DÖVİZ OPSİYONLARI VE OPSİYON FİYATLAMA MODELLERİ

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "DÖVİZ OPSİYONLARI VE OPSİYON FİYATLAMA MODELLERİ"

Transkript

1 /. C. işletme Fakültesi Dergisi, C:29, S: i'/nisan 2000, s: DÖVİZ OPSİYONLARI VE OPSİYON FİYATLAMA MODELLERİ I. GİRİŞ Arş. Grv. Dr. Tülin Akkum İstanbul Üniversitesi İşletme Fakültesi E-tnail: Döviz yönetimi, uluslararası işlemlerin son yıllarda hızla artış göstermesiyle birlikte döviz cinsinden varlık ve borçları olan kuruluşlar için önem kazanmaktadır. Döviz yönetiminin en iyi ve doğru biçimde yapılması kuruluşları uluslararası işlemlerde belli risklere karşı korurken, kâr elde etmelerini de mümkün kılmaktadır. Bu tür işlemlerin gelişmesine paralel olarak döviz piyasaları da hızlı bir gelişme sürecine girmiş ve kur, faiz ve likidite risklerinden korunmak üzere yeni risk yönetim araçları geliştirilmiştir. Bu araçlar sözkonusu risklerden korunmanın yanısıra, taraflara spekülasyon yapma veya piyasalardaki arbitraj olanaklarından faydalanma imkanını da tanımaktadır. Bu çalışmanın amacı, döviz yönetiminde vadeli döviz işlemleri (forvvards) ve "futures" işlemlerine alternatif olan döviz opsiyonlarının ve opsiyon fiyatlama modellerinin teorik olarak incelenmesidir. II. DÖVİZ OPSİYONLARINA İLİŞKİN TEMEL BİLGİLER Döviz opsiyonları, 1970'li yıllardan itibaren gerek uluslararası işlemleri gerçekleştiren firmaların, gerekse banka ve finansal kuruluşların karşılaştıkları döviz kuru riskine karşı korunmak amacıyla geliştirilen önemli bir risk yönetim aracıdır (Ersan, 1986; Kırım, 1991). A. TANIM Döviz opsiyonları, alıcı ve satıcı arasında yapılan kontrat gereği, opsiyon alıcısına bir dövizi diğer bir döviz karşılığında belirli bir süre içinde önceden belirlenen bir fiyat ve tutar üzerinden alma veya satma hakkı veren döviz işlemleridir. Opsiyonlarda sözkonusu dövizi alma veya satma hakkını

2 48 kullanmak (opsiyonu uygulamak), kontratı satın alan tarafa aittir. Opsiyon kontratı alan taraf, ilgili dövizi ileride alma veya satma hakkını satın almakta ve bu hak, alıcıya opsiyonu uygulama veya uygulamama esnekliğini sağlamaktadır (DC Gardner, 1990a). Alıcı opsiyon işlemine girmekle ileri tarihteki döviz kurunu bugünden garanti etmektedir. Ancak bu kur, o tarihteki cari piyasa kuruna (peşin kura) kıyasla kendisi açısından avantajlı değilse, opsiyonu uygulamayacaktır. Opsiyonlarda işlemin gerçekleştirilmesi zorunlu olmadığından, alıcı böyle bir hak karşılığında opsiyonu uygulasın veya uygulamasın, satıcıya başlangıçta belli bir prim ödemektedir (DC Gardner, 1990a; Meydanoğlu, 1990). B. OPSİYON TÜRLERİ Alım opsiyonu (cali option), alıcısına bir dövizi diğer bir döviz karşılığında, opsiyon kontratında anlaşılan hususlar gereği, belirli bir süre içinde belli bir fiyat ve tutar üzerinden alma hakkını tanıyan opsiyondur. Alım opsiyonunda, alıcının bir dövizi alma hakkına sahip olması, diğer dövizi satma hakkına sahip olması ile eşdeğerdir. Alım opsiyonunun satıcısı ise opsiyon uygulandığı takdirde, ilgili dövizi alıcıya satmakla yükümlüdür. Satım opsiyonu (put option),ahcısına bir dövizi diğer bir döviz karşılığında, opsiyon kontratında anlaşılan hususlar gereği, belirli bir süre içinde belli bir fiyat ve tutar üzerinden satma hakkını tanıyan opsiyondur. Alım opsiyonuna benzer şekilde, satım opsiyonunda da, alıcının bir dövizi satma hakkına sahip olması, diğer dövizi alma hakkına sahip olması ile eşdeğerdir. Satım opsiyonunun satıcısı ise opsiyon uygulandığı takdirde, ilgili dövizi alıcıdan almakla yükümlüdür (Howcroft ve Storey,î989; Ersan, 1986; DC Gardner, 1990a). Bu tanımlamaların paralelinde, opsiyon uygulandığı takdirde, belli bir dövizde alım opsiyonunun satıcısı olmak, aynı dövizde satım opsiyonunun alıcısı olmakla eşdeğerdir. Benzer şekilde, satım opsiyonunun satıcısı olmak, opsiyon uygulandığı takdirde, aynı dövizde alım opsiyonunun alıcısı olmakla eşdeğerdir (Howcroft ve Storey, 1989).

3 49 C. OPSİYONLAR İLE İLGİLİ KAVRAMLAR Opsiyon primi (option premium), opsiyon kontratıyla sağlanan alım ve satım hakkı karşılığında alıcının satıcıya ödediği fiyattır. Diğer bir deyişle, satıcının kontratı düzenlemekle opsiyon dönemi boyunca karşılaşacağı riske karşın talep ettiği bedeldir. Prim, kontrattaki döviz tutarının veya uygulama fiyatının belli bir yüzdesi olarak belirtildiği gibi, bir birim döviz cinsi (yabancı para) karşılığı ödenmesi gereken Amerikan Doları olarak da ifade edilmektedir. Opsiyon primi, alıcı tarafından kontrat satın alındığında peşin ödenir (Howcroft ve Storey, 1989; DC Gardner, 1990). Uygulama fiyatı (exercise, strike price), opsiyonun alıcı tarafından uygulandığında, döviz alım ya da satım işlemlerinin gerçekleştirileceği önceden belirlenen döviz kurudur. Vade (expiry date), alıcının opsiyonu uygulayabileceği son tarihi belirtmektedir. Opsiyonlar vadelerine göre de iki türlü tanımlanmaktadır. Avrupa türü opsiyonlar (European options), alıcı tarafından yalnız vade günü uygulanabilen ops iyonlardır. Amerikan türü opsiyonlar (American options) ise, alıcı tarafından opsiyon süresi içinde herhangi bir günde veya vadesinde uygulanabilen ops iyonlardır. Amerikan türü opsiyonfarın primleri, aynı özelliklere sahip Avrupa türü opsiyonların primlerinden daha yüksektir (Howcroft ve Storey, 1989; DC Gardner, 1990a; Ersan, 1997). Bu kavramlar aşağıdaki örneklerle açıklanmıştır: Örnek 1: Alım Opsiyonu A Firması B Bankasından 10 milyon İngiliz Sterlini için 6 ay vadeli Avrupa türü alım opsiyonunu, $/ kurundan satın almıştır. Firma 2 cents/ opsiyon primi ödeyecektir. Bu durumda, Opsiyon kontratının alıcısı Opsiyon kontratının satıcısı Türü Tutarı Vadesi Uygulama fiyatı -$/ Opsiyon primi : A Firması : B Bankası : Avrupa opsiyonu : 10 milyon : 6 ay : 1.90 : 200,000 $ (10 milyon x 0.02$/ = 200,000 $)

4 50 Şekil 1: İngiliz Sterlini Alım Opsiyonu A Firması T 10 milyon M S/ kuru iie alma hakkına sahiptir. Opsiyon Primi 200,000 $ B Bankası Opsiyon uygulanırsa, 10 milyon 'i $/ -!.90 kurundan satmakta yükümlüdür. 10,000,000 alır 19,000,000$ satar Opsiyon vadesinde uygulanırsa: 10,000,000 satar 19,000,000 $ alır A Firması 6 ay sonra $/ peşin kuruna göre şöyle hareket edecektir: 1. Durum: $/ peşin kuru uygulama fiyatının altındadır ($/ < 1.90). Firma cari piyasada Sterlinleri daha ucuza alabileceğinden, opsiyonu uygulamaz ve $/ peşin kuru ile 10 milyon 'ni satın alır. $/ kuru uygulama fiyatından ne kadar düşük ise, firmanın avantajı o kadar fazla olur. 2. Durum: $/ peşin kuru uygulama fiyatının üstündedir ($/ > 1.90). Firma açısından uygulama fiyatı daha avantajlı olduğundan opsiyonu uygular ve 10 milyon Sterlini $/ kurundan satın alır. Bu örnekle, alım opsiyonuna ilişkin şu hususları belirtmekte yarar vardır: Opsiyon alıcısı vadedeki piyasa kuruna kıyasla ancak kârlı olduğu takdirde opsiyonu uygulamaktadır. Alıcı opsiyon ile kuru sabitleştirmekte, vadede peşin kurun yükselmesi riskine karşı kendini korumakta ve karşılığında prim ödemektedir.diğer yandan, vadede kurun düşmesinden yararlanabilmektedir. Alıcının alım opsiyonu satın almakla kaybı (maliyeti) sabittir ve en fazla Ödediği prim tutarındadır. Buna karşılık, sınırsız kâr elde etme potansiyeline sahiptir (Shapiro, 1991; DC Gardner, 1990a). Örnek 2: Satım Opsiyonu A Firması B Bankasından Fransız Frangı karşılığı 1 milyon $ için 3 ay vadeli Avrupa türü $ satım opsiyonunu FFR/$ uygulama fiyatı ile satın almıştır. Firma kontrat tutarı üzerinden % 2.70 prim ödeyecektir. Bu durumda,

5 51 Opsiyon kontratının alıcısı Opsiyon kontratının satıcısı Türü Tutarı Vadesi Uygulama fiyatı -FFR/$ Opsiyon primi A Firması B Bankası Avrupa opsiyonu 1,000,000$ : 3 ay : 5.80 : 27,000 $ Şekil 2: Amerikan Doları Satım Opsiyonu A Firması Opsiyon primi 27,000 $ B Bankası 1 milyon $'ı FFR/$-5.80 kurundan satma hakkına sahiptir ,000 $ satar 5,800,000 FFR alır Opsiyon vadesinde uygulanırsa: Opsiyon uygulanırsa, I milyon $'ı FFR/$-5.80 kurundan almakla yükümlüdür. 1,000,000$ alır 5,800,000 FFR satar A Firması 3 ay sonra FFR/$ peşin kuruna göre şöyle hareket edecektir: 1. Durum: FFR/$ peşin kuru uygulama fiyatının altındadır (FFR7$ < 5.80). Firma açısından uygulama fiyatı, FFR/$ peşin kuruna kıyasla daha avantajlı olduğundan opsiyonu uygular ve 1 milyon $'ı FFR/$ kurundan satar. Böylelikle, firma cari piyasa kuruna göre daha yüksek bir kurdan Dolarlarını satabilmektedir. 2. Durum: FFR/$ peşin kuru uygulama fiyatının üstündedir (FFR/$ > 5.80). Firma cari piyasada S'Iarını daha pahalı satabileceğinden, opsiyonu uygulamaz ve FFR/S peşin kuru ile 1 milyon $'ı satar. FFR/$ kuru, uygulama fiyatından ne kadar yüksek ise firmanın avantajı O kadar fazla olmaktadır.

6 52 Bu örnekle de şu hususları belirtmekte yarar vardır: Satım opsiyonunun alıcısı, vadedeki piyasa kuruna kıyasla ancak kârlı olduğu takdirde opsiyonu uygulamaktadır. Alıcı opsiyon ile kuru sabitleştirmekte, vadede FFR/$ kurunun düşmesi riskine karşı kendini korumakta ve karşılığında prim ödemektedir. Diğer yandan, vadede kurun yükselmesinden yararlanabilmektedir. Alıcının satım opsiyonu almakla kaybı sabittir ve en fazla ödediği prim tutarındadır. Buna karşılık, sınırsız kâr elde etme potansiyeline sahiptir. Örneklerden de görüldüğü üzere, döviz opsiyonları alıcısına bir dövizin alınmasında ya da satılmasında sabit bir fiyat garantisi vermektedir. Opsiyon alıcısının bu işleme girmekle riski ödediği primle sınırlanırken, olası kârı sınırsızdır. Diğer yandan,, opsiyon satıcısının kârı aldığı primle sınırlı kalırken, üstlendiği risk sınırsızdır. Satıcı belli bir prim karşılığı maruz kalabileceği sınırsız riski gidermek üzere, riskten korunma (hedging) işlemlerini gerçekleştirir (Shapiro, İ991; DC Gardner, 1990a). D. DÖVİZ OPSİYON PİYASALARI Döviz opsiyonları, borsalarda ve tezgah üstü piyasalarda (över the counter - OTC) işlem görmektedir (Jarrow ve Turnbull, 1996). Her iki piyasada gerçekleştirilen opsiyon işlemleri, özellikleri bakımından farklılık göstermektedir. 1- Borsalarda Gerçekleştirilen Opsiyonlar Döviz ops iyonlarının konvertibl dövizlerde işlem gördüğü önemli borsalar şunlardır (Hovvcroft ve Storey, 1989; Hull, 1991; Briggs, 1987): ABD'de Chicago Board Options Exchange, Philadelphia Stock Exchange (PHLX), Chicago Mercantile Exchange (CME), Amsterdam'da European Options Exchange, Montreal'de Montreal Exchange, Vancouver'da Vancouver Exchange, Sidney'de Sydney Futures Exchange, Londra'da London International Financial Futures Exchange (LIFFE) ve London Stock Exchange. Borsalarda gerçekleştirilen döviz opsiy onlarının özellikleri şöyle özetlenebilir (Howcroft ve Storey, 1989; Hull, 1991; DC Gardner, 1990a):

7 53 1. Tüm konvertibl dövizler $'a karşı fıyatlandırılmaktadır. Uygulama fiyatları, sabit belli aralıklarla kote edilmekte ve bir birim döviz karşılığı $ cinsinden belirtilmektedir. (Örneğin, 1 =1.85 $, 1 DM=0.65 $ gibi) 2. Borsalarda, konvertibl dövizler olan Avustralya Dolan, İngiliz Sterlini, Kanada Doları, Alman Markı, Fransız Frangı, Japon Yeni, İsviçre Frangı ve ECU üzerine opsiyon kontratları düzenlenmektedir. 3. Opsiyonlarda kontrat büyüklükleri (kontrat tutarları) standarttır. Borsalarda, minimum kontrat büyüklüğü tutarında ya da bu tutarların katları olan tutarlarda işlem yapma zorunluluğu vardır. (Örneğin, Philadelphia Stock Exchange'de Alman Markı için kontrat büyüklüğü 62,500 DM'dir ve $'a karşı 125,000 DM için opsiyon almak isteyen taraf, iki adet DM kontratı satın alacaktır.) Standart kontrat büyüklükleri, opsiyonların işlem gördüğü borsalar arasında da farklılık göstermektedir. Hangi borsada işlem yapılıyorsa, o borsanın belirlediği kontrat büyüklüklerine göre opsiyon alımı-satımı yapılmaktadır. 4. Opsiyonların vadeleri, genellikle 3 aylık aralıklarla mart, haziran, eylül ve aralık aylarının 3. çarşamba günü dövizlerin teslimi olacak şekilde, standart vadeler olarak belirlenmiştir. 5. Opsiyon primleri, bir birim döviz karşılığı $ tutarı olarak kote edilmektedir (Örneğin, 3.20 cents/ = $/ ). 6. Borsalarda Avrupa ve Amerikan türü opsiyonlar düzenlenir. 7. Borsalardaki döviz opsiyonları, peşin döviz kurları (piyasa kurları) üzerine düzenlediği gibi, "futures" kontratları üzerine de düzenlenmektedir. Örneğin, Philadelphia Stock Exchange'deki opsiyonlar döviz kurları üzerine, Chicago Mercantile Exchange'deki opsiyonlar "futures"lar üzerine yapılmaktadır. 8. Opsiyon satıcısı, işlem yaptığı borsaya başlangıçta, kontrat değerinin belli bir yüzdesi tutarında marj yatırmaktadır. Gelişmiş borsalarda standardize edilmiş döviz opsiyonlarmin avantajları kısaca şöyle belirtilebilir (Alpkaya, 1991; DC Gardner, 1990a).

8 54 - Piyasaların likit olmasından ötürü, büyük hacimlerindeki talepler kolayca karşı lanabi İm ektedir. - Opsiyon satıcısının yükümlülüğünü yerine getirmeme şeklinde tanımlanan kredi riski, borsalardaki opsiyonlarda sözkonusu olmamakta, zira borsa işlemlerde karşı tarafı temsil etmektedir. - İşlemlerin oldukça hızlı yürütüldüğü bu borsalarda, opsiyon fiyatları (primleri) kolaylıkla elde edilebilmekte, fiyat değişimleri ise anında Reuters, Telerate ve finansal basından izlenebilmektedir. Fiyatlar açılış, kapanış ve günlük fiyat aralıkları olarak öğrenilebilmektedîr. Bu avantajlarının yanısıra, borsalarda işlem yapmanın başlıca kısıtlamaları İse, işlemlerin borsa düzenlemelerine tabi olmasından dolayı döviz tutarı ve vade gibi hususlarda belirlenen standartlara uyma zorunluluğunun olmasıdır. 2- Tezgah Üstü Piyasalarda Gerçekleştirilen Opsiyonlar Bankaların ve finansal kuruluşların, müşterileri olan firmalarla yaptıkları opsiyon işlemleri ile oluşan bu piyasaların belli başlı özellikleri şöyle özetlenebilir (Kırım, 199l;Briggs, 1987): 1. Opsiyonların kontrat büyüklüğü, uygulama fiyatı ve vadeleri tümüyle müşteri ve banka arasındaki anlaşmayla belirlenmektedir. Sıkça işlem gören döviz cinslerinde, çapraz dövizlerde ve istenilen vadelerde opsiyonların yapılması mümkündür. Bu özellikleri itibariyle, bu piyasalarda yapılan opsiyonlar, borsalarda standardize edilmiş opsiyonlara nazaran taraflara daha fazla esneklik sağlamaktadır. Bu nedenle, bu opsiyonlar gelecekte olası kur riskine karşı korunmak üzere opsiyon işlemine giren firmaların özel koşullarına cevap verebilecek şekilde düzenlenmektedir. 2. Opsiyon primi, kontrat tutarının belli bir yüzdesi olarak kote edilmekte ve kontrat yapıldıktan iki gün sonra ödenmektedir. Prim de iki taraf arasında yapılan anlaşma sonucu belirlenmekte ve sadece taraflarca bilinmektedir. Prim harici ödenmesi gereken ekstra komisyon ya da masraf yoktur. 3. Bu opsiyonlar, borsalarda standartlaşmış vadelere kıyasla, daha kısa, uzun ya da ara günleri içeren vadelerle düzenlenebilmektedir.

9 55 4. Bu piyasalarda da Amerikan ve Avrupa türü opsiyon kontratları düzenlenmektedir. Avrupa türü opsiyonlarda çoğu banka müşterisine, aldığı opsiyonu vadesinden önce bankaya uygun fiyattan satma olanağını da tanımaktadır. Borsalarda gerçekleşen standart özellikli opsiyonlara kıyasla, bu tür opsiyonlar alıcılara önemli esneklikler sağlamaktadır. Bu nedenle, tezgah üstü piyasa opsiyonları, borsalardaki opsiyonlara kıyasla daha pahalı opsiyonlardır. Diğer yandan, firma (opsiyon alıcısı), bankanın yükümlülüğünü yerine getirmemesi riskiyle (kredi riski) karşı karşıyadır. Firmalar, likiditenin fazla olduğu ve kredi riskinin giderildiği borsalarda işlem yapmak yerine, kendi ihtiyaçlarına göre düzenlenen, esnekliğe sahip ancak nispeten daha pahalı olan bu tür opsiyonları banka ve finansal kuruluşlarla yapmayı yeğlemektedir. Diğer yandan, müşterilerine opsiyon işlemleri sunan bankalar ise kendi İşlemleri için borsalarda yapılan opsiyonları kullanmayı tercih etmektedir (Hawcroft ve Storey, 1989; Ersan, 1997). 3- Döviz Opsiyon Piyasalarının Üyeleri Uluslararası işlemleri gerçekleştiren, döviz türünden varlık ve borçları olan ve opsiyon işlemlerini gerçekleştiren taraflar şöyle gruplandırılabilir (DC Gardner, 1990a; Aîpkaya 1991): - Bankalar ve Finansal Kuruluşlar Bankalar ve finansal kuruluşlar döviz pozisyonlarının yönetim i, müşterilerinin opsiyon taleplerinin karşılanması ve kendileri için opsiyon işlemlerinde kur riskinden korunma veya spekülasyon yapma ve kâr elde etme amacıyla opsiyon yapmaktadır. - Firmalar Döviz türünden alacakları ve ödemeleri (varlık ve borçları) olan firmalar (özellikle çokuluslu firmalar), ticari ve finansal işlemlerinden kaynaklanan kur riskine karşı korunmak amacıyla, opsiyon yapmaktadır. Örneğin, firmalar gelecekte sağlanacak ihracat bedellerinde ya da ödenecek ithalat bedellerinde veya döviz türünde çıkarılan tahvillerin ya da alınan

10 56 kredilerin vadelerinde geri ödemelerinde karşılaşılacak kur riskine karşı korunmak üzere opsiyon işlemleri yapmaktadır. - Uluslararası Yatırımcılar Yerel paraları dışındaki döviz türleri üzerinden ihraç edilmiş menkul kıymetleri alan yatırımcılar, döviz piyasalarında ilgili dövizin dalgalanmasından (fiyat hareketlerinden) dolayı kur riski ile karşılaşmakta ve zarara uğramamak üzere opsiyon işlemleri yapmaktadır. Tüm taraflar, uluslararası faaliyetlerinin sonucu karşılaşacakları döviz kuru riskini, belirli bir prim karşılığında önceden kur garantisi sağlamak suretiyle ortadan kaldırabilmektedir. Bu işlemlerde opsiyon primleri alıcının katlanacağı maksimum zararı oluşturur. Opsiyon kullanıldığı takdirde, kontrat yükümlülüklerinin yerine getirileceğinin garantisi olarak, opsiyon satıcısı olabilmek hususunda belli kısıtlamalar sözkonusudur. Tezgah üstü piyasalarda yapılan opsiyonlarda, genelde bankalar ve kredibilitesi yüksek büyük firmalar satıcı olabilmektedir. Borsalarda yapılan opsiyonlarda ise, kredi riski sözkonusu olmamakta ve borsa opsiyon işleminin karşı tarafı olmakla yükümlülüklerini yerine getireceğini garanti etmektedir (Kırım, 1991; DC Gardner, 1990a). E. DÖVİZ OPSİYON POZİSYONLARI Döviz opsiyonlarında dört tür pozisyon yaratılmaktadır (Citibank, 1992; Hull, 1991; Howcroft ve Storey, 1989; DC Gardner, 1990a): 1. Alım opsiyonunda uzun pozisyon 2. Alım opsiyonunda kısa pozisyon 3. Satım opsiyonunda uzun pozisyon 4. Satım opsiyonunda kısa pozisyon 1- Alım Opsiyonunda Uzun Pozisyon Alım opsiyonu satın almakla yaratılan opsiyon pozisyonudur. Alıcının opsiyonla ilgili kâr/zarar profili şu şekildedir:

11 Şekil 1: Alım Opsiyonunda Alıcının Uzun Pozisyon ile Kâr/Zarar Profili 57 Kâr Peşin Kur Zarar B/B (Başabaş) Kur = Uygulama Fiyatı + Opsiyon Primi 2- Alım Opsiyonunda Kısa Pozisyon Alım opsiyonu satmakla (kontratı düzenlemekle) yaratılan opsiyon pozisyonudur. Satıcının opsiyonla ilgili kâr/zarar profili şu şekildedir: Şekil 2: Alım Opsiyonunda Satıcının Kısa Pozisyon iie Kâr/Zarar Profili Kâr ' i. j- Prim B/B Kur Uygulama Fiyatı '*^^, \ ı ı s s^^ Peşin Kur Zarar r B/B Kur = Uygulama Fiyatı + Opsiyon Primi 3- Satım Opsiyonunda Uzun Pozisyon Satım opsiyonu almakla yaratılan opsiyon pozisyonudur. Alıcının opsiyonla ilgili kâr/zarar profili şu şekildedir:

12 58 Şekil 3: Satım Opsiyonunda Alıcının Uzun Pozisyon ile Kâr/Zarar Profili Kâr Uygulama Fiyatı Prim Peşin Kur Zarar B/B Kur = Uygulama Fiyatı - Opsiyon Primi 4- Satım Opsiyonunda Kısa Pozisyon Satım opsiyonu satmakla (kontratı düzenlemekle) yaratılan opsiyon pozisyonudur. Satıcının opsiyonla ilgili kâr/zarar profili şu şekildedir: Şekil 4: Satım Opsiyonunda Satıcının Kısa Pozisyon ile Kâr/Zarar Profili Kâr k Peşin Kur Zarar B/B Kur = Uygulama Fiyatı - Opsiyon Primi Şekillerden görüldüğü üzere, aynı opsiyonda uzun ve kısa pozisyonu olan alıcı ve satıcının başabaş kurları aynı iken, kâr/zarar profilleri birbirinin zıttıdır.

13 Iö. DÖVİZ OPSİYONLARININ FİYATLANDIRILMASI A. OPSİYON PRİMİNİN (FİYATININ) BİLEŞENLERİ Opsiyon priminin oluşmasında gerçek değer (intrinsic value) ve zaman değeri (time value) olmak üzere iki önemli bileşenin etkisi vardır (Howcroft ve Storey, 1989; Ersan, 1997). Opsiyon değeri (fiyatı, primi), bu değerlerin toplamı olarak belirlenmektedir. 1- Gerçek Değer Gerçek değer, opsiyonun alındıktan sonra uygulandığı takdirde, elde edilecek kân belirtmektedir. Gerçek değer kavramının anlaşılabilmesi için, opsiyonların "kârda" (in-the-money), "başabaş" (at-the-money) ve "zararda" (out-of-the-money) sıfatlarının tanımlanması gerekmektedir. a) "Kârda" Opsiyonlar (In-the-money Options) Bu özellikteki bir opsiyon, hemen uygulandığında kâr elde edilecek olan opsiyonu belirtmektedir (Hull, 1991; Jarrow ve Tumbuîl, 1996). Alım opsiyonunda uygulama fiyatı, o anki piyasa fiyatının (peşin kurun) altında ise, opsiyon uygulandığı takdirde opsiyon alıcısı kâr elde edebilmektedir. Bu koşullarda alım opsiyonu, "kârda" özelliğine sahip bir opsiyondur. Opsiyon alıcısı, sözkonusu dövizi opsiyonu uygulayarak düşük kurdan (uygulama fiyatı) satın alarak ve hemen daha yüksek piyasa kurundan satarak kâr elde etmektedir (Howcroft ve Storey, 1989). Satım opsiyonunda uygulama fiyatı, o anki piyasa fiyatının üzerinde ise, opsiyon uygulandığı takdirde opsiyon alıcısı kâr elde edebilmektedir. Bu koşullarda, satım opsiyonu da "kârda" özelliğine sahiptir. Alıcı, sözkonusu dövizi opsiyonu uygulayarak yüksek kurdan (uygulama fiyatı) satarak ve hemen daha düşük piyasa kurundan alarak kâr elde etmektedir (Tiner ve Conneely, 1989; Hovvcroft ve Storey, 1989). Avrupa türü opsiyonlar, sadece vade günü uygulanabildiğinden, opsiyonun "kârda" olması için, uygulama fiyatının vadeli kura (forvvard rate) göre avantajlı olması gerekmektedir. Dolayısıyla, Avrupa türü alım opsiyonunda, uygulama fiyatının opsiyonla aynı vadeyi içeren vadeli kurdan düşük, satım opsiyonunda ise uygulama fiyatının vadeli kurdan yüksek olduğu durumlarda opsiyonlar "kârda" özelliğini taşımaktadır. Amerikan türü opsiyonlar vade günü dahil her an uygulanabildiğinden, uygulama fiyatı o 59

14 60 anki piyasa kuru ile kıyaslanarak, "kârda" özelliği belirlenmektedir (Meydanoğlu, 1990). Dolayısıyla, "kârda" opsiyon için gerçek değer Amerikan türü opsiyonda uygulama fiyatı ile o anki peşin kur arasındaki, Avrupa türü opsiyonda ise uygulama fiyatı ile o anki vadeli kur arasındaki pozitif farka eşittir (DC Gardner, 1990a). b) "Başabaş" Opsiyonlar (At-the-money Options) Bu özellikteki bir opsiyon uygulandığında ne kâr, ne de zarar edilen opsiyonu belirtmekte ve uygulama fiyatının piyasa fiyatı ile aynı olduğunu göstermektedir. Amerikan türü "başabaş" opsiyonlarda, uygulama fiyatı cari piyasa fiyatına, Avrupa türü opsiyonlarda ise uygulama fiyatı vadeli kura eşittir. "Başabaş" opsiyonların gerçek değerleri yoktur (Howcroft ve Storey, 1989). c) "Zararda" Opsiyonlar (Out-of-the-money Options) Bu özellikteki bir opsiyon, uygulandığında zarar edilecek olan opsiyonu belirtmektedir (Jarrow ve Turnbull, 1996). Alım opsiyonunda uygulama fiyatı, o anki piyasa fiyatının üzerinde ise, satım opsiyonunda ise uygulama fiyatı piyasa fiyatının altında ise, opsiyonlar "zararda" özelliğine sahiptir ve gerçek değerleri yoktur (Meydanoğlu, 1990). Doğru kıyaslamanın yapılması için opsiyonun Avrupa ya da Amerikan türü olduğuna dikkat edilmelidir. 2- Zaman Değeri Opsiyon primi (fiyatı), opsiyonun gerçek değeri ve zaman değerinin toplamına eşittir. Gerçek değerin opsiyon priminden çıkarılması, zaman değerini vermektedir. "Başabaş" ve "zararda" opsiyonlarda gerçek değer sıfır olduğundan, zaman değeri opsiyon primine eşittir. 3- Opsiyon Fiyatının (Priminin) Oluşmasında Etkili Faktörler Opsiyon fiyatının belirlenmesinde önemli olan faktörler şunlardır: a) Opsiyonun vadesi b) Peşin kur ve uygulama fiyatı c) Dövizler arasındaki faiz oranı farkı - Vadeli kur d) Dövizlerin faiz oranları e) Döviz kurlarındaki değişkenlik

15 61 a) Opsiyonun Vadesi Opsiyonlarda vade ne kadar uzun ise fiyat hareketlerinin sonucu belirsizlik o kadar fazla olacağından, opsiyonun uygulanma olasılığı da o denli yüksek olmaktadır. Dolayısıyla, vade ne kadar uzun ise, opsiyon primi o kadar fazla olmaktadır. Opsiyon priminin, opsiyonun vadesi yaklaştıkça azalması "zaman aşımı (time decay)" olarak tanımlanmaktadır. Opsiyon vadeye yaklaştıkça, başlangıca kıyasla zaman değerini daha hızlı kaybetmektedir. Zaman değeri, vadeye kadar kalan sürenin karekökü ile doğru orantılı olup, vadeye yaklaşıldıkça zaman değeri hızla yitirileceğinden, opsiyon primi gerçek değere yaklaşacaktır. Vadede zaman değeri sıfır olduğundan, opsiyon primi gerçek değeri kadardır (Howcroft ve Storey, 1989; DC Gardner, 1990a). b) Peşin Kur ve Uygulama Fiyatı Belirtildiği üzere, opsiyon primini oluşturan etmenlerden gerçek değer, opsiyonun "kârda", "başabaş" veya "zararda" olmasından kaynaklanmaktadır. Amerikan türü opsiyonlarda uygulama fiyatının peşin kurlarla karşılaştırılması gerekmektedir. Opsiyonun "zararda" özelliği arttıkça, opsiyon primi azalmakta, "kârda" özelliği arttıkça, prim yükselmektedir. c) Dövizler Arasındaki Faiz Oram Farkı - Vadeli Kur Dövizlerin faiz oranlan arasındaki fark da opsiyon primini etkilemektedir. Herhangi bir dövizin vadeli piyasadaki iskonto veya primi, dövizler arasındaki net faiz farkından hareket edilerek, döviz kuru farkı ya da swap oranı olarak ifade edilmektedir. İskonto ve primin, döviz kuru farkı şeklinde belirlenerek, primli durumda peşin kura döviz kuru farkının ilave edilmesi veya iskontolu durumda ise peşin kurdan döviz kuru farkının çıkarılması ile bulunan kur, vadeli döviz kurunu belirtmektedir. Döviz kuru farkı (swap oranı), vadeli kur ile peşin kur arasındaki pozitif veya negatif farkı oluşturmaktadır. Peşin döviz kuru x Faiz farkı x Vadeli işlemin gün sayısı Swap oranı = : x100 Vadeli Kur = Peşin Kur ± Swap Oranı

16 62 şeklinde hesaplanmaktadır (CIBS, 1989). Faizlerin yükselmesi veya düşmesi sonucunda dövizler arasındaki faiz farkının değişmesi, swap oranını dolayısıyla vadeli kuru etkileyecektir. Avrupa türü opsiyonlarda uygulama fiyatı vadeli kurla kıyaslandığından, vadeli kurdaki değişmelere göre opsiyonun "kârda", "başabaş" veya "zararda" olma özelliğinde değişiklikler olabilecektir, Bu değişiklikler sonucunda, opsiyon primlerinde yükseliş veya düşüşler görülecektir (Shapiro, 1991; DC Gardner, 1990a). d) Dövizlerin Faiz Oranları Opsiyonlarda prim peşin ödendiğinden, opsiyon alıcısı primi, faiz geliri sağlayacak yatırım araçlarına yönlendirmek alternatifini değerlendirememektedir. Peşin ödenen primin fırsat maliyetinin, diğer bir deyişle alıcının alternatif faiz gelirinin hangi düzeyde olduğu da, opsiyon primini etkilemektedir. Primin ödendiği dövize ait faiz oranları (ya da risksiz faiz oranı) ne kadar yüksek ise, primin o kadar düşük olması, alıcının alternatif yatırımları değerlendirememesinden ötürü zarar etmesini önleyecektir. Dolayısıyla primin ödendiği dövizin faiz oranı ne kadar düşük olursa, opsiyon primi o denli yüksek olmaktadır (DC Gardner, 1990a; Alpkaya, 1991). e) Döviz Kurlarındaki Değişkenlik Değişkenlik (volatility), döviz kurlarının belli bir dönem aralığında değişimi ya da dalgalanması olarak tanımlanmakta olup, fiyat hareketlerinin yönü hakkında bilgi vermemektedir. Tüm faktörler arasında, opsiyon priminin belirlenmesinde en önemli etken döviz kurlarındaki değişkenliktir. Değişkenliğin, ya da fiyat hareketlerinin fazla olması, diğer bir deyişle döviz kurunun sık sık düşüp yükselmesi ya da düşüş veya yükselişlerin büyük olması, alıcının opsiyonu uygulama olasılığını da arttıracağından, opsiyon primini yükseltmektedir. Değişkenliğin kullanılmasında önemli olan güçlük, opsiyonun vadesi süresince beklenen değişkenliğin (expected volatility) bilinmesidir. Ancak bu parametrenin geleceğe yönelik doğru ölçümü olanaksızdır. Bu nedenle değişkenliğin hesaplanmasında aşağıdaki iki yöntem kullanılmaktadır (Hull, 1991; Hov/croft ve Storey, 1989; DC Gardner, 1990a):

17 63 Geçmişteki Değişkenlik (Historical Volatility) Öngörülen Değişkenlik (Implied Volatility) - Geçmişteki Değişkenlik Geçmişte belli bir dönem aralığında gerçekleşmiş döviz kurlarının ortalamadan sapması (standart sapması) bulunarak değişkenlik hesaplanmaktadır. Şöyle ki, n+1 : gözlem sayısı Sj : (i) dönemi sonundaki peşin döviz kuru (her gün, her hafta, ya da her ay sonu) (i = 0,l,2,...,n) u : Uj değerlerinin ortalaması s : u,- değerlerinin standart sapması s = J-! V n -1 E(u,-ü) i=ı Standart sapma günlük döviz kurları ile hesaplandığında, yıllık değişkenlik (a)=s.v250 olarak bulunmaktadır (Bir yıl içindeki toplam iş günü yaklaşık 250 gün alınmaktadır). Geçmiş verilere dayanan bu parametre, opsiyon priminin belirlenmesinde çok sağlıklı bir yöntem değildir. - Öngörülen Değişkenlik İleride detaylı açıklanacağı üzere, opsiyon primi (fiyatı), tüm faktörleri dikkate alan Opsiyon Fiyatlama Modeli ile belirlenmektedir. Borsalarda işlem gören opsiyonların belirlenmiş olan primlerinin, Opsiyon Fiyatlama Modelinde kullanılması ile öngörülen değişkenliğin hesaplanması mümkündür. Tezgah üstü piyasalarda fiyat veren taraf opsiyon fiyatının belirlenmesinde, bu yöntemle hesaplanan öngörülen değişkenlikleri, kurlarla ilgili kendi görüşleri ile birlikte esas almaktadır. Bugün borsalarda değişkenlik üzerine de İşlem yapılabilmekte ve opsiyon işlemcileri opsiyon satmak ve prim elde etmek yerine, değişkenlik üzerine işlem yaparak ve değişkenlikte uzun veya kısa pozisyon alarak kâr elde

18 64 edebilmektedir. Bu tür işlemlerde, döviz kurlarının hangi yönde hareket edeceği, yükseleceği veya düşeceği üzerine görüşe sahip olmak değil, değişkenliğin belli bir değere ulaşacağı üzerine tahmin yapılmaktadır. Bazı bankalar, tezgah üstü opsiyonlar için prim kote etmek yerine, ilgili dövizler ve vadelerde yalnız değişkenlik için kotasyon vermektedir. Ayrıca, borsalarda da alış ve satış fiyatları olarak değişkenlikler kote edilmektedir. B. OPSİYON FİYATLAMA MODELLERİ Opsiyon priminin (fiyatının) hesaplanmasında kullanılmak üzere çeşitli modeller geliştirilmiştir yılında Fisher Black ve Myron Scholes tarafından hisse senetleri üzerine yapılan opsiyonların fıyatl andın İm ası için geliştirilen model, döviz opsiyonların da da kullanılmaktadır. Avrupa türü opsiyonlar için kullanılan bu model, "Black-Scholes Avrupa Alım Opsiyonu Fiyatlama Modeli (Black-Scholes European Cali Model)" olarak tanımlanmaktadır. Amerikan türü opsiyonların fıyatîandırılmasında ise Binomial Model kullanılmaktadır. 1. Avrupa Türü Opsiyonların Fiyatlandırılması - Black-Scholes Fiyatlama Modeli Black-Scholes Fiyatlama Modeline şöre, Avrupa türü döviz alım ve satım opsiyonlarınm fiyatı şu formüllerle*' belirlenmektedir (Hull, 1991; DC Gardner 1990a; DC Gardner 1990b): c = Se- rrt N(d,) - Xe~ rt N(d 2 ) p = Xe" rt N(-d 2 ) - Se-^NO-d,) ln(s/x) + (r-r f +g 2 /2)T o-vf Bu formüllerde, c P S X : alım opsiyonunun primi : satım opsiyonunun primi : peşin döviz kuru [bir birim döviz (yabancı para) karşılığı $] : uygulama fiyatı n Garman-Kohlhagen, Black-Scholes Fiyatlama Modelini her iki dövizin faiz oranlarını da dikkate alarak, döviz opsiyonları için adapte etmişlerdir.

19 65 r r f T N(dı), N(d 2 ) : yerel paranın faiz oranı : yabancı paranın faiz oranı : opsiyonun vadesi (yıl olarak) : dı ve d 2 'nin kümülatif normal dağılım değerleridir. Black-Scholes Fiyatlama Modelindeki formüller şu varsayımlara dayanılarak kullanılmaktadır: - Opsiyon priminin, ilgili dövizlerin fiyat hareketlerine göre değişmesi gerektiği kabul edilmekte ve formüller risksiz korunma (riskless hedging) varsayımına dayanmaktadır. - Opsiyon kontratının vadesine kadar olan dönemde, borç alınıp verilebilecek sabit bir risksiz faiz oram mevcuttur. Döviz opsiyonları için bu varsayım, (r) ve (r f ) oranlarının sabit kalacağını belirtmektedir. - Döviz kurlarının zaman içinde sürekli değişmesi ve kurlardaki yüzdesel değişimin normal dağılım göstereceği kabul edilmektedir. Ancak bu varsayım, diğerlerine kıyasla en geçersiz varsayımdır. Piyasalarda oluşan fiyat değişimleri çoğu zaman normal dağılım göstermeyecektir. Diğer yandan formüller, değişkenliğin de opsiyon vadesi boyunca sabit kalacağını varsaymaktadır. Örnek 1: Opsiyon Priminin Hesaplanması Avrupa türü alım opsiyonunun priminin Black-Scholes Modeli ile hesaplanması için gerekli veriler şunlardır (Hull, 1991): $/ peşin kuru : S = 1.6 (1 = $) Uygulama fiyatı - $/ : X = 1.6 $ faiz oranı : % 8 r = 0.08 faiz oram :%11 r f =0.11 Değişkenlik (a) : % 14.1 (yıllık) a = Vade : 4 ay yıl T=

20 66 c - Se~ rrt N(d,) - Xe" rt N(d 2 ) ln(s«) + (r-^a'/2)t rf ^. İn (1.60/1.60) + [ (0.141)"/2] n o o ı dt =. : = V N(d,)=N( )= d 2 = (0.141) ^ = N(d,) = N ( ) = c = (1.60) e- 0 - n < ü3333 > (0.4673) - (1.60)e- oa<0-3333) (0.4350) c = $/ = 4.3 cents/ 'dir. Örnek 2: Döviz Kurlarındaki Değişkenliğin Hesaplanması Örnek (l)'deki opsiyon için, opsiyon priminin (c), 4.3 cents/ olduğu borsadaki opsiyon piyasasından elde edilmiştir. Bu örnek için değişkenliğin bilinmediği varsayılarak, tüm verilerin Black-Scholes Modelinde kullanılması ile değişkenlik (implied volatility, a) hesaplanabilir. Black- Scholes Modeliyle bulunan opsiyon primi (c), belirtilen tüm parametrelerin bir fonksiyonu olup, c - f (S, X, r, r f, T, s) olarak tanımlanmaktadır. Ancak opsiyon primi dahil tüm parametrelerin bilindiği ve değişkenliğin (a) hesaplanmak istendiği durumda, c = Se" rrt N(d t ) - Xe~ rt N(d 2 )formülünü (c) için çözebilmek ve a = f (S, X, r, r f, T, c) şeklinde tanımlamak olanaksızdır. Bu nedenle, doğru bir (c) değeri formüle yerleştirildiğinde, bilinen opsiyon primini verecek değer öngörülen değişkenlik olacağından, farklı (a) değerlerini deneyerek ve enterpolasyon yaparak değişkenliği bulmak mümkündür (Hull, 1991). S-1.6, X = î.6, r = 0.08, r f = 0.îl, T = ve c = verileri ile, a = %20 -> c = vermektedir. Bu değer, bilinen opsiyon priminden yüksektir. Prim, değişkenliğin artan bir fonksiyonudur, diğer bir deyişle (a) yükseldikçe, (c) artmaktadır. Bu nedenle, %20'den daha düşük (a) değeri denenmelidir.

Finansal Araçlar. UMS 39 Muhasebeleştirme ve Ölçme Jale Akkaş Denetim Ortağı. 12 Ekim, 2011. Grant Thornton Türkiye

Finansal Araçlar. UMS 39 Muhasebeleştirme ve Ölçme Jale Akkaş Denetim Ortağı. 12 Ekim, 2011. Grant Thornton Türkiye Finansal Araçlar UMS 39 Muhasebeleştirme ve Ölçme Jale Akkaş Denetim Ortağı 12 Ekim, 2011 Grant Thornton Türkiye 2011 Grant Thornton Türkiye.Tüm Tüm hakları saklıdır. UMS 39 Finansal Araçlar UMS 39 genel

Detaylı

OPSİYON HAKKINDA GENEL BİLGİLER. www.yf.com.tr

OPSİYON HAKKINDA GENEL BİLGİLER. www.yf.com.tr OPSİYON HAKKINDA GENEL BİLGİLER www.yf.com.tr 1 Opsiyon Nedir? Opsiyon, satın alan tarafa herhangi bir ürünü bugünden belirlenen bir fiyat (kullanım fiyatı) üzerinden ileride bir vadede satın alma ya da

Detaylı

TÜREV ÜRÜNLER KATALOĞU

TÜREV ÜRÜNLER KATALOĞU TÜREV ÜRÜNLER KATALOĞU VADELİ DÖVİZ ALIM-SATIM İŞLEMİ (FORWARD) Belirli bir döviz tutarının, ileri bir tarihte, önceden anlaşılan fiyattan alım veya satımının yapılması işlemidir. tarihinde, piyasadaki

Detaylı

YENİ FİNANSMAN TEKNİKLERİ -11- (A) TÜREV ARAÇLAR PROF.DR. YILDIRIM BEYAZIT ÖNAL

YENİ FİNANSMAN TEKNİKLERİ -11- (A) TÜREV ARAÇLAR PROF.DR. YILDIRIM BEYAZIT ÖNAL YENİ FİNANSMAN TEKNİKLERİ -11- (A) TÜREV ARAÇLAR PROF.DR. YILDIRIM BEYAZIT ÖNAL DÖVİZ KURU RİSKİNE KARŞI KULLANILABİLECEK ARAÇLAR FAİZ VE DÖVİZ RİSKİNE KARŞI SWAP İŞLEMLERİ İki türlü swap işlemi vardır.

Detaylı

Vadeli Piyasalarda Yatırım

Vadeli Piyasalarda Yatırım Vadeli Piyasalarda Yatırım VADELİ PİYASALARDA YATIRIM 1 2 3 4 5 6 8 İÇİNDEKİLER Vadeli Piyasalarda Yatırım Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasaları: Gelecek İçin Daha Güvenli Yatırım Fırsatları Organize piyasa,

Detaylı

GELİR VERGİSİ KANUNU KAPSAMINDA VADELİ İŞLEM VE OPSİYON SÖZLEŞMELERİNDEN ELDE EDİLEN GELİRLERİN VERGİLENDİRİLİMESİ

GELİR VERGİSİ KANUNU KAPSAMINDA VADELİ İŞLEM VE OPSİYON SÖZLEŞMELERİNDEN ELDE EDİLEN GELİRLERİN VERGİLENDİRİLİMESİ GELİR VERGİSİ KANUNU KAPSAMINDA VADELİ İŞLEM VE OPSİYON SÖZLEŞMELERİNDEN ELDE EDİLEN GELİRLERİN VERGİLENDİRİLİMESİ İlker Şadi İŞLEYEN * I. GİRİŞ Bankalar ve aracı kurumların, menkul kıymetler ve diğer

Detaylı

Prof. Dr. Nurgül Chambers. Marmara Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Öğretim Üyesi. Beta

Prof. Dr. Nurgül Chambers. Marmara Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Öğretim Üyesi. Beta Prof. Dr. Nurgül Chambers Marmara Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Öğretim Üyesi TÜREV PİYASALAR Beta Yayın No : 2202 İşletme-Ekonomi Dizisi : 344 2. Bası - Ekim 2007 - İSTANBUL 4. Basım

Detaylı

Future Forward Oplsiyon Piyasaları. Doç. Dr. A. Can BAKKALCI 1

Future Forward Oplsiyon Piyasaları. Doç. Dr. A. Can BAKKALCI 1 Future Forward Oplsiyon Piyasaları Doç. Dr. A. Can BAKKALCI 1 Döviz Türevi Ürünler Gelecek piyasasına ait ilk sözleşme 13 Mart 1851 yılında 3000 kile mısırın Haziran ayında Chicago da teslimine yönelik

Detaylı

Opsiyonlar(2) Ders 20 Finansal Yönetim 15.414

Opsiyonlar(2) Ders 20 Finansal Yönetim 15.414 Opsiyonlar(2) Ders 20 Finansal Yönetim 15.414 Bugün Opsiyonlar Opsiyon fiyatlama Uygulamalar: Kur riski ve dönüştürülebilir bonolar Okuma Brealey ve Myers, Bölüm 20, 21 Opsiyonlar Elinde bulunduran kişiye

Detaylı

Webinarımıza hoşgeldiniz. Sunumumuz 11:30 da başlayacak. Öncesinde panelin handoutlar bölümündeki eğitim materyallerini inceleyebilirsiniz.

Webinarımıza hoşgeldiniz. Sunumumuz 11:30 da başlayacak. Öncesinde panelin handoutlar bölümündeki eğitim materyallerini inceleyebilirsiniz. Webinarımıza hoşgeldiniz. Sunumumuz 11:30 da başlayacak. Öncesinde panelin handoutlar bölümündeki eğitim materyallerini inceleyebilirsiniz. 26.10.2015 1 KULLANIM YETKİSİ VE UYARI Bu sunum, Borsa İstanbul

Detaylı

VOB da Kur Riskinin Yönetilmesi

VOB da Kur Riskinin Yönetilmesi Ocak 2012 VOB da Kur Riskinin Yönetilmesi ŞAMİL DEMİRKAN sdemirkan@vob.org.tr POKERDE KİM KAZANACAK? POKER MASASINDA KASA ŞİMDİLİK ABD MERKEZ BANKASI DİGER ÜLKELER ve MERKEZ BANKALARI RİSK YÖNETMEZSE BATARLAR

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. Eşref Savaş BAŞCI

Yrd. Doç. Dr. Eşref Savaş BAŞCI SERMAYE MALİYETİ Yrd. Doç. Dr. Eşref Savaş BAŞCI İçerik Öz Sermaye Maliyeti İmtiyazlı Hisse Senedi Maliyetinin Yaygın (Adi) Hisse Senedinin Maliyetinin Finansal Varlıkları Fiyatlama Modeline Göre Özsermaye

Detaylı

OSMANLI MENKUL DEĞERLER A.Ş. TÜREV ARAÇLAR RİSK BİLDİRİM FORMU

OSMANLI MENKUL DEĞERLER A.Ş. TÜREV ARAÇLAR RİSK BİLDİRİM FORMU OSMANLI MENKUL DEĞERLER A.Ş. TÜREV ARAÇLAR RİSK BİLDİRİM FORMU (Vadeli İşlem ve Opsiyon Borsası A.Ş. ve İstanbul Menkul Kıymetler Borsası Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası nezdindeki işlemlere ilişkindir.)

Detaylı

BAŞLANGIÇ TEMİNATI VE GARANTİ FONU HESAPLAMASI

BAŞLANGIÇ TEMİNATI VE GARANTİ FONU HESAPLAMASI BAŞLANGIÇ TEMİNATI VE GARANTİ FONU HESAPLAMASI Başlangıç Teminatı Hesaplaması: Başlangıç teminatı, gelecekte herhangi bir temerrüt durumunun ortaya çıktığı hallerde, temerrüdün ortaya çıktığı tarihten

Detaylı

FBIST FTSE İstanbul Bono FBIST B Tipi Borsa Yatırım Fonu

FBIST FTSE İstanbul Bono FBIST B Tipi Borsa Yatırım Fonu FBIST FTSE İstanbul Bono FBIST B Tipi Borsa Yatırım Fonu Mayıs 2015 Hazine ve Türev Ürünler FBIST BYF Vadeli İşlem Sözleşmesi FBIST BYF Vadeli İşlem Sözleşmesi; FTSE Türkiye TL Hazine Bonosu Endeksinde

Detaylı

OPSİYONLARDAN KAYNAKLANAN PİYASA RİSKİ İÇİN STANDART METODA GÖRE SERMAYE YÜKÜMLÜLÜĞÜ HESAPLANMASINA İLİŞKİN TEBLİĞ

OPSİYONLARDAN KAYNAKLANAN PİYASA RİSKİ İÇİN STANDART METODA GÖRE SERMAYE YÜKÜMLÜLÜĞÜ HESAPLANMASINA İLİŞKİN TEBLİĞ Resmi Gazete Tarihi: 28.06.2012 Resmi Gazete Sayısı: 28337 OPSİYONLARDAN KAYNAKLANAN PİYASA RİSKİ İÇİN STANDART METODA GÖRE SERMAYE YÜKÜMLÜLÜĞÜ HESAPLANMASINA İLİŞKİN TEBLİĞ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç ve Kapsam,

Detaylı

Zaman Yolu Kalkınma Dolu ile

Zaman Yolu Kalkınma Dolu ile Zaman Yolu Kalkınma ile Dolu USD/TL Aracı KuruluşVarantları Mayıs 2011 TSKB Varantları Varant, alıcısına dayanak varlığı ya da göstergeyi önceden belirlenen bir fiyattan belirli bir tarihte (Avrupa Tipi)

Detaylı

Finansal Araçlar. UMS 39 Jale Akkaş. 12 Ekim, 2011. Grant Thornton Türkiye

Finansal Araçlar. UMS 39 Jale Akkaş. 12 Ekim, 2011. Grant Thornton Türkiye Finansal Araçlar UMS 39 Jale Akkaş 12 Ekim, 2011 Grant Thornton Türkiye 2011 Grant Thornton Türkiye.Tüm Tüm hakları saklıdır. UMS 39 Finansal Araçlar UMS 39 genel olarak finansal araçlar ile finansal nitelikte

Detaylı

USD/TL Aracı KuruluşVarantları

USD/TL Aracı KuruluşVarantları 1 USD/TL Aracı KuruluşVarantları Mayıs 2011 TSKB Varantları Varant, alıcısına dayanak varlığı ya da göstergeyi önceden belirlenen bir fiyattan belirli bir tarihte (Avrupa Tipi) veya belirli bir tarihe

Detaylı

RENAISSANCE CAPITAL MENKUL DEĞERLER A.Ş.

RENAISSANCE CAPITAL MENKUL DEĞERLER A.Ş. TÜREV ARAÇLAR RİSK BİLDİRİM FORMU (Borsa İstanbul A.Ş. Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası nezdindeki işlemlere ilişkindir.) Önemli Açıklama: Borsa İstanbul A.Ş. Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası nezdinde

Detaylı

ÖZEL SEKTÖR BORÇLANMA ARAÇLARINA İLİŞKİN RİSK BİLDİRİM FORMU

ÖZEL SEKTÖR BORÇLANMA ARAÇLARINA İLİŞKİN RİSK BİLDİRİM FORMU ÖZEL SEKTÖR BORÇLANMA ARAÇLARINA İLİŞKİN RİSK BİLDİRİM FORMU ÖNEMLİ AÇIKLAMA Özel sektör borçlanma araçları alım satım işlemleri sonucunda kar elde edebileceğiniz gibi zarar riskiniz de bulunmaktadır.

Detaylı

STOPAJ DURUMU. VİOP'TA ELDE EDİLEN KAZANÇLARIN VERGİLENDİRİLMESİ Tam Mükellef Dar Mükellef

STOPAJ DURUMU. VİOP'TA ELDE EDİLEN KAZANÇLARIN VERGİLENDİRİLMESİ Tam Mükellef Dar Mükellef VİOP RİSK BİLDİRİM FORMU Sermaye piyasalarında yapacağınız işlemler sonucunda kar elde edebileceğiniz gibi zarar riskiniz de bulunmaktadır. Bu nedenle işlem yapmaya karar vermeden önce, bu işlemler kapsamında

Detaylı

TEMEL OPSİYON STRATEJİLERİ

TEMEL OPSİYON STRATEJİLERİ TEMEL OPSİYON STRATEJİLERİ VİOP Hakkında Borsa İstanbul A.Ş., yerli ve yabancı yatırımcıların ülkemizde türev ürünlere yatırım yapabilmesi, Türk finans piyasalarının gelişmiş finansal piyasalar ile bütünleşmesi

Detaylı

VOB VADELİ İŞLEMLER VE OPSİYON BORSASI

VOB VADELİ İŞLEMLER VE OPSİYON BORSASI VOB VADELİ İŞLEMLER VE OPSİYON BORSASI Vadeli İşlemler ve Opsiyon Borsası (VOB) NEDİR? Vadeli İşlemler ve Opsiyon Borsası A.Ş. Sermaye Piyasası Kanunu na tabi olarak ve Bakanlar Kurulu kararı ile kurulmuş,

Detaylı

Muammer ÇAKIR. VİOP Risk Konferansı 4/6/2014

Muammer ÇAKIR. VİOP Risk Konferansı 4/6/2014 Muammer ÇAKIR VİOP Risk Konferansı 4/6/2014 06.06.2014 3 İçerik Bölüm I: Dünyada Risk Yönetimi Neden Risk Yönetimi? Risk Yönetimindeki Endişeler ve Enstrümanlar Bölüm II: VİOP Hakkında VİOP Hakkında VİOP

Detaylı

Vahap Tolga KOTAN Murat İNCE Doruk ERGUN Fon Toplam Değeri 877.247,49 Fonun Yatırım Amacı, Stratejisi ve Riskleri

Vahap Tolga KOTAN Murat İNCE Doruk ERGUN Fon Toplam Değeri 877.247,49 Fonun Yatırım Amacı, Stratejisi ve Riskleri A. TANITICI BİLGİLER PORTFÖY BİLGİLERİ YATIRIM VE YÖNETİME İLİŞKİN BİLGİLER Halka Arz Tarihi 07/11/2008 Portföy Yöneticileri 31.03.2010 tarihi itibariyle Vahap Tolga KOTAN Murat İNCE Doruk ERGUN Fon Toplam

Detaylı

Marjinal VaR Ratio Instruments PV VaR VaR/PV Portfolio PV Marjinal VaR

Marjinal VaR Ratio Instruments PV VaR VaR/PV Portfolio PV Marjinal VaR 1.PERFORMANS DEĞERLEMESİ Karşılaştırma Ölçütü-Serbest Fon Getiri Değişimi 29/02/2012 1H 1A 3A 5A Merchants Capital 0.22% -0.98% -11.91% -15.29% KYD182 0.16% 1.26% 3.13% 3.56% 2.PİYASA RİSKİ VaR değer limiti,

Detaylı

OPSİYON SÖZLEŞMELERİ

OPSİYON SÖZLEŞMELERİ OPSİYON SÖZLEŞMELERİ 1 Giriş Borsa İstanbul, yerli ve yabancı yatırımcıların ülkemizde türev ürünlere yatırım yapabilmesi, Türk finans piyasalarının gelişmiş finansal piyasalar ile bütünleşmesi ve Borsa

Detaylı

Webinarımıza hoşgeldiniz. Sunumumuz 11:30 da başlayacak. Öncesinde panelin handoutlar bölümündeki eğitim materyallerini inceleyebilirsiniz.

Webinarımıza hoşgeldiniz. Sunumumuz 11:30 da başlayacak. Öncesinde panelin handoutlar bölümündeki eğitim materyallerini inceleyebilirsiniz. Webinarımıza hoşgeldiniz. Sunumumuz 11:30 da başlayacak. Öncesinde panelin handoutlar bölümündeki eğitim materyallerini inceleyebilirsiniz. 10.12.2015 1 KULLANIM YETKİSİ VE UYARI Bu sunum, Borsa İstanbul

Detaylı

Pay Vadeli İşlemleri Eğitimi Yepyeni bir piyasanın yepyeni yatırımcıları olmaya hoş geldiniz.

Pay Vadeli İşlemleri Eğitimi Yepyeni bir piyasanın yepyeni yatırımcıları olmaya hoş geldiniz. Pay Vadeli İşlemleri Eğitimi Yepyeni bir piyasanın yepyeni yatırımcıları olmaya hoş geldiniz. İlk vadeli işlemler borsası 18. y.y. ilk yarısı Japonya da kuruldu / Dojima Pirinç Piyasası 1970 ten sonra

Detaylı

Resmî Gazete Sayı : 28337 TEBLĠĞ. OPSĠYONLARDAN KAYNAKLANAN PĠYASA RĠSKĠ ĠÇĠN STANDART METODA GÖRE SERMAYE YÜKÜMLÜLÜĞÜ HESAPLANMASINA ĠLĠġKĠN TEBLĠĞ

Resmî Gazete Sayı : 28337 TEBLĠĞ. OPSĠYONLARDAN KAYNAKLANAN PĠYASA RĠSKĠ ĠÇĠN STANDART METODA GÖRE SERMAYE YÜKÜMLÜLÜĞÜ HESAPLANMASINA ĠLĠġKĠN TEBLĠĞ 28 Haziran 2012 PERŞEMBE Resmî Gazete Sayı : 28337 TEBLĠĞ Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumundan: OPSĠYONLARDAN KAYNAKLANAN PĠYASA RĠSKĠ ĠÇĠN STANDART METODA GÖRE SERMAYE YÜKÜMLÜLÜĞÜ HESAPLANMASINA

Detaylı

VİOP TERİMLER SÖZLÜĞÜ

VİOP TERİMLER SÖZLÜĞÜ VİOP TERİMLER SÖZLÜĞÜ Temel Terimler Türev Türev ürün kısaca fiyatı, başka bir varlığın (dayanak varlık) fiyatına bağlı olarak belirlenen finansal araçlardır. Opsiyon Opsiyon sözleşmesi (option contract),

Detaylı

TÜREV ARAÇLAR RİSK BİLDİRİM FORMU (Borsa İstanbul A.Ş. Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası nezdindeki işlemlere ilişkindir.)

TÜREV ARAÇLAR RİSK BİLDİRİM FORMU (Borsa İstanbul A.Ş. Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası nezdindeki işlemlere ilişkindir.) TÜREV ARAÇLAR RİSK BİLDİRİM FORMU (Borsa İstanbul A.Ş. Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası nezdindeki işlemlere ilişkindir.) Önemli Açıklama: Borsa İstanbul A.Ş. Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası nezdinde

Detaylı

ING Bank A.Ş. KORUMA AMAÇLI ŞEMSİYE FONU NA BAĞLI B TİPİ %100 ANAPARA KORUMA AMAÇLI DOKUZUNCU ALT FONU ( Birinci İhraç )

ING Bank A.Ş. KORUMA AMAÇLI ŞEMSİYE FONU NA BAĞLI B TİPİ %100 ANAPARA KORUMA AMAÇLI DOKUZUNCU ALT FONU ( Birinci İhraç ) ING Bank A.Ş. KORUMA AMAÇLI ŞEMSİYE FONU NA BAĞLI B TİPİ %100 ANAPARA KORUMA AMAÇLI DOKUZUNCU ALT FONU ( Birinci İhraç ) Talep Toplama Dönemi : Başlangıç : 04.06.2012 Bitiş : 07.06.2012 Fon Yatırım Dönemi

Detaylı

Rapor N o : SYMM 116 /1552-117

Rapor N o : SYMM 116 /1552-117 Rapor N o : SYMM 116 /1552-117 BÜYÜME AMAÇLI ULUSLAR ARASI KARMA EMEKLİLİK YATIRIM FONU NUN YATIRIM PERFORMANSI KONUSUNDA KAMUYA AÇIKLANAN BİLGİLERE İLİŞKİN 30.06.2009 TARİHİ İTİBARİYLE BİTEN HESAP DÖNEMİME

Detaylı

F12 Piyasa Riskine Karşı Özel Risk Daha önceden belirtildiği gibi çok küçük bir çeşitlendirme bile değişkenlikte önemli oranda azalma sağlamaktadır. F13 Piyasa Riskine Karşı Özel Risk Doğru aynı zamanda,

Detaylı

HALK HAYAT VE EMEKLİLİK A.Ş. GELİR AMAÇLI KAMU BORÇLANMA ARAÇLARI EMEKLİLİK YATIRIM FONU. Yatırım Ve Yönetime İlişkin Bilgiler

HALK HAYAT VE EMEKLİLİK A.Ş. GELİR AMAÇLI KAMU BORÇLANMA ARAÇLARI EMEKLİLİK YATIRIM FONU. Yatırım Ve Yönetime İlişkin Bilgiler A. TANITICI BİLGİLER Portföy Bilgileri Halka Arz Tarihi 13.06.2012 (*) 02 Ocak 2013 tarihi itibariyle Yatırım Ve Yönetime İlişkin Bilgiler Portföy Yöneticileri Murat Zaman, Kerem Yerebasmaz, Serkan Şevik,

Detaylı

Alternatif Karşılaştırma Metotları

Alternatif Karşılaştırma Metotları Selçuk Üniversitesi İnşaat Mühendisliği Bölümü Alternatif Karşılaştırma Metotları-1 Alternatif Karşılaştırma Metotları Minimum çekici getiri oranı (Minimum attractive rate of return- MARR) Eşdeğer Kıymet

Detaylı

Pay Opsiyon Sözleşmeleri. Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası

Pay Opsiyon Sözleşmeleri. Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası Pay Opsiyon Sözleşmeleri Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası Bu dokümanda kullanılan içeriğin bir kısmı, Türkiye deki düzenlemeler çerçevesinde menkul kıymetler veya türev araçlarla ilgili faaliyet göstermek

Detaylı

TEZGAHÜSTÜ PİYASALAR, TÜREV ARAÇ ALIM-SATIM İŞLEMLERİ, TÜREV ARAÇLAR RİSK BİLDİRİM FORMU

TEZGAHÜSTÜ PİYASALAR, TÜREV ARAÇ ALIM-SATIM İŞLEMLERİ, TÜREV ARAÇLAR RİSK BİLDİRİM FORMU TEZGAHÜSTÜ PİYASALAR, TÜREV ARAÇ ALIM-SATIM İŞLEMLERİ, TÜREV ARAÇLAR RİSK BİLDİRİM FORMU Önemli Açıklama Tezgahüstü Piyasalar nezdinde yapacağınız türev araç alım-satım işlemleri sonucunda kar elde edebileceğiniz

Detaylı

Kur Riski Yönetimi ve VOB Uygulaması. Mert ÖNCÜ

Kur Riski Yönetimi ve VOB Uygulaması. Mert ÖNCÜ Kur Riski Yönetimi ve VOB Uygulaması Mert ÖNCÜ 1 Kur Riski Nedir? Kurun değerinde yaşanan değişiklikler sonucu varlıklar ve/veya yükümlülüklerde meydana gelebilecek olumlu / olumsuz değişimler... TL-FX

Detaylı

Yatırım Ve Yönetime İlişkin Bilgiler

Yatırım Ve Yönetime İlişkin Bilgiler A. TANITICI BİLGİLER Portföy Bilgileri Halka Arz Tarihi 13.06.2012 2 Temmuz 2012 tarihi itibariyle (*) Yatırım Ve Yönetime İlişkin Bilgiler Portföy Yöneticileri Murat Zaman, Kerem Yerebasmaz, Serkan Şevik,

Detaylı

15.433 YATIRIM. Ders 11: Hisse Senedi Opsiyonları. Bölüm 2: Ampirik Bulgular

15.433 YATIRIM. Ders 11: Hisse Senedi Opsiyonları. Bölüm 2: Ampirik Bulgular 15.433 YATIRIM Ders 11: Hisse Senedi Opsiyonları Bölüm 2: Ampirik Bulgular Bahar 2003 Black Scholes Modeli Hisse senedi fiyatları Geometrik Brownian Hareketine sahiptir. Hisse senedi fiyatları kesikli

Detaylı

SEVİYE 2 AKTÜERLİK SINAVI: FİNANS TEORİSİ 2015. Soru 2:

SEVİYE 2 AKTÜERLİK SINAVI: FİNANS TEORİSİ 2015. Soru 2: FİNANS TEORİSİ 2015 YILI SORULARI Soru 2: XYZ şirketi sabit ödemelerin yapıldığı faiz oranı takas (swap) sözleşmesine sahiptir. Sözleşmenin gösterge değeri (notional value) 2.000.000 TL dir ve ödemeler

Detaylı

http://acikogretimx.com

http://acikogretimx.com 2009 S 4421- SERMYE PiYSSı VE FiNNSL KURUMLR 1. Birikim açığı olan ekonomik birimlerle birikim fazlalığı olan ekonomik birimlerin karşılaştığı ve finansal varlıkların alınıp satıldığı piyasalara ne ad

Detaylı

DÖVİZ PİYASASI DOÇ. DR. DİLEK SEYMEN ASLI SEDA BİLMAN

DÖVİZ PİYASASI DOÇ. DR. DİLEK SEYMEN ASLI SEDA BİLMAN DÖVİZ PİYASASI DOÇ. DR. DİLEK SEYMEN ASLI SEDA BİLMAN Döviz Nedir? En genel ifadesiyle, yabancı ülke paralarına veya para yerine geçen her türlü ödeme araçlarına döviz(foreign exchange) denir. Yabancı

Detaylı

BANKA VE SİGORTA MUAMELELERİ VERGİSİ SİRKÜLERİ (XVII)

BANKA VE SİGORTA MUAMELELERİ VERGİSİ SİRKÜLERİ (XVII) 1 SİRKÜLER - XVII Sirküler Tarihi: 25.01.2012 Sirküler No : 17 Focus Denetim ve Y.M.M. Ltd. Şti Maltepe Mah. Edirne Çırpıcı yolu No:5-4 Vatan Rezidans A Blok Kat:5 Daire:10 Topkapı/İstanbul Tel: 0-212-510

Detaylı

Döviz ve Faiz Riskinden Korunma Önerileri. 08 Mart 2011, Denizli

Döviz ve Faiz Riskinden Korunma Önerileri. 08 Mart 2011, Denizli Döviz ve Faiz Riskinden Korunma Önerileri 08 Mart 2011, Denizli İÇERİK - KUR BEKLENTİLERİ (Sayfa 3) - DÖVİZ RİSKLERİNDEN KORUNMA ÖNERİLERİ (Sayfa 7) - FAİZ RİSKLERİNDEN KORUNMA ÖNERİLERİ (Sayfa 28) - İLETİŞİM

Detaylı

AK YATIRIM MENKUL DEĞERLER A.Ş. TEZGAHÜSTÜ TÜREV ARAÇLAR RİSK BİLDİRİM FORMU

AK YATIRIM MENKUL DEĞERLER A.Ş. TEZGAHÜSTÜ TÜREV ARAÇLAR RİSK BİLDİRİM FORMU AK YATIRIM MENKUL DEĞERLER A.Ş. TEZGAHÜSTÜ TÜREV ARAÇLAR RİSK BİLDİRİM FORMU Önemli Açıklama Tezgahüstü piyasalarda türev araç alım satım işlemleri sonucunda kar elde edebileceğiniz gibi zarar riskiniz

Detaylı

VARANT AKADEMİ. Eğitimin Konusu: Eğitimin Amacı: Kimler İçin Uygundur: Varantın İpuçları

VARANT AKADEMİ. Eğitimin Konusu: Eğitimin Amacı: Kimler İçin Uygundur: Varantın İpuçları Varantın İpuçları VARANT AKADEMİ Eğitimin Knusu: Varantın İpuçları Eğitimin Amacı: Varant fiyatına etki eden parametreleri açıklamak ve en çk merak edilen srulara cevap vermek Kimler İçin Uygundur: Yeni

Detaylı

OPSİYONLAR. Şimdi gelin birlikte opsiyonların ne olduklarını ve nasıl çalıştıklarını anlayalım.

OPSİYONLAR. Şimdi gelin birlikte opsiyonların ne olduklarını ve nasıl çalıştıklarını anlayalım. OPSİYONLAR Kitabımızın ikinci bölümünde ülkemizde henüz tanınmayan ancak mantığı bir kez kavrandığında yatırımcılarımızın sürekli kullanacağı opsiyon sözleşmelerinin tam olarak ne olduklarını, bu sözleşmelerle

Detaylı

Vadeli İşlem ve Opsiyon Borsası nda İşlem Gören Türev Ürünleri ve Hedef Kitlesi. Elif AY

Vadeli İşlem ve Opsiyon Borsası nda İşlem Gören Türev Ürünleri ve Hedef Kitlesi. Elif AY Vadeli İşlem ve Opsiyon Borsası nda İşlem Gören Türev Ürünleri ve Hedef Kitlesi Vadeli İşlem ve Opsiyon Borsası, bir vadeli işlem ve opsiyon sözleşmesine kimin ne kadar fiyat vereceğini belirlemek üzere

Detaylı

FİNANSAL YÖNETİM ÇALIŞMA SERMAYESİ

FİNANSAL YÖNETİM ÇALIŞMA SERMAYESİ FİNANSAL YÖNETİM İŞLETME (ÇALIŞMA) SERMAYESİ YÖNETİMİ VE Yrd.Doç.Dr. Serkan ÇANKAYA ÇALIŞMA SERMAYESİ Kısa vadeli veya cari varlıklar ve borçlar topluca çalışma sermayesi olarak bilinir. Dönen Varlıklar:

Detaylı

Önemli Açıklama: Tanımlar: Borsa: Borsa İstanbul Anonim şirketini,

Önemli Açıklama: Tanımlar: Borsa: Borsa İstanbul Anonim şirketini, VADELİ İŞLEM SÖZLEŞMELERİNE VE OPSİYON SÖZLEŞMELERİNE İLİŞKİN RİSK BİLDİRİM FORMU (Borsa İstanbul A.Ş. ve Opsiyon Piyasası nezdindeki işlemlere ilişkindir) Önemli Açıklama: Borsa İstanbul A.Ş. Vadeli işlem

Detaylı

Risk ve Teminat Yönetimi Hizmeti

Risk ve Teminat Yönetimi Hizmeti Takasbank - İstanbul Takas ve Saklama Bankası A.Ş. Şişli Merkez Mahallesi, Merkez Caddesi, No: 6 34381 Şişli-İstanbul-Türkiye Risk ve Teminat Yönetimi Hizmeti Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasasında

Detaylı

ING Bank A.Ş. KORUMA AMAÇLI ŞEMSİYE FONU NA BAĞLI B TİPİ %100 ANAPARA KORUMA AMAÇLI SEKİZİNCİ ALT FONU ( Birinci İhraç )

ING Bank A.Ş. KORUMA AMAÇLI ŞEMSİYE FONU NA BAĞLI B TİPİ %100 ANAPARA KORUMA AMAÇLI SEKİZİNCİ ALT FONU ( Birinci İhraç ) ING Bank A.Ş. KORUMA AMAÇLI ŞEMSİYE FONU NA BAĞLI B TİPİ %100 ANAPARA KORUMA AMAÇLI SEKİZİNCİ ALT FONU ( Birinci İhraç ) Talep Toplama Dönemi : Başlangıç : 21.05.2012 Bitiş : 24.05.2012 Fon Yatırım Dönemi

Detaylı

15.433 YATIRIM. Ders 23: Emtialar. Bahar 2003

15.433 YATIRIM. Ders 23: Emtialar. Bahar 2003 15.433 YATIRIM Ders 23: Emtialar Bahar 2003 Giriş Aşağıdaki tablo, Uluslararası Ödemeler Bankası ndan (BIS) alınmıştır. Banka ya göre, düzenli borsalarda işlem gören vadeli işlem ve opsiyonlar gibi türevlerde

Detaylı

FİNANSAL HESAPLAMALAR

FİNANSAL HESAPLAMALAR FİNANSAL HESAPLAMALAR Finansal değerlendirmelerin tutarlı ve karşılaştırmalı olabilmesinin yanı sıra kullanılan kaynakların maliyet, yapılan yatırımların alternatif getiri analizlerini yapabilmek amacıyla;

Detaylı

BASEL III - LİKİDİTE KARŞILAMA ORANI UYGULAMASI SIKÇA SORULAN SORULAR VE AÇIKLAMALAR BANKACILIK DÜZENLEME VE DENETLEME KURUMU

BASEL III - LİKİDİTE KARŞILAMA ORANI UYGULAMASI SIKÇA SORULAN SORULAR VE AÇIKLAMALAR BANKACILIK DÜZENLEME VE DENETLEME KURUMU BASEL III - LİKİDİTE KARŞILAMA ORANI UYGULAMASI BANKACILIK DÜZENLEME VE DENETLEME KURUMU SIKÇA SORULAN SORULAR VE AÇIKLAMALAR Soru No: 24 İlgili Hüküm: Yönetmelik 20 nci maddesinin uygulaması Konu: Türev

Detaylı

Kurumlar Vergisi Genel Tebliği TASLAĞI (Seri No: )

Kurumlar Vergisi Genel Tebliği TASLAĞI (Seri No: ) Sayfa 1 / 9 Maliye Bakanlığından : Kurumlar Vergisi Genel Tebliği TASLAĞI (Seri No: ) Bu Tebliğde, türev ürünlerden elde edilen gelirler ile diğer bazı sermaye piyasası faaliyetlerinden elde edilen gelirlerin

Detaylı

Finansal Kesim Dışındaki Firmaların Yurtdışından Sağladıkları Döviz Krediler (Milyon ABD Doları)

Finansal Kesim Dışındaki Firmaların Yurtdışından Sağladıkları Döviz Krediler (Milyon ABD Doları) Bankalardan sağlanan dövizli kredilerde vergisel maliyetler Melike Kılınç I. Giriş Şirketlerin yurtdışı ithalat ihracat işlemleri, döviz cinsinden pozisyon tutmak istemeleri, nihai ürünlerini ya da hizmetlerini

Detaylı

TÜREV ENSTRÜMANLARI, ELEKTRİK PİYASALARINDAKİ UYGULAMALARI VE TÜRKİYE ELEKTRİK PİYASASINDAKİ YERİ

TÜREV ENSTRÜMANLARI, ELEKTRİK PİYASALARINDAKİ UYGULAMALARI VE TÜRKİYE ELEKTRİK PİYASASINDAKİ YERİ 1 TÜREV ENSTRÜMANLARI, ELEKTRİK PİYASALARINDAKİ UYGULAMALARI VE TÜRKİYE ELEKTRİK PİYASASINDAKİ YERİ M. Tuna Kök Ciner Grubu 2 TÜREV ENSTRÜMANLARI, ELEKTRİK PİYASALARINDAKİ UYGULAMALARI ve TÜRKİYE ELEKTRİK

Detaylı

2015 DEĞERLENDİRME TOPLANTISI 7 Ocak 2016. VİOP ta Risk Yönetimi 14.03.2016 1

2015 DEĞERLENDİRME TOPLANTISI 7 Ocak 2016. VİOP ta Risk Yönetimi 14.03.2016 1 2015 DEĞERLENDİRME TOPLANTISI 7 Ocak 2016 VİOP ta Risk Yönetimi 14.03.2016 1 İÇERİK İhracatçı Eğilim Araştırması Tespitler - Q4 VİOP ta işlem gören Döviz Vadeli İşlem ve Opsiyon Sözleşmeleri Vadeli işlem

Detaylı

Yapılandırılmış Türev Araçları: Sertifikalar

Yapılandırılmış Türev Araçları: Sertifikalar Yapılandırılmış Türev Araçları: Sertifikalar Müge Türkkan, Erste Securities İstanbul Menkul Değerler Türev Ürünler, Ürün Geliştirme İstanbul, Sunum Planı Sertifikalara ilişkin temel bilgiler Sertifikaların

Detaylı

Döviz Vadeli İşlem Sözleşmeleri

Döviz Vadeli İşlem Sözleşmeleri Döviz Vadeli İşlem Sözleşmeleri ürkiye Sermaye Piyasası Aracı Kuruluşları Birliği Üye Temsilcisi Eğitimi Tolga Uysal Eğitim Ve Tanıtım Müdürlüğü tuysal@vob.org.tr İçindekiler Döviz Vadeli İşlem Sözleşmesi

Detaylı

VADELİ İŞLEMLER PİYASASI

VADELİ İŞLEMLER PİYASASI VADELĠ ĠġLEM ve OPSĠYON BORSASI ( VOB) NEDĠR? Vadeli İşlem ve Opsiyon Borsası ( VOB) vadeli işlem ve opsiyon sözleşmelerinin alınıp satıldığı yerdir. Alınıp satılan bu sözleşmelere Türev Araçlar denmektedir.

Detaylı

ANADOLU HAYAT EMEKLİLİK A.Ş. BÜYÜME AMAÇLI HİSSE SENEDİ EMEKLİLİK YATIRIM FONU 31 ARALIK 2004 TARİHİ İTİBARİYLE MALİ TABLOLAR

ANADOLU HAYAT EMEKLİLİK A.Ş. BÜYÜME AMAÇLI HİSSE SENEDİ EMEKLİLİK YATIRIM FONU 31 ARALIK 2004 TARİHİ İTİBARİYLE MALİ TABLOLAR BÜYÜME AMAÇLI HİSSE SENEDİ EMEKLİLİK YATIRIM FONU MALİ TABLOLAR BÜYÜME AMAÇLI HİSSE SENEDİ EMEKLİLİK YATIRIM FONU 1 OCAK 2004 31 ARALIK 2004 DÖNEMİNE AİT BAĞIMSIZ DENETİM RAPORU 1. Anadolu Hayat Emeklilik

Detaylı

Konu : Döviz Ödemeli Devlet İç Borçlanma Senetlerinin Tahvil ve Bono Piyasası'nda İşlem Görme ve Takas Esaslan

Konu : Döviz Ödemeli Devlet İç Borçlanma Senetlerinin Tahvil ve Bono Piyasası'nda İşlem Görme ve Takas Esaslan M t İ?JA N B U L m _ t, w MENKUL KIYMETLER Genelge No : 57 Tahvil ve Bono Piyasası Müdürlüğü BORSASI İstinye 80860 İstanbul Tel.: (0212} 298 21 00 Faks: (0212) 298 25 00 Konu : Döviz Ödemeli Devlet İç

Detaylı

ÜÇÜNCÜ KISIM 31 ARALIK 2010 HESAP DÖNEMİNE AİT KONSOLİDE OLMAYAN FİNANSAL TABLOLAR

ÜÇÜNCÜ KISIM 31 ARALIK 2010 HESAP DÖNEMİNE AİT KONSOLİDE OLMAYAN FİNANSAL TABLOLAR 31 Aralık 2010 Tarihinde Sona Eren Döneme Ait Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu İçin Hazırlanan Bağımsız Denetim Raporu ÜÇÜNCÜ KISIM 31 ARALIK 2010 HESAP DÖNEMİNE AİT KONSOLİDE OLMAYAN FİNANSAL

Detaylı

VOB VADELİ İŞLEMLER VE OPSİYON BORSASI

VOB VADELİ İŞLEMLER VE OPSİYON BORSASI VOB VADELİ İŞLEMLER VE OPSİYON BORSASI Vadeli İşlemler ve Opsiyon Borsası (VOB) NEDİR? Vadeli İşlemler ve Opsiyon Borsası A.Ş. Sermaye Piyasası Kanunu na tabi olarak ve bakanlar kurulu kararı ile kurulmuş,

Detaylı

5 SERİ NOLU KURUMLAR VERGİSİ GENEL TEBLİĞİ

5 SERİ NOLU KURUMLAR VERGİSİ GENEL TEBLİĞİ Tarih : 25.01.2012 Sayı : 2012/141 Sirküler No : 2012/05 5 SERİ NOLU KURUMLAR VERGİSİ GENEL TEBLİĞİ Bu Tebliğde, türev ürünlerden elde edilen gelirlerin vergilendirilmesine ilişkin açıklamalar yapılmış

Detaylı

ANADOLU HAYAT EMEKLİLİK A.Ş. BÜYÜME AMAÇLI HİSSE SENEDİ EMEKLİLİK YATIRIM FONU 31 ARALIK 2005 TARİHİ İTİBARİYLE MALİ TABLOLAR

ANADOLU HAYAT EMEKLİLİK A.Ş. BÜYÜME AMAÇLI HİSSE SENEDİ EMEKLİLİK YATIRIM FONU 31 ARALIK 2005 TARİHİ İTİBARİYLE MALİ TABLOLAR BÜYÜME AMAÇLI HİSSE SENEDİ EMEKLİLİK YATIRIM FONU MALİ TABLOLAR BÜYÜME AMAÇLI HİSSE SENEDİ EMEKLİLİK YATIRIM FONU 1 OCAK 2005 31 ARALIK 2005 DÖNEMİNE AİT BAĞIMSIZ DENETİM RAPORU 1. Anadolu Hayat Emeklilik

Detaylı

Halka Arz Tarihi 07.11.2008 Portföy Yöneticileri

Halka Arz Tarihi 07.11.2008 Portföy Yöneticileri A. TANITICI BİLGİLER PORTFÖY BİLGİLERİ YATIRIM VE YÖNETİME İLİŞKİN BİLGİLER Halka Arz Tarihi 07.11.2008 Portföy Yöneticileri 31.12.2008 tarihi itibariyle Vahap Tolga KOTAN Murat İNCE Doruk ERGUN Fon Toplam

Detaylı

PAY VADELİ İŞLEM SÖZLEŞMELERİ

PAY VADELİ İŞLEM SÖZLEŞMELERİ PAY VADELİ İŞLEM SÖZLEŞMELERİ NİSAN 2015 Hazine ve Türev Ürünler PAY VADELİ İŞLEM SÖZLEŞMESİ Pay Senedi Vadeli İşlem Sözleşmeleri,belirli bir vadede önceden belirlenen fiyat ve miktarda pay senedini alma

Detaylı

1. Nominal faiz oranı %25, enflasyon oranı %5 olduğuna göre reel faiz oranı % kaçtır?

1. Nominal faiz oranı %25, enflasyon oranı %5 olduğuna göre reel faiz oranı % kaçtır? Temel Finans Matematiği ve Değerleme Yöntemleri 1. Nominal faiz oranı %25, enflasyon oranı %5 olduğuna göre reel faiz oranı % kaçtır? a. %18 b. %19 c. %20 d. %21 e. %22 5. Nominal faiz oranı %24 ve iki

Detaylı

DÖVİZ KURU RİSKİNİ AZALTMANIN EN ETKİN YOLU FOR- WARD İŞLEMLERİ

DÖVİZ KURU RİSKİNİ AZALTMANIN EN ETKİN YOLU FOR- WARD İŞLEMLERİ DÖVİZ KURU RİSKİNİ AZALTMANIN EN ETKİN YOLU FOR- WARD İŞLEMLERİ İlker Şadi İŞLEYEN * I- GİRİŞ Bir ekonomide, ekonomik birimlerin yatırım kararları alırken ve ticari faaliyetlerini sürdürürken karşı karşıya

Detaylı

MICROSOFT GÜVENLİK RİSK YÖNETİMİ KARARLARININ GERÇEK OPSİYON YAKLAŞIMIYLA DEĞERLEMESİ. Öğr. Gör. İbrahim KELEŞ *

MICROSOFT GÜVENLİK RİSK YÖNETİMİ KARARLARININ GERÇEK OPSİYON YAKLAŞIMIYLA DEĞERLEMESİ. Öğr. Gör. İbrahim KELEŞ * 417 MICROSOFT GÜVENLİK RİSK YÖNETİMİ KARARLARININ GERÇEK OPSİYON YAKLAŞIMIYLA DEĞERLEMESİ Öğr. Gör. İbrahim KELEŞ * ÖZET Gerçek opsiyon yaklaşımı bir projeden elde edilebilecek tahmini getirileri esnek

Detaylı

FİNANSAL SERBESTLEŞME VE FİNANSAL KRİZLER 4

FİNANSAL SERBESTLEŞME VE FİNANSAL KRİZLER 4 FİNANSAL SERBESTLEŞME VE FİNANSAL KRİZLER 4 Prof. Dr. Yıldırım Beyazıt ÖNAL 6. HAFTA 4. GELİŞMEKTE OLAN ÜLKELERE ULUSLAR ARASI FON HAREKETLERİ Gelişmekte olan ülkeler, son 25 yılda ekonomik olarak oldukça

Detaylı

Aysel Gündoğdu, PhD C. Turgay Münyas, PhD C. asset FİNANSAL YÖNETİM. Sermaye Piyasası Faaliyetleri İleri Düzey Lisansı Eğitimi

Aysel Gündoğdu, PhD C. Turgay Münyas, PhD C. asset FİNANSAL YÖNETİM. Sermaye Piyasası Faaliyetleri İleri Düzey Lisansı Eğitimi Aysel Gündoğdu, PhD C. Turgay Münyas, PhD C. asset FİNANSAL YÖNETİM Sermaye Piyasası Faaliyetleri İleri Düzey Lisansı Eğitimi İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ... V FİNANSAL YÖNETİM... 1 Finansal Amaçlar... 1 Finans Yöneticisinin

Detaylı

http://www.cengizonder.com Temel Finans Matematiği Örnek Soru Çözümleri Sayfa. 1 Eylül 2009

http://www.cengizonder.com Temel Finans Matematiği Örnek Soru Çözümleri Sayfa. 1 Eylül 2009 http://www.cengizonder.com Temel Finans Matematiği Örnek Soru Çözümleri Sayfa. 1 SORU - 1 31.12.2009 itibariyle, AIC Şirketi'nin çıkarılmış sermayesi 750.000.000 TL olup şirket sermayesini temsil eden

Detaylı

OPSĐYONLAR VE OPSĐYON STRATEJĐLERĐ

OPSĐYONLAR VE OPSĐYON STRATEJĐLERĐ T.C. ANKARA ÜNĐVERSĐTESĐ SOSYAL BĐLĐMLER ENSTĐTÜSÜ ĐŞLETME ANABĐLĐM DALI TEZSĐZ FĐNANS YÜKSEK LĐSANS PROGRAMI OPSĐYONLAR VE OPSĐYON STRATEJĐLERĐ TEZSĐZ FĐNANS YÜKSEK LĐSANS DÖNEM PROJESĐ Gül DERELĐ Tez

Detaylı

TEB TÜKETİCİ FİNANSMAN A.Ş. 31 ARALIK 2009 TARİHİ İTİBARIYLA BİLANÇO. (Tutarlar aksi belirtilmedikçe Bin Türk Lirası ("TL") olarak ifade edilmiştir.

TEB TÜKETİCİ FİNANSMAN A.Ş. 31 ARALIK 2009 TARİHİ İTİBARIYLA BİLANÇO. (Tutarlar aksi belirtilmedikçe Bin Türk Lirası (TL) olarak ifade edilmiştir. 31 ARALIK 2009 TARİHİ İTİBARIYLA BİLANÇO AKTİF KALEMLER (31/12/2009) (31/12/2008) Not TP YP Toplam TP YP Toplam I. NAKİT DEĞERLER 4-6 - 6 II. GERÇEĞE UYGUN DEĞER FARKI K/Z'A YANSITILAN FV (Net) 5 2.1 Alım

Detaylı

AVIVASA EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. GELİR AMAÇLI KAMU DIŞ BORÇLANMA ARAÇLARI EMEKLİLİK YATIRIM FONU İZAHNAME DEĞİŞİKLİĞİ

AVIVASA EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. GELİR AMAÇLI KAMU DIŞ BORÇLANMA ARAÇLARI EMEKLİLİK YATIRIM FONU İZAHNAME DEĞİŞİKLİĞİ AVIVASA EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. GELİR AMAÇLI KAMU DIŞ BORÇLANMA ARAÇLARI EMEKLİLİK YATIRIM FONU İZAHNAME DEĞİŞİKLİĞİ AVIVASA EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. GELİR AMAÇLI KAMU DIŞ BORÇLANMA ARAÇLARI EMEKLİLİK YATIRIM

Detaylı

Konsolide Gelir Tablosu

Konsolide Gelir Tablosu Konsolide Gelir Tablosu Konsolide Gelir Tablosu m. Dipnotlar 2011 2010 2009 Faiz ve benzeri gelirler 6 34,878 28,779 26,953 Faiz giderleri 6 17,433 13,196 14,494 Net faiz geliri 6 17,445 15,583 12,459

Detaylı

Yapılandırılmış Ürünler Stratejiler Zero Cost Collar Seagull Forward Asymmetric Forward Insured European Boosted Forward

Yapılandırılmış Ürünler Stratejiler Zero Cost Collar Seagull Forward Asymmetric Forward Insured European Boosted Forward DÖVİZ - FAİZ RİSK SKİNDEN KORUNMA VE GELİR ARTTIRMA ÖNER NERİLER LERİ KASIM 08 1 Döviz Riskinden Korunma Önerileri Standart Ürünler Forward Sözleşmeleri Opsiyon Sözleşmeleri Yapılandırılmış Ürünler Stratejiler

Detaylı

Varant nedir? Varantların dayanak varlığı ne olacak? İlk uygulamada borsa endeksleri ve dolar/tl olacak.

Varant nedir? Varantların dayanak varlığı ne olacak? İlk uygulamada borsa endeksleri ve dolar/tl olacak. TÜRK yatırımcısı yeni bir ürünle tanışıyor: Varant. Ay sonunda 15 varantla başlaması beklenen işlemler yatırımcılara kaldıraç oranları nedeniyle yüksek getiri fırsatı sunuyor. UniCredit Menkul Değerler

Detaylı

EK/9.D VARANTLARA İLİŞKİN RİSK BİLDİRİM FORMU

EK/9.D VARANTLARA İLİŞKİN RİSK BİLDİRİM FORMU VARANTLARA İLİŞKİN RİSK BİLDİRİM FORMU Sermaye piyasalarında yapacağınız işlemler sonucunda kar elde edebileceğiniz gibi zarar riskiniz de bulunmaktadır. Bu nedenle işlem yapmaya karar vermeden önce, bu

Detaylı

UFRS lerle İlgili Sıcak Konu Bülteni 2006-17 Tahvil ve Bono İhraç Edenin Karına Dayalı Ödemeler İçeren Finansal Araçlar

UFRS lerle İlgili Sıcak Konu Bülteni 2006-17 Tahvil ve Bono İhraç Edenin Karına Dayalı Ödemeler İçeren Finansal Araçlar Bu sıcak konu, müşterisinin mali raporları Uluslararası Finansal Raporlama Standartlarına (UFRS lere) göre hazırlanması gereken (veya ileride gerekecek olan) üye firmalarda çalışan personel ile ilgilidir.

Detaylı

SERMAYE VE DOĞAL KAYNAK PİYASALARI 2

SERMAYE VE DOĞAL KAYNAK PİYASALARI 2 SERMAYE VE DOĞAL KAYNAK PİYASALARI 2 1. SERMAYE, YATIRIM VE TASARRUF 2 1.1. SERMAYE VE YATIRIM 2 1.2. TASARRUF VE PORTFÖY TERCİHİ 2 1.3. SERMAYE PİYASASI 3 2. SERMAYE TALEBİ 3 2.1. YATIRIMIN NET BUGÜNKÜ

Detaylı

Risk ve Getiri. Dr. Veli Akel 1-1

Risk ve Getiri. Dr. Veli Akel 1-1 Bölüm m 1 Risk ve Getiri Dr. Veli Akel 1-1 Risk ve Getiri urisk ve Getirinin Tanımı uriski Ölçmek Đçin Olasılık Dağılımlarını Kullanmak uportföyün Riski ve Getirisi uçeşitlendirme ufinansal Varlıkları

Detaylı

Mali Bülten. No: 2012/14

Mali Bülten. No: 2012/14 19 Ocak 2012 Mali Bülten No: 2012/14 VERGİ Konu : Türev ürün işlemleri ile diğer bazı sermaye piyasası işlemlerinin banka ve sigorta muameleleri vergisi (BSMV) yönünden vergilendirilmesine ilişkin açıklamaların

Detaylı

GELİR VERGİSİ GENEL TEBLİĞİ (SERİ NO:

GELİR VERGİSİ GENEL TEBLİĞİ (SERİ NO: 19 Ocak 2012 PERŞEMBE Resmî Gazete Sayı : 28178 TEBLİĞ Maliye Bakanlığından: GELİR VERGİSİ GENEL TEBLİĞİ (SERİ NO: 282) 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun geçici 67 nci maddesinde, menkul kıymetler ve

Detaylı

SPK Konferansõ-Abant Aralõk-2003

SPK Konferansõ-Abant Aralõk-2003 SPK Konferansõ-Abant Aralõk-2003 VADELİ İŞLEM VE OPSİYON BORSASI TÜRK FİNANSAL PİYASALARINDA YENİ BİR SIÇRAMA İçindekiler 1) VOB Hakkõnda 2) Dünyada Vadeli İşlem ve Opsiyon Borsalarõ 3) Neden Vadeli İşlemler?

Detaylı

Farklı Bir Borsa Alternatif Yatırım Araçları

Farklı Bir Borsa Alternatif Yatırım Araçları 23 Kasım 2011 Farklı Bir Borsa Alternatif Yatırım Araçları Çetin Ali Dönmez VOB Genel Müdürü ve Yönetim Kurulu Üyesi Vadeli İşlem Sözleşmesi? Uzlaşması ya da teslimatı gelecekte yapılmak üzere alınıp satılan

Detaylı

Yapılandırılmış Sermaye Piyasası Araçları: Sertifikalar

Yapılandırılmış Sermaye Piyasası Araçları: Sertifikalar Yapılandırılmış Sermaye Piyasası Araçları: Sertifikalar Müge Türkkan, Erste Securities İstanbul Menkul Değerler Türev Ürünler, Ürün Geliştirme İstanbul, Sunum Planı Sertifikalara ilişkin temel bilgiler

Detaylı

STRATEJİ PORTFÖY YÖNETİMİ A.Ş. STRATEJİ PORTFÖY İKİNCİ HİSSE SENEDİ FONU (HİSSE SENEDİ YOĞUN FON)

STRATEJİ PORTFÖY YÖNETİMİ A.Ş. STRATEJİ PORTFÖY İKİNCİ HİSSE SENEDİ FONU (HİSSE SENEDİ YOĞUN FON) A. TANITICI BİLGİLER PORTFÖYE BAKIŞ Halka arz tarihi: 15 Ekim 2003 YATIRIM VE YÖNETİME İLİŞKİN BİLGİLER 31 Aralık 2015 tarihi itibariyle Fon un Yatırım Amacı Portföy Yöneticileri Fon Toplam Değeri 26.267.484

Detaylı

DEĞERE DAYALI YÖNETİM ve FİRMA DEĞERİNİN TESPİTİ. Prof. Dr. Ramazan AKTAŞ

DEĞERE DAYALI YÖNETİM ve FİRMA DEĞERİNİN TESPİTİ. Prof. Dr. Ramazan AKTAŞ DEĞERE DAYALI YÖNETİM ve FİRMA DEĞERİNİN TESPİTİ Prof. Dr. Ramazan AKTAŞ İçerik Değer Kavramı Nominal değer Defter değeri Tasfiye değeri İşleyen teşebbüs değeri Piyasa (borsa) değeri ve Teorik ya da İçsel

Detaylı

1. Yapılan işlemlerin asgari unsur ve risklerine, Yatırım hizmet ve faaliyetleri Genel Risk Bildirimi

1. Yapılan işlemlerin asgari unsur ve risklerine, Yatırım hizmet ve faaliyetleri Genel Risk Bildirimi 1. Yapılan işlemlerin asgari unsur ve risklerine, Yatırım hizmet ve faaliyetleri Genel Risk Bildirimi Önemli Açıklama Sermaye piyasalarında yapacağınız işlemler sonucunda kar elde edebileceğiniz gibi zarar

Detaylı

STRATEJİ PORTFÖY YÖNETİMİ A.Ş. STRATEJİ PORTFÖY BİRİNCİ HİSSE SENEDİ FONU (HİSSE SENEDİ YOĞUN FON)

STRATEJİ PORTFÖY YÖNETİMİ A.Ş. STRATEJİ PORTFÖY BİRİNCİ HİSSE SENEDİ FONU (HİSSE SENEDİ YOĞUN FON) A. TANITICI BİLGİLER PORTFÖYE BAKIŞ YATIRIM VE YÖNETİME İLİŞKİN BİLGİLER Fon Toplam Halka arz tarihi: 26 Kasım 1996 31 Aralık 2015 tarihi itibariyle Fon un Yatırım Amacı Yöneticileri Değeri 33.799.135

Detaylı

MUHASEBE VE FİNANSMAN

MUHASEBE VE FİNANSMAN T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI MUHASEBE VE FİNANSMAN TÜREV PİYASA ARAÇLARI 343FBS046 Ankara, 2011 Bu modül, mesleki ve teknik eğitim okul/kurumlarında uygulanan Çerçeve Öğretim Programlarında yer alan yeterlikleri

Detaylı