Sağlıklı Yaşam ve Nar

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Sağlıklı Yaşam ve Nar"

Transkript

1

2 Sağlıklı Yaşam ve Nar Kıbrıs Nar Üreticileri Birliği 2015 Yazan Irfan Çelik Yayın Hakları Tüm hakları saklıdır. Kıbrıs Nar Üreticileri Birliği nin izni olmaksızın bu kitabın tamamı veya bir kısmı tekrar yazılamaz, basılamaz veya kopya edilemez. Sahibi Kıbrıs Nar Üreticileri Birliği Web Adresi : E-Posta : Tasarım IMAGE GROUP - AKMAY SERTİFİKASYON VE TOPLUMUN BİLİNÇLENDİRİLMESİ YOLUYLA NAR ÜRETİMİNİN İYİLEŞTİRİLMESİ Bu hibe projesi Avrupa Birliği tarafından desteklenmekte ve Kıbrıs Nar Üreticileri Birliği tarafından yürütülmektedir. Bu kitap Avrupa Birliği nin katkılarıyla KNÜB tarafından narın besin değerlerini ve insan sağlığı üzerindeki olumlu etkilerini tanıtmak için hazırlanmıştır. İçeriğin tüm sorumluluğu tamamen KNÜB ne ait olup, Avrupa Birliği nin görüşlerini yansıtıyor olarak kabul edilemez. IMPROVING POMEGRANATE PRODUCTION THROUGH CERTIFICATION AND COMMUNITY AWARENESS Grant Project is supported by the European Union and implemented by Cyprus Pomegranate Producers Union. This book is prepared by the CPPU with the support of the European Union to promote the nutritional values and health benefits of pomegranate. All contents are the sole responsibility of the CPPU and can in no way be taken to reflect the views of the European Union. 2

3 Sevgili Öğretmenler, Bu kitap, Kıbrıs Nar Üreticileri Birliği tarafından Sertifikasyon ve Toplumun Bilinçlendirilmesi Yoluyla Nar Üretiminin İyileştirilmesi projesi kapsamında hazırlanmıştır. Bu proje ile birlikte, insan sağlığı üzerine bilimsel olarak kanıtlanmış çok önemli katkıları bulunan nar meyvesinin toplumumuz tarafından daha fazla tüketilmesini sağlamak ve bu sayede daha sağlıklı bir toplum gelişmesine katkıda bulunmayı hedefledik. Biliyoruz ki; geleceğimiz çocuklarımızdır. Çocuklarımızın gelişimi üzerindeki en büyük etki ise aileleri ile birlikte siz değerli öğretmenlerimizindir. Sizler, yetiştirdiğiniz bireyler sayesinde toplumun gelişme ve kalkınmasına yön verenlersiniz. Bunun yanında çocuklarımızın yaşam ve beslenme şekilleri de yine sizlerden aldıkları eğitim ve öğretimlere göre oluşmaktadır. Nar, içerdiği önemli bileşikler ve vitaminler sayesinde asırlardan beridir şifa kaynağı ve tedavi edici besin olarak bilinmekte ve kullanılmaktadır. Özellikle son on yıl içerisinde yapılan bilimsel araştırmalar sonucu, içerdiği bioaktif maddelerin çalışma mekanizmalarının belirlenmeye başlaması ile birlikte NAR, 21. yüzyılın yeniden keşvedilen, SÜPER meyvesi haline gelmiştir. Kısaca nar tüketimi birçok bilimsel araştırmanın ortak görüşüne göre karaciğeri korur, obeziteyi engeller, antioksidandır ve hücre yenilenmesine yardımcı olur. Bu bilgiler ışığında hazırladığımız eğitim materyalleri içerisinde, narın bilimsel olarak kanıtlanmış insan sağlığına olan faydalarına yer vermeye çalıştık. İnanıyoruz ki; hem kitabımızda ve hem de öğrenci eğitim sunumlarımızda yer alan bilgiler, sizlerin eğitimleri ile birlikte daha çok nar tüketen ve daha sağlıklı bir nesil oluşmasına katkı sağlayacaktır. Bu kitabı yazan Sayın İrfan Çelik e; öğrenci eğitim sunumlarının hazırlanmasında emeği geçen Akmay Danışmanlık Ltd., Sayın Dilara Topcan, Sayın Ezgi Temeller ve Sayın İbrahim Kahramanoğlu na, ayrıca projenin finansmanındaki katkılarından dolayı Avrupa Birliği ne teşekkür ederim. Erdinç Bilgin Başkan Kıbrıs Nar Üreticileri Birliği Her gün bir bardak nar suyu, sizin ve sevdiklerinizin sağlığını korur 3

4 SAĞLIKLI YAŞAM VE NAR 4 İnsan vücudunun çalışma şekli Serbest radikaller Antioksidanlar Apoptoz: Sağlık-Hastalık İlişkisi Besinlerin sağlıklı bir yaşamdaki rolü Oksijen Radikali Emme Kapasitesi (ORAC) Nar: Fonksiyonel Meyve Nar kabuğu Nar suyu Nar çekirdeği Narın tedavi edici bileşenleri Bioaktif maddelerin analitik dökümü Nar ve Apoptoz Nar meyvesinin sağlığımıza yaptığı katkılarla ilgili araştırma sonuçları 1) Kalp ve Damar Sağlığımız; kolesterol, tansiyon ve damar sertliği 2) Kanser ile mücadele 3) Deri Sağlığımız 4) Hemodiyaliz hastalarının sağlığı 5) Alzheimer s hastalarının sağlığı 6) Osteoartrit ve Romatoid artrit hastalarının sağlığı 7) Diyabet 8) Nekrotizan enterokolit [Necrotising colitis] hastalığı 9) Diş sağlığı 10) Rahim kasları üzerinde doğal uyarıcı 11) Bellek yitimi 12) Hypoxia ischemia 13) MERS hastalığı 14) Üreme kalitesi Nar Tüketimi ve İlaç Tedavisi Nar Tüketimi ve Alerji Kaynaklar

5 İnsan Vücudunun Çalışma Şekli Apoptoz Sağlıklı bir yaşam için vücudumuzdaki hücrelerin sayısal dengesi çok önemlidir. İnsan vücudu saniyede takriben bir milyon hücreyi yenisi ile değiştirir. Vücudumuzda yeni hücreler oluşurken varolan hücrelerin bir kısmı da hücre ölümü ile ortadan kalkmakta, böylece hücre sayısındaki sabit denge korunmaktadır. Vücudumuzdaki her hücre belli bir süre yaşar ve zamanı gelince ölür. Sağlıklı bir vücutta hücre ölümüyle hücre çoğalması arasında olması gereken kontrollu denge apoptoz ile sağlanır. Eski bir yunan terimi olan apoptoz, kelime anlamı olarak yaprakların ağaçtan, petallerin çiçekten doğal olarak düşmesi anlamına gelir ve fizyolojik nedenlerden kaynaklanan hücre ölümünü anlatır. Teorik olarak apoptoz, çeşitli travmatik hücre dışı lezyonlar ya da genetik faktörlerle aktive edilen ve hücrenin kendisi tarafından programlanmış bir mekanizma vasıtasıyla hücre ölümünü kontrol eden aktif bir işlem olup, hücrenin intiharı olarak da tanımlanabilir. Fizyolojik bir işlem olarak apoptoz, yaşam sürecinde vücudumuzdaki çeşitli hücre tiplerinin tahribi esnasında spesifik hücrelerin kaybından sorumludur. Apoptoz yaşlı, gereksiz veya sağlıksız hücreleri çevrelerine zarar verebilecek zararlı atık salmadan tasfiye ederek, ortadan kaldırarak vücut sağlığımızın gelişimine ve muhafazasına hayati derecede önemli katkıda bulunur. Vücut sağlığımızın korunmasında apoptozun nasıl hayati bir öneme sahip olduğuna ve narın apoptoz üzerindeki etkisine değinmeden önce, bir milyon tanesinin her saniye yenisi ile değiştirildiği vücut hücrelerimizin yaşam döngüsü içerisinde; Serbest Radikallerin ve Antioksidanların hayati önemine değinmek istiyoruz. 5

6 Serbest Radikaller Serbest radikal nedir? Serbest radikaller insan vücuduna neden zarar verir? C vitamini, E vitamini ve diğer antioksidan besinler vücudumuzu serbest radikallere karşı nasıl korur? 6

7 Kimyasal Bağlanma İnsan vücudu çeşitli tipte hücrelerden oluşur. Hücreler ise çeşitli moleküllerin bileşiminden oluşur. Moleküller, elementlerin bir veya daha çok atomunun kimyasal bağlarla birleşmesinden oluşur. Kimya veya fen dersinden hatırlayacağınız üzere atom, bir çekirdekten ve onun etrafında dolaşan elektronlardan oluşur. Atomun çevresindeki en iç halkada en fazla iki elektron bulunur. İç halkadaki elektron yerleri dolduğu zaman elektronlar ikinci halkaya bağlanır. İkinci halka sekiz elektronla dolar ve üçüncü halka oluşur. Bir atomun kimyasal davranışını belirleyen en önemli faktör en dış halkadaki elektron sayısıdır. Dış halkası tamamen dolu bir madde hiçbir kimyasal reaksiyona girmez. Atomlar kendilerini tamamlamak isterler ve elektron fazlası varsa bunu atmak, eksiği varsa tamamlamak yönünde davranırlar. Bunu iki şekilde yaparlar: Dış halkayı doldurmak veya boşaltmak için elektron almak veya vermek Dış halkayı tamamlamak için diğer atomlarla elektron paylaşmak. Atomlar dış halkalarını genellikle başka atomlarla elektron paylaşarak tamamlarlar. Elektron paylaşan atomlar molekül oluşturur. 7

8 Serbest Radikaller Nasıl Oluşuyor? Molekülleri oluşturan atomlar arasındaki bağlar normalde kararlıdır, yani kopmazlar. Ama bağ koptuğu zaman serbest radikal oluşur. Serbest radikal elektron ihtiyacını karşılamak için hızlı bir şekilde diğer bileşiklerle birleşmeye çalışır. Genelde serbest radikaller en yakın moleküle saldırır ve onun elektronunu çalmaya çalışır. Elektronunu yitiren molekül de anında eksiğini tamamlamaya çalışacağı için bir serbest radikale dönüşür. Buna zincir reaksiyonu denir. Süreç başladıktan sonra oluşan hidrojen peroksit, süperoksit ve singlet oksijen gibi moleküllerin yarattıkları hasar koca bir hücreyi ve daha sonra diğer hücreleri yok edene kadar devam eder; metabolik sorunlara, dokularımızın zarar görmesine neden olur. Serbest radikaller vücudun normal metabolizma süreçleri tarafından oluşturulabilecekleri gibi, dış etkenler sonucu da oluşabilirler. Bazen vücudun bağışıklık sistemi içeri giren virüs ve bakterileri yok etmek için serbest radikal oluşturur. Belli başlı dış serbest radikal kaynakları ise çevre kirliliği, radyasyon, sigara dumanı ve tarım ilaçlarıdır. Normalde vücut serbest radikallerle baş edebilir, ancak bunun için antioksidanlara ihtiyaç vardır. Fakat yeterli antioksidan alınmıyorsa veya çok fazla serbest radikale maruz kalıyorsak vücudumuzda aşırı hasarlar oluşabilir. Diğer önemli bir nokta da, serbest radikal hasarının yaşla birlikte artmasıdır. 8

9 Antioksidanlar Serbest Radikal Hasarını Nasıl Önlüyor? Antioksidanlar kendi elektronlarından birini Serbest Radikale verip onu sakinleştirir ve böylece zincir reaksiyonu sonlandırır. Antioksidan besinler elektron vermekle serbest radikale dönüşmezler, çünkü bir elektron eksikken bile kararlıdırlar. Antioksidanlar Serbest radikaller vücudda gerçekleşen her işlemde, her aşamada doğal olarak meydana gelmektedir. Ancak, normalde vücuddaki doğal antioksidan savunma sistemleri ile bu kararsız elektron yüklü kimyasallar büyük oranda yok edilmekte, ya da uzaklaştırılmaktadır. Antioksidan savunma sistemi yeterince iyi çalışmıyorsa, antioksidan gıdalar yeterli oranda yenilmiyorsa veya antioksidan özellikli desteklerden faydalanılmıyorsa serbest radikaller hücrelere zarar vererek birçok önemli rahatsızlığın başlangıcına zemin hazırlar ve de erken yaşlanmaya sebebiyet verir. Serbest radikaller vücudun antioksidan aktivitesinden daha yoğun olduklarında, bir dengesizlik meydana gelir ve hücrelerde oksidatif hasar oluşur. Yaşamımız boyunca mükemmel işleyişine akıl sır erdiremediğimiz vücudumuzda belli bir yaştan sonra serbest radikal oluşumu artarak devam eder ve yaşlanma süreci hızlanır. Bitkilerdeki bazı vitaminlerin, bu süreci azaltıcı etkisi vardır. Bir nevi vücuddaki paslanmayı, oksidatif hasarı giderirler. Hakkında uzun süredir araştırmalar yapılan söz konusu vitaminler, geçtiğimiz yıllarda bir başlık altında toplanmış ve anti-oksidan (paslanmayı geciktirici) adını almıştır. 9

10 Antioksidanların Etkileri Yaşlandıkça, vücudun doğal antioksidan üretimi azalır. Uzmanlara göre antioksidan üretimi 25 yaşından sonra yavaşlamaktadır. Devamlı olarak serbest radikallerin etkisine maruz kalan dokuların yenilenebilmesi için antioksidanlara gereksinim vardır. Vücudumuzun kendini tahrip etme özelliği olduğu gibi savunma mekanizmasından ileri gelen tedavi özelliği de mevcuttur. Antioksidanların bir kısmı vücut tarafından üretilir; bir kısmının ise sebze ve meyvelerle alınması gerekir. Dirençli olmamızı sağlayan besinler, bileşimindeki paslanmayı önleyici maddeler ile, diğer bir deyişle antioksidanlar ile; serbest radikallerin ve toksinlerin oluşumunu engeller ve yaşlanmayı yavaşlatır. Vücudun hücre koruma sistemleri içinde önemli bir yere sahip olan anti oksidanlar, bu görevi belirgin hücre hasarlarına yol açabilen maddeleri etkisizleştirerek gerçekleştirirler. Havadaki kimyasal maddeler, gıdalardaki katkı maddeleri, ilaç kalıntıları, egsoz dumanları gibi birçok zararlı madde ve güneş ışınlarına aşırı maruz kalma antioksidana olan gereksinimi artırır. Gerekli oranda alınamadığı taktirde, Kanser, Alzheimer, Parkinson ve Kalp hastalıklarının meydana gelme olasılığı artar. 10

11 Yapılan araştırmalar, antioksidanların vücudumuzu serbest radikal hasarından yeterince koruyabilmesi durumunda, apoptozun öngördüğü vücudumuzdaki hücrelerin sayısal doğal dengesinin (apoptotik hücre sayısının) muhafaza edilebileceğini göstermektedir. Besinlerdeki antioksidanlar, serbest radikalin meydana gelişini engelleyici; ya da var olan serbest radikalleri etkisiz hale getirici özelliktedirler. 11

12 Apoptoz: Sağlık-Hastalık İlişkisi Apoptoz vücudun bütünündeki hücre sayısının sabit tutulmasını ve immün sistem (bağışıklık sistemi) faaliyetlerinin gerçekleşmesini sağlar. Apoptotik hücre sayısı kişinin sağlıklı ya da hasta oluşunu belirler. Apoptoz oranının azalması vücudumuzdaki hücre sayısının artmasına, ölmesi gereken hücrelerin ölümsüzleşmesine ve dolaysıyla kanser veya lükemia gibi hastalıklara neden olur. Aksine, apoptoz oranının artması hücre sayısının azalmasına, vücudumuzda istenmeyen doku tahribatı oluşmasına ve dolaysıyla; İnme, veya Sinir dokularında oluşan hasarların yol a ç t ı ğ ı Alzheimer, Parkinson veya Huntington gibi hastalıklara, veya Ülseratif kolit, AIDS gibi kronik hastalıklara, veya İmmünolojik (bağışıklıkla ilgili) hastalıklara neden olur. Böylece apoptozu düzenleme yolları hücre ölümünü de düzenleyerek kanserden Aizheimer e kadar anormal hücre çoğalması; ya da ölümünden kaynaklanan birçok hastalığı tedavi etme şansı sağlar. Narın apoptoz dengesi üzerindeki çok önemli fonksiyonunu, narda bulunan antioksidanların apoptoz üzerindeki yaşamsal etkilerini, ve narda bulunan antioksidan çeşitlerini incelemeden önce, antioksidanların fonksiyonel farklılığı konusunda sizi kısaca bilgilendirmek istiyoruz. 12

13 Antioksidanların Fonksiyonel Farklılığı Çözünülürlük Farkı Vücudda oksidatif hasar çeşitli tip serbest radikallerce oluşturulmakta ve her antioksidan bu serbest radikal tipleri üzerinde etkili olmamaktadır. Bu yüzden, antioksidanları farklı kaynaklardan almak daha doğrudur; çünkü bazı kaynaklardaki antioksidan bileşenler yağda çözünürken, bazı kaynaklardaki antioksidan bileşenler suda çözülmektedir. Bu yüzden farklı çözünülürlük özellikleri olan antioksidanların kullanımı vücut için daha fazla yarar sağlar. Vücudumuzda bulunan 2 önemli antioksidan ve bunların farklı fonksiyonları : E vitamini ve C vitamini E vitamini vücutta en çok bulunan yağda çözünür antioksidandır ve var olan zincir reaksiyonun en önemli engelleyicisidir. Yani en önemli oksidasyon düşmanıdır. C vitamini vücutta en çok bulunan suda çözünür antioksidandır. Öncelikle hücre sıvısı içinde iş görür. Çevre kirliliği ve sigara dumanının oluşturduğu serbest radikallere karşı en etkili silahtır ve ayrıca E vitaminini harekete geçirme gibi bir yeteneği vardır. 13

14 Besinlerin sağlıklı bir yaşamdaki rolü Oksijen Radikali Emme Kapasitesi (ORAC) Apoptoz dengesinin sağlanmasına yaptığı yaşamsal katkılara ek olarak, iltihaplanmaya ve yaşlanmaya karşı da biyolojik koruyucu etkileri olan ve kolesterolu ve damar sertliğini (ateroskleroz) azaltıcı özellikleri olan antioksidanlar nar meyvesinde ve nar suyunda çok yüksel miktarda bulunurlar. Antioksidanlardan zengin olan besinler Oksijen Radikali Emme Kapasitesi (ORAC) yüksek olan besinler olarak tanımlanır. Meyve ve sebzelerin içerdikleri antioksidan kapasiteleri, sahip oldukları antioksidan etkili bileşiklerin miktarına ve türüne bağlı olarak farklılıklar gösterir. Yapılan araştırmalara göre, günde yaklaşık olarak ORAC değerine sahip besin alındığında, bedenin antioksidan kapasitesinin güçleneceği, serbest radikal hasarından yeterince korunabileceği ve sonuç olarak apoptozun öngördüğü vücudumuzdaki hücrelerin sayısal doğal dengesinin (apoptotik hücre sayısının) oluşacağı belirtilmektedir. 14

15 Narın ORAC (oxygen radical absorbance capacity) değeri Aşağıda belirtilmiş olan meyvelerin ORAC değerleri, narın ne kadar güçlü bir serbest radikal emme kapasitesi olduğunun en güzel kanıtıdır: Meyve ORAC değeri Kuru erik 5,770 Nar 3,307 Kuru üzüm 2,830 Çilek 1,540 Erik 949 Portakal 750 Kiraz 670 Kivi 610 Greyfurt 495 Kavun 250 Muz 210 Elma 207 Kayısı 175 Şeftali 170 Armut 110 Karpuz 100 ORAC değerleri meyve büyüklüğüne göre 1 kupa (240ml), ½ kupa (120ml) veya 1 adet ölçü birimi miktar için belirtilir. 15

16 NAR: FONKSİYONEL MEYVE SüPER MEYVE İçerdiği çok güçlü anti-enflemetuar, anti-oksidan, anti-obezite ve anti-tümör özellikleri ile aslında asırlardan beridir şifa kaynağı ve tedavi edici besin olarak kullanılan nar, özellikle son on yıl içerisinde yapılan bilimsel araştırmalar sonucu içerdiği bioaktif maddelerin çalışma mekanizmalarının belirlenmeye başlaması ile 21. yüzyılın yeniden keşvedilen, SUPER meyvesi haline gelmiştir. Kabuğunun, suyunun ve çekirdeğinin taşıdığı farklı özellikler nedeniyle fonksiyonel, yani vücudun temel besin öğelerine olan ihtiyacını karşılamanın ötesinde insan fizyolojisi ve metabolik fonksiyonları üzerinde ilave faydalar sağlayan, böylelikle hastalıklardan korunmada ve daha sağlıklı bir yaşama ulaşmada etkinlik gösteren gıda olarak tanımlanan nar 3 başlık altında incelenebilir; Nar kabuğu Nar suyu, ve Nar çekirdeği Nar kabuğu Nar meyvesinin %60 ını oluşturan kabuk fenoller, taninler ve antosiyaninler, flavonoid, elagitanin, ve polisakarid gibi bioaktif maddeler; ve potasyum, fosfor, magnezyum, kalsiyum, ve sodyum gibi mineraller bakımından çok zengindir. Tanin grubundan gallasil-taninler (Gallagyl-type tannins) nar kabuğundaki bioaktif maddeler arasında en önemli olanlarındandır. Gallasil-taninlerin en önemli 2 üyesi olan punikalacin ve punisalin bioaktif maddeleri hidroliz süreç sonunda ellacik asite (ellagic acid) dönüşerek kansere karşı çok etkin bir savaş yürütürler. Punikalacin fenol özelliklere sahip, bir tek narda bulunan, çok özel bio-aktif bir maddedir. Narın kabuğu, antioksidan maddeler bakımından narın en zengin kısmıdır. Kolesterolu düşürücü, damar sertliğini önleyici, ve apoptoz (apoptotik hücre sayısı) dengesini sağlayıcı, dolaysıyla yaşlanmayı geciktirici özellikleri ile antioksidanlar sağlıklı bir yaşam sürmemize çok büyük katkı sağlarlar. Nar kabuğunun faydaları ve kullanım şekli aşağıda kısaca özetlenmiştir: Yüksek antioksidan özelliği nedeniyle, kolesterol düşürücü ve kalp sağlığımızı koruyucu etkisi vardır. 16 Çay olarak tüketilebilir. Vücudumuzu detox yapmak için idealdir. Zengin bir vitamin C deposu olarak derideki yaralarımızın erken iyileşmesini, vücut protein ihtiyacının karşılanmasını, kemik-diş-kıkırdak gelişimini ve tamiratını yapar. Diş macunu hammaddesi olarak da kullanılan nar kabuğu, toz olarak su ile karıştırılıp ağız temizliği için kullanılabilir. İçerdiği ellacik asit sayesinde, derimizin kırışmamasını ve kurumamasını; nemli kalmasını sağlar.

17 Derimizi güneş ışınlarından koruyucu etkisi vardır. Deri kanserine karşı cildimizi korur. Nar kabuğu nar çekirdek yağı ile birlikte kullanıldığı zaman, kolajen üretimini tetikleyerek daha sağlıklı bir cilde kavuşmamızı sağlar. Saç dökülmesini ve kepek oluşumunu engeller. 17

18 Nar suyu Nar suyu fenoller, taninler ve antosiyaninlere ek olarak aynı zamanda çok zengin vitamin C, vitamin E, koenzim Q10 ve lipoik asit kaynağıdır. Nar suyu antioksidan seviyesi en yüksek olan meyve suyudur; nar suyunda bulunan en önemli antioksidan bileşenleri antosiyaninler ve ellacik asit türevleridir. Yapılmış olan araştırmalar kalp ve damar hastalıklarının, obezitenin ve diabetin önlenmesinde antosiyaninlerin çok etkili olduğunu göstermektedir. 18

19 Nar çekirdeği Nar çekirdeği nar meyvesinin ağırlık olarak %3 üne tekabül etmesine, düşük seviyede fenol ve antioksidan içermesine rağmen; sahip olduğu zengin lipitler ve lipitlerdeki yağda yüksek oranda bulunan özel yağ asitleri lineolik asit(la), linolenik asit(ln), punisis asit (punicic acid), oleik asit, stearik asit, eleostearik asit ve katalpik asit (catalpic acid) sayesinde sağlığımıza çok büyük yararlar sağlar. Yalnız nar çekirdeğindeki yağda bulunan punisis asit obezite hastalığı ile bağlantılı insulin direncinin azalmasına, ortadan kalkmasına ve diyabet 2 hastalık riskinin düşmesine katkı sağlar. Narın tedavi edici bileşenleri Nar meyvesini mucizevi fonksiyonel, tedavi edici bir meyve haline getiren bioaktif maddelerin başlıcaları ellagic asit, ellagitanninler (punicalaginler dahil), punicic asit ve diğer yağ asitleri, flavonoidler, anthocyanidinler, anthocyaninler, estrogenic flavonoller, ve flavonlar olarak özetlenebilir. 19

20 Narda bulunan bioaktif maddelerin analitik dökümü aşağıdaki tablolarda belirtilmiştir: Tablo 1. Nar Meyvesinin Kimyasal Yapısında Bulunan Mineraller Tablo 2. Nar Meyvesinin Kimyasal Yapısında Bulunan Antosianin, Tanin ve Fenoller 20

21 Tablo 3. Nar Meyvesinin Kimyasal Yapısında Bulunan Şeker, Organik Asit ve Antioksidanlar Tablo 3. Nar Meyvesinin Kimyasal Yapısında Bulunan Şeker, Organik Asit ve Antioksidanlar Narda bulunan antioksidanlar ve miktarları Vitamin B1 (thiamine) mg Vitamin B2 (riboflavin) mg Niacin mg Folate mcg Pantothenic Asit mg Vitamin B mg Vitamin C mg Vitamin E mg Vitamin K mcg 21

22 Nar ve Apoptoz Narda bulunan antioksidanların kanser, alzheimer, obezite, insulin direnci, kalp ve damar gibi ciddi hastalıklara karşı koruyucu ve tedaviye yardımcı olabileceğini gösteren deneysel çalışmaları bilginize getirmeden önce, sağlıklı bir yaşam sürebilmemizde hayati öneme sahip olan apoptoz dengesinin sağlanmasına narın nasıl katkı sağladığını bilginize getirmek istiyoruz. Primer bir karaciğer kanseri türü olan Hepatoselüler karsinomu (Hepatocellular Carcinoma-HCC) dünyada kanser bağlantılı ölümlerin üçüncü en büyük nedenidir ve fareler üzerinde Nar özütü (Bioactive Constituents- anti-inflammatory phytochemicals) kullanılarak yapılan tedavisinde, apoptoz sağlanarak başarı elde edilmiştir. Nar apoptozu nasıl gerçekleştirir? Tümör oluşumunda ve metabolik rahatsızlıklarda kilit rol oynayan ve hücre bölünmesini, hücrenin hayatta kalmasını ve apoptozu önleme (apoptoz oranının azalmasını sağlama) fonksiyonu taşıyan nükleer faktör kappa B (NF-kappaB) molekülü ve onun aracılığıyla oluşan ve kanser oluşumuna etki yapan anti-apoptik Wnt/ β, yapılan deneylerde nar aktif maddeleri tarafından bastırılmış ve narın kanser türlerinde etkili bir tedavi yöntemi olabileceği kanıtlanmıştır. Narın anti-kanseröjen mekanizması nasıl çalışıyor? Narda bulunan punikalacin (punicalagin) ve punikalin (punicalin) bioaktif maddeleri, fermentasyon sonucu kısa zincirli yağ asitleri oluşumunu artırarak PPARs moleküllerini aktive etmekte, proapoptik protein olan Bax proteinini çoğaltarak ve ayni zamanda antiapoptik protein olan Bcl-2 proteinini azaltarak apoptoz dengesini sağlamaktadır. Narda bulunan bioaktif maddelerden antosianinler (anthocyanins), fenoller (phenols) ve taninler (tannins) cyclooxygenase 2 (COX-2) enzimini engelleyerek hücre çoğalmasını azaltır, apoptozun oluşmasını sağlarlar. 22

23 Nar meyvesinin içerdiği bioaktif maddelerin terapi edici fonksiyonları Ellacitaninler (Ellagitannins) Nar suyunda ve nar çekirdeğinde bulunan ellacitaninler vücudumuzda hidroliz sonucu ellacik asite (ellagic acid) dönüşür. Ellacik asitin bir kısmı mideden kanımıza geçer ve antioksidan olarak görev yapar; diğer kısmı ise daha sonra bağırsak ve kolonda, kolon ve prostat kanser hücrelerinin büyümesini ve yaşamasını önleyen urolithin metabolitlerine dönüşerek apoptoz dengesine ve sağlıklı bir yaşam sürmemize çok büyük katkı sağlar. Vücudumuzda bulunan bakteriler her zaman zararlı değildir. Yetişkin bir insanın bağırsaklarında takriben 100 trilyon mikrobik organizma bulunur. Bağırsaklarımızın sağlıklı bir şekilde çalışmasını sağlayan ve komensal olarak tarif edilen bu mikrobik organizmalar, diğer bir deyişle yararlı bakteriler (commensal bacteria) vücudumuzun bağışıklık sistemini uyararak hastalıklara sebep olan patojenik bakterilere karşı savaşır; tümör oluşumunu ve gıda kaynaklı alerjileri önler; kolesterol ve diğer lipitleri metabolize eder; vitamin üretir; minerallerden biyo-yararlılığı artırır; kısaca komensal bakteriler vücut metabolizmasının sağlıklı çalışmasını sağlar. Ancak, komensal bakterilerin aşırı çoğalması kronik bağırsak hastalıklarının ve kanser, obezite, diabet ve erken yaşlanma gibi hastalıkların oluşumuna neden olabilir. Nar suyunda ve nar çekirdeğinde bulunan ellacitaninlerden kaynaklanan urolithin metabolitleri apoptoz dengesinin sağlanmasına katkı sağlayarak kanser, obezite ve erken yaşlanma gibi hastalıkları engellerler. Yağ Asitleri (Fatty Acids) Yağ asitleri başta kanser olmak üzere, iltihaplanma ve obezite gibi hastalıkları engellemede etkin rol oynayan PPARs moleküllerinin (peroxisome proliferator-activated receptors ) oluşmasına katkı sağlar. Punikalacinler (punicalagins) ve Punikalinler (punicalins) Nar suyunda ve nar çekideğinde bulunan punikalacinler (punicalagins) ve punikalinler (punicalins) patojenik bakterilerin çoğalmasını engellerken, başta kanser olmak üzere, iltihaplanma ve obezite gibi hastalıkları engellemede etkin rol oynayan PPARs moleküllerinin (peroxisome proliferator-activated receptors ) oluşmasını sağlayan komensal bakterilerin ve kısa-zincirli yağ asitlerinin (SCFAs) çoğalmasına yardımcı olur. PPARs molekülleri vücudumuzdaki iltihaplanmayı, bağışıklık sistemini ve metabolizmayı düzenler. PPARs molekülleri kandaki serum trigliserit (serum triglyceride) ve glukoz (glucose) seviyesini düşürerek; insulin direncini azaltarak; ve HDL (yüksek yoğunlukta lipo-protein) seviyesini yükselterek metabolik sendrom, obezite ve diyabet hastalıkları ile mücadele edebilmemize olumlu katkı sağlar. 23

24 Bilinen üç çeşit PPARs molekülü (isoform) vardır: α, β veya δ, ve γ. PPAR alfa(α) molekülü: Özellikle narda bulunan punisis (punicic) asit tarafından harekete geçirilen PPAR alfa(α) molekülü, LDL (düşük yoğunlukta lipo-protein) seviyesinin düşmesine ve obeziteye karşı mücadele etme gücümüzün artmasına, katkı sağlar. Obezite deyip geçmeyiniz!!! Yapılan araştırmalar kanser hastalığının oluşumunda obezitenin sigara kadar önemli bir etken olduğunu göstermektedir. Yine, yapılan araştırmalar diyabet 2, kalp ve damar, kronik böbrek ve yağlı karaciğer hastalıklarının (NAFLD- nonalcoholic fatty acid liver disease) obezite kaynaklı olduğunu göstermektedir. PPAR beta veya delta (β/δ) molekülü: PPAR delta veya gama (β/δ) molekülü iltihaplanmayı azaltıcı rolüyle bağışıklık sistemimizle ilgili hastalıkların giderilmesine katkı sağlar. PPAR gama(γ) molekülü: Özellikle narda bulunan punisis (punicic) asit tarafından harekete geçirilen PPAR gama (γ) molekülü, hücre dışında gerçekleşen olaylar karşısında hücrenin kendi metabolizmasını koruma eğilimi olarak tarif edebileceğimiz homeostaz sürecindeki (homeostasis) rolü ile obezite ile bağlantılı iltihabi hastalıklarla mücadele edebilmemize katkı sağlarlar. Punisis asit, PPAP gama (γ) molekülünü aktive ederek ve PPAP gama (γ) molekülü sayesinde karaciğerdeki nükleer faktör-kb (NF-κB) molekülünü engelleyerek, obezite hastalığı ile bağlantılı insulin direncinin azalmasına, ortadan kalkmasına katkı sağlar. Ellacik asit (Ellagic acid) Nar suyunda bulunan ellacik asit, androjen(androgen) hormonunu estrojen (estrogen) hormonuna çevi rerek kansorejen tümör oluşumuna neden olan aromatase enzimini engelleyerek, hormonal meme kanserinin oluşmasını durdurur; oluşmuşsa büyümesini durdurur, imha edilmesine katkı sağlar. 24

25 1) Kalp ve Damar Sağlığımız; kolesterol, tansiyon ve damar sertliği Yapılan araştırmalar, iyi bir antioksidan, flavonoid ve fenol kaynağı olan nar suyunun Damarlarımızda plag oluşumunu önlediğini ve oluşmuş olan plagları azalttığını sonuç olarak damar sertliğinin azalmasına katkı sağladığını; İçerdiği punikalacin sayesinde nitrik oksit üreten enzimleri harekete geçirerek damarlarımızı gevşettiğini ve kan akışını hızlandırdığını; Toplam kolesterolu, LDL (kötü) kolesterolu, LDL/HDL kolesterol oranını düşürdüğünü; Tansiyonu düşürdüğünü; Serbest radikallerin neden olduğu oksidativ stresi azalttığını; [Oksidativ stres, hücresel hasar, hücrenin telafi edici yeteneğini aşan strese neden olan bir hücre yapı ve fonksiyon değişikliği olarak tanımlanır] Vücudumuzdaki enflemasyonu (iltihabı) azalttığını; Günlük tüketiminin, koroner damar tıkanması ya da daralması nedeniyle miyokard da gelişen yerel anemi olarak tanımladığımız miyokardial iskemi reperfüzyon hasarı(myocardial ischemia) oluşmuş koroner kalp hastalarında, hasarın azalmasına katkı sağladığını; Yukarıda belirtilen nedenlerle kalp sağlığımızı koruduğunu göstermektedir. Nar meyvesinin sağlığımıza yaptığı katkılarla ilgili araştırma sonuçları: 2) Kanser ile mücadele Yapılan araştırmalar, nar meyvesinin, nar suyunun ve nar kabuğunun başta meme, prostat, ciğer, kolon, deri ve pankreas olmak üzere kanser hastalıklarına karşı koruyucu, tedavi edici gücü olduğunu göstermektedir. Araştırma sonuçlarına göre, Fermente edilmiş nar suyundan elde edilen fenoller, taze nar suyundan elde edilmiş fenollere göre kanser hücrelerinin çoğalmasını engellemede 2 kat daha yüksek güce sahiptir. 25

26 Taze nar suyu fenolünün nar çekirdek yağı ile bileşiminden elde dilen karışım kanser hücrelerinin çoğalmasını engellemede; fermente edilmiş nar suyundan elde edilen fenollerden daha da yüksek güce sahiptir. Nar meyvesinde bulunan ellacitaninler, punikalacin, ve ellacik asit gibi bio-aktif maddeler özüt olarak kanser hücrelerinin çoğalmasını engellemede tek başlarına başarılı olmakla birlikte, tümünün birlikte tüketiminin kanser hücrelerine karşı savaşta çok daha etkili olduğu kanıtlanmıştır. Nar meyvesi kansere karşı savaşta, mekanizması tam olarak açıklanamayan sinerjik bir güce sahiptir. Günlük nar suyu tüketimi dünyada kanser ölümlerinin %28 ini temsil eden akciğer kanserinin oluşmasını; oluşmuş ise büyümesini ve dağılmasını engellemektedir. Prostat kanseri tedavisi gören hastalarda günde 0.24lt (8 ounce) nar suyu tüketimi, PSA (Prostat spesifik antijen) seviyesinin stabil kalma süresinin, daha doğru bir ifade ile çiftelenme süresinin 4 misli uzamasını, ortalama 15 ay olan PSA çiftelenme süresinin 54 aya uzamasını sağlamaktadır. Prostat kanseri hastalarında PSA seviyesinin çiftelenme süresi çok kritik olup, sürenin kısalması ölüm riskinin artmasına neden olmaktadır. Nar suyunda ve nar çekirdeğinde bulunan ellacitaninler HT-29 kolon kanseri hücrelerinde apoptoz dengesinin oluşmasını sağlayarak kolon kanserini yenmemize katkı sağlarlar. Punikalacin tarafından salgılanan ellacik asid özütü kanserle mücadelede etkili olmamıştır; kolon kanserine karşı etkili savaşım ancak nar suyu veya nar meyvesinin kendisi tüketilerek ve ellacitanin bio-aktif maddelerinin tümü hücrelerimize iletilerek sağlanabilmektedir. Nar suyu pankreas kanserinin gelişmesini yavaşlatmaktadır. 3) Deri Sağlığımız Yapılan araştırmalar, nar suyunda bulunan antioksidanların ve ellacik asidin derimizi ultraviyole ışınların zararlı etkilerine ve ayni zamanda deri kanserine karşı koruduğunu göstermektedir. 4) Hemodiyaliz hastalarının sağlığı Yapılan araştırmalar, Nar suyu tüketimi potasyum ile desteklendiği zaman dializ hastalarının yaşadığı komplikasyonların azalmakta olduğunu göstermektedir. Nar suyunda bulunan antioksidanlar kalp damar sağlığımızı koruduğu ve hastalıklara karşı direncimizi yükselttiği için, genelde kalp damar hastalıklarından veya muhtelif diğer hastalıklardan ölen dializ hastalarının, yaşama tutunarak daha sağlıklı bir yaşama kavuştuğunu göstermektedir. 26

Hangi vitamin hangi besinlerde var?

Hangi vitamin hangi besinlerde var? On5yirmi5.com Hangi vitamin hangi besinlerde var? Pazara ya da markete giderek filenizi doldururken aldığınız sebze ve meyvelerin hangi vitaminleri içerdiğini biliyor musunuz? Yayın Tarihi : 28 Nisan 2014

Detaylı

Gıdalar ve Güzellik Ananas Armut Avokado Balık Balkabağı Biber Böğürtlen Brezilya fıstığı Çilek Elma

Gıdalar ve Güzellik Ananas Armut Avokado Balık Balkabağı Biber Böğürtlen Brezilya fıstığı Çilek Elma Gıdalar ve Güzellik Besinlerin dengeli bir şekilde tüketilmesi cildin sağlıklı bir görünüme sahip olmasını sağlar. Aşağıda cilt sağlığına katkıları olan besinler ve içerdikleri vitaminler ile mineraller

Detaylı

5.111 Ders Özeti #12. Konular: I. Oktet kuralından sapmalar

5.111 Ders Özeti #12. Konular: I. Oktet kuralından sapmalar 5.111 Ders Özeti #12 Bugün için okuma: Bölüm 2.9 (3. Baskıda 2.10), Bölüm 2.10 (3. Baskıda 2.11), Bölüm 2.11 (3. Baskıda 2.12), Bölüm 2.3 (3. Baskıda 2.1), Bölüm 2.12 (3. Baskıda 2.13). Ders #13 için okuma:

Detaylı

Lourdes. Serbest Radikallerle Savaşan SAĞLIK ve GENÇLİK DOLU SU

Lourdes. Serbest Radikallerle Savaşan SAĞLIK ve GENÇLİK DOLU SU Lourdes Serbest Radikallerle Savaşan SAĞLIK ve GENÇLİK DOLU SU Serbest Radikaller Yaşlanma sürecinin en önemli unsurlarından biri serbest radikallerin hücrelerimiz ve DNA mıza verdiği zararlardır. Serbest

Detaylı

gereksinimi kadar sağlamasıdır.

gereksinimi kadar sağlamasıdır. Yeterli beslenme, vücudun yaşamı ve çalışmasını sürdürebilesi için gerekli olan enerjinin sağlanması anlamına gelir. Dengeli beslenme ise, alınan enerjinin yanında bütün besin öğelerini gereksinimi kadar

Detaylı

Can boğazdan gelir.. Deveyi yardan uçuran bir tutam ottur..

Can boğazdan gelir.. Deveyi yardan uçuran bir tutam ottur.. Can boğazdan gelir.. Deveyi yardan uçuran bir tutam ottur.. 1 BESLENME BİLİMİ 2 Yaşamımız süresince yaklaşık 60 ton besin tüketiyoruz. Besinler sağlığımız ve canlılığımızın devamını sağlar. Sağlıklı bir

Detaylı

KANSER TANIMA VE KORUNMA

KANSER TANIMA VE KORUNMA KANSER TANIMA VE KORUNMA Uzm. Dr Dilek Leyla MAMÇU Sunum İçeriği Genel Bilgiler Dünyada ve Ülkemizdeki son durum Kanser nasıl oluşuyor Risk faktörleri neler Tedavi seçenekleri Önleme mümkün mü Sorular/

Detaylı

Ultra saflıkta Omega 3 ihtiva eden balık yağı İsviçre DSM firmasından tedarik edilmiştir. 698 mg 330 mg 252 mg

Ultra saflıkta Omega 3 ihtiva eden balık yağı İsviçre DSM firmasından tedarik edilmiştir. 698 mg 330 mg 252 mg ALFALİNO 30 YUMUŞAK KAPSÜL EDİS PHARMA İLAÇ FİRMA ÜRÜN BİLGİSİ İÇİNDEKİLER Ultra saflıkta Omega 3 ihtiva eden balık yağı İsviçre DSM firmasından tedarik edilmiştir. Etken Maddeler( 2 Yumuşak kapsülde)

Detaylı

Serbest radikallerin etkileri ve oluşum mekanizmaları

Serbest radikallerin etkileri ve oluşum mekanizmaları Serbest radikallerin etkileri ve oluşum mekanizmaları Serbest radikallerin yapısında, çoğunlukla oksijen yer almaktadır. (reaktif oksijen türleri=ros) ROS oksijen içeren, küçük ve oldukça reaktif moleküllerdir.

Detaylı

Pazardan Sofraya:Pazarlama ve Tüketim Beslenmede Balığın Yeri ve Önemi

Pazardan Sofraya:Pazarlama ve Tüketim Beslenmede Balığın Yeri ve Önemi Pazardan Sofraya:Pazarlama ve Tüketim Beslenmede Balığın Yeri ve Önemi Prof. Dr. Yasemen YANAR Çukurova Üniversitesi Su Ürünleri Fakültesi Avlama ve İşleme Teknolojisi Bölüm Başkanı Tarih boyunca medeniyetler

Detaylı

Meyve sularının enerji ve besin ögeleri yönünden değerlendirilmesi. Pof. Dr. Filiz Açkurt Dünya Meyve Suyu Günü 30 Mayıs 2012 İstanbul

Meyve sularının enerji ve besin ögeleri yönünden değerlendirilmesi. Pof. Dr. Filiz Açkurt Dünya Meyve Suyu Günü 30 Mayıs 2012 İstanbul Meyve sularının enerji ve besin ögeleri yönünden değerlendirilmesi Pof. Dr. Filiz Açkurt Dünya Meyve Suyu Günü 30 Mayıs 2012 İstanbul Sağlıklı beslenme-sağlıklı yaşam Günümüzde sağlıklı yaşam için sağlıklı

Detaylı

Kanserin sebebi, belirtileri, tedavi ve korunma yöntemleri...

Kanserin sebebi, belirtileri, tedavi ve korunma yöntemleri... Kanser Nedir? Kanserin sebebi, belirtileri, tedavi ve korunma yöntemleri... Kanser, günümüzün en önemli sağlık sorunlarından birisi. Sık görülmesi ve öldürücülüğünün yüksek olması nedeniyle de bir halk

Detaylı

Karaciğer koruyucu DAHA İYİ DAHA SAĞLIKLI, DAHA İYİ VERİMLİ SÜRÜLER İÇİN HEPALYX

Karaciğer koruyucu DAHA İYİ DAHA SAĞLIKLI, DAHA İYİ VERİMLİ SÜRÜLER İÇİN HEPALYX Karaciğer koruyucu DAHA İYİ Karaciğer fonksiyonu Antioksidan aktivite Protein sentezi Anti-fibrotik aktivite Süt Verimi Süt Proteini Metabolik Sağlık Performans Bağışıklık Karlılık DAHA SAĞLIKLI, DAHA

Detaylı

Bebeğinizin Beslenme Sağlığı ve Zeytin Yağı

Bebeğinizin Beslenme Sağlığı ve Zeytin Yağı Bebeğinizin Beslenme Sağlığı ve Zeytin Yağı Bebek beslenmesinde 0-3 yaş arası kritik bir dönemdir. Bu dönemde annelerin her konuda olduğu gibi beslenme konusunda bebekleri için mümkün olan en 1 / 7 iyi

Detaylı

SÜTÜN BİLEŞİMİ ve BESİN DEĞERİ

SÜTÜN BİLEŞİMİ ve BESİN DEĞERİ SÜTÜN BİLEŞİMİ ve BESİN DEĞERİ Prof. Dr. Metin ATAMER Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Süt Teknolojisi Bölümü Aralık 2006 ANKARA Sütün Tanımı ve Genel Nitelikleri Süt; dişi memeli hayvanların, doğumundan

Detaylı

Hipertansiyon. Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı. Toplum İçin Bilgilendirme Sunumları 2015

Hipertansiyon. Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı. Toplum İçin Bilgilendirme Sunumları 2015 Hipertansiyon HT Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı Toplum İçin Bilgilendirme Sunumları 2015 Bu sunum Arş. Gör. Dr. Neslihan Yukarıkır ve Arş. Gör. Dr. Dilber Deryol Nacar

Detaylı

YGS ANAHTAR SORULAR #3

YGS ANAHTAR SORULAR #3 YGS ANAHTAR SORULAR #3 1) Bir insanın kan plazmasında en fazla bulunan organik molekül aşağıdakilerden hangisidir? A) Mineraller B) Su C) Glikoz D) Protein E) Üre 3) Aşağıdakilerden hangisi sinir dokunun

Detaylı

zeytinist

zeytinist 1 T.C. BALIKESİR ÜNİVERSİTESİ EDREMİT MESLEK YÜKSEKOKULU Zeytincilik ve Zeytin İşleme Teknolojisi Programı Öğr. Gör. Mücahit KIVRAK 0 505 772 44 46 kivrak@gmail.com www.mucahitkivrak.com.tr 2 3 FINDIK

Detaylı

FENOLİK MADDELER (Resveratrol)

FENOLİK MADDELER (Resveratrol) FENOLİK MADDELER (Resveratrol) Fenolik madde nedir? Fenolik bileşikler ve daha yaygın olarak kullanılan ismi ile polifenoller benzen halkası içeren maddelerdir. Fenollerin en basit bileşikleri bir adet

Detaylı

MEMEDEN BARDAĞA AKAN DOĞALLIK ÖZKAN ŞAHİN U.Ü.KARACABEY MYO GIDA TEKNOLOJİSİ PROGRAMI/SÜT OPSİYONU

MEMEDEN BARDAĞA AKAN DOĞALLIK ÖZKAN ŞAHİN U.Ü.KARACABEY MYO GIDA TEKNOLOJİSİ PROGRAMI/SÜT OPSİYONU MEMEDEN BARDAĞA AKAN DOĞALLIK ÖZKAN ŞAHİN U.Ü.KARACABEY MYO GIDA TEKNOLOJİSİ PROGRAMI/SÜT OPSİYONU MEMEDEN BARDAĞA AKAN DOĞALLIK Dünya nüfusundaki hızlı artış ile teknolojik gelişmeler insanları tarımsal

Detaylı

Chapter 10. Summary (Turkish)-Özet

Chapter 10. Summary (Turkish)-Özet Chapter 10 Summary (Turkish)-Özet Özet Vücuda alınan enerjinin harcanandan fazla olması durumunda ortaya çıkan obezite, günümüzde tüm dünyada araştırılan sağlık sorunlarından birisidir. Obezitenin görülme

Detaylı

Kansız kişilerde görülebilecek belirtileri

Kansız kişilerde görülebilecek belirtileri Kansızlık (anemi) kandaki hemoglobin miktarının yaş ve cinsiyete göre kabul edilen değerlerin altında olmasıdır. Bu değerler erişkin erkeklerde 13.5 g/dl, kadınlarda 12 g/dl nin altı kabul edilir. Kansızlığın

Detaylı

Bütünüyle doğal, tadıyla özel atıştırmalıklar...

Bütünüyle doğal, tadıyla özel atıştırmalıklar... Kuru mey Bütünüyle doğal, tadıyla özel atıştırmalıklar... Completely natural, specially tasty snacks... Kurutulmuş yeşil elma dilimleri / Dried green apple slices Kurutulmuş portakal dilimleri / Dried

Detaylı

Yakın Doğu Üniversitesi Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksek Okulu. Yaşlı Bakım-Ebelik. YB 205 Beslenme İkeleri

Yakın Doğu Üniversitesi Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksek Okulu. Yaşlı Bakım-Ebelik. YB 205 Beslenme İkeleri Yakın Doğu Üniversitesi Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksek Okulu Yaşlı Bakım-Ebelik YB 205 Beslenme İkeleri Uzm. Dyt. Emine Ömerağa emine.omeraga@neu.edu.tr YAŞLANMA Amerika da yaşlı bireyler eskiye göre

Detaylı

6. BÖLÜM MİKROBİYAL METABOLİZMA

6. BÖLÜM MİKROBİYAL METABOLİZMA 6. BÖLÜM MİKROBİYAL METABOLİZMA 1 METABOLİZMA Hücrede meydana gelen tüm reaksiyonlara denir Anabolizma: Basit moleküllerden kompleks moleküllerin sentezlendiği enerji gerektiren reaksiyonlardır X+Y+ENERJİ

Detaylı

ADIM ADIM YGS LYS Adım BOŞALTIM SİSTEMİ 3

ADIM ADIM YGS LYS Adım BOŞALTIM SİSTEMİ 3 ADIM ADIM YGS LYS 184. Adım BOŞALTIM SİSTEMİ 3 2) Geri Emilim (Reabsorpsiyon) Bowman kapsülüne gelen süzüntü geri emilim olmadan dışarı atılsaydı zararlı maddelerle birlikte yararlı maddelerde kaybedilirdi.

Detaylı

Biochemistry Chapter 4: Biomolecules. Hikmet Geçkil, Professor Department of Molecular Biology and Genetics Inonu University

Biochemistry Chapter 4: Biomolecules. Hikmet Geçkil, Professor Department of Molecular Biology and Genetics Inonu University Biochemistry Chapter 4: Biomolecules, Professor Department of Molecular Biology and Genetics Inonu University Biochemistry/Hikmet Geckil Chapter 4: Biomolecules 2 BİYOMOLEKÜLLER Bilim adamları hücreyi

Detaylı

Sağlık deposu meyveler

Sağlık deposu meyveler Yaz Mevsiminde Sağlığın Anahtarı: Yaz Meyveleri Meyveler, sağlık için ne kadar önemli olduğunun bilinmesine rağmen; pek çok kişi tarafından yeterli miktarlarda tüketilemiyor. Yaz ayları ise meyve çeşitliliği

Detaylı

Diyet yoluyla Menakinon alımı, daha az Koroner Kalp Hastalığı riski ile ilişkili: Rotterdam Çalışma

Diyet yoluyla Menakinon alımı, daha az Koroner Kalp Hastalığı riski ile ilişkili: Rotterdam Çalışma Diyet yoluyla Menakinon alımı, daha az Koroner Kalp Hastalığı riski ile ilişkili: Rotterdam Çalışma Johanna M. Geleijnse,* Cees Vermeer,** Diederick E. Grobbee, Leon J. Schurgers,** Marjo H. J. Knapen,**

Detaylı

LABORATUVAR TESTLERİNİN KLİNİK YORUMU

LABORATUVAR TESTLERİNİN KLİNİK YORUMU LABORATUVAR TESTLERİNİN KLİNİK YORUMU Alanin Transaminaz ( ALT = SGPT) : Artmış alanin transaminaz karaciğer hastalıkları ( hepatosit hasarı), hepatit, safra yolu hastalıklarında ve ilaçlara bağlı olarak

Detaylı

FONKSİYONEL GIDALAR. Dursun KODAZ Gıda Mühendisi Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğü Gıda İşletmeleri ve Kodeks Daire Başkanlığı 29.08.

FONKSİYONEL GIDALAR. Dursun KODAZ Gıda Mühendisi Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğü Gıda İşletmeleri ve Kodeks Daire Başkanlığı 29.08. FONKSİYONEL GIDALAR Dursun KODAZ Gıda Mühendisi Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğü Gıda İşletmeleri ve Kodeks Daire Başkanlığı 29.08.2013 1 İÇERİK I. Eğitim kurumu II. Ziyaret edilen resmi kurumlar III. Fonksiyonel

Detaylı

*Barsak yaraları üzerine çalışmalarda probiyotikler, yaraların iyileşmesi ve kapanması amaçlı test edilmiştir.

*Barsak yaraları üzerine çalışmalarda probiyotikler, yaraların iyileşmesi ve kapanması amaçlı test edilmiştir. * *Aşılama öncesinde ve beraberinde probiyotik kullanma veya aşının içine serokonversiyon oranını arttıracağına inanılan suşların eklenmesi ilgili çalışmalar son birkaç yılda hızla artmıştır. *Şimdiye

Detaylı

YAĞLAR (LİPİTLER) Yağların görevleri:

YAĞLAR (LİPİTLER) Yağların görevleri: LİPİTLER (YAĞLAR) YAĞLAR (LİPİTLER) Yapılarında C,H, O den başka N,P da bulunabilir. İçerikleri C miktarı O a göre daha fazla olduğu için çok enerji verirler. Yağlar solunumda kullanılınca çok oksijen

Detaylı

ARI ZEHİRİ BİLEŞİMİ, ÖZELLİKLERİ, ETKİ MEKANİZMASI. Dr. Bioch.Cristina Mateescu APİTERAPİ KOMİSYONU

ARI ZEHİRİ BİLEŞİMİ, ÖZELLİKLERİ, ETKİ MEKANİZMASI. Dr. Bioch.Cristina Mateescu APİTERAPİ KOMİSYONU ARI ZEHİRİ BİLEŞİMİ, ÖZELLİKLERİ, ETKİ MEKANİZMASI Dr. Bioch.Cristina Mateescu APİTERAPİ KOMİSYONU Arı Zehiri - Tanım Arı zehiri, bal arıları tarafından öncelikle memelilere ve diğer iri omurgalılara karşı

Detaylı

Su / Hasta Değil Susuzsunuz adlı kitapta suyun önemi anlatılıyor ve yazara göre vücudumuz tam 46 nedenle suya ihtiyaç duyuyor.

Su / Hasta Değil Susuzsunuz adlı kitapta suyun önemi anlatılıyor ve yazara göre vücudumuz tam 46 nedenle suya ihtiyaç duyuyor. Su / Hasta Değil Susuzsunuz adlı kitapta suyun önemi anlatılıyor ve yazara göre vücudumuz tam 46 nedenle suya ihtiyaç duyuyor. 1- Hiçbir şey susuz yaşayamaz. 2- Göreceli su yetersizliği vücudun bazı fonksiyonlarını

Detaylı

Özel Formülasyon DAHA İYİ DAHA DÜŞÜK MALIYETLE DAHA SAĞLIKLI SÜRÜLER VE DAHA FAZLA YUMURTA IÇIN AGRALYX!

Özel Formülasyon DAHA İYİ DAHA DÜŞÜK MALIYETLE DAHA SAĞLIKLI SÜRÜLER VE DAHA FAZLA YUMURTA IÇIN AGRALYX! Özel Formülasyon DAHA İYİ Yumurta Verimi Kabuk Kalitesi Yemden Yararlanma Karaciğer Sağlığı Bağırsak Sağlığı Bağışıklık Karlılık DAHA DÜŞÜK MALIYETLE DAHA SAĞLIKLI SÜRÜLER VE DAHA FAZLA YUMURTA IÇIN AGRALYX!

Detaylı

SINCAN İLÇE MİLLİ EĞİTİM MÜDÜRLÜĞÜ

SINCAN İLÇE MİLLİ EĞİTİM MÜDÜRLÜĞÜ SINCAN İLÇE MİLLİ EĞİTİM MÜDÜRLÜĞÜ Bu sunu Sincan İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü Hayatboyu Öğrenme Programı Grundtvig Öğrenme Ortaklığı Projesi kapsamında düzenlenen Eğitim Toplantıları için hazırlanmıştır.

Detaylı

Hedefe Spesifik Beslenme Katkıları

Hedefe Spesifik Beslenme Katkıları Hedefe Spesifik Beslenme Katkıları Hayvan Beslemede Vitamin ve Minerallerin Önemi Vitaminler, çiftlik hayvanlarının, büyümesi, gelişmesi, üremesi, kısaca yaşaması ve verim vermesi için gerekli metabolik

Detaylı

Diyabet ve komplikasyonlarıyla. yla mücadele uzun bir yolculuk gibidir. Binlerce kilometrelik bir yolculuk bile, r. Lao Tzu MÖ 600

Diyabet ve komplikasyonlarıyla. yla mücadele uzun bir yolculuk gibidir. Binlerce kilometrelik bir yolculuk bile, r. Lao Tzu MÖ 600 İki veciz söz s Diyabet ve komplikasyonlarıyla yla mücadele uzun bir yolculuk gibidir. Binlerce kilometrelik bir yolculuk bile, tek bir adımla başlamak zorundadır. r. Lao Tzu MÖ 600 Şeker Hastalığı; Ülkemizde;

Detaylı

ADIM ADIM YGS-LYS 14. ADIM CANLININ TEMEL BİLEŞENLERİ ORGANİK MADDELER 8- VİTAMİNLER

ADIM ADIM YGS-LYS 14. ADIM CANLININ TEMEL BİLEŞENLERİ ORGANİK MADDELER 8- VİTAMİNLER ADIM ADIM YGS-LYS 14. ADIM CANLININ TEMEL BİLEŞENLERİ ORGANİK MADDELER 8- VİTAMİNLER 4) VİTAMİN Vücut metabolizması için gerekli olan ancak insan vücudunda üretilemeyen organik maddelerdir. Dışarıdan hazır

Detaylı

Kanatlılara Spesifik Performans Katkısı

Kanatlılara Spesifik Performans Katkısı Kanatlılara Spesifik Performans Katkısı İÇERİĞİ Kanatlı hayvancılık sektörü genetik calışmalar, yem teknolojisi ve beslenme rejimlerindeki bilimsel ilerlemelerle sürekli gelişmektedir. Dünyada artan kaliteli

Detaylı

SAĞLIKLI BESLENME BİRECİK MESLEKİ VE TEKNİK ANADOLU LİSESİ ZEYNEP ŞAHAN KARADERE

SAĞLIKLI BESLENME BİRECİK MESLEKİ VE TEKNİK ANADOLU LİSESİ ZEYNEP ŞAHAN KARADERE SAĞLIKLI BESLENME BİRECİK MESLEKİ VE TEKNİK ANADOLU LİSESİ ZEYNEP ŞAHAN KARADERE Sağlıklı büyümek ve gelişmek için yeterli ve dengeli beslenmeliyiz. BESLENME İnsanın yaşına, cinsiyetine, çalışma ve özel

Detaylı

VİTAMİNLER ERZURUM İBRAHİM HAKKI FEN LİSESİ

VİTAMİNLER ERZURUM İBRAHİM HAKKI FEN LİSESİ VİTAMİNLER VİTAMİNLERİN ÖZELLİKLERİ 1) Enerji vermezler. 2) Sindirilmezler, direkt kana karışırlar. 3) Organik maddedirler ve en basit organik moleküllerdir. 4) C, H, O ve N elementlerinden oluşur. VİTAMİN

Detaylı

Kanın fonksiyonel olarak üstlendiği görevler

Kanın fonksiyonel olarak üstlendiği görevler EGZERSİZ VE KAN Kanın fonksiyonel olarak üstlendiği görevler Akciğerden dokulara O2 taşınımı, Dokudan akciğere CO2 taşınımı, Sindirim organlarından hücrelere besin maddeleri taşınımı, Hücreden atık maddelerin

Detaylı

Anti-oksidan nedir? Etkileri Nelerde bulunur?

Anti-oksidan nedir? Etkileri Nelerde bulunur? Yaşamımız boyunca mükemmel işleyişine akıl sır erdiremediğimiz vücudumuz belli bir yaştan sonra ihanet eder ve toksit maddeler, cildin kolejen tabakasını tahrip eden serbest radikaller ve karbon monoksit

Detaylı

Hd 50. Hidrojen Molekülleri. Hidrojen bakımından zengin alkali su. Gerekli mineral takviyeleri. Üstün antioksidan etkisi

Hd 50. Hidrojen Molekülleri. Hidrojen bakımından zengin alkali su. Gerekli mineral takviyeleri. Üstün antioksidan etkisi Hd 50 Hidrojen Molekülleri Hidrojen bakımından zengin alkali su Üstün antioksidan etkisi Gerekli mineral takviyeleri Dayanıklı ve mükemmel performans Hidrojen molekülleri doğal ortamda bulunur, basit yapıdadır

Detaylı

NATURAZYME Naturazyme enzim grubu karbohidrazlar, proteaz ve fitaz enzimlerini içerir.

NATURAZYME Naturazyme enzim grubu karbohidrazlar, proteaz ve fitaz enzimlerini içerir. NATURAZYME Naturazyme enzim grubu karbohidrazlar, proteaz ve fitaz enzimlerini içerir. Tüm hayvanlar besinleri sindirmek için enzimleri kullanırlar. Bunlar hem hayvanın kendi sentezlediği hem de bünyelerinde

Detaylı

Yeterli ve Dengeli Beslen!

Yeterli ve Dengeli Beslen! Yeterli ve Dengeli Beslen! Hareketli Ol, Egzersiz Yap! Kişisel Bakımına ve Günlük Hijyenine Özen Göster! Uyku Düzenine Dikkat Et! Stresten Uzak Dur! Yeterli ve dengeli beslenme «4 Yapraklı Yonca» içerisindeki

Detaylı

Koroner Check Up; Coronary risk profile; Koroner kalp hastalıkları risk testi; Lipid profili;

Koroner Check Up; Coronary risk profile; Koroner kalp hastalıkları risk testi; Lipid profili; KORONER RİSK TESTİ Koroner Check Up; Coronary risk profile; Koroner kalp hastalıkları risk testi; Lipid profili; Koroner kalp hastalıklarına yol açan kolesterol ve lipit testleridir. Koroner risk testleri

Detaylı

Cerrahi Hastada Beslenme ve Metabolizma. Prof.Dr. İsmail Hamzaoğlu

Cerrahi Hastada Beslenme ve Metabolizma. Prof.Dr. İsmail Hamzaoğlu Cerrahi Hastada Beslenme ve Metabolizma Prof.Dr. İsmail Hamzaoğlu Travma ve cerrahiye ilk yanıt Total vücut enerji harcaması artar Üriner nitrojen atılımı azalır Hastanın ilk resüsitasyonundan sonra Artmış

Detaylı

Stres Koşulları ve Bitkilerin Tepkisi

Stres Koşulları ve Bitkilerin Tepkisi Stres Koşulları ve Bitkilerin Tepkisi Stres nedir? Olumsuz koşullara karşı canlıların vermiş oldukları tepkiye stres denir. Olumsuz çevre koşulları bitkilerde strese neden olur. «Biyolojik Stres»: Yetişme

Detaylı

Salyangoz Mukus Süzüntüsü Bazlı Kozmetik

Salyangoz Mukus Süzüntüsü Bazlı Kozmetik İMDİ YENİLENME ZAMANI! IT'S TIME TO SLOW DOWN! EXCLUSIVE Salyangoz Mukus Süzüntüsü Bazlı Kozmetik ŞİMDİ YENİLENME ZAMANI! Ultra Enerji Kremi Salyangoz Mukus Süzüntüsü Bazlı Cildi yenilemek için olağanüstü

Detaylı

YAŞLILARDA FİZİKSEL AKTİVİTE VE FİZİKSEL UYGUNLUK PROF. DR. ERDAL ZORBA

YAŞLILARDA FİZİKSEL AKTİVİTE VE FİZİKSEL UYGUNLUK PROF. DR. ERDAL ZORBA YAŞLILARDA FİZİKSEL AKTİVİTE VE FİZİKSEL UYGUNLUK PROF. DR. ERDAL ZORBA Yaşlılara yönelik egzersiz programları hazırlarken Genetik özelliklerine, Hastalık durumuna, Daha önceden sporla ilişkisine, Ne kadar

Detaylı

EKMEKSİZ DİYET OLUR MU? ŞİŞMANLIĞIN TEK SUÇLUSU EKMEK Mİ? Dilara Koçak Beslenme ve Diyet Uzmanı 8 Mart 2013 www.dilarakocak.com.tr

EKMEKSİZ DİYET OLUR MU? ŞİŞMANLIĞIN TEK SUÇLUSU EKMEK Mİ? Dilara Koçak Beslenme ve Diyet Uzmanı 8 Mart 2013 www.dilarakocak.com.tr EKMEKSİZ DİYET OLUR MU? ŞİŞMANLIĞIN TEK SUÇLUSU EKMEK Mİ? Dilara Koçak Beslenme ve Diyet Uzmanı 8 Mart 2013 www.dilarakocak.com.tr Ağacın kökü toprak İnsanın kökü EKMEK tir. 2 BİR AYDA 7-12 KG. VERMEK

Detaylı

BAZI MEYVE VE SEBZELERDE C VİTAMİNİ TAYİNİ

BAZI MEYVE VE SEBZELERDE C VİTAMİNİ TAYİNİ Tübitak Eğitimde Bilim Danışmanlığı Projesi Kayseri deki Fen ve Teknoloji Öğretmenleri Bilim Danışmanlığı ve Eğitimi Yönünden Destekleme Çalıştayı 14-20 Haziran 2008 BAZI MEYVE VE SEBZELERDE C VİTAMİNİ

Detaylı

Sigara sağlığa zararlı olmasına rağmen birçok kişi bunu bile bile sigara kullanmaktadır. En yaygın görülen zararlı alışkanlıkların içinde en başı

Sigara sağlığa zararlı olmasına rağmen birçok kişi bunu bile bile sigara kullanmaktadır. En yaygın görülen zararlı alışkanlıkların içinde en başı Sigara sağlığa zararlı olmasına rağmen birçok kişi bunu bile bile sigara kullanmaktadır. En yaygın görülen zararlı alışkanlıkların içinde en başı çeken sigara vücuda birçok zarar vermekte ve uzun süre

Detaylı

İçeni iyileştiren içecekler

İçeni iyileştiren içecekler İçeni iyileştiren içecekler Hemen hemen herkesin sevdiği ve ihtiyaç duyduğu şeylerden biri yemek yerken veya öğün aralarında sıvı besinler tüketmektir. 1 13 İçeçeğin kalorisi düşükse bir de faydalıysa

Detaylı

www.boren.com.tr / info@boren.com.tr

www.boren.com.tr / info@boren.com.tr www.boren.com.tr / info@boren.com.tr YAŞAM da BOR BOR/B; Yeryüzünde bileşikler halinde, toprak, kaya ve suda az miktarlarda fakat yaygın olarak bulunan bir elementtir. Yer kabuğunda 10-20 ppm, deniz ve

Detaylı

10. Sınıf Biyoloji Konuları Hücre Bölünmeleri Kalıtımın Genel İlkeleri Ekosistem Ekolojisi ve Güncel Çevre Sorunları

10. Sınıf Biyoloji Konuları Hücre Bölünmeleri Kalıtımın Genel İlkeleri Ekosistem Ekolojisi ve Güncel Çevre Sorunları 10. Sınıf Biyoloji Konuları Hücre Bölünmeleri Mitoz ve Eşeysiz Üreme Canlılarda hücre bölünmesinin gerekliliği Mayoz ve Eşeyli Üreme Kalıtımın Genel İlkeleri Kalıtım ve Biyolojik Çeşitlilik Kalıtımın genel

Detaylı

KANSER GELİŞİMİ VE RİSK FAKTÖRLERİ DR BURÇAK ERKOL HAYDARPAŞA NUMUNE EAH TIBBİ ONKOLOJİ 05.02.2014

KANSER GELİŞİMİ VE RİSK FAKTÖRLERİ DR BURÇAK ERKOL HAYDARPAŞA NUMUNE EAH TIBBİ ONKOLOJİ 05.02.2014 KANSER GELİŞİMİ VE RİSK FAKTÖRLERİ DR BURÇAK ERKOL HAYDARPAŞA NUMUNE EAH TIBBİ ONKOLOJİ 05.02.2014 Tümör Kötü huylu-iyi huylu tümörler İyi huylu tümörler genellikle yayılma sıçrama yapmazlar Kötü huylumaligntümörlerin

Detaylı

DETAYLI KADIN CHECK- UP

DETAYLI KADIN CHECK- UP DETAYLI KADIN CHECK- UP Detaylı kadın check-up programında : tam kan sayımı anemi ( kansızlık ), enfeksiyon hastalıklarının taraması, tam idrar tahlili, açlık kan şekeri, 3 aylık kan şekeri bilançosu,

Detaylı

Kalp Hastalıklarından Korunma

Kalp Hastalıklarından Korunma Kalp Hastalıklarından Korunma AsılRezzan Dr alt başlık Deniz stilini Acardüzenlemek için tıklatın Kalp- Damar hastalıkları (KDH) birçok Avrupa ülkesinde ve Türkiye de orta ve ileri yaş grubunda en önemli

Detaylı

Rumen Kondisyoneri DAHA İYİ BY-PASS PROTEİN ÜRETİMİNİ VE ENERJİ ÇEVRİMİNİ ARTTIRMAK, RUMEN METABOLİZMASINI DÜZENLEMEK İÇİN PRONEL

Rumen Kondisyoneri DAHA İYİ BY-PASS PROTEİN ÜRETİMİNİ VE ENERJİ ÇEVRİMİNİ ARTTIRMAK, RUMEN METABOLİZMASINI DÜZENLEMEK İÇİN PRONEL Rumen Kondisyoneri DAHA İYİ Protein Değerlendirilmesi Enerji Kullanımı Süt Kalitesi Karaciğer Fonksiyonları Döl Verimi Karlılık BY-PASS PROTEİN ÜRETİMİNİ VE ENERJİ ÇEVRİMİNİ ARTTIRMAK, RUMEN METABOLİZMASINI

Detaylı

PSİKOLOJİ DE. Besinsel. Destekleyiciler

PSİKOLOJİ DE. Besinsel. Destekleyiciler PSİKOLOJİ DE Besinsel Destekleyiciler 3 Hastalığın En Güzel İlacı, Hastalığın En Güzel İlacı, Hastalıktan Korunmanın Çarelerini Öğrenmektir. Çarelerini Öğrenmektir. Hipokrat Hipokrat 4 Bugünün bilgilerine

Detaylı

Yakın Doğu Üniversitesi Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksek Okulu

Yakın Doğu Üniversitesi Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksek Okulu Yakın Doğu Üniversitesi Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksek Okulu Yaşlı Bakım-Ebelik 2. Ders YB 205 Beslenme İkeleri 2015 Uzm. Dyt. Emine Ömerağa emine.omeraga@neu.edu.tr BESLENME Dünya Sağlık Örgütü (WHO-DSÖ)

Detaylı

YAŞLILIKTA SIK GÖRÜLEN HASTALIKLAR. Prof. Dr. Mehmet Ersoy

YAŞLILIKTA SIK GÖRÜLEN HASTALIKLAR. Prof. Dr. Mehmet Ersoy YAŞLILIKTA SIK GÖRÜLEN HASTALIKLAR Prof. Dr. Mehmet Ersoy DEMANSA NEDEN OLAN HASTALIKLAR AMAÇ Demansın nedenleri ve gelişim sürecinin öğretmek Yaşlı bireyde demansa bağlı oluşabilecek problemleri öğretmek

Detaylı

BİYOİNORGANİK KİMYA 5. HAFTA

BİYOİNORGANİK KİMYA 5. HAFTA BİYOİNORGANİK KİMYA 5. HAFTA ESER ELEMENTLER İnsan vücudunda en yüksek oranda bulunan element oksijendir. İkincisi ise karbondur. İnsan vücudunun kütlesinin %99 u sadece 6 elementten meydana gelir. Bunlar:

Detaylı

YÜKSEK KOLESTEROL. Hiperkolesterolemi; Yüksek kolesterol sebepleri nelerdir?

YÜKSEK KOLESTEROL. Hiperkolesterolemi; Yüksek kolesterol sebepleri nelerdir? YÜKSEK KOLESTEROL Hiperkolesterolemi; Kolesterol ve kolesterole bağlı kalp damar hastalıklar en büyük ölüm sebebidir. Hiperkolesterolemi kan yağlarından biri olan kolesterolün yüksek olmasıdır. Kan yağları

Detaylı

ORMANCILIK İŞ BİLGİSİ. Hazırlayan Doç. Dr. Habip EROĞLU Karadeniz Teknik Üniversitesi, Orman Fakültesi

ORMANCILIK İŞ BİLGİSİ. Hazırlayan Doç. Dr. Habip EROĞLU Karadeniz Teknik Üniversitesi, Orman Fakültesi ORMANCILIK İŞ BİLGİSİ Hazırlayan Doç. Dr. Habip EROĞLU Karadeniz Teknik Üniversitesi, Orman Fakültesi 1 Verim Arzının Zaman İçinde Değişimi Verim Arzının dış görünümü olan iş verimi işin tekrarlanması

Detaylı

Arı Ürünlerinin Antioksidan Özellikleri ve Biyoyararlılığı

Arı Ürünlerinin Antioksidan Özellikleri ve Biyoyararlılığı BAL VE DİĞER ARI ÜRÜNLERİ İLE SAĞLIKLI YAŞAM PLATFORMU 5 Temmuz 2012 İstanbul Arı Ürünlerinin Antioksidan Özellikleri ve Biyoyararlılığı Prof.Dr. Dilek BOYACIOĞLU İTÜ Gıda Mühendisliği Bölüm Başkanı Bal

Detaylı

Bornova Vet.Kont.Arst.Enst.

Bornova Vet.Kont.Arst.Enst. VETERİNER İLAÇ KALINTILARININ ÖNEMİ ve VETERİNER İLAÇ KALINTILARI TEST METOTLARI Beyza AVCI TÜBİTAK -ATAL 8-9 Ekim 2008 İZMİR KALINTI SORUNU? Hayvansal kökenli gıdalarda, hayvan hastalıklarının sağaltımı,

Detaylı

VETERİNER İLAÇ KALINTILARININ ÖNEMİ ve VETERİNER İLAÇ KALINTILARI TEST METOTLARI. Beyza AVCI TÜBİTAK -ATAL 8-9 Ekim 2008 İZMİR

VETERİNER İLAÇ KALINTILARININ ÖNEMİ ve VETERİNER İLAÇ KALINTILARI TEST METOTLARI. Beyza AVCI TÜBİTAK -ATAL 8-9 Ekim 2008 İZMİR VETERİNER İLAÇ KALINTILARININ ÖNEMİ ve VETERİNER İLAÇ KALINTILARI TEST METOTLARI Beyza AVCI TÜBİTAK -ATAL 8-9 Ekim 2008 İZMİR KALINTI SORUNU? Hayvansal kökenli gıdalarda, hayvan hastalıklarının sağaltımı,

Detaylı

* Madde bilgisi elektromanyetik sinyaller aracılığı ile hücre çekirdeğindeki DNA sarmalına taşınır ve hafızalanır.

* Madde bilgisi elektromanyetik sinyaller aracılığı ile hücre çekirdeğindeki DNA sarmalına taşınır ve hafızalanır. Sayın meslektaşlarım, Kişisel çalışmalarım sonucu elde ettiğim bazı bilgileri, yararlı olacağını düşünerek sizlerle paylaşmak istiyorum. Çalışmalarımı iki ana başlık halinde sunacağım. MADDE BAĞIMLILIĞI

Detaylı

DENGELİ BESLENME NEDİR?

DENGELİ BESLENME NEDİR? DENGELİ BESLENME NEDİR? Vücudun büyümesi, yenilenmesi ve çalışması için gereken dört temel besin grubu olan; süt ve ürünleri, et ve benzeri, sebze ve meyveler, ekmek ve tahıllar dan hergün sizin için gerekli

Detaylı

KİMYA-IV. Yrd. Doç. Dr. Yakup Güneş

KİMYA-IV. Yrd. Doç. Dr. Yakup Güneş KİMYA-IV Yrd. Doç. Dr. Yakup Güneş Organik Kimyaya Giriş Kimyasal bileşikler, eski zamanlarda, elde edildikleri kaynaklara bağlı olarak Anorganik ve Organik olmak üzere, iki sınıf altında toplanmışlardır.

Detaylı

KARDİYOVASKÜLER HASTALIKLARIN EPİDEMİYOLOJİSİ VE TÜTÜN KULLANIMI: MEKANİZMA. Mini Ders 2 Modül: Tütünün Kalp ve Damar Hastalıkları Üzerindeki Etkisi

KARDİYOVASKÜLER HASTALIKLARIN EPİDEMİYOLOJİSİ VE TÜTÜN KULLANIMI: MEKANİZMA. Mini Ders 2 Modül: Tütünün Kalp ve Damar Hastalıkları Üzerindeki Etkisi KARDİYOVASKÜLER HASTALIKLARIN EPİDEMİYOLOJİSİ VE TÜTÜN KULLANIMI: MEKANİZMA Mini Ders 2 Modül: Tütünün Kalp ve Damar Hastalıkları Üzerindeki Etkisi TEMEL SLAYTLAR Kardiyovasküler Hastalıkların Epidemiyolojisi

Detaylı

Optimal Beslenmede Meyve Suyu Tüketiminin Yeri ve Önemi: Yeni Yaklaşımlar ve Yeni Görüşler Paneli 30 Mayıs 2012

Optimal Beslenmede Meyve Suyu Tüketiminin Yeri ve Önemi: Yeni Yaklaşımlar ve Yeni Görüşler Paneli 30 Mayıs 2012 Gamze Toydemir ve Prof. Dr. Dilek BOYACIOĞLU Optimal Beslenmede Meyve Suyu Tüketiminin Yeri ve Önemi: Yeni Yaklaşımlar ve Yeni Görüşler Paneli 30 Mayıs 2012 Familya: Rosaceae; Cins: Prunus Vişne kalitesinde

Detaylı

SAĞLIKLI BESLENMEDE SÜTÜN ÖNEMİ VE SAĞLIKLI SÜT

SAĞLIKLI BESLENMEDE SÜTÜN ÖNEMİ VE SAĞLIKLI SÜT SAĞLIKLI BESLENMEDE SÜTÜN ÖNEMİ VE SAĞLIKLI SÜT SAĞLIK Dünya Sağlık Örgütü tanımına göre sağlık ; bedensel ve ruhsal olarak tam iyi olma halidir. BESLENME Bir insanın büyümesi, gelişmesi, sağlıklı ve üretken

Detaylı

1. İnsan vücudunun ölçülerini konu edinen bilim dalı aşağıdakilerden hangisidir?

1. İnsan vücudunun ölçülerini konu edinen bilim dalı aşağıdakilerden hangisidir? VÜCUT BAKIMI 1. İnsan vücudunun ölçülerini konu edinen bilim dalı aşağıdakilerden hangisidir? A) Anatomi B) Fizyoloji C) Antropometri D) Antropoloji 2. Kemik, diş, kas, organlar, sıvılar ve adipoz dokunun

Detaylı

Günümüzde diş ve diş eti hastalıkları bütün dünyada yaygın ve önemli bir sorundur. Çünkü ağız ve diş sağlığı genel sağlığımızla yakından ilişkilidir.

Günümüzde diş ve diş eti hastalıkları bütün dünyada yaygın ve önemli bir sorundur. Çünkü ağız ve diş sağlığı genel sağlığımızla yakından ilişkilidir. Ağız ve Diş Sağlığı Günümüzde diş ve diş eti hastalıkları bütün dünyada yaygın ve önemli bir sorundur. Çünkü ağız ve diş sağlığı genel sağlığımızla yakından ilişkilidir. Ağız sağlığı: Dişler ve onları

Detaylı

7. ÜNİTE - Beslenme İlkelerini Fiziksel Aktivite Programına Uygulamak. Bölüm -2- Beslenme ve sindirim ile ilgili kavramlar

7. ÜNİTE - Beslenme İlkelerini Fiziksel Aktivite Programına Uygulamak. Bölüm -2- Beslenme ve sindirim ile ilgili kavramlar Mikro Besinler Vitaminler ve Mineraller Makro besin maddelerine oranla çok daha az miktarlarda ihtiyaç duyulmaları nedeniyle vitamin ve mineraller mikro besin maddeleri olarak adlandırılır. Bununla birlikte,

Detaylı

Normalde kan potasyum seviyesi 3,6-5,0 mmol/l arasındadır.

Normalde kan potasyum seviyesi 3,6-5,0 mmol/l arasındadır. POTASYUM K+; Potasyum yaşam için gerekli önemli bir mineraldir. Hücre içinde bol miktarda bulunur. Hücre içindeki kimyasal ortamın ana elementidrir. Hergün besinlerle alınır ve idrarla atılır. Potasyum

Detaylı

Güçlü bir kas sistemi, beyin ve kalp için kuruyemiş tüketin!

Güçlü bir kas sistemi, beyin ve kalp için kuruyemiş tüketin! Güçlü bir kas sistemi, beyin ve kalp için kuruyemiş tüketin! Her anlamda güçlü olmak ne kadar önemli aslında. Güçlü bir kas sistemi, güçlü bir beyin, güçlü bir kalp, güçlü saçlar, kendini iyi hissetmek

Detaylı

.. YILI SAĞLIKLI BESLENME KURS PLANI MODÜL SÜRESİ. sahibi olmak * Beslenme Bilimi * Beslenme Biliminin Kapsamı 16 SAAT.

.. YILI SAĞLIKLI BESLENME KURS PLANI MODÜL SÜRESİ. sahibi olmak * Beslenme Bilimi * Beslenme Biliminin Kapsamı 16 SAAT. .... YILI KURS PLANI KURS MERKEZİNİN ADI ALAN ADI KURSUN ADI KURSUN SÜRESİ AY HAFTA GÜNLER DERS SAATİ KONULAR. AİLE VE TÜKETİCİ BİLİMLERİ 18 SAAT MODÜL VE YETERLİLİK MODÜL SÜRESİ TOPLAM SÜRE BAŞLAMA TARİHİ

Detaylı

Biberon Maması İçerik ve Çeşitleri

Biberon Maması İçerik ve Çeşitleri Biberon Maması İçerik ve Çeşitleri Biberon Mamaları Annesütünün ikamesidir. Annesütü alamayan bebekler için Annesütü yetersizliğinde Annesütü ve inek sütünde enerji ve ana besin maddeleri Anne Sütü (100ml)

Detaylı

Kolesterol gerçekleri. Dr. Güçlü Ildız drgucluildiz@hotmail.com www.beyindoktoru.com

Kolesterol gerçekleri. Dr. Güçlü Ildız drgucluildiz@hotmail.com www.beyindoktoru.com Kolesterol gerçekleri Dr. Güçlü Ildız drgucluildiz@hotmail.com www.beyindoktoru.com Damar yapısını bozan sistemin adı ALLOSTAZ dır. Allostaz sisteminin oluşması için öncelikle vücudun çalışma düzeninin

Detaylı

Tarihte bugün (27 Eylül) 1908: İlk Ford T Modeli üretildi; 1998: Google kuruldu

Tarihte bugün (27 Eylül) 1908: İlk Ford T Modeli üretildi; 1998: Google kuruldu Tarihte bugün (27 Eylül) 1908: İlk Ford T Modeli üretildi; 1998: Google kuruldu VİTAMİNLER 100 YIL ÖNCESİNE KADAR BİLİNMEZDİ Vitaminler vücudun sağlıklı kalması için çok az miktarlarda gerekli olan organik

Detaylı

BESLENME İLKELERİ BESLEME, BESİN ÖĞESİ VE SAĞLIK

BESLENME İLKELERİ BESLEME, BESİN ÖĞESİ VE SAĞLIK BESLENME İLKELERİ BESLEME, BESİN ÖĞESİ VE SAĞLIK Beslenme İle İlgili Temel Kavramlar Beslenme: İnsanın büyümesi, gelişmesi, sağlıklı ve üretken olarak uzun süre yaşaması, Yaşam kalitesini artırması için

Detaylı

FİZİKSEL ETKİNLİĞİN SAĞLIK ÜZERİNE YARARLARI Doç. Dr. Ferda GÜRSEL

FİZİKSEL ETKİNLİĞİN SAĞLIK ÜZERİNE YARARLARI Doç. Dr. Ferda GÜRSEL FİZİKSEL ETKİNLİĞİN SAĞLIK ÜZERİNE YARARLARI Doç. Dr. Ferda GÜRSEL 1 MESAJLAR! Fiziksel etkinlik (FE) ve iyi bir fiziksel uygunluk, hastalık riskini azaltır uygun sağlık ve iyi olma haline katkıda bulunur.!

Detaylı

Sağlıklı Kan Basıncı Sağlıklı Kalp Atımı

Sağlıklı Kan Basıncı Sağlıklı Kalp Atımı Sağlıklı Kan Basıncı Sağlıklı Kalp Atımı 17 MAYIS 2013 Dünya Hipertansiyon Ligi Girişimidir. 17 MAYIS 2013 Dünya Hipertansiyon Ligi Girişimidir. Hipertansiyon Nedir? Çoğunlukla yüksek kan basıncı olarak

Detaylı

Minavit Enjeksiyonluk Çözelti

Minavit Enjeksiyonluk Çözelti Prospektüs ; berrak sarı renkli çözelti olup her ml'si 500.000 IU Vitamin A, 75.000 IU Vitamin D 3 ve 50 mg Vitamin E içerir. FARMAKOLOJİK ÖZELLİKLERİ uygun farmasötik şekli, içerdiği A, D 3 ve E vitamin

Detaylı

Sağlıklı, lezzetli, pratik

Sağlıklı, lezzetli, pratik Daldır ve karıştır Kalem çayınızı ambalajından çıkartıp, TEASTİR logosundan tutarak bir bardak kaynamış suya daldırıp, 1-2 dakika kaşığa gerek duymadan, dilerseniz şeker ekleyerek karıştırın. Özel dizayn

Detaylı

MENOPOZ DÖNEMİNİN ÖZELLİKLERİ

MENOPOZ DÖNEMİNİN ÖZELLİKLERİ MENAPOZDA VE YAŞLILIKTA BESLENME 1 MENOPOZ DÖNEMİNİN ÖZELLİKLERİ MENOPOZDA GÖRÜLEN SORUNLAR MENOPOZ DÖNEMİNDE BESLENME İLKELERİ YAŞLILIKTA BESLENME YAŞLILIKTA BESLENME İLKELERİ 2 3 YAŞAM BEBEKLİK ÇOCUKLUK

Detaylı

Atomlar ve Moleküller

Atomlar ve Moleküller Atomlar ve Moleküller Madde, uzayda yer işgal eden ve kütlesi olan herşeydir. Element, kimyasal tepkimelerle başka bileşiklere parçalanamayan maddedir. -Doğada 92 tane element bulunmaktadır. Bileşik, belli

Detaylı

«DM Patogenezinde unutulan riskler» Endokrin Bozucular & Çevresel Etkenler

«DM Patogenezinde unutulan riskler» Endokrin Bozucular & Çevresel Etkenler «DM Patogenezinde unutulan riskler» Endokrin Bozucular & Çevresel Etkenler Dr. Özlem ÜSTAY TARÇIN Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Başkent Üniversitesi İstanbul Hastanesi Endokrin Bozucular Endokrin

Detaylı

ERKEN ÇOCUKLUKTA GELİŞİM

ERKEN ÇOCUKLUKTA GELİŞİM 9.11.2015 ERKEN ÇOCUKLUKTA GELİŞİM Konular Doğum öncesi gelişim aşamaları Zigot Doğum öncesi çevresel etkiler Teratojenler Doğum Öncesi G elişim Anneyle ilgili diğer faktörler Öğr. Gör. C an ÜNVERDİ Zigot

Detaylı

Özel Formülasyon DAHA İYİ DAHA DÜŞÜK MALIYETLE DAHA SAĞLIKLI SÜRÜLER VE DAHA FAZLA CIVCIV IÇIN OVOLYX!

Özel Formülasyon DAHA İYİ DAHA DÜŞÜK MALIYETLE DAHA SAĞLIKLI SÜRÜLER VE DAHA FAZLA CIVCIV IÇIN OVOLYX! Özel Formülasyon DAHA İYİ Yumurta verimi Kabuk kalitesi Civciv kalitesi Döllülük Çıkım oranı Karaciğer sağlığı Bağırsak sağlığı Bağışıklık Karlılık DAHA DÜŞÜK MALIYETLE DAHA SAĞLIKLI SÜRÜLER VE DAHA FAZLA

Detaylı

! DOUBLE X! Yoğun çalışan, kendini yorgun hisseden! Kilo konrolü! Halsiz! Sporla uğraşanlar! Sağlıklı yaşamak

! DOUBLE X! Yoğun çalışan, kendini yorgun hisseden! Kilo konrolü! Halsiz! Sporla uğraşanlar! Sağlıklı yaşamak ! DOUBLE X! Yoğun çalışan, kendini yorgun hisseden! Kilo konrolü! Halsiz! Sporla uğraşanlar! Sağlıklı yaşamak CLA 500! Yağları kasa çevirir (yarım saat yürüyüşle)! MULTI CAROTENE! Karaciğer yağlanması!

Detaylı

Kazanım Merkezli Çalışma Kağıdı 1. Ünite Vücudumuzda Sistemler Sindirim Sistemi

Kazanım Merkezli Çalışma Kağıdı 1. Ünite Vücudumuzda Sistemler Sindirim Sistemi Fen Bilimleri 7. Sınıf Aşağıda, sindirim sistemi ile ilgili verilen ifadelerden doğru olanlarının yanına (, yanlış olanlarının yanına (Y) koyunuz. Aşağıda verilen resimde sindirim sistemi organlarının

Detaylı