmda tanõmlandõklarõ sõrayla açõklõklarõ (kiriş isimlerini) belirtir. İşlem tamamlanõncaya kadar diğer sürekli kiriş sayfasõna geçmek için [Devam] a basõn. 51 Kiriş tasarõmõ Sürekli kiriş onaylamasõ işlemi tamamlanõnca tasarõma başlayabilirsiniz. Tümü için [Donatõ ve çubuklar] düğmesini tõklayõn. Bu işlem ile birlikte program kiriş donatõlarõnõ en üst kattan başlayarak temele kadar hesaplayacaktõr. Eleman ve malzeme seçimi diyalog penceresi ekrana gelecektir. Herhangi bir değişiklik yapmadan [Devam] a basõn. 3. katõn 1. kirişine ait moment diyagramlarõnõn da bulunduğu büyük bir diyalog penceresi ekrana gelecektir. 88

93 En altta sürekli kirişin seçili noktalarõnda (mesnetler, kritik alanlar, açõklõklar) donatõyõ göreceksiniz. Donatõyõ değiştirmek için donatõ kutularõndan birine çift tõklayõn. Küçük bir diyalog penceresi ekrana gelecektir. İstediğiniz değerleri metin kutularõnda girip [Tamam] a basar ya da bir değişiklik yapmak istemiyorsanõz [İptal] e basarak bu pencereyi kapatabilirsiniz. En üstteki araç çubuğunda [Eğilme Detaylarõ] nõ tõkladõğõnõzda program bu sürekli kiriş için donatõ hesaplarõnõn bir özetini ekrana getirecektir. [Devam] a basõn. Ekrana ayni sürekli kirişin kesme kuvvet diyagramlarõ gelecektir. En altta kirişin seçili noktalarõnda (mesnetler, kritik alanlar, açõklõklar) hesaplanan kesme donatõsõnõ göreceksiniz. [Kesme Detaylarõ] nõ tõkladõğõnõzda program bu sürekli kiriş için kesme hesaplarõnõn bir özetini ekrana getirecektir. Tekrar [Devam] a basõn. Program bu kattaki diğer sürekli kirişe geçecektir. Aynõ yöntemle her bir katta sürekli kirişler tamamlanõncaya kadar devam edin. 52 Temel elemanlarõ tasarõmõ : Tekil temeller Genellikle kolon tasarõmõndan önce temel (tekil temel, sürekli temel, hatõl) tasarõmõnõn yapõlmasõ önerilir. Temel elemanlarõnõn boyutlandõrõlmasõ için aşağõdakileri uygulayõn : [Temel] i tõklayõn. Ekrana gelecek diyalog penceresinde [Devam] a basõn. Bu işlem ile temellerin tek tek tasarõmõnõ yapmaya başlayacaksõnõz. 89

94 Program S1 kolonu ile temeline ait çizimi ekrana getirecektir. Her iki yöndeki donatõlarõ, elemanlarõn boyutlarõnõ ve kesit tesirleri ile moment detaylarõnõ (diyalog penceresinin üst kõsmõnda) görebilirsiniz. Diyalog penceresinin sağ tarafõnda bulunan [Gerilmeleri Göster] e bastõğõnõzda yüklerin kombinasyonuna ait küçük bir liste ekrana gelecektir. Herhangi birine çift tõkladõğõnõzda hesaplanan gerilmeleri veya temelin karakteristik noktalarõnda kombinasyonlardan doğan R/N, R/V değerlerini göreceksiniz. [Devam] a basõn. Program tanõmlama sõrasõna göre bir sonraki temele geçecektir. Temel boyutlandõrmasõ tamamlanõncaya kadar işleme devam edin. Sonuçlarõ ANALİZ-TASARIM > YAZDIR bölümünde görebilir ve seçenekli olarak bastõrabilirsiniz. 1. kata ait kalõp çizimlerini oluşturmak için DİĞER > ÇİZİMLER > KALIP komutunu seçin. NOT : Bu örnekte S3 elemanõ büyük dõşmerkezliğe sahip ve devrilme kontrolünden dolayõ yetersiz kalacaktõr. S9 elemanõ kaymadan dolayõ ve S10 elemanõ da taşõma gücünden dolayõ yetersiz kalacaktõr. Bu örnek için temel boyutlarõnõn değiştirilmesi sorulduğunda [Hayõr] õ seçin. 53 Kolon tasarõmõ Temel elemanlarõnõn tasarõmõnõ tamamladõğõnõzda düşey elemanlarõn (kolonlar ve perdelerin) tasarõmõna başlamanõz gerekir. NOT : Gerçek bir projede kolon tasarõmõndan önce, temel elemanlarõndaki düzenlemeler ve değişiklikler nedeniyle düğüm noktasõ deplasmanlarõnõn daha hassas ve gerçekçi olarak hesaplanabilmesi amacõyla yapõsal sistem analizinin yinelenmesi gerekir. Genelde deprem esnasõnda yapõsal sistem davranõşõ büyük ölçüde temel ile ilgilidir. 90

95 No İkinci adõmlar Çözümsel komutlar 3. Katta [Kolonlar] õ seçin. Tasarõmõ yapõlacak kolonlarõn ve malzeme özelliklerinin belirleneceği diyalog penceresi ekrana gelecektir. Hiçbir değişiklik yapmadan [Devam] a basõn. Aşağõdaki resimde görülen tasarõm için kolonlarõn düzenleneceği diyalog penceresi ekrana gelecektir. Resim 16 Kolon tasarõmõ diyalog penceresi No İkinci adõmlar Çözümsel komutlar Tanõmlanma sõrasõna göre program birinci kolondan (S1) itibaren kolonlarõn tasarõmõna başlayacaktõr. Boyutlar ve donatõ pencerenin ortasõnda ekrana gelirken sağdaki bölümde donatõ çubuklarõnõn çap ve adetleri bulunmaktadõr. Diyagonal mavi çizgi, basõnç bölgesi ile çekme bölgesini ayõran tarafsõz ekseni göstermektedir. Menü komutlarõ ile bazõ donatõ çubuklarõnõ silebilir veya çaplarõnõ değiştirebilir ya da yeni donatõ çubuğu ekleyebilirsiniz 91

96 [Msd-Ns] e basarak, M/N (moment normal kuvvet) etkileşim diyagramlarõnõ grafik olarak görebilirsiniz. Menüden Hesaplarõ göster komutu ile programõn bu elemanõn tasarõmõ için yaptõğõ hesaplamalarõ görebilir ve bunlarõ bastõrabilirsiniz. Diğer adõm (tek ok) seçtiğinizde program bu elemanõn tasarõmõndaki ikinci adõma geçerek etriye düzenlenmesi işlemlerine olanak sağlar. Diğer eleman (çift ok) seçtiğinizde program tanõmlama sõrasõndaki diğer kolonun hesaplamalarõna geçecek ve aynõ pencere içerisinde bu kolona ait donatõlarõ gösterecektir. 3. kattaki kolonlar tamamlanõncaya kadar işleme devam edin. Yapõsal sistemin tüm kolonlarõnõn tasarõmõnõ tamamlamak için işlemleri bodrum kat tavanõ katõndaki kolonlar için de tekrarlayõn. 10. ADIM : Sonuçlar : Çõktõ ve Çizimler. No İkinci adõmlar Çözümsel komutlar Kat kalõp planõ çizimleri IntelliCAD başlõk yazõsõnõ (en üstteki açõklama) kontrol ederek 3. katta olduğunuzdan emin olun. Eğer 3. katta değilseniz, YAPI araç çubuğundaki simgelerini tõklayarak bu kata geçebilirsiniz. veya Bu kata ait kalõp planõ çizimini oluşturmak için aşağõdakileri uygulayõn : DİĞER > ÇİZİMLER > KALIP komutunu seçin. Aşağõdaki resimde görülen diyalog penceresi ekrana gelecektir. 92

97 Resim 17 Çizim hazõrlama parametreleri diyalog penceresi No İkinci adõmlar Çözümsel komutlar Çizim Oluşturma Parametreleri diyalog penceresinde herhangi bir değişiklik yapmadan [Devam] a basõn. Kiriş donatõlarõ diyalog penceresi ekrana gelecektir. Herhangi bir değişiklik yapmadan [Devam] a basõn. Programõn, önceki adõmlarda bu kat için tanõmladõğõmõz boyutlandõrma verisini ve önceki iki diyalog penceresinde yapõlan (ön tanõmlõ) seçimleri göz önüne alarak çizim işlemine başladõğõnõ göreceksiniz. Bir süre sonra program DXF dosyasõnõ oluşturarak, sizden bu dosyayõ açmak isteyip istemediğinizi soracaktõr. Evet i seçtiğinizde bu kata ait kalõp planõ DXF formatõ ile açõlarak ekrana gelecektir. Bu çizimde gerekli düzenlemeleri yapabilir ve çizdirebilirsiniz. 93

98 55 3. Kat kolon detay çizimleri Ayni yöntemle 3. kata ait kolon aplikasyon planõ ve kolon - perde detaylarõna ait çizimleri oluşturabilirsiniz. Aşağõdakileri uygulayõn : 3. katõn kalõp planõnda iseniz ve bunu kaydetmek isterseniz DOSYA > KAYDET komutunu seçin ve ardõndan DOSYA > STRAD PROJESİ SEÇİN komutunu seçerek yeniden bu projeyi yükleyin (100s.dwg). STRAD 2003 PROJESİ SEÇ diyalog penceresinde 100 no lu projeyi seçerek [Tamam] a basõn. 3. kata gelerek DİĞER > ÇİZİMLER > KOLON DETAYLARI komutunu seçin. Çizim Oluşturma Parametreleri diyalog penceresinde Kolon detaylandõrma düzeninde çerçeve çiz ve Etriye detay çizimleri kolon detaylarõ ile birlikte seçeneklerini tõklayõn ve [Devam] a basõn. Kiriş donatõlarõ diyalog penceresinde herhangi bir değişiklik yapmadan [Devam] a basõn. Program 3. kat için kolon detay çizimlerini oluşturacaktõr. 56 Diğer çizimler 2. kata geçerek bu kata ait kalõp ve kolon aplikasyon planõ ile detay çizimlerini oluşturmak için yukarõdaki işlemleri uygulayõn. Ayni işlemi temel katõnda da yineleyin. Bunu tamamladõğõnõzda bu projeye ait tüm aşamalarõn çizimlerine c:\vk\windows\stradb\meletes.bld\100.bld\ dizininde erişebilirsiniz. Kalõp çizimleri, isminin başõnda X harfi ve yanõnda kat numarasõ ile isimlendirilirler. (örn. X1). Kolon detaylarõ da isminin başõnda L harfi ve yanõnda kat numarasõ ile isimlendirilirler. (örn. L1). 94

99 No İkinci adõmlar Çözümsel komutlar 57 Teknik rapor hazõrlama Projeniz için gerekli çõktõlarõ içeren Teknik Raporu hazõrlamak için aşağõdakileri uygulayõn : ANALİZ-TASARIM > TEKNİK RAPOR komutunu seçin. Ekrana gelen diyalog penceresinde gerekli gördüğünüz bölümleri doldurarak [Tamam] a basõn. Bilgisayarõnõzda MS Word yüklenmiş ise kõsa bir süre içerisinde otomatik olarak program açõlarak Teknik Rapor ekrana gelecektir. Eğer Teknik Rapor, Word ile değil de Wordpad ile düzenlenmiş ise içerdiği metin DOC veya RTF dosya biçimindedir. Herhangi bir metin düzenleyici program ile açabilirsiniz. 58 Çõktõlarõn hazõrlanmasõ Çõktõlarõ hazõrlamak için aşağõdakileri uygulayõn : ANALİZ-TASARIM > YAZDIR komutunu seçin. Yazdõrõlmasõ istenen konularõn listelendiği bir diyalog penceresi ekrana gelecektir. Gerekli seçimleri yaptõğõnõzda, sonradan düzenlenip, bastõrõlmak üzere RTF veya DOC dosyasõ olarak kaydedilecektir. Örnek olarak [Döşemeler] bölümünde [Tümü] Seçeneğini tõkladõğõnõzda ilgili tüm konular seçilmiş olacaktõr. 95

100 No İkinci adõmlar Çözümsel komutlar Araç çubuğunun ortasõndaki [Yazdõrma] düğmesini tõklayõn. Ekrana gelen küçük diyalog penceresinde [İleri] ye basõn. Bu noktadan itibaren program, yapõsal sistemin döşeme bulunan tüm katlarõndaki döşemelerin analiz ve tasarõmlarõ ile ilgili bütün bilgileri derleyerek, baskõ önizleme durumunda ekrana getirecektir. Bu metin düzenleyicisi ile yazõlarõ düzenleyebilir ya da eğer bunu yeterli görmüyorsanõz sonuçlarõ aşağõdaki diğer metin düzenleyicilere gönderebilirsiniz. Sonuçlarõnõzõ MS Word veya WordPad ile düzenleme yapmak istediğinizde (ki MS Word için bu programõn kurulumunun yapõlmõş olmasõ gerekirken, WordPad Windows kurulumu ile birlikte gelmektedir) araç çubuğunun sol tarafõndaki Word simgesini tõklamanõz yeterlidir. 4M Metin düzenleyicisi STRAD õn kurulumu ile birlikte gelmektedir. Teknik rapor hazõrlama işlemini tamamlamak üzere her seferinde bir veya daha fazla bölüm seçerek işlemlere devam edin. 96

101 STRAD KOMUTLARI STRAD KOMUTLARI AÇIKLAMALARI 97

102 STRAD KOMUTLARI STRAD MENÜ VE SİMGELERİ Resim 2.3 Grafik menüsü Resim 2.2a Model menüsü Resim 2.1 DOSYA menüsü Resim 2.4 Plus Menüsü Resim 2.2c Diğer menüsü Resim 2.2b Analiz-Tasarõm menüsü 98

103 STRAD KOMUTLARI Aşağõdaki paragraflarda, menüler, komut satõrlarõ (simgeler dahil) ve program akõşõ arasõndaki bağõntõyõ gösteren Resimleri ve Tablolarõ göreceksiniz. Program menüleri. Her başarõlõ kurulumdan sonra IntelliCAD menü alanõnda otomatik olarak oluşturulan ve üç gruptan oluşan menülerdir. DOSYA menüsü STRAD menüsü : Model STRAD menüsü : Analiz - Tasarõm STRAD menüsü : Diğer PLUS menüsü Aşağõdaki resimlerde simgeler ve komutlar belirtilmektedir. NOT : DOSYA menüsünde yalnõz ilk iki komut Yeni STRAD Projesi ve STRAD Projesi Aç STRAD komutlarõdõr. Geri kalan tüm komutlar IntelliCAD (AutoCAD) komutlarõdõr. Araç çubuklarõ. Araç çubuklarõ ve içerdikleri simgeler aşağõdaki tabloda gösterilmektedir. ARAÇ ÇUBUĞU IDEA ARAÇ ÇUBUĞU Yapõ ARAÇ ÇUBUĞU STRAD Elemanlarõ ARAÇ ÇUBUĞU Tipik Kolonlar ARAÇ ÇUBUĞU Kolonlar ARAÇ ÇUBUĞU Asma Kolonlar ARAÇ ÇUBUĞU Kiriş ARAÇ ÇUBUĞU Yardõmcõ Elemanlar 99

104 STRAD KOMUTLARI ARAÇ ÇUBUĞU Bodrum Perdeleri ARAÇ ÇUBUĞU Duvarlar ARAÇ ÇUBUĞU Döşemeler ARAÇ ÇUBUĞU Döşemeler II ARAÇ ÇUBUĞU WinSTRAD ARAÇ ÇUBUĞU Çizimler Tablo 1 STRAD araç çubuklarõ. Üniteler. Aşağõdaki tabloda menüler, komutlar ve üniteler arasõndaki ilişkiyi belirtilmektedir. 100

105 STRAD KOMUTLARI ÜNİTE MENÜ KOMUTLAR VERİ İŞLEME DOSYALARI DOSYA MENÜSÜ YENİ STRAD PROJESİ STRAD PROJESİ AÇ YAPININ ÖZELLİK TANIMLAMALARI YAPI TANIMLAMASI ANALİZ VE TASARIM YARDIMCI KOMUTLAR DETAYLI ÇİZİMLER İÇİN YARDIMCI KOMUTLAR STRAD MENÜSÜ MODEL STRAD MENÜSÜ MODEL STRAD MENÜSÜ ANALİZ VE TASARIM STRAD MENÜSÜ DİĞER PLUS MENÜSÜ IDEA YA BAĞLANTI KAT ÖZELLİKLERİ KAT DEĞİŞTİR KAT KOPYALA ELEMANLARI KOPYALA VARSAYILAN ELEMAN ÖZELLİKLERİ DÜĞÜM NOKTASI KOLON ASMA KOLON BODRUM PERDESİ KİRİŞ SÜREKLİ TEMEL YARDIMCI ELEMAN DUVAR DÖŞEMELER BAĞLANIM KONTROLLERİ GENEL PARAMETRELER DÖŞEMELER UZAY ÇERÇEVE TASARIM ÖNCESİ KONTROLLERİ ANALİZ SONLU ELEMANLAR ANALİZİ YAPISAL SİSTEM KONTROLLERİ FAKTÖRLER TASARIM YAZDIRMA TEKNİK RAPOR PLAN 3B GÖRÜNÜŞ AKSONOMETRİK GRAFİKLER KATMANLAR DIŞ KAYNAKLAR IZGARA ÇİZİMLER METRAJLAR YÜK TAŞIYAN DUVAR TASARIMI KAZIK EKLE DONATI TABLOLARI TAKVİYE YARDIM EKSTRA YAZIM ÖLÇEĞİ YAZI YAZI KUTUSU AÇIKLAMALAR ÇİZGİLER KATMANLAR BLOKLAR TARAMA Tablo 2 Program üniteleri ve menülerle ilgili olarak komutlarõn sõnõflandõrõlmasõ. 101

106 STRAD KOMUTLARI IDEA 1 Model>IDEA>Proje Ekle : STRAD a bir IDEA projesi ekler. 2 Model>IDEA>Veri Kontrolleri... : IDEA dan eklenmiş bir projede topolojik kontrol yapar. Çizimler 1 Diğer>Plan : Geçerli katõn planõnõ gösterir. 2 Diğer>3B Görünüş : Geçerli katõn 3-boyutlu çizimini görüntüler. 3 Diğer>Aksonometrik : Yapõnõn 3-boyutlu çizimini görüntüler. 4 Diğer>Grafikler>Uzay Çerçeve : Yapõsal modeli ve elemanlarõn bağlanõmlarõnõ görüntüler. Yapõ 1 Dosya>Yeni STRAD Projesi : Yeni bir proje oluşturur. 2 Dosya>STRAD Projesi Aç : Var olan bir projeyi açar. 3 Dosya>Proje Bilgisi : Proje Bilgisi diyalog penceresini açar Analiz-Tasarõm>Genel Parametreler : Özellikler Dosyasõ kütüphanesine erişimi sağlar. Model>Kat Özellikleri : Kat Özellikleri diyalog penceresini açar. 6 Diğer>Katmanlar : Katmanlar diyalog penceresini açar. 7 Geçerli katõn bir alt katõna geçiş yapar. 102

107 STRAD KOMUTLARI 8 Geçerli katõn bir üst katõna geçiş yapar. 9 Katõ bir alttaki kata kopyalar. 10 Katõ bir üstteki kata kopyalar. 11 Model>Kat Kopyala : Tüm bir katõ ya da o kattaki seçili elemanlarõ kullanõcõ tarafõndan belirlenen kata kopyalar. STRAD Elemanlarõ Model>Kolon>Dikdörtgen : Dikdörtgen bir kolonu kullanõcõ tarafõndan belirlenen konuma ekler. KOLONLAR alt menüsünün diğer komutlarõna erişimi sağlar. Model>Kiriş>Uç Noktalarõnõ Belirterek : Kullanõcõ tarafõndan belirlenen noktalar arasõnda bir kiriş ekler. KİRİŞ alt menüsünün diğer komutlarõna erişimi sağlar. Model>Sürekli Temel>Uç Noktalarõnõ Belirterek : Temel katõnda kullanõcõ tarafõndan belirlenen noktalar arasõnda bir sürekli temel ekler. Model>Bodrum Perdesi>Uç Noktalarõnõ Belirterek : Bodrum katõnda kullanõcõ tarafõndan belirlenen iki kolon arasõnda bir bodrum perdesi ekler. BODRUM PERDESİ alt menüsünün diğer komutlarõna erişimi sağlar. İki ardõşõk kat arasõnda bir asma kolon ekler. ASMA KOLONLAR alt menüsünün diğer komutlarõna erişimi sağlar. Model>Duvar>Uç Noktalarõnõ Belirterek : Geçerli katta bulunan bir kirişin altõnda bir duvar elemanõ ekler. Eski yönetmeliklerle analiz yaparken kullanõlmalõdõrlar. Model>Yardõmcõ Eleman>Uç Noktalarõnõ Belirterek : Kullanõcõ tarafõndan belirlenen noktalar arasõnda bir yardõmcõ eleman ekler. YARDIMCI ELEMANLAR alt menüsünün diğer komutlarõna erişimi sağlar. 103

108 STRAD KOMUTLARI Model>Döşemeler>Döşeme Tanõtõmõ : Döşeme dõş hatlarõnõ tarayõp tanõmlar ve döşemeye bu kat için tanõmlanan özellikler dosyasõndan alõnan eleman özelliklerini uygular. DÖŞEME alt menüsünün diğer komutlarõna erişimi sağlar. Analiz-Tasarõm>Döşemeler>Döşeme Analizi : Bu komut geçerli katta döşeme analizlerini başlatõr. DÖŞEME II alt menüsünün diğer komutlarõna erişimi sağlar. Model>Elemanlarõ Kopyala : Bir eleman veya eleman grubunu aynõ kat içerisinde kullanõcõ tarafõndan belirlenen bir noktaya kopyalar. WinSTRAD 1 2 Analiz-Tasarõm>Uzay Çerçeve : Uzay çerçeve analizi için bir matris düzenler. Analiz-Tasarõm>Tasarõm Öncesi Kontrolleri>Genel Tasarõm Öncesi Kontrolleri : Kapasite ve topoloji kontrolleri yapõlarak sonuçlar ekranda görüntülenir. 3 Analiz-Tasarõm>Analiz : Uzay çerçeve analizi yapõlõr Analiz-Tasarõm>Yapõsal Sistem Kontrolleri : Deprem yönetmeliği uyarõnca yapõsal sistem kontrolleri sonuçlarõ ekranda görüntülenir. Yük Çarpõm Katsayõlarõ a cd, w ve moment ve kesit tesirleri için artõş katsayõlarõ ekranda görüntülenir. Analiz-Tasarõm>Tasarõm : Yapõnõn elemanlarõnõn tasarõm seçenekleri ile birlikte tasarõm diyalog penceresini açar. Analiz-Tasarõm>Teknik Rapor : Otomatik olarak teknik rapor oluşturarak metin düzenleyiciyi başlatõr. Analiz-Tasarõm>Yazdõr : Yazdõrõlacak bölümlerin düzenlenmesi amacõyla Yazdõrma diyalog penceresini açar. 104

109 STRAD KOMUTLARI 9 10 Diğer>Yardõm>İçerik : STRAD õn çevrimiçi yardõm sistemini başlatõr. IntelliCAD yardõm sistemini kendi yardõm menüsünden çalõştõrabilirsiniz. Diğer>Yardõm>İnternette 4m : 4M im internetteki web sitesine bağlanarak tur programõ başlatõlõr. Düğ üm Noktalarõ Model>Düğüm Noktalarõ>Ekle : Kullanõcõ tarafõndan belirlenen bir noktada düğüm noktasõ ekler. Model> Düğüm Noktalarõ>Değiştir : Daha önceden tanõmlanmõş bir düğüm noktasõnõn özelliklerini değiştirilmesini sağlar. Düğüm noktalarõnõn özelliklerinde yapõlan değişikliklerin yenilenmesini sağlar. Kolonlar Model>Kolon>Dikdörtgen : Varsayõlan boyutlar ile birlikte bir dikdörtgen kolon ekler. Model>Kolon>Üç Nokta Belirterek : Kullanõcõ tarafõndan kolona ait üç noktanõn belirtilmesiyle dikdörtgen bir kolon ekler. Model>Kolon>Dairesel : Varsayõlan boyutlar ile birlikte bir dairesel kolon ekler. 4 Model>Kolon>L Kesitli : L Kesitli bir kolon ekler. 5 Model>Kolon>Sabit Noktayõ Değiştir : Kolonun sabit nokta olarak tanõmlanmõş noktasõnõ değiştirir. 6 Model>Kolon>Uzat : Kolon boyutlarõnõ bir yöne doğru değiştirir. 7 Model>Kolon>Grup : Birden fazla kolonu tek bir kolon olacak şekilde birleştirir. 105

110 STRAD KOMUTLARI 8 9 Model>Kolon>Patlat : Çok kesitli bir kolonu ayõrarak farklõ kolonlar haline getirir. Model>Kolon>Değiştir : Kolon özelliklerinin değiştirilmesini sağlar. 10 Kolonu yapõlan değişikliklere göre yeniler. 11 Varsayõlan kolon. (Varsayõlan değerlerin düzenleneceği diyalog penceresini açar) Tipik Kolonlar Model>Kolon>L Kesitli : Varsayõlan değerler ile L kesitli bir kolon ekler. Model>Kolon>Bileşik Kesitli : Varsayõlan değerler ile bileşik kesitli bir kolon ekler. Model>Varsayõlan Eleman Özellikleri>Dikdörtgen Boyutlar : Dikdörtgen bir kolonun boyutlarõnõn ve sabit noktalarõnõn seçeneklerini sunar. Asma Kolon Model>Asma Kolon>Dikdörtgen : Varsayõlan boyutlarõ ile dikdörtgen bir asma kolon ekler. Model>Asma Kolon>Dairesel : Varsayõlan boyutlarõ ile dairesel bir asma kolon ekler. Model>Asma Kolon>Değiştir : Asma kolonun özelliklerinin değiştirilmesini sağlar. Asma kolonlarõn özelliklerinde yapõlan değişikliklerin yenilenmesini sağlar. 5 Varsayõlan asma kolon özellikleri diyalog penceresini açar. 106

111 STRAD KOMUTLARI Kiriş Model>Kiriş>Uç Noktalarõnõ Belirterek : Uç noktalarõnõ ve yön belirleyici nokta belirterek bir kiriş ekler. Model>Kiriş>Merkezi aks ile : İki uç noktasõnõ belirterek merkezi aksõnda bir kiriş ekler. Model>Kiriş>Ara mesnetler ve uç noktalarõnõ belirterek : Uç noktalarõnõ ve yön belirleyici nokta belirterek birden çok açõklõklõ sürekli bir kiriş ekler. Model>Kiriş>Ara mesnetler ve merkezi aks ile : İki uç noktasõnõ belirterek merkezi aksõnda birden çok açõklõklõ sürekli bir kiriş ekler. Model>Sürekli Temel>Uç Noktalarõnõ Belirterek : Uç noktalarõnõ ve yön belirleyici nokta belirterek bir sürekli temel ekler. Model>Sürekli Temel> Merkezi aks ile : İki uç noktasõnõ belirterek merkezi aksõnda bir sürekli temel ekler. 7 Çevresel bodrum perdeleri altõnda temel kirişi ekler Model>Sürekli Temel>Kenarõ Taşõ : Sürekli temelin seçilen kenarõnõ taşõr. Model>Sürekli Temel>Uzat : Sürekli temelin uzunluğunu bir yönde değiştirir. Model>Sürekli Temel>Değiştir. Sürekli temel özelliklerinin değiştirilmesini sağlar. Sürekli temelin özelliklerinde yapõlan değişikliklerin yenilenmesini sağlar. 12 Varsayõlan kiriş özellikleri diyalog penceresini açar. Bodrum Perdesi 107

112 STRAD KOMUTLARI Model>Bodrum Perdesi>Uç Noktalarõnõ Belirterek : Uç noktalarõnõ ve yön belirleyici nokta belirterek bir bodrum perdesi ekler. Model>Bodrum Perdesi> Merkezi aks ile : İki uç noktasõnõ belirterek merkezi aksõnda bir bodrum perdesi ekler. Model>Bodrum Perdesi>Uzat : Bodrum Perdesi uzunluğunu değiştirir. Model>Bodrum Perdesi>Değiştir : Bodrum Perdesi özelliklerinin değiştirilmesini sağlar. Bodrum perdeleri özelliklerinde yapõlan değişikliklerin yenilenmesini sağlar. 6 Varsayõlan Bodrum Perdesi özellikleri diyalog penceresini açar. Yardõ mcõ Elemanlar 1 2 Model>Yardõmcõ Eleman>Uç Noktalarõnõ Belirterek : Belirlenen iki düğüm noktasõ arasõnda yardõmcõ eleman ekler. Model>Yardõmcõ Eleman>Değiştir : Yardõmcõ eleman özelliklerinin değiştirilmesini sağlar. 3 En yakõn düğümü yakalayarak bir yardõmcõ eleman ekler. 4 Yardõmcõ eleman özelliklerinde ve bağlanõmõnda yapõlan değişikliklerin yenilenmesini sağlar. 5 Varsayõlan yardõmcõ eleman özellikleri diyalog penceresini açar. Duvarlar 108

113 STRAD KOMUTLARI 1 2 Model>Duvar> Uç Noktalarõnõ Belirterek : Belirlenen iki düğüm noktasõ arasõnda bir duvar ekler. Bir duvar tanõmlanmasõndaki amaç duvarõn konumlandõrõldõğõ çerçevenin rijitliğinin arttõrõlmasõ ve kesme kuvvetlerinin duvarlara da aktarõlmasõdõr. Model>Duvar>Değiştir : Duvar özelliklerinin değiştirilmesini sağlar. 3 Duvar özelliklerinde yapõlan değişikliklerin yenilenmesini sağlar. 4 Varsayõlan duvar özelikleri diyalog penceresini açar. Döş emeler 1 Model>Döşemeler>Konsollar : Konsol ekler Model>Döşemeler>Döşeme Boşluklarõ : Bir döşeme içerisinde bulunan boşluğun dõş hatlarõnõ tanõmlar. Model>Döşemeler>Donatõlõ Döşeme Şeritleri : Donatõlõ döşeme şeritleri ekler. Model>Döşemeler>Ara Duvarlar : Döşeme üzerinde bir ara duvar tanõmlar. Model>Döşemeler>Analiz Şeritleri : Analiz şeridi ekler. Analiz şeritleri, döşeme hesabõ için ve döşeme yüklerinin döşemeyi çevreleyen kirişlere aktarõlmasõ için gereklidir. Model>Döşemeler>Döşeme Elemanlarõnõ Değiştir : Döşeme elemanlarõna ait değişikliklerin yapõlmasõnõ sağlar. (yükler, kalõnlõk, donatõlõ döşeme şeritleri, ara duvarlar, konsollar ve döşeme boşluklarõ) 7 Model>Döşemeler>Merdivenler : İki yönlü merdiven ekler. 8 9 Model>Döşemeler>Merdivenleri Değiştir : Merdiven elemanlarõna ait değişikliklerin yapõlmasõnõ sağlar. (yükler, plak kalõnlõğõ v.s.) Model>Döşemeler>Döşeme Tanõtõmõ : Belirlenen döşemenin dõş hatlarõnõn otomatik olarak tanõtõlmasõnõ sağlar. 109

114 STRAD KOMUTLARI 10 Model>Döşemeler>Döşemeleri Değiştir : Döşeme elemanlarõna ait özelliklerinin değiştirilmesini sağlar. (yükler, kalõnlõk, döşeme tipi, v.s.) Döş emeler II Analiz-Tasarõm>Döşemeler>Döşeme Analizi : Döşemelerin analizini yapar. Analiz-Tasarõm>Döşemeler>Donatõyõ Göster : Analiz ve tasarõmdan elde edilen donatõlar ekranda görüntülenir. Analiz-Tasarõm>Döşemeler>Donatõyõ Düzenle : Seçili döşemeler için donatõyõ ekranda görüntüleyerek düzenlenmesini sağlar. Analiz-Tasarõm>Döşemeler>Donatõ Çubuklarõnõ Değiştir : Donatõ çubuklarõnõn çap ve aralõklarõnõn düzenlenmesini sağlar. Analiz-Tasarõm>Döşemeler>Donatõyõ Yenile : Çubuklarda yapõlan ve ekranda gözükmeyen değişiklikleri kaydeder ve görüntüyü yeniler. Analiz-Tasarõm>Döşemeler>Czerny Grafikleri : Czerny yöntemi kullanõlarak tanõtõmõ yapõlan döşeme boyutlarõnõ gösterir. Analiz-Tasarõm>Döşemeler> Döşeme Narinlik Deformasyon : Döşeme narinlik ve deformasyon analizi sonuçlarõnõ ekrana getirir. Analiz-Tasarõm>Döşemeler>Kiriş Yükleri : Döşeme analizinden elde edilen kiriş veya yardõmcõ eleman yüklerini ekrana getirir. Analiz-Tasarõm>Döşemeler>Kirişler : G ve Q=0 : Yük aktarõlmamõş kiriş, yardõmcõ eleman, donatõlõ döşeme şeritleri, v.s ekrana getirir. Analiz-Tasarõm>Döşemeler>Döşeme Sonuçlarõnõ Yazdõr : Döşeme analizinden elde edilen veri ve sonuçlarõ yazdõrõr. 110

115 STRAD KOMUTLARI DOSYA MENÜSÜ VERİ İŞLEME DOSYALARI VERİ İŞLEME DOSYALARI ünitesi STRAD menüsüne ait olup tipik program akõşõndadõrlar. Diğer tüm komutlardan ya da program işletiminden önce gelirler. VERİ İŞLEME DOSYALARINI oluşturan komutlar şunlardõr : YENİ STRAD PROJESİ STRAD PROJESİ AÇ YENİ STRAD PROJESİ YENİ PROJE komutu, dosyalarõn kaydedilmesinde gerekli olan iki dosyanõn oluşturulmasõndaki en doğru ve en kõsa yoldur. Örneğin projenin kaydedilmesi için proje numarasõ olarak 100 seçilmiş ise program şu dosyayõ oluşturacaktõr : :\VK\WINDOWS\STRAD-B\MELETES.BLD dizininde : 100.BLD Bu dosyayõ ÇİZİM ANALİZ-TASARIM DOSYASI olarak adlandõrabiliriz. NOT : Yukarõdaki örnekte, dosya uzantõsõ (bld) program tarafõndan oluşturulan belirli bir dosya tipine dayanmamaktadõr. WINDOWS un bilinen kurallarõna göre, bir dosya uzantõsõnõ dosya klasörü ismi olarak kullanmanõn bir anlamõ yoktur. Ancak, bu yolla bir dosyayõ isimlendirmek, analiz işlemleri sürecinde iki dosyanõn doğru olarak bağlantõlandõrõlmasõ açõsõndan yararlõdõr ve işletimim ana karakteristiğini oluşturur. KOMUT KULLANIMI AÇIKLAMALARI Not : Bu noktada belirtilmesi gereken bir konu da programõn proje isimleri konusundaki kõsõtlamasõdõr. Proje isimleri 100 den büyük ve 1000 den küçük üç haneli numaralardan oluşmalõdõr. Uygulayacağõnõz işlemler : 1. Programõ bilinen herhangi bir yol ile çalõştõrõn ve IntelliCAD menülerinin yüklenmesini bekleyin. 2. Menüden DOSYA>YENİ STRAD PROJESİ komutunu seçin veya YAPI araç çubuğunda simgesini tõklayõn. Resim 1 de görülen diyalog penceresi ekrana gelecektir. 112

116 STRAD KOMUTLARI Resim 1 Program, PROJE NUMARASI seçme listesinde başlangõç olarak, daha önceden proje numarasõ olarak kaydedilmemiş olan numaralarõn en küçüğünden başlayarak kullanõlabilecek numaralarõ listeleyecektir. Herhangi bir proje numarasõ seçtikten sonra isteğe bağlõ olarak ilgili metin kutularõnda diğer proje bilgilerinizi girebilirsiniz. Kat adedi olarak doğru bilgiyi girmeniz gerekir. Eğer Güvenli Kip i seçerseniz güvenli kipte çalõşma etkin durumda olacaktõr. Program Diyalog penceresinde [Tamam] düğmesinin hemen yanõnda sizi uyarmaktadõr. Dikkat! Mevcut projedeki değişiklikler kaybolacak. Devam etmek istiyor musunuz? Eğer mevcut bir projede çalõşma yaptõysanõz ve yeni bir projeye başlõyorsanõz eski projenizi kaydetmeniz önerilir. [Tamam] a bastõkta sonra program otomatik olarak kat özelliklerinin tanõmlanacağõ bir sonraki aşamaya geçecektir. Kat Özellikleri Ekrana gelen Kat Özellikleri diyalog penceresindeki işlemler sonucunda : Tiplerine bağlõ olarak (örn: temel, bodrum, döşeme) yapõnõn katlarõnõn tanõmõ, Her bir katta, analiz ve tasarõmda için gerekli olan özellikler dosyasõ belirlenmesi, Deprem yükünün sõfõr olduğu kat ve titreşim kütlesinin dikkate alõnacağõ en küçük kat seviyesi gibi gerekli parametrelerin belirlenmesi yapõlmõş olacaktõr. 113

117 STRAD KOMUTLARI Kat Özellikleri ne erişim için iki yol vardõr : 1. Program bu komutu otomatik işlemler bünyesi içinde Yeni Proje tanõmlamasõ ile birlikte başlatõr. Kat Özellikleri bu işlemlerin sonuncusunu oluşturur. 2. Bir başka aşamada, var olan bir projeyi açtõğõnõzda Kat Özellikleri ne STRAD menüsünden Model>Kat Özellikleri komutunu seçerek veya YAPI araç çubuğunda simgesini tõklayarak erişebilirsiniz. Yukarõdaki her iki durum için Resim 2.10 da görülen diyalog penceresi ekrana gelir. Diyalog penceresinin ortasõnda kat numaralarõ ve kat yükseklikleri ile birlikte yapõnõn taslağõ görülmektedir. Solda, diyalog penceresinin alt bölümündeki çekme menülerde yapõlan seçimler doğrultusunda şekillenen deprem yükü dağõlõmõ bulunmaktadõr. Yapõ çiziminin sağ tarafõndaki bölümün ilk sütununu her bir katõ tanõmlayõcõ seçeneklerin bulunduğu çekme menü listeleri oluşturur. Resim Kat Özellikleri Diyalog penceresi Ortadaki sütunda kat yüksekliklerinin girildiği metin kutularõ ve bunlarõn yanõnda bu katlara ait kotlar bulunmaktadõr. Yapõ çizimin üzerinde herhangi bir kat içerisindeki bir bölgede sağ tõkladõğõnõzda Resim 2.10 da görülen ve içinde üç komut içeren bir menü ekrana gelecektir. Bu komutlar diyalog penceresinin sol üst köşesindeki simgelerle de belirtilmiştir. Özelliklerin seçimi ve sismik yüklerle ilgili seçeneklerin tanõmõ güvenli kipte etkin değildir. GEREKLİ ADIMLAR 1. Her bir katõ, temel, bodrum, döşeme, v.s olmak üzere tipine göre ayrõ ayrõ tanõmlayõn. 2. Her bir kat için ortalama döşeme kalõnlõğõ, elastisite modülü ve özellikler dosyasõnõ tanõmlayõn. 3. Deprem yükünün sõfõr olduğu katõ ve titreşim kütlesinin dikkate alõnacağõ en küçük kat seviyesini belirleyin. KAT TİPİ : Yapõ çiziminin sağ tarafõndaki ilk sütunda yer alan çekme menülerini tõklayarak Resim 2.11 de görüldüğü şekilde ekrana gelen listeden kat tipini seçin. 114 Resim 2.11 Kat tipini belirten çekme menü

118 STRAD KOMUTLARI NOT : TEMEL ve BODRUM katlarõ hariç katõn tipi yapõyõ etkilemez. Bu katlarõn doğru olarak tanõmlanmasõ program için çok önemlidir. (örn: bordum perdelerinin tanõmlanabilmesi için o katõn bodrum olarak tanõmlanmasõ gerekir). Diğer katlar döşeme, asma kat, çatõ v.s olarak tanõmlanabilir. Bu nedenle, bu kat tanõmlamalarõ program için tipik isimlerdir. 1. katõn temel olarak tanõmlanmasõ ile yapõnõn altõnda zemini sembolize eden yatay ve düşey yaylar çizilir. Sõrasõyla, 2. katõn bodrum olarak tanõmlanmasõyla çizimde perde duvarlar kalõn çizgilerle gösterilir. UYARI : Katõn döşeme ya da asma kat olarak tanõmlanmasõ uzay çerçeve modeli etkilemez ve program asma katta deprem yüklerini arttõrmaz. Kat yüksekliklerinin belirtildiği orta sütunda girilen değerler mt cinsinden her bir katõn net yüksekliğidir. Sağ sütunda ise toplam kotlar gösterilmektedir. Kotlar girilen yükseklikler tarafõndan belirlendiğinden bu seçenekler etkin değildir. ORTALAMA DÖŞ EME KALINLIĞ I, ELASTİ S İ TE MODÜLÜ, ÖZELLİ KLER DOSYASI. Daha önceden belirtildiği üzere bu elemanlar Kat Özellikleri komutu ile her bir kat için ayrõ ayrõ tanõmlanõrlar. Aşağõdakileri uygulayõn : 1. Yapõ çizimi içinde katõ gösteren dikdörtgeninin içinde sağ tõklayõn. Alternatif olarak Menüdeki ilk simgeyi tõklayõn ya da çizimde kat içerisindeki bir bölümde çift tõklayõn 2. Ekrana gelen menüden Kat Özellikleri komutunu seçin. Resim 2.12 de görülen diyalog penceresi ekrana gelecektir. 3. Ortalama Döşeme kalõnlõğõ metin kutusunda cm cinsinden katõn tahmin edilen ortalama döşeme kalõnlõğõnõ girin. Bu değer (başlangõç değeri olarak) kiriş efektif genişliği hesaplarõnda kullanõlacaktõr ve her kiriş için değiştirilebilir 4. Bir alttaki metin kutusunda betonarme betonunun elastisite modülünü girin. 5. Özellikler dosyasõ seçme listesinden bu kat için bir dosya ismi seçin. 6. Diyalog penceresini kapatmak için Resim 2.12 Kat özellikleri diyalog penceresi [Tamam] a basõn. Bu bölümde yapõlan değişiklikler kaydedilecektir. UYARI : Betonarme betonu için elastisite modülü birimi N.G.C.C. için KN/m2 ve emniyet gerilmeleri yöntemi için t/m2 cinsinden olmalõdõr. Program birimleri tanõmaz, bu yüzden kullandõğõnõz yönetmeliğe göre birimlerde dikkatli olmanõz gerekmektedir. (bkz: Genel Parametreler). 115

119 STRAD KOMUTLARI NOT : Yeni bir kullanõcõ iseniz olasõlõkla Özellikler Dosyasõ konusunda açõklamalara gereksiniminiz olacaktõr. Bu konu iki ayrõ bölümde anlatõlmaktadõr. İlki bu bölümde işlem komutlarõnõn verildiği ilerideki paragraflarda, diğeri Cilt B de özellikler dosyasõnõn oluşturan parametrelerle ilgili detaylõ yönerge ve komutlarõn verildiği diğer bölümde açõklanmaktadõr. DEPREM YÜKÜNÜN SIFIR OLDUĞ U KAT Deprem yükünün sõfõr olduğu katõ ilgili çekme menüde verilen listeden numarasõnõ seçerek belirleyin. (örn: bodrum kat tavanõ). NOT : Yatay düğüm noktasõ kuvvetleri ve SniHi, deprem yükünün sõfõr olduğu kattan başlayarak o kattaki veya daha yüksek katlardaki düğüm noktalarõ için hesaplanõr. (deprem yükünün üçgen dağõlõmõ). Dinamik/spektral analizde deprem yükünün sõfõr olduğu kattaki düğüm noktalarõnda ilgili deprem doğrultusunda (d x ve d y ) serbestlik dereceleri için çapraz bağõntõ vektörü 1 değerini alõr. Deprem yükünün sõfõr olduğu katõn altõndaki katlarda vektör tüm serbestlik dereceleri için sõfõr değerini alõr. NOT : Çapraz bağõntõ vektörü deprem hesabõnda özdeğer katõlõmlarõnõn hesabõnda kullanõlõr. Bu nedenle 0. katõ deprem yükünün sõfõr olduğu kat olarak belirlemekle göz önüne alõnan deprem doğrultusundaki Φi bağõntõ yüzdesi için bu katlarõn etkisi göz ardõ edilir. T İ TREŞİM KÜTLESİ N İ N Dİ KKATE ALINACAĞ I EN KÜÇÜK KAT SEVİ YESİ Bu kat genellikle deprem yükünün sõfõr olduğu kattan bir sonraki kat olarak seçilir. NOT : Ntoplam veya Mtoplam, titreşim kütlesinin dikkate alõnacağõ en küçük kat ile ayni veya daha üst seviyedeki katlarõn yüklerinden hesaplanõr (deprem yükünün üçgen dağõlõmõ). Dinamik/spektral analizde bu katõn altõndaki katlarda kütle matrisindeki düğüm noktalarõ ile ilgili terimler sõfõr olacaktõr. KAT EKLE KAT SİL UYARI : Yapõ tanõmlamasõndan veya hesaplamalardan önce bu iki komutu kullanmadan önce projenizin bir kopyasõnõ almanõz önerilir. Projenizi yedekledikten sonra kat ekleme veya kat silme işlemine geçin. 116

120 STRAD KOMUTLARI NOT : Bodrum katta iken Kat Ekle komutunun yürütülmesiyle bina çiziminde eklenen katõn üzerinde bir uyarõ işareti göreceksiniz. Bodrum katõnõn altõna normal döşeme eklenmesi hata olacağõndan bu katlara ait gerekli düzenlemelerin yapõlmasõ gerekmektedir. Bir katõ silmek için o katõn bulunduğu çizimdeki dikdörtgen alanõ tõklayarak Kat Sil komutunu seçin. Program bir mesaj ile sizden bu katõ gerçekten silmek isteyip istemediğiniz soracaktõr. Silmek istiyorsanõz [Evet] e basõn. NOT : Eğer bu iki komut etkin değilse bunun anlamõ programõn bu aşamada bu işlemlerin yapõlmasõna izin vermediğidir. STRAD PROJESİ AÇ Bu komut ile daha önceden sabit dike kaydedilmiş olan bir proje dosyasõ düzenlenmek üzere açõlõr. Eğer proje düzgün olarak oluşturulmuş ise bu iki dosya etkinleştirilir ve program gerekli ara bağlantõlarõnõ yapar. Çalõşmanõza kaldõğõnõz yerden devam edebilir veya gerekli değişiklileri ve düzenlemeleri yapabilirsiniz. UYARI : Çalõşmanõzõ IntelliCAD (AutoCAD) grafik ortamõnda kaydetmek için Dosya (File) menüsündeki Kaydet (Save) komutunu kullanõn. O an etkin durumda bulunan çiziminiz önceden belirlenmiş dosya ismi ile kaydedilecektir. Farklõ Kaydet (Save as) komutunu kullanarak dosyanõn ismini veya bulunduğu dizini kesinlikle değiştirmemeniz gerekir. Bu tür bir değişiklik, programõn çalõşmanõz sõrasõnda eş zamanlõ olarak bu isimleri ve dizini kullandõğõndan olasõ bir veri kaybõna yol açacaktõr. Var olan bir projeyi açmak için aşağõdaki adõmlarõ uygulayõn : 1. Menüden Dosya>STRAD Projesi Aç komutunu seçin veya YAPI araç çubuğunda simgesini tõklayõn. Resim 2.5 de görülen diyalog penceresi ekrana gelecektir. 2. Mevcut Projeler listesinden açmak istediğiniz proje numarasõnõ tõklayõn ve [Tamam] a basõn. Program seçtiğiniz projeyi açacaktõr. Resim 2.5 Strad Projesi Aç diyalog penceresi NOT : Açmak istediğiniz projenin numarasõnõn hangi numara olduğunu hatõrlamaktaki en kolay yol diyalog penceresinin sağ tarafõndaki açõklamalar bölümündeki bilgiler olacaktõr. İlerideki paragraflarda bir projeyi açarken zaman kazanõlmasõna yarayan bu bilgilerin doldurulmasõ anlatõlmaktadõr. 117

121 STRAD KOMUTLARI STRAD Model YAPI ÖZELLİKLERİ KOPYALAMA KAT ÖZELLİKLERİ KAT DEĞİŞTİR KAT KOPYALA ELEMANLARI KOPYALA VARSAYILAN ELEMAN ÖZELLİKLERİ KAT ÖZELLİKLERİ Aşağõda Resim 2.10 da görülen Kat Özellikleri diyalog penceresi yardõmõyla yapabilecekleriniz şunlardõr : Tipine göre yapõnõn katlarõnõn belirlenmesi. (örn : temel, döşeme, v.s) Her kata, içinde modelleme, analiz ve tasarõm için gerekli parametrelerin bulunduğu bir özellikler dosyasõ atanmasõ. Deprem yükünün sõfõr olduğu kat ve titreşim kütlesinin dikkate alõnacağõ en küçük kat seviyesi gibi gerekli parametrelerin belirlenmesi. Bu komutlarõn işletimi daha önceki bölümlerde anlatõlmõştõ. Resim 2.10 Diyalog penceresi Kat Özellikleri 118

122 STRAD KOMUTLARI Diyalog penceresinin içerisindeki bina çiziminde herhangi bir kat içerisinde sağ tõklayarak kat ekleyebilir veya kat silebilirsiniz. KAT EKLE KAT SİL UYARI : Yapõ tanõmlamasõndan veya hesaplamalardan önce bu iki komutu kullanmadan önce projenizin bir kopyasõnõ almanõz önerilir. Projenizi yedekledikten sonra kat ekleme veya kat silme işlemine geçin. Yeni bir kat eklemek için öncelikle bunu diyalog penceresinde tanõmlamanõz gerekir. Daha önceki bölümlerde anlatõlan kat ekleme işlemleri uyarõnca komutlarõ uygulayõn. NOT : Bodrum katta iken Kat Ekle komutunun yürütülmesiyle bina çiziminde eklenen katõn üzerinde bir uyarõ işareti göreceksiniz. Bodrum katõnõn altõna normal döşeme eklenmesi hata olacağõndan bu katlara ait gerekli düzenlemelerin yapõlmasõ gerekmektedir. Bir katõ silmek için o katõn bulunduğu çizimdeki dikdörtgen alanõ tõklayarak Kat Sil komutunu seçin. Program bir mesaj ile sizden bu katõ gerçekten silmek isteyip istemediğiniz soracaktõr. Silmek istiyorsanõz [Evet] e basõn. NOT : Eğer bu iki komut etkin değilse bunun anlamõ programõn bu aşamada bu işlemlerin yapõlmasõna izin vermediğidir. KAT DEĞİŞTİR Bir başka katta çalõşmak üzere herhangi bir kata geçmek istediğinizde bulunduğunuz katõ değiştirmeniz gerekir. MODEL > KAT DEĞİŞTİR komutu ile geçmek istediğiniz katõn numarasõnõ yazarak [Enter] a basõn. Herhangi bir sõnõrlama olmadan dilediğiniz kadar kat değiştirebilirsiniz. KAT KOPYALA Aynõ veya benzeri katlarõn türetilmesi için kullanõlõr. MODEL > KAT KOPYALA komutu ile program diğer kata kopyalanacak elemanlarõn seçilmesini isteyecektir. Üzerini tõklayarak veya bir seçim penceresi ile kopyalanmasõnõ istediğiniz STRAD elemanlarõnõ seçin ve onaylamak için sağ tõklayõn. Program komut satõrõnda elemanlarõn kopyalanacağõ katõ soracaktõr. Katõn numarasõnõ girerek [ENTER] a basõn. Hedef kat temel katõ değil ise sizden kolon boyutlarõnõn düzenlenmesini isteyip istemediğiniz sorulacaktõr. Kopyalama kotu süresince kolon boyutlarõnõ değiştirebilirsiniz. Eğer hedef kat 1. kat yani temel katõ ise aşağõdaki diyalog penceresi ekrana gelecektir. 119

123 STRAD KOMUTLARI Diyalog penceresindeki birinci seçenek bileşik kesitli kolonlarõn temel seçimi hakkõndadõr. Bu kõsõmdaki onay kutusu seçili ise kesiti ne olursa olsun tüm kolonlar 1. kata dikdörtgen kesitli temeller olarak aktarõlacaktõr. Aksi takdirde aşağõdaki resimde görüldüğü gibi bileşik kesitli kolonun her bir parçasõ için ayrõ bir temel tanõmlanacaktõr. İkinci kõsõmda temelin ağõrlõk merkezinin konumu belirlenmektedir. Bu kõsõmdaki onay kutusu seçili ise dikdörtgen veya bileşik kesitli kolonlarõn temelleri ağõrlõk merkezleri çakõşacak şekilde konumlandõrõlacaklardõr. Üçüncü satõrdaki metin kutusunda temelin ampatman boyutu belirlenmektedir. Dördüncü satõr hatõllarla ilgili olup, onay kutusu seçili olduğunda temel katõna kopyalanacak kirişlerin kesiti ne olursa olsun dikdörtgen olarak tanõmlanacaktõr. 120

124 STRAD KOMUTLARI ELEMANLARI KOPYALA Bu komut IntelliCAD KOPYALA (copy) komutuna karşõlõk gelmektedir. IntelliCAD kopyalama komutunda program, statik değil yalnõz çizim nesnelerin kopyalarõnõ oluşturur. Elemanlarõ kopyala komutu ile program statik nesneler oluşturarak bunlarõ otomatik olarak numaralandõrõr. VARSAYILAN ELEMAN ÖZELLİKLERİ Bu komutun amacõ, ön tanõmlõ varsayõlan eleman özellikleri yardõmõyla yapõnõn tanõmlama işlemini basitleştirmektir. Varsayõlan Eleman Özellikleri ön tanõmlamasõ, yapõnõn tanõmlama işlemlerinin her hangi bir anõnda bir elemanõn veya eleman grubunun özelliklerinin değiştirilmesine engel değildir. Resim 2.13 Varsayõlan Eleman Özellikleri komutlarõ menüsü STRAD menüsünün Varsayõlan Eleman Özellikleri komutu ile Resim 2.13 de görülen ve bir diyalog penceresi ile ekrana gelecek olan komutlarõ içeren alt menüyü ekrana getirir. KOLON Dikdörtgen kolon en çok kullanõlan kesit olup programõn, dairesel kolonlar hariç diğer kolonlarõ oluşturacağõ kõsõmdõr. Menüdeki ilk sõrada yer alan Kolon komutu ile Resim 2.14 de görülen diyalog penceresi ekrana gelir. Resimde görüldüğü üzere bu diyalog penceresini üç sekme oluşturmaktadõr. Resim 2.14 Model>Varsayõlan Eleman Özellikleri>Kolon komutu ile ekrana gelen diyalog penceresi 121

125 STRAD KOMUTLARI Modelleme Bu sekmede, Genel Bilgiler bölümündeki No metin kutusunda programõn kolonlarõ numaralandõrma şeklini düzenleyebilirsiniz. (önerilmez) MESNETLER bölümünde kolonlarõn alt ve üst mesnetlenme şeklini belirleyebilirsiniz. Mesnetlenme şekilleri sõrasõyla alt ve üst mesnet olmak üzere yandaki seçme listesinden belirlenebilir. Sabit veya mafsallõ mesnetlenme şekillerinden dört farklõ seçenek ile burada yapõlacak bir tanõmlama ile program her eklenen yeni kolona bu varsayõlan mesnetlenme şeklini, tekrar bu bölümde değiştirinceye kadar uygulayacaktõr. Ayrõca, kesme faktörleri metin kutularõnda kolon en kesitinin ana akslarõ üzerinde (y ve z) farklõ değerler tanõmlayabilirsiniz. (önerilmez) Kolonun düğüm noktasõndan eksantrisitesi olabilir. Eksantrisite kolon aksõ koordinatõ ile ağõrlõk merkezinin arasõndaki fark olarak belirlenir. Geometrik Veri 1 den 7 ye kadar olan kolon kesitlerinin boyutlarõ bu sekmede tanõmlanõr. DATA DATAM düzenlemeleri bu sekmede yapõlõr. KOLON BOYUTLARI... Model > Varsayõlan Eleman Özellikleri menüsünden seçilen Kolon Boyutlarõ komutlarõ (Dikdörtgen, L, Bileşik) varsayõlan kolonlar için kolon kütüphanelerini ekrana getirir. Bu kütüphaneler : 122

126 STRAD KOMUTLARI Dikdörtgen L Kesitli Bileşik kesitli Burada dikdörtgen ve L kesitli kolonlar için işlemler anlatõlacaktõr. Aynõ işlemleri bileşik kesitli kolonlar içinde uygulayabilirsiniz. Tek farklõlõk boyutlarõn girildiği metin kutularõ, kolonu tipine bağlõ kesit adetleridir. DİKDÖRTGEN KOLON Yapõnõn tanõmlanmasõ aşamasõnda genelde kullanõlacak kolon boyutlarõ bu bölümde belirlenerek (cm cinsinden boyutlar ile) Model > Kolon > Dikdörtgen komutu ile eklenecek her yeni dikdörtgen kolonda önceden belirlenmiş bu boyutlar kullanõlõr. Bu boyutlar ayni işlemler uygulanarak tekrar değiştirilmediği sürece program tarafõndan uygulanõr. 1. Menüden Model>Varsayõlan Eleman Özellikleri > Dikdörtgen Boyutlar komutunu tõklayõn. 2. Ekrana gelen diyalog penceresinde dikdörtgen kolonunu boyutlarõnõ ilgili metin kutularõnda yazõn ve Resim 2.17 Dikdörtgen kolonun biçimlendirilme seçeneklerinin bulunduğu diyalog penceresi [Εnter] a basõn. Üst tarafta bulunan bölümlerde sõk kullanõlan kolon boyutlarõ listelenmektedir. Bu değerleri tõklayarak aynõ sonuca ulaşabilirsiniz. 3. Sabit Nokta bölümünde kolonun sabit noktasõnõ belirlemek üzere ilgili köşe numarasõna ait onay kutusunu tõklayõn. 4. İşlemi tamamlamak ve değişiklikleri kaydetmek için [Tamam] a basõn UYARI : Tüm boyutlar metre cinsinden girilmelidir. NOT : Dikdörtgen Kolon Özellikleri diyalog penceresine alternatif olarak Tipik Kolonlar araç çubuğunda simgesini tõklayarak ulaşabilirsiniz. 123

127 STRAD KOMUTLARI L KESİTLİ KOLON Bir önceki işleme benzer olarak L Kesitli kolonlarõn varsayõlan boyutlarõnõn tanõmlamasõ yapõlõr. 1. Model > Varsayõlan Eleman Özellikleri > L Kesitli Boyutlar komutunu seçin. 2. Ekrana Resim 2.18 görülen diyalog penceresi gelecektir. 3. L kesitli kolonun boyutlarõnõ ilgili metin kutularõnda girin. Diyalog penceresindeki çizimde kolonun L1, L2 ve w boyutlarõnõn grafik olarak gösterimi verilmektedir. Resim 2.18 L Kesitli kolonun biçimlendirilme seçeneklerinin bulunduğu Dikdörtgen boyutlar diyalog penceresi diyalog penceresinden farkõ burada sõk kullanõlan kolon boyutlarõ bulunmamaktadõr. 4. İşlemi tamamladõğõnõzda değişiklikleri kaydetmek için [Tamam] a basõn UYARI : Tüm boyutlar metre cinsinden girilmelidir. KİRİŞ Model > Varsayõlan Eleman Özellikleri menüsünden KİRİŞ... komutunu seçtiğinizde Resim 2.23 de görülen içerikleriyle ilgili ardõşõk sekmelerin bulunduğu diyalog penceresi ekrana gelecektir. İşlem yapmak istediğiniz sekmeyi tõklayarak ilgili bölüme geçebilirsiniz. Resim 2.23 Modelleme sekmesinin görüldüğü 124 Kiriş diyalog penceresi

128 STRAD KOMUTLARI Modelleme Bu sekmede, Genel Bilgiler bölümündeki No metin kutusunda programõn kirişleri numaralandõrma şeklini düzenleyebilirsiniz. (önerilmez) MESNETLER bölümünde kirişlerin mesnetlenme şeklini ve mesnetlerdeki kesme faktörlerini belirleyebilirsiniz. Mesnetlenme şekilleri sõrasõyla başlangõç ve bitiş mesnedi olmak üzere yandaki seçme listesinden belirlenebilir. Sabit veya mafsallõ mesnetlenme şekillerinden dört farklõ seçenek ile burada yapõlacak bir tanõmlama ile program her eklenen yeni kirişe bu varsayõlan mesnetlenme şeklini, tekrar bu bölümde değiştirinceye kadar uygulayacaktõr. Geometrik Veri Bu bölümde kirişlerin yükseklik, genişlik, eleman tipi gibi geometrik özelliklerini tanõmlayabilirsiniz. Boyutlar ait veri girişleri metin kutularõ yardõmõyla, eleman tipi ise seçmeli olarak tanõmlanabilir. UYARI : Kirişin efektif genişliğe sahip olmasõ durumunda (tablalõ kesit) eleman tipi olarak dikdörtgen dõşõnda herhangi bir kesit belirtmeniz gerekmektedir. Sürekli Temel Bu bölümde SÜREKLİ TEMEL VERİSİ seçeneği tõkladõğõnõzda sürekli temelin ampatman genişliğini belirleyebilirsiniz. Program ampatman kalõnlõğõnõ temel katõnda belirlenen döşeme kalõnlõğõ olarak göz önüne alacaktõr. (bkz: Kat Özellikleri ) NOT : Genellikle temel katõnda diğer katlardan farklõ bir özellikler dosyasõ tanõmlamanõz gerekir. Tekil temeller, sürekli temeller, temel plağõ gibi tüm temel elemanlarõ farklõ parametreler ve yük kombinasyonlarõ ile hesaplanõrlar. Kiriş Yükleri Bu bölümde kirişler üzerindeki veya kiriş düğüm noktalarõndaki, program tarafõndan her bir kiriş eklendiğinde otomatik olarak uygulanacak zati ve hareketli yüklerin tanõmõnõ yapabilirsiniz. Duvar Yükleri bölümünde kiriş üzerinde göz önüne alõnacak duvar yüklerini ilgili metin kutusunda girebilirsiniz. Yayõlõ Yükler : Aşağõdaki tabloda kiriş uzunluğu boyunca kiriş üzerine etkiyen yayõlõ yüklerin tanõmõ yapõlmaktadõr. UYARI : Döşeme yükleri program tarafõndan otomatik olarak hesaplanõp kirişlere aktarõldõğõndan, döşeme yükleri için ilave olarak herhangi bir yayõlõ yük tanõmlamanõza gerek yoktur. Yapõnõn modellemesinde kirişler üzerinde ilave yüklemeler yapõlmasõ gerekiyorsa aşağõda belirtilen kurallar çerçevesinde olmalõdõr. 125

129 STRAD KOMUTLARI Tanõmlanacak yükler ZATİ veya HAREKETLİ yükler ile birlikte kullanõcõ tanõmlõ 9,10 ve 11 nolu yükleme durumlarõnda olabilir. Yayõlõ yükler üniform, trapez veya üçgen yüklerden oluşur. Yük tanõmlamasõnda yukarõdaki şema doğrultusunda sembollerin açõklamalarõ şöyledir : Q Q1 A1 Β1 Qa, Qb La Lb : Üniform yayõlõ yük (seçilen yönetmelik uyarõnca t/m veya ΚΝ/m) : Trapez yayõlõ yük. Q1 bölümünde bir değer girdiğinizde A1 ve B1 değerlerinin de girilmesi gerekmektedir : Sol üçgen parçanõn uzunluğu (m) : Trapez yayõlõ yükün üniform kõsmõnõn uzunluğu (m) : Kõsmi trapez yayõlõ yük (t/m veya ΚΝ/m). Qa başlangõç düğümüne yakõn yük değeri ve Qb bitiş düğümüne yakõn yük değeridir : Kirişin başlangõçõndan itibaren Qa değerine olan uzunluk (m) : Kirişin başlangõçõndan itibaren Qb değerine olan uzunluk (m) Düğüm Noktasõ Yükleri : Yayõlõ yüklerin yanõ sõra kirişlerde düğüm noktasõ yükleri de tanõmlanabilir. Kirişin başlangõç ve bitiş düğümlerinde moment, kesme kuvveti ve eksenel yük tanõmlayabilme olanağõ vardõr. Tanõmlanacak yükler ZATİ veya HAREKETLİ yükler ile birlikte kullanõcõ tanõmlõ 9,10 ve 11 nolu yükleme durumlarõnda olabilir. Aşağõdaki resimdeki simgelemede bu yüklemelere ait sembollerin açõklamasõ şöyledir : QzA QzT MyA MyT : Yerel koordinat sisteminde kirişin başlangõç düğüm noktasõna etkiyen kesme kuvveti (seçilen yönetmelik uyarõnca ton veya ΚΝ) : Yerel koordinat sisteminde kirişin bitiş düğüm noktasõna etkiyen kesme kuvveti (seçilen yönetmelik uyarõnca ton veya ΚΝ) : Yerel koordinat sisteminde kirişin başlangõç düğüm noktasõna etkiyen My momenti, (tm veya KNm) : Yerel koordinat sisteminde kirişin bitiş düğüm noktasõna etkiyen My momenti, (tm veya KNm) 126

130 STRAD KOMUTLARI MxA MxT NxA NxT : Yerel koordinat sisteminde kirişin başlangõç düğüm noktasõna etkiyen Mx momenti, (tm veya KNm) : Yerel koordinat sisteminde kirişin bitiş düğüm noktasõna etkiyen Mx momenti, (tm veya KNm) : Yerel koordinat sisteminde kirişin başlangõç düğüm noktasõna etkiyen eksenel kuvvet, (ton veya KN) : Yerel koordinat sisteminde kirişin bitiş düğüm noktasõna etkiyen eksenel kuvvet, (ton veya KN) VERİ Kirişin DATAM dosyasõndaki değişiklikler (bkz: DATAM) BODRUM PERDESİ Bodrum perdeleri, kolonlarda olduğu gibi düşey elemanlar olarak göz önüne alõnõrlar. Bodrum perdeleri yalnõz bodrum katõnda tanõmlanabilirler. Çerçeve düzleminde statik davranõşlarõ plaklarõn statik davranõşlarõna yakõn olsa da uzay çerçevenin oluşumunda düşey doğrusal elemanlar olarak ele alõnõrlar. Kolondan tek farklõlõklarõ tanõmlanmalarõ, bir çifti üstte (bodrum katõnda) diğer çifti altta (temel katõnda) olmak üzere iki çift yardõmcõ elemanõn yardõmõyla yapõlõr. Plak davranõşõ üst ve alt yüzlerdeki eğilme rijitliği, çerçevenin toplam rijitliği ve yardõmcõ elemanlarõn atalet özelliklerinin katõlõmõ ile elde edilir. Bodrum katõ tavanõnda, bodrum perdesine oturan bir plak varsa, bodrum perdesi tasarõmõnõn verilerini oluşturabilmek için döşemelerden perdeye etkiyen yükü yardõmcõ elemanlar alacaklardõr. NOT : plağõn rijit diyafram etkisi tablalõ kirişlerde olduğu gibi otomatik olarak dikkate alõnmaz (program, döşemesi olmayan bir tablalõ kirişte olduğu gibi rijit diyafram etkisini kirişin tipine göre ele alõr). Bu nedenle bodrum kat tavanõ döşemesinde rijit diyafram etkisini hassas bir şekilde tanõmlayabilmek için bodrum kattaki yardõmcõ elemanlarõn (bodrum perdesinin üstünde bulunan yardõmcõ eleman çiftinin) atalet özelliklerinin uygun olarak düzenlenmesi gerekir. Bunun için yardõmcõ elemanlarõn geometrik özelliklerinin Yardõmcõ Elemanlarõn Verileri tablosunda önceden belirlenmesi gerekir. NOT : Aşağõda anlatõlan yardõmcõ elemanlar, temel özellikleri düzenlenebilen doğrusal teorik elemanlardõr. Bu yardõmcõ elemanlar boyutlandõrõlamaz ancak uzay çerçeve analizlerinde ve eleman tasarõmlarõnda hesaba katõlõrlar. Bodrum perdelerinin yardõmcõ elemanlarõ bodrum perdesinin içinde ve program tarafõndan otomatik olarak oluşturulur. Bir bodrum perdesi oluşturulduğunda yardõmcõ elemanlar silinemez ancak özellikleri değiştirilebilir. 127

131 STRAD KOMUTLARI Model > Varsayõlan Eleman Özellikleri> Bodrum perdesi komutunu seçtiğinizde Resim 2.29 da görülen diyalog penceresi ekrana gelecektir.. Resim 2.29 Modelleme sekmesinin görüldüğü bodrum perdesi diyalog penceresi Bodrum Perdesi diyalog penceresindeki sekmelerle ayrõlmõş bölümler şunlardõr : MODELLEME GEOMETRİK VERİ YARDIMCI ELEMANLAR VERİ YARDIMCI ELEMANLAR VERİSİ Bu diyalog penceresindeki ilk iki sekmenin içeriği diğerleri ile aynõdõr. Bodrum perdesi genişliği dõşõndaki parametrelerin değiştirilmesi önerilmez. UYARI : STRAD programõnda bodrum perdeleri õzgara donatõ ile tasarlanõr. Daha hassas bir hesap için (toprak itkisi ve bu itki altõnda plak davranõşõ) sonlu elemanlar analizine gereksinim vardõr. Aynõ şekilde perdelerdeki açõklõk etkilerini hesaplamak için sonlu elemanlar analizinin kullanõlmasõ gerekir. Bu tür çözümleri sunan VK-FEA/WinTOIXOP programõdõr. YARDIMCI ELEMANLAR Diyalog penceresinin üçüncü sekmesi olan Yardõmcõ Elemanlar bölümü Resim 2.30 da gösterilmektedir. Bu bölümde geometrik veri, mesnetlenme koşullarõ ve yardõmcõ elemanlarõn kesme faktörleri düzenlenebilir. Mesnetlenme koşullarõ ve kesme faktörleri göz önüne alõndõğõnda daha önceden anlatõlanlar burada da geçerlidir. Değerlerin değiştirilmesi önerilmez. Resim 2.30 Yardõmcõ Elemanlar sekmesinin görüldüğü bodrum perdesi diyalog penceresi. 128

132 STRAD KOMUTLARI Bu sekmede önemli olan yardõmcõ eleman çiftlerinin boyutlarõdõr. Üst Yardõmcõ elemanlar bodrum kat seviyesinde bulunan ve perdenin üstünde yer alan yardõmcõ eleman çiftidir. Basitleştirme amacõyla yardõmcõ elemanlar çifti için dört düğüm noktasõ yerine iki düğüm noktasõ göz önüne alõnõr. Diğer bir deyişle tanõmlanmõş ara düğümler, yardõmcõ elemanlarõn özelliklerinin sürekliliği bölünmemektedir. Bu nedenle başlangõç düğümü en yakõn kolonlardan birinin düğümünde veya bir serbest düğümde, bitiş düğümü de diğer bir kolon veya serbest düğümde konumlandõrõlmaktadõr UYARI : Atalet momentleri, elemanõn en kesit boyutlarõnõn bir fonksiyonu olarak otomatik hesaplanõr. Ancak program her bir aks için bu üç atalet momentinin VERİ sekmesinde farklõ olarak tanõmlanmasõna olanak sağlar. En kesit boyutlarõ önceden belirlenebilir ya da VERİ bölümünde atalet momenti değerleri girilebilir, her bir durumda gerçek bir modelleme için bodrum kat tavanõnda atalet momentlerinin kontrol edilip düzenlenmesi gerekebilir. Programõn varsayõlan değerleri çok küçüktür. TEMEL YARDIMCI ELEMANLARI bodrum perdesini temele bağlayan bir çift yardõmcõ elemandõr. Üst yardõmcõ elemanlar için anlatõlanlar, atalet özelliklerinin düzenlenmesi dõşõnda burada da geçerlidir. Temel katõnda plak ve dolayõsõyla plak rijit diyafram etkisi olmadõğõndan atalet değerlerinin arttõrõlmasõ gerekli değildir. DUVAR Duvarlar düğüm noktalarõ arasõndaki diyagonal basõnç elemanlarõdõr. Yönetmeliklerin koşullarõna bağlõ olarak sismik yüklerden doğan kesme kuvvetlerinin duvarlar tarafõndan da alõnmasõna olanak sağlanõr. Bazõ yönetmeliklerde buna izin verilmemektedir. Çerçeve düzleminde rijit diyafram etkinin (diyagonal basõnç elemanlarõ) hesaba alõnmasõ hatalõ modellemeye neden olabilir. Yine de bu özellik program içerisinde sunularak mevcut yapõlardaki kontrollerin daha hassas yapõlabilmesine olanak sağlar. UYARI : Herhangi bir kattaki kiriş üzerinde tanõmlanan duvar, program tarafõndan kirişe oturduğu o kat ile bir önceki kat arasõnda hesaba katõlõr. UYARI : Model>Varsayõlan Eleman Özellikleri>Duvar komutu ile ön tanõmlamasõ yapõlabilen duvarlar, kirişler üzerinde tanõmlanan duvar yükleri ile bağõntõlõ değildir. Diğer bir deyişle, kiriş üzerinde Model>Duvar komutu ile bir duvar eklendiğinde buna ait yükler kirişe otomatik olarak aktarõlmaz, bu ancak kiriş özelliklerinde Duvar Yükleri metin kutusunda duvar yükünün değeri girilerek hesaba alõnõr. Model > Varsayõlan Eleman Özellikleri> Duvar komutu seçildiğinde Resim 2.32 de görülen Modelleme ve Veri olmak üzere iki sekmesi bulunan diyalog penceresi ekrana gelecektir. 129 Resim 2.32 Duvar özellikleri diyalog penceresi

133 STRAD KOMUTLARI Modelleme Dizindeki her şey için daha önce anlatõlanlar geçerlidir. Duvar yüksekliğini ilgili metin kutusunda girerek [ENTER] a basõn. Eğer bu değeri boş bõrakõrsanõz (ki önerilen budur) program kat yüksekliklerini göz önüne alarak bu değeri belirler. Buna karşõn duvar kalõnlõğõ olarak dilediğiniz bir değeri girebilirsiniz. Aynõ şekilde duvar elastisite modülünü de girmeniz gerekir. NOT : Duvarlar için elastisite modülü yaklaşõk KN/m 2 dir. YARDIMCI ELEMANLAR Yardõmcõ elemanlar, daha önce anlatõlan diğer klasik elemanlarõn sõnõflandõrmasõna girmeyen, aynõ katta veya birbirini izleyen katlardaki düğüm noktalarõnõ birbirine bağlayan diğer tüm elemanlardõr. Numaralandõrõlmalarõ kat bazõnda değil eleman bazõndadõr. Bodrum tanõmlamasõnõ ilgilendiren yardõmcõ elemanlar daha önce anlatõldõğõ üzere farklõ bir sõnõflandõrmadadõrlar ve numaralandõrõlmazlar. En kesit Resim 2.33 Yardõmcõ elemanlar diyalog boyutlarõ (atalet özellikleri) ve penceresi, modelleme sekmesi elastisite modülü tanõmlamasõyla bu elemanlar betonarme betonu sõnõflandõrmasõndan ayrõ olarak çelik, ahşap veya diğer bir malzeme olarak tanõmlanabilir. Model > Varsayõlan Eleman Özellikleri > Yardõmcõ elemanlar komutunu seçildiğinde Resim 2.33 de görülen diyalog penceresi ekrana gelecektir. Diyalog penceresindeki ilk iki sekme (Modelleme ve Geometrik veri) ve bunlarõn içerikleri ile ilgili daha önce anlatõlanlar burada da geçerlidir. GEOMETRİK VERİ sekmesinde bulunan Genişlik ve Yükseklik metin kutularõnda yardõmcõ eleman boyutlarõ girilebilir. Atalet özellikleri dõşarõdan girilecek ise bu bölüme ait onay kutusu seçilmelidir. Elastisite modülü değeri olarak 0 girildiğinde 1 kat özelliklerinden alõnan değer kullanõlõr. Atalet Verileri bölümündeki ilk üç metin kutusu X, Y ve Z akslarõndaki atalet momenti değerleri ile ilgilidir. UYARI : Atalet momenti değerleri desimetre (dm 4 ) cinsinden girilmelidir. Euler Açõsõ : Ana akslar Y ve Z nin eleman yerel sistemindeki derece cinsinden dönme açõsõdõr. E : Malzemenin elastisite modülü (t/m 2 veya ΚΝ/m 2 ) NOT : Yardõmcõ elemanlarõn en kesitleri Jz, Jy, Jx (atalet momentleri) ve F (kesit alanõ) girilerek belirlenebileceği gibi dikdörtgen bir eleman için B ve D boyutlarõ verilerek de tanõmlanabilir. 130

134 STRAD KOMUTLARI GÖRÜNÜŞ ÖZELLİKLERİ Bu komut seçildiğinde Resim 2.34 de görülen diyalog penceresiekrana gelecektir. Burada aksonometrik (Grafikler > Aksonometrik) veya 3 Boyutlu Görünüş (Grafikler > 3B Görünüş) ortamlarõndaki görüntüleme açõsõ, orta penceredeki ibreler değiştirilerek veya ilgili metin kutularõnda değerleri girilerek düzenlenebilir. En iyi görünüş ayarlarõnõn belirlenmesi için burada bir kaç deneme yaparak yukarõdaki iki komutla bu açõlar denenebilir. Resim 2.34 Görünüş özellikleri diyalog penceresi UYARI : Bu komutu yürütebilmek için daha önceden Grafikler > Aksonometrik veya Grafikler > 3 Boyutlu Görünüş komutlarõnõ seçmeniz gerekir. Planda çalõşõrken bu komut yürütülemez. NOT : Daha önce IntelliCAD veya AutoCAD ile çalõşmõşsanõz bu programlarõn 3B görüntüleme ve 3B Dinamik görüntüleme olanaklarõndan yararlanabilirsiniz. STRAD bu komutlara ve parametrelerine olanak tanõr. 131

135 STRAD KOMUTLARI STRAD MENÜSÜ Model YAPI TANIMLAMA YAPI TANIMLAMASINI oluşturan komutlar şunlardõr : DÜĞÜM NOKTASI KOLON ASMA KOLON BODRUM PERDESİ KİRİŞ SÜREKLİ TEMEL YARDIMCI ELEMAN DUVAR DÖŞEME Yukarõdaki komutlarõn her biri için ilerideki paragraflarda detaylõ açõklamalar verilmektedir. DÜĞÜM NOKTASI Çizim nesnesi : statik nesneyi tanõmlayan düğüm noktasõ serbest bir düğümdür. Serbest düğüm uzay çerçeve modelinin bir düğüm noktasõnõ oluşturur. X, Y, Z koordinatlarõ bu düğüm noktasõnõn verileridir. DATAF dosyasõnda yer alan düğüm noktasõ yükleri altõnda olabilir. Analiz sonucunda deplasmanlarõ belirlenir. Dolaylõ mesnetlerin, asma kolon yerleşiminin, kiriş kesişme noktalarõnõn tanõmõnda gereklidirler. Serbest düğüm yapõnõn geri kalan bölümü ile bağlantõsõz olamaz. SİMGELER 1 Ekle 2 Değiştir 3 Yenile Serbest düğümün eklenebilmesi için ekleme noktasõnõn koordinatlarõ gereklidir. Bu koordinatlar gerek ekranda istenilen konumda tõklayarak gerekse de yazõlarak girilebilir. Düğümün Z koordinatõ katõn yükseltisi göz önüne alõnarak otomatik olarak tanõmlanõr. Bir düğümün eklenmesiyle uzay çerçeve modelde deplasmanlarõn hesaplanacağõ bir düğüm tanõmlanõr. Bu yüzdendir ki serbest düğümler yapõnõn geri kalan bölümü ile bağlantõ içinde olmalõdõrlar. 132

136 STRAD KOMUTLARI Düğümün X, Y ve Z yönündeki koordinatlarõ Değiştir komutu ile düzenlenebilir. Komut satõrõndaki Elemanlarõ Seç iletisi ardõndan seçilen düğüm için aşağõdaki resimde görülen diyalog penceresi ekrana gelecektir. Bu diyalog penceresinde düğüm noktasõ numarasõ ( arasõnda) ve koordinatlar değiştirilebilir. Birden fazla düğüm noktasõ seçildiğinde numaranõn girildiği metin kutusu etkin olmayacak ve DZ metin kutusunda girilecek bir değer tümünü etkileyecektir. Yenile komutu seçildiğinde bir statik nesne olan serbest düğümün verisi çizim yoluyla yapõlan (örn. taşõ komutu ile) değişiklikler doğrultusunda yeniden düzenlenecektir.! Soru : Bir düğüm noktasõnõ ne zaman yenilemeliyim? Cevap : Düğüm noktasõ bir IntelliCAD komutu ile (örn. Taşõ) yeri değiştirildiğinde Yenile komutu gereklidir. Eğer taşõma Değiştir komutu ile yeni koordinatlar girilerek yapõldõysa Yenile komutuna gerek yoktur. KOLON Kolon başlangõç ve bitiş olmak üzere 2 sabit noktasõ olan doğrusal bir elemandõr. Eleman numarasõ olarak bulunduğu kattaki ilk uygun numara verilir. Bu nedenle kolon ekleme işlemine en üst kattan başlamak uygun olur. Numaralama bodrum perdelerinin biri ile birleştirilir. 1. kata yani temel katõna ait bir kolon bir tekil temel olarak çizilir. Kolonun başlangõcõ kolonun alt noktasõ ve bitişi ise tepe noktasõdõr. Kolonun eklenmesi ile 2 statik nesne oluşturulur. Bunlar düğüm noktalarõ ve bu noktalarõ birleştiren doğrusal elemandõr. Bir statik nesne olan düğüm noktasõ bulunduğu katta kolonun ağõrlõk merkezinde konumlandõrõlõr ve uzay çerçeve modelde bir noktadõr. Koordinatlar, Değiştir komutu ile Z aksõnda değiştirilebilir. DATAF dosyasõnda yer alan düğüm noktasõ kuvvetleri altõnda olabilirler. 133

137 STRAD KOMUTLARI STRAD programõnda kolonlar için olan komutlar şunlardõr : Dikdörtgen 3 nokta belirterek Dairesel L Kesitli Bileşik Kesitli Sabit Noktayõ Değiştir Uzat Grup Patlat Değiştir Bu alt menüye ait tüm komutlar kendine özgü bir araç çubuğunda ilgili simgeleri ile düzenlenmiştir. NOT : Ekranda görünmeyen STRAD araç çubuklarõnõ görüntülemek için mevcut araç çubuklarõnõn üzerinde sağ tõkladõğõnõzda ekrana gelen listeden seçebilir veya IntelliCAD Görünüş menüsünden Araç çubuklarõ komutunu seçerek düzenleyebilirsiniz. SİMGELER Model>Kolon>Dikdörtgen : Varsayõlan boyutlarõ ile bir dikdörtgen kolon ekler. Model>Kolon>3 nokta belirterek : 3 köşe noktasõ belirleyerek bir dikdörtgen kolon ekler. Model>Kolon>Dairesel : Varsayõlan boyutlarõ ile bir dairesel kolon ekler. 4 Model>Kolon>L Kesitli : L Kesitli bir kolon ekler Model>Kolon>Sabit Noktayõ Değiştir : Sabit nokta olarak belirlenmiş olan kolon köşe noktasõnõ değiştirir. Model>Kolon>Uzat : Kolon boyutlarõnõ herhangi bir yönde değiştirir. Model>Kolon>Grup : Farklõ kolonlarõ tek bir kolon olarak birleştirir. Model>Kolon>Patlat : Farklõ kesitlere sahip gruplanmõş bir kolonu birden çok kolon haline getirir. Model>Kolon>Değiştir : Kolon özelliklerinin düzenlenmesine olanak tanõr. Yenile : Statik nesneyi kolonda yapõlan değişiklikler uyarõnca yeniler. Varsayõlan kolon : Kolonun başlangõç boyutlarõnõn düzenleneceği diyalog penceresi ekrana gelir. Kolon ekleme 1. kat haricinde yalnõz kolonun tepesinde bir düğüm noktasõ oluşturur. Yalnõz 1. katta eklenen bir kolon için 0. katta bir alt düğüm noktasõ oluşturulur. Diğer katlarda kolon, bu eleman ile birlikte oluşturulan üst düğüm 134

138 STRAD KOMUTLARI noktasõ ile alt katta aynõ isimde eklenmiş olan kolonun var olan üst düğüm noktasõ ile birleştirilir. Kolon ekleme işlemi sõrasõnda alt katta kolonun var olmamasõ durumunda bu kolon statik olarak tanõmlanamaz. Statik elemanõn oluşturulmasõ Yenile komutu ile gerçekleştirilir.! Soru : Bir kolonu ne zaman yenilemeliyim? Cevap : Kolon bir IntelliCAD komutu ile (örn. Taşõ) yeri değiştirildiğinde veya yeni bir başlangõç düğümü eklendiğinde (alt kat kolonu veya başlangõç düğümünün yeri değiştirildiğinde. Oluşturulan sabit düğümler başlangõçta sõfõr uzunlukta elemanlardõr. Başlangõç ve bitiş düğümleri aralarõnda direkt olarak bağlanõr. Yükseklik yönünde bir çizgi tutularak (ağõrlõk merkezi dõşõnda) boyutlar değiştirildiğinde bir istisna olarak XY düzleminde bir sabit düğüm oluşturulur ve eksantrisiteden dolayõ burulma oluşur. 1. kat temel katõ kat olduğunda, 2. katõn kolonu aynõ zamanda 1. katta rijit bir tekil temele sahiptir. Bu nedenle 2. katõn yüksekliği belirlenirken temelinde yüksekliğinin de belirlenmesi gerekir. Bu durumda başlangõç olarak sabit düğümün yüksekliği, temel yüksekliği olarak girilen değer olarak belirlenir. 1 metrelik bir temel yüksekliği başlangõç değeri olarak alõnabilir ve sonradan değiştirilebilir. Dikdörtgen komutu varsayõlan boyutlarõ ile bir dikdörtgen kolon ekler. Çizimde herhangi bir noktayõ tõklayarak veya komut satõrõnda koordinatlar girilerek kolonun ekleme noktasõ belirtilebilir. Ardõndan X aksõ ile kolonun B yüzü arasõndaki açõ girilmelidir.! Not : Programda kolon ekleme işlemini kesmeden devam edebilmek için işlem sõrasõnda kolon boyutlarõnõn düzenleneceği bir diyalog penceresi ekrana gelir. Uç noktalarõnõ belirterek kolon ekleme, öncelikle kolonun B (DX) yüzünün iki uç noktasõnõ belirleyerek ardõndan da D (DY) yüzünün uç noktasõnõ belirleyerek gerçekleşir. Kolon eklendiğinde dördüncü nokta olarak kolonun sabit noktasõnõn belirleneceği köşe noktasõnõn seçilmesi gerekir. Sabit noktayõ belirlemek için kolonun köşesine yakõn bir nokta seçilmesi yeterlidir. Buraya en yakõn köşe nokta otomatik olarak belirlenecektir. Dairesel komutu varsayõlan boyutlarõ ile bir dairesel kolon ekler. Çizimde herhangi bir noktayõ tõklayarak veya komut satõrõnda koordinatlar girilerek kolonun ekleme noktasõ belirtilebilir. L Kesitli komutu varsayõlan boyutlarõ ile iki kesitli bir kolon ekler. Çizimde herhangi bir noktayõ tõklayarak veya komut satõrõnda koordinatlar girilerek kolonun ekleme noktasõ belirtilebilir. 1. kesitin B yüzü ile X aksõ arasõndaki açõ girildiğinde, aşağõdaki resimde görülen L Kesitli kolonlara ait seçeneklerin bulunduğu ve sabit noktanõn belirleneceği bir diyalog penceresi ekrana gelir. 135

139 STRAD KOMUTLARI Bileşik Kesitli komutu varsayõlan boyutlarõ ile bileşik kesitli bir kolon ekler. Çizimde herhangi bir noktayõ tõklayarak veya komut satõrõnda koordinatlar girilerek kolonun ekleme noktasõ belirtilebilir. 1. kesitin B yüzü ile X aksõ arasõndaki açõ girildiğinde, aşağõdaki resimde görülen bileşik kesitli kolonlara ait seçeneklerin bulunduğu ve sabit noktanõn belirleneceği bir diyalog penceresi ekrana gelir. Sabit Noktayõ Değiştir komutu kolonun sabit noktasõnõ değiştirir. Bu komut seçildiğinde komut satõrõnda ekrana gelen Nokta Seçin iletisi ardõndan sabit noktasõ değiştirilecek olan kolonun seçilir. Program otomatik olarak seçilen noktayõ sabit nokta olarak değiştirecektir. Sabit noktayõ belirlemek için kolonun köşesine yakõn bir nokta seçilmesi yeterlidir. Buraya en yakõn köşe nokta otomatik olarak tanõmlanacaktõr. Uzat komutu kolon boyutlarõnõn grafik olarak değiştirilmesine olanak tanõr ve kolonun kenarõ istenen doğrultuda taşõnõr. Komutun seçilmesiyle komut satõrõnda ekrana gelen Uzatõlacak Kenarõ Seçin iletisi ardõndan kolonun kenarõ seçilerek bu kenara paralel yeni bir nokta belirlenir. Program otomatik olarak kolonun boyutlarõnõ bu yönde değiştirecektir. Bu komut aynõ zamanda tekil temellerin boyutlarõnõn düzenlenmesi için de geçerlidir. Grup komutu bileşik bir kolon oluşturmak için kullanõlõr. Bu komut seçildiğinde komut satõrõnda ekrana gelen Elemanlarõ Seç iletisi ardõndan birleştirilecek kolonlar tek tek ya da pencere ile seçilir. Seçili kolonlar silinerek bunlarõn yerine çok kesitli tek bir kolon oluşturulur. Bir bileşik kolon en fazla 7 kesite sahip olacağõndan bileşik kolon oluşturmak üzere 7 den fazla kolon seçilmemelidir. Aşağõdaki resimlerde üç adõmda iki kesitli bir bileşik kolonun oluşturulmasõ gösterilmektedir. 136

140 STRAD KOMUTLARI 1. ADIM : Dilediğiniz boyutlarda birinci kolonu ekleyin. 2. ADIM : 1. ADIM õ yineleyerek ikinci kolonu ekleyin ve önceki kolona birleşik olarak dilediğiniz bir konuma yerleştirin. 3. ADIM : Bileşik kolonu oluşturmak üzere Grup komutunu yürütün. Patlat komutu farklõ kesitlere sahip gruplanmõş bir kolonu bileşenlerini ayõrarak birden çok kolon haline getirir. Bu komut seçildiğinde komut satõrõnda ekrana gelen Elemanlarõ Seç iletisi ardõndan patlatõlacak bileşik kolon(lar) tek tek ya da pencere ile seçilir. Seçili kolonlar silinerek bunlarõn yerine bileşik kolonu oluşturan sayõda ayrõ kolonlar oluşturulur Değiştir komutu kolon ve/veya düğüm noktasõnõn düzenlenmesine olanak tanõr. Bu komut seçildiğinde komut satõrõnda ekrana gelen Elemanlarõ Seç iletisi ardõndan kolon(lar) tek tek ya da pencere ile seçilerek ekranda sağ tõklandõğõnda aşağõdaki resimde görülen diyalog penceresi ekrana gelecektir. Tek bir kolon seçilmesine veya çoklu bir seçim sonucuna göre diyalog penceresinde bazõ özellikler aktif halde olmayacaktõr. MODELLEME sekmesinde değiştirilebilecek olan özellikler : Eleman numaralarõ (aynõ katta aynõ numara ile birden fazla kolon olamaz) Mesnetlenme durumlarõ Kesme faktörleri Sabit düğümler (üst ve alt kolon boyutlarõ) Yalnõz üst düğümde düzenlenebilen DZ değeri 1. katta her iki düğümde düzenlenebilen DZ değeri 137

141 STRAD KOMUTLARI Aşağõdaki resimde görülen GEOMETRİK VERİ sekmesinde kolon boyutlarõ düzenlenebilir.! Diyalog penceresinin altõndaki onay kutusu ile Ağõrlõk merkezini sabit tutarak boyutlar seçeneği özellikle tekil temel boyutlandõrmasõnda temelin kolona ortalanmasõnda yaralõdõr. Aşağõdaki resimde görülen VERİ sekmesinde kolonun atalet özellikleri düzenlenebilir. Metin kutularõnda girilecek olan değerler değiştirilmiş değerler olacaktõr ve sõfõr değerler program tarafõndan değişiklik olarak göz önüne alõnmaz. Sekmede bulunan birinci satõrda uzay çerçeve modelinin oluşturulmasõndan sonra elde edilen değerler yer almaktadõr. İkinci satõrda ise değişikliklerin girileceği metin kutularõ yer almaktadõr. NOT : Program karmaşõk bir en kesiti aynõ atalet momentine sahip ve eleman aksõ ağõrlõk merkezinden geçen doğrusal bir eleman olarak modeller. En kesit deformasyondan önce ve sonra bir düzlem olarak ele alõnõr. Toplam rijitlikte yanal eğilmeden yada başka bir deyişle burulma momentinden doğan rijit bileşen hesaba katõlmaz. Kullanõcõlar en kesite ait bu sabitleri değiştirebilir. Bu yolla yapõdaki rijitlik ve yük dağõlõmlarõ değiştirilebilir. Uzay çerçeve modeli çizildikten sonra atalet özellikleri Winstrad>DATA>DATAM komutu ile görüntülenebilir. 138

142 STRAD KOMUTLARI NOT : Çoğu zaman mimari nedenlerden dolayõ bileşik kolonlarõn bir kesiti dairesel veya poligon olarak tanõmlanmak zorunda kalabilir. Program tarafõndan bu tür bir tanõm direkt olarak olasõ değildir. Ancak bileşik kolonun geri kalan kesitlerinin tanõmlanmasõ ve dairesel kolonun ayrõ olarak tanõmlanmasõ ile modelleme yapõlabilir. Modellemeyi tamamlamak için bu iki kolonun (bileşik ve dairesel kolonun) ağõrlõk merkezlerinin rijit bir yardõmcõ eleman yardõmõyla birleştirilmesi gerekir. Bu yöntemle eleman monolitik bir davranõş sergileyecek veya tek bir kesit gibi davranacaktõr. Poligon kesitlerde dairesel kolonda olduğu gibi modelleme yapõlarak ana donatõ çubuklarõ yapõnõn tasarõm aşamasõnda bu kesite uyarlanacaktõr. TEMELLER İÇİN YARALI BİLGİLER! Sürekli temeller õzgara yerleşimde ise kolonlar altõnda tekil temeller tanõmlamaya gerek yoktur. Temeller için ampatman uzunluğunu sõfõr olarak girmeniz yeter.! Bir kolon temelinin sürekli temel ile çakõştõğõ noktada, düşey aksta rijit bir yardõmcõ eleman yardõmõyla sürekli temelin kõsa yüzünü temelin ağõrlõk merkezi ile birleştirmeniz gerekir.! Bileşik olmayan iki farklõ kolon aynõ tekil temel ile modellenemez. Bunu yapabilmek için tekil temeli olan bir kolonun ağõrlõk merkezini diğer kolonun ağõrlõk merkezi ile birleştirmeniz gerekir. Ayrõca temel boyutlarõnõ iki kolonu da içine alacak şekilde düzenlemelisiniz. ASMA KOLON Asma kolon başlangõç ve bitiş düğümü olarak 2 sabit nokta arasõnda doğrusal bir elemandõr. Kolonlardan bağõmsõz olarak program tarafõndan otomatik olarak kat bazõnda numaralandõrõlõr. Asma kolonun başlangõcõ kolonun alt noktasõ ve bitişi ise tepe noktasõdõr. Asma kolonun eklenmesi ile, alt kattaki düğüm noktasõnõ bulunulan katõn düğüm noktasõna birleştiren doğrusal bir eleman olarak bir statik nesne oluşturulur. Bu yüzden asma kolonun eklenmesinden önce her iki kattaki düğüm noktalarõnõn tanõmlanmõş olmasõ gerekir ve bu nedenledir ki 0. katta düğüm noktasõ tanõmlamasõ olanaksõz olduğundan asma kolonlar 1. katta tanõmlanamazlar. Tanõmlanan bu iki sabit düğüm noktasõ başlangõçta sõfõr uzunluktadõrlar. Dikkat edilmesi gereken bir konu da asma kolon yerel düşey aksta değiştirilirse yerel sisteminin de değiştirilmesi gerekir. STRAD programõnda asma kolonlar için olan komutlar şunlardõr : Dikdörtgen Dairesel Değiştir Yenile Varsayõlan Asma Kolon 139

143 STRAD KOMUTLARI SİMGELER Model>Asma kolon>dikdörtgen : Varsayõlan boyutlarõ ile bir dikdörtgen asma kolon ekler. Model>Asma kolon>dairesel : Varsayõlan boyutlarõ ile bir dairesel asma kolon ekler. Model>Asma kolon>değiştir : Asma kolon özelliklerinin düzenlenmesine olanak tanõr. Yenile : Statik nesneyi asma kolonda yapõlan değişiklikler uyarõnca yeniler. Varsayõlan asma kolon : Asma kolonun başlangõç boyutlarõnõn düzenleneceği diyalog penceresi ekrana gelir. Dikdörtgen ve dairesel komutlarõ için kolonlardaki hükümler burada da geçerlidir. Asma kolonun ekleneceği katta ve bir önceki katta program bu noktada veya buraya yakõn bir konumda bir serbest düğüm arar. Eğer eklenecek noktada böyle bir düğüm bulunamazsa program kullanõcõdan yeni bir düğüm eklenmesini isteyecektir. Bu işlem için aşağõdaki resimde görülen diyalog penceresi ekrana gelecektir. Başlangõç metin kutusunda üst düğüm noktasõ ve Bitiş metin kutusunda alt katõn düğüm noktasõ numarasõ bulunmaktadõr. Eğer o noktada bir serbest düğüm zaten varsa ve program tarafõndan bulunamamõş ise o düğüm noktasõ numarasõ ilgili metin kutusunda düzeltilmelidir. Program tarafõndan önerilen numaralarõ kullandõğõnõzda düğüm noktasõ ekleme işlemi bu numaralar kullanõlarak otomatik olarak yapõlõr. ÖNERİ : Başlangõç ve bitiş düğüm noktalarõnõn aynõ düşey aksta yer almasõnõ istiyorsanõz katlar arasõnda kat kopyalama işlemine baş vurabilirsiniz. Kat Kopyala komutu tüm bir katõn yanõ sõra planda yalnõz seçili elemanlarõn kopyalanmasõnda da kullanõlabilir. Bu yöntemle alt katta tam olarak aynõ noktada diğer düğüm noktasõnõ oluşturabilirsiniz. Değiştir komutu seçildiğinde komut satõrõnda ekrana gelen Elemanlarõ Seç iletisi ardõndan kolon(lar) tek tek ya da pencere ile seçilerek ekranda sağ tõklandõğõnda aşağõdaki resimde görülen diyalog penceresi ekrana gelecektir. Tek bir kolon seçilmesine veya çoklu bir seçim sonucuna göre diyalog penceresinde bazõ özellikler aktif halde olmayacaktõr. 140

144 STRAD KOMUTLARI MODELLEME sekmesinde değiştirilebilecek olan özellikler : Eleman numaralarõ (aynõ katta aynõ numara ile birden fazla asma kolon olamaz) Mesnetlenme durumlarõ Kesme faktörleri Sabit düğümler Eleman bağlanõmõ. Birinci satõr üst düğüm noktasõnõ ve ikinci satõr alt düğüm noktasõnõ (alt kat) göstermektedir. Aşağõdaki resimde görülen GEOMETRİK VERİ sekmesinde yükseklik (D, DY) ve genişlik (B, DX) değerleri düzenlenebilir. VERİ sekmesindeki tüm işlemler için kolonlarda anlatõlan hükümler geçerlidir. 141

145 STRAD KOMUTLARI BODRUM PERDESİ Bodrum perdesi de kolonda olduğu gibi başlangõç ve bitiş olmak üzere 2 sabit düğüm noktasõ arasõnda yer alan doğrusal bir elemandõr. Bodrum perdesi yalnõz bodrum katta tanõmlanabileceğinden komutlar bir tek bu katta ve bodrum perdesi temeli için etkindir. Eleman numarasõ olarak bulunduğu kattaki kolon veya perde numaralarõ arasõndaki ilk uygun numara verilir. Eğer eleman 1. katta yani temel katõnda ise bu eleman bir perde temeli olarak çizilir. Perdenin başlangõcõ alt noktasõ, bitişi ise tepe noktasõdõr. Bodrum perdesinin eklenmesi ile 6 statik nesne oluşturulur. Bunlar kolonlarda olduğu gibi düğüm noktalarõ ve bu noktalarõ birleştiren doğrusal elemanlara ek olarak, perdenin bodrumdaki temeli ile ilgili konumuna göre 2 veya 4 doğrusal eleman daha oluşturulur. Düğüm ve doğrusal elemanlar kolonlarda olduğu gibidir. Ek olarak oluşturulan diğer elemanlar perdeyi kenarlardaki düğüm noktalarõna bağlayan yardõmcõ elemanlardõr. (bkz. Yardõmcõ Elemanlar). İstenilen modelleme uyarõnca rijitlikleri önceden belirlenebilir. (örn. perde duvar bir döşemeye bağlanõyorsa IZ=1m 4 ) Bodrum perdesinin 2. katta olmasõ durumunda ve model bir Yardõmcõ Elemanlar özellikler dosyasõ ile tanõmlandõğõnda, perdeden temel katõna birleşen düğüm noktalarõ ile birlikte bir perde duvar temeli içeren 2 ek yardõmcõ eleman yerleştirilir. Alt ve üst katta birleştiren bu iki sabit düğüm noktasõ başlangõçta sõfõr uzunluktadõr. 1. katõn temel katõ olmasõ durumunda 2. kattaki perde duvar rijit bir parçasõ olan perde temelini de içermektedir. Bu nedenle 2. katta yükseklik belirlenirken temel yüksekliğinin de belirlenmesi gerekir. 1 metrelik bir temel yüksekliği başlangõç değeri olarak alõnabilir ve sonradan değiştirilebilir. STRAD programõnda bodrum perdeleri için olan komutlar şunlardõr : UÇ NOKTALARINI BELİRTEREK MERKEZİ AKS İLE UZAT BODRUM PERDESİ TEMELİNİ KES DEĞİŞTİR SİMGELER 142

146 STRAD KOMUTLARI Model>Bodrum Perdesi>Uç noktalarõnõ belirterek : Üç nokta belirleyerek bir bodrum perdesi ekler. Model>Bodrum Perdesi>Merkezi aks ile : Merkezi aksõnda iki uç nokta belirleyerek bir bodrum perdesi ekler. Model>Bodrum Perdesi>Uzat : Bodrum perdesinin uzunluğunu değiştirir. Model>Bodrum Perdesi>Değiştir. Bodrum Perdesi özelliklerinin düzenlenmesine olanak tanõr.. Yenile : Statik nesneyi bodrum perdesinde yapõlan değişiklikler uyarõnca yeniler. Varsayõlan Bodrum Perdesi : Bodrum perdesi başlangõç boyutlarõnõn düzenleneceği diyalog penceresi ekrana gelir. Uç noktalarõnõ belirterek bir bodrum perdesi ekleneceği zaman, eklenecek olan noktalarda düğüm noktalarõnõn (kolonlarõn) bulunmasõ gerekir. Aşağõdaki adõmlarõ izleyin : 1. Eğer değilseniz bodrum kata geçin. İlgili komutu seçin veya araç çubuğundaki simgesini tõklayõn. 2. Elemanõn eklenmesine yardõmcõ olacak şekilde görüntüyü uygun bir şekilde yakõnlaştõrarak IntelliCAD nesne yakalama ayarlarõnõ düzenleyin ve eğer değilse etkin hale getirin. 3. Bodrum perdesinin başlangõç düğümünü oluşturmak üzere imleci kolonun istenilen köşesine getirerek nesne yakalama şekilleri yardõmõ ile istenilen noktayõ yakalayõn. 4. Diğer kolonun ilgili köşesinde de aynõ işlemi tekrarlayõn. Bodrum perdesinin bir kenarõ kesik çizgi ile ekranda belirecektir. 5. Bodrum perdesinin kalõnlõğõnõn yerleştirileceği yönde ekranda herhangi bir yere tõklayõn. Bodrum perdesinin oluşumu tamamlanmõştõr. ÖNERİ : Araç çubuklarõnda bulunan nesne yakalama özellikleri dõşõnda ekrana gelecek yakalama menüsü ile de bu özellikleri kullanabilirsiniz. Nesne yakalama özelliklerini yalnõz bodrum perdeleri için değil diğer tüm elemanlarõn ekleme işlemlerinde kullanabilirsiniz. Eleman ekleme komutlarõndan birini seçtikten sonra [Shift] tuşuna basõlõ tutarak farenizin sağ tuşunu tõklayõn. Ekrana gelen menüden amacõnõza uygun olan bir nesne yakalama özelliğini seçin. Program önceden belirlenmiş yakalama ayarlarõnõ o an için devre dõşõ bõrakõp seçilen yakalama özelliğini uygulayacaktõr. Menüden seçiminizi yaptõktan sonra elemanõn ekleneceği noktayõ bu yakalama özelliğini kullanarak belirleyin. Nesne yakalama özellikleri özellikle bodrum perdeleri veya kirişlerin oluşturulmasõnda son derece yararlõdõr. Aşağõdaki resimlerde bodrum perdesi ekleme işlemi IntelliCAD çizimi olarak gösterilmektedir. ADIM

147 STRAD KOMUTLARI ADIM 4 Bodrum perdesi eklemenin bir diğer yolu da merkezi aks ile bodrum perdesi eklemektir. Bu durumda bodrum perdesinin ağõrlõk merkezinin ekleneceği kolonlarõn yüzeylerini kestiği iki noktaya gereksinim vardõr. Bu iki nokta kolonlarõn ağõrlõk merkezleri de olabilir ancak bu durumda bodrum perdesi eklendiğinde kolonlar ile çakõşacağõndan bu kõsõmlar Bodrum Perdesini Kes komutu ile düzenlenmesi gerekir. UZAT Kolonlarda olduğu gibidir. BODRUM PERDESİNİ KES/ BODRUM PERDESİ TEMELİNİ KES Bu komutlar bodrum perdelerinin veya perde temellerinin diğer elemanlarla çakõştõğõ kõsõmlarõnõ kesip düzenlemek için kullanõlõr. Tüm perdelerin ve perde temellerinin eklenme işlemi tamamlandõğõnda bu komutlarõn kullanõlmasõnda yarar vardõr. 1. Menüden STRAD/Bodrum Perdesi/BODRUM PERDESİ TEMELİNİ KES komutunu veya STRAD/Bodrum Perdesi/BODRUM PERDESİNİ KES komutunu seçin. 2. Tüm planõ pencere ile içine alacak şekilde seçin (veya yalnõz düzenlenecek kesitlerin bulunduğu kõsmõ seçebilirsiniz). 3. Sağ tõklayõn veya [Enter] a basõn. Değiştir komutu perdelerin veya düğüm noktalarõnõn veya yardõmcõ elemanlarõnõn düzenlenmesinde kullanõlõr. Komut seçilince komut satõrõndaki Elemanlarõ Seç iletisi ardõndan düzenlenecek perdeler seçildiğinde aşağõda görülen diyalog penceresi ekrana gelecektir. 144

148 STRAD KOMUTLARI MODELLEME sekmesinde değiştirilebilecek olan özellikler : Eleman numaralarõ (aynõ katta aynõ numara ile birden fazla asma kolon olamaz) Mesnetlenme durumlarõ Kesme faktörleri Sabit düğümler Yalnõz üst düğümde düzenlenebilen DZ değeri 1. katta her iki düğümde düzenlenebilen DZ değeri Aşağõdaki resimde görülen GEOMETRİK VERİ sekmesinde perdenin kalõnlõğõ düzenlenebilir. Yardõmcõ Elemanlar sekmesinde yardõmcõ elemanlarõn üst ve alt bağlanõmlarõ, boyutlarõ ve mesnetlenme durumlarõ düzenlenebilir. 145

149 STRAD KOMUTLARI VERİ sekmesinde kolonlarda olduğu gibi DATAM değerleri düzenlenebilir. Yardõmcõ Elemanlarõn Verileri sekmesinde perde düğümlerinin DATAM değerleri düzenlenebilir. Yapõda bir döşeme bulunmasõ durumunda modeldeki diyafram etkisi için verilerdeki değişiklikler Y1 ve Y2 nin IZ değerinde yapõlacaktõr. KİRİŞ SÜREKLİ TEMEL Kiriş başlangõç ve bitiş düğümü olarak 2 sabit nokta arasõnda doğrusal bir elemandõr. Eleman numarasõ olarak bulunduğu kattaki ilk uygun numara verilir. Kirişin eklenmesi ile 1 statik nesne oluşturulur. Doğrusal eleman 2 düğüm arasõnda oluşturulacağõndan bu düğümlerinin tanõmlanmasõ gereklidir. UYARI : Sürekli temelin eğilme ve burulma için diferansiyel denklemleri sabit düğüm 0 õn uzunluğunun sõnõr koşullarõ ile çözülür. Bu nedenle sürekli temelin konumuna bakõlmaksõzõn çözümlerde bağlanõlan düğümlerin ilgili DATAK değerleri göz önüne alõnõr. STRAD programõnda kiriş ve sürekli temel için olan komutlar şunlardõr : 146

150 STRAD KOMUTLARI SİMGELER Uç noktalarõnõ belirterek Merkezi aks ile Ara mesnetler ile birlikte uç noktalarõnõ belirterek Ara mesnetler ile birlikte merkezi aks belirterek (yalnõz kirişler için) Hatõllarõ kes (yalnõz temeller için) Bodrum perdesi temeli (yalnõz sürekli temeller için) Kenarõ taşõ (yalnõz sürekli temeller için) Uzat Değiştir Model>Kiriş>Uç noktalarõnõ belirterek : 3 nokta belirterek bir kiriş oluşturur. Model>Kiriş>Merkezi aks ile : 2 nokta belirterek merkezi aksõnda bir kiriş oluşturur. Model>Kiriş>Ara mesnetler ve uç noktalarõnõ belirterek : 3 nokta belirterek çok açõklõklõ bir sürekli kiriş oluşturur. Model>Kiriş>Ara mesnetler ve merkezi aks belirterek : 2 nokta belirterek merkezi aksõnda çok açõklõklõ sürekli kiriş oluşturur. Model>Sürekli Temel>Uç noktalarõnõ belirterek : 3 nokta belirterek bir sürekli temel oluşturur. Model>Sürekli Temel>Merkezi aks ile : 2 nokta belirterek merkezi aksõnda bir sürekli temel oluşturur. Model>Sürekli Temel>Bodrum perdesi temeli : Bodrum perdesini temel katõnda sürekli temele dönüştürür. Model>Sürekli Temel>Kenarõ taşõ : Sürekli temelin yan kenarlarõnõ istenilen doğrultuda uzatõr. Model>Sürekli Temel>Uzat : Sürekli temelin boyunu istenilen doğrultuda uzatõr. Uç noktalarõnõ belirterek Bu komut ile planda 3 noktanõn koordinatlarõ belirlenerek bir kiriş tanõmlanõr. Daha detaylõ olarak : 1. Menüden komutu seçin veya ilgili simgesini tõklayõn. 2. İstenilen noktayõ planda tõklayarak veya IntelliCAD komut satõrõnda koordinatlarõ girerek kirişin başlangõç noktasõnõ seçin. Birinci nokta genellikle kolonun köşesi olacaktõr. Birinci noktanõn eklenmesi aşamasõnda IntelliCAD nesne yakalama özelliklerinden ve ORTHO (dik çizim) özelliklerinden yararlanabilirsiniz. 3. Planda diğer noktayõ tõklayarak veya IntelliCAD komut satõrõnda koordinatlarõ girerek kirişin bitiş noktasõnõ seçin. İkinci nokta kirişin uzunluğunu belirleyecek ve kiriş yüzlerinden birini kesik çizgi halinde oluşturacaktõr. 4. Çizimde kirişin kalõnlõğõnõn belirleneceği yönde planda herhangi bir noktayõ tõklayõn. Diğer elemanlarda olduğu gibi Varsayõlan Eleman 147

151 STRAD KOMUTLARI Özellikleri bölümünde tanõmlanmõş olan kiriş genişliği değeri kullanõlarak kiriş belirtilen noktalar arasõnda otomatik olarak oluşturulacaktõr. Eğer kiriş iki kolon arasõnda yer almõyor ve uçlardan birisi serbest uç ise (konsol kiriş) program bu uça ait serbest düğümü otomatik olarak oluşturur. Aynõ şekilde kiriş mesnetlenme noktalarõndan kirişlere oturan bir kiriş ise bu durumda da mesnetlerdeki serbest düğümler program tarafõndan otomatik olarak oluşturulur. 1. ADIM : Kirişin birinci kenarõnõ belirleyecek noktayõ tõklayõn. Bu nokta kolonun sol alt noktasõ olabilir. Bundan sonra program ikinci noktayõ soracaktõr ve ekranda imlecinizi hareket ettirirken resimde görüldüğü gibi kirişin bir yüzüne ait çizgi belirecektir. 2. ADIM : İkinci noktayõ tõkladõğõnõzda ki bu diğer kolonun sağ alt köşesi de olabilir, kirişin birinci yüzü kesik çizgi ile çizilerek program sizden kirişin kalõnlõğõnõn belirleneceği yönü soracaktõr. Ekranda bu yöne doğru herhangi bir yeri tõkladõğõnõzda kirişin yerleşiminin tamamlandõğõnõ göreceksiniz. UYARI : Kirişin serbest mesnetlenmesi durumunda, örneğin kirişe oturan bir kiriş için, eklenecek kirişin başlangõç ve bitiş düğümleri mesnetlendiği kirişin aksõ üzerinde olmak zorundadõr. MERKEZİ AKS İLE Bazõ durumlarda kirişin merkezi aks ile tanõmlanmasõ bir önceki komuta göre kõyaslandõğõnda daha kullanõşlõdõr. Modelde dairesel kolonlar olmasõ durumunda bu komut ile kolon merkezi hizasõnda kiriş yerleşimi daha uygun olacaktõr. Bu komutu kullanõrken çizimde kiriş aksõ gösterilmez ancak kirişin aksõ yan yüzlerine paralel olarak kirişin ortasõndan geçen çizgidir. Kirişin merkezi aks ile eklenmesi için başlangõç ve bitiş olmak üzere yalnõz iki noktaya gereksinim vardõr. NOT : Bu iki nokta ağõrlõk merkezi aksõnõn başlangõç ve bitiş noktalarõ olmak zorundadõr. Bu noktalarõn mevcut noktalar ile aynõ noktalar olmasõ zorunlu değildir. Kolonun yüzlerinin orta noktalarõnõ seçerek de tanõmlanabilirler. 148

152 STRAD KOMUTLARI Program yapõlmak istenen hareketi algõlayarak kirişi düğüm noktalarõnda birleştirir. ARA MESNETLER İLE BİRLİKTE UÇ NOKTALARINI BELİRTEREK Uç noktalarõnõ belirterek ekleme komutu ile aynõ olup tek fark bu komutla birden fazla kiriş eklenebilir. Program belirtilen iki nokta arasõnda kolon veya ara mesnet arar ve bulunan her iki kolon veya mesnet arasõnda bir kiriş oluşturur. Eğer bir sõrada 3 kolon var ise bu komut kullanarak birinci ve üçüncü kolon seçildiğinde program bu sõra üzerinde iki adet kiriş oluşturulacaktõr. İlki birinci ve ikinci kolon arasõnda, diğeri ise ikinci ve üçüncü kolon arasõnda olacaktõr. ARA MESNETLER İLE BİRLİKTE MERKEZİ AKS BELİRTEREK Merkezi aks ile ekleme komutu ile aynõ olup tek fark bu komutla birden fazla kiriş eklenebilir. Bir önceki komut gibi burada da program belirtilen iki nokta arasõnda kolon veya ara mesnet arar ve bulunan her iki kolon veya mesnet arasõnda merkezi aksõ kullanarak bir kiriş oluşturur. Eğer kirişin ekleneceği hat üzerinde herhangi bir düğüm veya serbest düğüm bulunmuyorsa program aşağõda görülen diyalog penceresi yardõmõyla kirişlerin mesnetlerini oluşturmak üzere eklenecek yeni düğüm noktalarõnõn numaralarõnõ soracaktõr. Birinci metin kutusunda oluşturulacak olan başlangõç düğümünün numarasõ ve altõndaki metin kutusunda ise bitiş düğümünün numarasõ verilmektedir. Burada var olan bir düğüm noktasõ kullanõlmak isteniyorsa ilgili metin kutusunda bu düğüme ait numara girilerek programõn o düğüm noktasõnõ kullanmasõ sağlanõr. Not : Kirişlerin ekleme işlemi sõrasõnda ekrana gelen Kiriş diyalog penceresi yardõmõyla önceden belirlenmiş olan kiriş boyutlarõ ve tipi ekleme işlemi kesilmeden değiştirilebilir. UZAT (YALNIZ KİRİŞLER İÇİN) Bu komut yardõmõyla kirişin boyu uzunluğu doğrultusunda açõsõ değişmeden uzatõlabilir veya kõsaltõlabilir. HATILLARI KES (YALNIZ TEMELLER İÇİN) Bu komut yardõmõyla temeller veya diğer kirişler ile çakõşan hatõllarõn uzunluklarõ hatõl uçlarõ temel yüzeylerinde sonlandõrõlacak şekilde otomatik olarak düzenlenir. 149

153 STRAD KOMUTLARI KENARI TAŞI (YALNIZ SÜREKLİ TEMELLER İÇİN) Bir önceki komuta benzer olarak bu komut ile de sürekli temellerin kenarlarõ taşõnõr. Ayrõca bu komut ile mesnet kalõnlõğõ arttõrõlõp azaltõlabilir. BODRUM PERDESİ TEMELİ Taşõyõcõ sistemin tanõmlanmasõ sona erdiğinde bodrum perdelerinin tanõmlandõğõ 2. kat temel katõ olarak belirlenen 1. kata kopyalandõktan sonra temel modeli henüz tamamlanmamõştõr. Bunun için bodrum perdelerinin sürekli temele dönüştürülmesi gerekmektedir. 1. Bodrum perdesini temeli komutunu seçerek bodrum perdesini (veya perdelerini) tek tek veya pencere ile seçin. 2. [ENTER] a basõn veya sağ tõklayõn. Program bodrum perdelerinin altõnda sürekli temeller oluşturacaktõr.! Soru : Kirişi ne zaman yenilemeliyim? Cevap : Kiriş bir IntelliCAD komutu ile taşõndõğõnda veya başlangõç ve bitiş düğümlerinin yeri değiştirildiğinde Yenile komutu kullanõlmalõdõr. Çizim nesnelerinin bu komutla yenilenmesi ile statik nesneler oluşturulur. Bir kiriş veya sürekli temeli değiştirmek için Değiştir komutu kullanõlabilir. Bu komutun seçilmesi ile komut satõrõndaki Elemanlarõ Seç iletisi ardõndan değiştirmek istenilen kirişler tek tek ya da pencere ile seçildiğinde aşağõdaki resimde görülen diyalog penceresi ekrana gelecektir. MODELLEME sekmesinde değiştirilebilecek olan özellikler : Eleman numaralarõ (aynõ katta aynõ numara ile birden fazla kiriş olamaz) Mesnetlenme durumlarõ Kesme faktörleri Sabit düğümler 150

154 STRAD KOMUTLARI GEOMETRİK VERİ sekmesi aşağõda gösterilmektedir. Bu bölümde kirişin yüksekli ve genişlik değerleri ilgili metin kutularõnda girilerek belirlenebilir. Döşeme kalõnlõğõ tablalõ kesitli kirişlerde efektif genişliğin belirlenmesi amacõyla girilmelidir. Önerilen efektif genişlik program tarafõndan hesaplanarak verilmektedir. Farlõ bir genişlik kullanmak istenildiğinde Uygulanan metin kutusunda ilgili değer girilir. Eleman tipi bölümünde kiriş için uygun kesit tõklanarak seçilebilir. Alt bölüm ektin durumda iken sürekli temel kirişi verilerini içermektedir. Bu bölümde temel genişliği belirlenir. Bunu belirlemek için Toplam bölümü tõklandõğõnda toplam temel genişliği girilir ya da Konsol Boyu seçildiğinde sol ve sağ ampatman uzunluklarõ girilerek belirlenir. Kiriş Yükleri sekmesi aşağõda gösterilmektedir. Bu bölümde kirişler üzerine etkiyen yükler tanõmlanõr. Uyarõ : Sürekli temel kirişleri üzerinde yükleme olmamalõdõr. 151

155 STRAD KOMUTLARI YAYILI YÜKLER Kirişlerin uzunluğu doğrultusunda üzerlerine etkiyen yayõlõ yükler aşağõdaki tabloda görülen şekillerde uygulanõr. Yapõnõn modellemesinde kirişler üzerinde ilave yüklemeler yapõlmasõ gerekiyorsa aşağõda belirtilen kurallar çerçevesinde olmalõdõr. Tanõmlanacak yükler ZATİ veya HAREKETLİ yükler ile birlikte kullanõcõ tanõmlõ 9,10 ve 11 nolu yükleme durumlarõnda olabilir. Yayõlõ yükler üniform, trapez veya üçgen yüklerden oluşur. Yük tanõmlamasõnda yukarõdaki şema doğrultusunda sembollerin açõklamalarõ şöyledir : Q Q1 A1 Β1 Qa, Qb La Lb : Üniform yayõlõ yük (seçilen yönetmelik uyarõnca t/m veya ΚΝ/m) : Trapez yayõlõ yük. Q1 bölümünde bir değer girdiğinizde A1 ve B1 değerlerinin de girilmesi gerekmektedir : Sol üçgen parçanõn uzunluğu (m) : Trapez yayõlõ yükün üniform kõsmõnõn uzunluğu (m) : Kõsmi trapez yayõlõ yük (t/m veya ΚΝ/m). Qa başlangõç düğümüne yakõn yük değeri ve Qb bitiş düğümüne yakõn yük değeridir : Kirişin başlangõçõndan itibaren Qa değerine olan uzunluk (m) : Kirişin başlangõçõndan itibaren Qb değerine olan uzunluk (m) DÜĞÜM NOKTASI YÜKLERİ Yayõlõ yüklerin yanõ sõra kirişlerde düğüm noktasõ yükleri de tanõmlanabilir. Kirişin başlangõç ve bitiş düğümlerinde moment, kesme kuvveti ve eksenel yük tanõmlayabilme olanağõ vardõr. Tanõmlanacak yükler ZATİ veya HAREKETLİ yükler ile birlikte kullanõcõ tanõmlõ 9,10 ve 11 nolu yükleme durumlarõnda olabilir. Aşağõdaki resimdeki simgelemede bu yüklemelere ait sembollerin açõklamasõ şöyledir : 152

156 STRAD KOMUTLARI QzA QzT MyA MyT MxA MxT NxA NxT : Yerel koordinat sisteminde kirişin başlangõç düğüm noktasõna etkiyen kesme kuvveti (seçilen yönetmelik uyarõnca ton veya ΚΝ) : Yerel koordinat sisteminde kirişin bitiş düğüm noktasõna etkiyen kesme kuvveti (seçilen yönetmelik uyarõnca ton veya ΚΝ) : Yerel koordinat sisteminde kirişin başlangõç düğüm noktasõna etkiyen My momenti, (tm veya KNm) : Yerel koordinat sisteminde kirişin bitiş düğüm noktasõna etkiyen My momenti, (tm veya KNm) : Yerel koordinat sisteminde kirişin başlangõç düğüm noktasõna etkiyen Mx momenti, (tm veya KNm) : Yerel koordinat sisteminde kirişin bitiş düğüm noktasõna etkiyen Mx momenti, (tm veya KNm) : Yerel koordinat sisteminde kirişin başlangõç düğüm noktasõna etkiyen eksenel kuvvet, (ton veya KN) : Yerel koordinat sisteminde kirişin bitiş düğüm noktasõna etkiyen eksenel kuvvet, (ton veya KN) Döşeme analizinde, duvar yükleri hariç, yük değerleri döşemelerden otomatik olarak alõnõr. VERİ Kirişin DATAM dosyasõndaki değişiklikleri içerir. YARDIMCI ELEMAN Yardõmcõ Eleman, bulunduğu kattan bağõmsõz olarak numaralandõrõlan, başlangõç ve bitiş olmak üzere 2 sabit düğüm noktasõ arasõnda yer alan doğrusal bir elemandõr. Yardõmcõ Eleman eklenmesi ile iki düğümü noktasõnõ birleştiren 1 statik eleman oluşur. Bu nedenle düğüm noktalarõnõn önceden tanõmlanmõş olmasõ gerekir. 153

157 STRAD KOMUTLARI Özel bir doğrusal eleman olan Yardõmcõ Eleman, modellemenin gereksinimleri doğrultusunda kolon, kiriş, gibi genel elemanlarla tanõmlamanõn yapõlamayacağõ durumlarda statik siteme yardõmcõ olur. Genel elemanlar arasõ bağlanõrlõğõn yetersiz görüldüğü durumlarda yardõmcõ elemanlar alternatif çözümler üretilmesinde de yardõm sağlar. (örn. Yapõsal olarak monolitik davranmasõ gerekli ancak bileşik olarak tanõmlanmamõş iki bağõmsõz kolon, deplasmanlarõ itibariyle ortak davranõşõnõ modellemek amacõ ile büyük rijitliğe sahip bir yardõmcõ eleman ile bağlanõr). Yardõmcõ Elemanlar iki düğümü noktasõnõ birleştiren doğrusal elemanlardõr ve diğer elemanlarõn aksine, kirişlerde olduğu gibi yatay düzlemde, kolonlar ve perdelerde olduğu gibi düşey düzlemde ve ayrõca bu iki düzleme açõ yapacak herhangi bir rasgele düzlemde tanõmlanabilirler. Yardõmcõ Elemanlarõn da Varsayõlan Eleman Özellikleri komutu ile ön tanõmlamalarõ yapõlabilir. Bu elemanlara ait belirgin bir standart olmadõğõndan tanõmlamalarõ yapõlõrken, elastisite modülü, eleman en kesit boyutlarõ ya da atalet değerleri gibi değerlerinin dikkatli seçilmeleri gerekir. STRAD programõnda yardõmcõ elemanlar için olan komutlar şunlardõr : UÇ NOKTALARINI BELİRTEREK UÇ NOKTALARININ OTOMATİK TANINMASI DEĞİŞTİR SİMGELER Model>Yardõmcõ Eleman>Uç noktalarõnõ belirterek : İki düğüm noktasõ arasõnda bir yardõmcõ eleman oluşturur. Model>Yardõmcõ Eleman>Değiştir : Yardõmcõ elemanõn özelliklerinin değiştirilmesini sağlar. Model>Yardõmcõ Eleman>Uç noktalarõnõn otomatik tanõnmasõ : En yakõn düğüm noktalarõnõ yakalayarak bir yardõmcõ eleman oluşturur. Yenile : Statik nesneyi yardõmcõ elemanlarõn özelliklerinde veya bağlanõmõnda yapõlan değişiklikler uyarõnca yeniler. Varsayõlan Yardõmcõ Eleman : Yardõmcõ Elemanlar başlangõç değerlerinin düzenleneceği diyalog penceresi ekrana gelir. UÇ NOKTALARINI BELİRTEREK Kirişlerde olduğu gibi burada da başlangõç ve bitiş düğüm noktalarõ ekrandan seçilerek ya da koordinatlarõ komut satõrõnda girilerek yardõmcõ eleman tanõmlanõr. Düğüm noktasõ seçiminde yakalamanõn doğru noktada olmasõna özen gösterilmelidir. (örn. kolonun ağõrlõk merkezi) 154

158 STRAD KOMUTLARI FARKLI KATLARDA Daha önce de belirtildiği üzere yardõmcõ elemanlar farklõ katlarda buluna düğüm noktalarõ arasõnda tanõmlanabilirler. Bir örnek olarak farklõ katlardaki 2 serbest düğüm arasõnda; 3. katta bulunan 1001 nolu düğüm ile 4. katta bulunan 1003 nolu düğümler arasõnda bir yardõmcõ eleman tanõmlayalõm. Not : yardõmcõ elemanõn tanõmlanmasõna başlarken tanõmlamanõn yapõlacağõ başlangõç düğümünün bulunduğu katta olmanõz gerekir, buradaki örnek için 3. katta olmanõz gerekir. 1. Komutu seçin veya ilgili simgesini tõklayõn 2. Aksonometrik komutunu seçin ve her iki düğümü de ekranda rahatça görecek şekilde görüntüyü yakõnlaştõrõn. 3. Uygun yakalama özelliğini seçerek 1001 nolu düğümün merkezini seçin. 4. Bir üst katta bulunan 1003 nolu düğümün merkezini seçin. Yardõmcõ Eleman oluşturulacaktõr. Eklemenin yapõlacağõ yerde herhangi bir düğüm veya serbest düğüm bulunmuyorsa program kullanõcõdan yeni bir düğüm eklenmesini isteyecektir. Bu işlem için aşağõdaki resimde görülen diyalog penceresi ekrana gelecektir. Başlangõç metin kutusunda üst düğüm noktasõ ve Bitiş metin kutusunda alt katõn düğüm noktasõ numarasõ bulunmaktadõr. Eğer o noktada bir serbest düğüm zaten varsa ve program tarafõndan bulunamamõş ise o düğüm noktasõ numarasõ ilgili metin kutusunda düzeltilmelidir. Program tarafõndan önerilen numaralarõ kullandõğõnõzda düğüm noktasõ ekleme işlemi bu numaralar kullanõlarak otomatik olarak yapõlõr. UÇ NOKTALARININ OTOMATİK TANINMASI Yardõmcõ Elemanõnõ kopyalanmasõ durumunda elemanõn bağlanõmõ değişecektir. Bunun tanõmlanabilmesi için yardõmcõ elemanõ Değiştir komutu ile veya Uç noktalarõnõn otomatik tanõnmasõ komutu gereklidir. Bu komut seçildiğinde komut satõrõnda Elemanlarõ Seç iletisi ile birlikte düzenlenecek olan elemanlarõn seçilmesi istenecektir. Tek tek veya pencere ile yapõlan seçim sonucunda ekranda sağ tõkladõğõnõzda elemanõn herhangi bir düğüm veya serbest düğümün 20 cm yakõnõna kadar olan başlangõç ve bitiş noktalarõ ile bir bağlantõ oluşturulacaktõr. DEĞİŞTİR Bu komut seçildiğinde aşağõda görülen yardõmcõ eleman özelliklerinin düzenleneceği diyalog penceresi ekrana gelecektir. 155

159 STRAD KOMUTLARI MODELLEME sekmesinde değiştirilebilecek olan özellikler : Eleman numaralarõ (bulunulan katta aynõ numara olmamasõ gerekir) Mesnetlenme durumlarõ Kesme faktörleri Sabit düğümler Başlangõç ve bitiş katõnõn ve ilgili düğüm noktalarõnõn yeniden düzenlenmesi bağlanõmõ değiştirecektir. Farklõ katlarda eleman yerleşimi söz konusu olduğunda başlangõç katõnõn her zaman alt kat olmasõ gerekir. GEOMETRİK VERİ sekmesinde değiştirilebilecek olan özellikler : Bir dikdörtgen en kesit tanõmlandõğõnda Boyutlar kõsmõnõ seçerek genişlik (yerel koordinat sistemindeki DZ değeri) ve yükseklik (yerel koordinat sistemindeki DY değeri) değerleri ilgili metin kutularõnda girilir. Farklõ bir en kesit için hesaplanan tüm atalet değerleri, Atalet Verileri bölümü seçilerek tablodaki sağ bölümde ilgili metin kutularõnda girilir VERİ sekmesinde diğer tüm doğrusal elemanlarda olduğu gibidir ve değişiklikleri DATAM dosyasõna kaydedilir. 156

160 STRAD KOMUTLARI DUVAR Duvar başlangõç ve bitiş olmak üzere 2 sabit düğüm noktasõ arasõnda yer alan doğrusal bir elemandõr. Eleman numarasõ olarak bulunduğu kattaki ilk uygun numara verilir. Duvar elemanõnõn başlangõç düğümü bir alt katta ve bitiş düğümü ise bulunulan katta yer almaktadõr. Duvarõn eklenmesi ile 2 düğüm noktasõnõ birleştiren 1 statik nesne oluşturulur. Bu nedenle duvarõn eklenmesinden önce başlangõç ve bitiş düğüm noktalarõnõn tanõmlanmõş olmasõ gerekir. Duvarõn tanõmõ statik analizlerde göz önüne alõnacağõ, çerçevenin rijitliğini arttõracağõ ve kesme kuvvetlerin bu elemanlara da aktarõlacağõ için duvarlarõn tanõmlanmasõnda dikkatli olunmasõ gerekir. Duvar, oturduğu kirişe yük aktarmaz. Kiriş üzerindeki duvar yükleri, Kiriş Yükleri tablosunda girilmelidir. STRAD programõnda duvarlar için olan komutlar şunlardõr : UÇ NOKTALARINI BELİRTEREK DEĞİŞTİR SİMGELER Model>Duvar>Uç noktalarõnõ belirterek : İki düğüm noktasõ arasõnda bir duvar oluşturur. Model>Duvar>Değiştir : Duvar özelliklerinin değiştirilmesini sağlar. Yenile : Statik nesneyi yardõmcõ elemanlarõn özelliklerinde veya bağlanõmõnda yapõlan değişiklikler uyarõnca yeniler. Varsayõlan Duvar : Duvarlarõn başlangõç değerlerinin düzenleneceği diyalog penceresi ekrana gelir. UÇ NOKTALARINI BELİRTEREK Kirişlerde olduğu gibi burada da başlangõç ve bitiş düğüm noktalarõ ekrandan seçilerek ya da koordinatlarõ komut satõrõnda girilerek duvar tanõmlanõr. Düğüm noktasõ seçiminde yakalamanõn doğru noktada olmasõna özen gösterilmelidir. (örn. kolonun ağõrlõk merkezi). Program birincisi bir alt katta diğeri ise bulunulan katta iki adet düğüm noktasõ soracaktõr. 157

161 STRAD KOMUTLARI DEĞİŞTİR Bu komut seçildiğinde aşağõda görülen duvar özelliklerinin düzenleneceği diyalog penceresi ekrana gelecektir. MODELLEME sekmesinde değiştirilebilecek olan özellikler : Eleman numaralarõ (bulunulan katta aynõ numara olmamasõ gerekir) Mesnetlenme durumlarõ Kesme faktörleri Sabit düğümler VERİ sekmesinde diğer tüm doğrusal elemanlarda olduğu gibidir ve değişiklikleri DATAM dosyasõna kaydedilir DÖŞEME Genel Döşemeler bir yapõnõn en önemli taşõyõcõ elemanlarõndan biri olmasõna rağmen Uzay Çerçeve sistemindeki elemanlara dahil edilmemişlerdir. Yapõsal sistem analizleri döşemeleri içermemektedir. Her bir kata ait döşeme tanõmlamalarõna başlandõğõnõzda, çevreleyen kirişlerin tablalõ kesitli olduğundan emin olun. Aksi durumda, çevreleyen kirişler dikdörtgen kesitli (tablasõz) ise program döşemeleri tanõyõp, normal olarak hesaplamalarõnõ yapacaktõr ancak uzay çerçeve analizleri sõrasõnda döşeme diyafram fonksiyonu hesaba katõlmayacaktõr. STRAD õn genel felsefesi paralelinde yapõsal sistemin atalet özelliklerinden döşemelerin çõkarõlmasõ daha ileri modelleme tekniklerinin uygulanmasõna olanak sağlar. Kabaca iki örnek vermek gerekirse, birincisi aynõ katta bulunan farklõ yükseltilere sahip döşemelerin analizi ve ikinci olarak da mevcut döşeme yüklerinin daha döşemeler tanõmlanmadan sisteme doğru bir şekilde uygulanabilmesidir. Program kat düzleminde döşemeleri ancak çevrelerini saran kirişler veya donatõlõ döşeme şeritleri ya da 15 cm den daha fazla yüksekliğe sahip yardõmcõ elemanlar olduğunda tanõyacaktõr. Programõn döşemeleri doğru bir şekilde 158

162 STRAD KOMUTLARI tanõmasõ için bulunan kat düzlemindeki kolon, kiriş, asma kolon, bodrum perdesi gibi elemanlarõn tanõmlanmõş olmalarõ gerekir. Ayrõca donatõlõ döşeme şeritleri ile aynõ yükseklikte olan dikdörtgen kesitli kirişler topolojide göz önünde bulundurulmalõdõr. Donatõlõ döşeme şeritleri döşeme analizlerinde genellikle elastik mesnet olarak göz önüne alõnõr. Bu durumda diyafram fonksiyonu, bu kirişin Z düşey aksõndaki polar atalet momentinin (J z ) düzenlenmesi ile sağlanabilir. Ara duvarlar, donatõlõ döşeme şeritleri, delikler, konsollar ve merdivenler IntelliCAD çizim nesneleri olup uzay çerçeveye ait değillerdir ve yalnõz döşeme yapõsal sisteminin statik nesneleridir. Bu alt menüye ait elemanlardaki değişiklik ve düzenlemeler uzay çerçeveyi etkilemez. Bu elemanlar plandaki diğer elemanlar gibi aynõ katta veya farklõ bir kata kopyalanabilirler. STRAD programõnda döşemeler için olan komutlar şunlardõr : Konsollar Döşeme Boşluklarõ Donatõlõ Döşeme Şeritleri Ara Duvarlar Analiz Şeritleri Döşeme Elemanlarõnõ Değiştir Merdivenler Merdivenleri Değiştir Döşeme Tanõtõmõ Döşemeleri Değiştir SİMGELER 1 Model>Döşemeler>Konsollar : Konsol oluşturur Model>Döşemeler>Döşeme Boşluklarõ : Döşemede boşluğa ait bir çerçeve oluşturur. Model>Döşemeler>Donatõlõ Döşeme Şeritleri : Donatõlõ bir döşeme şeridi tanõmlar. Model>Döşemeler>Ara Duvarlar : Döşeme üzerinde bir ara duvar tanõmlar. Model>Döşemeler>Analiz Şeritleri : Döşemede bir analiz şeridi tanõmlar. Analiz şeritleri, döşemenin boyutlandõrmasõ ve döşeme yüklerinin döşemeyi çevreleyen kirişlere aktarõmõ için gereklidir. Model>Döşemeler>Döşeme Elemanlarõnõ Değiştir : Donatõlõ döşeme şeridi, ara duvar, konsol ve döşeme boşluğu gibi döşeme elemanlarõnõn yük, kalõnlõk, v.s gibi özelliklerinin düzenlenmesine olanak tanõr. Model>Döşemeler>Merdivenler : Tek kollu bir merdiven oluşturur. 159

163 STRAD KOMUTLARI Model>Döşemeler>Merdivenleri Değiştir : Merdivenlerin yükler, plak kalõnlõğõ v.s gibi değerlerinin düzenlenmesini sağlar. Model>Döşemeler>Döşeme Tanõtõmõ : Dõş hatlarõnõn belirlenerek döşemenin program tarafõndan tanõnmasõnõ sağlar. Model>Döşemeler>Döşemeleri Değiştir : Döşemelerin, plak kalõnlõğõ, yükler, döşeme tipi gibi özelliklerini düzenlenmesini sağlar. DÖŞEME TANIMLAMASI Bir kattaki döşeme tanõtõmõna başlamadan önce IntelliCAD ortamõnda kolon, kiriş, yardõmcõ elemanlar veya bu katõn tanõmlanmasõ için gerekli diğer elemanlarõn yerleştirme işlemlerinin tamamlanmõş olmasõ gerekir. Döşemeler için işlemlere devam edebilmek için temel katõnõn tanõmlanmõş olmasõ gerekli değildir. Aynõ zamanda bulunulan katta döşeme tanõmlamasõna başlamak için diğer katlardaki elemanlarõn da yerleşiminin tamamlanmõş olmasõ gerekli değildir. Bu kattaki döşeme işlemleri tamamlandõğõnda tüm bir kat döşeme ve döşeme elemanlarõ ile birlikle bir başka kata tamamen kopyalanabilir. 1. IntelliCAD başlõk çubuğunda belirtilen kat numarasõnõ kontrol ederek döşeme tanõmlamasõ yapõlacak katta bulunduğunuzdan emin olun. Eğer değilseniz Kat Değiştir komutu ile istediğiniz kata geçin. 2. Döşeme elemanlarõnõn tanõmlanmasõ : Konsollar : a. Konsolun yan kenarõnõ oluşturacak çizginin birinci noktasõ olarak kiriş aksõ üzerinde bir noktayõ tõklayarak belirleyin, ikinci nokta bu noktaya dik ve belirlenen mesafede olacaktõr. Birinci nokta bir kiriş aksõ üzerinde olacağõ gibi kolon veya nadiren de olsa bodrum aksõ üzerinde de olabilir. b. Grafik olarak ya da komut satõrõnda girilecek uzunluk kadar konsolun boyunu belirleyin. Çizim esnasõnda beyaz bir çizgi ile gösterilen konsol kenarlarõ bitiş noktalarõ belirlendiğinde kesik çizgiye dönüşecektir. c. Konsolun diğer yan kenarõnõ oluşturmak için bir önceki adõmõ tekrarlayarak buna paralel bir çizgi oluşturacak şekilde son noktayõ yine kiriş aksõ üzerinde belirleyin. d. IntelliCAD nesne yakalama özelliklerini kullanarak noktalarõn belirlenmesini kolaylaştõrabilirsiniz. e. Konsolun yerleşimini tamamlamak üzere [Enter] a basõn veya ekranda sağ tõklayõn. Kesik çizgiler mavi renkte düz çizgilere dönüşerek konsol kenarlarõ program tarafõndan otomatik olarak numaralandõrõlacaklardõr. f. Döşeme Elemanlarõnõ Değiştir komutu ile seçtiğiniz konsol kenarlarõnda çizgisel yükleri (parapet yüklerini) düzenleyebilirsiniz. 160

164 STRAD KOMUTLARI Döşeme Boşluklarõ : Komutu seçtikten sonra konsollar için uygulanan 6 adõmõ burada bu sefer döşeme plağõnõn içinde uygulayõn. Döşeme boşluklarõnõn en az bir kenarõ kirişe bitişik olmalõdõr, kirişten ayrõ olarak plak içerisinde döşeme boşluğu tanõmlanamaz. Dairesel veya eğri elemanlardan oluşan döşeme boşluğu tanõmlanamaz. Eğer bir analiz şeridi bir döşeme boşluğu kenarõnõ keserse bu durumda bu bir konsol olarak göz önüne alõnõr. Sonlu elemanlar analizi (F ea ) yapõlmasõ durumunda analiz şeritlerinin döşeme boşluklarõnõn yakõnõnda ve bunlara paralel olmasõ gerekir. Donatõlõ Döşeme Şeritleri : 1. IntelliCAD nesne yakalama ayarlarõnõ yaparak ve ΟRTHO moda (Dik çizim ortamõna) geçin. 2. Donatõlõ döşeme şeridinin başlangõç ve bitiş noktalarõnõ tõklayarak belirleyin. Bu iki noktanõn da bir kiriş veya kolon üzerinde olmasõ gerekir. Bitiş noktasõ döşemenin dõşõnda kalan bir donatõlõ döşeme şeridinin bir anlamõ yoktur. 3. [Enter] a basõn veya ekranda sağ tõklayõn. 4. Döşeme Elemanlarõnõ Değiştir komutu ile ekrana gelen diyalog penceresinde donatõlõ döşeme şeridinin yüklerini kontrol edebilir veya değiştirebilirsiniz. Ara Duvarlar : Tanõmlanmalarõ donatõlõ döşeme şeritlerinde olduğu gibidir. Ancak uç noktalarõ döşemenin içinde kalabilir. Bu duvarlar döşemelere yük aktarõrlar ancak uzay çerçevede yer almazlar. Kirişler üzerine mesnetlendiklerinde, kiriş üzerindeki duvar yükleri ayrõ olarak tanõmlandõğõndan, kirişlere yük aktarmazlar. Yükleri MARCUS analizlerinde hesaba katõlõr. Sonlu elemanlar analizinde tekil yükler olarak hesaba katõlõrlar. Merdivenler : 1. Birinci noktayõ kirişin iç yüzü üzerinde belirleyin. 2. Merdivenin genişliğini belirlemek üzere aynõ kiriş yüzeyi üzerinde olmak şartõyla grafik olarak veya komut satõrõndan girilecek uzaklõk değeri ile ikinci noktayõ belirleyin. 3. Merdivenin uzunluğunu belirlemek üzere döşemenin içerisinde grafik olarak veya komut satõrõndan girilecek uzaklõk değeri ile 3. noktayõ belirleyin. 4. Merdivenleri Değiştir komutu ile ekrana gelen diyalog penceresinde merdiven genişliğini, kalõnlõğõnõ veya yüklerini düzenleyebilirsiniz. 3. Analiz şeritleri : Merdivenlerin tanõmlanmasõ tamamlandõğõnda herhangi bir doğrultuda analiz şeritlerini belirleyebilirsiniz. Bu işlem herhangi bir çizginin çizilmesi ile aynõdõr. Analiz şeritleri, MARCUS ve HAHN-CZERNY yöntemlerinin uygulanabilmesi için ve sonlu elemanlar 161

165 STRAD KOMUTLARI analizi için gereklidir. Düzgün bir yük aktarõmõ elde edebilmek için şeritlerin döşemeyi çevreleyen kirişler ile kesişmesi gereklidir. 4. Döşeme tanõtõmõ : Programõn döşemeleri algõlayabilmesi için bu komut gereklidir. Komut seçildikten sonra döşemenin içerisinde herhangi bir noktaya tõklayõn. Program döşemeyi tanõmlayacaktõr. 5. Döşemeleri değiştir : Bu komut ile döşeme parametrelerini düzenleyebilirsiniz. Komutu seçtikten sonra döşemenin numarasõnõ tõkladõğõnõzda aşağõda görülen diyalog penceresi ekrana gelecektir. Değişikliklerin kaydedilmesi için [Tamam] a basõn. Resim 14 Döşemelerin Özellikleri diyalog penceresi DÖŞEMELER İÇİN GENEL NOTLAR! Donatõlõ döşeme şeritleri döşemelerin tanõtõmõ sõrasõnda hesaba katõlõrlar. Bir donatõlõ döşeme şeridi döşemeyi iki parçaya bölüyorsa program döşemelerin tanõtõmõnda bu iki parçayõ ayrõ iki döşeme olarak algõlayacaktõr. UYARI : Bir donatõlõ döşeme şeridinin kalõnlõğõ, önceden belirlediğiniz döşeme kalõnlõğõ göz önüne alõnarak program tarafõndan varsayõlan kalõnlõk olarak belirlenecektir. Şeridin kalõnlõğõ Döşeme Elemanlarõnõ Değiştir komutu ile düzenlenebilir.! Döşeme üzerinde, yüklerinin döşeme analizinde hesaba katõlmasõ istenen bir ara duvar olmasõ durumunda döşeme üzerindeki konumu ile birlikte tanõmlanmasõ gerekir. Ara duvarlarõn yükleri döşeme hareketli yükü içerisinde hesaba katõlmasõ durumunda tanõmlanmalarõna gerek yoktur. Program ara duvarlarõn altõnda otomatik olarak 80 cm genişlikte bir donatõlõ döşeme şeridi yerleştirecektir. Genişliği değiştirilebilen ara duvar altõ döşeme şeritleri döşemelerin tanõtõmõ sõrasõnda hesaba katõlmadan tasarõmda donatõlandõrõlõr.! Genel olarak bir dikdörtgen döşeme boşluğu dört kenarõ ile tanõmlanõr. Ancak iki kenarõ iki kirişe bitişik olan bir boşluk için kirişe bitişik olmayan diğer kenarlarõn tanõmlanmasõ yeterlidir. Program otomatik olarak 162

166 STRAD KOMUTLARI boşluğun tanõmlanmayan kenarlarõnõ numaralandõrmayacak ve kiriş olarak hesaba katacaktõr.! Yapõsal sistemde konsollarõn serbest kenarlarõnõn kiriş yüzünden (veya kolondan) 40 cm den daha yakõn olmamasõnda yarar vardõr.! Diğer tarafõnda bir döşeme bulunmayan bir kirişte konsol tanõmlandõğõnda döşeme hesabõ yapõlacaktõr ancak burulmanõn uzay çerçeveye aktarõlmasõ gerekir. Bunu kirişin Düğüm Noktasõ Yükleri bölümünde başlangõç ve bitiş düğüm noktalarõnda ΜxL/2 momenti uygulayarak sağlayabilirsiniz. (Kirişi Değiştir>Kiriş Yükleri>Düğüm Noktasõ Yükleri)! Donatõlõ döşeme şeridinin konumu kullanõcõnõn deneyimine bağlõdõr. Program farklõ döşeme şeritlerinin kestiği bir kirişe şeritlerden gelen maksimum reaksiyonu yük olarak aktaracaktõr.! Tek doğrultuda çalõşan bir döşemede kõsa yöne paralel bir duvar tanõmlandõğõnda duvarõn kenarlarõ kesmesine gerek yoktur. Program otomatik olarak duvarõn altõnda ilave duvar yükü ile birlikte 80 cm genişlikli bir donatõlõ döşeme şeridi hesaplayacaktõr.! Genel olarak bir döşemede yatay ve düşey olmak üzere en az iki analiz şeridi olmasõ gerekir.! Program konsollarõ serbest kenarlarõ ile tanõmlar. Doğru bir analiz şeridi yerleşimi konsolun kõsa kenarõna paralel olandõr. Konsolun uzunluğu boyunca yerleştirilen bir analiz şeridi hatalõ donatõ yerleşimine neden olacaktõr.! Merdivenler planda bir boşluk olarak gösterilir ve mutlaka bir Kiriş elemana mesnetlenmesi gerekir.! Merdiven tanõmlandõğõnda planda kenarlarõ yeşil renkte çizgilerle bir dikdörtgen olarak çizilir ve program tarafõndan otomatik olarak numaralandõrõlõr.! Konsollar da bir döşeme olduğundan numaralandõrõlmalarõ döşemeler ile aynõdõr.! Düzenlenebilecek döşeme özellikleri şunlardõr : a) Döşeme zati yükleri (seçilen yönetmelik uyarõnca Κg/m² veya Ν/m²) b) Döşeme hareketli yükleri (Κg/m² veya Ν/m²) c) Döşeme kalõnlõğõ (mt). Düzenlemelerin kaydetmek ve pencereyi kapatmak için sağ alt köşede bulunan [Tamam] a basõn.! Konsollar program tarafõndan geri kalan döşemeler olarak tanõnõr. Döşeme tanõtõmõ ile birlikte program, döşeme ve kirişler üzerine otomatik olarak belirlenen değerler uyarõnca yüklemelerini yapar.! 5. Adõmda belirtilen Döşemeleri Değiştir komutu ile düzenlenecek döşeme özellikleri şunlardõr : Döşemenin şekli : Döşemeler normal döşeme, nervürlü veya kaset döşeme olabilir. 163

167 STRAD KOMUTLARI Döşeme seviyesi : Farklõ kotlarda döşeme olmasõ durumunda program tarafõndan kabul edilecek değerler kat yükseltisindeki (+ veya -) değerlerdeki değişikliklerdir. Bu yükselti program tarafõndan eğimlerin oluşturulmasõ ve çizimde döşeme yükseltisinin kaydedilmesi için kullanõlõr Döşeme yükleri : a) Zati (G): Seçilen yönetmelik uyarõnca Κg/m² veya Ν/m² cinsinden döşeme zati yükleri. b) Hareketli (Q): Seçilen yönetmelik uyarõnca Κg/m² veya Ν/m² cinsinden döşeme hareketli yükleri. c) Konsol zati yükü : Seçilen yönetmelik uyarõnca Κg/m² veya Ν/m² cinsinden konsol döşeme zati yükleri. d) Konsol hareketli yükü: Seçilen yönetmelik uyarõnca Κg/m² veya Ν/m² cinsinden konsol döşeme hareketli yükleri. Döşeme Boyutlarõ : a) Döşeme kalõnlõğõ (mt). Konsolda mesnetteki plak kalõnlõğõ. b) Konsolun serbest ucunda döşeme kalõnlõğõ (d2). Kirişli döşeme elemanlarõ (yalnõz nervürlü veya kaset döşemeler için) a) Nervürler arasõ plak kalõnlõğõ (mt) b) X aksõ boyunca nervür mesafesi (mt) c) Y aksõ boyunca nervür mesafesi (mt) d) X aksõnda nervür genişliği (mt) e) Y aksõnda nervür genişliği (mt) f) Dolu şerit genişliği (mt) Bu noktadan itibaren döşeme elemanlarõnõn tanõmlanmasõ ve tanõtõmõ tamamlanmõş bulunmaktadõr. Aynõ işlemler döşeme bulunan tüm katlar için tekrarlanmalõdõr. NOT : Temel radye döşeme hesabõ için VK PLATE 3 programõ gereklidir. NOT : Betonarme eğimli çatõ plağõnõn analizi UZAY ÇERÇEVE komutu ile gerçekleştirilir. Kolonlarõn yüksekliklerinin düzenlenmesi ve çevre kirişlerinin yardõmõyla döşemenin eğimi tanõmlanabilir. YENİLE Daha önceden de anlatõldõğõ gibi çizim nesnelerinin, statik nesneler ile uyumlu duruma gelmesi amacõyla YENİLE komutunun kullanõlmasõ gerekir. 2 Yenile komutu vardõr : Yenile > Elemanlar Yenile > Tümü Elemanlarõ Yenile komutu ile, komut satõrõndaki Elemanlarõ Seç iletisi ardõndan seçilen elemanlarõn uyumluluğu sağlanõr. Tümünü Yenile komutu ile, tüm elemanlarõn uyumluluğu sağlanõr. Statik nesneden çizim elemanlarõ türetilmesinin bir yolu menüde bulunmayan yalnõz komut satõrõndan girilebilen REFZ komutudur. Bu aynõ zamanda başlangõç değerlerinin değiştirildiği ancak geriye dönmek istenildiği durumlarda tüm kolon 164

168 STRAD KOMUTLARI yükseltilerinin geri yüklendiği bir komuttur. Bunlar FixHeights veya FixHeightsN komutlarõdõr. (ikinci komut elemanlarõ seçilmesini isteyecektir)! Soru : Yenile komutunu ne zaman kullanmalõyõm? Cevap : Yenile komutu kullanõldõğõnda çizim nesneleri ile statik nesneler arasõnda uyumluluk sağlanõr. (örn. IntelliCAD Taşõ komutu kullanõlarak konumu değiştirilen elemanlar için). Bu uyumluluk Analiz ve Tasarõm komutlarõ için gereklidir. Bu nedenle bu komutlarõn yürütülmesinden önce veya Bağlanõm Kontrolleri komutundan önce Yenile komutunun kullanõlmasõ gereklidir. En son kullanõlan Yenile komutu ardõndan statik sistemde herhangi bir değişiklik yapmadõysanõz bu komutu tekrar kullanmaya gereksinim yoktur. BAĞLANIM KONTROLLERİ Bu komutla bazõ veri kontrolleri yapõlmaktadõr. Verilerin girilmesi tamamlandõğõnda ve Yenile komutunun ardõndan hesaplamalar bölümüne geçmeden önce bu kontrollerin yapõlmasõ gereklidir. Yapõnõn mimari tasarõm programõ IDEA ile bağlantõsõ durumunda da veri kontrolleri yapõlabilir. IDEA ile yapõlan bir tasarõmõn program tarafõndan detaylandõrõlmasõ yapõsal sistemin tanõmõ için alternatif bir yoldur. IDEA Bir 4M ürünü olan IDEA, STRAD gibi IntelliCAD ortamõnda çalõşan, gelişmiş özelliklere sahip bir mimari tasarõm programõdõr. PROJE EKLE KOMUTU İLE NE YAPILABİLİR? IDEA ile tasarlanmõş bir mimari proje var ise, bu komut ile STRAD, yapõsal sistemin tüm kolonlarõnõ otomatik olarak katlara yerleştirecek ve uzayda yapõsal modelin topolojik kontrollerini yapacaktõr. Bu işlemden sonra yapõlacak tek şey katlardaki kolonlarõn koordinatlarõnõn girilmesiyle uğraşmadan yapõnõn kiriş, döşeme gibi geri kalan elemanlarõnõn tanõmlarõnõn yapõlmasõdõr. IDEA programõnda STRAD için Dosya gönder komutu kullanõldõğõnda IDEA2STRAD.DAT dosyasõ oluşturulacaktõr. STRAD programõ yüklenip, Yeni Strad Projesi oluşturulduğunda, Kat Tanõmla ve Kat Özellikleri komutlarõ ile gerekli tanõmlamalar yapõldõktan sonra Proje Ekle komutu seçilerek oluşturulan dosya diyalog penceresi yardõmõ ile bulunur (veya bu dosya dõşarõdan \vk\windows\strad-b\meletes.bld\proje numarasõ.bld\ dizinine kopyalanabilir) IDEA at menüsüne ait bu komutlar aşağõda Resim 2.7 de gösterilmektedir. PROJE EKLE 1. Komut seçildiğinde bir diyalog penceresi ekrana gelir. 2. Listeden proje seçilir. 3. Program projeyi açarak katlarõ ve kolonlarõ uygun konumlarõnda yerleştirir. 165

169 STRAD KOMUTLARI VERİ KONTROLLERİ 1. Bu komutla program bir dizi kontrol yaparak var ise hatalarõ ilgili iletileri ile ekrana getirir. 2. Tanõmlanan varsayõlan eleman özellikleri ile birlikte geri kalan elemanlarõn tanõmlarõ yapõlabilir. Resim 2.7 IDEA alt menüsü 166

170 STRAD KOMUTLARI STRAD MENÜSÜ Hesaplamalar DÖŞEME ANALİZİ DÖŞEMELER GENEL NOT : Radye temel plak hesabõ yalnõz VK PLATE 3 modülü ile yapõlabilir. YAPISAL SİSTEMİN ELEMAN TANIMLAMALARI paragrafõnda belirtildiği üzere, döşemelere ait tüm işlemler iki bölüme ayrõlmõştõr. Döşemelerin tanõmlanmasõ ve düzenlenmesi eleman tanõmlama menüsünün, analizleri ise analiz-tasarõm menüsünün Döşemeler komutu ile yapõlmaktadõr. Bu bölümde analiz ve tasarõm komutlarõ ile ilgili açõklamalar verilmektedir. Döşemeler alt menüsünün içerdiği komutlar : Döşeme Analizi Ağ Oluşumu (PLATE 3.0 Bölüm Β için geçerli) Ağ görünümü (PLATE 3.0 Bölüm Β için geçerli) Ağõ Düzenle (PLATE 3.0 Bölüm Β için geçerli) Ağõ Yenile(PLATE 3.0 Bölüm Β için geçerli) Sonlu Elemanlar ile Analiz (PLATE 3.0 Bölüm Β için geçerli) Tasarõm Donatõyõ göster Donatõyõ Düzenle Donatõyõ Çubuklarõnõ Değiştir Donatõyõ Yenile Czerny Grafikleri Döşeme Sehim Kontrolü Kiriş Yükleri Kirişler : G ve Q=0 Döşeme Sonuçlarõnõ Yazdõr 173

171 STRAD KOMUTLARI Simgeler Analiz-Tasarõm>Döşemeler>Döşeme Analizi : Döşemelerin analizini yapar. Analiz-Tasarõm>Döşemeler>Donatõyõ Göster : Analiz sonuçu hesaplanan donatõlarõ çizimde yerleştirir. Analiz-Tasarõm>Döşemeler>Donatõyõ Düzenle : Seçili döşemelerdeki donatõyõ göstererek düzenlenmesine olanak sağlar. 4 Analiz-Tasarõm>Döşemeler>Donatõ Çubuklarõnõ Değiştir : Donatõ çubuklarõnõn çap ve aralõklarõnõn değiştirilmesine olanak sağlar. 5 Analiz-Tasarõm>Döşemeler>Donatõyõ Düzenle : Donatõ çubuklarõnda yapõlan değişiklikleri kaydederek ekranda görüntülenmesini sağlar. 6 7 Analiz-Tasarõm>Döşemeler>Czerny Grafikleri : Czerny yöntemi kullanõlarak yapõlan analiz sõrasõnda tanõmlanan döşemelerin boyutlarõnõ gösterir. Analiz-Tasarõm>Döşemeler>Döşeme Sehim Kontrolü : Döşeme sehim hesaplarõ sonuçlarõnõ görüntüler. 8 Analiz-Tasarõm>Döşemeler>Kiriş Yükleri : Döşeme analizi ile ilgili kiriş, yardõmcõ elemanlar v.s. gibi elemanlara ait yükleri görüntüler. 9 Analiz-Tasarõm>Döşemeler>Kirişler - G ve Q=0 : Yüklenmemiş olan kiriş, yardõmcõ elemanlar, donatõlõ döşeme şeritleri v.s. gibi elemanlarõ görüntüler. 10 Analiz-Tasarõm>Döşemeler>Döşeme Sonuçlarõnõ Yazdõr : Döşeme analizine ait veri ve sonuçlarõn görüntülenip yazõcõya aktarõlmasõnõ sağlar. Bir kata ait döşemelerin analizlerinin yapõlmasõ amacõyla : 174

172 STRAD KOMUTLARI ANALİZ 1. Yapõsal sistemi tamamen ve hatasõz olarak tanõmlayõn. Döşemeleri ara duvarlar, boşluklar, döşeme şeritleri gibi tüm gerekli elemanlarõ ile tanõmlayõn ve analiz şeritlerini hata vermeyecek şekilde belirleyin. 2. Yapõsal sistem özellikler dosyasõnõ kontrol ederek gereken düzenlemeleri yapõn. Analizin yapõlacağõnõn katlarõn ve analiz yönteminin belirleneceği diyalog penceresi ekrana gelecektir. Burada Marcus yöntemi ve bulunulan kat varsayõlan değerler olarak belirlenmiştir. Bu aşamada program, konsolun çizim hatlarõ, döşeme dõş hatlarõ ile statik nesneler (kirişler.vs) arasõnda ilinti kuracaktõr. Eğer bir döşeme dõş hattõ ilintilendirilmemiş ise 501 olarak numaralandõrõlacak ancak bir yük kaybõ olmayacaktõr. Ayrõca sabit düğümler de benzer olarak numaralandõrõlarak yükleri aktarõlacaktõr. Döşeme analizi sõrasõnda program, şeritlerin üzerinde bulunduğu döşemelerin isimleri ve uzunluklarõnõ aşağõda gösterilen diyalog penceresi yardõmõyla bildirerek kullanõcõdan ilgili şerit için onay soracaktõr. Resim 16 Analiz şeritleri onay penceresi S L L d Döşeme numarasõ Analiz şeridi boyunca döşeme uzunluğu (cm) Analiz şeridine dik yöndeki döşeme uzunluğu (cm) [Onay] düğmesine tõkladõğõnõzda ilgili şerit kabul edilerek bir sonraki şerit işlemine geçilir. [İptal] düğmesi ile sürekli döşemelerin tanõnma işlemine son verilir. Bu işlemlerin ardõndan aşağõda görülen diyalog penceresi ekrana gelecektir. Burada kirişlere aktarõlacak olan zati ve hareketli yüklere ait katsayõlarõ değiştirme olanağõ bulunmaktadõr. Varsayõlan değer olarak ilgili metin kutularõnda 1 değeri bulunmaktadõr. Çarpõm katsayõlarõnõ arttõrmak istendiğinde ilgili değerleri girerek [Tamam] a basõn. Herhangi bir yük aktarõmõ istenmiyorsa 0 değeri girilmesi gerekir. 175

173 STRAD KOMUTLARI Resim 17 Kirişlere aktarõlacak olan yüklerin çarpõm katsayõlarõnõn belirlendiği diyalog penceresi Analiz sõrasõnda olasõ hatalara ait iletiler ekrana gelecektir. Bu İLETİLER şunlardõr : İLETİ : Gerekli döşeme kalõnlõğõ, iletisi ile program ilgili döşemeye ait gerekli kalõnlõğõ ve bulunduğu analiz şeridini belirtir. Bu tür bir ileti durumunda geriye dönerek Döşemeleri Değiştir komutu ile döşemenin kalõnlõğõnõn yeniden düzenlenmesi ve analizin tekrarlanmasõ gerekir. İLETİ : Döşeme özellikler dosyasõnda belirlediğinizden daha büyük bir donatõ çapõ gerektiğinde program bir uyarõ verecektir. Böyle bir ileti durumunda Genel Parametreler diyaloğunun Yapõsal Elemanlar sekmesinde döşemelerde mesnetler için kullanõlacak maksimum çap değerinin yeniden düzenlenmesi gerekir. Çapõn arttõrõlmasõ istenmediği durumda döşeme kalõnlõklarõnõn arttõrõlmasõ gerekir. Not : Her iki yöntem için döşeme analizleri en elverişsiz yükleme durumlarõ göz önünde bulundurularak yapõlõr. Tasarõm Bu komut ile donatõlar, moment ve kesme kuvvet diyagramlarõ tekrar oluşturulmadan hesaplanõr. Bu komut genellikle sonlu elemanlar analizi ve moment aktarõmõ işlemlerinden sonra kullanõlõr. Donatõyõ göster Bu komut ile donatõlar planda çizilerek yerleştirilir. Aşağõdaki resimde görüldüğü üzere çizilen çubuklar birer statik nesne olmayõp yalnõz görsel elemanlardõr. 176

174 STRAD KOMUTLARI Resim 18 IntelliCAD çiziminde döşeme donatõlarõnõn görüntülenmesine bir örnek. Donatõyõ düzenle Bu komutla statik nesneler olan donatõ çubuklarõnõn üzerlerinde düzenleme yapõlabilmesi amacõyla çizim nesnelerine dönüştürülmesi sağlanõr. Komut satõrõndaki Döşemeleri seçin iletisi ardõndan donatõlarõ düzenlenecek olan döşeme veya döşemeleri seçildiğinde yalnõz seçili döşemelerin donatõlarõ ekrana gelecektir. Donatõ çubuklarõnõ değiştir Donatõyõ düzenle komutu ile çizim nesnesine dönüştürülmüş olan donatõlar bu komut yardõmõyla değiştirilir. Donatõ çubuklarõnõ değiştir komutu ile komut satõrõndaki Donatõyõ seçin iletisi ardõndan değiştirilecek olan donatõ çubuğu seçildiğinde ekrana moment değerleri ve hesaplamalarõn verildiği aşağõda gösterilen diyalog penceresi gelecektir. Birden dazla donatõ çubuğu seçildiğinde çoklu seçime ait yalnõz donatõ çapõ ve aralõğõ değiştirilebilir. Etkin bölümünün seçimi kaldõrõldõğõnda metrajlarda, sonuç çizimde, sehimde v.s hesaba katõlmayacaktõr. Diyalog penceresinde çubuk çapõ ve aralõğõ ilgili metin kutularõnda düzenlenebilir. Pencerenin sol bölümünde seçilen yönetmelik uyarõnca KNm veya tm cinsinden açõklõk ve mesnet momentleri verilmektedir. Açõklõk için pozitif ve negatif açõklõk momentleri ve mesnetler için mesnedin solunda ve sağõnda olmak üzere pozitif ve negatif mesnet momentleri verilmektedir. Bu değerler döşemeler için en elverişsiz yükleme durumlarõndan elde edilirler. Pencerede ayrõca Gerekli ve Uygulanan donatõ alanlarõ cm 2 cinsinden yer almaktadõr. Pozitif ve negatif momentlerden oluşan gerilmeler 177

175 STRAD KOMUTLARI (σ b (M+) ve σ b (M-)) olarak hesaplanmaktadõr. Pencerenin en altõnda döşeme şeridine ait döşemelerin isimleri ve mesnetlenme biçimlerinin belirtildiği bir eskiz yer almaktadõr. Düzenlenen kesit eskizde çift çizgili olarak belirtilmektedir. Diyalog penceresinin sağõndaki bölümde tüm açõklõk boyunca on eşit parçada hesaplanan moment zarflarõ yer almaktadõr. Donatõ y õ düzenle Yukarõda anlatõlan değişiklikler çizim nesnelerindeki değişiklikler olduğu için bunlarõ statik nesnelere dönüştürmek için Donatõyõ düzenle komutunun kullanõlmasõ gerekir. Czerny Grafikleri Czerny yöntemi yalnõz dikdörtgen döşemeler için kullanõlacağõndan, bu komut yardõmõyla Czerny yöntemi kullanõlarak yapõlacak bir analiz için aşağõdaki resimde gösterilen diyalog penceresi ile döşemelerin dikgenliği ve mesnet koşullarõ kontrol edilir. Resim 20 Czerny grafikleri penceresi Döş eme Sehim Kontrolü Donatõ kontrolleri ardõndan döşeme sehim kontrollerinin yapõlmasõ gereklidir. Döşeme Sehim Kontrolü komutu seçildiğinde önce ekrana aşağõdaki birinci resimde görülen TS500 e göre minimum döşeme kalõnlõğõ hesaplarõnõn görüldüğü bir diyalog penceresi ekrana gelecektir. Bu listede döşeme isimleri ile olmasõ gereken minimum kalõnlõklar verilmektedir. [Tamam] a bastõğõnõzda ekrana aşağõdaki ikinci resimde görülen Çatlamõş kesitte sehim hesabõ gelecektir. 178

176 STRAD KOMUTLARI Resim 21 TS500 minimum döşeme kalõnlõğõ diyalog penceresi Resim 22 Çatlamõş kesitte sehim hesabõ diyalog penceresi! Döşeme Sehim Kontrolü AÇIKLAMALAR Döşeme L (m) P (KN/m) a Şerit L/250, L/500 a e (mm) a o (mm) Döşemenin numarasõ. Sehim kontrolü yapõlan döşeme uzunluğu (mt) 1 mt genişlik için döşeme yükü Döşeme mesnetlenme koşullarõna bağlõ olarak katsayõ. Sehimin hesaplandõğõ x veya y yönündeki şerit İzin verilen sehim sõnõrlarõ Elastik deformasyon (mm) Deformasyon, kõsa süreli yüklerin kombinasyonu (mm) 179

177 STRAD KOMUTLARI a t (mm) Μ r (KNm) Μ d (KNm) Φ Deformasyon, uzun süreli yüklerin kombinasyonu (mm) (sünme dahil). Çatlama momenti Tasarõm momenti. M d >M r ise kesit II durumda (çatlamõş beton), ve α ο >α e. M d < M r ise kesit I durumda (α ο = α e ) Sünme katsayõsõ Donatõ çubuklarõnõ değiştir komutu ile donatõlarõn düzenlenmesinden sonra sehim kontrollerini yaptõrdõğõnõzda program arttõrõlmõş donatõ değerlerini göz önünde bulundurarak yeni sehimleri hesaplar. NOT : Hesaplanan sehimler, Genel Parametreler>Döşemeler>Tasarõm Parametreleri>Yük Kombinasyonlarõnda belirlenen durumlar içindir. Kiriş Yükleri Bu komut ile döşemelerden kirişlere aktarõlan yükler aşağõda görülen diyalog penceresi yardõmõyla düzenlenebilir. No Zati : Kirişin numarasõ : Döşemenin zati yüklerinden aktarõlan kiriş yükleri Kg/m veya N/m Hareketli : Döşemenin hareketli yüklerinden aktarõlan kiriş yükleri Kg/m veya N/m Duvar : Kirişin üzerinde bulunan duvar yükleri Kg/m veya N/m Toplam : Döşeme zati, hareketli ve duvar yüklerinin toplamõ. Kirişin öz yükü bu değerlere katõlmamõştõr. Bu yük zati + duvar yükü kirişlere aktarõlõrken otomatik olarak hesaba katõlõr. Uyarõ : Kiriş yüklerinde değişiklik yapõldõktan sonra Kiriş Yükleri komutu tekrar seçildiğinde bu değişiklikler kaybolacaktõr. Bazõ nedenlerden dolayõ yaptõğõnõz değişiklikleri geri almak istediğinizde tekrar bu komutu seçerek bir öncekileri iptal edebilirsiniz. 180

178 STRAD KOMUTLARI Kiriş ler : G ve Q=0 Yüklenmemiş kirişlerin saptanacağõ bir kontrol komutudur. Bu komut, özellikler dosyasõnda Yüklenmemiş kirişler için minimum döşeme uzunluğu parametresi 0 olarak tanõmlandõğõ zaman geçerlidir. Döşeme Sonuçlarõnõ Yazdõr Bu komut ile kontrol amacõyla sonuçlara ait çõktõ alõnabilir. Aşağõda görülen diyalog penceresinde, bulunan kattaki döşemelere ait veri ve sonuçlarõn düzenlendiği, baskõ ön izlemesinin yapõlabildiği ve yazdõrõlabildiği bir metin düzenleyici görülmektedir. Resim 24 Döşeme sonuçlarõ metin düzenleyicisi Bu penceredeki komutlara ait açõklamalar şunlardõr : 1. Yazdõr Ekran, Yazõcõ : Sonuçlarõ ekrana veya yazõcõya gönderme seçeneği 2. Yazdõrma Tercihi Yükler : Döşemelere ve kirişlere etkiyen yükler 3. Döşemeler için açõklamalar No d 1 Çevresel Kirişler : Döşeme veya konsol numarasõ : Döşemenin kalõnlõğõ (cm) : Döşemeyi saran kirişler ve duvarlar Öz Yük : Döşemenin öz yükü (N/m 2 veya kg/m 2 ) 181

179 STRAD KOMUTLARI Zati Yük : Döşemenin zati yükü (N/m 2 veya kg/m 2 ) Hareketli Yükler : Döşemenin hareketli yükü (N/m 2 veya kg/m 2 ) Parapet : Konsolun parapet yükü (N/m 2 veya kg/m 2 ) Toplam Yük : Döşemenin toplam yükü (N/m 2 veya kg/m 2 ) 4. Açõklama Alanlarõ L(m) D (cm) L1/L2 G zati Q hareketli G öz K ν : Akstan aksa döşeme uzunluğu (mt) (şerit yönünde : Döşemenin kalõnlõğõ (cm) : Döşemenin kenarlarõ oranõ : Döşemenin zati yükü (N/m veya t/m) : Döşemenin hareketli yükü (N/m veya t/m) : Döşemenin öz yükü (N/m veya t/m) : Yük dağõtõm katsayõsõ : Açõklõk momentleri azalma katsayõsõ Μ- su : Negatif mesnet momentleri (KNm veya tm) Μ- sp : Negatif açõklõk momentleri (KNm veya tm) Μ+ su : Pozitif mesnet momentleri (KNm veya tm) Μ+ sp : Pozitif açõklõk momentleri (KNm veya tm) F e su : Mesnet donatõsõ (cm 2 ) F e üst : Döşeme üst donatõsõ (cm 2 ) F e alt : Döşeme alt donatõsõ (cm 2 ) Φ üst Φ alt σ c su. Μ- σ c sp. Μ- σ c sp. Μ+ σ c su. Μ+ : Döşeme üst donatõsõ (profil / uzaklõk) : Döşeme alt donatõsõ (profil / uzaklõk) : Mesnette negatif momentlerden oluşan beton gerilmesi Mpa veya kg/cm 2 : Açõklõkta negatif momentlerden oluşan beton gerilmesi Mpa veya kg/cm 2 : Açõklõkta pozitif momentlerden oluşan beton gerilmesi Mpa veya kg/cm 2 : Mesnette pozitif momentlerden oluşan beton gerilmesi Mpa veya kg/cm 2 182

180 STRAD KOMUTLARI 5. Analiz Bu aşamada konsollarõn ve mesnetlerin donatõlarõ gruplandõrõlarak yazdõrõlõr. 6. Döşemelerin açõklõk donatõlarõ No d(cm) Bölge : Döşemenin numarasõ : Döşemenin kalõnlõğõ(cm). : Bölge numaralandõrõlmasõ ve yönü Mesnetler : Döşemenin şeridini kesen sol, sağ kiriş veya duvar M σ b : Döşemenin birinci satõrda yazdõrõlan pozitif ve ikinci satõrda yazdõrõlan negatif açõklõk momentleri (ΚΝm veya tm) : Pozitif ve negatif açõklõk momentlerinden oluşan beton gerilmesi Mpa veya kg/cm 2 f e : Pozitif moment için alt ve negatif moment için üst donatõ (cm 2 ) Çubuklar : Donatõlarõn çap ve aralõklarõ NOT : Konsollarda her bir şerit için negatif momentler ve üst donatõlar ile ilgili yalnõz tek satõr yazdõrõlõr. 7. Mesnetler No B x D Döşemeler Μ : Mesnetlerin numarasõ : Mesnetlerin boyutlarõ (kirişler veya duvarlar) : Mesnetlerin sol ve sağõnda bulunan döşemeler : Mesnet momentleri (ΚΝm veya tm) σ b : Mesnet beton gerilmesi (Mpa veya kg/cm 2 ) f e : Gerekli mesnet donatõsõ (üst) (cm 2 ) İlave : İlave mesnet donatõsõ (üst) (cm 2 ) 8. Metrajlar Metrajlar bölümünde donatõlarõn uzunluğu, çaplarõ, ağõrlõklarõ, beton hacmi ve kalõp alanlarõ analitik olarak hesaplanõr. 9. Sayfa Çõktõlarda sayfa başlangõç numarasõ ayarlanõr. YÜRÜT komutu ile seçilen tüm birimler (yükler ve/veya şeritler ve/veya çözümler ve/veya metrajlar) ekrana ya da yazõcõya gönderilir. 183

181 STRAD KOMUTLARI 10. Yazõcõ Windows da kurulumu yapõlmõş olan yazõcõlar ekrana gelerek çõktõlarõn gönderileceği yazõcõ seçilir. 11. YAZI TİPLERİ: Ekran - Yazõcõ Ekrana ya da yazõcõya gönderilecek olan yazõ tipi ve yazõ büyüklerinin ayarlarõ yapõlõr. 12. Tipik tablo genişliği Seçili yazõ tipine bakmaksõzõn ekrana veya yazõcõya gönderilecek çõktõlarda karakter genişliğinin sabitlenmesi için onay kutusu seçilir. 13. ÇIKIŞ Döşeme Sonuçlarõnõ Yazdõr penceresinden çõkar. NOT : Radye temel plak hesabõ yalnõz VK PLATE 3 modülü ile yapõlabilir. 184

182 STRAD KOMUTLARI STRAD MENU/ Hesaplamalar UZAY ÇERÇEVE UZAY ÇERÇEVE Uzay çerçeve komutunda otomatik olarak tüm sistemin, Uzay Çerçeve (seçmeli) komutunda ise komut satõrõndaki Nesneleri seçin iletisi ardõndan seçilen statik nesnelere ait (kolonlar, kirişler, v.s) atalet momentleri, düğüm noktasõ koordinatlarõ, yükler, v.s hesaplanacaktõr. Komutun seçilmesi ile programõn bir dizi hesaplamalarõ yapacağõ aşağõdaki resimde görülen diyalog penceresi ekrana gelecektir. DOSYA VERİ VERİ OLUŞTURMA VERİ bölümündeki açõklama ve komutlar şunlardõr : VERİ OLUŞTURMA: Bu kata ait verilerde bir değişiklik yapõlmasõ gerektiğinde, aşağõda anlatõldõğõ üzere VERİ OLUŞTURMA kõsmõ tõklanarak dosya değerleri yenileri ile güncellenir. Ancak program diyalog penceresi kapandõğõnda VERİLERİN oluşturulmasõnõ otomatik olarak yapmaktadõr. VERİ (Tablolarõn Seçimi ve Görünümü) DATA alt menüsü seçildiğinde yandaki resimde görülen liste ekrana gelecektir. Bu listenin içeriği : DATA M DATA K DATA KM DATA F DATA ΣF Eleman Tablosu Düğüm Noktalarõ Tablosu Eleman Düğümleri Tablosu Yük Tablosu Toplam Yük Tablosu 185

183 STRAD KOMUTLARI Analitik olarak, DATAM DATAK DATAKM DATAF : Eleman bağlanõmlarõ, atalet momentleri, alanlar ve elastisite modülü tablosu. : Genel koordinat sisteminde düğüm noktasõ koordinatlarõ tablosu. : Genel koordinat sisteminde eleman yüzeylerinin başlangõç ve bitiş koordinatlarõ. : Yapõsal sistemin yük tablosu. UYARI : Tablolardan herhangi biri açõldõğõnda ekrana gelen elemanlar tüm katlar için dikkate alõnõr. Herhangi bir katõ görüntülemek ya da düzenlemek için listeden ilgili katõn seçilmesi gerekir. DATAM (ELEMAN TABLOSU) Genel DATAM diyalog penceresi aşağõda görüldüğü gibidir : Pencerenin sol bölümünde yapõsal sistemin, kolonlar, bodrum perdeleri, asma kolonlar, kirişler, duvarlar, yardõmcõ elemanlar gibi tüm elemanlarõ listelenmektedir. Herhangi bir elemanõn üzerinde çift tõklandõğõnda sağdaki DATAM penceresinde ilgili kata ait seçilen elemanlar listelenecektir. Onay Kutusu Yalnõz Seçilenler Ana pencerenin üzerinde bulunan onay kutusunun seçilmesi ile elemanlarõn DATAM verisi yalnõz planda seçilen elemanlar için listelenecektir. Onay kutusunun seçili olmamasõ durumunda o kattaki tüm elemanlar listelenir. AÇIKLAMALAR ve tablodaki düzenlemeler Tabloda her bir eleman için iki satõr bulunmaktadõr. Birinci satõr elemanlarõn program tarafõndan hesaplanan başlangõç değerlerini içerir ve bu satõrda düzenleme yapõlamaz. Değiştirilecek değerler ikinci satõrda hesaplanan 186

184 STRAD KOMUTLARI değerlerin altõndaki metin kutularõnda yapõlabilir. İkinci satõr DATAM dosyasõnõn değişikliklerini içerir. Başlangõç değerler ve değiştirilmiş değerler ile birlikte analize esas olacak nihai DATAM dosyasõ oluşturulur. DATAM dosyasõndaki değişiklikler şu nedenlerden dolayõ yapõlabilir : a) Kolonun bağlanõmõndaki (başlangõç veya bitiş düğümlerindeki) değişiklik, iki kat arasõnda merdiven tanõmlanmasõ veya farklõ seviyelerde tanõmlanmõş temellerde birinci kata bağlanan başlangõç düğümü ile ikinci kata bağlanan bitiş düğümü nedeniyle hatõllarda bitiş oluşan bağlanõm değişikliği Burada, bir sonraki DATAK dosyasõndan elde edilebilecek düğümün genel numarasõnõn verilmesi önemlidir. b) Bir elemanõn rijitliğini tanõmlayacak değişken kesitli atalet momentleri, Genel olarak kütle J/L (J= atalet momenti ve L= eleman uzunluğu) 2 ~ 2.5 değerinden büyük olmamalõdõr. Örneğin 1mt x 1mt en kesitli (J=1m 2 ) ve L=0.5 mt uzunluğunda bir eleman için J/L=2 olacaktõr. J/L oranõnõn 2.5 dan daha büyük olmasõ durumunda atalet momenti J x in DATAM dosyasõnda düzeltilmesi önerilir. Oranõn 2.5 dan büyük olmasõ durumu, matrisin tersinin alõnmasõnda hesaplarda hataya neden olacaktõr. c) Çelik, ahşap gibi bir başka malzemenin tanõmlanmasõnda elastisite modülünün değiştirilmesi. Ayrõca elemanõn alan, atalet momenti veya elastisite modülü gibi değerleri için 0 değer kullanõlmamasõ gerekir. Eğer alan veya atalet momenti için 0 değer kullanõlmasõ gerekiyorsa bunun için girilmesi gerekir. AÇIKLAMALAR Kat Eleman Başlangõç Katõ : Elemanlarõn bağlõ bulunduğu kat : Kat planõndaki eleman numarasõ : Elemanõn başladõğõ kat (düşey elemanlar için elemanõn tabanõnõn bulunduğu kat) Başlangõç Düğümü : Kat planõnda eleman başladõğõ düğüm noktasõ numarasõ Bitiş Katõ : Elemanõn bittiği kat (düşey elemanlar için elemanõn tepesinin bulunduğu kat) Bitiş Düğümü : Kat planõnda eleman bittiği düğüm noktasõ numarasõ JZ : Elemanõn yerel Z aksõndaki atalet momenti (mt 4 ) JY : Elemanõn yerel Y aksõndaki atalet momenti (mt 4 ) JX : Elemanõn yerel X aksõndaki atalet momenti (mt 4 ) F : Eleman en kesit alanõ (mt²) 187

185 STRAD KOMUTLARI a : Elemanõn yerel akslarõnõn, genel Y ve Z akslarõndaki derece cinsinden dönmesi Ε g : Malzemenin elastisite modülü : Kayma modülü G nin hesaplanacağõ kesme faktörü (G = g x M/E) beton için g=0.40. TAMAM : TAMAM seçildiğinde yukarõdaki değişiklikler kaydedilerek pencere kapatõlõr İptal : İptal seçildiğinde yukarõdaki değişiklikler göz ardõ edilerek pencere kapatõlõr Uygula : Uygula seçildiğinde yukarõdaki değişiklikler kaydedilir ancak pencere kapatõlmaz Üreteç : Üretecin kullanõm amaçlarõ aşağõda belirtilmektedir - Dosyada aynõ sütundaki aynõ özelliklere sahip olan ve üreteç kullanõlarak değer atanacak konumlarõ farenizin sol düğmesini basõlõ tutarak sürükleyip bõrakmak suretiyle seçin. - Sağ tõkladõğõnõzda aşağõda resmi görülen menü ekrana gelecektir. Yer Değiştirme Üreteci Yer değiştirici üreteç ile seçili özellikler, yeni değerler ile değiştirilir. Ekleme Üreteci Başlangõç değeri İlk seçili elemandan başlamak üzere verilecek başlangõç değeri. 188

186 STRAD KOMUTLARI Adõm (üst hat): Elemanõn değişim adõmõ Adõm (alt hat): Özellik değerinin değişim adõmõ Çarpõm Üreteci Çarpõm üreteci ile seçilen özellik değeri, ilgili konumda belirlenen çarpõm katsayõsõ ile eski değerin çarpõlmasõ suretiyle yeni bir değer ile değiştirilir. Değişikliklerin Geri Alõnmasõ DATAM/Sütunlar : DATAM dosyasõnda belirli elemanlar için sütunlarda yapõlan değişiklikler geri alõnõr. DATAM - Tüm kat(lar) Yapõsal sistem için dosyada yapõlan tüm değişiklikler geri alõnõr. Pencereler Ekranda eş zamanlõ olarak pencereler oluşacaktõr. Seçili pencere üste gelir. 189

187 STRAD KOMUTLARI DATAK (DÜĞÜM NOKTALARI TABLOSU) Genel Daha önceden de anlatõldõğõ üzere DATAK dosyasõ genel koordinat sisteminde düğüm noktasõ koordinat bilgilerini içerir. Tüm düğüm noktalarõnõn ya da yalnõz seçili olanlarõn görüntülenmesi işlemleri DATAM da olduğu gibidir. AÇIKLAMALAR Kat Eleman Χ Υ Z TAMAM İptal : Düğüm noktasõnõn bağlõ bulunduğu kat : Kat planõndaki düğüm noktasõ numarasõ : Genel koordinat sisteminde düğüm noktasõnõn Χ koordinatõ (mt) : Genel koordinat sisteminde düğüm noktasõnõn Y koordinatõ (mt) : Genel koordinat sisteminde düğüm noktasõnõn Z koordinatõ (mt) : Pencere kapatõlõr : Pencere kapatõlõr DATAKM (ELEMAN DÜĞÜMLERİ TABLOSU) Genel DATAKM dosyasõnda sabit düğüm noktalarõ olmadan elemanõn gerçek başlangõç 190

188 STRAD KOMUTLARI ve bitiş düğüm noktalarõnõn i ve j koordinatlarõ yer alõr. Kolonlar için i Ί k ve j Ί l bölümünde k ve l verilen değerlerdir. Sürekli temel kirişleri haricinde, kirişler için i ve j koordinatlarõ kolon yüzüne ve kiriş eğimine göre belirlenen değerlerdir. DATAM da olduğu gibi DATAKM penceresinde de tüm elemanlar veya gruplandõrõlmõş elemanlar listelenir. DATAKΜ dosyasõnda da başlangõç ve düzeltmeler için iki satõr bulunmaktadõr AÇIKLAMALAR Kat Eleman X str. (m) Y str. (m) Z str. (m) : Düğüm noktasõnõn bağlõ bulunduğu kat : Kat planõndaki düğüm noktasõ numarasõ : Genel koordinat sisteminde elemanõn başlangõcõnõn Χ koordinatõ (mt) : Genel koordinat sisteminde elemanõn başlangõcõnõn Y koordinatõ (mt) : Genel koordinat sisteminde elemanõn başlangõcõnõn Z koordinatõ (mt) X end (m) : Genel koordinat sisteminde elemanõn bitişinin Χ koordinatõ (mt) Y end (m) : Genel koordinat sisteminde elemanõn bitişinin Y koordinatõ (mt) Z end (m) : Genel koordinat sisteminde elemanõn bitişinin Z koordinatõ (mt) TAMAM İptal : Pencere kapatõlõr. : Pencere kapatõlõr. DATAF (YÜK TABLOSU) DATAF seçildiğinde aşağõdaki diyalog penceresi ekrana gelir : 191

189 STRAD KOMUTLARI AÇIKLAMALAR Zati : Düşey zati yüklerden gelen düğüm noktasõ yükü Sismik Yük Υ : Y-Y doğrultusunda düğüm noktalarõna etkiyen deprem yükü Sismik Yük Χ : Χ-Χ doğrultusunda düğüm noktalarõna etkiyen deprem yükü DΤ1, DΤ2, Dt1, Dt2 : Kirişlerin etkilendiği õsõ değişimlerinden oluşan düğüm noktasõ yükü. Burada eşdeğer olarak DΤ1, DΤ2, Dt1 ve Dt2 yükleri için dört yük oluşturulur (4,5,6,7) Hareketli YD9 YD10 YD11 : Hareketli yüklerden gelen düğüm noktasõ yükü : Kullanõcõ tanõmlõ yükler. : Kullanõcõ tanõmlõ yükler. : Kullanõcõ tanõmlõ yükler. NOT : Yukarõda anlatõlan 11 yükleme durumundan ayrõ, programda kirişler için en elverişsiz yüklemenin bulunmasõ amacõyla oluşturulan ancak diğer yükleme durumlarõ ile görüntülenmeyen bir YD12 yükleme durumu vardõr ve ANALİZ komutu ile ekrana gelen diyalog penceresinde kullanõcõ tarafõndan seçmeli olarak belirlenir. Üreteç, Değişikliklerin Geri Alõnmasõ, Pencereler : DATAM da anlatõldõğõ gibidir. ZATİ YÜKLER (DATAF1) Yukarõda gösterilen resimdeki diyalog penceresinde Zati bölümü seçildiğinde alt dizin şeklinde kolonlar, duvarlar ve serbest düğümler ile birlikte Sağ pencerede aşağõdaki elemanlarõn listelendiği bir tablo ekrana gelecektir. Ν ΣΝ xfx xfy xfζ : Katõn düşey yükü (seçilen yönetmelik uyarõnca T veya KN) : Katõn toplam düşey yükü (T veya KN) : Katõn X-X yönüne paralel doğrultuda çarpõm katsayõsõ : Katõn Y-Y yönüne paralel doğrultuda çarpõm katsayõsõ : Katõn Z-Z yönüne paralel doğrultuda çarpõm katsayõsõ Bu ekrandaki işlemler diğerlerinde anlatõldõğõ gibidir. Eğer bir katõn zati yükünün bir katsayõsõ ile arttõrõlmasõ istendiğinde bu değer ilgili metin kutusunda girilerek Uygula seçilir. Herhangi bir eleman tipi seçildiğinde (örn. Kolon tõklandõğõnda) bu elemana ait düğüm noktasõ zati yükleri aşağõdaki resimde görüldüğü gibi ekrana tablo olarak gelecektir. 192

190 STRAD KOMUTLARI AÇIKLAMALAR Kat Eleman FX FΥ FΖ ΜΧ : Düğüm noktasõnõn bağlõ bulunduğu kat : Kat planõndaki düğüm noktasõ numarasõ. : Genel koordinat sisteminde X aksõna paralel düğüm noktasõ yükü : Genel koordinat sisteminde Y aksõna paralel düğüm noktasõ yükü : Genel koordinat sisteminde Z aksõna paralel düğüm noktasõ yükü : Genel koordinat sisteminde X aksõna paralel başlangõç düğüm noktasõ moment vektörü ΜΥ : Genel koordinat sisteminde Y aksõna paralel başlangõç düğüm noktasõ moment vektörü ΜΖ : Genel koordinat sisteminde Z aksõna paralel başlangõç düğüm noktasõ moment vektörü Buradaki metin düzenleyici DATAM da olduğu gibidir. Yine burada da başlangõç ve değişiklikler olmak üzere iki DATAF1 zati yükler dosyasõ bulunmaktadõr. Değişiklikler öncekilerde olduğu gibi ikinci satõrlarda yapõlmaktadõr. Değişiklik yapõlmasõ durumunda VERİ dosyalarõnõ oluştur komutu seçilerek DATAF1 bölümüne tekrar girildiğinde birinci satõrda başlangõç DATAF1 ve ikinci satõrda değiştirilen değerler yer alacaktõr. Değiştirilecek değerlere örnek olarak bir düğüm noktasõna 5 ton ilave bir düşey yük uygulanmak istendiğinde o düğüm noktasõnõn FZ metin kutusunun ikinci satõrõnda -5 değerinin girilmesi gerekir. NOT : DATAF dosyasõndaki başlangõç ve değişiklikler değerlerinin toplamõ cebirsel olarak yapõldõğõndan, herhangi bir yük veya moment değiştirildiğinde işaretine dikkat edilmesi gerekir. 193

191 STRAD KOMUTLARI TAMAM : TAMAM seçildiğinde yukarõdaki değişiklikler kaydedilerek pencere kapatõlõr İptal : İptal seçildiğinde yukarõdaki değişiklikler göz ardõ edilerek pencere kapatõlõr Uygula : Uygula seçildiğinde yukarõdaki değişiklikler kaydedilir ancak pencere kapatõlmaz Üreteç, Değişikliklerin Geri Alõnmasõ, Pencereler : DATAM da anlatõldõğõ gibidir. Sismik Yük Υ (DATAF2) Ekrana gelen diyalog penceresi aşağõda görüldüğü gibidir : AÇIKLAMALAR QY ΣQY xfx, xfy, xfz : Y-Y yönünde kata etkiyen deprem yükü : Y-Y yönünde kata etkiyen toplam kesme kuvveti : Statik yüklemede olduğu gibidir Bu bölümün işlevi ilgili diğer bölümlerde anlatõldõğõ gibidir. Farklõlõk, deprem yükü, toplam kesme kuvveti ve 3 aks boyunca kat yüklerinin (FX, FY, FZ) çarpõm katsayõlarõnõn katlara göre listelenmeleridir. Herhangi bir kata ait yüklerin belirli bir katsayõ ile arttõrõlmasõ istendiğinde ilgili metin kutusunda çarpõm katsayõsõ değeri girilerek Uygula ya basõlõr. Sol pencereden herhangi bir eleman (örn. kolon) seçildiğinde aşağõdaki resimdeki diyalog penceresinde görülen tablo sağ pencerede ekrana gelecektir. 194

192 STRAD KOMUTLARI Bu bölümün işlevi tamamen DATAF1 de olduğu gibidir. NOT : DATAF2 deki herhangi bir değişiklik (eğer var ise) duvarlarõ olmayan bir asma kattaki deprem yükünün artmasõna neden olacaktõr. TAMAM : TAMAM seçildiğinde yukarõdaki değişiklikler kaydedilerek pencere kapatõlõr İptal : İptal seçildiğinde yukarõdaki değişiklikler göz ardõ edilerek pencere kapatõlõr Uygula : Uygula seçildiğinde yukarõdaki değişiklikler kaydedilir ancak pencere kapatõlmaz Üreteç, Değişikliklerin Geri Alõnmasõ, Pencereler : DATAM da anlatõldõğõ gibidir. SİSMİK YÜK Χ (DATAF3) Bu bölümde deprem yönü X-X doğrultusunda olmak üzere DATAF2 ile aynõdõr. 195

193 STRAD KOMUTLARI ISI DEĞİŞİMLERİ DΤ1, DΤ2, DU1, DU2 (DATAF4, DATAF5, DATAF6, DATAF7) GENEL AÇIKLAMALAR DΤ1 : İşareti ile birlikte eksenel olarak etkiyen ve C cinsinden õsõ değişimi : Genleşme (+) ve Büzüşme (-) DΤ2 : İşareti ile birlikte eksenel olarak etkiyen ve C cinsinden õsõ değişimi : Genleşme (+) ve Büzüşme (-) DU1 DU2 a : Elemana üst ve alt lifleri boyunca etkiyen ve C cinsinden õsõ değişimi : Elemana üst ve alt lifleri boyunca etkiyen ve C cinsinden õsõ değişimi : Isõl genleşme katsayõsõ Bu bölümün işlevi ilgili diğer bölümlerde anlatõldõğõ gibidir. Buradaki farklõlõk her kat bazõnda DΤ1, DΤ2, Dt1 ve Dt2 õsõ değişimlerini listelenmesidir. Isõ değişimleri seçildiğinde alt dizinde Kirişler ekrana gelecektir. Kirişler in seçilmesi ile aşağõdaki resimde görülen diyalog penceresi ekrana gelir: 196

194 STRAD KOMUTLARI Her bir kirişe ait tek bir satõr bulunmaktadõr. Bu satõrda yapõsal sistem elemanlarõna etkiyecek õsõ değişim değerleri DΤ1, DΤ2, Dt1 ve Dt2 ilgili metin kutularõnda girilir. TAMAM : TAMAM seçildiğinde yukarõdaki değişiklikler kaydedilerek pencere kapatõlõr İptal : İptal seçildiğinde yukarõdaki değişiklikler göz ardõ edilerek pencere kapatõlõr Uygula : Uygula seçildiğinde yukarõdaki değişiklikler kaydedilir ancak pencere kapatõlmaz Üreteç, Değişikliklerin Geri Alõnmasõ, Pencereler : DATAM da anlatõldõğõ gibidir. HAREKETLİ YÜKLER (DATAF8) Bu bölümün işlevi ilgili diğer bölümlerde özellikle zati yükler bölümünde anlatõldõğõ gibidir. Kirişlerin tanõmlanmasõ sõrasõnda HAREKETLİ YÜKLER de tanõmlanõr. Eğer döşeme analizi yapõlmõş ise yükler otomatik olarak kirişlere aktarõlõr ve bu değerler de en elverişsiz yük durumlarõ ile birlikte hesaplamalarda göz önünde bulundurulmak üzere bu bölümde yer almaktadõr. Aksi durumda hareketli yüklerin bu alanlarda girilmesi gerekir. SERBEST YÜKLER (DATAF9, DATAF10, DATAF11) Bu bölümün işlevi ilgili diğer bölümlerde anlatõldõğõ gibidir. Kirişlerin tanõmlanmasõ sõrasõnda belirlenen YD9, YD10 ve YD11 yükleri bu bölümde yer almaktadõr. Eğer kirişler ile birlikte tanõmlanmamõşlar ise ve tanõmlanmalarõ gerekiyor ise bu değerlerin buradaki ilgili metin kutularõndaki alanlarda girilmesi gerekir. 197

195 STRAD KOMUTLARI NOT : Analiz sõrasõnda tasarõmda yetersiz görülen elemanlar yeniden boyutlandõrõlõp, analiz ve tasarõmlarõnõn yeniden yapõlmasõ gerekir. a) Planda elemanlarõn boyutlarõnõ değiştirin. b) UZAY ÇERÇEVE komutunu yeniden seçin. Bu durumda değiştirilen boyutlar göz önünde bulundurularak tüm veriler yeniden oluşturulacak ancak bir önceki işlemlerde kullanõcõ tarafõndan düzenlenen veriler program tarafõndan saklanacaktõr. c) Tasarõm Öncesi Kontrolleri, Analiz, Tasarõm komutlarõnõ sõrayla seçin. 198

196 STRAD KOMUTLARI STRAD MENÜSÜ Hesaplamalar TASARIM ÖNCESİ KONTROLLERİ TASARIM ÖNCESİ KONTROLLERİ Bir projenin analizi sürecinde çok önemli bir adõm olmamasõna rağmen Genel Tasarõm Öncesi Kontrolleri seçeneği olasõ bir çok hatanõn bulunup düzenlenmesine yardõmcõ olabilecek bir işlevdir. ALT MENÜ : GENEL TASARIM ÖNCESİ KONTROLLERİ (Verilerde oluşturulmuş olmalarõ gerekir) KİRİŞ YÜKLERi KONTROLÜ DÖŞEME YÜKLERİ KONTROLÜ GENEL TASARIM ÖNCESİ KONTROLLERİ Uzay çerçeve tamamlandõğõnda menüden Analiz-Tasarõm>Tasarõm Öncesi Kontrolleri>Genel Tasarõm Öncesi Kontrolleri komutunu seçin veya WinSTRAD araç çubuğundan simgesini tõklayõn. Komut satõrõndaki Nesneleri seçin iletisi ardõndan kontrollerin yaptõrõlmasõnõ istediğiniz elemanlarõ seçin. Aşağõdaki resimde görülen diyalog penceresi ekrana gelecektir : Tasarõm Öncesi Kontrolleri penceresi 199

197 STRAD KOMUTLARI Bu penceredeki kontroller Seçenekler menüsü ya da araç çubuğundaki simgeler yardõmõyla yapõlabilir. NOT : Kontroller içinde en yararlõsõ, analiz öncesi yapõnõn kusursuz olarak modellenebilmesini sağlayacak topoloji kontrolleridir. Programõn diğer kontrol aşamalarõnda iletilemeyen hatalar bu kontrol ile bulunur. SEÇENEKLER Perdeler (a) : Perdeler için a katsayõsõnõn hesabõ Ağr.Mrk. Rjt.Mrk.: YD1 + YD8 den oluşan ağõrlõk merkezinin ve YD2 + YD3 den oluşan elastik burulma merkezinin bulunmasõ Kiriş Uzunluğu : DATAKM dosyasõ uyarõnca kararsõz kalõnan kirişlerde sõnõrlarõn kontrolü Topoloji Kiriş (Kh) Kolon Sürekli temel ÇIKIŞ : Elemanlar için çift bağlanõm kontrolü ve boşta duran düğüm noktalarõ kontrolü : Kirişlerin Kh değerlerinin kontrolü : YD1 + YD8 deki düğüm noktasõ yüklerine uygun olarak kolon kontrolü : YD1 + YD8 deki düğüm noktasõ yüklerine uygun olarak sürekli temel kontrolü : Seçenekler menüsü kapatõlõr Seçenekler menüsünün altõndaki araç çubuğunda tasarõm öncesi kontrol komutlarõnõ içeren simgeler yer almaktadõr. Dolayõsõyla tasarõm öncesi komutlarõ gerek menüden gerekse de simgeler yardõmõyla seçilebilir. Araç çubuğunun sonunda menüde bulunmayan bir komuta ait simge yer almaktadõr: simgesine tõklandõğõnda ekrandaki bilgiler Windows tarafõndan varsayõlan yazõcõ olarak atanmõş yazõcõya gönderilir. 200

198 STRAD KOMUTLARI PERDELER Bu komut seçildiğinde aşağõdaki resimde görülen tablo ekrana gelir : Resim : 2 katlõ bir yapõsal sistemin tasarõm öncesi kontrolleri AÇIKLAMALAR Σ(G+P) ΣΕΙ(Y) : İlgili kata ait toplam düşey zati ve hareketli yük (T veya ΚΝ) : İlgili kata ait Y yönündeki perde ataletleri toplamõ (Τm² veya ΚΝm²) ΣΕΙ(X) : İlgili kata ait X yönündeki perde ataletleri toplamõ (Τm² veya ΚΝm²) a y a x : Y yönünde perde duvarlarõn a katsayõsõ : X yönünde perde duvarlarõn a katsayõsõ PERDE İLAVESİ : ay ve ax değerlerinin kontrol sonucu gerekenden büyük çõkmasõ durumunda program, kontrolün yeterli değere ulaşmasõnõ sağlayacak ilave perde boyutlarõ önerir x Dy : 25 cm kalõnlõğõnda bir perde duvar için Y yönünde önerilen uzunluk Bx x 0.25 : 25 cm kalõnlõğõnda bir perde duvar için X yönünde önerilen uzunluk FY FX ΣF Σ F = : Perde tabanõndaki kesme kuvvetinin toplam kesme kuvvetine oranõ (analiz öncesi ve sonrasõ farklõ değerdedirler) 201

199 STRAD KOMUTLARI AĞR.MRK. RJT.MRK. (AĞIRLIK VE RİJİTLİK MERKEZLERİ) Resim : Ağ.Mrk. Rjt.Mrk arasõndaki farklõlõk kontrolü Bu kontrolde program her bir katta ağõrlõk merkezi ve rijitlik merkezinin X ve Y koordinatlarõnõ mt cinsinden hesaplar. DX ve Dy arasõndaki fark aynõ zamanda X ve Y yönlerindeki dõşmerkezliktir. KİRİŞ UZUNLUĞU Program minimum ve maksimum kiriş uzunluklarõnõ soracaktõr : Kiriş uzunluklarõnõn kontrollerine esas olacak en küçük ve en büyük kiriş uzunluk sõnõrlarõnõ ilgili metin kutularõnda girin. Program aynõ zamanda yapõsal sistem analizinde hataya neden olabilecek sõfõr uzunluklu kirişleri de kontrol edecektir. Kontrol sonucunda belirlenen sõnõrlar dõşõnda kalan kiriş uzunluklarõ bulunursa program ilgili katõ, kiriş numarasõnõ ve kiriş uzunluğunu listeleyecektir. Diyalog penceresindeki Devam düğmesine basõldõğõnda program kiriş uzunluklarõ kontrollerine başlayacaktõr. 202

200 STRAD KOMUTLARI TOPOLOJİ Burada program, aynõ başlangõç ve bitiş düğümlerine bağlanan birden fazla eleman için çift bağlanõm kontrolünü yapar. boşta duran düğüm noktalarõ kontrolünü yapar. Aynõ zamanda, yapõsal sistemde boşta duran düğüm noktalarõ, bağlanmamõş eleman veya eleman gruplarõ ve sõfõr uzunluktaki elemanlar ile ilgili olarak uzay çerçevede yapõsal alt sistemin de kontrolü yapõlõr. Eğer yardõmcõ eleman, kiriş gibi bir elemanda mafsal problemi var ise eleman özelliklerinin mafsal bölümünde program aritmetik olarak geçersiz değerdeki mafsallara ait bir ileti verecektir. KİRİŞ (KH) Öncelikle program kontroller sonrasõ verilerin otomatik olarak güncellenip güncellenmeyeceğini soracaktõr : UYARI : Yukarõdaki diyalog penceresinde Evet seçildiğinde program seçili olan ya da tüm kirişleri yükseklik düzenlemesi amacõyla otomatik olarak güncelleyecektir. Bu, kiriş profillerini değiştireceği için riskli bir durumdur. Diyalog penceresinde Hayõr seçilmesi önerilir. İkinci olarak program kullanõcõdan aşağõdaki değerlerin girilmesini isteyecektir: AÇIKLAMALAR Bölme katsayõsõ - Açõklõkta : QxL 2 / : Kirişte açõklõk için kontrol momentini hesaplamak üzere QxL²/ değerinde paydada yer alacak bölme katsayõsõnõn değeri. (Önerilen değer 8 dir). Bölme katsayõsõ Mesnette : QxL 2 / : Kirişte mesnet için kontrol momentini hesaplamak üzere QxL²/ değerinde paydada yer alacak bölme katsayõsõnõn değeri. (Önerilen değer 12 dir) Minimum Açõklõk ve Mesnet için Κh değeri Kirişleri için Kh kontrolü açõklõk ve mesnetler için sorulan minimum değerlere 203

201 STRAD KOMUTLARI göre yapõlacaktõr. Κh değeri malzemeye göre değişir ve : (C12S400) için Κh = 1,95 (C16S400) için Κh = 1,69 (C20S400) için Κh = 1,51 Kirişin Kh değerinin minimum değerden daha küçük olmasõ durumunda program ilgili katõ, kiriş numarasõnõ, açõklõk ya da mesnet olduğunu, Kh değerini ve gerekli olan minimum kiriş yüksekliğini aşağõdaki şekilde listeleyecektir. KAT = 1 KİRİŞ 1 AÇIKLIK KH = YÜKSEKLİK min cm KOLON Öncelikle program kontroller sonrasõ verilerin otomatik olarak güncellenip güncellenmeyeceğini soracaktõr : UYARI : Yukarõdaki diyalog penceresinde Evet seçildiğinde program seçili olan ya da tüm kirişleri yükseklik düzenlemesi amacõyla otomatik olarak güncelleyecektir. Bu, kiriş profillerini değiştireceği için riskli bir durumdur. Diyalog penceresinde Hayõr seçilmesi önerilir. İkinci olarak program kullanõcõdan aşağõdaki değerin girilmesini isteyecektir: Burada YD1 + YD8 yükleme durumlarõ için kontrollere esas olacak yalnõz basõnç altõndaki beton gerilmesi girilecektir. NOT : Bu değer 0.4 x (0.85 x fck) x 100 Ν/cm 2 olarak hesaplanõr. Burada; fck = fcd/1.5 (örn. C16 için 16/1.5) Yukarõdaki gerilme kontrolü için kolonun yetersiz olmasõ durumunda program ilgili katõ, kolon numarasõnõ, gerilme değerini, gerekli alanõ ve kolonun olmasõ gereken boyutlarõnõ listeleyecektir. SÜREKLİ TEMEL 204

202 STRAD KOMUTLARI Öncelikle program kontroller sonrasõ verilerin otomatik olarak güncellenip güncellenmeyeceğini soracaktõr : UYARI : Yukarõdaki diyalog penceresinde Evet seçildiğinde program seçili olan ya da tüm kirişleri yükseklik düzenlemesi amacõyla otomatik olarak güncelleyecektir. Bu, kiriş profillerini değiştireceği için riskli bir durumdur. Diyalog penceresinde Hayõr seçilmesi önerilir. İkinci olarak program kullanõcõdan aşağõdaki değerin girilmesini isteyecektir: Burada YD1 + YD8 yükleme durumlarõ için kontrollere esas olacak beton gerilmesi girilecektir (0.8 x σ all ) Yukarõdaki gerilme kontrolü için temelin yetersiz olmasõ durumunda program ilgili katõ, temel numarasõnõ, gerilme değerini, gerekli alanõ ve sürekli temelin olmasõ gereken boyutlarõnõ listeleyecektir. KİRİŞ YÜKLERİ KONTROLÜ Kiriş yük kontrolleri için görsel bir kontroldür. Komut satõrõnda sorulacak olan yük tipini girerek [ENTER] a basõn. 205

203 STRAD KOMUTLARI Planda komut satõrõnda belirtilen değerler ile kirişler üç ayrõ renkte gösterilir. DÖŞEME YÜKLERİ KONTROLÜ Döşeme yük kontrolleri için görsel bir kontroldür. Komut satõrõnda sorulacak olan yük tipini (1 veya 8) girerek [ENTER] a basõn. Planda komut satõrõnda belirtilen değerler ile döşemeler üç ayrõ renkte gösterilir UYARI : Döşeme veya kirişlerin gölgeli çizgileri STRAD_GRAF katmanõnda çizilirler. Bu çizgilerin görüntülenmesini istemediğiniz durumda katmanõ kapatabilirsiniz. Program bu katmanda tekrar çizim oluşturacağõ zaman bu katmandaki bulunan eski nesneleri silecektir. 206

204 STRAD KOMUTLARI STRAD MENÜSÜ Hesaplamalar Analiz Sonlu Elemanlar Analizi ANALİZ GENEL Bu komut ile uzay çerçeve analizi yapõlõr. Uzay çerçeve analizinden önce yapõsal sistemin modellenmesinin hatasõz olarak tamamlanmõş olmasõ, hata mesajlarõ var ise bunlarõn düzeltilmiş olmasõ gerekir. Diğer bir deyişle aşağõdaki adõmlarõn tamamlanmõş olmasõ gerekir : YAPISAL SİSTEMİN TANIMI GENEL PARAMETRELER YENİLE BAĞLANIM KONTROLLERİ DÖŞEME ANALİZİ UZAY ÇERÇEVE TASARIM ÖNCESİ KONTROLLERİ>GENEL>TOPOLOJİ Menüden Strad>Analiz-Tasarõm komutu seçildiğinde veya araç çubuğundan simgesi tõklandõğõnda aşağõdaki resimde görülen diyalog penceresi tüm analiz seçenekleriyle birlikte ekrana gelecektir. AÇIKLAMALAR Analiz Sürücüsü Analizin yapõlacağõ sürücü (sabit disk) belirlenir. Program sabit disk üzerinde analiz tamamlandõğõnda otomatik olarak silinecek olan geçici dosyalar oluşturacaktõr. Yeterli miktarda boş alana sahip bir sürücü seçilmesi önerilir. Analiz Genel parametrelerde seçilen yönetmelik uyarõnca yapõsal sistemin analizinin statik veya dinamik olarak yapõlmasõ belirlenir. Resim : Analiz diyalog penceresi 207

205 STRAD KOMUTLARI En Elverişsiz Yük Kombinasyonlarõ Kirişlerin en elverişsiz yük kombinasyonlarõ altõnda analizinin yapõlmasõ istendiğinde bu bölümün onay kutusu seçilir. Kirişlerin boyutlandõrõlmalarõnda bu tür bir yükleme durumu göz önüne alõnmasõ için Analiz-Tasarõm>Genel Parametreler>Yük Kombinasyonlarõ bölümünde buna ait yük kombinasyonunun oluşturulmasõ gerekir. (örn. 1,35 LC1 + 1,5 LC12) Dõş Merkezlik Dõş merkezliğin hesaplanmasõnda izlenecek yöntemin belirlenmesi için ilgili bölümü seçin. Eski yönetmelikler için tek katlõ model, genel durumlar ve yeni yönetmelikler için uzay çerçevenin seçilmesi gerekir. UYARI : Statik Analiz seçeneği doğrultusunda diyalog penceresinin sağ tarafõnda bulunan dinamik analize ait seçenek gruplarõ ektin halde olmayacaktõr. Dinamik Model Eşdeğer statik yöntem veya Dinamik/Spektrum analiz seçildiğinde aşağõda belirtilen parametreler için gerekli değerlerin belirlenmesi gerekir. Mod adedi (maksimum) Hesaplanmasõ istenen maksimum özdeğer adedidir (T i ve Φ i ). Hesaba katõlacak mod adedinin belirlenmesinde Afet Bölgelerinde Yapõlacak Yapõlar Hakkõnda Yönetmelik madde kurallarõ geçerlidir Kütle Matrisi Diyagonal : Kütle matrisinde diyagonal dõşõnda tüm değerlerin sõfõr olmasõ durumudur. Tam : Matrisin tüm değerleri hesaplanõr. NOT : Diyagonal kütle matrisi ile analiz daha hõzlõdõr ancak sonuçlar çok hassas değildir. Periyotlarõn, düzensizliklerin, mod adetlerinin hesabõ gibi dinamik probleme yaklaşõm amacõ ile kullanõlõr. Nihai çözüm için tam matris kullanõlmalõdõr. K Matrisinin tersi Birden fazla analiz yapõlmasõ durumunda (başlangõç olarak diyagonal matris ve ardõndan tam matris kullanarak) daha hõzlõ analizler için rijitlik matrisinin tersi saklanabilir. (program matrisin tersini hafõzada tutar) UYARI : Eleman boyutlarõnõn veya bağlanõmlarõnõn değiştirilmesi, eleman eklenip, silinmesi gibi yapõsal sistemde herhangi bir değişikliğin yapõlmasõ durumunda bu bölümdeki onay kutusu seçili kalmalõdõr. 208

206 STRAD KOMUTLARI DATAF YENİLE (Yükleme durumu 2+3) Analizin eşdeğer statik yöntem ile yapõlmasõ durumunda DATAF 2,3 ün yenilenmesi istenebilir. Böyle bir durumda onay kutusunun işaretlenmesi gerekir ancak bu durum Önerilmez. JACOBI Hassasiyeti Sistemin analizi (Κ*Φ=λ*Μ*Φ) alt yapõsal sistemlerin döngü metodu ile yapõlõr. K rijitlik ve M kütle matrisi olmak üzere şu yaklaşõma dayanõr : Κ*Χ k+1 =Μ*X k Χ k+1 =Χ k+1 *R k+1 R κ+1 üçgen matris olup : (Χ κ+1 )^Τ*Μ*Χ κ+1 =I Χ κ+1 > Φ ve R κ+1 > Λ. Döngü başlangõç değerinin 16 olmasõ önerilir. İki döngü arasõ köklerin farkõ genel hassasiyet değerinden (varsayõlan değer ) daha küçük olduğunda sonuca ulaşõlõr. Köklerin farkõ bu değere ulaşamaz ise program kullanõcõdan hesaplamalara devam etmek isteyip istemediğini soracaktõr. JACOBI yöntemi için diğer iki değer ( varsayõlan değerler : maksimum döngü 12 ve hassasiyet ) alt-yapõsal sistemin özdeğer tanõmlama hassasiyetine bağlõdõr. UYARI : Jacobi hassasiyetinin arttõrõlmasõ analiz süresisin de artmasõna neden olacaktõr. Özdeğerlerin hassasiyetlerinin 2S ondalõkta aranmasõ durumunda genel hassasiyet [10^(-2S)] değerine eşit olmalõdõr. Özdeğerlerin kontrolü bölümü, özdeğerler ve ilgili özvektörlerin yeterince küçük değerlerde olduğunun onaylanmasõ ile ilgilidir. Problemlerin karakteristik polinomlarõ için Sturm serilerinin özellikleri kullanõlõr: v sapmasõ yönünde Κ*Φ=λ*Μ*Φ and Κ(R)*Φ(R)=λ(R)*Μ(R)*Φ(R) ν hesaplanan λ τ değerinin sağõnda yer almaktadõr. Sturm serilerinin özellikleri Değerinin K - ν * M L*D*(L)^T olarak çevrilmesi ile ilgilidir 209

207 STRAD KOMUTLARI Ana diyagonaldeki negatif değerler v den daha küçük olan özdeğerlerdir. Başlangõç döngü adedi: Önerilen 16 dõr (Edward Wilson: Sonlu elemanlar analizi için nümerik yöntemler). Jacobi döngüsü : Önerilen 12 dir (Edward Wilson: Sonlu elemanlar analizi için nümerik yöntemler). Çözüm hassasiyeti: Önerilen dir (Edward Wilson: Sonlu elemanlar analizi için nümerik yöntemler). Jacobi hassasiyeti : Önerilen dir (Edward Wilson: Sonlu elemanlar analizi için nümerik yöntemler). Dinamik analiz sonucunda, her bir yönde ve mod da periyotlarõn, R d (T) değerlerinin ve V0 x, y ile VH x, y kesme kuvvetlerinin listelendiği bir tablo ekrana gelecektir. [Tamam] a basarak tablodan çõkabilirsiniz. NOT : Hassasiyeti 16 dan daha büyük bir değerde arttõrmak çözüm süresini arttõracaktõr. Analiz tamamlandõğõnda ana yük kombinasyonlarõnõn (LC1, LC2, LC3, ve LC8) ve dõş yüklerin (DATAF), analiz sonucu elde edilen iç kuvvetler ve momentlere eşit olduğunu kontrol edin. Her bir yük kombinasyonu için aşağõda görülen tablo ekrana gelecektir : 210

208 STRAD KOMUTLARI Genel olarak her bir yük kombinasyonu için ΣF - ANALİZ, ΣF - DATAF değerine mutlak değerde eşit olmalõdõr. NOT : Değerlerde %3 lük bir fark kabul edilebilir. Ancak daha büyük farklõlõklar için hatalõ analiz sonuçlarõna neden olabilecek çok küçük değerlerdeki eleman uzunluklarõ ve büyük atalet momenti değerlerinin, boşta duran düğüm noktalarõnõn kontrol edilmesi gerekir. Ayrõca YD1 ve YD8 için değerlerin ΣF y ve ΣF x sõfõr değerinde iken yalnõz ΣF z de yer almasõ gerekir. Benzer şekilde YD2 için değerlerin ΣF y de ve YD3 için ΣF x de yer almasõ gerekir. 1. kat temel katõ olduğundan kontroller tabloda yer almaz. GENEL NOTLAR Dinamik analiz seçildiğinde, duvarlarõn yetersizliği nedeniyle asma kat için DATAF2 ve DATAF3 dosyalarõnda deprem yükünün %50 arttõrõlmasõ durumunda program aşağõdaki seçeneklerden birinin seçilmesini isteyecektir : UYARI : Bu artõş kesme kuvveti ile orantõlõ bir artõşa neden olmaz 1. KÜTLE MATRİSİNİN DEĞİŞTİRİLMESİ Bu durumda kütle matrisi, bu katlar için DATAF dosyasõnda belirlenen artõş katsayõsõ ilgili olarak arttõrõlacaktõr. Artõş katsayõsõ YD2 ve YD3 ün katsayõlarõnõn ortalamasõ olarak hesaplanõr. Bu durumda analiz süresi değişmez. 2. MODLARDAN OLUŞAN DEPLASMANLARIN KIYASLAMALI DEĞİŞİMİ a. Yapõsal sistem analizi. b. Her bir mod için deplasmanlarõn [(DATAF dosyasõndaki çarpõm katsayõsõ) - 1] değeri ile çarpõlarak hesaplanmasõ. Örneğin DATAF 1 deki katsayõlar için deplasmanlar 0 ile, DATAF 3 deki katsayõlar için deplasmanlar 2 ile çarpõlõr. c. Sõfõrdan farklõ olan deplasmanlar yapõsal sistemin zorunlu deplasmanlarõ olarak kabul edilir ve analiz bu deplasmanlar ile yapõlarak iç kuvvetler ve momentler hesaplanõr. 211

209 STRAD KOMUTLARI 3. DEPLASMANLARIN DOLAYLI DEĞİŞİMİ spektrum artõş katsayõlarõ girilerek başlangõç yapõsal sistemin modlarõ ve salõnõm sonrasõ modlar hesaplanõr. Analiz süresi önemli bir şekilde artar. 4. KATSAYILARIN GÖZ ARDI EDİLMESİ DATAF dosyasõnda belirlenen artõş katsayõlarõ göz ardõ edilir. Statik analizden elde edilen kesme kuvvetlerinin arttõrõlmasõ için ω dinamik katsayõlarõnõn belirlenmesi gerekir. Örneğin, 3. kattaki kolonlarõn kesme kuvvetlerinin arttõrõlmasõ için YD2 ve YD3 deki ω katsayõlarõnõn "xq" sütununda 2 girerek belirlenmesi gerekir. Uygulama Yukarõdaki durumlar, bazõ katlarõn elastik davranõş yapacağõ kabul edildiğinde (örneğin yükseltilmiş bodrum, kõsmi bodrum veya bodrum katõn herhangi bir şekilde analize dahil edilmesi durumunda ya da deprem öncesi veya sonrasõ bodrumlarõn elastik bölgede kalacağõ durumlarda) asma kat seviyesinde deprem yükünü arttõrõlmasõ istendiğinde uygulanõr. SONLU ELEMANLAR ANALİZİ Perde duvarlarõn, plaklarõn sonlu elemanlar ile modellemesinin yapõlmasõ istendiğinde kullanõlacak olan analiz türüdür. Ek bir modül olan sonlu elemanlar analizi Strad programõnõn ana paketine dahil değildir. Ek Α ya bakõn. 212

210 STRAD KOMUTLARI STRAD MENÜSÜ Hesaplamalar YAPISAL SİSTEM KONTROLLERİ YAPISAL SİSTEM KONTROLLERİ GENEL Bu komut ile yürürlükteki yönetmelikler uyarõnca yapõsal sistemin doğru ve bütün bir analizi için tüm gerekli kontroller bir tablo formunda ekrana gelecektir. YAPISAL SİSTEMİN TANIMI GENEL PARAMETRELER DÖŞEME ANALİZİ UZAY ÇERÇEVE TASARIM ÖNCESİ KONTROLLERİ ANALİZ Strad>Analiz-Tasarõm menüsünden Yapõsal sistem Kontrolleri komutu seçildiğinde veya WinSTRAD araç çubuğunda simgesi tõklandõğõnda aşağõdaki resimde görülen diyalog penceresi ekrana gelecektir. Yapõsal sistem kontrolleri Seçenekler menüsünde veya araç çubuğundaki simgelerde yer almaktadõr. Araç çubuğundaki son simge bir kontrol komutu olmayõp kontrollerin yazdõrõlmasõ içindir. Tüm kontroller ikinci bir alt program olan Strad>Analiz Tasarõm>Yazdõr komutu iler yazdõrõlabilir. 213

211 STRAD KOMUTLARI UYARI : Yapõsal sistem kontrolleri ile tasarõm öncesi kontrollerinin karõştõrõlmamasõ gerekir. Tasarõm öncesi kontrolleri, hesaplamalar öncesi yapõsal sistemin biçimsel hassasiyetinin belirlenmesinde kullanõlõrken, yapõsal sistemin yürürlükteki yönetmelikler ile uyuşmasõnõ sağlayacak olan yapõsal sistem kontrolleri projenin en önemli aşamalarõndan biridir. Eğer kontrollerde istenen değerler sağlanmõyorsa yapõsal sistemin tanõmlanmasõnda ya da özellikler dosyasõnõn parametrelerinde gerekli düzeltmelerin yapõlmasõ gerekir. SEÇENEKLER Bu bölümde eski ve yeni yönetmelikler uyarõnca yapõsal sistemin kontrolleri bulunmaktadõr. Seçenekler menüsü altõndaki araç çubuğunda her bir kontrol ile ilgili simgeler yer almaktadõr. araç çubuğunun sonunda ise yazdõrma konutu ile ilgili bir ek simge bulunmaktadõr. Ekranda görülen kontrollere ait sonuçlar Windows tarafõndan varsayõlan yazõcõ olarak belirlenmiş yazõcõya gönderilir. BİR KONTROL : AÇIKLAMALAR Σ(G+P) ΣΕΙ(Y) : İlgili kata ait toplam düşey zati ve hareketli yük (T veya ΚΝ) : İlgili kata ait Y yönündeki perde ataletleri toplamõ (Τm² veya ΚΝm²) 214

212 STRAD KOMUTLARI ΕΙ(X) : İlgili kata ait X yönündeki perde ataletleri toplamõ (Τm² veya ΚΝm²) a y a x : Y yönünde perde duvarlarõn a katsayõsõ : X yönünde perde duvarlarõn a katsayõsõ PERDE İLAVESİ : ay ve ax değerlerinin kontrol sonucu gerekenden büyük çõkmasõ durumunda program, kontrolün yeterli değere ulaşmasõnõ sağlayacak ilave perde boyutlarõ önerir x D y : 25 cm kalõnlõğõnda bir perde duvar için Y yönünde önerilen uzunluk B x x 0.25 : 25 cm kalõnlõğõnda bir perde duvar için X yönünde önerilen FY FX ΣF Σ F uzunluk = : Perde tabanõndaki kesme kuvvetinin toplam kesme kuvvetine oranõ (analiz öncesi ve sonrasõ farklõ değerdedirler) Θ KONTROLÜ AÇIKLAMALAR N o : Kat Numarasõ 215

213 STRAD KOMUTLARI W=ΣΝ V Y =ΣQ Y V X =ΣQ X D Y (mm) D Χ (mm) Θ Υ Θ Χ D Υ /Η D Χ /Η q L x -Mafsal L y - Mafsal : Kata ait toplam düşey yük : Y-Y aksõ yönünde kat kesme kuvveti : X-X aksõ yönünde kat kesme kuvveti : Y-Y aksõ yönünde kat göreli deplasmanõ (mm) : X-X aksõ yönünde kat göreli deplasmanõ (mm) : Y-Y aksõ yönünde katõn stabilite katsayõsõ : X-X aksõ yönünde katõn stabilite katsayõsõ : Y-Y aksõ yönünde katõn göreli narinliği : X-X aksõ yönünde katõn göreli narinliği : Sismik katsayõ : X yönünde deprem mafsalõnõn genişliği : Y yönünde deprem mafsalõnõn genişliği DΚİ, DMİ KONTROLLERİ AÇIKLAMALAR Tasarõm öncesi kontrolleri bölümünde de anlatõlan, yükseklik boyunca kütle ve atalet değişimlerinin kontrolü bölümünde iki ayrõ yol ile rijitlik hesaplanõr. 216

214 STRAD KOMUTLARI 1) Toplam yatay yükün deplasmana oranõ olarak ve 2) Plandaki düşey elemanlarõn ΕΙ/h değerinin oranõ olarak DIŞ MERKEZLİK KONTROLÜ AÇIKLAMALAR max(2), min(2), max(3), min(3): YD2 ve YD3 den oluşan maksimum ve minimum deplasmanlar (ξ, ξ(2), ξ(3) nihai değerlerinin etkisi ile). ξ(2,3)<ξ max durumunda özellikler dosyasõ normal olarak, aksi durumda (**) yazdõrõlõr. DIŞ MERKEZLİKLER Eşdeğer Statik Yöntem için Dış Merkezlik Moment değeri ve deplasmanlar KAT M(KNm) Ux(m) Uy(m) θζ(rad) E E E E E E E E E E E E-06 Burada X,Y düzlemindeki üçgen yükleme momentleri, binanõn 0.8 H yüksekliğine yakõn olan katta X cg ve Y cg değerleri ve burulma merkezinin belirlenmesi ile ilgili deplasmanlar Χ p =Χ cg + Υ/ΘΖ, Υ p =Υ cg + Χ/ΘΖ verilir. 0.8 x H noktasında, KAT 3 X(m) Y(m) Nokta Burada burulma merkezi koordinatlarõ ve binanõn 0.8 H yüksekliğine yakõn olan kat numarasõ verilir. Kuvvetler burulma merkezinin düşey aksõnda uygulanarak analiz yinelenir. Yapı aksı boyunca uygulanan kuvvetlerden doğan deplasmanlar UXX(m) UYY(m) UXY(m) ANGLE(o) E E E

215 STRAD KOMUTLARI Deprem kuvvetlerinin ana aksa paralel yönde bulunmasõ durumundaki deplasmanlar. Yapı aksı yönü boyunca deprem kuvvetleri Deplasmanlar Rijitlik yarıçapı UX(m) UY(m) ρχ ρψ E E ρ x, ρ y rijitlik yarõçapõ ρ x =(1µ x U Y /θ Ζ ) 0.5 θ Ζ kat 3 = E-08 ρ x =( E-06 / E-08) 0.5 = 4.8 m ρ mχ =( ρχ 2 +e0x 2 ) 0.5 ρ mχ kat 3=( ) 0.5 =4.88 ι ρ diyaframõn kutupsal atalet yarõçapõ = (J p /F) 0.5 : J p =(J x + J y ). ι x ι y diyaframõn atalet yarõçaplarõ ι x =(J x /F) 0.5, ι y =(J y /F) 0.5 Burulma kontrolü (m) Dışmerkezlikler Rijitlik yarıçapı Atalet yarıçapı No eοχ eοy ρmx ρmy ip ix iy Eşdeğer statik dışmerkezlikler, deprem Υ/Χ No eo θ Rf Dr lr εo No efx(m) erx(m) efy(m) ery(m) Ek dõşmerkezlik uygulama mesafesi hesaplanõr. Uygulama noktası, ağrılık merkezi arası mesafe No Sağ-Χ Sol-Χ Sağ-Υ Sol-Υ Ek dõşmerkezlik momentleri. Burulma momentleri Kat Y.D. ΣF(KN) ΣM(KNm) ΣF(KN) ΣM(KNm) AĞIRLIK MERKEZİ VE RİJİTLİK MERKEZİ 218

216 STRAD KOMUTLARI Aşağõda görüldüğü üzere ağõrlõk merkezi ve rijitlik merkezleri çeşitli yollardan hesaplanabilir. 1. Geometrik 1, 2, 3 yükleme durumlarõ olarak, Χcg(1), Υcg(1) Χcg(2) Υcg(3) : YD1 altõnda kolonlarõn eksenel yüklerinden oluşan ağõrlõk merkezi : YD2 altõnda kolonlarõn Qy kesme kuvvetlerinden oluşan ağõrlõk merkezinin X koordinatõ : YD3 altõnda kolonlarõn Qz kesme kuvvetlerinden oluşan ağõrlõk merkezinin Y koordinatõ Bu yöntemle ağõrlõk ve rijitlik merkezleri, örn. bd 3 /12 gibi net geometrik veriler ve DATAF dosyasõ yükleri ile hesaplanõr. Rijitlik merkezi plan deplasmanõnõn geometrisinden hesaplanõr. Planda girinti ve çõkõntõlarõn çokluğuna bağlõ olarak hassasiyet azalõr. 2. Analiz: Bu yöntemle ağõrlõk ve rijitlik merkezleri analiz sonuçlarõ (göreli deplasmanlar) kullanõlarak, kesme kuvvetinin deplasmana oranõ ile hesaplanõr. 3. Rijitlik : Bu yöntemde rijitlik matrisi değerleri göz önüne alõnõr. 4. Roysopoulos: Roysopoulos yöntemi kullanõlarak hesaplanõr. (döşeme her iki ununda sabit) 5. Özet : Tüm sonuçlar özetlenir. DÜZENSİZLİK 219

217 STRAD KOMUTLARI Bu aşamada her bir kat için burulma düzensizliği kontrol edilerek, atalet ve kütle değişiklikleri yapõlabilir. ξ ve δki-δmi kontrolleri için özet tablo ekrana gelecektir. Kontroller K=Q/D ve Κ=ΣΕΙ/h için yapõlõr. PERDELER Yönetmelikler uyarõnca perdelerin yeterliliği kontrol edilir. AÇIKLAMALAR Υ-J/J max, X-J/J max : Sõrasõyla X ve Y yönleri için bu kattaki perdelerin atalet momentlerinin toplamõnõn, tüm düşey elemanlarõn atalet momentlerinin maksimum toplamõna oranõ 0.2/n vy, 0.2/n vx : Perde duvarlarõn uzunluk boyunca geometrisinin değiştirilebilmesi için perdelerin maksimum toplam orana kõyaslanacağõ katsayõ n vy, n vx : Sõrasõyla X ve Y yönleri için perdelerin taban kesme kuvvetinin, toplam taban kesme kuvvetine oranõ. R w = 2 Σri Di ΣDi : Ağõrlõk merkezine bağlõ olarak göreli rijitlik ile perdelerin polar atalet yarõçapõ R p : Taşõyõcõ sistemin planda polar atalet yarõçapõ D o :D o =c*a m 4 (c= m ve Α: bu katta taşõyõcõ sistemin plandaki ataleti, m 4 ) D i : Perde duvarõn göreli rijitliği 220

218 STRAD KOMUTLARI n v her iki yönde de kontrol edilerek 0.4 değerinden küçük olmasõ durumunda yumuşak kat kontrolü yapõlmasõ gerekir. n v >0.4 durumunda diğer katlardaki eşitsizlikler (J/J max >0.2/nv ve R w /R p >D o /ΣD i ) nedeniyle bu katlarda da yumuşak kat kontrolü yapõlmasõ gerekir. AÇIKLAMALAR Perdelerin kesme kuvveti oranõ kontrolüne yetersizlik görüldüğü durumlarda tabloda (**) işareti, kontrol yeterli ise (OK) yazacaktõr. Kontrol n v n vx= (ok) n vy= 0.511(**) Program ağõrlõk merkezinin sağõnda ve solunda her bir yönde birer perde duvar olup olmadõğõnõ kontrol eder. Eğer var ise ilgili kat seviyesinde normal olarak (OK) yazar, Her bir yönde perde duvarlar Kat X perde L(m) LY(m) Χ Y perde L(m) LX(m) Υ 3 K 2 K OK K 4 K OK Burulma düzensizliği ayrõca yazdõrõlõr Burulma düzensizliği kontrolü (m) Dışmerkezlikler Rijitlik yarıçapı Atalet yarıçapı No eοχ eοy ρmx ρmy ip ix iy Ağõrlõk merkezi ile burulma merkezi arasõndaki mesafe kontrol edilerek yazdõrõlõr. Ağr. Mrk. ile burulma mrk. mesafesi (m) Χp= 9.38 Yp= 7.65 Kat Xcg Ycg cg-p ip ** Sonuç olarak yukarõdaki kontroller õşõğõ altõnda perde duvarlarõn yeterliliği kontrollerinde her bir yön için uygun durumlar için (OK), yetersiz durumlar için (**) yazdõrõlõr. Perde yeterliliği Χ(OK) Υ(**) 221

219 STRAD KOMUTLARU GİRİŞ Programõn bazõ aşamalarõnda ikincil olarak nitelendireceğimiz ara çõktõlarõ (örn. kiriş ve kolon boyutlandõrma aşamalarõnda eğilme ve kesme kuvvetleri sonuçlarõ) alabildiğiniz gibi, Teknik rapor ve Yazdõr komutlarõnõ kullanarak sonuç çõktõlarõ alabilirsiniz. Projenin tamamlanmasõndan ve yapõsal sistemin tüm elemanlarõnõn boyutlandõrõlmasõndan sonra teknik raporun ve sonuç çõktõlarõnõn alõnacağõ bölüme geçebilirsiniz. STRAD programõnda metin detaylandõrõlmasõ için bir çok araç bulunmaktadõr. Dosyalar, Wordpad veya MS Word ile düzenlenebilmeleri amacõyla (*.rtf) formatõnda oluşturulur. NOT : Teknik raporun düzenlenmesi ve bastõrõlmasõ yalnõz MS Word ile yapõlabilmektedir. YAZDIR ANALİZ-TASARIM>YAZDIR komutu seçildiğinde aşağõdaki resimde görülen diyalog penceresi ekrana gelecektir : GENEL SEÇENEKLER 253

220 STRAD KOMUTLARU Genel Yazdõrma Seçenekleri bölümünde yazõcõ parametreleri düzenlenebilir : Sayfa düzeninde sõnõflara ve alt sõnõflara göre sayfa sonlarõ eklenebilir veya Yok seçeneği ile sayfa sonu göz ardõ edilebilir. Yazõcõ : Windows tarafõndan kurulumu yapõlan varsayõlan yazõcõdõr ve bu bölümde eğer varsa bir başka yazõcõ belirlenebilir. Alttaki metin kutusunda sayfa bazõnda yazdõrõlacak en çok satõr sayõsõ belirlenir. Sayfa numaralandõrma istendiğinde başõndaki onay kutusu işaretlenerek numaralandõrmanõn başlayacağõ sayfa belirlenir. Yazõ tipi yüksekliği yanõnda bulunan seçme listesinden seçilir. YAZDIRMA İÇİN SEÇİM Bu düğmeye bastõğõnõzda ekrana gelecek penceredeki listeden yazdõrõlmasõ istenen konularõn başlarõndaki onay kutularõ işaretlenir ve önlerinde! işareti olan konular yazdõrõlmak üzere seçilir. Tümü : Pencerenin sağ üst köşesinde yer alan bu düğme yardõmõyla ekrana gelen listedeki tüm konular bir kerede seçilebilir. Hiçbiri : Bu düğme yardõmõyla da seçili olan tüm konularõn seçimleri iptal edilir. YAZDIRMA Bu düğme yardõmõyla seçimi yapõlmõş, önlerinde! işareti olan konular yazõcõya gönderilir. Komut seçildiğinde aşağõdaki resimde görülen ve seçilmiş olan konularõn hangi katlar için yazdõrõlacağõnõn belirleneceği bir diyalog penceresi ekrana gelecektir. 254

221 STRAD KOMUTLARU İlgili metin kutularõnda başlangõç katõ ve bitiş katõ belirlenir. Devam : Bu düğme ile seçimi yapõlmõş konular aşağõdaki resimde görüldüğü üzere bir pencere ile ekrana gelecektir. Bu pencere basit bir metin düzenleyicidir. Bu düzenleyici yardõmõyla yazõ tipi, yazõ rengi gibi görsel konular ile metinler üzerinde düzenlemeler yapõlabilir. Yardõm: bu sürümde etkin değildir Bir *.DOC dosyasõ açar Çõktõlarõ *.RTF dosyasõ olarak kaydeder. Bu aşamada bir başka dosya ismi ve dizini tanõmlanmasõna gerek yoktur, program dosyayõ C:\VK\WINDOWS\STRAD-B dizinine ve CODE.RTF ismi ile kaydeder. Çõktõlarõ, Microsoft Word ile düzenlenebilmeleri amacõ ile *.doc dosyasõ olarak kaydeder. Metinler üzerinde yapõlmasõ istenen görsel düzenlemeler için, değiştirilecek metin farenin sol düğmesi basõlõ tutularak bütünüyle seçilip üzerinde renk, yazõ tipi, yazõ yüksekliği gibi değişiklikler yapõlabilir. 255

222 STRAD KOMUTLARU Bu düğmeler yardõmõyla seçili metinler Β koyu, Ι italik veya U alt çizgili olarak düzenlenebilir. Bu düğmeler yardõmõyla seçili metinlerin sayfaya hizalanmalarõ düzenlenir. Bu düğme yardõmõyla seçili metinlerin renkleri değiştirilir. Seçili metin silinir. Seçili metin panoya yerleştirilir. Panoya yerleştirilmiş olan metin istenilen konuma yapõştõrõlõr. Tümünü seç. Yeni belge. Yazõcõya gönder. Gelişmiş RTF metin düzenleyiciyi yükle KISMİ YAZDIRMA Seçilen bir konuya ait kat bazõndaki sonuçlar ekrana gelir. GRAFİKLER Bu aşamada kirişlerin moment (M) ve kesme kuvveti (Q), kolonlarõn M,Q,N diyagramlarõ, yapõsal sistemin perspektif ve aksonometrik görünüşü, yer değiştirmiş şekli ve modlar ekrana gelir. Plan-görünüş : 12 yük kombinasyonu altõnda katlardaki şekil değiştirmiş durumun çizimini verir. Bu ekranõn kullanõmõ aksonometrik komutuna benzer. Aşağõdaki komutlarõ içermektedir. 256

223 STRAD KOMUTLARU Χ x : Ekranda X deplasmanlarõnõn daha iyi görüntülenmesi için büyütme katsayõsõ YD : Katlarõn yer değişimlerinin görüntüleneceği yük kombinasyon numarasõ Katlar : Görüntülenmesi istenen kat numarasõ Aksonometrik : 12 yük kombinasyonu altõnda şekil değiştirmiş yapõsal sistemin aksonometrik görünümü Diyagramlar : Kirişlerin, her bir yük altõna ayrõ ayrõ veya zarf eğrileri ile bastõrõlabilen Μ ve Q diyagramlarõ. M, Q, N (yükseklik boyunca) : Kolonlarõn ayrõ ayrõ moment (Μ Υ, Μ Ζ ), kesme kuvvet (Q Y, Q Z ) ve normal kuvvet (Ν) diyagramlarõ. Modlar : Yapõnõn modlarõ. Çizdirmek istendiğinde bir resim düzenleyici yardõmõ ile düzenlenip çõktõ alõnabilir. Çõkõş : Yazdõrma penceresin kapatõp, programa geri döner. NOT : Yazdõrma ile daha detaylõ bilgiler kullanma kitabõnõn ikinci bölümünde yer almaktadõr. TEKNİK RAPOR Program, herhangi bir Windows düzenleyicinde detaylandõrõlabilecek olan Teknik Raporu otomatik olarak oluşturur. STRAD>ANALİZ-TASARIM menüsünden Teknik rapor komutunu seçildiğinde ya da WinSTRAD araç çubuğundan simgesini tõklandõğõnda aşağõdaki resimde görülen diyalog penceresi ekrana gelecektir. Resim Teknik Rapor hazõrlama diyalog penceresi 257

224 STRAD KOMUTLARU Diyalog penceresinde proje ismi, projenin konumu, mal sahibi ve proje ile ilgili kõsa açõklamalarõn girilebileceği metin kutularõ yer almaktadõr. Pencerede ayrõca tanõmlanan kat adetleri doğrultusunda kat kullanõm amaçlarõnõn girileceği satõrlar bulunmaktadõr. Bir alt bölümde programda kullanõlan hesap yöntemi seçimi yer almaktadõr. TAMAM : Tamam düğmesi tõklandõğõnda teknik rapor, Microsoft Word, Wordpad gibi herhangi bir metin düzenleyicide detaylandõrõlmak ve yazdõrõlmak üzere yüklenecektir. İptal : Bu seçenek ile teknik rapor hazõrlama işlemi iptal edilir. 258

225 STRAD KOMUTLARI STRAD MENÜSÜ/ GRAFİKLER Plan 3B Görünüş Aksonometrik Grafikler Simgeler 1 Grafikler>Plan : Geçerli katõn plan görünüşüne geçer. 2 Grafikler>3B Görünüş : Geçerli katõn 3B görünüşüne geçer. 3 4 Grafikler>Aksonometrik : Tüm yapõsal sistemin aksonometrik görünüşüne geçer. Grafikler>Uzay Çerçeve : Uzay Çerçeveyi ve elemanlarõn bağlanõmlarõnõ görüntüler. PLAN Grafikler menüsünden Plan komutu seçildiğinde veya Çizimler araç çubuğunda simgesi tõklandõğõnda geçerli katõn plan görünüşü ekrana gelecektir. Aşağõdaki komutlar çizimin denetimi için kullanõlõrlar. Komutlar seçildiğinde ekrana gelen görüntüde kõrmõzõ renkli nesneler statik olmayan nesnelerdir. 3B GÖRÜNÜŞ Grafikler menüsünden 3B Görünüş komutu seçildiğinde veya Çizimler araç çubuğunda simgesi tõklandõğõnda geçerli katõn 3 boyutlu görünüşü ekrana gelecektir. AKSONOMETRİK Grafikler menüsünden Aksonometrik komutu seçildiğinde veya Çizimler araç çubuğunda simgesi tõklandõğõnda geçerli katõn aksonometrik görünüşü uzay çerçeve olarak değil ancak kütlesel olarak ekrana gelecektir. 259

226 STRAD KOMUTLARI GRAFİKLER Bu komut ile yapõsal sistem özelliklerinin çeşitli görünümlerine ulaşõlabilir. Komut seçildiğinde aşağõda görülen alt-menü ekrana gelecektir. Uzay Çerçeve Bu komut seçildiğinde Uzay Çerçeve ve elemanlarõn bağlanõmlarõ ekrana gelecektir. Çizimde analiz sonucu elde edilen katlara ait elastik kutup, mavi düşey çizgi ile, verilerin oluşturulmasõ ile elde edilen ağõrlõk merkezi, eşkenar dörtgen ile ve rijitlik merkezi de daire ile gösterilmektedir. Şekil Değiştirmiş Model Komut seçildiğinde program tarafõndan komut satõrõnda Yükleme Durumu sorulacaktõr. 1 ile 11 arasõnda dilenen bir yükleme durumunun girilmesinden sonra yine komut satõrõnda başlangõç değeri 100 olan Deplasman çarpõm katsayõsõ sorulacaktõr. Bu katsayõ ile ekranda d x, d y ve d z deplasmanlarõnõn değeri arttõrõlacaktõr. Yapõsal sistem en uygun olarak 3B görünüş ile görüntülenebilir. Bu nedenle bu komut seçilmeden önce Aksonometrik komutunun seçilmesi yerinde olacaktõr. Eleman Başlangõç Kuvvetleri ve Momentleri Yine Aksonometrik komutunun seçilmesinden sonra bu komut seçildiğinde yandaki resimde görülen diyalog penceresi ekrana gelecektir. Birinci bölümde eleman yerel koordinat sisteminde görüntülenmesi istenen eleman iç kuvvetlerinin ve yükleme durumunun seçimi yer almaktadõr. Orta bölümde planda seçilen elemanlar veya görüntülenmesi istenilen eleman gruplarõ seçimleri ile katlarõn ve eleman numaralarõnõn seçimi yer almaktadõr. İlave seçenekler olarak yer alan alt bölümde her bir eleman için uzunluğu boyunca verilecek değerlerin belirlendiği nokta adedi seçimi bulunmaktadõr. İşlem hõzõ ile ilgili olarak bu adet 260

227 STRAD KOMUTLARI arttõrõlabilir ya da azaltõlabilir. Grafik ölçeğini belirlemek üzere Değerler için çarpõm katsayõsõ bölümünde ΚΝ - ΚΝΜ veya Τ - ΤΜ birimleri için ekrandaki grafik görüntünün ölçeğini belirleyecek değer girilir. Girilecek ölçek katsayõsõ kuvvetlerin değerlerini değiştirmez. Değerleri Göster onay kutusu seçili olduğunda eleman iç kuvvetlerine ait değerler ekrana gelecektir. Eleman Sonlu Elemanlar Ağõ Bölüm C ye bakõnõz. Döşeme Sonlu Elemanlar Ağõ Bölüm C ye bakõnõz. Döşeme Şekil Değiştirmiş Modeli Bölüm C ye bakõnõz. Döşeme Moment Zarflarõ Bu komut seçildiğinde döşeme analiz şeritlerinin moment zarf eğrileri ekrana gelecektir. Komutun seçilmesinden önce Analiz-Tasarõm > Döşemeler > Donatõlarõ göster komutunun seçilmiş olmasõ gerekir. Bu komut, döşeme moment zarflarõnõn oluşturulabilmesi amacõyla verileri ile birlikte donatõlara ait statik nesneleri çizim nesnelerine dönüştürür. Komut seçildiğinde komut satõrõnda moment eğrilerinin ölçeğini belirlemek üzere çarpõm katsayõsõ sorulacaktõr. Önceki komutlarda olduğu gibi bu komut seçilmeden önce Aksonometrik komutunun seçilmesi yerinde olacaktõr. 261

228 STRAD KOMUTLARI STRAD MENÜSÜ/ DİĞER KATMANLAR DIŞ REFERANSLAR AKS KATMANLAR Bu komut çalõşma esnasõnda katmanlarõn hõzlõ ve pratik bir şekilde tanõmlanmasõ amacõyla kullanõlõr. Menüden Diğer>Katmanlar komutu seçildiğinde aşağõdaki resimde görülen diyalog penceresi ekrana gelecektir. Resim: Katman yönetimi diyalog penceresi Diyalog penceresinde yer alan nesnelerin başlarõnda bulunan onay kutularõnõn seçimi ile ilgili nesnelere ait katmanlar etkin hale getirilir. Pencerenin sol bölümünde yer alan grup kolon, temel, kiriş v.s gibi temel elemanlara ait seçimlerdir. Orta bölümde yer alan grup alan, alan noktalarõ, numaralandõrma gibi ikincil verilere ait seçimlerdir. Sağ bölümde ise kütüphane kategorilerinin seçimleri yer almaktadõr. Bunlarõn dõşõnda pencerenin alt bölümündeki seçim kutularõnda katman yönetimine yardõmcõ olacak Plan veya 3B Görünüş seçenekleri yardõmõyla da katmanlarõ seçilen ya da seçimi kaldõrõlan elemanlarõn en uygun görünüşlerinin elde edilmesi sağlanõr. NOT : Bu komut sayesinde, içerisinde çok fazla sayõda farklõ katmanõn yer aldõğõ ve ilgili katmanlarõn seçimlerinde sõkõntõ yaratabilecek IntelliCAD veya AutoCAD katman kontrolleri penceresinin kullanõmõna gerek kalmaz. 262

229 STRAD KOMUTLARI DIŞ KAYNAKLAR Bu komut ile yapõsal sistemin tanõmlanmasõnda yararlõ olacak bir başka çizim dosyasõnõn (*.dwg) çizim içerisine alõnmasõ sağlanõr. Komutun seçilmesi ile aşağõdaki resimde görülen diyalog penceresi ekrana gelecektir. Kat numarasõ seçilerek Göz at düğmesi tõklandõğõnda, seçilen kata eklenmesi istenen.dwg dosyasõnõn belirlenmesi amacõyla tipik Windows arama penceresi ekrana gelecektir. Aranan dosya ilgili dizininde bulunduğunda [Aç] düğmesi yardõmõyla çizime eklenir. AKS Aks seçeneği, yapõnõn planda tanõmlanmasõ sõrasõnda kullanõcõya büyük bir kolaylõk sağlayan yapõsal bir aks sistemi tanõmlamasõnõ sağlar. Bu komut gerekli değil ancak yararlõdõr. Komut iki alt seçenekten oluşmaktadõr : Uygula ve Değiştir. Uygula komutu seçildiğinde aşağõda resmi görülen diyalog penceresi ekrana gelecektir. Bu pencerede tanõmlanacak değerler şunlardõr : X aksõ Aks Açõsõ Yatay Düşey Aks Yatay veya düşey aks aralõklarõ Üstte belirlenen aks tipi uyarõnca ilgili metin kutusunda aks aralõğõ değeri girilir ve Ekle düğmesi tõklanarak bu değerin sol bölümde bulunan listeye alõnmasõ sağlanõr. Aynõ yöntemle diğer aralõklar da bu listeye eklenebilir, değiştirilebilir veya silinebilir. Aks çizgilerinin etiketleri rakam ya da harf olabilir. 263

230 STRAD KOMUTLARI Örnek olarak aks aralõklarõ düşeyde 1,5,9,14 ve yatayda 2,4,8,16 olarak belirlenip diğer parametreler olduğu gibi bõrakõldõğõnda akslarõn görünümü aşağõdaki gibidir : Tüm ilgili detaylar otomatik olarak oluşturulur. Aks aralõklarõ Değiştir komutu ile değiştirebilir. 264

231 STRAD KOMUTLARI AutoSTRAD Menu/ ÇİZİMLER METRAJLAR YÜK TAŞIYAN DUVAR KAZIK YERLEŞTİRME DONATI TABLOLARI ÇİZİMLER Bölüm D ye bakõnõz. ALT MENÜ UYARI : Bu komutlar için tüm STRAD paketinin ana bileşeni olan VK CAD yazõlõmõ gerekmektedir. Kiriş Kesitleri ve Kiriş Açõlõmlarõ komutlarõ için VK DOK yazõlõmõ gerekmektedir. METRAJLAR Bölüm E ye bakõnõz. YÜK TAŞIYAN DUVAR Bölüm F ye bakõnõz. KAZIK YERLEŞTİRME Bölüm G ye bakõnõz. 265

232 STRAD KOMUTLARI DONATI TABLOLARI Bu komut yardõmõyla, çizimlerle uyumluluğun sağlanabilmesi amacõyla proje dizininde yer alan donatõlarõn tablolarõ DXF formatõnda oluşturulur. 266

233 İKİNCİ BÖLÜM

234 EK ÖZELLİKLER EK ÖZELLİKLER Destekleyen programlar ile birlikte STRAD komutlarõ 358

235 EK ÖZELLİKLER BÖLÜM Α Gerekli program: VKFEA Detaylõ açõklamamlar için VKFEA kullanma kitabõna bakõnõz. Giriş Komutlarõ - Ağ Oluşturma Bu program yapõsal sistemi sonlu elemanlar yöntemiyle modeller ve çözümler. Kirişler çerçeve elemanlar olarak modellenirler. Sürekli temeller, Strad programõnda olduğu gibi K matrisi ile çerçeve elemanlar olarak modellenirler. Kolonlar ve perdeler (uzunluklarõna bağlõ olarak) çerçeve veya kabuk elemanlar olarak modellenirler. Bodrum perdelerinde, perdelerin tanõmlanmasõnda kullanõlan yardõmcõ elemanlar ortadan kalkarak, perdeler ilgili kolonlara rijit düğümler ile bağlanõrlar (Resim 1). Bu yardõmcõ elemanlar I z 1 ataletine sahip olduklarõnda dx, dy, θz yönünde duvar yüzeyinin burulmasõ Resim 2 de görülen rijit düğümler yardõmõyla önlenir. Ayrõca duvar veya kolonda çakõşan düğümler olduğunda bunlar Resim 1 e benzer olarak tam rijit düğümlerle bağlanõrlar. Eğer kolon bileşik kesitli ise, örneğin iki kesiti de perde ise birleşim noktasõndaki düğümler yine tam rijit düğümlerle bağlanõrlar. Sürekli temeller, parça adedine bakõlmaksõzõn tek bir yay olarak modellenir (basõnç-burulma). Yayõn üst düğüm noktasõ alt düğümlere bir rijit düğüm ile bağlanõr (Resim 3). 359

236 EK ÖZELLİKLER SONLU ELEMANLAR ANALİZİ F.E.A. Bu komut seçildiğinde analiz otomatik olarak başlatõlõr ve analiz tamamlandõğõnda aşağõdaki resimde görülen diyalog penceresi ekrana gelir. Açõklamalar Sürücü : STRAD programõnõn kurulumunun yapõldõğõ sabit disk. STRAD Projesi numarasõ : Analizi yapõlan STRAD Projesi Diyafram Diyafragmatik işletim : Bu seçenek ile program her bir kattaki aynõ yükseklikteki düğüm noktalarõnõn kontrolünü yapar. DATAK dosyasõnda değişiklik yapõlmasõ durumunda program o kattaki tüm düğümleri değil ancak aynõ yükseklikteki düğümleri gruplandõrarak hesaba katar. Diyafragmatik işletim parametresinin seçilmesi durumunda, diyafragmatik işletimin ağ oluşumu ile ilgili olan diğer seçenek (Jz kirişleri) etkin olmayacaktõr. Jz Kirişleri (Μ 4 ) : Diyafragmatik işletim parametresi seçili olmadõğõnda Jz kirişleri için ağ oluşumu ile ilgili değerin girilmesi gerekir. Önerilen değer 1 ile 5 arasõndadõr. Perde ağ oluşumu : Perdeler için kabuk elemanlarõn kullanõmõ Bu onay kutusunun seçilmesi ile programõn analizde perdeleri kabuk elemanlar olarak göz önüne almasõ sağlanõr. Onay kutusu seçilmemiş ise ilgili metin kutularõnda girilen değerler göz önüne alõnmaksõzõn perdeler kabuk elemanlar yerine kolonlar gibi çerçeve elemanlarõ olarak analize dahil edilir. 360

237 EK ÖZELLİKLER Döşeme seviyesinde rijit düğümler : Diyafragmatik işletim seçilmediğinde ve bir perde sonlu elemanlar ağõ ile oluşturulduğunda perde kesitinin boyutlarõndan bağõmsõz olarak döşeme seviyesinde burulmaya maruz kalma olasõlõğõ bulunmaktadõr. Döşeme seviyesinde rijit düğümler seçeneği işaretlendiğinde program, kesitlerin ağõrlõk merkezleri ile ilgili olarak ana ve bağõl olmak üzere rijit düğümleri oluşturacaktõr. Perde tanõmõ için boyutlarõn oranõ (L/t) : Programõn kabuk eleman olarak analiz edeceği düşey elemanlarõn boyutlarõnõn (uzunluğunun kalõnlõğõna) oranõ ilgili metin kutusunda girilir. Örnek olarak burada 4 girildiğinde program boyutlarõnõn oranõ 4 olan perdeleri kabuk elemanlar olarak analize dahil edecektir. Kabuk eleman kullanõmõnda en küçük boyut L(m) : Programõn kabuk eleman olarak analiz edeceği düşey elemanlarõn (perdelerin) en küçük boyutu ilgili metin kutusunda girilir. Perde yüzeyindeki ağ gözü adedi (L, H) : Bu değer sonlu elemanlar kabuk elemanõn her bir yüzeyi için oluşturulacak ağdaki göz adedini belirlemek için kullanõlõr. Örnek olarak bu değer için 2 girildiğinde (ki bu en küçük değerdir) perde duvarõn her bir yüzeyi (2x2) 4 gözden oluşan bir ağ ile modellenir. Benzer olarak bu değer 5 olarak girildiğinde perdenin her bir parçasõnda ve her bir yüzeyinde (5x5) 25 gözlü bir ağ oluşturulacaktõr. L perde uzunluğu, H perde yüksekliği ve t perde kalõnlõğõ olmak üzere aşağõdaki resimde belirtilmiştir : Perde yüzeyindeki ağ gözü adedi = 3 Sabit düğümde minimum eksantrisite (m) : Kolona oturan bir kirişte, kolonun ağõrlõk merkezinde ve kiriş yüzüne yerleştirilen bir ilave düğüm ile birleşimi sağlayacak şekilde kirişin eksantrisitesi belirlenir. Örneğin bu değer 0.5 olarak belirlendiğinde aşağõdaki model oluşacaktõr : 361

238 EK ÖZELLİKLER Yükleme Durumlarõ : STRAD, Genel Parametrelerde belirlenen modlar uyarõnca yapõsal sistemin 12 ayrõ yükleme durumu altõnda analizini yapar. Bir yükleme durumu altõnda yapõlan F.E.A sonuçlarõ (deplasmanlar, iç kuvvetler ve momentler) bir önceki değerler silinerek STRAD da bulunan ilgili yükleme durumuna aktarõlõr. Yükleme durumlarõnõn bir kõsmõnõn STRAD ile diğerlerinin ise sonlu elemanlar analizi ile yapõlmasõ seçilebilir. Örnek olarak yapõsal sistemin tam diyafragmatik işletim ile analizi için aynõ zamanda da õsõl gerilmelerden oluşan şekil değişimleri (şekil değiştirmiş diyafram) göz önüne alõnmak istendiğinde, diyafragmatik işletim seçilerek, STRAD dan yükleme durumlarõ 4, 5, 6 ve 7 (+DΤ, -DΤ, +DU ve -DU) ve sonlu elemanlar analizinden 1, 2, 3, 8, 9 ve 10 seçilmelidir. Dinamik analizin seçilmesi durumunda F.E.A. ile ilgili olarak mod adedinin STRAD da belirlenenden daha yüksek bir değer olarak belirlenmesi gerekir. Analiz sonrasõnda sonlu elemanlar analizinin ilgili modlarõ STRAD a aktarõlacak ve geri kalan FEA modlarõ YD2 ve YD3 e mod birleştirme yöntemiyle birleştirilerek aktarõlacaktõr. FEA analizinden sonra, program STRAD a aktarõlacak olan mod adetlerinin onaylanmasõnõ isteyecektir. Kazõk Verisi (isteğe bağlõ) : Programda yapõsal sistemin temelleri altõnda kazõk yerleştirme seçeneği de yer almaktadõr. Komut seçildiğinde aşağõda resmi görülen diyalog penceresi ekrana gelecektir. 362

239 EK ÖZELLİKLER Not : [0.06xR] ve [Düşey gerilme] sütunlarõ sonraki sürümlerde etkin olacaktõr. Sütunlar için açõklamalar Kolon numarasõ Kazõklar yalnõz yerleştirilecekleri kolonlar altõnda tanõmlanmalõ ya da değerleri sõfõr olarak bõrakõlmalõdõr. Kolon temeli kazõk başlõğõ olarak boyutlandõrõlacaktõr. X ve Υ yönlerinde Kazõklar Kazõk sõralarõnõ oluşturmak üzere X ve Y yönlerindeki kazõk adetleri ilgili metin kutularõnda girilmelidir. Kazõklar bir sõra halinde, üçgen yada õzgara formunda yerleştirilebilir. Temel planda kazõklarõn ağõrlõk merkezi ortalanacak şekilde yerleştirilir. Seçenekler : Bir Kazõk (1): Χ değeri: 1 ve Υ değeri: 1 olarak girilir. Kazõk temelin ağõrlõk merkezinde yerleştirilir. İki Kazõk(2): Χ değeri: 2 ve Υ değeri: 1 olarak girilir. (Resimdeki model oluşur). Üç Kazõk(3): Aynõ doğru üzerinde Y yönünde farklõ değerlere sahip bir sõra için, Χ değeri: 1 ve Υ değeri: 3 olarak girilir. Aksi durumda, Χ değeri: 3 ve Υ değeri: 1 için, kazõklar üçgen formda yerleştirileceklerdir. 363

240 EK ÖZELLİKLER Bir başka örnek olarak Χ değeri: 2 ve Υ değeri: 3 için, aşağõda resimde görülen form oluşacaktõr. Temelin yüksekliği rijit olarak göz önüne alõnõr. Kazõklar kesit özelliklerinin bir sonucu olarak rijit çubuklar olarak modellenir. Kolon birleşimi : Bir kazõk grubu söz konusu olduğunda kazõklarõn ilintili olduğu kolon numarasõdõr. Örnek olarak, bir kazõk başlõğõnda S1 ve S2 kolonlarõ bulunuyor ise bu kolonlara ait temel boyutlarõ sabit tutularak kazõklarõn tanõmlanmasõnda X: 2 ve Y: 2 de S1 ve S2 belirtilir. Kolon rijitliği sütununda 1 veya 2 girilir. Κ zemin /m 3 düşey : Kazõğõn üst seviyesindeki zemin yatak katsayõsõ değeridir. Program modellemede kazõğõn üst seviyesinde 1m uzunlukta ve eşdeğer kuvvette bir yay yerleştirecektir. Çap (m) : Tüm kazõklar için geçerli olacak kazõk çapõnõn metre cinsinden değeri. Zemin : Sürtünme kazõklarõ için her bir katmana ait değerlerin girildiği bölümdür. Kazõklar girilen katman adedine göre yükseklikleri boyunca bölümlere ayrõlõrlar. Kalõnlõk (m) : Katmanõn kalõnlõk değeridir. Program kazõk çevresinde 1 mt uzunluğunda ve zemin yatak katsayõsõna eşdeğer kuvvette 4 yay yerleştirir. Sürtünme katsayõsõ : Zemin etüdü raporunda belirlenen sürtünme katsayõsõ değeri girilir. Raporla belirlenmemiş sürtünme değerleri için küçük bir değer girilmesi önerilir. Program sürtünmeyi katmanõn kalõnlõğõna eşit uzunlukta ve katmanõn tüm kalõnlõğõ boyunca zeminle birleşen alana eşit alandaki yaylar ile modeller. Yayõn elasitise modülü zemin yatak katsayõsõnõn sürtünme katsayõsõ ile çarpõlmõş değerine eşit alõnõr. 364

241 EK ÖZELLİKLER Yapõsal sistemdeki düzeltmeler : STRAD da yapõsal sistemin temelleri için özellikler dosyasõnda dinamik zemin katsayõsõ burada tanõmlanandan farklõ ise 2 ayrõ analiz yapõlõr. İlgili veri dosyalarõ file.inp ve file23.inp dir. Analiz öncesi veri dosyasõ oluşturulduğunda aşağõda resmi görülen diyalog penceresi ekrana gelecektir. Yapõsal sistemde, örneğin perde boşluklarõ tanõmlamak, koordinat değiştirmek gibi herhangi bir değişiklik yapmak için [EVET] seçin. Aşağõda tanõmlanan program çözümleyicisi (VK.FEA grafik ortamõ) başlatõlõr. Tanõmlanabilecek değişiklikler eleman adedi, düğüm noktalarõ ve yükleme durumlarõnõ etkilemez, yalnõz eleman özellikleri ve düğüm noktalarõ koordinatlarõnõ ilgilendirir. Bir elemanõn iptal edilmesi elemanõ silerek değil, özelliklerinin değiştirilmesi ile olasõdõr. (pratik olarak son derece küçük bir elastisite modülü ve geometrik veri ile statik özelliğinin yok edilmesi) Matematik modeli değiştirmek istemediğinizde [HAYIR] seçin. Kullanõlan dosyalara ait açõklamalar: 1) \VK\WINDOWS\VKANSYS\TEMP\FILE.INP ASCII kodunda VK.FEA için veri giriş dosyasõ. Dinamik zemin katsayõsõ 1 olduğunda kullanõlan tek veri dosyasõdõr. 2) \VK\WINDOWS\VKANSYS\TEMP\FILE.OUT ASCII kodunda VK.FEA için sonuç-çõktõ dosyasõ. Dinamik zemin katsayõsõ 1 olduğunda kullanõlan tek veri dosyasõdõr. Spektrum analizi sonuçlarõ da dahil tüm analiz sonuçlarõnõ içerir. 3) \VK\WINDOWS\VKANSYS\TEMP\FILE23.INP ASCII kodunda VK.FEA için veri giriş dosyasõ. Dinamik zemin katsayõsõ 1 den farklõ olduğu durumlarda 2 ve 3 numaralõ yükleme durumlarõnõn çözümleri için oluşturulur. 4) \VK\WINDOWS\VKANSYS\TEMP\FILE23.OUT ASCII kodunda VK.FEA için sonuç-çõktõ dosyasõ. Dinamik zemin katsayõsõ 1 den farklõ olduğu durumlarda 2 ve 3 numaralõ yükleme durumlarõnõn çözümleri için oluşturulur. Spektrum analizi sonuçlarõ da dahil tüm analiz sonuçlarõnõ içerir. 5) \VK\WINDOWS\VKANSYS\TEMP\GEN.DYN ASCII kodunda, modlarõ da içeren spektrum analiz dosyasõ (yalnõz bu yöntem kullanõldõğõnda oluşturulur) 6) \VK\WINDOWS\VKANSYS\TEMP\GENEL Serbestlik dereceleri adetleri ve matris yarõ genişliği bilgilerini içeren ASCII kodunda yardõmcõ dosya. 7) \VK\WINDOWS\VKANSYS\TEMP\EVALUES ω 2 değerlerini içeren ASCII kodunda yardõmcõ dosya. 8) \VK\WINDOWS\VKANSYS\TEMP\EVECTORS Özdeğerleri içeren ASCII kodunda yardõmcõ dosya. 365

242 EK ÖZELLİKLER 9) \VK\WINDOWS\VKANSYS\TEMP\MASS Kütle matrisi değerlerini içeren ASCII kodunda yardõmcõ dosya. 10) \VK\WINDOWS\VKANSYS\TEMP\STIFF Rijitlik matrisi değerlerini içeren ASCII kodunda yardõmcõ dosya. 11) \VK\WINDOWS\VKANSYS\TEMP\STR77E Yardõmcõ dosya. 12) \VK\WINDOWS\VKANSYS\TEMP\STIFF2 Yardõmcõ dosya. 13) \VK\WINDOWS\VKANSYS\TEMP\MMEM??.OUT ASCII kodunda yükleme durumlarõ için moment sonuçlarõ dosyalarõ. (örneğin: yükleme durumu 10 için ΜΜΕΜ10.OUT). 14) \VK\WINDOWS\VKANSYS\TEMP\QMEM??.OUT ASCII kodunda yükleme durumlarõ için kesme kuvveti sonuçlarõ dosyalarõ. (örneğin: yükleme durumu 10 için QΜΕΜ10.OUT). 15) \VK\WINDOWS\VKANSYS\TEMP\UNOD??.OUT ASCII kodunda yükleme durumlarõ için deplasman sonuçlarõ dosyalarõ. (örneğin: yükleme durumu 10 için UNOD10.OUT). 16) \VK\WINDOWS\VKANSYS\TEMP\GENDYN.OUT ASCII kodunda genel veri dosyasõ. ÇÖZÜMLEYİCİ YAPISAL SİSTEMİ SONLU ELEMANLAR İLE GRAFİK DETAYLANDIRMA PROGRAMI Genel ÇÖZÜMLEYİCİ, 4Μ-VK çözümleme programlarõnõn ana bölümü olan VK.FEA sonlu elemanlar analiz programõnõn grafik ortamõdõr. Analiz öncesi bu ortamda sonlu elemanlar ağõ ekranda görüntülenip gerekli düzenlemeler yapõlabilir. Aşağõda yapõsal sistemin değişikliklerini ilgilendiren komutlar irdelenmektedir. Bu düzenlemeler deliklerdeki değişiklikler ve elemanõn dolaylõ silinme işlemini içeren iki sonlu eleman özellikleridir. Shellceytiko (kabuk elemanlar için) ve Beamceytiko (kiriş elemanlar için) komutlarõ ile bir elemanõn özellikleri değiştirilebilir. STRAD da elemanlarõn ya da düğüm noktalarõnõn silinmemesi gerekir. Aynõ düğüm noktasõna bağlanan kabuk ve kiriş elemanlar bulunuyor ise yapõsal sistem verisisin kaybolmamasõ için dolaylõ silinme işlemi yapõlmasõ gerekir. GEREKSİNİNMLER GENEL ÖZELLİKLER Programõn gereksinimleri yapõsal sistemin büyüklüğüne bağlõdõr ve düğüm noktalarõ ve elemanlar için sõnõrlama yoktur. Düğüm noktalarõ, elemanlar, eleman özellikleri, malzemeler, kõsõtlamalar, boyutlar, statik ve dinamik yükleme durumlarõ, õsõ değişimleri, düğüm noktasõ yükleri ve yayõlõ yükler kolay ve hõzlõ bir şekilde grafik olarak işlenebilir. Programda 3 boyutlu görünüş, zoom, düğüm noktalarõ-eleman-õzgara yakalama ve görünüş döndürme özellikleri desteklenmektedir. Ekran çözünürlüğü olarak önerilen değer 1024Χ768 dir. 366

243 EK ÖZELLİKLER PROGRAMIN FELSEFESİ Program bir sonlu elemanlar modeli düzenler ve çözümler. Sonlu elemanlar ağõ bir dizi düğüm noktalarõ, (çerçeve veya kabuk) elemanlar, dolu gövdeler, kõsõtlamalar ve yükleme durumlarõndan oluşur. Bu elemanlarõn yapõlarõ aşağõda açõklanmaktadõr. Sonlu elemanlar ağõna ait düğüm noktasõ tanõmõ için koordinatlarõnõn ve elemanõ tanõmlayõcõ özniteliklerinin belirlenmesi gerekir. Her bir öznitelik bir elemanõn üç ana özelliğini belirler : Elemanõn tipi, çerçeve ise (FRAME_3D) ya da kabuk ise (SHELL_4NQ) Elemanõn malzemesi Elemanõn kesiti Malzeme tanõmlarõ : Ε (Young): elastisite modülü. G: kayma modülü. Poisson oranõ (n) verildiğinde girilmesi gerekmez. Yoğunluk. Gerekli değildir. Κ fs : zemin yatak katsayõsõ a t : õsõl genleşme katsayõsõ Kesit tanõmlarõ : Kalõnlõk (kabuk için) veya Genişlik (kiriş için) Yükseklik (kiriş için) Alan (kiriş için). Alanõn tanõmlanmasõ durumunda genişlik ve yüksekliğin tanõmlanmasõna gerek yoktur. Ι xx, I yy, I zz, I xz, I xy, I yz. Kesitin atalet momentleri Euler açõsõ (kiriş için) b x, b y (kiriş için) kesme kuvvetlerinden oluşan boyutlarõn tanõmõ Temel (kiriş için): Sürekli temel olup olmadõğõnõ belirlemek üzere Evet veya Hayõr Kõsõtlamalarõn tanõmõ: Düğüm noktasõ numarasõ Her bir serbestlik derecesi için serbest yada sabit olduğunun belirlenmesi Dolu gövdelerin tanõmõ: Ana düğüm noktasõ Yardõmcõ düğüm noktasõ Her bir yardõmcõ düğüm noktasõnõn serbestlik derecesi için ana düğüm noktasõ ile ilişkin olarak serbest yada sabit olduğunun belirlenmesi Yukarõdaki yapõnõn şematik gösterimi aşağõda verilmektedir 367

244 EK ÖZELLİKLER ELEMAN Öznitelik Düğüm noktasõ KISITLAR Düğüm noktasõ S.D. 1 S.D. 2 S.D. 3 S.D. 4 S.D. 5 S.D. 6 ÖZNİTELİK Tip Malzeme Kesit DÜĞÜM Χ, Υ, Ζ DOLU GÖVDE Ana D. Yardõmcõ D: S.D. 1 S.D. 2 S.D. 3 S.D. 4 S.D. 5 S.D. 6 MALZEME Ε (Young) G n (Poisson) Yoğunluk Kfs a t KESİT Kalõnlõk veya Genişlik Yükseklik Alan Ixx, Euler açõsõ bx, by Temel KAYDETME ve ÇÖZÜM KOMUTLARI Aşağõda seçenekleri açõklanan Dosya menüsünde kaydetme, açma, çözümleme ve yükleme komutlarõ bulunmaktadõr. DOSYA Yeni Model Yeni bir model oluşturulur. (Eğer bir başka model açõk ise bu kapatõlõr) Model Aç Ekrana gelen proje seçme penceresi ile var olan bir model açõlõr. (Eğer bir başka model açõk ise bu kapatõlõr). Modeli Kaydet Model var olan ismiyle kaydedilir. Modeli Farklõ Kaydet Model farklõ bir isim verilerek kaydedilir. Modeli Çözümle Çözümleyici program yüklenerek model çözümlenir. Ekrana gelen pencerede süre ve analizin ilerleyişi gösterilir. Modelde bir değişiklik olmasõ durumunda 368

245 EK ÖZELLİKLER çözümlemeye başlamadan önce modelin kaydedilmesi gerekir. Sonuçlar analiz.dat dosyasõna kaydedilir. Sonuçlarõ Yükle Son çözümlemeye ait sonuçlar yüklenerek ekranda görüntülenir. Çõkõş Program sonlandõrõlõr. DÜZENLE Sonlu elemanlar ağ Düzenle komutu yardõmõyla değiştirilebilir. Aşağõdaki seçenekleri içerir: Düğüm noktasõ Düğüm noktasõ koordinatlarõnõn düzenlenebileceği bir pencere ekrana gelir. Bu pencere ekrana geldiğinde, düğüm noktalarõnõn kolayca seçilebilmesi amacõyla program otomatik olarak düğüm noktalarõ yakalama özelliğini başlatõr ve yeni düğüm noktasõ koordinatlarõ eklenir. İlgili düğüm noktasõnda düzenleme işlemi bittiğinde yapõlan işlemlerin güncellenebilmesi amacõyla Düzenle komutu seçilmelidir. Tüm düğüm noktalarõnõn düzenleme işlemleri bittiğinde ise İptal komutu seçilerek pencereden çõkõlõr. Malzeme Malzeme özelliklerinin düzenlenebileceği bir pencere ekrana gelir. Malzeme özelliklerinin düzenlemesi Malzeme komutunun seçilmesi ile ekrana gelen ve mevcut malzemelerin listelendiği menüden yapõlõr. İlgili alanlarda değişiklik yapõlarak elemanlara yeni özelliklerin tanõmlanmasõ sağlanõr. İşlem tamamlandõğõnda yapõlan işlemlerin güncellenebilmesi amacõyla Düzenle komutu ve pencereyi kapatmak için de İptal komutu seçilir. Kesit Kesit özelliklerinin düzenlenebileceği bir pencere ekrana gelir. Bu bölümde kesitin tüm karakteristik özellikleri değiştirilebilir. Kesit özelliklerinin düzenlemesi Kesit komutunun seçilmesi ile ekrana gelen ve mevcut kesitlerin listelendiği menüden yapõlõr. İlgili alanlarda değişiklik yapõlarak elemanlara yeni kesit özelliklerin tanõmlanmasõ sağlanõr. Eleman bir kabuk ise girilecek değer elemanõn kalõnlõğõdõr. Tip bölümü gerekli değildir, yalnõz kesitin bir düzlem ya da kabuk elemanõ olduğunun belirtilmesi için kullanõlõr. İşlem tamamlandõğõnda yapõlan işlemlerin güncellenebilmesi amacõyla Düzenle komutu ve pencereyi kapatmak için de İptal komutu seçilir. Öznitelik Özniteliklerin düzenlenebileceği bir pencere ekrana gelir. Özniteliklerin düzenlemesi Öznitelik komutunun seçilmesi ile ekrana gelen ve mevcut özniteliklerin listelendiği menüden yapõlõr. İlgili alanlarda elemanõn tipi, malzemesi ve kesiti düzenlenir. İşlem tamamlandõğõnda yapõlan işlemlerin güncellenebilmesi amacõyla Düzenle komutu ve pencereyi kapatmak için de İptal komutu seçilir. Eleman Elemanlarõn öznitelik ve bağlanõmlarõnõn düzenlenebileceği bir pencere ekrana gelir. Burada ekrana gelen diğer bilgiler (elemanõn tipi, malzeme, kesit) kullanõcõnõn işlem kolaylõğõ içindir. Bu pencere ekrana geldiğinde, elemanlarõn 369

246 EK ÖZELLİKLER kolayca seçilebilmesi amacõyla program otomatik olarak eleman yakalama özelliğini başlatõr. Elemanlarõn düzenlenmesi tamamlandõğõnda yapõlan işlemlerin güncellenebilmesi amacõyla Düzenle komutu ve pencereyi kapatmak için de İptal komutu seçilir. Kõsõtlamalar Kõsõtlamalarõn düzenlenebileceği bir pencere ekrana gelir ve kõsõtlamalarõn kolayca seçilebilmesi amacõyla program otomatik olarak kõsõtlamalarõ yakalama özelliğini başlatõr. Olasõ değişiklikler mesnet düğüm noktalarõ ve serbestlik dereceleri içindir. (sabit-serbest). Yapõlan işlemlerin güncellenebilmesi amacõyla Düzenle komutu ve pencereyi kapatmak için de İptal komutu seçilir. Dolu Gövde Dolu gövde özelliklerinin düzenlenebileceği bir pencere ekrana gelir ve dolu gövdelerin kolayca seçilebilmesi amacõyla program otomatik olarak yakalama özelliğini başlatõr. Olasõ değişiklikler ana ve yardõmcõ düğüm noktalarõ ve serbestlik dereceleri içindir. (bağlõ-serbest). Yapõlan işlemlerin güncellenebilmesi amacõyla Düzenle komutu ve pencereyi kapatmak için de İptal komutu seçilir. Düğüm Noktasõ Yükü Bu sürümde etkin değildir. AĞI YENİDEN ÇİZ Ağõn ekrandaki görünüşü Görünüş menüsünden düzenlenebilir. Menü seçenekleri şunlardõr : Yeniden Çiz Bu komut ile ağõn ekranda üzerine gelip kapanmõş herhangi bir pencereden dolayõ görünmeyen kõsmõnõn çizim alanõ üzerinde tõklayarak yeniden çizilmesi sağlanõr. Plan ΧΥ Üst ZX Ön YZ Sol Diyametrik : Yapõsal sistemin XY düzlemindeki plan görünüşü : Yapõsal sistemin ZX düzlemindeki ön görünüşü : Yapõsal sistemin YZ düzlemindeki sol görünüşü : Yapõsal sistemin diyametrik görünüşü Döndür X ekseninde Döndür Y ekseninde Döndür Z ekseninde Döndür Dinamik Döndürme : Model genel X aksõnda döndürülür : Model genel Y aksõnda döndürülür : Model genel Z aksõnda döndürülür : Fare yardõmõyla model dinamik olarak döndürülür. Durdurmak için farenin sol düğmesi tõklanõr. Kaydır Modelin görüntüsünü ekranda herhangi bir noktaya tõklayõp sürükleyerek kaydõrõr. 370

247 EK ÖZELLİKLER Zoom Yakõnlaştõr Uzaklaştõr Pencere Otomatik : Ekran merkezi sabitlenerek model görüntüsü yakõnlaştõrõlõr : Ekran merkezi sabitlenerek model görüntüsü uzaklaştõrõlõr : Sõnõrlar pencere ile belirtilerek görüntü yakõnlaştõrõlõr : Tüm yapõsal model ekrana gelir Seçenekler Ekrana gelecek olan elemanlarõn seçenekleri ile ilgili pencerede ağ üzerindeki her bir farklõ yapõ için (düğüm noktasõ, eleman, kõsõtlamalar, dolu gövde) üç seçenek bulunmaktadõr : Gizle (Kapat) : Yapõnõn elemanlarõ görüntülenmez Göster (Açõk) : Yapõnõn elemanlarõ görüntülenir Etiket ile Göster (ΟΝ + Etiket) : Etiket ile birlikte görüntüler Bu komut ile ekranda gereksiz bilgilerin kapatõlmasõ sonucu ağõn daha rahat görüntülenmesi ve çizim hõzõnõn arttõrõlmasõ sağlanõr. SONUÇLARIN DEĞERLENDİRİLMESİ Sonuçlarõn değerlendirilmesi ana menü alanõnda yer alan simgeler yardõmõyla gerçekleşir. Herhangi bir değerlendirmeden önce yapõnõn analizinin tamamlanmõş ve sonuçlarõn yüklenmiş olmasõ gerekmektedir. Sonuçlarõn değerlendirilmesi ile ilgili ekrana gelecek olan 4 menü komutu şunlardõr : YÜKLEME SEÇ Yükleme durumlarõndan birini seçer ve etkin duruma getirir. Menüde yükleme durumlarõ otomatik olarak listelenir. Herhangi birisinin etkinleştirilmesi durumunda düğüm noktasõ yükleri ve seçilen yükleme durumu ile ilgili sonuçlar görüntülenir. Etkinleştirilen yükleme durumu değiştirilmek istendiğinde bir diğeri seçilir. Menüdeki DEFORM komutu ile yapõsal sistemin etkin yükleme durumu altõnda şekil değiştirmiş durumu görüntülenir. Seçenekler : Τοplam : Toplam deplasmanlar Τ1 : Yalnõz X yönündeki deplasmanlar Τ2 : Yalnõz Y yönündeki deplasmanlar Τ3 : Yalnõz Z yönündeki deplasmanlar Menüdeki KONTUR komutu ile yapõsal sistemde oluşan eleman iç kuvvetleri ve moment grafikleri görüntülenir. 371

248 EK ÖZELLİKLER Kabuk elemanlar söz konusu olduğunda M, Q, N diyagramlarõ renklendirilmiş konturlar ile belirtilir. Parantez içerisindeki büyüklükler düzlem sistemler ile ilgilidir. Çekme gerilmeleri!" ile ve basõnç gerilmeleri >--< ile sembolize edilirler. Her bir okun uzunluğu (elemanõn boyutuna bağlõ olarak) asal gerilmelerin büyüklüğünün görsel bir işaretidir. Menüdeki TİP komutu ile elemanlarõn özel bir değer ile görüntülenmesi sağlanõr. Tüm özellikleri ait sõnõflandõrmalar menüde listelenmektedir. Örnek olarak bu komut yardõmõyla tüm kolonlar 20X20 boyutunda görüntülenmesi sağlanabilir. SONLU ELEMANLAR ANALİZİ VE STRAD İŞBİRLİĞİ VK.FEA ÇÖZÜMLEYİCİ programõ yüklendiğinde (Model düzenleme...), sonlu elemanlar ağõnda yapõlacak herhangi bir değişiklikte dikkatli olunmasõ ve bağlanõm yada ağ topolojisinde herhangi bir değişiklik yapõlmamasõ gerekir. Modelde değişlik yapõlõrken düğüm noktasõ veya eleman eklenemez. Yapõlabilecek değişiklikler, duvar boşluklarõ oluşturma, kat özelliklerinde yapõlacak genel değişiklikler, düğüm noktalarõnõn koordinatlarõnõn ve mesnetlenme durumlarõnõn değiştirilmesi gibi işlemlerdir. Bu değişiklikler eleman, düğüm noktasõ ve yükleme durumu adedini bağlamaz. Bir elemanõn silinmesi o elemanõ silerek değil, özelliklerinin değiştirilmesi yolu ile yapõlõr. (pratik olarak son derece küçük bir elastisite modülü ve geometrik veri ile statik özelliğinin yok edilmesi). Bir önceki değişiklik aşağõdaki örnekte gösterilmektedir. Program STRAD dan yüklendiğinde, aşağõdaki resimde görülen başlangõç penceresi ekrana gelecektir : Menüden Görünüş>Plan>Diyametrik komutu veya ilgili simge seçildiğinde yapõsal sistemin 3 boyutlu görüntüsü ekrana gelecektir. Döndür ve Zoom komutlarõ yardõmõyla değiştirilecek eleman görüntülendiğinde Menüden Düzenle>Eleman komutu veya ilgili simge seçilerek eleman yakalanõr. Program otomatik olarak eleman yakalama moduna geçecektir. 372

249 EK ÖZELLİKLER Düzenle penceresinde elemanõn özniteliğini SHELLceytiko komutu ile değiştirilerek [Düzenle] ve [İptal] tuşlarõna basõlõr. Dosya>Kaydet ve Dosya>çõkõş komutlarõ ile programdan çõkõlõr. 373

250 EK ÖZELLİKLER BÖLÜM Β Gereken program: PLATE 3.0 (İlgili kullanma kitabõna bakõnõz). PLATE 3.0, STRAD da tanõmlanan döşeme plaklarõnõ sonlu elemanlar yöntemiyle çözen bir programdõr. Program her bir kattaki döşeme plaklarõ için STRAD ve sonlu elemanlar analizleri ile karşõlaştõrmalõ çözüm olanağõ sağlar ve sonlu elemanlar analiz sonuçlarõnõ döşeme tasarõmõnda değerlendirmek üzere STRAD a aktarõr. VK.PLATE 3.0 aynõ zamanda radye plak hesaplarõnõ da yapar. STRAD elemanlarõnõn VK.PLATE 3.0 daki modellemesi Strad VK.PLATE 3.0 Kolonlar Hareketsiz noktalar. Bu sõnõr kabul radye plaklar için geçerli değildir. BXD boyutlu kirişler gizli olmayan kirişler söz konusu olduğunda BXD boyutlu kabuk elemanlar veya gizli kirişler söz konusu olduğunda n hareketsiz nokta. d kalõnlõklõ döşeme plaklarõ d kalõnlõklõ ve kat özelliklerinde tanõmlanmõş elastisite modülü ile düzlem sonlu elemanlar. Radye plak göz önüne alõndõğõnda zemin yatak katsayõsõna bağlõ olarak elemanlarõn yanal deformasyon direnci söz konusudur. d kalõnlõklõ kirişli döşemeler d kalõnlõklõ ve kat özelliklerinde her iki yönde ortalama kirişli döşeme rijitliğinin, ortalama döşeme plağõ rijitliğine oranõnõn elastisite modülü değeri ile çarpõlmõş değerine eşit elastisite modülü ile tanõmlanmõş düzlem sonlu elemanlar. Bu nedenle de kare olmayan kirişli döşemelerden alõnan sonuçlarõn dikkatli kullanõlmasõ önerilir. Döşeme üzerinde duvar yükleri Duvar altõnda düğüm noktalarõ yerleşimi. Yükler bu düğüm noktalarõnda yoğunlaştõrõlõr. Donatõlõ kesitler Kirişlerde olduğu gibi. Konsol kenarlarõ, delikler Kõsõtlarõ olmayan serbest kenarlar. DATAK Analiz sõrasõnda hesaba katõlõr. Döşemenin düzlem denklemleri ve düğüm noktalarõna indirgenmesi bu aşamada yapõlõr. DATAF Sadece temel plağõ için geçerlidir. DATAF dosyasõndaki düğüm yüklerinin toplamõ (zati ve hareketli yükler için ayrõ ayrõ) temel plağõ alanõna bölünerek yükleme oluşturulur. Yapõsal sistemin analizi yapõlmõş ise DATAF değerleri göz ardõ edilir. Uzay çerçeve analiz sonuçlarõ Sadece temel plağõ için geçerlidir. Kolon eksenel yükleri dõş yüklemeyi oluşturur. Spektrum analizinde program eşdeğer statik analizdeki eksenel yükleri kullanõr. 374

251 EK ÖZELLİKLER STRAD Komutu : Hesaplar DÖŞEMELER PLATE 3.0 programõ gerektiren alt menü : AĞ OLUŞUMU Bu komut yardõmõyla sonlu elemanlar ağõ oluşturulur. Komut satõrõnda Marcus veya Czerny yöntemleri ile çözüm yapõldõ mõ (Evet/Hayõr)? sorusu sorulacaktõr. Hayõr yanõtõ verildiğinde program Marcus yöntemi ile analiz yaparak döşeme çizim nesnelerini statik nesnelere dönüştürecektir. Aşağõda resmi görülen diyalog penceresi ekrana gelecektir : VK.FEA sonlu elemanlarõ cm cinsinden boyutlar. Kullanõlacak eleman uzunluklarõ ortalama uzunluktur. Değerler 20 cm ile 100 cm arasõnda olabilir. Daha küçük boyut daha hassas analiz ancak daha uzun süre demektir. Gizli Kirişler Kirişlerin gizli kiriş olarak göze alõnmasõ istendiğinde bu seçenek işaretlenir. Döşeme kalõnlõğõndaki kirişlere mesnetlenen mantar döşeme gibi bazõ döşeme durumlarõ için kirişler gizli kiriş değildir ancak döşeme plağõ ile aynõ sehimi yapar. Bu tür durumlar için bu seçenek işaretlenmez. Kirişler gizli kiriş olmayarak göz önüne alõndõğõnda döşeme ile birleştiği yerde döşemenin sonlu elemanlar adedi kadar elemana bölünürler. Gizli kiriş durumunda yalnõz döşeme plağõ sonlu elemanlara bölünür. 375

E=29000 ksi, Poisson oranõ =0.3, Tüm elemanlar 1.5 çapõnda çelik kablo.

E=29000 ksi, Poisson oranõ =0.3, Tüm elemanlar 1.5 çapõnda çelik kablo. Problem E Kablo gerilmesi Çelik E=29000 ksi, Poisson oranõ =0.3, Tüm elemanlar 1.5 çapõnda çelik kablo. D noktasõ düğüm yükleri: Fx=50 kips, Fz=-750 kips Yapõlacaklar D düğüm noktasõnõn X yönünde yer değişmesini,

Detaylı

İ Ç İ N D E K İ L E R

İ Ç İ N D E K İ L E R STEEL ÜÇ BOYUTLU ÇELİK YAPILAR B Ö L Ü M 1 İ Ç İ N D E K İ L E R BÖLÜM 1. İÇİNDEKİLER BÖLÜM 2. GİRİŞ Bölüm 2-1 SİSTEM VE YAZILIM GEREKSİNİMLERİ 2 KURULUM 2 PROGRAMIN YAPISI 3 ÇALIŞMA ORTAMI İLE İLK TEMAS

Detaylı

döşeme hesap aksı kütleleri deprem hesaplarında kullanılmaz. Dikdörtgen döşeme

döşeme hesap aksı kütleleri deprem hesaplarında kullanılmaz. Dikdörtgen döşeme DÖŞEME ÇİZİMİ StatiCAD-Yigma programında döşemeler üzerlerindeki yükün ve zati ağırlıkların duvarlara aktarımı için kullanılırlar. Döşeme hesap aksları ise betonarme döşemelerin donatı hesaplarının yapılmasını

Detaylı

ihmal edilmeyecektir.

ihmal edilmeyecektir. q h q q h h q q q y z L 2 x L 1 L 1 L 2 Kolon Perde y x L 1 L 1 L 1 = 6.0 m L 2 = 4.0 m h= 3.0 m q= 50 kn (deprem) tüm kirişler üzerinde 8 kn/m lik düzgün yayılı yük (ölü), tüm döşemeler üzerinde 3 kn/m

Detaylı

IDE CAD KULLANIM KILAVUZU. Proje Yeni. 1- Önce yeni projeyi şablonu kullanılarak başlat. "Arka Plan Beyaz"ı seç ve "aç" tıkla

IDE CAD KULLANIM KILAVUZU. Proje Yeni. 1- Önce yeni projeyi şablonu kullanılarak başlat. Arka Plan Beyazı seç ve aç tıkla IDE CAD KULLANIM KILAVUZU Proje Yeni 1- Önce yeni projeyi şablonu kullanılarak başlat. "Arka Plan Beyaz"ı seç ve "aç" tıkla 2) Ayarlar Genel ayarlar Pencere: Genel Ayarlar Izgara ve sınırlar X aralığı:

Detaylı

MEVCUT YAPININ DEPREM PERFORMANSININ BELĐRLENMESĐ

MEVCUT YAPININ DEPREM PERFORMANSININ BELĐRLENMESĐ StatiCAD-Yigma Đle Yığma Binaların Performans Değerlendirilmesi ve Güçlendirilmesi Giriş StatiCAD-Yigma Programı yığma binaların statik hesabını deprem yönetmeliği esaslarına göre elastisite teorisi esasları

Detaylı

Copyright Netcad Mühendislik Bilgisayar Tic.Ltd. Şti. 1999. Bütün Haklarõ Saklõdõr. Telif hakkõ kanunlarõ çerçevesinde izin verilen haller dõşõnda,

Copyright Netcad Mühendislik Bilgisayar Tic.Ltd. Şti. 1999. Bütün Haklarõ Saklõdõr. Telif hakkõ kanunlarõ çerçevesinde izin verilen haller dõşõnda, Hesap Bu belgedeki tüm bilgiler önceden uyarõ yapõlmadan değiştirilebilir ve Ulusal Cad ve GIS Çözümleri Mühendislik Bilgisayar A.Ş. adõna verilmiş herhangi bir taahhüt niteliği taşõmaz. Bu belgede açõklanan

Detaylı

SAFE v7. Yazýlýmýn bir aylýk tam sürümlü CD-ROM unu ücretsiz isteyebilirsiniz. baser@comp-engineering.com http://www.comp-engineering.

SAFE v7. Yazýlýmýn bir aylýk tam sürümlü CD-ROM unu ücretsiz isteyebilirsiniz. baser@comp-engineering.com http://www.comp-engineering. Yazýlýmýn bir aylýk tam sürümlü CD-ROM unu ücretsiz isteyebilirsiniz. baser@comp-engineering.com http://www.comp-engineering.com Sonlu elemanlar yöntemiyle betonarme kiriþli ve mantar döþeme, plak sistemleri,

Detaylı

UDK 624-012.45 TÜRK STANDARDI TS 6164/Aralõk 1988 İÇİNDEKİLER

UDK 624-012.45 TÜRK STANDARDI TS 6164/Aralõk 1988 İÇİNDEKİLER İÇİNDEKİLER 0 - KONU,TARİF,KAPSAM,AMAÇ,UYGULAMA ALANI... 1 0.1 - KONU... 1 0.2 - TARİFLER... 1 0.2.1 - Betonarme Avan Projeleri... 1 0.2.2 - Betonarme Tatbikat Projesi... 1 0.3 - KAPSAM... 1 0.4 - AMAÇ...

Detaylı

DÜSEY YÜKLERE GÖRE HESAP

DÜSEY YÜKLERE GÖRE HESAP DÜSEY YÜKLERE GÖRE HESAP 2-2 ile A-A aks çerçevelerinin zemin ve birinci kat tavanına ait sürekli kirişlerin düşey yüklere göre statik hesabı yapılacaktır. A A Aksı 2 2 Aksı Zemin kat dişli döşeme kalıp

Detaylı

ICS 91.040.10 TÜRK STANDARDI TS 6793/Nisan 1989 91.040.30 İÇİNDEKİLER

ICS 91.040.10 TÜRK STANDARDI TS 6793/Nisan 1989 91.040.30 İÇİNDEKİLER İÇİNDEKİLER 0 - KONU, TARİF, KAPSAM... 1 0.1 - KONU... 1 0.2 - TARİF... 1 0.2.1 - Teçhizat... 1 0. - KAPSAM... 1 1 - GENEL KURALLAR... 1 2 - YÜK DEĞERLERİ... 1 - DÜZGÜN YAYILI YÜKLERİN AZALTILMASI... 2

Detaylı

Bina Türü Yapı Sistemlerinin Analizi Üzerine Rijit Döşeme ve Sınır Şartları ile İlgili Varsayımların Etkisi

Bina Türü Yapı Sistemlerinin Analizi Üzerine Rijit Döşeme ve Sınır Şartları ile İlgili Varsayımların Etkisi Bina Türü Yapı Sistemlerinin Analizi Üzerine Rijit Döşeme ve Sınır Şartları ile İlgili Varsayımların Etkisi Rasim Temür İstanbul Üniversitesi İnşaat Mühendisliği Anabilim Dalı Sunum Planı Giriş Rijit Döşeme

Detaylı

2014-2015 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ VE YAZILIM DERSİ 6. SINIF 2. DÖNEM 2. SINAV ÇALIŞMA NOTLARI

2014-2015 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ VE YAZILIM DERSİ 6. SINIF 2. DÖNEM 2. SINAV ÇALIŞMA NOTLARI 2014-2015 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ VE YAZILIM DERSİ 6. SINIF 2. DÖNEM 2. SINAV ÇALIŞMA NOTLARI İşletim Sisteminde Yapılan Uygulamalar Bir Bilgisayarda Hangi İşletim Sistemi Yüklü Olduğunu

Detaylı

Çok Katlı Perdeli ve Tünel Kalıp Binaların Modellenmesi ve Tasarımı

Çok Katlı Perdeli ve Tünel Kalıp Binaların Modellenmesi ve Tasarımı Çok Katlı Perdeli ve Tünel Kalıp Binaların Modellenmesi ve Tasarımı Mustafa Tümer Tan İçerik 2 Perde Modellemesi, Boşluklu Perdeler Döşeme Yükleri ve Eğilme Hesabı Mantar bandı kirişler Kurulan modelin

Detaylı

Probina Orion Modelleme Teknikleri

Probina Orion Modelleme Teknikleri Şubat 2009 KULLANIM HAKLARI PROTA YAZILIM BİLİŞİM ve MÜHENDİSLİK LTD. ŞTİ. ODTÜ Teknokent Teknoloji Geliştirme Bölgesi Galyum Blok No: 20 ANKARA Tel: (312) 210 17 88 Fax: (312) 210 17 86 Email: probina@prota.com.tr

Detaylı

ÇELİK YAPILAR 7 ÇELİK İSKELETTE DÖŞEMELER DÖŞEMELER DÖŞEMELER DÖŞEMELER. DÖŞEMELER Yerinde Dökme Betonarme Döşemeler

ÇELİK YAPILAR 7 ÇELİK İSKELETTE DÖŞEMELER DÖŞEMELER DÖŞEMELER DÖŞEMELER. DÖŞEMELER Yerinde Dökme Betonarme Döşemeler Döşemeler, yapının duvar, kolon yada çerçeve gibi düşey iskeleti üzerine oturan, modülasyon ızgarası üzerini örterek katlar arası ayırımı sağlayan yatay levhalardır. ÇELİK YAPILAR 7 ÇELİK İSKELETTE Döşemeler,

Detaylı

Orion Bina Tasarım Sistemi Modelleme Teknikleri Prota Yazılım Ltd.Şti.

Orion Bina Tasarım Sistemi Modelleme Teknikleri Prota Yazılım Ltd.Şti. Orion Bina Tasarım Sistemi Modelleme Teknikleri Prota Yazılım Ltd.Şti. Orion Bina Tasarım Sistemi Modelleme Teknikleri Farklı Noktalardan Kiriş Bağlanan Kolonların Tanımlanması 1 PROBINA Orion (Bina Sistemleri

Detaylı

Ders 13 te daha önce değinmediğimiz bazõ çizim araçlarõnõn kullanõmõnõ gündeme getireceğiz.

Ders 13 te daha önce değinmediğimiz bazõ çizim araçlarõnõn kullanõmõnõ gündeme getireceğiz. Ders 13 te daha önce değinmediğimiz bazõ çizim araçlarõnõn kullanõmõnõ gündeme getireceğiz. Ölçü Çizgilerini Birleştirmek Ölçü Noktasõ Eklemek veya Kaldõrmak Kot Markasõ Kaynak İşareti Ölçülendirme Şeçenekleri

Detaylı

NETTOP MODÜLÜ İŞLEM ADIMLARI

NETTOP MODÜLÜ İŞLEM ADIMLARI NETTOP MODÜLÜ İŞLEM ADIMLARI Amaç: Kadastro parsellerinin işletme bazõnda birleştirilerek endeks değerlerine göre ifrazõnõ gerçekleştirmek ve kullanõma sunmak. Kapsam: Grafik Verilerin Oluşturulmasõ Sözel

Detaylı

2000 de Programlarla Çalışmalar

2000 de Programlarla Çalışmalar Windows 2000 de Programlarla Çalışmalar 24 3 Windows 2000 de Programlarla Çalışmalar Programları Başlatmak Programları başlat menüsünü kullanarak, başlatmak istediğiniz programın simgesini çift tıklayarak

Detaylı

DİKKAT! BU BÖLÜMDE CEVAPLAYACAĞINIZ TOPLAM SORU SAYISI 90'DIR.

DİKKAT! BU BÖLÜMDE CEVAPLAYACAĞINIZ TOPLAM SORU SAYISI 90'DIR. SYISL ÖLÜM İKKT! U ÖLÜM VPLYĞINIZ TOPLM SORU SYISI 90'IR. İlk 45 Soru Son 45 Soru "Matematiksel İlişkilerden Yararlanma Gücü", "en ilimlerindeki Temel Kavram ve İlkelerle üşünme Gücü" ile ilgilidir. şit

Detaylı

Havuz Modelleme. Bina Tasarım Sistemi. www.probina.com.tr. Prota Yazılım Ltd. Şti.

Havuz Modelleme. Bina Tasarım Sistemi. www.probina.com.tr. Prota Yazılım Ltd. Şti. Bina Tasarım Sistemi Havuz Modelleme [ Probina Orion Bina Tasarım Sistemi, betonarme bina sistemlerinin analizini ve tasarımını gerçekleştirerek tüm detay çizimlerini otomatik olarak hazırlayan bütünleşik

Detaylı

Problem U. Tünel Kemer (Tonoz) Yapõ. Betonarme E =3600 ksi Poisson Oranõ = 0.2 12" kalõnlõğõnda betonarme duvarlar ve plaklar

Problem U. Tünel Kemer (Tonoz) Yapõ. Betonarme E =3600 ksi Poisson Oranõ = 0.2 12 kalõnlõğõnda betonarme duvarlar ve plaklar Problem U Tünel Kemer (Tonoz) Yapõ Betonarme E =3600 ksi Poisson Oranõ = 0.2 12" kalõnlõğõnda betonarme duvarlar ve plaklar Yapõlacaklar Yapõnõn kendi ağõrlõğõndan dolayõ üst ve alt kemerlerin merkezindeki

Detaylı

Problem C. E=29000 ksi, Poisson oranõ =0.3. Bütün çelik elemanlar L4x4 köşebenttir, Fy =36 ksi. Diyaframlar

Problem C. E=29000 ksi, Poisson oranõ =0.3. Bütün çelik elemanlar L4x4 köşebenttir, Fy =36 ksi. Diyaframlar Problem C Kafes Çerçeve Çelik Çerçeve E=29000 ksi, Poisson oranõ =0.3 Bütün çelik elemanlar L4x4 köşebenttir, Fy =36 ksi Temel mafsallõdõr. Diyaframlar Betonarme diyaframlar 8 kalõnlõğõnda 150 pcf birim

Detaylı

Kirişin alt kõsmõnda esas donatõ merkezinden itibaren pas payõ=2.5 in

Kirişin alt kõsmõnda esas donatõ merkezinden itibaren pas payõ=2.5 in Problem H Betonarme Kiriş Beton E=3600ksi, Poisson oranõ=0.2 fc=4 ksi fy=60 ksi Kirişin üst kõsmõnda esas donatõ merkezinden itibaren pas payõ =3.5 in Kirişin alt kõsmõnda esas donatõ merkezinden itibaren

Detaylı

R d N 1 N 2 N 3 N 4 /2 /2

R d N 1 N 2 N 3 N 4 /2 /2 . SÜREKLİ TEELLER. Giriş Kolon yüklerinin büyük ve iki kolonun birbirine yakın olmasından dolayı yapılacak tekil temellerin çakışması halinde veya arsa sınırındaki kolon için eksantrik yüklü tekil temel

Detaylı

Probina Orion Modelleme Teknikleri

Probina Orion Modelleme Teknikleri Şubat 2009 KULLANIM HAKLARI PROTA YAZILIM BİLİŞİM ve MÜHENDİSLİK LTD. ŞTİ. ODTÜ Teknokent Teknoloji Geliştirme Bölgesi Galyum Blok No: 20 ANKARA Tel: (312) 210 17 88 Fax: (312) 210 17 86 Email: probina@prota.com.tr

Detaylı

BÖLÜM 04. Çalışma Unsurları

BÖLÜM 04. Çalışma Unsurları BÖLÜM 04 Çalışma Unsurları Autodesk Inventor 2008 Tanıtma ve Kullanma Kılavuzu SAYISAL GRAFİK Çalışma Unsurları Parça ya da montaj tasarımı sırasında, örneğin bir eskiz düzlemi tanımlarken, parçanın düzlemlerinden

Detaylı

Yapõlacaklar : DL + LL + PRESTRESS yükleme kombinasyonu için moment diagramõnõ belirleyiniz.

Yapõlacaklar : DL + LL + PRESTRESS yükleme kombinasyonu için moment diagramõnõ belirleyiniz. 1 Problem I Öngerilmeli Beton Kiriş Beton : E =4400 ksi, Poisson Oranõ = 0.2 f c = 6 ksi Ön germe kuvveti = 200 kips Yapõlacaklar : DL + LL + PRESTRESS yükleme kombinasyonu için moment diagramõnõ belirleyiniz.

Detaylı

Yenilikler LogiKal VERSİYON 7

Yenilikler LogiKal VERSİYON 7 Yenilikler LogiKal VERSİYON 7 Yenilikler Versiyon 7 Sayfa 1 İÇERİK YENİ KULLANICI ARAYÜZÜ...4 ANA MENÜ...4 PROJE YÖNETİCİSİ...5 PROJE MERKEZİ...6 PROJE GİRİŞİ...7 PROJE YÖNETİCİSİ...8 MENÜ İŞLEVİ YAPILANDIRMASI...8

Detaylı

DUMLUPINAR ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ İNŞAAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ 2015-2016 GÜZ YARIYILI

DUMLUPINAR ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ İNŞAAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ 2015-2016 GÜZ YARIYILI DUMLUPINAR ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ İNŞAAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ 2015-2016 GÜZ YARIYILI Yrd. Doç. Dr. Uğur DAĞDEVİREN 2 3 Genel anlamda temel mühendisliği, yapısal yükleri zemine izin verilebilir

Detaylı

YAPAN: ESKISEHIR G TIPI LOJMAN TARİH: 15.02.2010 REVİZYON: Hakan Şahin - ideyapi Bilgisayar Destekli Tasarım

YAPAN: ESKISEHIR G TIPI LOJMAN TARİH: 15.02.2010 REVİZYON: Hakan Şahin - ideyapi Bilgisayar Destekli Tasarım YAPAN: PROJE: TARİH: 15.02.2010 REVİZYON: Hakan Şahin - ideyapi Bilgisayar Destekli Tasarım YAPI GENEL YERLEŞİM ŞEKİLLERİ 1 4. KAT 1 3. KAT 2 2. KAT 3 1. KAT 4 ZEMİN KAT 5 1. BODRUM 6 1. BODRUM - Temeller

Detaylı

Orion. Depreme Güvenli Yapı Tasarımı. PROTA Mühendislik. Bina Tasarım Sistemi. Joseph Kubin Mustafa Tümer TAN

Orion. Depreme Güvenli Yapı Tasarımı. PROTA Mühendislik. Bina Tasarım Sistemi. Joseph Kubin Mustafa Tümer TAN Orion Bina Tasarım Sistemi Depreme Güvenli Yapı Tasarımı Joseph Kubin Mustafa Tümer TAN PROTA Mühendislik Depreme Güvenli Yapılar Doğru, Esnek ve Güvenilir Yapısal Model Esnek 3-Boyut ve Geometri Olanakları

Detaylı

www.elektrikogretmenleri.com

www.elektrikogretmenleri.com FIREWORKS (MENU OLUŞ TURMA) 1 Önce Başlat menüsü Programlar Adobe Web Premium CS3 Adobe Fireworks CS3 kısayol simgesi ile Fireworks programı açılır. 2 Fireworks programı açıldığında Karşımıza gelen Yeni

Detaylı

ortama kopyalanmasõ yasalara aykõrõdõr. Copyright Netcad Mühendislik Bilgisayar Tic.Ltd. Şti. 1999

ortama kopyalanmasõ yasalara aykõrõdõr. Copyright Netcad Mühendislik Bilgisayar Tic.Ltd. Şti. 1999 Dağõtõm Bu belgedeki tüm bilgiler önceden uyarõ yapõlmadan değiştirilebilir ve Ulusal Cad ve GIS Çözümleri Mühendislik Bilgisayar A.Ş. adõna verilmiş herhangi bir taahhüt niteliği taşõmaz. Bu belgede açõklanan

Detaylı

İTÜ Mimarlık Fakültesi Mimarlık Bölümü Yapı ve Deprem Mühendisliği Çalışma Grubu BETONARME YAPILAR MIM 232. Döşemeler

İTÜ Mimarlık Fakültesi Mimarlık Bölümü Yapı ve Deprem Mühendisliği Çalışma Grubu BETONARME YAPILAR MIM 232. Döşemeler İTÜ Mimarlık Fakültesi Mimarlık Bölümü Yapı ve Deprem Mühendisliği Çalışma Grubu BETONARME YAPILAR MIM 232 Döşemeler 2015 Betonarme Döşemeler Giriş / Betonarme Döşemeler Kirişli plak döşemeler Dişli (nervürlü)

Detaylı

YAPILARDA HASAR TESPĐTĐ-II

YAPILARDA HASAR TESPĐTĐ-II YAPILARDA HASAR TESPĐTĐ-II VII.Bölüm BETONARME YAPILARDA HASAR Konular 7.2. KĐRĐŞ 7.3. PERDE 7.4. DÖŞEME KĐRĐŞLERDE HASAR Betonarme kirişlerde düşey yüklerden dolayı en çok görülen hasar şekli açıklıkta

Detaylı

CE498 PROJE DERS NOTU

CE498 PROJE DERS NOTU CE498 PROJE DERS NOTU İnşaat Mühendisliği Bölümü Mühendislik Fakültesi Yakın Doğu Üniversitesi Temmuz 2015, Lefkoşa, KKTC CE498 - PROJE Genel Kapsam: Bu derste 3 katlı betonarme konut olarak kullanılacak

Detaylı

AÇILIŞ EKRANI. Açılış ekranı temelde üç pencereye ayrılır:

AÇILIŞ EKRANI. Açılış ekranı temelde üç pencereye ayrılır: AÇILIŞ EKRANI Açılış ekranı temelde üç pencereye ayrılır: Tam ortada çizim alanı (drawing area), en altta komut satırı (command line) ve en üstte ve sol tarafta araç çubukları (toolbar). AutoCAD te dört

Detaylı

10. Döşeme Aracı. Döşemeler katları birbirinden ayıran yapı elemanlarıdır. Döşeme Aracı Araç Kutusu üzerinde simgesi ile temsil edilmektedir.

10. Döşeme Aracı. Döşemeler katları birbirinden ayıran yapı elemanlarıdır. Döşeme Aracı Araç Kutusu üzerinde simgesi ile temsil edilmektedir. 10. Döşeme Aracı Bu Konuda Öğrenilecekler: Döşeme oluşturmak Döşeme kotu ve kalınlığını tanımlamak Döşeme şeklini değiştirmek Döşeme üzerine boşluk açmak Farklı şekillerden döşeme yaratmak Döşeme geçerli

Detaylı

TURİST BİLGİ SİSTEMİ TASARIMI VE PANORAMİK GÖRÜNTÜ İLE ENTEGRASYONU

TURİST BİLGİ SİSTEMİ TASARIMI VE PANORAMİK GÖRÜNTÜ İLE ENTEGRASYONU Selçuk Üniversitesi Jeodezi ve Fotogrametri Mühendisliği Öğretiminde 30. Yõl Sempozyumu,16-18 Ekim 2002, Konya SUNULMUŞ POSTER TURİST BİLGİ SİSTEMİ TASARIMI VE PANORAMİK GÖRÜNTÜ İLE ENTEGRASYONU Özgün

Detaylı

İşletme Fakültesi Bil. Kullanımı Ders notları 2

İşletme Fakültesi Bil. Kullanımı Ders notları 2 İşletme Fakültesi Bil. Kullanımı Ders notları 2 Öğr.Gör.Ali ATALAY EXCEL PAKET PROGRAMI Günümüzde hesap tablosu, veri analizi, kod yazımı, grafik çizimi, veri tabanı oluşturma gibi bir çok özelliği olan

Detaylı

Nokta Kenetleme Araçlarõ

Nokta Kenetleme Araçlarõ Nokta Kenetleme Araçlarõ Nokta kenetleme (snap) araçlarõ siz modeliniz üzerinde ilerlerken göstergenize en yakõn kenetleme noktasõnõ bulur. Nokta kenetleme (snap) araçlarõ, nesnelerin hõzlõ ve doğru bir

Detaylı

Türk Akreditasyon Kurumu. Doküman No.: P509 Revizyon No: 01. Kontrol Onay. İmza. İsim

Türk Akreditasyon Kurumu. Doküman No.: P509 Revizyon No: 01. Kontrol Onay. İmza. İsim Doküman Adõ: GÜVENLİK SÜREÇLERİ Doküman No.: P509 Revizyon No: 01 5 01 Bilgi İşlem Personelin Bilgilerin Gizliliği konusundaki taahhütlerine ilişkin paragraf eklendi. Sayfa No Rev. Revizyon Nedeni Yürürlük

Detaylı

Bir Ağ Üzerindeki Müsait İşlevler Ağ Kablosunun Ağa Bağlanmasõ Makineyi Ağ üzerinde Kurmak Windows Yapõlandõrma

Bir Ağ Üzerindeki Müsait İşlevler Ağ Kablosunun Ağa Bağlanmasõ Makineyi Ağ üzerinde Kurmak Windows Yapõlandõrma Ağ Rehberi 1 2 3 4 5 6 7 Bir Ağ Üzerindeki Müsait İşlevler Ağ Kablosunun Ağa Bağlanmasõ Makineyi Ağ üzerinde Kurmak Windows Yapõlandõrma Yazõcõ İşlevini Kullanõm Web Tarayõcõsõyla Ağ Arayüzünün Yapõlandõrõlmasõ

Detaylı

R10.06 TÜRK AKREDİTASYON KURUMU TÜRKAK AKREDİTASYON MARKASI NIN TÜRKAK TARAFINDAN AKREDİTE EDİLMİŞ KURULUŞLARCA KULLANILMASINA İLİŞKİN ŞARTLAR

R10.06 TÜRK AKREDİTASYON KURUMU TÜRKAK AKREDİTASYON MARKASI NIN TÜRKAK TARAFINDAN AKREDİTE EDİLMİŞ KURULUŞLARCA KULLANILMASINA İLİŞKİN ŞARTLAR R10.06 TÜRKAK AKREDİTASYON MARKASI NIN TÜRKAK TARAFINDAN AKREDİTE EDİLMİŞ KURULUŞLARCA KULLANILMASINA İLİŞKİN ŞARTLAR Rev. 03 01-2006 İÇİNDEKİLER Sayfa 1. AMAÇ... 3 2. KAPSAM... 3 3. İLGİLİ DOKÜMANLAR...

Detaylı

Nautilus kalıpları, yerinde döküm yapılarak, hafifletilmiş betonarme plak döşeme oluşturmak için geliştirilmiş kör kalıp sistemidir.

Nautilus kalıpları, yerinde döküm yapılarak, hafifletilmiş betonarme plak döşeme oluşturmak için geliştirilmiş kör kalıp sistemidir. Nautilus kalıpları, yerinde döküm yapılarak, hafifletilmiş betonarme plak döşeme oluşturmak için geliştirilmiş kör kalıp sistemidir. Mimari ve statik tasarım kolaylığı Kirişsiz, kasetsiz düz bir tavan

Detaylı

Ders 9 Modelleme Ortamõ Araçlarõ

Ders 9 Modelleme Ortamõ Araçlarõ Xsteel Eğitim Kursu Ders 9 Modelleme Ortamõ Araçlarõ Ders 9 Modelleme Ortamõ Araçlarõ 9. Ders modelleme ortamõnda mevcut komut ve araçlarõn kullanõmõ ile ilgili bir derstir. Eğitim modelini tamamlama aşamasõna

Detaylı

POMPALARDA TAHRİK ÜNİTELERİ

POMPALARDA TAHRİK ÜNİTELERİ POMPALARDA TAHRİK ÜNİTELERİ Serkan ÖĞÜT Alarko-Carrier San. ve Tic. A.Ş. KISA ÖZET Genel olarak pompalar, sõvõlara hidrolik enerji kazandõrarak bir yerden bir yere naklini sağlamak ve akõşkanlarõn enerji

Detaylı

GPS DESTEKLİ DETAY ALIMINDA ALTERNATİF İKİ YENİ

GPS DESTEKLİ DETAY ALIMINDA ALTERNATİF İKİ YENİ Selçuk Üniversitesi Jeodezi ve Fotogrametri Mühendisliği Öğretiminde 30. Yõl Sempozyumu,16-18 Ekim 2002, Konya SUNULMUŞ BİLDİRİ GPS DESTEKLİ DETAY ALIMINDA ALTERNATİF İKİ YENİ YÖNTEM İbrahim KALAYCI, Ayhan

Detaylı

MS POWERPOINT 2010. Şekil 111 Powerpoint 2010 Programını Başlatmak

MS POWERPOINT 2010. Şekil 111 Powerpoint 2010 Programını Başlatmak MS POWERPOINT 2010 1.Giriş: PowerPoint, Windows ortamında çalışan bir sunu paket programıdır. Metin, taslak, çizim ve grafikler kullanılarak sunular, slaytlar, broşürler, bildiriler, konuşmacı notları

Detaylı

ÖNDER BİLGİSAYAR KURSU. Microsoft Office Kursu Eğitim İçeriği

ÖNDER BİLGİSAYAR KURSU. Microsoft Office Kursu Eğitim İçeriği ÖNDER BİLGİSAYAR KURSU Microsoft Office Kursu Eğitim İçeriği Microsoft WORD 1. PENCERE ELEMANLARI VE GÖRÜNTÜLEME BİÇİMLERİ 1.1. Genel Bilgiler 1.2. Ekran Görünümleri 1.3. Metin Sınırları ve Basımda Çıkmayan

Detaylı

RİSKLİ YAPILARIN TESPİT EDİLMESİNE İLİŞKİN ESASLAR. 6- Risk Tespit Uygulaması: Yığma Bina

RİSKLİ YAPILARIN TESPİT EDİLMESİNE İLİŞKİN ESASLAR. 6- Risk Tespit Uygulaması: Yığma Bina RİSKLİ YAPILARIN TESPİT EDİLMESİNE İLİŞKİN ESASLAR 6- Risk Tespit Uygulaması: Yığma Bina RİSKLİ YAPILARIN TESPİT EDİLMESİNE İLİŞKİN ESASLAR BİRİNCİ AŞAMA DEĞERLENDİRME YÖNTEMİ BİNANIN ÖZELLİKLERİ Binanın

Detaylı

Zemin-Yapı Etkileşimi

Zemin-Yapı Etkileşimi Bina Tasarım Sistemi Zemin-Yapı Etkileşimi [ Probina Orion Bina Tasarım Sistemi, betonarme bina sistemlerinin analizini ve tasarımını gerçekleştirerek tüm detay çizimlerini otomatik olarak hazırlayan bütünleşik

Detaylı

T.C. istanbul ÜNiVERSiTESi ÖĞRENCi BiLGi SiSTEMi. ÖĞRETiM ELEMANI KULLANIM KILAVUZU

T.C. istanbul ÜNiVERSiTESi ÖĞRENCi BiLGi SiSTEMi. ÖĞRETiM ELEMANI KULLANIM KILAVUZU T.C. istanbul ÜNiVERSiTESi ÖĞRENCi BiLGi SiSTEMi ÖĞRETiM ELEMANI KULLANIM KILAVUZU 1 1. Sisteme Giriş Nokta Üniversite Otomasyonu sistemini kullanabilmek için öncelikle Windows işletim sisteminde bulunan

Detaylı

Binaların Deprem Dayanımları Tespiti için Yapısal Analiz

Binaların Deprem Dayanımları Tespiti için Yapısal Analiz Binaların Deprem Dayanımları Tespiti için Yapısal Analiz Sunan: Taner Aksel www.benkoltd.com Doğru Dinamik Yapısal Analiz için: Güvenilir, akredite edilmiş, gerçek 3 Boyutlu sonlu elemanlar analizi yapabilen

Detaylı

TEMEL İNŞAATI ŞERİT TEMELLER

TEMEL İNŞAATI ŞERİT TEMELLER TEMEL İNŞAATI ŞERİT TEMELLER Kaynak; Temel Mühendisliğine Giriş, Prof. Dr. Bayram Ali Uzuner 1 2 Duvar Altı (veya Perde Altı) Şerit Temeller (Duvar Temelleri) 3 Taş Duvar Altı Şerit Temeller Basit tek

Detaylı

1. MİCROSOFT EXCEL 2010 A GİRİŞ

1. MİCROSOFT EXCEL 2010 A GİRİŞ 1. MİCROSOFT EXCEL 2010 A GİRİŞ 1.1. Microsoft Excel Penceresi ve Temel Kavramlar Excel, Microsoft firması tarafından yazılmış elektronik hesaplama, tablolama ve grafik programıdır. Excel de çalışılan

Detaylı

SECOM 838. Kullanlm Kllavuzu Baskl 1.16/01

SECOM 838. Kullanlm Kllavuzu Baskl 1.16/01 SECOM 838 Kullanlm Kllavuzu Baskl 1.16/01 s c h e r m u l y t e x t i l e c o m p u t e r Kullanõm Kõlavuzu SECOM 838 Yayõn Hakkõ 2002 SETEX Schermuly textile computer GmbH SETEX Schermuly textile computer

Detaylı

Ders 2 Eğitim 2. İlk önce çizim(ler)i ve aşağõdaki konularõnõ inceleyin. Yeni bir model başlatmak

Ders 2 Eğitim 2. İlk önce çizim(ler)i ve aşağõdaki konularõnõ inceleyin. Yeni bir model başlatmak Ders 2 Eğitim 2 İlk önce çizim(ler)i ve aşağõdaki konularõnõ inceleyin. Yeni bir model başlatmak Üç boyutlu görünüş oluşturmak Aks çizgilerini oluşturmak Görünüşler oluşturmak (plan ve yan görünüşler)

Detaylı

SAP2000. Üç boyutlu Yapõlarõn Lineer ve Nonlineer Statik ve Dinamik Çözümlenmesi ve BAŞLARKEN

SAP2000. Üç boyutlu Yapõlarõn Lineer ve Nonlineer Statik ve Dinamik Çözümlenmesi ve BAŞLARKEN SAP2000 Üç boyutlu Yapõlarõn Lineer ve Nonlineer Statik ve Dinamik Çözümlenmesi ve Boyutlandõrõlmasõ Yazõlõmlarõ Serisi BAŞLARKEN COMPUTERS & ENGINEERING Versiyon 10 Eylül 2005 Türkçesi: Nisan 2006 TELİF

Detaylı

Yapı Elemanlarının Davranışı

Yapı Elemanlarının Davranışı Kolon Türleri ve Eksenel Yük Etkisi Altında Kolon Davranışı Yapı Elemanlarının Davranışı Yrd. Doç. Dr. Barış ÖZKUL Kolonlar; bütün yapılarda temel ile diğer yapı elemanları arasındaki bağı sağlayan ana

Detaylı

Orta Doğu Teknik Üniversitesi İnşaat Mühendisliği Bölümü

Orta Doğu Teknik Üniversitesi İnşaat Mühendisliği Bölümü Orta Doğu Teknik Üniversitesi İnşaat Mühendisliği Bölümü Gazbeton, Tuğla ve Bims Blok Kullanımının Bina Statik Tasarımına ve Maliyetine olan Etkilerinin İncelenmesi 4 Mart 2008 Bu rapor Orta Doğu Teknik

Detaylı

Standart Lisans. www.probina.com.tr

Standart Lisans. www.probina.com.tr Standart Lisans Standart Lisans Paketi, Probina Orion entegre yazılımının başlangıç seviyesi paketidir. Özel yükleme ve modelleme gerektirmeyen, standart döşeme sistemlerine sahip bina türü yapıların analiz

Detaylı

TAŞIYICI SİSTEM TASARIMI 1 Prof. Dr. Görün Arun

TAŞIYICI SİSTEM TASARIMI 1 Prof. Dr. Görün Arun Dolu Gövdeli Kirişler TAŞIYICI SİSTEM TASARIMI 1 Prof Dr Görün Arun 072 ÇELİK YAPILAR Kirişler, Çerçeve Dolu gövdeli kirişler: Hadde mamulü profiller Levhalı yapma en-kesitler Profil ve levhalarla oluşturulmuş

Detaylı

Version 12 Yeni Özellikler

Version 12 Yeni Özellikler Version 12 Yeni Özellikler Probina Orion Version:12, uzman bir yazõlõm ekibinin Version 11 üzerine üç yõllõk bir çalõşmasõnõn ürünü olarak karşõnõza geliyor. Version 12, tamamen yeni bir kullanõcõ ara-birimi,

Detaylı

Betonarme Çatı Çerçeve ve Kemerler

Betonarme Çatı Çerçeve ve Kemerler İTÜ Mimarlık Fakültesi Mimarlık Bölümü Yapı ve Deprem Mühendisliği Çalışma Grubu BETONARME YAPILAR MIM 232 Betonarme Çatı Çerçeve ve Kemerler 2015 Betonarme Çatılar Görevi, belirli bir hacmi örtmek olan

Detaylı

Metin Tabanlı İçerik Oluşturma Araçları

Metin Tabanlı İçerik Oluşturma Araçları Metin Tabanlı İçerik Oluşturma Araçları Microsoft Office Word Kelime işlemci, görsel nesnelerin veya çizimlerin resim ya da arka plan olarak kullanıldığı metinler oluşturabilen, harita ve tablo gibi şekiller

Detaylı

Copyright Ulusal Cad ve GIS Çözümleri Mühendislik Bilgisayar A.Ş. 1999

Copyright Ulusal Cad ve GIS Çözümleri Mühendislik Bilgisayar A.Ş. 1999 RASTER Bu belgedeki tüm bilgiler önceden uyarõ yapõlmadan değiştirilebilir ve Ulusal Cad ve GIS Çözümleri Mühendislik Bilgisayar A.Ş. adõna verilmiş herhangi bir taahhüt niteliği taşõmaz. Bu belgede açõklanan

Detaylı

BİLGİSAYARDA OFİS PROGRAMLARI NESNE İŞLEMLERİ

BİLGİSAYARDA OFİS PROGRAMLARI NESNE İŞLEMLERİ BİLGİSAYARDA OFİS PROGRAMLARI NESNE İŞLEMLERİ Büro Yönetimi Öğretmeni Fatma GEZ RESİM EKLEME RESİM EKLEME Kelime işlemci programı, hazırlamış olduğumuz belgenin istenilen yerine resim ekleme özelliğine

Detaylı

DÖŞEMELERDEN KİRİŞLERE GELEN YÜKLER

DÖŞEMELERDEN KİRİŞLERE GELEN YÜKLER DÖŞEMELERDEN KİRİŞLERE GELEN YÜKLER İki doğrultuda çalışan plak (dikdörtgen) Dört tarafından kirişli plaklar aşırı yüklendiklerinde şekilde görülen kesik çizgiler boyunca kırılırlar. Yeter bir yaklaşıklıkla,

Detaylı

MS WORD 5. BÖLÜM. Şekil 3. 100. Sayfa Düzeni Sekmesi. Şekil 3. 101. Temalar Grubu

MS WORD 5. BÖLÜM. Şekil 3. 100. Sayfa Düzeni Sekmesi. Şekil 3. 101. Temalar Grubu MS WORD 5. BÖLÜM Bölüm Adı: SAYFA DÜZENİ Bölümün Amacı: Sayfa yapısı ve düzenini değiştirmek. Neler Öğreneceksiniz? Bu bölümü bitiren kişi: 1. Ofis temalarını bilir. 2. Kenar boşluklarını, sayfa yönlendirmesini,

Detaylı

Resim 7.20: Yeni bir ileti oluşturma

Resim 7.20: Yeni bir ileti oluşturma F İLETİLER Konuya Hazırlık 1. E-posta adresinden yeni bir ileti nasıl oluşturulur? 1. İLETI GÖNDERME a. Yeni bir ileti oluşturma: Yeni bir ileti oluşturmak için Dosya/Yeni/E-posta iletisi seçilebileceği

Detaylı

SAP2000. Yapõlarõ Sonlu Elemanlarla HIZLI ALIŞTIRMALAR KILAVUZU

SAP2000. Yapõlarõ Sonlu Elemanlarla HIZLI ALIŞTIRMALAR KILAVUZU SAP2000 Yapõlarõ Sonlu Elemanlarla Çözümleme ve Boyutlama için Yazõlõmlar Serisi HIZLI ALIŞTIRMALAR KILAVUZU Bölüm I ve II Temel Alõştõrma COMPUTERS & ENGINEERING Sürüm 7.0, Ekim 1998 Türkçe Baskõ 1.1.2001

Detaylı

08.11.2015 WORD KULLANIMI

08.11.2015 WORD KULLANIMI KELİME İŞLEMCİ-MİCROSOFT OFFİCE OFFICE DÜĞMESİ HIZLI ERİŞİM ARAÇ ÇUBUĞU MENÜLER ŞEKİL, RESİM EKLEME TABLO EKLEME ETKİNLİKLER 1 OFFICE DÜĞMESİ: Çalışmamız ile ilgili dosya işlemleri yapmamızı sağlar. Yeni

Detaylı

FineHVAC Yeni Sürüm 9 NG ISK Tasarımı İçin Yeni Nesil Entegre Yazılım Aracı

FineHVAC Yeni Sürüm 9 NG ISK Tasarımı İçin Yeni Nesil Entegre Yazılım Aracı Tesisat Dergisi, Sayı 133, Ocak 2007 FineHVAC Yeni Sürüm 9 NG ISK Tasarımı İçin Yeni Nesil Entegre Yazılım Aracı Süleyman Kavas Makina Mühendisi 4M Teknik Yazılım Ltd. Şti. 1. Giriş FineHVAC ISK (Isıtma,

Detaylı

Copyright Netcad Mühendislik Bilgisayar Tic.Ltd. Şti. 1999. Bütün Haklarõ Saklõdõr. Telif hakkõ kanunlarõ çerçevesinde izin verilen haller dõşõnda,

Copyright Netcad Mühendislik Bilgisayar Tic.Ltd. Şti. 1999. Bütün Haklarõ Saklõdõr. Telif hakkõ kanunlarõ çerçevesinde izin verilen haller dõşõnda, NET3D Bu belgedeki tüm bilgiler önceden uyarõ yapõlmadan değiştirilebilir ve Ulusal Cad ve GIS Çözümleri Mühendislik Bilgisayar A.Ş. adõna verilmiş herhangi bir taahhüt niteliği taşõmaz. Bu belgede açõklanan

Detaylı

TEMELLER. Farklı oturma sonucu yan yatan yapılar. Pisa kulesi/italya. İnşa süresi: 1173 1370

TEMELLER. Farklı oturma sonucu yan yatan yapılar. Pisa kulesi/italya. İnşa süresi: 1173 1370 TEMELLER Temeller yapının en alt katındaki kolon veya perdelerin yükünü (normal kuvvet, moment, v.s.) yer yüzeyine (zemine) aktarırlar. Diğer bir deyişle, temeller yapının ayaklarıdır. Kolon veya perdeler

Detaylı

HAFTA-2 Norm Yazı Çizgi Tipleri ve Kullanım Yerleri Yıliçi Ödev Bilgileri AutoCad e Genel Bakış Tarihçe Diğer CAD yazılımları AutoCAD Menüleri

HAFTA-2 Norm Yazı Çizgi Tipleri ve Kullanım Yerleri Yıliçi Ödev Bilgileri AutoCad e Genel Bakış Tarihçe Diğer CAD yazılımları AutoCAD Menüleri HAFTA-2 Norm Yazı Çizgi Tipleri ve Kullanım Yerleri Yıliçi Ödev Bilgileri AutoCad e Genel Bakış Tarihçe Diğer CAD yazılımları AutoCAD Menüleri AutoCAD ile iletişim Çizimlerde Boyut Kavramı 0/09 2. Hafta

Detaylı

CAEeda TM ONERA M6 KANADI NAVIER-STOKES ÇÖZÜMAĞI OLUŞTURMA VE ÖNİŞLEM. EDA Tasarım Analiz Mühendislik

CAEeda TM ONERA M6 KANADI NAVIER-STOKES ÇÖZÜMAĞI OLUŞTURMA VE ÖNİŞLEM. EDA Tasarım Analiz Mühendislik CAEeda TM ONERA M6 KANADI NAVIER-STOKES ÇÖZÜMAĞI OLUŞTURMA VE ÖNİŞLEM EDA Tasarım Analiz Mühendislik 1. Kapsam Kabuk Bölgeleri Oluşturma Çözümağındaki Elemanların Normal Yönlerini Kontrol Etme Çözümağında

Detaylı

Archive Player Divar Series. Kullanım kılavuzu

Archive Player Divar Series. Kullanım kılavuzu Archive Player Divar Series tr Kullanım kılavuzu Archive Player İçindekiler tr 3 İçindekiler 1 Giriş 4 2 Çalışma 5 2.1 Programın başlatılması 5 2.2 Ana pencere tanıtımı 6 2.3 Açma düğmesi 6 2.4 Kamera

Detaylı

MAK4061 BİLGİSAYAR DESTEKLİ TASARIM

MAK4061 BİLGİSAYAR DESTEKLİ TASARIM MAK4061 BİLGİSAYAR DESTEKLİ TASARIM (Shell Mesh, Bearing Load,, Elastic Support, Tasarım Senaryosunda Link Value Kullanımı, Remote Load, Restraint/Reference Geometry) Shell Mesh ve Analiz: Kalınlığı az

Detaylı

44 Bu dokümanõn hiçbir kõsmõ yazarlarõn yazõlõ izni olmadan herhangi bir biçimde kopyalanamaz, çoğaltõlamaz.

44 Bu dokümanõn hiçbir kõsmõ yazarlarõn yazõlõ izni olmadan herhangi bir biçimde kopyalanamaz, çoğaltõlamaz. 4. SÜRE YÖNETİMİ 44 4.1 GİRİŞ İnsanlarõ, ekipmanlarõ, araçlarõ ve parayõ projede en etkin biçimde kullanmak için, etkin çalõşan bir süre yönetim sistemine ihtiyaç vardõr. Doğru planlama, programlama ve

Detaylı

SAP2000. Yapõlarõ Sonlu Elemanlarla. ÖRNEKLER ve SAĞLAMA KILAVUZU

SAP2000. Yapõlarõ Sonlu Elemanlarla. ÖRNEKLER ve SAĞLAMA KILAVUZU SAP2000 Yapõlarõ Sonlu Elemanlarla Çözümleme ve Boyutlama Yazõlõmlarõ Serisi ÖRNEKLER ve SAĞLAMA KILAVUZU COMPUTERS & ENGINEERING Version 6.1, Temmuz 1997 Türkçe baskõ 1.1.2001 TELİF HAKKI Copyright Computer

Detaylı

ASFALT ÇİMENTOLARINDA BEKLEME SÜRESİ VE ORTAM SICAKLIĞININ DUKTULİTEYE ETKİSİ

ASFALT ÇİMENTOLARINDA BEKLEME SÜRESİ VE ORTAM SICAKLIĞININ DUKTULİTEYE ETKİSİ ASFALT ÇİMENTOLARINDA BEKLEME SÜRESİ VE ORTAM SICAKLIĞININ DUKTULİTEYE ETKİSİ Ercan ÖZGAN *, Tuncay KAP* Özet - Karayollarõnda, esnek üst yapõ tabakalarõndan olan binder ve aşõnma tabakalarõ trafik etkisi

Detaylı

Teminatlandõrma ve Kar/Zarar Hesaplama

Teminatlandõrma ve Kar/Zarar Hesaplama Giriş Borsada kullanõlan elektronik alõm satõm sisteminde (VOBİS) tüm emirler hesap bazõnda girilmekte, dolayõsõyla işlemler hesap bazõnda gerçekleşmektedir. Buna paralel olarak teminatlandõrma da hesap

Detaylı

BİNAYA TEMEL SEVİYESİNDE TESİR EDEN TABAN KESME KUVVETİNİN BULUNMASI V = W A(T ) R (T ) 0,10.A.I.W

BİNAYA TEMEL SEVİYESİNDE TESİR EDEN TABAN KESME KUVVETİNİN BULUNMASI V = W A(T ) R (T ) 0,10.A.I.W BİNAYA TEMEL SEVİYESİNDE TESİR EDEN TABAN KESME KUVVETİNİN BULUNMASI X-X YÖNÜNDE BİNAYA TEMEL SEVİYESİNDE TESİR EDEN TABAN KESME KUVVETİNİN BULUNMASI V W A(T ) R (T ) 0,10.A.I.W TOPLAM BİNA AĞIRLIĞI (W)

Detaylı

BİLGİSAYAR PROGRAMLAMA. Yrd. Doç. Dr. Beytullah EREN beren@sakarya.edu.tr 0264 295 5642

BİLGİSAYAR PROGRAMLAMA. Yrd. Doç. Dr. Beytullah EREN beren@sakarya.edu.tr 0264 295 5642 BİLGİSAYAR PROGRAMLAMA Yrd. Doç. Dr. Beytullah EREN beren@sakarya.edu.tr 0264 295 5642 EXCEL DE GRAFİK UYGULAMA GRAFİKLER Grafikler, çok sayıda verinin ve farklı veri serileri arasındaki ilişkinin anlaşılmasını

Detaylı

RİSKLİ YAPILARIN TESPİT EDİLMESİNE İLİŞKİN ESASLAR. 5- Risk Tespit Uygulaması: Betonarme Bina

RİSKLİ YAPILARIN TESPİT EDİLMESİNE İLİŞKİN ESASLAR. 5- Risk Tespit Uygulaması: Betonarme Bina RİSKLİ YAPILARIN TESPİT EDİLMESİNE İLİŞKİN ESASLAR 5- Risk Tespit Uygulaması: Betonarme Bina İncelenen Bina Binanın Yeri Bina Taşıyıcı Sistemi Bina 5 katlı Betonarme çerçeve ve perde sistemden oluşmaktadır.

Detaylı

Karabük Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi...www.IbrahimCayiroglu.com. STATİK (4. Hafta)

Karabük Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi...www.IbrahimCayiroglu.com. STATİK (4. Hafta) KAFES SİSTEMLER STATİK (4. Hafta) Düz eksenden oluşan çubukların birbiriyle birleştirilmesiyle elde edilen sistemlere kafes sistemler denir. Çubukların birleştiği noktalara düğüm noktaları adı verilir.

Detaylı

SONLU ELEMANLAR YÖNTEMİ (SAP2000 UYGULAMASI) I. Genel Kavramlar

SONLU ELEMANLAR YÖNTEMİ (SAP2000 UYGULAMASI) I. Genel Kavramlar Deprem ve Yapı Bilimleri GEBZE TEMSİLCİLİĞİ SONLU ELEMANLAR YÖNTEMİ (SAP2000 UYGULAMASI) I. Genel Kavramlar Dr. Yasin Fahjan fahjan@gyte.edu.tr http://www.gyte.edu.tr/deprem/ SONLU ELEMANLAR YÖNTEMİ Sonlu

Detaylı

) = 2.5 ve R a (T 1 1 2 2, 3 3 4 4

) = 2.5 ve R a (T 1 1 2 2, 3 3 4 4 BÖLÜM 5 YIĞMA BİNALAR İÇİN DEPREME DAYANIKLI TASARIM KURALLARI 5.. KAPSAM Deprem bölgelerinde yapılacak olan, hem düşey hem yatay yükler için tüm taşıyıcı sistemi doğal veya yapay malzemeli taşıyıcı duvarlar

Detaylı

MODEM OPTIONS. for Nokia 7650 HIZLI KULLANIM KILAVUZU. Copyright 2002 Nokia.Tüm haklarõ mahfuzdur. 9354488 Issue 1

MODEM OPTIONS. for Nokia 7650 HIZLI KULLANIM KILAVUZU. Copyright 2002 Nokia.Tüm haklarõ mahfuzdur. 9354488 Issue 1 MODEM OPTIONS for Nokia 7650 HIZLI KULLANIM KILAVUZU Copyright 2002 Nokia.Tüm haklarõ mahfuzdur. 9354488 Issue 1 İçindekiler 1. GİRİŞ... 1 2. MODEM OPTIONS FOR NOKIA 7650 Yİ YÜKLEME... 1 3. TELEFONUNUZU

Detaylı

Açılan programın pencere görünümü aşağıdaki gibidir. 2. Araç Çubuğundan kaydet düğmesi ile

Açılan programın pencere görünümü aşağıdaki gibidir. 2. Araç Çubuğundan kaydet düğmesi ile POWERPOINT PROGRAMI Powerpoint bir sunu hazırlama programıdır. Belirli bir konu hakkında bilgi vermek için, derslerle ilgili bir etkinlik hazırlamak için, dinleyicilere görsel ortamda sunum yapmak için

Detaylı

UBET72 DM BETON KÖŞK YAPISI BETONARME STATİK HESAP RAPORU

UBET72 DM BETON KÖŞK YAPISI BETONARME STATİK HESAP RAPORU UBET72 DM BETON KÖŞK YAPISI HAZIRLAYAN : İSMAİL ENGİN KONTROL EDDEN : GÜNER İNCİ TARİH : 21.3.215 Sayfa / Page 2 / 4 REVİZYON BİLGİLERİ Rev. No. Tarih Tanım / YayınNedeni Onay Sunan Kontrol Onay RevizyonDetayBilgileri

Detaylı

Ders 3 - Eğitim 3. İlk önce çizimleri ve aşağõdaki konularõ gözden geçirin. Yeni bir model başlatmak

Ders 3 - Eğitim 3. İlk önce çizimleri ve aşağõdaki konularõ gözden geçirin. Yeni bir model başlatmak Ders 3 - Eğitim 3 İlk önce çizimleri ve aşağõdaki konularõ gözden geçirin. Yeni bir model başlatmak Üç boyutlu görünüş oluşturmak Aks çizgilerini oluşturmak Üç boyutlu, plan ve yan görünüşler oluşturmak

Detaylı

Kitabın satışı yapılmamaktadır. Betonarme Çözümlü Örnekler adlı kitaba üniversite kütüphanesinden erişebilirsiniz.

Kitabın satışı yapılmamaktadır. Betonarme Çözümlü Örnekler adlı kitaba üniversite kütüphanesinden erişebilirsiniz. Kitap Adı : Betonarme Çözümlü Örnekler Yazarı : Murat BİKÇE (Öğretim Üyesi) Baskı Yılı : 2010 Sayfa Sayısı : 256 Kitabın satışı yapılmamaktadır. Betonarme Çözümlü Örnekler adlı kitaba üniversite kütüphanesinden

Detaylı

Powerpoint; Microsoft ofis programları içinde bulunan bir sunum hazırlama programıdır.

Powerpoint; Microsoft ofis programları içinde bulunan bir sunum hazırlama programıdır. Powerpoint; Microsoft ofis programları içinde bulunan bir sunum hazırlama programıdır. Powerpoint ile toplantılar da veya herhangi bir konu üzerinde açıklama getirmek için sunu hazırlarız. Powerpoint2003

Detaylı

Sadece kabloda sıcaklığın 100º Fahrenheit düşmesine bağlı olarak oluşan mesnet reaksiyonlarını ve yer değiştirmeleri belirleyiniz.

Sadece kabloda sıcaklığın 100º Fahrenheit düşmesine bağlı olarak oluşan mesnet reaksiyonlarını ve yer değiştirmeleri belirleyiniz. Problem V Sıcaklık Yüklemesi Çelik E = 29000 ksi Poisson oranı = 0.3 Sıcaklık genleşme katsayısı = 0.0000065 (Fahrenheit) Kiriş-kolon bağlantıları rijit Kablo her iki ucundan mafsallı Yapılacaklar Sadece

Detaylı

CAEeda ÇÖZÜMÜ YAPILMIŞ NACA 0012 KANADI İÇİN 2B ÇİZİM EĞİTİM NOTU. EDA Tasarım Analiz Mühendislik

CAEeda ÇÖZÜMÜ YAPILMIŞ NACA 0012 KANADI İÇİN 2B ÇİZİM EĞİTİM NOTU. EDA Tasarım Analiz Mühendislik CAEeda TM ÇÖZÜMÜ YAPILMIŞ NACA 0012 KANADI İÇİN 2B ÇİZİM EĞİTİM NOTU EDA Tasarım Analiz Mühendislik 1. Kapsam Çözümü yapılmış *.pos.edf dosyasında bulunan çözümağını al. Sonlu eleman modeli üzerinde bulunan

Detaylı