YAPILARDA OTOMASYON ve ENERJİ YÖNETİMİ

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "YAPILARDA OTOMASYON ve ENERJİ YÖNETİMİ"

Transkript

1 YAPILARDA OTOMASYON ve ENERJİ YÖNETİMİ OTOMATİK KONTROL

2 I. Bölüm TEMEL KAVRAMLAR ve SINIFLANDIRMA

3 GENEL BİLGİLER Doğada, çevrede, günlük işlerde ve endüstriyel alanda kullanılan, sınırsız sayıda kontrol sistemi örneği vardır. Çok genel bir kavram olan kontrol, özgül olarak insan makina etkileşimini simgeler. Kontrol işlemlerinin birçoğu otomatik biçimde, yani insan girişimi olmadan gerçekleşir. Otomatik Kontrol bilimler arası bir konudur.

4

5 Merdiven otomatiği, merdiven-koridor ışıklarının yakıldıktan bir süre sonra kendi kendine sönmesini sağlar. Brülör otomatiği, kalorifer kazanı brülörlerinin kazan suyu sıcaklığı düştüğü zaman yanmasını, önceden belirlenmiş bir sıcaklığın üzerine çıktığı zaman durmasını sağlar. Termosifon, şofben ya da fırın sıcaklığının belirli bir değer etrafında tutulması, Su basıncının hidrofor sistemleri ile ayarlanması, Depo sıvı seviyelerinin şamandıralı açma-kapama vanaları ile kontrolü de benzer uygulamalardır.

6 Toplumsal yaşantımızı doğrudan etkileyen konularda da kontrol uygulamaları vardır : Fiyat artışları (enflasyon), pazardaki talebin azalması veya paranın değerinin artırılması ile kontrol edilebilir. Para değerini artırmak için dolaşımdaki para miktarı ve kontrol edilen harcamalar azaltılabilir. Talebi azaltmak için ise kişilerin harcama güçleri kısıtlanabilir. Bugün modern ev ve bürolardaki ısıtma ve havalandırma sistem ya da düzenekleri otomatik kontrol yöntemleri yardımıyla sıcaklığı yada nemi ayarlamaktadır. Endüstride otomatik kontrol sistemlerinin sayısız uygulama örnekleri mevcuttur.

7 ENDÜSTRİYEL KONTROL UÇAK KONTROL SİSTEMLERİ DOĞADAKİ CANLILARI TAKLİT EDEN ROBOTLAR

8 Kontrol Sistemlerinin Yoğunlukla Kullanıldığı Alanlar Kalite kontrolü Uzay teknolojileri Milli Savunma Montaj hatları Tarım Ulaşım ve Yapılardır

9 Yapılarda Otomatik Kontrol Güvenlik Isıtma - soğutma Havalandırma Kullanım su hatları Atık su Yangın Aydınlatma Yüzme havuzları Sıvı ve Gaz depoları

10 Sistemler Nelerdir? 1 - Elektriksel Sistemler 2 - Mekanik Sistemler 3 - Aerodinamik Sistemler 4 - Elektro-mekanik Sistemler 5 - Uzaktan Kontrollü Sistemler 6 - Endüstriyel Sistemler 7 - Isıl Sistemler 8 - Foto - Elektrik Sistemler 9 - Akışkan Sistemler 10 - Elektromanyetik Sistemler 11 - Bilgi İletim Sistemleri 12 - Ulaşım Sistemleri 13 - Sosyal Sistemler 14 - Ekonomik Sistemler 15 - Biyolojik Sistemler 16 - Tarım Sistemleri 17 - Ekolojik Sistemler

11 Örnek sistemler Elektriksel Sistemler: Örneğin Bir devre. Bu devrede kontrol edilen unsur gerilim ve akımdır.

12 Örnek sistemler Mekanik Sistemler: Araba. Burada arabanın hızı, konumu, açısı, direksiyon durumu, fren ve gaz pedallarının konumu, ısıtma havalandırma konumu v.b. bilgiler kontrol edilir.

13 Elektromekanik Sistemler : Robot kolu. Burada konum, açı, hız, gerilim v.b. bilgiler kontrol edilir. Uzaktan Kontrollü Sistemler : Kumandalı bomba imha robotu, Internet üzerinden ev kontrol sistemi veya cerrahi operasyonlar vb.

14 Kontrol nasıl gerçekleştirilebilir? Kişisel bilgisayar (PC) ile Kontrol paneli ile Çok amaçlı anahtarlar ile Gömülü sistemler ile

15 PDA Tablet PC Smart Phone Home PC KULLANICI TV Screen HUB Kontrol Arabirimi VoIP IT Medya Merkezi Fonksiyonu Bina Otomasyonu Fonksiyonu Internet ALETLER Digital Video DVD Music EPG & PVR Işıklandırma ve aletler Havuz kontrolü HVAC Anahtarsız giriş ve Güvenlik kameraları Multiroom A/V Sistemin Akım Şeması

16 Foto Elektrik Sistemler : Örneğin Güneş paneli. Burada panelin açısı, gerilim v.b. bilgiler kontrol edilir.

17 Fotovoltaik Hücre (Güneş Pili) ve Düz Toplayıcı Fotovoltaik; Güneş ışığı elektriğe çevrilir. Kontrol sistemi direk gelen ışığı yönlendirir. Bataryalar enerjiyi depolar. Dönüştürücü DC akımı AC ye çevirir. Düz toplayıcılı ev içi tesisat kontrolü

18 Isıtma sistemi otomatik kontrolü Sıcak su Selenoid valf Boyler Soğuk su Pompa Sıcaklık algılayıcısı Baca Kazan Adım motoru Kontrol kartı sunucu Kapak Adım motoru Fan motoru

19 Akıllı binalarda kontrol ve gözetleme Cihazları uzaktan kontrol imkanı Cihazları lokal kontrol imkanı Gözetleme imkanı Entegre güvenlik sistemi Kullanıcı yardımı Sık tekrarlanan işler için otomatik rutinler oluşturabilme Ses ile kontrol imkanı

20 TEMEL KAVRAMLAR

21 Sistem: Bir amacı gerçekleştirmek için beraber hareket eden etkileşimli elemanlar topluluğudur. v u y w SİSTEM u : dışarıdan gelen, gözlemci tarafından değiştirilen işaret, giriş (Input) y : gözlenen işaret, çıkış (Output) w : ölçülebilen dış bozucu (Measured Disturbance) v : ölçülemeyen dış bozucu (Unmeasured Disturbance)

22 Örnek: Güneş Enerjisi ile Isınan Ev Güneş Panelleri Pompa Pompa Depo u v y u : su pompası akış hızı, giriş y : depo sıcaklığı, çıkış w SİSTEM w : güneş radyasyonu v : rüzgar, dış sıcaklık değişimi

23 KONTROL ve OTOMATİK KONTROL Kontrol: İncelenen davranışların belirli istenen değerler etrafında tutulması veya istenen değişimleri göstermesi için yapılanlar kontrol işlemlerini tanımlar. Kontrol sistemi: Bir sistemin genel olarak davranışını ve çıkışlarını, bozucu değişkenlerin etkisine rağmen, istenen değerlere yöneltmek için gerekli işlemleri gerçekleştiren adımların bileşkesidir. Kontrol sistemi, kontrol edilmek istenen sistemle bir bütün oluşturur.

24 Kontrol Otomatik Kontrol: Kontrol işlemlerinin, kontrol edilmek istenen olay etrafında kurulmuş bir karar mekanizması tarafından, doğrudan insan girişimi olmaksızın gerçekleştirilebilmesidir. Depo sıvı seviyesinin kontrolü, fırın sıcaklığının kontrolü, hız kontrolü, basınç kontrolü, akış hızı kontrolü, nem kontrolü, yoğunluk kontrolü v.b.

25 Açık Çevrimli Kontrol Bir kontrol çevriminde kontrol ve kumanda, sistemin çıkışları fiziksel (organik) bir bağlantı ile belirlenmiyorsa, kontrol çevrimi açıktır denir. Kumanda edilen sistemin yapısının ve sisteme etkiyen diğer girişlerin önceden çok iyi bilindiği uygulamalarda kullanılır.

26 Açık Çevrimli Kontrol. Referans Değeri Kontrol Elemanı Sistem Kontrol Edilmiş Değişken Zamana göre işlem yapan her sistem, açık çevrimdir. Örnek olarak, trafik sinyalizasyonu, merdiven otomatiği, otomatik çamaşır makineleridir Arzu Edilen Rölanti Devri Herhangi Bir Dış Etki Zaman

27 Açık çevrimli su soğutma düzeneği

28 Kapalı Çevrimli veya Geri Beslemeli Kontrol Kontrol ve kumanda, sistemin çıkışlarındaki değişmelere organik bağımlı ise kontrol çevrimi kapalıdır. Sistem çıkışındaki değişmeler, sisteme uygulanacak kumandanın belirlenmesi için, daha önceki adımlara (karşılaştırma - kontrol) geri gönderildiği için, bu türden kontrol çevrimlerine geri beslemeli kontrol çevrimleri de denir.

29 Örnek: 23 0 C de oda sıcaklığının sabit kalması için daima ayar noktası etrafında, artı veya eksi kabul edilebilir sınırlar içinde çalışırlar. Ayar noktası istediğimiz değer olan 23 0 C dir. Kontrol noktası ise sahip olduğumuz değerdir. Her ikisi arasındaki fark sapma değeridir.

30 Kapalı Çevrimli veya Geri Beslemeli Kontrol İstenen Değer + - Karşılaştırma Elemanı Hata e(t) Kontrol Elemanı Geri Besleme Sistem Ölçme Elemanı Ölçülen Değer Oda sıcaklığının ölçülmesi, otomobillerde motorun rölantideki hızı geri beslemeli sistemlere birer örnek teşkil eder. Arzu Edilen Rölanti Devri Herhangi Bir Dış Etki Zaman

31 Geri Beslemeli Kontrol Düzeneklerine Örnekler Oda sıcaklığına bağlı ısıtma yada soğutma düzeneği, Su sıcaklığına bağlı kullanım suyu ısıtma düzeneği, Basınç ölçümüne bağlı pompalama düzeneği, Yağ mur ş iddetine bağ l ı silecek düzeneğ i, Güneş açısına bağlı açısal dönüş yapan kollektörler, Gün ışık şiddetine bağlı çalışan aydınlatma araçlarıdır.

32 Oda sıcaklığına bağlı ısıtıcı denetimi Su sıcaklığı θ İzolasyon malzemesi direnci R 1 Çevre sıcaklığı θ a Isıtıcı izolasyon malzemesi direnci R 2 su Referans sıcaklık θ 2 (ayar değişkeni) kontrol elemanı Enerji U q Giriş Ref. sıcaklık + - Kont. Elm. Kuman. Ölçme elemanı Kont. Girişi Bozucu Etkenler Sistem çıkış

33 Oda sıcaklığına bağlı ısıtıcı denetimi Set değeri (Ayar değişkeni) ölçülen değer kontrol değişkeni enerji kapalı açık ısıtıcı termometre oda sıcaklık Termometreli kontrol elemanı

34 Açık ve Kapalı Çevrimli Kontrol Karşılaştırılması Açık Çevrimli Kontrol Kapalı Çevrimli Kontrol Anahtar kelime: Ardışımlayıcı, iki konumlu değişkenler, ayrık prosesler, toplu kontrol Anahtar kelime: geri besleme, analog değişkenler, kesintisiz prosesler, proses kontrol Aç/kapa Ekran İki konumlu çıkış Ardışımlayıcı sistem saat plant state Ölçme elemanı İstenen değer % Ekran Kontrol elemanı + - hata Proses değeri Karşılaştırma elemanı Sistem Ölçü elemanı çıkış

35 Açık ve Kapalı Çevrimli Kontrol Karşılaştırılması Açık çevrimli sistem ile kapalı çevrimli sistemi birbirinden ayıran en önemli unsur geri besleme etkisidir. Kapalı çevrimli kontrol sisteminin bir avantajı, geri besleme sistem cevabını, dış bozucular ve sistem parametrelerindeki iç değişikliklere karşı duyarsız yapmasıdır. Kapalı çevrimli kontrolle, verilen bir sistemin hassas kontrolünü, hassas olmayan ve ucuz elemanlarla yapmak mümkün olurken, bu açık çevrimle mümkün değildir.

36 Açık ve Kapalı Çevrimli Kontrol Karşılaştırılması Kararlılık açısından karşılaştırıldığında, açık çevrimli kontrol sisteminin kurulması kolaydır. Çünkü sistem kararlılığı önemli bir problem değildir. Diğer taraftan kapalı çevrimli kontrol sisteminde kararlılık önemli bir problemdir. Çünkü, sabit yada değişen genlikli osilasyonlar meydana gelebilir. Otomatik Kontrol Sistemlerinde kumanda, kontrol çevrimi elemanlarınca, bu elemanlar üzerinde ayarlanabilen kontrol amaç ve sistem çıkışlarındaki değişmelere göre hesaplanır ve sisteme uygulanır. Dolayısıyla Otomatik Kontrol sistemleri genelde Kapalı çevrimli Geri beslemeli Kontrol Sistemleridir.

37 SİSTEMLERDE BİLGİ AKIŞININ VE TEMEL İŞLEMLERİN GÖSTERİLMESİ Sistem elemanlarının işlevlerinin, bireysel giriş ve çıkışlarının ve sistem elemanları arasındaki bilgi akışının da gösterilmesi gerekir. Sistem elemanlarının etki ve sebep sonuç bağlantılarına göre sıralanmaları, sistemin yapısının incelenmesini sağlar. Bu şekilde elde edilen diyagrama sistemin fonksiyonel diyagramı denir. Fonksiyonel diyagramdaki elemanların fonksiyonları matematik operatörlerle ifade edilip, sistemin incelenmesine matematik bir temel oluşturduğu zaman bu diyagrama sistemin blok diyagramı denir.

38 Örnek: Hava sıcaklık akış kontrolü Kontrollü cihaz bir vanadır. Vana serpantinden geçen buhar miktarını değiştirir. Buhar akış miktarı işlem olarak bir sonraki bloğun girişidir. İşlem bloğundan alınan kontrollü değişken sıcaklıktır. Bu değişken hissedici eleman tarafından hissedilir ve kontrol cihazına geri bildirim olarak aktarılarak döngü tamamlanır.

39 Hava sıcaklık akış kontrolünün blok diyagramı

40 Kazanç Transfer Fonksiyonu Girişi ve çıkışı belirlenmiş bir eleman için, giriş ve çıkış arasındaki bağıntı; a. Kendine özgü dinamik davranış göstermeyen, yada dinamik davranışı sabit kararlı değerlere yakınsamış elemanlar için statik kazanç veya doğrudan kazanç ile, b. Kendine özgü dinamik davranışı olan elemanlar için ise giriş çıkış bağıntısının bir matematik operatör ile ifade edildiği transfer fonksiyonu ile ifade edilir.

41 KONTROL ÇEVRİMİNİN TEMEL ELEMANLARI Temel elemanlar: Ölçme elemanı ve devresi Kontrol elemanı ve devresi Kumanda elemanı ve devresidir. Giriş Ref. sıcaklık + - Kont. Elm. Kuman. Elm. Kont. Girişi Bozucu Etkenler Sistem Çıkış Ölçme elemanı

42 Ölçme elemanı ve devresi İki bölümden oluşur: Duyar eleman: Sistemin çıkış büyüklüğündeki değişmeleri, seçilen ölçme ve kontrol teknolojisine göre, gözlenebilir ve yükseltilebilir biçimde çıkış ile ayni yada başka bir fiziksel büyüklüğün değişmelerine dönüştürür. Ölçme işleminin, sistem çıkışını ve davranışını etkilememesi için sistem güç düzeyine kıyasla çok küçük güçlerle çalışan duyar elemanlar kullanılır. Ölçme yükseltici devresi: Duyar eleman çıkışının, sistem çıkışının değişim aralığına göre ölçeklendirilmesi (kalibrasyon) ve çıkışın kontrol elemanı değişme aralığına uydurulması gerekir. Yükseltici devre için gerekli güç ya sistemi en az etkileyecek biçimde sistem gücünden, yada sistem dışındaki bir güç kaynağından sağlanır.

43 Kontrol elemanı ve devresi Temel fonksiyonları: a. Çıkışın kontrol amaçlarına uygunluğunu belirlemek, b. Amaç için gerekli kontrol değişkenlerini belirlemektir. Temel fonksiyonları gerçekleştirmek için üç ana bölüm: a. Amacın tanımlandığı ve seçilen kontrol teknolojisine uygun büyüklüklere çevrildiği referans girişi, b. Ölçme değişmelerinin referansa göre sapmasının belirlendiği karşılaştırma, c. Kontrol edilen sistemin yapısı ve istenen performans gözetilerek önceden belirlenen bir kontrol algoritmasına göre, sapma değişmelerine gerekli hesap işlemlerini uygulayan ve kontrol değişmelerini üreten hesap bölümüdür.

44 Kumanda elemanı (son kontrol) ve devresi Son kontrol elemanı olup bu elemana gerekli güçte kumanda eden sürücü eleman ve devrelerden oluşur. Kumanda elemanın seçimi, boyutlandırılması ve kumanda değişim aralığının belirlenmesi kumanda etkinliği bakımından ana sistem tasarımının en önemli bölümüdür. Statik çalışma karakteristikleri kadar sistemin kumanda girişlerine duyarlılığı, kumanda elemanının sistemin dinamik davranışına etkisi ve sistemden istenen davranış nitelikleri de önemlidir.

45 OTOMATİK KONTROL FORMLARI Sonuç olarak Otomatik kontrol, bir sistemde bir veya birden fazla parametrenin ölçülmesi ve bu ölçülen parametrenin arzu edilen bir değerde, amaca uygun bir şekilde sabit tutulmasını sağlamaktır. Ölçülen değer set değerinden uzaklaştıkça set değerine yaklaştırılacak şekilde yeniden düzenlenir.

46 Şekilde genel olarak, bir proses kontrol döngüsü blok şema halinde modelleştirilmiştir. Kullanılan şematik bloklar ve tanımlar proses kontrol da en yaygın biçimde kullanılmaktadır. Bu kontrol döngüde ölçülen ve kontrol edilen değer, proses değişkenlerinden herhangi birisi olabilir. Örneğin sıcaklık, basınç, hız, debi, v.b. gibi.

47 OTOMATİK KONTROL FORMLARI Otomatik kontrol döngüsünde, kontrol edici bloğun yerine yerleştirilecek herhangi bir kontrol cihazı set değeri etrafında çalışılması gereken hassasiyette sistemi kontrol etmelidir. Prosesin gerektirdiği hassasiyette çalışacak, hatayı gereken oranda minimuma indirecek çeşitli kontrol formları vardır.

48 OTOMATİK KONTROL FORMLARI Bunlar : 1. Açık - Kapalı Kontrol (On - Off) 2. Oransal Kontrol (Proportional) P 3. Oransal + Integral Kontrol (Proportional + Integral) P+I 4. Oransal + Türevsel Kontrol (Proportional + Derivative) P+D 5. Oransal + Integral + Türevsel Kontrol (Proportional+Integral+Derivative) P+I+D formlarıdır.

49 Aç Kapat (on - off) Kontrol Açık - kapalı kontrol cihazı set değeri üstünde veya altında ayar değişkenini açar veya kapar. Kontrol cihazının çıkışı iki konumludur; ya tamamen açık, ya da tamamen kapalıdır. Örneğin ayar değişkeni elektrik enerjisi olan sistemde kontrol cihazı, set değerinin altında elektrik enerjisini sisteme tamamen verir, set değerinin üstünde ise tamamen keser. Açık - kapalı kontrol da, kontrol altında tutulan değişken sürekli salınım halindedir. Set değerinin etrafında salınır. Ancak pratikte, endüstriyel sistemlerde bu tip ideal bir açıkkapalı kontrol sistemi kullanılmaz.

50 Örnek: Aç Kapat Kontrol Oda duyargası sıcaklığı izler. Kontrol bu duyarga bilgisine uygun bir program, düzeltme eğilimi, bir ayar noktası ve diferansiyelle pilot hizmet rölesini çalıştırmak üzere kullanır. Sıcaklık yükselince kontrol cihazı röleyi kapatmak için sinyal yollar. Açık kontak ortak uç haline gelir, devreyi tamamlar ve direkt genleşmeli soğutma başlar. Sıcaklık düştüğünde kontrol cihazı röle çıkışını açık konuma getirir ve soğutma durur.

51 Sıcaklık - zaman eğrisi

52

53 Aç Kapat (on - off) Kontrol Prosesteki bozucu faktörler ve elektriksel gürültü nedeni ile, set değeri geçişleri bu şekilde tek noktadan olacak olursa sistem osülasyona geçer ve devamlı set değeri etrafında sık aralıklı açma, kapama yapar. Özellikle bu durum son kontrol elemanlarının çok kısa sürede tahrip olmasına sebep olur. Bu durumu önlemek için set değeri geçişlerinde histerisiz yada sabit bant oluşturulur. Şekilde histerisiz yada sabit bantlı açık kapalı kontrol eğrisi görülmektedir.

54 Kontrol eğrisi

55 Aç Kapat (on - off) Kontrol Bu sistemin sakıncaları: Kesinlikle sağlıklı bir kontrol sistemi değildir. Ölçülen proses değeri, hiçbir zaman set noktasına sabitlenemez, sürekli salınım oluşur. Bu sistemle aşırı enerji tüketimi oluşur. Kritik proseslerde, hızlı proseslerde tümüyle yetersiz kontrol gerçekleştirir.

56 Oransal Kontrol (P) Oransal kontrol, prosesin talep ettiği değeri sürekli olarak ayarlayarak verir. Elektrik enerjisi kullanılarak ısıtma yapılan bir proseste, oransal kontrol cihazı, prosesi set edilen sıcaklıkta tutabilecek kadar verir. Enerjinin %0 dan %100 e kadar ayarlanabildiği, oransal kontrol yapılabilen sıcaklık aralığına oransal band denir. Genel olarak oransal band, cihazın tam skala (span) değerinin bir yüzdesi olarak tanımlanır ve set değeri etrafında eşit olarak yayılır.

57 Örneğin 1200 C lik skalası olan bir cihazda %5 lik bir oransal band demek, 0,05 x 1200 C = 60 C lik bir sıcaklık aralığıdır. Bu 60 C lik aralığın 30 C si set değerinin üzerinde, 30 C si set değerinin altında yer alır ve bu kontrol cihazı 60 C lik aralıkla oransal kontrol yapar. Fark değeri sıfır olduğu zaman oransal çıkış %50 dir. Yani set değerinde çalışıyor demektir. %50 lik çıkışı koruyup prosesi tam set değerinde tutmak zordur. Denge durumuna gelinceye kadar sıcaklık değişimi olması, hatta sıcaklık değeri ile set değeri arasında belli bir fark kalması oransal kontrolün en belirgin özelliğidir. Set değeri ile sistemin oturduğu ve sabit kaldığı sıcaklık arasındaki farka offset denir. Offset i azaltmak için oransal band küçültülebilir.

58 Ancak, daha önce de belirtildiği gibi oransal band küçüldükçe, açıkkapalı kontrole yaklaşıldığı için set değeri etrafında salınımlar artabilir. Geniş oransal bandda da offset in büyük olacağı düşünülerek prosese en uygun oransal bandın seçilmesi gerekir. Oransal kontrol hatayı azaltır ama tamamen yok edemez. Çünkü ö öö sistemde entegrasyondan kaynaklanan doğal tepkiler söz ö konusudur. Oransal Kontrol eğrisi

59 Oransal mod; çıkış sinyalinin genliğinin, kontrol edilecek sistemden gelen giriş sinyaline (hata sinyali) orantılı olarak ayarlanmasını sağlar. Bu ayarlanabilir oran parametresi kontrolcünün kazancı olarak adlandırılır. Bu değer proses kazancı ile karıştırılmamalıdır. Yani; kazanç 1 iken hata %10 ise kontrolcünün çıkış sinyalinin değişimi %10 oranında olacaktır. Oransal bant sistemden elde edilen hata sinyalinin büyüklüğü her ne olursa olsun, çıkış sinyalinin % oranında artabileceği aralığı tanımlar. Bu değer genel olarak hedeflenen değer ile sistemin ölçülen değeri eşit olduğunda %50 oranında olacak şekilde ayarlanır. Zaman alanı kontrolcünün sürekli işlem göreceği değerin ayar sahasını ifade eder. Ölçülen değer süreklilik sinyali olarak gösterilmiştir ve hedeflenen değerde sıfır hata elde etmek için kullanılır. Laplace eşitliğinde bu terimin yerini sapma terimi alır.

60 Oransal + İntegral Kontrol (PI) Oransal kontrolda oluşan off-set, manuel veya otomatik olarak kaldırılabilir. Ölçülen değer ile set edilen değer arasında fark sinyalinin zamana göre integrali alınır. Bu integral değeri, fark değeri ile toplanır ve oransal band kaydırılmış olur. Bu şekilde proses sıcaklığı set değerine oturtulur, integratör devresi gerekli enerji değişikliğine set değeri ile ölçülen değer arasındaki fark kalmayıncaya kadar devam eder. Fark sinyali sıfır olduğu anda artık integratör devresinin integralini alacağı bir sinyal söz konusu değildir. Herhangi bir şekilde bazı değişiklikler olup, sıcaklık değerinden uzaklaşacak olursa tekrar fark sinyali oluşur ve integratör devresi düzeltici etkiyi gösterir.

61 Oransal + İntegral Kontrol (PI) Oransal algoritmaya ek olarak gelen integral terimi (genelde reset deyimi olarak karşımıza çıkar), değer ile çıkış sinyalinin genliği arasında oluşabilecek offset hatalarını tanımlı zaman içerisinde doğrulamak için kullanılır. Bu parametre kimi üreticiler tarafından dakika cinsinden ifade edilirken, kimi üreticiler tarafından da dakika/tekrar veya dakikadaki tekrar sayısı olarak kullanılır. Bu fark oldukça kritik önem arz eder. Reset integral modunu tanımlamak için kullanılır. Reset; oransal modun ölçülen değerde oluşturacağı statik değişimi oluşturacak eşdeğer integral aksiyon zamanı demektir. Bunu şekilsel olarak ifade etmek gerekirse

62 y eşitlik t = x( τ) dτ t0 PI- Kontrolda integratör devresi x sembol 1 s y En eski sembol x dτ y giriş debi [m 3 /s] çıkış y = seviye [m] t 2 seviye (t) = (debi (τ)) dτ t 1 İntegratörün zaman cevabı Bir integratör proses örneği

63 Oransal + Integral Kontrol eğrisi

64 Oransal + Türevsel Kontrol (PD) Oransal Kontrolda oluşan off-set Oransal + Türevsel kontrol ile de kaldırılmaya çalışılabilir. Ancak türevsel etkinin asıl fonksiyonu overshoot undershoot ları azaltmaktır. Overshoot ve undershootlar azalırken bir miktar off-set kalabilir. Oransal + Türevsel kontrolda set değeri ile ölçülen değer arasındaki fark sinyali, elektronik türev devresine gider. Türevi alınan fark sinyali tekrar fark sinyali ile toplanır ve oransal devreden geçer. Bu şekilde düzeltme yapılmış olur.

65 Oransal + Türevsel Kontrol eğrisi

66 Oransal + İntegral + Türevsel Kontrol (PID) Oransal + Türevsel, Oransal + İntegral kontrolün yeterli olmadığı proseslerde Oransal + integral + Türevsel kontrol tercih edilir. Oransal Kontrolda oluşan off-set Oransal + İntegral kontrol ile giderilir. Ancak, meydana gelen overshoot lar bu kontrola türevsel etkinin de eklenmesi ile minimum seviyeye indirilir veya tamamen kaldırılır.

67 PID Kontrollü Elektrik Aktuatörlü Vanalar

68 PID Kontrol PID Kontrol Edici

69 Oransal + İntegral + Türevsel Kontrol eğrisi

70 Zaman Oransal Kontrol (Time Proportional) Oransal Kontrol formları içinde özellikle elektrik enerjisi ile çalışan sistemlerde en yaygın kullanılan kontrol formlarından olan zaman oransal kontrol da enerji yükü belli bir periyodun yüzdesi olarak verilir. Şekilde görüldüğü gibi 12 saniyelik bir periyod da sisteme 9 saniye enerji veriliyor, 3 saniye kesiliyor. Bunun anlamı sisteme 12 saniyelik periyodun %75 inde enerji veriliyor, %25 inde kesiliyor demektir.

71 Kontrol eğrisi Zaman - Oransal kontrol yapısı

BÖLÜM 5 OTOMATİK KONTROL FORMLARI 5.1 AÇIK KAPALI KONTROL (ON-OFF) BİLGİSAYARLI KONTROL

BÖLÜM 5 OTOMATİK KONTROL FORMLARI 5.1 AÇIK KAPALI KONTROL (ON-OFF) BİLGİSAYARLI KONTROL BÖLÜM 5 OTOMATİK KONTROL FORMLARI Otomatik kontrolda, kontrol edici cihazın, set değeri etrafında gereken hassasiyetle çalışırken, hatayı gereken oranda minimuma indirecek çeşitli kontrol formları vardır.

Detaylı

EGE ÜNİVERSİTESİ EGE MYO MEKATRONİK PROGRAMI

EGE ÜNİVERSİTESİ EGE MYO MEKATRONİK PROGRAMI EGE ÜNİVERSİTESİ EGE MYO MEKATRONİK PROGRAMI SENSÖRLER VE DÖNÜŞTÜRÜCÜLER SÜREÇ KONTROL Süreç Kontrol Süreç kontrolle ilişkili işlemler her zaman doğada var olmuştur. Doğal süreç kontrolünü yaşayan bir

Detaylı

PROSES KONTROL. Şekil B de yük değişkeni (8) nolu okla, yük elemanı ise (7) nolu blok ile gösterilmiştir.

PROSES KONTROL. Şekil B de yük değişkeni (8) nolu okla, yük elemanı ise (7) nolu blok ile gösterilmiştir. PROSES KONTROL Prosesler, normal şartlarda çalışırken bütün değişkenleri zamana göre değişmeyerek belli sabit değerlerdedir ve sistem yatışkın haldedir. Ancak işletim esnasında bir takım etkiler çıkış

Detaylı

MEB YÖK MESLEK YÜKSEKOKULLARI PROGRAM GELĐŞTĐRME PROJESĐ. 1. Endüstride kullanılan Otomatik Kontrolun temel kavramlarını açıklayabilme.

MEB YÖK MESLEK YÜKSEKOKULLARI PROGRAM GELĐŞTĐRME PROJESĐ. 1. Endüstride kullanılan Otomatik Kontrolun temel kavramlarını açıklayabilme. PROGRAMIN ADI DERSĐN ADI DERSĐN ĐŞLENECEĞĐ YARIYIL HAFTALIK DERS SAATĐ DERSĐN SÜRESĐ ENDÜSTRĐYEL OTOMASYON SÜREÇ KONTROL 2. Yıl III. Yarıyıl 4 (Teori: 3, Uygulama: 1, Kredi:4) 56 Saat AMAÇLAR 1. Endüstride

Detaylı

(Mekanik Sistemlerde PID Kontrol Uygulaması - 3) HAVA KÜTLE AKIŞ SİSTEMLERİNDE PID İLE SICAKLIK KONTROLÜ. DENEY SORUMLUSU Arş.Gör.

(Mekanik Sistemlerde PID Kontrol Uygulaması - 3) HAVA KÜTLE AKIŞ SİSTEMLERİNDE PID İLE SICAKLIK KONTROLÜ. DENEY SORUMLUSU Arş.Gör. T.C. ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MEKATRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MEKATRONİK LABORATUVARI 1 (Mekanik Sistemlerde PID Kontrol Uygulaması - 3) HAVA KÜTLE AKIŞ SİSTEMLERİNDE PID İLE SICAKLIK

Detaylı

Otomatik kontrol, özellikle mühendislik sistemlerinde giderek daha çok önem kazanmaktadır. Bunun nedenleri şöyle sıralanabilir :

Otomatik kontrol, özellikle mühendislik sistemlerinde giderek daha çok önem kazanmaktadır. Bunun nedenleri şöyle sıralanabilir : GİRİŞ Kontrol işlemlerine günlük hayatın hemen her anında rastlanır. Bilinçli ya da bilinçsiz olarak kontrol işlemleri uygular, kontrol işlemleri içinde davranırız. Kontrol işlemlerinin birçoğu otomatik

Detaylı

DERSİN ADI DENEY ADI DENEYİN SORUMLUSU DENEYİN YAPILDIĞI LABORATUAR

DERSİN ADI DENEY ADI DENEYİN SORUMLUSU DENEYİN YAPILDIĞI LABORATUAR ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK-MİMARLIK FAKÜLTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ DERSİN ADI MAK 4119- MAKİNE TASARIM LABORATUARI DENEY ADI BİR SÜREÇ DENETİM SİSTEMİNİN İNCELENMESİ DENEYİN SORUMLUSU ÖĞR. GÖR.

Detaylı

OTOMATİK KONTROL SİSTEMLERİ TEMEL KAVRAMLAR VE TANIMLAR

OTOMATİK KONTROL SİSTEMLERİ TEMEL KAVRAMLAR VE TANIMLAR OTOMATİK KONTROL SİSTEMLERİ TEMEL KAVRAMLAR VE TANIMLAR KONTROL SİSTEMLERİ GİRİŞ Son yıllarda kontrol sistemleri, insanlığın ve uygarlığın gelişme ve ilerlemesinde çok önemli rol oynayan bir bilim dalı

Detaylı

ÜNİVERSAL GELİŞMİŞ KONTROL CİHAZLARI, PID PARAMETRELERİNİN AYARLANMASI, AUTO-TUNE ÖZELLİKLERİ

ÜNİVERSAL GELİŞMİŞ KONTROL CİHAZLARI, PID PARAMETRELERİNİN AYARLANMASI, AUTO-TUNE ÖZELLİKLERİ ÜNİVERSAL GELİŞMİŞ KONTROL CİHAZLARI, PID PARAMETRELERİNİN AYARLANMASI, AUTO-TUNE ÖZELLİKLERİ Kamil GÜRSEL ELİMKO ELEKTRONİK İMALAT ve KONTROL LTD. ŞTİ. 8.CAD. 68.SOK. NO :16 06510 EMEK / ANKARA Tel: 0312

Detaylı

YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI RÜZGAR ENERJİSİ SİSTEMLERİ Eğitim Merkezi Projesi

YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI RÜZGAR ENERJİSİ SİSTEMLERİ Eğitim Merkezi Projesi YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI RÜZGAR ENERJİSİ SİSTEMLERİ Eğitim Merkezi Projesi Konu Başlıkları Enerjide değişim Enerji sistemleri mühendisliği Rüzgar enerjisi Rüzgar enerjisi eğitim müfredatı Eğitim

Detaylı

KESİKLİ İŞLETİLEN PİLOT ÖLÇEKLİ DOLGULU DAMITMA KOLONUNDA ÜST ÜRÜN SICAKLIĞININ SET NOKTASI DEĞİŞİMİNDE GERİ BESLEMELİ KONTROLU

KESİKLİ İŞLETİLEN PİLOT ÖLÇEKLİ DOLGULU DAMITMA KOLONUNDA ÜST ÜRÜN SICAKLIĞININ SET NOKTASI DEĞİŞİMİNDE GERİ BESLEMELİ KONTROLU KESİKLİ İŞLETİLEN PİLOT ÖLÇEKLİ DOLGULU DAMITMA KOLONUNDA ÜST ÜRÜN SICAKLIĞININ SET NOKTASI DEĞİŞİMİNDE GERİ BESLEMELİ KONTROLU B. HACIBEKİROĞLU, Y. GÖKÇE, S. ERTUNÇ, B. AKAY Ankara Üniversitesi, Mühendislik

Detaylı

OTOMATİK KONTROL 18.10.2015

OTOMATİK KONTROL 18.10.2015 18.10.2015 OTOMATİK KONTROL Giriş, Motivasyon, Tarihi gelişim - Tanım ve kavramlar, Lineer Sistemler, Geri Besleme Kavramı, Sistem Modellenmesi, Transfer Fonksiyonları - Durum Değişkenleri Modelleri Elektriksel

Detaylı

YAPILARDA OTOMASYON ve ENERJİ YÖNETİMİ

YAPILARDA OTOMASYON ve ENERJİ YÖNETİMİ YAPILARDA OTOMASYON ve ENERJİ YÖNETİMİ OTOMATİK KONTROL III. Bölüm MEKANİK TESİSATLARDA OTOMASYON Kullanım Sıcak Su Tesisatı (Boyler) Boyler düzeneği Güneş enerji destekli boyler düzeneği Boyler düzeneği

Detaylı

Açık Çevrim Kontrol Açık Çevrim Kontrol

Açık Çevrim Kontrol Açık Çevrim Kontrol Açık Çevrim Kontrol Açık Çevrim Kontrol Açık çevrim kontrol ileri kontrol prosesi olarak da ifade edilebilir. Yandaki şekilde açık çevrim oda sıcaklık kontrolü yapılmaktadır. Burada referans olarak dışarı

Detaylı

TEMEL OTOMATİK KONTROL NOTLARI. ORASS OTOMASYON TEKNOLOJİK SİSTEMLER SAN.ve TİC.LTD.ŞTİ.

TEMEL OTOMATİK KONTROL NOTLARI. ORASS OTOMASYON TEKNOLOJİK SİSTEMLER SAN.ve TİC.LTD.ŞTİ. TEMEL OTOMATİK KONTROL NOTLARI İÇİNDEKİLER Sayfa GİRİŞ 3 OTOMATİK KONTROL TÜRLERİ 4 İKİ KONUMLU KONTROL 4 YÜZER KONTROL 5 ORANSAL KONROL 7 ORANSAL + İNTEGRAL KONTROL 9 ORANSAL + TÜREVSEL KONTROL 10 ORANSAL

Detaylı

H1 - Otomatik Kontrol Kavramı ve Örnek Devreler. Yrd. Doç. Dr. Aytaç Gören

H1 - Otomatik Kontrol Kavramı ve Örnek Devreler. Yrd. Doç. Dr. Aytaç Gören H1 - Otomatik Kontrol Kavramı ve Örnek Devreler MAK 3026 - Ders Kapsamı H01 İçerik ve Otomatik kontrol kavramı H02 Otomatik kontrol kavramı ve devreler H03 Kontrol devrelerinde geri beslemenin önemi H04

Detaylı

HT 250 SET. LCD li Kablosuz Oda Termostatı Kontrolleri. Kullanım

HT 250 SET. LCD li Kablosuz Oda Termostatı Kontrolleri. Kullanım HT 250 SET LCD li Kablosuz Oda Termostatı Kontrolleri HT 250 SET kablosuz oda termostatıdır. Kullanıcı oda termostatını ihtiyacı doğrultusunda ayarlayıp daha konforlu ve ekonomik bir ısınma sağlar. - Hassas

Detaylı

OTOMASYON SİSTEMLERİ. Hazırlayan Yrd.Doç.Dr.Birol Arifoğlu

OTOMASYON SİSTEMLERİ. Hazırlayan Yrd.Doç.Dr.Birol Arifoğlu OTOMASYON SİSTEMLERİ Hazırlayan Yrd.Doç.Dr.Birol Arifoğlu Temel Kavramlar ve Tanımlar Açık Çevrim Kontrol Sistemleri Kapalı Çevrim (Geri Beslemeli) Kontrol Sistemleri İleri Beslemeli Kontrol Sistemleri

Detaylı

Robot Bilimi. Robot Kontrol Sistemleri

Robot Bilimi. Robot Kontrol Sistemleri Robot Bilimi Robot Kontrol Sistemleri Öğr. Gör. M. Ozan AKI r1.0 Robot Kontrol Yapısı Robotlar (Aynı zamanda insanlarda); Çevrelerini Algılarlar Karar verirler (Amaçları, Görevleri v.s.) Çevrelerine Tepki

Detaylı

OTOMAT K KONTROL FORMLARI

OTOMAT K KONTROL FORMLARI OTOMAT K KONTROL FORMLARI Otomatik kontrol döngüsünde kontrol edici blok yerine yerlefltirilecek herhangi bir kontrol cihaz set de eri etraf nda çal flmas gereken hassasiyette sistemi kontrol etmelidir.

Detaylı

Eşanjör Kontrolü Uygulamaları

Eşanjör Kontrolü Uygulamaları L-ION İçindekiler Giriş...1 Isıtma Eşanjörü Kontrol Senaryosu...2 Analog Giriş Parametreleri...2 Dijital Giriş Parametreleri...3 Analog Oransal ve Yüzer Çıkış Parametreleri...3 Kontrol Tanımı Parametreleri...4

Detaylı

DOĞALGAZ YAKMADA ELEKTRONİK DONANIMLAR VE EMNİYET SİSTEMLERİ

DOĞALGAZ YAKMADA ELEKTRONİK DONANIMLAR VE EMNİYET SİSTEMLERİ DOĞALGAZ YAKMADA ELEKTRONİK DONANIMLAR VE EMNİYET SİSTEMLERİ 135 Haluk SÖZER ÖZET Endüstriyel yakma sistemlerinde proses tipine göre birden çok ısıtma yöntemi uygulanmaktadır. Endüstriyel proses ısıtma

Detaylı

Dönüş Havası Kontrölü Uygulamaları

Dönüş Havası Kontrölü Uygulamaları L-ION İçindekiler Giriş...1 Dönüş (Mahal) Havasından Kontrol Senaryosu...2 Analog Giriş Parametreleri...3 Dijital Giriş Parametreleri...4 Analog Oransal ve Yüzer Çıkış Parametreleri...4 Kontrol Tanımı

Detaylı

ABR 320 SET LCD li Kablosuz Oda Termostat Kontrolleri

ABR 320 SET LCD li Kablosuz Oda Termostat Kontrolleri ABR 320 SET LCD li Kablosuz Oda Termostat Kontrolleri Sadece ısıtma ve sadece soğutma ayarı ON/OFF Kontrol Pil DC 3 V (2 1,5V AA Alkaline pil) Alıcı AC 250 V-10A (SPDT) Kullanım ABR 320 SET oda termostatları

Detaylı

1 TEMEL KAVRAMLAR VE SINIFLANDIRMA

1 TEMEL KAVRAMLAR VE SINIFLANDIRMA 1 1 TEMEL KAVRAMLAR VE SINIFLANDIRMA 1.1 KONTROLA OLAN İHTİYAÇ Kontroller, kararlı durum şartlarının sağlanması gerektiği yerlerde ve yükün değişken durumlarda gereklidir. Kontrollerin fonksiyonu, yükün

Detaylı

MEKATRONİĞİN TEMELLERİ

MEKATRONİĞİN TEMELLERİ MEKATRONİĞİN TEMELLERİ Teknik Bilimler Meslek Yüksekokulu Mekatronik Programı Yrd. Doç. Dr. İlker ÜNAL Vize %30 Dersin Koşulları Final %60 Ödev %10 Dersin Konuları Mekatronik Sistemler Birimler ve Ölçme

Detaylı

Derste Neler Anlatılacak? Temel Mekatronik Birimler,temel birim dönüşümü Güncel konular(hes,termik Santral,Rüzgar Enerjisi,Güneş

Derste Neler Anlatılacak? Temel Mekatronik Birimler,temel birim dönüşümü Güncel konular(hes,termik Santral,Rüzgar Enerjisi,Güneş Derste Neler Anlatılacak? Temel Mekatronik Birimler,temel birim dönüşümü Güncel konular(hes,termik Santral,Rüzgar Enerjisi,Güneş Enerjisi,Doğalgaz,Biyogaz vs.) Mekatroniğin uygulama alanları Temel Mekanik

Detaylı

MKT 210 OTOMATĠK KONTROL

MKT 210 OTOMATĠK KONTROL KOCAELĠ ÜNĠVERSĠTESĠ MEKATRONĠK MÜHENDĠSLĠĞĠ BÖLÜMÜ MKT 210 OTOMATĠK KONTROL Doç.Dr. H.Metin ERTUNÇ 2012 BAHAR DÖNEMĠ ĠĢlenecek konular Kontrol sistemlerinin tanımı. Kontrol sistemlerinin önemi. Kontrol

Detaylı

(Mekanik Sistemlerde PID Kontrol Uygulaması - 2) DENEYSEL KARIŞTIRMA İSTASYONUNUN PID İLE DEBİ KONTROLÜ. DENEY SORUMLUSU Arş.Gör.

(Mekanik Sistemlerde PID Kontrol Uygulaması - 2) DENEYSEL KARIŞTIRMA İSTASYONUNUN PID İLE DEBİ KONTROLÜ. DENEY SORUMLUSU Arş.Gör. T.C. ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MEKATRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MEKATRONİK LABORATUVARI 1 (Mekanik Sistemlerde PID Kontrol Uygulaması - 2) DENEYSEL KARIŞTIRMA İSTASYONUNUN PID İLE DEBİ KONTROLÜ

Detaylı

YAKMA YÖNETİM SİSTEMLERİ. www.selnikel.com

YAKMA YÖNETİM SİSTEMLERİ. www.selnikel.com Verim Artışı %3-5 Yakıt Tasarrufu Kazan/Brülör MM Kontrol Modülü DTI Bilgi Aktarım Ünitesi EGA Baca Gazı Analiz Cihazı Yardımcı Ekipmanlar YAKMA YÖNETİM SİSTEMLERİ Yüksek teknoloji ürünü Autoflame Yakma

Detaylı

6303 5765 10/2004 TR Kullanıcı için. Kullanma Kılavuzu. Fonksiyon modülü SM10 EMS için Solar Modül. Kullanmadan önce dikkatle okuyunuz

6303 5765 10/2004 TR Kullanıcı için. Kullanma Kılavuzu. Fonksiyon modülü SM10 EMS için Solar Modül. Kullanmadan önce dikkatle okuyunuz 6303 5765 10/2004 TR Kullanıcı için Kullanma Kılavuzu Fonksiyon modülü SM10 EMS için Solar Modül Kullanmadan önce dikkatle okuyunuz İçindekiler 1 Emniyetiniz İçin................................. 3 1.1

Detaylı

HT 300 SET LCD li Kablosuz Oda Termostatı Kontrolleri

HT 300 SET LCD li Kablosuz Oda Termostatı Kontrolleri HT 300 SET LCD li Kablosuz Oda Termostatı Kontrolleri HT 300 SET kablosuz oda termostatıdır. Kullanıcı oda termostatını ihtiyacı doğrultusunda ayarlayıp daha konforlu ve ekonomik bir ısınma sağlar. Dokunmatik

Detaylı

BİNA YÖNETİM SİSTEMLERİ

BİNA YÖNETİM SİSTEMLERİ BİNA YÖNETİM SİSTEMLERİ GİRİŞ : Bir binanın işletilmesinde her adımda çalışan insanlar var. Günümüzde bilgisayarlar insanların yaptıkları işlerin çoğunu üstlenmekte ve bunları kusursuz olarak gerçekleştirmektedirler.

Detaylı

DENEY 3 HAVALI KONUM KONTROL SİSTEMİ DENEY FÖYÜ

DENEY 3 HAVALI KONUM KONTROL SİSTEMİ DENEY FÖYÜ DENEY 3 HAVALI KONUM KONTROL SİSTEMİ DENEY FÖYÜ 1. Deneyin Amacı Bu deneyde, bir fiziksel sistem verildiğinde, bu sistemi kontrol etmek için temelde hangi adımların izlenmesi gerektiğinin kavranması amaçlanmaktadır.

Detaylı

OTOMATİK KONTROL SİSTEMLERİ İŞARET AKIŞ DİYAGRAMLARI SIGNAL FLOW GRAPH

OTOMATİK KONTROL SİSTEMLERİ İŞARET AKIŞ DİYAGRAMLARI SIGNAL FLOW GRAPH OTOMATİK KONTROL SİSTEMLERİ İŞARET AKIŞ DİYAGRAMLARI SIGNAL FLOW GRAPH İŞARET AKIŞ DİYAGRAMLARI İşaret akış diyagramları blok diyagramlara bir alternatiftir. Fonksiyonel bloklar, işaretler, toplama noktaları

Detaylı

FC100 FC220 FC330. 2 Borulu Fan Coil Termostat

FC100 FC220 FC330. 2 Borulu Fan Coil Termostat 2 Borulu Fan Coil Termostat Isıtma ya da soğutma modu için manuel ve dijital anahtarlı ve fan fonksiyonlu oda termostatı 2 pozisyon kontrol Manuel 3 kademe fan düğmesi AC 230 V ON/OFF Isıtma modunda fan

Detaylı

FIRAT ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ EMÜ-419 OTOMATİK KONTROL LABORATUARI DENEY 8

FIRAT ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ EMÜ-419 OTOMATİK KONTROL LABORATUARI DENEY 8 FIRAT ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ EMÜ-419 OTOMATİK KONTROL LABORATUARI DENEY 8 DC MOTORUN AYRIK ZAMANDA KONUM VE HIZ KONTROLÜ 1. Amaç: Bir DC motorunun konum

Detaylı

DHR - ISI GERİ KAZANIM CİHAZLARI

DHR - ISI GERİ KAZANIM CİHAZLARI DHR - ISI GERİ KAZANIM CİHAZLARI Hem enerji ekonomisinin sağlanması, hem de iç hava kalitesinin arttırılabilmesi için ısı geri kazanımlı havalandırma cihazları yüksek verimli ve yıllarca sorunsuz çalışabilecek

Detaylı

KONUM ALGILAMA YÖNTEMLERİ VE KONTROLÜ

KONUM ALGILAMA YÖNTEMLERİ VE KONTROLÜ KONUM ALGILAMA YÖNTEMLERİ VE KONTROLÜ 1. AMAÇ: Endüstride kullanılan direnç, kapasite ve indüktans tipi konum (yerdeğiştirme) algılama transdüserlerinin temel ilkelerini açıklayıp kapalı döngü denetim

Detaylı

FIRAT ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ EMÜ-419 OTOMATİK KONTROL LABORATUARI DENEY 8

FIRAT ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ EMÜ-419 OTOMATİK KONTROL LABORATUARI DENEY 8 FIRAT ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ EMÜ-419 OTOMATİK KONTROL LABORATUARI DENEY 8 DC MOTORUN TÜM DURUM GERİ BESLEMELİ HIZ KONTROLÜ VE CE120 CONTROLLER SETİN

Detaylı

010 SİSTEMİ. TEKNOSİSTEM MÜHENDİSLİK - Gazcılar Cad. Anafarta Sok. No:1/A BURSA, Tel:(224)272 37 34 Faks:272 40 19

010 SİSTEMİ. TEKNOSİSTEM MÜHENDİSLİK - Gazcılar Cad. Anafarta Sok. No:1/A BURSA, Tel:(224)272 37 34 Faks:272 40 19 010 SİSTEMİ 1 VOLUMETRİK DAĞITICILAR US ve USM Serisi volumetrik yağlama blokları endirek yağlama için tasarlanmıştır. Pompa basıncının düşmesinden sonra yağlama bloklarına gönderilen yağ yaylar vasıtasıyla

Detaylı

Unidrive M200, M201 (Boy 1-4) Hızlı Başlangıç Kılavuzu

Unidrive M200, M201 (Boy 1-4) Hızlı Başlangıç Kılavuzu Bu kılavuzun amacı bir motoru çalıştırmak üzere bir sürücünün kurulması için gerekli temel bilgileri sunmaktır. Lütfen www.controltechniques.com/userguides veya www.leroy-somer.com/manuals adresinden indirebileceğiniz

Detaylı

MOTOR KORUMA RÖLELERİ. Motorların şebekeden aşırı akım çekme nedenleri

MOTOR KORUMA RÖLELERİ. Motorların şebekeden aşırı akım çekme nedenleri MOTOR KORUMA RÖLELERİ Motorlar herhangi bir nedenle normal değerlerinin üzerinde akım çektiğinde sargılarının ve devre elemanlarının zarar görmemesi için en kısa sürede enerjilerinin kesilmesi gerekir.

Detaylı

BASINÇLI KAPLARDA MEYDANAGELEBİLECEK TEHLİKELER

BASINÇLI KAPLARDA MEYDANAGELEBİLECEK TEHLİKELER BASINÇLI KAPLAR Kazanlar Kompresörler Buhar ve sıcak su kapları Basınçlı asit tankları Gaz tankları Sıvılaştırılmış Petrol Gazı tankları ve tüpleri Asetilen tankları ve tüpleri İçinde zehirli ve zararlı

Detaylı

SICAK YOLLUK KONTROL ÜNİTELERİNİN ÖNEMİ

SICAK YOLLUK KONTROL ÜNİTELERİNİN ÖNEMİ SICAK YOLLUK KONTROL ÜNİTELERİNİN ÖNEMİ Kaliteli bir sıcak yolluk sistemi enjeksiyon prosesinin stabilitesinde yüksek kalitede parça elde etmek için önemlidir.sıcak yolluk sisteminin performansını gösteren

Detaylı

Ontrol E110 KONTROL PANELİ MÜHENDİSLİK KILAVUZU KP0048

Ontrol E110 KONTROL PANELİ MÜHENDİSLİK KILAVUZU KP0048 Ontrol E0 KONTROL PANELİ MÜHENDİSLİK KILAVUZU KP0048 GİRİŞ E0 Kontrol Paneli, bir dizi parametre ayarına dayanan basit konfigürasyon olanağıyla, çok geniş bir yelpazede kapsamlı otomatik kontrol çözümleri

Detaylı

OTOMOTİV TEKNOLOJİLERİ

OTOMOTİV TEKNOLOJİLERİ OTOMOTİV TEKNOLOJİLERİ Prof. Dr. Atatürk Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Makina Mühendisliği Bölümü, Erzurum Otomotivde Isıtma, Havalandırma ve Amaç; - Tüm yolcular için gerekli konforun sağlanması,

Detaylı

GEFRAN PID KONTROL CİHAZLARI

GEFRAN PID KONTROL CİHAZLARI GEFRAN PID KONTROL CİHAZLARI GENEL KONTROL YÖNTEMLERİ: ON - OFF (AÇIK-KAPALI) KONTROL SİSTEMLERİ: Bu eknik en basi konrol ekniğidir. Ölçülen değer (), se değerinin () üzerinde olduğunda çıkış sinyali açılır,

Detaylı

MİDEA ISI POMPASI-HAVUZ /SPA SU ISITMA

MİDEA ISI POMPASI-HAVUZ /SPA SU ISITMA MİDEA ISI POMPASI-HAVUZ /SPA SU ISITMA Bireysel ve Ticari Tipler üzme Havuzu için Isıtma ve Soğutma Suyu sağlar. Kapasite Durumu 6 kw: 40m³ 8 kw: 50m³ BİREYSEL HAVUZ/SPA ISI POMPASI 12kW: 60~85m³ 14kW:

Detaylı

SANTRALLERİ SICAK SULU ISITMA DENGELENMESİ. üçüka Dokuz Eylül Üniversitesi Makina Müh. M

SANTRALLERİ SICAK SULU ISITMA DENGELENMESİ. üçüka Dokuz Eylül Üniversitesi Makina Müh. M DEÜ HASTANESİ KLİMA SANTRALLERİ SICAK SULU ISITMA SİSTEMLERİNİN N ISIL VE HİDROLİK DENGELENMESİ Burak Kurşun un / Doç.Dr.Serhan KüçüK üçüka Dokuz Eylül Üniversitesi Makina Müh. M BölümüB GİRİŞ Değişen

Detaylı

Dijital Sıcaklık Kontrol Cihazı

Dijital Sıcaklık Kontrol Cihazı www.hynux.net www.antmuh.com Dijital Sıcaklık Kontrol Cihazı Ekonomik fiyat Pratik Yüksek hızda fonksiyonlar örnekleme Yüksek hassasiyette sıcaklık kontrolü Yüksek hassasiyette sıcaklık kontrolü sağlar

Detaylı

İstenmeyen Duruşlara ve Oluşabilecek Hasarlara Karşı Prosesinizi Korur

İstenmeyen Duruşlara ve Oluşabilecek Hasarlara Karşı Prosesinizi Korur İstenmeyen Duruşlara ve Oluşabilecek Hasarlara Karşı Prosesinizi Korur Emotron M20 Shaft Power Monitör Yükünüzü Korur, Emotron M20 güç şaft monitör yükünüzü mükemmel koruyarak işletme sürekliliğini artırır,

Detaylı

6304 5401 04/2001 TR Kullanıcı için. Kullanma Kılavuzu. Fonksiyon modülü FM 443 Güneş modülü. Kullanmadan önce dikkatle okuyunuz

6304 5401 04/2001 TR Kullanıcı için. Kullanma Kılavuzu. Fonksiyon modülü FM 443 Güneş modülü. Kullanmadan önce dikkatle okuyunuz 6304 5401 04/2001 TR Kullanıcı için Kullanma Kılavuzu Fonksiyon modülü FM 443 Güneş modülü Kullanmadan önce dikkatle okuyunuz Yayımlayan Bu cihaz ilgili norm ve yönetmelikler tarafından istenen şartları

Detaylı

Kullanma Kılavuzu. Fonksiyon Modülü SM10 EMS için Güneş Enerjisi Modülü. Kullanıcı için. Kullanmadan önce dikkatle okuyunuz 7 747 006 086 05/2006 TR

Kullanma Kılavuzu. Fonksiyon Modülü SM10 EMS için Güneş Enerjisi Modülü. Kullanıcı için. Kullanmadan önce dikkatle okuyunuz 7 747 006 086 05/2006 TR Kullanma Kılavuzu Fonksiyon Modülü SM10 EMS için Güneş Enerjisi Modülü Kullanıcı için Kullanmadan önce dikkatle okuyunuz 7 747 006 086 05/2006 TR İçindekiler 1 Emniyetiniz İçin.................................

Detaylı

Kullanma Kılavuzu BOYLER 1 54 C. Parametrelerin Ayarlanması Kumanda Paneli KR 0205. 6302 1331 07/2000 TR Yetkili Servis için

Kullanma Kılavuzu BOYLER 1 54 C. Parametrelerin Ayarlanması Kumanda Paneli KR 0205. 6302 1331 07/2000 TR Yetkili Servis için 6302 1331 07/2000 TR Yetkili Servis için Kullanma Kılavuzu Parametrelerin Ayarlanması Kumanda Paneli KR 0205 1 Tmax. 2 Tmax. 1 2 3 BOYLER 1 54 C Kullanmadan önce dikkatle okuyunuz Önsöz Önemli genel kullanım

Detaylı

Temel Semboller. Sürekli Çizgi - Akış hattını gösterir. Kesik Çizgi - Pilot veya drenaj hattını gösterir

Temel Semboller. Sürekli Çizgi - Akış hattını gösterir. Kesik Çizgi - Pilot veya drenaj hattını gösterir Çizgi Temel Semboller Sürekli Çizgi - Akış hattını gösterir Kesik Çizgi - Pilot veya drenaj hattını gösterir Bir ünitedeki iki veya daha fazla fonksiyonu gösterir Daire - Yarımdaire Daire - Enerji çevrim

Detaylı

Hidrolik devre sembolleri Hidrolik Devre Kontrol ve Ekipman Sembolleri

Hidrolik devre sembolleri Hidrolik Devre Kontrol ve Ekipman Sembolleri Hidrolik devre sembolleri Hidrolik Devre Kontrol ve Ekipman Sembolleri Çizgi Temel Semboller Sürekli Çizgi - Akış hattını gösterir Daire - Yarımdaire Kare - Dikdörtgen Dörtgen Çeşitli Semboller Üçgen Pompa

Detaylı

Hidrolik Devre Kontrol ve Ekipman Sembolleri Çizgi Temel Semboller Sürekli Çizgi - Akış hattını gösterir Kesik Çizgi - Pilot veya drenaj hattını gösterir Daire - Yarımdaire Bir ünitedeki iki veya daha

Detaylı

Dış ortamlarda, soğuk depolar ve seralarda, üretim atölyeleri ve ambarlarda sıcaklık ölçümü için kullanılır.

Dış ortamlarda, soğuk depolar ve seralarda, üretim atölyeleri ve ambarlarda sıcaklık ölçümü için kullanılır. KOMPAKT DALDIRMA TİP SICAKLIK SENSÖRLERİ Isıtma, soğutma veya havalandırma sistemlerinde sıcaklık ölçümü için tasarlanmıştır. Kovanla beraber akışkan sıvılarda sıcaklık ölçümü için de kullanılabilir. TF25-126700

Detaylı

EĞİTİM PROGRAMI ÇERÇEVESİ BİRİNCİ EĞİTİM MODÜLÜ

EĞİTİM PROGRAMI ÇERÇEVESİ BİRİNCİ EĞİTİM MODÜLÜ EK-2 PROGRAMI ÇERÇEVESİ BİRİNCİ MODÜLÜ MÜFREDAT KONUSU MODÜL GENEL Enerji verimliliği mevzuatı, M1 Teorik Enerjide arz ve talep tarafındaki gelişmeler, M1 Teorik Enerji tasarrufunun ve verimliliğin önemi

Detaylı

OTOMATİK KONTROL SİSTEMLERİ. DİNAMİK SİSTEMLERİN MODELLENMESİ ve ANALİZİ

OTOMATİK KONTROL SİSTEMLERİ. DİNAMİK SİSTEMLERİN MODELLENMESİ ve ANALİZİ OTOMATİK KONTROL SİSTEMLERİ DİNAMİK SİSTEMLERİN MODELLENMESİ ve ANALİZİ 1) İdeal Sönümleme Elemanı : a) Öteleme Sönümleyici : Mekanik Elemanların Matematiksel Modeli Basit mekanik elemanlar, öteleme hareketinde;

Detaylı

CR24 Oransal sıcaklık kontrol termostatı. Bireysel sıcaklık kontrolü için sistem çözümleri

CR24 Oransal sıcaklık kontrol termostatı. Bireysel sıcaklık kontrolü için sistem çözümleri CR24 Oransal sıcaklık kontrol termostatı Bireysel sıcaklık kontrolü için sistem çözümleri + Havalı, sulu ve karışık ısıtma soğutma sistemlerine uygun bireysel konfor ürünleri Oransal oda sıcaklığı kontrol

Detaylı

GİRİŞ TURBO MAKİNALARIN TANIMI SINIFLANDIRMASI KULLANIM YERLERİ

GİRİŞ TURBO MAKİNALARIN TANIMI SINIFLANDIRMASI KULLANIM YERLERİ GİRİŞ TURBO MAKİNALARIN TANIMI SINIFLANDIRMASI KULLANIM YERLERİ Turbo kelimesinin kelime anlamı Turbo yada türbin kelimesi latince kökenli olup anlamı bir eksen etrafında dönen parçadır. 1 TANIM Turbo

Detaylı

T.C. ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MEKATRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MEKATRONİK LABORATUVARI 1. BASINÇ, AKIŞ ve SEVİYE KONTROL DENEYLERİ

T.C. ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MEKATRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MEKATRONİK LABORATUVARI 1. BASINÇ, AKIŞ ve SEVİYE KONTROL DENEYLERİ T.C. ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MEKATRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MEKATRONİK LABORATUVARI 1 BASINÇ, AKIŞ ve SEVİYE KONTROL DENEYLERİ DENEY SORUMLUSU Arş.Gör. Şaban ULUS Haziran 2012 KAYSERİ

Detaylı

ISI POMPASI DENEY FÖYÜ

ISI POMPASI DENEY FÖYÜ ONDOKUZ MAYIS ÜNĐVERSĐTESĐ MÜHENDĐSLĐK FAKÜLTESĐ MAKĐNA MÜHENDĐSLĐĞĐ BÖLÜMÜ ISI POMPASI DENEY FÖYÜ Hazırlayan: YRD. DOÇ. DR HAKAN ÖZCAN ŞUBAT 2011 DENEY NO: 2 DENEY ADI: ISI POMPASI DENEYĐ AMAÇ: Isı pompası

Detaylı

MÜHENDİSLİK ÖLÇÜMLERİNİN TEMEL ESASLARI

MÜHENDİSLİK ÖLÇÜMLERİNİN TEMEL ESASLARI MÜHENDİSLİK ÖLÇÜMLERİNİN TEMEL ESASLARI ÖLÇME SİSTEMLERİNİN TEMEL ÖZELLİKLERİ ÖLÇME SİSTEMLERİ Bütün ölçme sistemleri üç temel elemanı içerir. Transducer :Ölçülecek fiziksel değişkeni ortaya çıkaran hassas

Detaylı

Hidrolikte kolaylık. Enerji tasarruflu HVAC tesisatlarının kolay ve esnek bir şekilde planlanması ve uygulanması için Acvatix kombine balans vanaları

Hidrolikte kolaylık. Enerji tasarruflu HVAC tesisatlarının kolay ve esnek bir şekilde planlanması ve uygulanması için Acvatix kombine balans vanaları Hidrolikte kolaylık Enerji tasarruflu HVAC tesisatlarının kolay ve esnek bir şekilde planlanması ve uygulanması için Acvatix kombine balans vanaları Enerji tasarruflu tesisatlar tasarlamak için Combi Valve

Detaylı

2. Teori Hesaplamalarla ilgili prensipler ve kanunlar Isı Transfer ve Termodinamik derslerinde verilmiştir. İlgili konular gözden geçirilmelidir.

2. Teori Hesaplamalarla ilgili prensipler ve kanunlar Isı Transfer ve Termodinamik derslerinde verilmiştir. İlgili konular gözden geçirilmelidir. PANEL RADYATÖR DENEYİ 1. Deneyin Amacı Binalarda ısıtma amaçlı kullanılan bir panel radyatörün ısıtma gücünü oda sıcaklığından başlayıp kararlı rejime ulaşana kadar zamana bağlı olarak incelemektir. 2.

Detaylı

Geri Besleme Sinyali: Otomatik denetim sistemlerinde denetim cihazına gelen geri besleme bilgisi geri besleme sinyali olarak adlandırılır.

Geri Besleme Sinyali: Otomatik denetim sistemlerinde denetim cihazına gelen geri besleme bilgisi geri besleme sinyali olarak adlandırılır. 4. DENETİM SİSTEMLERİ 4.1. Denetim Sistemlerinde Kullanılan Terimler Süreçlerde temel değişkenler sıcaklık, basınç, seviye, debi, hız ve akış miktarıdır. Üretim süreçlerinde temel değişkenlerin belirli

Detaylı

BASINÇLI KAPLARDA MEYDANAGELEBİLECEK TEHLİKELER

BASINÇLI KAPLARDA MEYDANAGELEBİLECEK TEHLİKELER BASINÇLI KAPLAR Kazanlar Kompresörler Buhar ve sıcak su kapları Basınçlı asit tankları Gaz tankları Sıvılaştırılmış Petrol Gazı tankları ve tüpleri Asetilen tankları ve tüpleri İçinde zehirli ve zararlı

Detaylı

MIT PAKET SİSTEMLER AKILLI ÇÖZÜMLER SORUNSUZ SİSTEMLER

MIT PAKET SİSTEMLER AKILLI ÇÖZÜMLER SORUNSUZ SİSTEMLER MIT PAKET SİSTEMLER AKILLI ÇÖZÜMLER SORUNSUZ SİSTEMLER Ekin Endüstriyelin Isıtma-Soğutma sanayisine sunduğu paket sistem çözümleri ile uygulamacı firmalar ve son kullanıcılara büyük kolaylıklar sağlamaktadır.

Detaylı

Kullanma Kılavuzu. FM443 Güneş enerjisi modülü. Fonksiyon Modülü. Kullanıcı için. Kullanmadan önce dikkatle okuyunuz 6 720 615 874-03/2008 TR

Kullanma Kılavuzu. FM443 Güneş enerjisi modülü. Fonksiyon Modülü. Kullanıcı için. Kullanmadan önce dikkatle okuyunuz 6 720 615 874-03/2008 TR Kullanma Kılavuzu Fonksiyon Modülü FM443 Güneş enerjisi modülü Kullanıcı için Kullanmadan önce dikkatle okuyunuz 6 720 615 874-03/2008 TR Içindekiler 1 Emniyet....................................... 3

Detaylı

İNVERTER ENTEGRELİ MOTORLAR

İNVERTER ENTEGRELİ MOTORLAR İNVERTER ENTEGRELİ MOTORLAR ENTEGRE MOTOR ÇÖZÜMLERİ Günümüzde enerji kaynakları hızla tükenirken enerjiye olan talep aynı oranda artmaktadır. Bununla beraber enerji maliyetleri artmakta ve enerjinin optimum

Detaylı

GERGİ DENETİM CİHAZI KULLANIM KLAVUZU

GERGİ DENETİM CİHAZI KULLANIM KLAVUZU GERGİ DENETİM CİHAZI KULLANIM KLAVUZU Cihaz üzerinde görülen tuşların fonksiyonları aşağıda detaylı olarak açıklanmıştır. Programa giriş ve çıkış yapmayı sağlar.5 sn basılı tutmak gerekir Dara alma işlemini

Detaylı

SAKARYA ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ

SAKARYA ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ 5. Soğutma Şekline Göre Hava soğutmalı motortar: Bu motorlarda, silindir yüzeylerindeki ince metal kanatçıklar vasıtasıyla ısı transferi yüzey alanı artırılır. Motor krank milinden hareket alan bir fan

Detaylı

Otomatik Sıcaklık Kontrolü Otomatik Sıcaklık Kontrolü

Otomatik Sıcaklık Kontrolü Otomatik Sıcaklık Kontrolü Otomatik Sıcaklık Kontrolü Otomatik Sıcaklık Kontrolü Bir çok pratik sistemde sıcaklığın belli bir değerde sabit tutulması gerekir. Oda sıcaklığı kontrolü, kimyasal reaksiyonlar ve standart ürün alınması

Detaylı

KLS HAVUZ NEM ALMA SANTRALİ

KLS HAVUZ NEM ALMA SANTRALİ KLS HAVUZ NEM ALMA SANTRALİ Kapalı yüzme havuzlarında nem oranının VDI 2089/1 göre % 40 - % 64 değerleri arasında olması gerekmektedir. Nem oranının % 64 değerinin üzerine çıkması ortamda mikrop, bakteri

Detaylı

ĠKLĠMLENDĠRME DENEYĠ

ĠKLĠMLENDĠRME DENEYĠ ĠKLĠMLENDĠRME DENEYĠ MAK-LAB008 1 GĠRĠġ İnsanlara konforlu bir ortam sağlamak ve endüstriyel amaçlar için uygun koşullar yaratmak maksadıyla iklimlendirme yapılır İklimlendirmede başlıca avanın sıcaklığı

Detaylı

7. Bölüm Robot Programlamada Mantıksal Fonksiyonlar

7. Bölüm Robot Programlamada Mantıksal Fonksiyonlar 7. Bölüm Robot Programlamada Mantıksal Fonksiyonlar 7. Bölüm: Mantıksal Fonksiyonlar 7.1. Mantıksal Programlamanın Temelleri Endüstriyel Robot sisteminde çevre birimlerle olan iletişimin sağlanmasında

Detaylı

Yumuşak Yol Vericiler - TEORİ

Yumuşak Yol Vericiler - TEORİ Yumuşak Yol Vericiler - TEORİ 1. Gerilimi Düşürerek Yolverme Alternatif akım endüksiyon motorları, şebeke gerilimine direkt olarak bağlandıklarında, yol alma başlangıcında şebekeden Kilitli Rotor Akımı

Detaylı

B603 - B603B SERİSİ FREKANS KONTROLLÜ SÜRÜCÜLER KULLANMA KILAVUZU

B603 - B603B SERİSİ FREKANS KONTROLLÜ SÜRÜCÜLER KULLANMA KILAVUZU B603 - B603B SERİSİ FREKNS KONTROLLÜ SÜRÜCÜLER KULLNM KILUZU İÇERİK Sayfa BĞLNTI E KULLNIM BİLGİLERİ... 1 1.0 Elektriksel bağlantılar... 1 1.1 na terminal... 1 1.2 Kontrol devresi bağlantıları... 1 2.0

Detaylı

Acvatix yüksek enerji verimliliği için mükemmel tasarlanmış kombine balans vanaları

Acvatix yüksek enerji verimliliği için mükemmel tasarlanmış kombine balans vanaları Acvatix yüksek enerji verimliliği için mükemmel tasarlanmış kombine balans vanaları HVAC tesisatlarının planlanması, montajı ve işletmeye alınması için artırılmış esneklik ve kolaylık Answers for infrastructure.

Detaylı

Bir bölgede başka bir bölgeye karşılıklı olarak, veri veya haberin gönderilmesini sağlayan.sistemlerdir.

Bir bölgede başka bir bölgeye karşılıklı olarak, veri veya haberin gönderilmesini sağlayan.sistemlerdir. 1.1.3. Scada Yazılımından Beklenenler Hızlı ve kolay uygulama tasarımı Dinamik grafik çizim araçları Çizim kütüphaneleri Alarm yönetimi Tarih bilgilerinin toplanması Rapor üretimi 1.1.4. Scada Sistemleri

Detaylı

Hazırlayan Serdar HIZIROĞLU Elk.Yük.Müh. MMO-KOCAELİ ŞUBESİ 12 Kasım 2009

Hazırlayan Serdar HIZIROĞLU Elk.Yük.Müh. MMO-KOCAELİ ŞUBESİ 12 Kasım 2009 Yakma Yönetim ve Brülör Kontrol Sistemleri Hazırlayan Serdar HIZIROĞLU Elk.Yük.Müh. MMO-KOCAELİ ŞUBESİ 12 Kasım 2009 Brülörlerde Elektronik / Mekanik Kontrol Genel Bakış Yanma Kimyasal Denklemi Yanma sonucunda,

Detaylı

Kalorifer Tesisatı Proje Hazırlama Esasları. Niğde Üniversitesi Makine Mühendisliği Bölümü

Kalorifer Tesisatı Proje Hazırlama Esasları. Niğde Üniversitesi Makine Mühendisliği Bölümü Kalorifer Tesisatı Proje Hazırlama Esasları Niğde Üniversitesi Makine Mühendisliği Bölümü ISITMA TEKNİĞİ 1.Tarihsel gelişim 2.Günümüz ısıtma teknikleri Bir ısıtma tesisatının uygun olabilmesi için gerekli

Detaylı

EVHRAC 3 YIL. Avantajları. Fonksiyonu. Modeller

EVHRAC 3 YIL. Avantajları. Fonksiyonu. Modeller EVHRAC Fonksiyonu Bilindiği gibi binalarda hava kalitesinin arttırılması için iç ortam havasının egzost edilmesi ve yerine taze hava verilmesi kaçınılmaz hale gelmiştir. Her ne kadar ısı geri kazanım cihazları

Detaylı

KLS HAVUZ NEM ALMA SANTRALİ

KLS HAVUZ NEM ALMA SANTRALİ KLS HAVUZ NEM ALMA SANTRALİ Kapalı yüzme havuzlarında nem oranının VDI 2089 a göre 40 % ϕ 64 % değerleri arasında olması gerekmektedir. Bu değerlerin üzerine çıkması ortamda virüs, bakteri ve mantar gibi

Detaylı

1_ Dingil Sayım Sistemi l

1_ Dingil Sayım Sistemi l 1_ Dingil Sayım Sistemi l Manyetik algılama prensibine dayalı dingil sayımı ile hat üzerinde herhangi bir izolasyon ve kesme işlemi gerektirmeden algılama gerçekleştirilir. Böylelikle, raylar üzerinden

Detaylı

HT 500 HT 500 01 HT 500 02 HT 500 03

HT 500 HT 500 01 HT 500 02 HT 500 03 LCD li Kablosuz Ev Otomasyon Kontrolleri Sadece ısıtma ve sadece soğutma ayarı ON/OFF Kontrol Ana Ünite 0 V (AC) A (SPDT) Oda Ünitesi V (DC) (x,v AA Alkaline pil) HT 00 HT 00 0 HT 00 0 HT 00 0 Kullanım

Detaylı

MAK-LAB017 HİDROLİK SERVO MEKANİZMALAR DENEYİ 1. DENEYİN AMACI 2. HİDROLİK SİSTEMLERDE KULLANILAN ENERJİ TÜRÜ

MAK-LAB017 HİDROLİK SERVO MEKANİZMALAR DENEYİ 1. DENEYİN AMACI 2. HİDROLİK SİSTEMLERDE KULLANILAN ENERJİ TÜRÜ MAK-LAB017 HİDROLİK SERVO MEKANİZMALAR DENEYİ 1. DENEYİN AMACI Bu deneyin amacı temel ilkelerden hareket ederek, hidrolik sistemlerde kullanılan elemanların çalışma ilkeleri ve hidrolik devre kavramlarının

Detaylı

KURULUM ve KULLANIM KILAVUZU

KURULUM ve KULLANIM KILAVUZU ISITMA/SOĞUTMA OTOMASYON SİSTEMLERİ KURULUM ve KULLANIM KILAVUZU MODEL NO.: TH1149 TH1149SA TH1149SB TH1149RF TH1149MSA TH1149MSB DİKKAT : Cihazı kullanmadan önce bu kılavuzu okuyun ve daha sonra gerekli

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. Hüseyin BULGURCU Prof. Dr. Cemal OKUYAN 25-27 MAYIS 2012 ÇANKIRI

Yrd. Doç. Dr. Hüseyin BULGURCU Prof. Dr. Cemal OKUYAN 25-27 MAYIS 2012 ÇANKIRI Yrd. Doç. Dr. Hüseyin BULGURCU Prof. Dr. Cemal OKUYAN 25-27 MAYIS 2012 ÇANKIRI 1 1. Ev tipi soğutma 2. Ticari tip soğutma 3. Endüstriyel soğutma 2 1. Bireysel iklimlendirme (Split, paket, vb.) 2. Ticari

Detaylı

DEMK-V Serisi. Diko Elektrikli Cihazlar San. ve Tic. A.Ş. www.diko.com.tr 01.01.2010

DEMK-V Serisi. Diko Elektrikli Cihazlar San. ve Tic. A.Ş. www.diko.com.tr 01.01.2010 2010 DEMK-V Serisi Diko Elektrikli Cihazlar San. ve Tic. A.Ş. www.diko.com.tr 01.01.2010 DEMK-V SERİSİ VİLLA TİPİ ELEKTRİKLİ ISITMA KAZANLARI STANDART ÖZELLİKLER OPSİYONEL EKİPMAN VE TALEP SEÇENEKLERİ

Detaylı

KAÇAK AKIM RÖLESİ. www.ulusanelektrik.com.tr. Sayfa 1

KAÇAK AKIM RÖLESİ. www.ulusanelektrik.com.tr. Sayfa 1 DELAB TM-18C KAÇAK AKIM RÖLESİ İÇERİK GENEL / BUTON FONKSİYONLARI.2 PARAMETRE AYARLARI...2 PARAMETRE AÇIKLAMALARI 3 KAÇAK AKIM AYARLARI...3 AÇMA SÜRESİ AYARLARI.3 AŞIRI AKIM AYARLARI...4 ÇALIŞMA SÜRESİ..4

Detaylı

Isı Pompası Otel Uygulamaları Eğitim Sunumu 23.01.2015 ANTALYA

Isı Pompası Otel Uygulamaları Eğitim Sunumu 23.01.2015 ANTALYA Isı Pompası Otel Uygulamaları Eğitim Sunumu 23.01.2015 ANTALYA Isı Pompası Nedir? Normalde Isı; diğer tüm enerji çeşitlerinde de olduğu gibi yüksek yoğunluklu kısımdan düşük yoğunluklu kısma doğru ilerleme

Detaylı

Home Station. Isı İstasyonu Çözümleri

Home Station. Isı İstasyonu Çözümleri Home Station Isı İstasyonu Çözümleri Merkezi ısıtma sistemlerinde, daire ısıtma ve termostatik kontrollü sıcak su için ALNA HOME STATION su ısıtıcısı ve fark basınç kontrolü ile tam bir çözümdür. Özellikler

Detaylı

S Ü L E Y M A N D E M İ R E L Ü N İ V E R S İ T E S İ M Ü H E N D İ S L İ F A K Ü L T E S İ O T O M O T İ V M Ü H E N D İ S L İ Ğ İ P R O G R A M I

S Ü L E Y M A N D E M İ R E L Ü N İ V E R S İ T E S İ M Ü H E N D İ S L İ F A K Ü L T E S İ O T O M O T İ V M Ü H E N D İ S L İ Ğ İ P R O G R A M I OTM309 MEKATRONİK S Ü L E Y M A N D E M İ R E L Ü N İ V E R S İ T E S İ M Ü H E N D İ S L İ F A K Ü L T E S İ O T O M O T İ V M Ü H E N D İ S L İ Ğ İ P R O G R A M I ÖĞRENCİ ADI NO İMZA TARİH 26.11.2013

Detaylı

ENERJİ VERİMLİLİĞİ EĞİTİM MERKEZİ

ENERJİ VERİMLİLİĞİ EĞİTİM MERKEZİ ENERJİ VERİMLİLİĞİ EĞİTİM MERKEZİ SANAYİDE ENERJİ VERİMLİLİĞİ Aralık 2014 - Ocak 2015 18.11.2014 Türkiye nin ilk enerji verimliliği danışmanlık şirketlerinden ESCON, endüstriyel işletmelere yönelik enerji

Detaylı

KST Lab. Shake Table Deney Föyü

KST Lab. Shake Table Deney Föyü KST Lab. Shake Table Deney Föyü 1. Shake Table Deney Düzeneği Quanser Shake Table, yapısal dinamikler, titreşim yalıtımı, geri-beslemeli kontrol gibi çeşitli konularda eğitici bir deney düzeneğidir. Üzerine

Detaylı