BAZI ELEMENTLERİN L TABAKASINDAN M ve N TABAKASINA BOŞLUK GEÇİŞ İHTİMALLERİNİN ÖLÇÜLMESİ

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "BAZI ELEMENTLERİN L TABAKASINDAN M ve N TABAKASINA BOŞLUK GEÇİŞ İHTİMALLERİNİN ÖLÇÜLMESİ"

Transkript

1 T.C. KAHRAMANMARAŞ SÜTÇÜ İMAM ÜNİVERSİTESİ FEN BİİMERİ ENSTİTÜSÜ FİZİK ANABİİM DAI BAZI EEMENTERİN TABAKASINDAN M ve N TABAKASINA BOŞUK GEÇİŞ İHTİMAERİNİN ÖÇÜMESİ FATMA NUR TUZUCA YÜKSEK İSANS KAHRAMANMARAŞ Ocak 2007

2 T.C. KAHRAMANMARAŞ SÜTÇÜ İMAM ÜNİVERSİTESİ FEN BİİMERİ ENSTİTÜSÜ FİZİK ANABİİM DAI BAZI EEMENTERİN TABAKASINDAN TEZ BAŞIĞI M ve N TABAKASINA BOŞUK GEÇİŞ İHTİMAERİNİN ÖÇÜMESİ FATMA NUR TUZUCA YÜKSEK İSANS Kod No : Bu Tez 18/01/2007 Tarhnde Aşağıdak Jür Üyeler Tarafından Oy Brlğ/Oy Çokluğu le Kabul Edlmştr. Doç.Dr. Ömer SÖĞÜT Prof.Dr. Adnan KÜÇÜKÖNDER Prof.Dr. Mehmet ERTUĞRU DANIŞMAN ÜYE ÜYE Yukarıdak mzaların adı geçen öğretm üyelerne at olduğunu onaylarım. Prof.Dr Özden GÖRÜCÜ Ensttü Müdürü Bu çalışma...tarafından desteklenmştr. Proje No:... Not: Bu tezde kullanılan özgün ve başka kaynaktan yapılan bldrşlern, çzelge, şekl ve fotoğrafların kaynak gösterlmeden kullanımı, 5846 sayılı Fkr ve Sanat Eserler Kanunundak hükümlere tabdr.

3 İÇİNDEKİER İÇİNDEKİER SAYFA İÇİNDEKİER... I ÖZET... III ABSTRACT... IV ÖNSÖZ... V ÇİZEGEER DİZİNİ... VI ŞEKİER DİZİNİ... VII 1. GİRİŞ X-Işınları X-ışınlarının Tanımı ve Özellkler X-Işınlarının Oluşumu Sürekl X-Işınları Karakterstk X-Işınları X-Işını Enerj Sevyeler X-Işınları Spektrumları Karakterstk X-Işınlarının Sayılması X-Işını Spektrometreler EDXRF Spektrometreler D Optkl EDXRF Spektrometreler D Optkl EDXRF Spektrometreler XRF Analz EDXRF' de Ntelk Analz Sayma Sstemler ve Sayaç Çeştler Yarı İletken Detektörler Yarı İletken S() Detektörünün Avantajları Kısıtlamalar [S() İçn] X-Işını Detektörlernn Değerlendrlmes Floresans Verm ve Coster-Krong Geçşler Tesr Kestler EDXRF le İlgl Ölçüm Hataları ÖNCEKİ ÇAIŞMAAR. MATERYA VE YÖNTEM Materyal Kullanılan Elementler Yöntem.. 6 I

4 İÇİNDEKİER.2.1. Alt Tabakasının Floresans Verm ( ω ) Alt Tabakasından M ve N Tabaka ve Alt Tabakalarına Boşluk Geçşler BUGUAR VE TARTIŞMA SONUÇ VE ÖNERİER 52 KAYNAKAR. 5 ÖZGEÇMİŞ II

5 ÖZET T.C. KAHRAMANMARAŞ SÜTÇÜ İMAM ÜNİVERSİTESİ FEN BİİMERİ ENSTİTÜSÜ FİZİK ANABİİM DAI YÜKSEK İSANS ÖZET BAZI EEMENTERİN ÖZET TABAKASINDAN M ve N TABAKASINA BOŞUK GEÇİŞ İHTİMAERİNİN ÖÇÜMESİ FATMA NUR TUZUCA DANIŞMAN: Doç.Dr. Ömer SÖĞÜT Yıl : 2007 Sayfa : 56 Jür : Doç.Dr. Ömer SÖĞÜT : Prof.Dr. Adnan KÜÇÜKÖNDER : Prof.Dr. Mehmet ERTUĞRU Bu çalışmada, tabakası floresans verm ve X-ışını şddet oranlarının deneysel değerler kullanılarak Hf, Ta, W, Re, Pt, Au, Hg, Tl, Pb, B, Th, U elementler çn tabakasından M ve N tabakasına boşluk geçş htmaller, η M ve η N, deneysel olarak ölçüldü. Numuneler Am-241 radyozotop halka kaynağından yayımlanan 59.5 kev enerjl gama-ısınları le uyarıldı ve numunelerden yayımlanan K ve X-ışınları rezülasyonu 5.9 kev de 155 ev olan S() detektörü le sayıldı. Elde edlen değerler dğer araştırmacıların teork ve deneysel değerler le karsılaştırıldı. Anahtar Kelmeler: X-ışını, K ve tabakası, floresans verm, boşluk geçş htmal. III

6 ABSTRACT T.C. UNIVERSITY OF KAHRAMANMARAŞ SÜTÇÜ İMAM INSTITUTE OF NATURA AND APPIED SCIENCES DEPARTMENT OF PHYSICS MSc THESIS ABSTRACT THE MEASUREMENT of VACANCY TRANSFER PROBABIITIES from to M and N SHES for SOME EEMENTS FATMA NUR TUZUCA SUPERVISOR: Asst. Prof.Dr Ömer SÖĞÜT Year: 2007 Pages: 56 Jury : Assoc. Prof. Dr. Ömer SÖĞÜT : Prof. Dr. Adnan KÜÇÜKÖNDER : Prof. Dr. Mehmet ERTUĞRU In ths study, the probabltes of vacancy transfer,η M and η N, from to M and N shells have measured for the elements of Hf, Ta, W, Re, Pt, Au, Hg, Tl, Pb, B, Th, U usng shell fluorescence yeld and X-ray ntensty ratos. These epermental values were obtaned from samples ected by 59.5 kev γ-rays, whch were emtted from a Am-241 radosotope source. Also K and X-rays emtted from samples were calculated by means of S() detector wth a resoluton of 155 ev at 5.9 kev. The results obtaned are compared wth the results of other studes. Key Words : X-Ray, K and shells, Fluorescence Yeld, Vacancy Transfer Probablty. IV

7 ÖNSÖZ ÖNSÖZ Ntel (Kaltatf) ve ncel (kanttatf) numune analzler çn kullanılan metotlardan bazıları; Atomk yayımlama spektrometres, Atomk soğurma spektrometres, XRF (X- Işını Floresans), X-ışını veya γ-ışını geçş teknkler ve Kütle spektrometresdr. Bu metotlar arasında, bu tez çalışmasında da kullanılan XRF teknğ özellkle de enerj ayırmalı XRF, dğer metotlara göre, brkaç mlgramdan daha az madde le ncel analz, ucuz malyet ve yüksek hassasyet gb brçok özellğnden dolayı blm ve teknolojde yaygın olarak kullanılmaktadır. Bu teknğn çevre krllğ, arkeoloj, tıp, kmya, endüstr, kalte kontrol, madenclk gb brçok alanda uygulamalarına rastlamak mümkündür. Bu çalışmada, tabakası floresans verm ve X-ışını şddet oranlarının deneysel değerler kullanılarak Hf, Ta, W, Re, Pt, Au, Hg, Tl, Pb, B, Th, U elementler çn tabakasından M ve N tabakasına boşluk geçş htmaller, η M ve η N, yarı deneysel olarak ölçüldü. Bu tez çalışmasının lk bölümünde X-ışınları, XRF, EDXRF ve EDXRF laboratuarları, radyasyon sayaçları ve sayma statstkler hakkında genel br blg verld. İknc bölümde se öncek çalışmalarla lgl yapılan kısa br lteratür taraması verld. Üçüncü ve dördüncü bölümlerde se tezle lgl materyal ve yöntemle lgl blgler ve yapılan hesaplamaların sonuçları verld. Bu tezn her aşamasında bana yol gösterp yardımcı olan, hocam sayın Doç.Dr. Ömer Söğüt e teşekkürlerm sunarım. Ayrıca çalışmalar esnasında bana yardımcı olan hocam sayın Prof.Dr. Adnan Küçükönder e, tezn araştırma ve yazım aşamasında blg ve fkrler le bana yardımcı olan B.Göker Durdu, Erdal Küçükönder ve Hamd Bütün e ve çalışmalar süresnce bana destek olan aleme sonsuz teşekkürler. OCAK 2007 KAHRAMANMARAŞ V

8 ÇİZEGEER DİZİNİ ÇİZEGEER DİZİNİ Tablo 1.1. X-Işını Dyagram Çzglernn Segbahn Göstermler 10 Tablo 4.1. ω floresans verm...9 Tablo 4.2. Boşluk Geçş İhtmaller (η M ) Tablo 4.. Boşluk Geçş İhtmaller (η N )... 4 Tablo 4.4.(a) den M alt kabuklarına boşluk geçş htmaller...45 Tablo 4.4.(b) den M alt kabuklarına boşluk geçş htmaller...45 Tablo 4.5.(a) den N ve O alt kabuklarına boşluk geçş htmaller...48 Tablo 4.5.(b) den N ve O alt kabuklarına boşluk geçş htmaller...49 VI

9 ŞEKİER DİZİNİ ŞEKİER DİZİNİ Şekl 1.1. X-ışınları Oluşumu. Şekl 1.2. Sürekl X-ışınları. 4 Şekl 1.. Karakterstk X-ışını oluşumu... 5 Şekl 1.4. Karakterstk X-ışınları..6 Şekl 1.5. X-Işını Enerj Sevyeler Dyagramı..9 Şekl 1.5. X-ışınları spektrumları. 11 Şekl 1.6. EDXRF ve WDXRF spektrometrelernn temel planları..1 Şekl 1.7. Enerj dağıtıcı spektrometrelerden, doğrudan uyarmalı ve 2D optkl(solda) ve doğrudan uyarmasız polarze olan optk (D)(sağda) Şekl 1.8. Doğrudan Uyarmalı ve 2D optğne sahp EDXRF spektrometres le ölçülmüş olan katı br numunenn tpk spektrumu..15 Şekl 1.9. Doğrudan uyarmasız ve D optkl enerj dağıtıcı spektrometre. 15 Şekl Doğrudan uyarmasız ve D optğne sahp EDXRF spektrometres le ölçülmüş olan katı br numunenn tpk spektrumu. 16 Şekl Bazı Detektörlern Ayırma Güçler...17 Şekl S() Detektörünün Şematk Gösterm...18 Şekl 1.1. Puls Yükseklğ Şekl İnce Br evha Üzerne Gelen Işın Demet...29 Şekl.1. Sayım sstem şeması..5 Şekl 4.1.(a) *ω Atom numarası grafğ Şekl 4.1.(b) **ω Atom numarası grafğ..40 Şekl 4.2.(a) Boşluk Geçş İhtmaller (η M )-Atom Numarası grafğ Şekl 4.2.(b) Boşluk Geçş İhtmaller (η M )-Atom Numarası grafğ Şekl 4..(a) Boşluk Geçş İhtmaller (η N )-Atom Numarası grafğ...44 Şekl 4..(b) Boşluk Geçş İhtmaller (η N )-Atom Numarası grafğ...44 Şekl 4.4.(a) Boşluk Geçş İhtmaller (η M1 )-Atom Numarası grafğ.46 Şekl 4.4.(b) Boşluk Geçş İhtmaller (η M4 )-Atom Numarası grafğ.46 Şekl 4.4.(c) Boşluk Geçş İhtmaller (η M5 )-Atom Numarası grafğ..47 Şekl 4.5.(a) Boşluk Geçş İhtmaller (η N1 )-Atom Numarası grafğ..50 Şekl 4.5.(b) Boşluk Geçş İhtmaller (η N4 )-Atom Numarası grafğ..50 Şekl 4.5.(c) Boşluk Geçş İhtmaller (η N5 )-Atom Numarası grafğ..51 Şekl 4.5.(d) Boşluk Geçş İhtmaller (η O1 )-Atom Numarası grafğ Şekl 4.5.(e) Boşluk Geçş İhtmaller (η O4,5 )-Atom Numarası grafğ VII

10 GİRİŞ 1. GİRİŞ X-ışını spektroskops, dğer optk spektroskopler gb elektromanyetk ışının yayımlanması, soğurulması, saçılma, floresans ve X ışını soğurma yöntemler peryodk çzelgedek atom numarası sodyumdan büyük bütün elementlern kalte ve mktar tayn çn yaygın olarak kullanılmaktadır. Özel donanımlarla atom numarası 5 10 arasındak elementler de tayn edleblmektedr. X ışınları, yüksek enerjl elektronların yavaşlamasıyla veya atomun ç orbtallerndek elektronların elektronk geçşleryle oluşturulan kısa dalga boylu elektromanyetk ışınlardır. X ışınlarının dalga boyu aralığı yaklaşık 10-5 Å (1 Å 0,1 nm m) arasındak bölgey kapsar. X-Işını Kırınımı (X-Ray Dffracton XRD ) spektroskops olarak blnen X-Işını kırınım spektroskops, smnden anlaşılacağı üzere X-ışını denlen Ultravyole ışından daha kuvvetl fakat gamma ışınından daha zayıf enerjl ışın kullanılarak yapılan analz temel alır. Çalışma prensb numuneye X-ışını gönderlerek kırılma ve dağılma verlernn toplaması olduğu söyleneblr. Krstal yapısına göre ışını farklı açılarda ve şddette kıran numuneler çok hassas bçmde analz edleblmektedr. X-Işını floresans yöntemler (XRF): Br X-ışını tüpünde numuney hedef alana yerleştrerek X-ışınları yayımlama (emsyon) spektrumunu elde etmek uygun gb görünmekle brlkte, bunun brçok materyale uygulanmasındak zorluklar nedenyle çok başvurulan br yöntem değldr. Bunun yerne, numunenn ışınlanması daha yaygın olarak X-ışınları tüpünden veya radyoaktf kaynaktan sağlanan X-ışını demetyle yapılır. Bu durumda brncl X-ışınları numunedek elementler tarafından soğrulurlar ve kend karakterstk X-ışını floresansını yayarlar. Bu şlem X-ışınları floresans veya yayım yöntem olarak adlandırılır. X-ışını floresansı (XRF), atom numarası oksjenden büyük (8) olan elementlern kalte analznde en çok kullanılan analtk yöntemlerden brdr (Araz, 2006). Enerj Dağılımlı X-Işını Floresans EDXRF yöntem brçok materyaln kmyasal bleşenlernn saptanması çn bast, doğru, ekonomk ve analtk br metottur. XRF teknğ zararsız ve güvenlr olması sebebyle çevre krllğ, arkeoloj, tıp, adl tıp, kozmetk, endüstr, kalte kontrol laboratuarları, madenclk, eczacılık, kmya, astronom vs. brçok alanda kullanılmaktadır. Genş br kullanım sahasının yanı sıra X-ışını floresans teknolojsnn br dğer avantajı da çok az veya hç denlecek kadar az numune hazırlığı gerektryor olmasıdır. Bu teknolojyle konsantrasyonlar eş zamanlı ve kolay br şeklde %100 e yakın br değerde ölçüleblr. Herhang br tabakadan başka br tabakaya boşluk geçşlernn deneysel olarak doğru ölçülmes X-ışını floresans tesr kestlernn ve floresans vermlernn doğru olarak tanımlanmasında çok öneml rol oynar. Çünkü br tabakadan başka br tabakaya boşluk geçşler lgl tabakaların floresans verm ve tesr kestlern öneml ölçüde değştrmektedr. Floresans verm ve tesr kestlernn deneysel olarak doğru ölçülmes aşağıdak olayların deneysel hesaplamalarında önemldr. Bunlar: a) Kütle azaltma katsayılarının hesaplanması, b) Tıbb araştırmalar ve kanser terap uygulamalarında, c) Radyasyonun zırhlanma edlmesnde, 1

11 GİRİŞ d) Dozmetrk hesaplamalarda, e) XRF nn elemental analzlernde, f) Endüstryel radyasyon uygulamalarında (yyecek ışınlama), g) Yüzey kmyası analznde ve brçok fzksel parametrelern test edlmesnde önemldr. Atomlardan çeştl yollarla sökülen ç tabaka elektronları, ışımalı (radatve) ve ışımasız (non-radatve) geçşler şeklnde ele alınablr. Burada, atomdan herhang br metotla -tabakasında meydana getrlmş olan boşlukların, karakterstk X-ışınları yayımlanarak doldurulması htmalyetne -tabakasına at floresans verm denr. Atomdan yayımlanan -tabakasına at karakterstk X-ışınları yne aynı atomun üst tabakalarında bulunan br elektronu sökerek boşluklar meydana getreblr. Bu olay ışımalı veya ışımasız (Auger) geçşler şeklnde sonuçlanablr. Her k tür bozunmada da atomun brnc ç tabakasında meydana gelen boşluklar kendsnden yüksek olan ç tabakalara veya br dış tabakaya transfer edlr. Bozulan tabakası boşlukları başına üretlen M ve daha üst tabaka boşluklarının sayısı η M ve bozunan M tabakası boşlukları başına üretlen karakterstk M X-ışınlarının sayısı ω M hakkındak blgler, kıyısı enerjs üzerndek br enerj le fotonlar tarafından uyarılarak radyoaktf bozunmayla yayımlanan M X-ışınlarının ölçülmesnde çok önemldr. Uyarma enerjsnn, kıyısından büyük olduğu durumlarda, üretlen M X-ışınlarının sayısının tahmn edleblmes çn ω M nn yanında, tabakasında oluşturulan br boşluğun M ve daha üst tabakalara geçme htmalyet olan η M ve η N nn de tam olarak blnmes gerekmektedr. Bu nedenle, ışımalı geçş htmalyet olan η M ve η N gerek nükleer gerekse atomk çalışmalarda büyük önem taşımaktadır (Söğüt, 2000). Bu çalışmada bazı elementler çn alt tabakasından M ve N tabaka ve alt tabakalarına boşluk geçş htmaller, (η M, η M1, η M4, η M5, η N, η N1, η N4, η N5 η O1 ve η O4,5 ), deneysel olarak ölçüldü. 2

12 GİRİŞ 1.1. X-Işınları X-Işınlarının Tanımı ve Özellkler X-ışınları elektromanyetk spektrumda ultravyole ışık le gama ışınları arasında yer alır. X-ışınları dalga boylarına göre; dalga boyu λ<0,1 Å se çok sert, λ=0,1-1 Å se sert, λ=1-10 Å se yumuşak, λ>10 Å se çok yumuşak olarak smlendrlr. X-ışınlarının en genel kaynağı br metal atomu bombardımana tab tutan yüksek enerjl elektronların yavaşlamasıdır. X-ışınları çekrdek çnde değl, elektronlar sevyesnde meydana gelen br kısım hadselern ürünüdür (Şahn, 1989). Elektromanyetk ışımadan dolayı X-ışınları çft karakterldr. Dalga ve taneck özellğ gösterrler. Fotoelektrk, Compton saçılma, gaz yonzasyonu ve sntlasyon taneck özellkler, hız, polarzasyon ve Koharent saçılma dalga özellklerdr (Bertn, 1975). X-ışınları kaynaktan çıkarak sapmadan yayılırlar. Elektrk ve manyetk alanların etks le saptırılamazlar. X-ışınlarının bu davranışı, yüklü taneck olmadıklarını gösterr. Yüklü tanecklerden oluşan elektromanyetk radyasyona foton denlr (Semat, 1967) X-Işınlarının Oluşumu Sürekl X-Işınları Hedefe gelen yüksek hızlı elektron, atomun çekrdeğne yaklaşırken elektronun negatf yükü le çekrdeğn poztf yükü etkleşr ve çekrdeğe doğru br sapma olur. Sapan elektronun hızı dolayısı le enerjs azalır. Bu enerj azalması sürekl X-ışını (bremsstrahlung) olarak ortaya çıkar. Bu ışınlara sürekl denmesnn sebeb se enerj spektrumlarının sürekl olmasındandır. Yan, sürekl X-ışınlarının enerj aralığı, hemen hemen, sıfırla yüksek hızlı elektronun maksmum enerjs arasındadır. Sürekl X-ışınlarının enerjs üç faktöre bağlıdır. Bunlar; yüksek hızlı elektronun enerjs, hedef malzemenn yoğunluğu ve elektronun hareket doğrultusu le frenleyc çekrdek arasındak uzaklık çekm kuvvet, artan uzaklıkla azalır (Aygün ve Zengn, 199). Şekl 1.1. X-ışınlarının Oluşumu (Aygün ve Zengn, 199)

13 GİRİŞ Şekl 1.2. Sürekl X-ışınları (Gündüz, 1995) Sürekl X-ışını spektrumları genş br frekans aralığını kapsayan sürekl br ışımaya karşılık gelmektedr. Bu nedenle sürekl X-ışınlarına beyaz X-ışınları denlr. Sürekl X-ışınlarının klask elektromanyetk teorye göre açıklanması; İvmel hareket eden yükler elektromanyetk ışımada bulunurlar. Yüksek enerjl elektronlar br hedefe çarptıkları zaman bu elektronların enerjlernn %1 sürekl X-ışınlarının oluşmasına yol açar. Hedefe (br X-ışını tüpünde anot hedef numunesdr) çarpan elektronlardan çok az br kısmının enerjlernn tamamı soğurulur şeklndedr. Soğurulan enerj karakterstk X-ışını olarak yayımlanır. Bu elektronlar maksmum frekanslı veya mnmum dalga boylu ışımalara sebep olurlar. Bunun dışında, enerjs kademel olarak X- ışınlarına dönüşenler de sürekl spektrumun dğer dalga boyu ve frekanslarının oluşumuna yol açar (Aygün ve Zengn, 199). Kuantum teorsnde, br X-ışını tüpünde elektronlarla meydana getrlen sürekl X- ışını spektrumu, uyarıcı elektronların maksmum enerjlerne karşılık gelen, λ mn kısa dalga boyu sınırıyla karakterze edlr; λ mn = hc ev 0 (1.1) Burada h Planck sabt ( erg. s.), c ışık hızı, e elektronun yükü ve V 0 se tüpe uygulanan potansyeldr. Br X-ışını tüpünde elektronlar tarafından meydana getrlen sürekl X-ışını spektrumu aşağıdak özellklerle karakterze edlr. 1. Kısa dalga boyu lmt λ mn altında dalga boyu gözlenemez, 2. Maksmum şddetn dalga boyu λ ma yaklaşık olarak λ mn /2'dr.. Toplam şddet, tüp voltajı ve hedef maddesnn atom numarası (Z) le orantılıdır (Aygün ve Zengn, 199). 4

14 GİRİŞ Karakterstk X-Işınları Hedefe gelen yüksek hızlı elektron yörüngede bulunan br elektronla çarpışablr. Bu çarpışma sonucunda yüksek hızlı elektrondan yörünge elektronuna uyarılma enerjs aktarılır. Yörünge elektronuna aktarılan bu uyarılma enerjs ya elektronu atomdan dışarı atacak ya da bulunduğu yörüngeden br üst yörüngeye çıkaracaktır. Her k durumda da yüksek hızlı elektron, enerjsnn br kısmını orbtal elektronuna verr. Orbtal elektronu aldığı bu fazla enerjy X-radyasyonu olarak verr. Bu şeklde k elektronun çarpışmasından meydana gelen radyasyona karakterstk radyasyon adı verlr. Bu ad orbtaln karakterstk enerj sevyelernden gelmektedr. Şekl 1.. Karakterstk X-ışını oluşumu (Brouwer, 200) Br orbtal elektronu atomdan çıkarsa yernde br boşluk kalacaktır. Bu boşluğu doldurmak çn daha üst yörüngelerde bulunan br elektron buraya geçer. Bu hareketllk atomk denge çn gerekldr. Çekrdekten daha uzaktak orbtallerde bulunan elektronlar daha büyük enerjye sahptrler. Bu yüzden üst yörüngeden alt yörüngeye geçen br elektron, aradak enerj farkını elektromanyetk dalga yan X-ışını olarak verr. Genel olarak, orbtal elektronlarının enerjler yüksek hızlı elektrona göre oldukça düşüktür. Bu yüzden meydana gelen X-ışınlarının enerjler orbtal elektronlarının enerjlern yansıtırlar, yan enerjler düşüktür ve X-ışınları olan her yerde karakterstk X-ışınları vardır (Şahn, 1989). Dğer yandan, eğer elektron atomdan dışarı çıkamazsa sadece geçc olarak orbtaln değştrecektr. Bunun neden bombardıman elektronunun enerjsnn orbtal elektronunu atomdan tamamen atacak kadar olmamasıdır. Bu durumda elektron, enerjye bağlı olarak üst yörüngelerden brne geçer ve yernde br boşluk bırakır. Bu boşluk br üst sevyedek elektron tarafından doldurulmalıdır. Fakat bu durumda fazla enerj elektromanyetk dalga, yan X-ışını olarak verlmeldr. 5

15 GİRİŞ Karakterstk X-radyasyonunun enerjs bombardıman elektronunun enerjs le tayn edlmez. Karakterstk X-ışınlarının enerjs, br orbtal elektronunun br yörüngede bulunan boşluğu doldururken verdğ enerjdr. Herhang br yolla br atomdan elektron sökülürse veya daha üst enerj sevyelerne çıkarılırsa atom uyarılmış olur. Bu uyarma genellkle, hızlandırılmış elektronlarla, X-ışını tüpünden yayınlanan X-ışınları le radyozotop kaynaktan yayınlanan fotonlarla, proton, nötron ve α parçacıklarıyla, sekonder X-ışınları le gerçekleştrlr. Bu yöntemlerden bryle atomun herhang br tabakasından sökülen elektronun yerne çok kısa br zaman çersnde (10-8 ~10-9 sn. arasında) üst tabakalardan br elektron geçş olur. Bu geçş sırasında br foton yayımlanır. İç tabakalar arasındak elektron geçşnden yayımlanan bu fotona, o elementn karakterstk X-ışını fotonu denlr. Şekl 1.4'te K tabakasına at karakterstk X- ışını grafğ verlmştr. Bu ışınlar le optk ışınlar arasındak en öneml fark; optk spektrumda görünür bölgededr. Örneğn 5000 Å dalga boylu çzgy oluşturan foton enerjs 2.48 ev ken X-ışınları spektrumunda, 1 Å dalga boylu br fotonun enerjs, bundan yaklaşık olarak beş bn kez daha büyük olup ev dur. Bunun sonucu olarak da çekrdeğe en uzak değerlk (valans) elektronlarının uyarılmış oldukları düzeylerden daha alttak enerj düzeylerne geçmeleryle oluşan optk ışınlarının aksne, karakterstk X- ışınları madde çndek br elementn herhang br atomun elektronlarının uyarılması sonucunda oluşan, elektron geçşler çekrdeğe en yakın enerj düzeyler arasında olmaktadır. Mesela K kabuğunda meydana gelen br boşluğun dğer üst tabakalardak elektronlardan br tarafından doldurulması sırasında meydana gelmektedr (Şahn, 1989). Şekl 1.4. Karakterstk X-ışınları (Gündüz, 1995) Yayınlanan tüm X-ışını fotonlarının enerjler elektronk sevyeler arasındak enerj farkı le orantılı olduğundan verlen br elementten elde edlen çzgler o element karakterze ederler. Karakterstk X-ışını fotonlarının dalga boyu le uyarılan elementn Z atom numarası arasındak lşk; 1 = K ( Z σ ) (1.2) λ şeklndedr ve bu lşkye Moseley kanunu denr. Burada K her br spektral ser çn farklı değerler alan br sabttr. σ perdeleme sabtdr ve atomdak dğer elektronlardan dolayı meydana gelen tme çn br düzeltme katsayısıdır. λ se X-ışını fotonunun dalga boyudur (Jenkns, 1986). 6

16 GİRİŞ Br foton tarafından atomun K sevyes uyarılırsa, K tabakasında oluşan boşluk atomun üst, M, N,.. tabakalarındak elektronlar tarafından doldurulablr. Bu boşluk tabakasındak elektronlarla doldurulursa meydana gelen karakterstk X-ışını K α, dğer üst tabakalar tarafından doldurulursa K β karakterstk fotonları ortaya çıkar. Bu fotonların saçılmasıyla K karakterstk çzgler elde edlr. ve M karakterstk çzgler de benzer şeklde elde edlr (Şahn, 1989). K tayfı, K tabakasındak boşluklara elektronların geçşlern takben oluşur. K tayfı bast br yapıya sahptr ve genellkle çok yüksek atom numaralı elementler çn oluşan ekstra k çft çzgden meydana gelr. tayfı, tabakalarındak boşlukları doldurmak çn elektronların bu boşluklara geçşlerne takben oluşur. Üç alt tabakaya sahp tabakası le tekl K tabakası karşılaştırıldığında, seçm kuralları le kabul edlen geçşlernn sayısı K dan çok daha fazla olmuş olacaktır. Bu yüzden tayfı K tayfından çok daha karmaşıktır ve yüksek atom numaralı elementlerde, 20 le 0 arasında dyagram çzgler gözlemek mümkündür. K serlerndek gb, öneml sayıda yasak geçşler ve karakterstk çzgler gözleneblr. Fakat brncl foton etksnden sadece çft yonlaşma le oluşan çzgler ve başlıca foto-yonlaşmadan oluşan sers çzgler K sersne benzemez (Segbahn, 1967). K ve tabakalarına kıyasla beklenldğ gb, beş alt tabakaya sahp M tayfı K ve hatta üç alt tabakaya sahp tayflarından daha karmaşık ve daha kararsızdır. Buna laveten dğer tabakalara göre daha fazla geçşler çeren yüksek numaralı tabakalardır. Hatta yayınlama spektrumunda öz-soğurmaya neden olduğu öneml değşklkler bulunur. Brçok analtk X-ışını spektrometrelernn ölçüleblen dalga boyu bölges sadece yaklaşık 20 Å kadar uzatılabldğ çn M tayfına çok az sıklıkta rastlanır ve sadece Å dan büyük vakumlu ortamda görüleblr. Buna rağmen atom numarası Z > 57 olan elementlere yaklaşıldığında güçlü M çzglerne rastlanır. M çzglernn büyük çoğunluğu, M yayınlama spektrumları geçş durumlarına göre adlandırılmıştır. Br elementn spektrumu le farklı br elementn M spektrumu arasında brtakım benzerlkler gözlenmektedr. Her k tayf yüksek enerj kıyısındak zayıf çzglerle yayılan oldukça güçlü br β ve güçlü br α le temsl edlr (Jenkns, 1986). Seçm Kuralları: Karakterstk X-ışınları tayfının oluşmasına neden olan geçşler, tesadüfî olmayıp elektronk dpol seçm kadelerne göre sınırlanmıştır. n 0 (1.) l = ± 1 ve ya j = 0 (1.4) Bunların dışındak geçşler yasak geçşlerdr X-Işını Enerj Sevyeler Br atomun herhang br alt kabuğundan br elektron sökülerek uyarıldığında, oluşan boşluklar, daha yüksek tabakalardak elektronlar tarafından 10-8 sn çersnde seçm kurallarına göre doldurulur. Eğer doldurulan tabaka K tabakası se bu ışınlar K X-ışınları adını alırken, tabakasında meydana getrlen br boşluk daha üst tabaka elektronu tarafından doldurulmuş se X-ışınları adını alır. K da meydana gelen boşluğu tabakası 7

17 GİRİŞ elektronu doldurmuş se K α, M tabakası elektronu tarafından doldurulmuş se K β olarak adlandırılır (Şahn, 1989). Eğer doldurulan tabaka M tabakası se bu ışınlar M X-ışınları adını alır. M tabakasına geçşler N ve O tabakalarından olur ve M γ, M ζ1,m ζ2, M β, M α1, M α2 ve M m gb adlarla fade edlrler (Segbahn, 1974). Bu geçşlerle lgl Segbahn göstermler Çzelge 1.1. de verlmştr. Bu geçşlerden meydana gelen X-ışını enerj sevyeler dyagramı se Şekl 1.4 de gösterlmştr. 8

18 GİRİŞ K sers K α 2 α 1 β β 1 β 2 γ 4 sers 1 2 β 4 β γ 2 γ γ 4 η β 7 β 5 ι α 2 α 1 β 6 β 15 M sers M 1 M 2 M M 4 M 5 γ ζ 2 ζ 1 α 2 N 1 N 2 N N 4 N 5 N 6 N 7 O 1 O 2 O O 4 O 5 Şekl 1.5. X-Işını Enerj Sevyeler Dyagramı (Van Greken ve Markowcz, 1992) 9

19 GİRİŞ Tablo 1.1. X-Işını Dyagram Çzglernn Segbahn Göstermler (Segbahn, 1974) Karakterstk K X- ışınları Karakterstk X- ışınları Kα 1 = K ( K) α = α 1 + α 2 Kα 2 = K 2 β 1 = 2 M 4 Kα = Kα 1 + Kα 2 β 2,15 = ( N 5 ) + ( N 4 ) Kβ 1 = K M β = 1 M Kβ 2 = K N + (K N 2 ) β 4 = 1 M 2 Kβ = K M 2 β 5 = ( O 4 ) + ( O 5 ) Kβ 4 = (K N 4 ) + (K N 5 ) β 6 = N 1 Kγ 5 = (K M 4 ) + (K M 5 ) β 7 = O 1 Kβ 1 = Kβ 1 + Kβ 2 + Kβ 5 Kβ 2 = Kβ 2 + Kβ 4 + Daha Yüksek β 7, = O Vl,Vll γ 1 = 2 N 4 Sevyelerden Geçşler l = M 1 Kβ = Kβ 1 + Kβ 2 + Kβ + Kβ 4 + Kβ γ 2 = 1 N 2 α 1 = M 5 γ = 1 N α 2 = M 4 η = 2 M X-Işınları Spektrumları X-ışını spektrometres le elde edlen spektrumlar pklerden barettr. Şekl 1.5 de X- ışınları spektrumları gösterlmştr. Bu spektrum, ncelenen numunenn elementlernden gelen karakterstk pkler harcnde farklı pkler de çerr. Bunlar: Karakterstk X-ışını pkler Koherent saçılma pkler İnkoherent saçılmadan kaynaklanan Compton Pkler Kaçak pkler Üst üste bnme pklerdr. (ands ve ark., 1972). 10

20 GİRİŞ Şekl 1.5. X-ışınları spektrumları (Söğüt, 2000) Karakterstk X-ışınları pkler: İncelenen numunenn elementlernden gelen K α, K β, α, β, M γ, M ζ1,m ζ2, M β.v.b. pklerdr. Bu pkler ayrıca, elementlern çerğ hakkında blg verp, onların tespt çn kullanılır ( Küçükönder, 1988; Söğüt, 2000). Koherent Saçılma pkler: Kaynaktan numuneye gelen brncl gama ışınlarının, numune çersnde atomlardan, enerjsn kaybetmeden saçılması sonucu, detektörde sayılmaları le oluşan pklerdr ( Küçükönder, 1988; Söğüt, 2000). Compton Pkler: Kaynaktan numuneye gelen brncl gama ışınlarının, numune çersnde nkoherent saçılmaya uğradıkları zaman enerjlernn br kısmını kaybetmeler ve detektörde sayılmaları le bu pkler oluşur. Enerj kaybı yüzünden Compton pk, koherent pknden daha düşük enerj bölgesnde oluşur. İnkoherent saçılma brden fazla olduğu gb, detektör çersnde de nkoherent saçılma olablr. Brncl gama ışınlarının enerjsnn artmasıyla Compton ve koherent pkler arasındak enerj farkı da artar. Bu da numune elementlernn atom numaralarının küçülmesnn, Compton ve koherent pkler arasındak enerj farkını büyüttüğünü gösterr( Küçükönder, 1988; Söğüt, 2000). Kaçak pkler: İncelenen numuneden salınan, karakterstk X-ışınları fotonları detektöre ulaştıklarında, detektör atomlarının brnden elektronunu sökerek elektron çft oluşturur. Bu sırada, numuneden sayılan karakterstk X-ışınları, detektöre ulaşamayıp, br etkleşme yapmadığı zaman, detektördek fotonlar gerçek enerjsnden daha az enerj le sayılırlar. Böylelkle düşük enerj bölgesnde pkler meydana gelr. Bu pklere kaçak pkler denlr ( Küçükönder, 1988; Söğüt, 2000). 11

21 GİRİŞ Üst üste bnme pkler: Detektöre aynı anda gelen k veya daha fazla karakterstk X- ışını fotonunun, br tek foton gb sayılması sonucu oluşan pklerdr. Ayrıca, X-ışınları spektrumunda, bu pklerden başka kolmatör maddesnden yayımlanan karakterstk X- ışınları pkler de meydana gelr ( Küçükönder, 1988; Söğüt, 2000). X-Işını Spektrumunun Avantajları: Optksel spektrumunun tersne X-ışını spektrumu bast ve düzenszdr. Seçm kuralları brçok elektron geçşn çerr ve znl geçşlern çoğu öneml sayılablecek kadar zayıf çzglerle sonuçlanır. Genellkle her element optk çzglernden daha zayıf X-ışını çzglerne sahptr. Ancak bu zayıf geçşler spektrokmyasal analtn temeln oluşturur. Her element aynı K, ve M çzglern çerr Karakterstk X-Işınlarının Sayılması X-Işını Spektrometreler X-ışını spektrometres, karakterstk çzg şddetlernn ölçüleblmesn ve numuneden gelen çok enerjl ışın demetn ayırmayı sağlar. Br spektrometrenn, çzgler ayırablmes çn yeterl rezülasyona sahp olması gerekr. Aynı zamanda spektrometre, lglenlen dalga boyu ve enerj bölgesnde ölçüm yapablme mkânı sağlamalıdır. Bu nedenle spektrometre seçmnde dört öneml faktör vardır; Rezülasyon, Karakterstk pk Temel sayma sevyes Enerj veya dalga boyu aralığı Bu faktörlern hçbr brbrnden bağımsız değldr. Örneğn, rezülasyonun sabt tutulması, mutlak pk şddetnn düşmesne neden olur. Br spektrometrenn rezolüsyonu, onun çzgler ayırma kablyet olarak tarf edlr. Rezülasyon, herhang br kaynakdetektör mesafesnde kalbre edlmemş kaynaklarla tayn edleblr. X-ışını spektrometreler üç kısımda ncelenmektedr. 1- Dalga boyu ayırımlı spektrometreler 2- Enerj ayırımlı spektrometreler - Özel spektrometreler Dalga boyu ayırımlı spektrometreler enerj ayırımlılardan % 50 oranında daha hassastırlar. Enerj ayırımlı spektrometreler enerj aralığındak tüm elementler aynı anda ölçeblrken, dalga boyu ayırımlı sstemler sadece programlanmış oldukları elementler ölçeblrler. Bu üç özel sstemde çok yüksek hassasyete ve aşırı düşük konsantrasyonlu veya çok düşük boyutlu ve mktarlı numuneler le çalışma mkânlarına sahptrler. Dalga boyu ayırımlı sstemlerde rezülasyon, analz edc krstaln açısal dağılımına ve kolmatör dverjansına bağlıdır. Bu sstemlerde rezülasyon ev aralığındadır. Enerj ayırımlı sstemlerde se rezolüsyon detektöre ve detektör amplfkatörüne bağlıdır ve ev aralığındadır (Van Greken ve Markowcz, 1992). Enerj ayırımlı spektrometreler, uyarıcı kaynak, detektör ve sayma sstemlernden oluşurlar. Bu sstemlerde sayaçlar genel olarak, S() veya Ge() şeklndedr. Very 12

22 GİRİŞ oluşturmak, pulsları brbrnden ayırmak ve belrlemek çn çok kanallı analzör kullanılır. Enerj ayırımlı sstemlern rezolüsyonu yaklaşık olarak detektörünkne eşttr ve bu yüzden bu sstemlerde detektör seçm çok önemldr. Dalga boyu ayırımlı spektrometreler br krstal ve br sayıcıdan meydana gelen tek kanallı analzör olarak kullanılableceğ gb brçok krstal ve sayıcıdan meydana gelen çok kanallı spektrometre olarak ta kullanılablr. Bu durumda elementler eş zamanlı olarak ölçüleblr. Bu spektrometre sstem, br X-ışını tüpü, br numune tutucu, br brncl kolmatör, br krstal ve ardışık sayıcılardan oluşur. Enerj ayırımlı sstemler, dalga boyu ayırımlı sstemlere nazaran k öneml avantajlara sahptrler. İlk avantajı numunede yayınlama spektrumunu aynı zamanda oluşturması ve göstermesdr. İknc avantajı se, mekank olarak kullanım kolaylığıdır (Van Grıeken ve ark. 199; Şahn, 1998). Bütün spektrometreler br kaynak, numune ve keşf sstemdr. Kaynaktan br numuneye ışın gönderlr ve numuneden gelen radyasyon br detektörle ölçülür. (Şekl 1.6) Şekl 1.6. EDXRF ve WDXRF spektrometrelernn temel planları (Brouwer, 200) Çoğu durumlarda kaynak olarak br X-ışını tüpü, radyoaktf kaynak veya sklatron kullanılır. Spektrometrk sstemler genellkle k ana grup çnde sınıflandırılır; enerj ayırımlı sstemler (EDXRF) ve dalga boyu ayırımlı sstemler (WDXRF). İk sstem arasındak farklılık dedeksyon sstemnde bulunablr. EDXRF spektrometreler, numuneden drekt gelen karakterstk radyasyonun farklı enerjlern ölçeblen detektöre sahptr. Detektör, numunedek elementlerden dolayı numune çnde oluşan radyasyonu numuneden ayırablr. Bu ayrılma dspersyon olarak adlandırılır. WDXRF spektrometreler farklı enerjler ayırmak çn br analz krstal kullanılır. Numuneden dolayı gelen radyasyonun tamamı krstal üstüne düşer. Br przmanın farklı renkler farklı yönlerde kırması gb bu krstalde farklı enerjler farklı yönlerde ayırır (Brouwer, 200). 1

Fizik 101: Ders 15 Ajanda

Fizik 101: Ders 15 Ajanda zk 101: Ders 15 Ajanda İk boyutta elastk çarpışma Örnekler (nükleer saçılma, blardo) Impulse ve ortalama kuvvet İk boyutta csmn elastk çarpışması Önces Sonrası m 1 v 1, m 1 v 1, KM KM V KM V KM m v, m

Detaylı

X, R, p, np, c, u ve diğer kontrol diyagramları istatistiksel kalite kontrol diyagramlarının

X, R, p, np, c, u ve diğer kontrol diyagramları istatistiksel kalite kontrol diyagramlarının 1 DİĞER ÖZEL İSTATİSTİKSEL KALİTE KONTROL DİYAGRAMLARI X, R, p, np, c, u ve dğer kontrol dyagramları statstksel kalte kontrol dyagramlarının temel teknkler olup en çok kullanılanlarıdır. Bu teknkler ell

Detaylı

ENERJİ. Isı Enerjisi. Genel Enerji Denklemi. Yrd. Doç. Dr. Atilla EVCİN Afyon Kocatepe Üniversitesi 2007

ENERJİ. Isı Enerjisi. Genel Enerji Denklemi. Yrd. Doç. Dr. Atilla EVCİN Afyon Kocatepe Üniversitesi 2007 Yrd. Doç. Dr. Atlla EVİN Afyon Kocatepe Ünverstes 007 ENERJİ Maddenn fzksel ve kmyasal hal değşm m le brlkte dama enerj değşm m de söz s z konusudur. Enerj değşmler mler lke olarak Termodnamğn Brnc Yasasına

Detaylı

ÇOKLU REGRESYON MODELİ, ANOVA TABLOSU, MATRİSLERLE REGRESYON ÇÖZÜMLEMESİ,REGRES-YON KATSAYILARININ YORUMU

ÇOKLU REGRESYON MODELİ, ANOVA TABLOSU, MATRİSLERLE REGRESYON ÇÖZÜMLEMESİ,REGRES-YON KATSAYILARININ YORUMU 6.07.0 ÇOKLU REGRESON MODELİ, ANOVA TABLOSU, MATRİSLERLE REGRESON ÇÖZÜMLEMESİ,REGRES-ON KATSAILARININ ORUMU ÇOKLU REGRESON MODELİ Ekonom ve şletmeclk alanlarında herhang br bağımlı değşken tek br bağımsız

Detaylı

DENEY 4: SERİ VE PARALEL DEVRELER,VOLTAJ VE AKIM BÖLÜCÜ KURALLARI, KIRCHOFF KANUNLARI

DENEY 4: SERİ VE PARALEL DEVRELER,VOLTAJ VE AKIM BÖLÜCÜ KURALLARI, KIRCHOFF KANUNLARI A. DNYİN AMACI : Bast ser ve bast paralel drenç devrelern analz edp kavramak. Voltaj ve akım bölücü kurallarını kavramak. Krchoff kanunlarını deneysel olarak uygulamak. B. KULLANILACAK AAÇ V MALZML : 1.

Detaylı

Kİ KARE ANALİZİ. Doç. Dr. Mehmet AKSARAYLI Ki-Kare Analizleri

Kİ KARE ANALİZİ. Doç. Dr. Mehmet AKSARAYLI  Ki-Kare Analizleri Kİ KAR ANALİZİ 1 Doç. Dr. Mehmet AKSARAYLI www.mehmetaksarayl K-Kare Analzler OLAY 1: Genelde br statstk sınıfında, öğrenclern %60 ının devamlı, %30 unun bazen, %10 unun se çok az derse geldkler düşünülmektedr.

Detaylı

Merkezi Eğilim (Yer) Ölçüleri

Merkezi Eğilim (Yer) Ölçüleri Merkez Eğlm (Yer) Ölçüler Ver setn tanımlamak üzere kullanılan ve genellkle tüm elemanları dkkate alarak ver setn özetlemek çn kullanılan ölçülerdr. Ver setndek tüm elemanları temsl edeblecek merkez noktasına

Detaylı

X-IŞINI FLORESANS SPEKTROSKOPİSİ. X-ışınları spektrometresi ile numunelerin yarı kantitatif olarak içeriğinin belirlenmesi.

X-IŞINI FLORESANS SPEKTROSKOPİSİ. X-ışınları spektrometresi ile numunelerin yarı kantitatif olarak içeriğinin belirlenmesi. X-IŞINI FLORESANS SPEKTROSKOPİSİ 1. DENEYİN AMACI X-ışınları spektrometresi ile numunelerin yarı kantitatif olarak içeriğinin belirlenmesi. 2. TEORİK BİLGİ X-ışınları, yüksek enerjiye sahip elektronların

Detaylı

OLASILIĞA GİRİŞ. Biyoistatistik (Ders 7: Olasılık) OLASILIK, TIP ve GÜNLÜK YAŞAMDA KULLANIMI

OLASILIĞA GİRİŞ. Biyoistatistik (Ders 7: Olasılık) OLASILIK, TIP ve GÜNLÜK YAŞAMDA KULLANIMI OLASILIĞA GİRİŞ Yrd. Doç. Dr. Ünal ERKORKMAZ Sakarya Ünverstes Tıp Fakültes Byostatstk Anablm Dalı uerkorkmaz@sakarya.edu.tr OLASILIK, TIP ve GÜNLÜK YAŞAMDA KULLANIMI Br olayındoğal koşullar altında toplumda

Detaylı

Deney No: 2. Sıvı Seviye Kontrol Deneyi. SAKARYA ÜNİVERSİTESİ Dijital Kontrol Laboratuvar Deney Föyü Deneyin Amacı

Deney No: 2. Sıvı Seviye Kontrol Deneyi. SAKARYA ÜNİVERSİTESİ Dijital Kontrol Laboratuvar Deney Föyü Deneyin Amacı SRY ÜNİVERSİESİ Djtal ontrol Laboratuvar Deney Föyü Deney No: 2 Sıvı Sevye ontrol Deney 2.. Deneyn macı Bu deneyn amacı, doğrusal olmayan sıvı sevye sstemnn belrlenen br çalışma noktası cvarında doğrusallaştırılmış

Detaylı

bir yol oluşturmaktadır. Yine i 2 , de bir yol oluşturmaktadır. Şekil.DT.1. Temel terimlerin incelenmesi için örnek devre

bir yol oluşturmaktadır. Yine i 2 , de bir yol oluşturmaktadır. Şekil.DT.1. Temel terimlerin incelenmesi için örnek devre Devre Analz Teknkler DEE AAĐZ TEKĐKEĐ Bu zamana kadar kullandığımız Krchoffun kanunları ve Ohm kanunu devre problemlern çözmek çn gerekl ve yeterl olan eştlkler sağladılar. Fakat bu kanunları kullanarak

Detaylı

FLYBACK DÖNÜŞTÜRÜCÜ TASARIMI VE ANALİZİ

FLYBACK DÖNÜŞTÜRÜCÜ TASARIMI VE ANALİZİ FLYBACK DÖNÜŞTÜRÜCÜ TASARIMI VE ANALİZİ 1 Nasır Çoruh, Tarık Erfdan, 3 Satılmış Ürgün, 4 Semra Öztürk 1,,4 Kocael Ünverstes Elektrk Mühendslğ Bölümü 3 Kocael Ünverstes Svl Havacılık Yüksekokulu ncoruh@kocael.edu.tr,

Detaylı

YAYILI YÜK İLE YÜKLENMİŞ YAPI KİRİŞLERİNDE GÖÇME YÜKÜ HESABI. Perihan (Karakulak) EFE

YAYILI YÜK İLE YÜKLENMİŞ YAPI KİRİŞLERİNDE GÖÇME YÜKÜ HESABI. Perihan (Karakulak) EFE BAÜ Fen Bl. Enst. Dergs (6).8. YAYII YÜK İE YÜKENİŞ YAPI KİRİŞERİNDE GÖÇE YÜKÜ HESABI Perhan (Karakulak) EFE Balıkesr Ünverstes ühendslk marlık Fakültes İnşaat üh. Bölümü Balıkesr, TÜRKİYE ÖZET Yapılar

Detaylı

Standart Model (SM) Lagrange Yoğunluğu. u, d, c, s, t, b. e,, Şimdilik nötrinoları kütlesiz Kabul edeceğiz. Kuark çiftlerini gösterelim.

Standart Model (SM) Lagrange Yoğunluğu. u, d, c, s, t, b. e,, Şimdilik nötrinoları kütlesiz Kabul edeceğiz. Kuark çiftlerini gösterelim. SM de yer alacak fermyonlar Standart Model (SM) agrange Yoğunluğu u s t d c b u, d, c, s, t, b e e e,, Şmdlk nötrnoları kütlesz Kabul edeceğz. Kuark çftlern gösterelm. u, c ve t y u (=1,,) olarak gösterelm.

Detaylı

( ) 3.1 Özet ve Motivasyon. v = G v v Operasyonel Amplifikatör (Op-Amp) Deneyin Amacı. deney 3

( ) 3.1 Özet ve Motivasyon. v = G v v Operasyonel Amplifikatör (Op-Amp) Deneyin Amacı. deney 3 Yıldız Teknk Ünverstes Elektrk Mühendslğ Bölümü Deneyn Amacı İşlemsel kuvvetlendrcnn çalışma prensbnn anlaşılması le çeştl OP AMP devrelernn uygulanması ve ncelenmes. Özet ve Motvasyon.. Operasyonel Amplfkatör

Detaylı

BÖLÜM 5 İKİ VEYA DAHA YÜKSEK BOYUTLU RASGELE DEĞİŞKENLER İki Boyutlu Rasgele Değişkenler

BÖLÜM 5 İKİ VEYA DAHA YÜKSEK BOYUTLU RASGELE DEĞİŞKENLER İki Boyutlu Rasgele Değişkenler BÖLÜM 5 İKİ VEYA DAHA YÜKSEK BOYUTLU RASGELE DEĞİŞKENLER 5.. İk Boyutlu Rasgele Değşkenler Br deney yapıldığında, aynı deneyle lgl brçok rasgele değşkenn aynı andak durumunu düşünmek gerekeblr. Böyle durumlarda

Detaylı

T.C. SELÇUK ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ ELEKTRİK DİPOL GEÇİŞLER

T.C. SELÇUK ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ ELEKTRİK DİPOL GEÇİŞLER T.C. SELÇUK ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ ELEKTRİK DİPOL GEÇİŞLER Gökhan TEKELİ YÜKSEK LİSANS TEZİ FİZİK ANABİLİMDALI Konya, 009 ÖZET Yüksek Lsans Tez ELEKTRİK DİPOL GEÇİŞLER Gökhan TEKELİ Selçuk

Detaylı

BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAK MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI DENEY - 8

BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAK MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI DENEY - 8 BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAK - 402 MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI DENEY - 8 FARKLI YÜZEY ÖZELLİKLERİNE SAHİP PLAKALARIN ISIL IŞINIM YAYMA ORANLARININ HESAPLANMASI BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ

Detaylı

ENDÜSTRİYEL BİR ATIK SUYUN BİYOLOJİK ARITIMI VE ARITIM KİNETİĞİNİN İNCELENMESİ

ENDÜSTRİYEL BİR ATIK SUYUN BİYOLOJİK ARITIMI VE ARITIM KİNETİĞİNİN İNCELENMESİ ENDÜSTRİYEL BİR ATIK SUYUN BİYOLOJİK ARITIMI VE ARITIM KİNETİĞİNİN İNCELENMESİ Emel KOCADAYI EGE ÜNİVERSİTESİ MÜH. FAK., KİMYA MÜH. BÖLÜMÜ, 35100-BORNOVA-İZMİR ÖZET Bu projede, Afyon Alkalot Fabrkasından

Detaylı

TEMEL DEVRE KAVRAMLARI VE KANUNLARI

TEMEL DEVRE KAVRAMLARI VE KANUNLARI TDK Temel Devre Kavramları ve Kanunları /0 TEMEL DEVRE KAVRAMLARI VE KANUNLARI GĐRĐŞ: Devre analz gerçek hayatta var olan fzksel elemanların matematksel olarak modellenerek gerçekte olması gereken sonuçların

Detaylı

Calculating the Index of Refraction of Air

Calculating the Index of Refraction of Air Ankara Unversty Faculty o Engneerng Optcs Lab IV Sprng 2009 Calculatng the Index o Reracton o Ar Lab Group: 1 Teoman Soygül Snan Tarakçı Seval Cbcel Muhammed Karakaya March 3, 2009 Havanın Kırılma Đndsnn

Detaylı

4.5. SOĞUTMA KULELERİNİN BOYUTLANDIRILMASI İÇİN BİR ANALIZ

4.5. SOĞUTMA KULELERİNİN BOYUTLANDIRILMASI İÇİN BİR ANALIZ Ünsal M.; Varol, A.: Soğutma Kulelernn Boyutlandırılması İçn Br Kuramsal 8 Mayıs 990, S: 8-85, Adana 4.5. SOĞUTMA KULELERİNİN BOYUTLANDIRILMASI İÇİN BİR ANALIZ Asaf Varol Fırat Ünverstes, Teknk Eğtm Fakültes,

Detaylı

Basel II Geçiş Süreci Sıkça Sorulan Sorular

Basel II Geçiş Süreci Sıkça Sorulan Sorular Basel II Geçş Sürec Sıkça Sorulan Sorular Soru No: 71 Cevaplanma Tarh: 06.03.2012 İlgl Hüküm: --- Konu: Gayrmenkul İpoteğyle Temnatlandırılmış Alacaklar İçn KR510AS Formunun Doldurulmasına İlşkn Örnek

Detaylı

ENDÜSTRİNİN DEĞİŞİK İŞ KOLLARINDA İHTİYAÇ DUYULAN ELEMANLARIN YÜKSEK TEKNİK EĞİTİM MEZUNLARINDAN SAĞLANMASINDAKİ BEKLENTİLERİN SINANMASI

ENDÜSTRİNİN DEĞİŞİK İŞ KOLLARINDA İHTİYAÇ DUYULAN ELEMANLARIN YÜKSEK TEKNİK EĞİTİM MEZUNLARINDAN SAĞLANMASINDAKİ BEKLENTİLERİN SINANMASI V. Ulusal Üretm Araştırmaları Sempozyumu, İstanbul Tcaret Ünverstes, 5-7 Kasım 5 ENDÜSTRİNİN DEĞİŞİK İŞ KOLLARINDA İHTİYAÇ DUYULAN ELEMANLARIN YÜKSEK TEKNİK EĞİTİM MEZUNLARINDAN SAĞLANMASINDAKİ BEKLENTİLERİN

Detaylı

ALETLİ ANALİZ YÖNTEMLERİ

ALETLİ ANALİZ YÖNTEMLERİ ALETLİ ANALİZ YÖNTEMLERİ Spektroskopiye Giriş Yrd. Doç. Dr. Gökçe MEREY SPEKTROSKOPİ Işın-madde etkileşmesini inceleyen bilim dalına spektroskopi denir. Spektroskopi, Bir örnekteki atom, molekül veya iyonların

Detaylı

RÖNTGEN FİZİĞİ X-Işını oluşumu. Doç. Dr. Zafer KOÇ Başkent Üniversitesi Tıp Fak

RÖNTGEN FİZİĞİ X-Işını oluşumu. Doç. Dr. Zafer KOÇ Başkent Üniversitesi Tıp Fak RÖNTGEN FİZİĞİ X-Işını oluşumu Doç. Dr. Zafer KOÇ Başkent Üniversitesi Tıp Fak X-IŞINI OLUŞUMU Hızlandırılmış elektronların anotla etkileşimi ATOMUN YAPISI VE PARÇACIKLARI Bir elementi temsil eden en küçük

Detaylı

X-IŞINLARI FLORESAN ve OPTİK EMİSYON SPEKTROSKOPİSİ

X-IŞINLARI FLORESAN ve OPTİK EMİSYON SPEKTROSKOPİSİ X-IŞINLARI FLORESAN ve OPTİK EMİSYON SPEKTROSKOPİSİ 1. EMİSYON (YAYINMA) SPEKTRUMU ve SPEKTROMETRELER Onyedinci yüzyılda Newton un güneş ışığının değişik renkteki bileşenlerden oluştuğunu ve bunların bir

Detaylı

Rasgele Değişken Üretme Teknikleri

Rasgele Değişken Üretme Teknikleri Rasgele Değşken Üretme Teknkler Amaç Smülasyon modelnn grdlern oluşturacak örneklern üretlmes Yaygın olarak kullanılan ayrık veya sürekl dağılımların örneklenmes sürecn anlamak Yaygın olarak kullanılan

Detaylı

Malzeme muayene metodları

Malzeme muayene metodları MALZEME MUAYENESİ Neden gereklidir? Malzemenin mikroyapısını tespit etmek için. Malzemelerin kimyasal kompozisyonlarını tesbit etmek için. Malzemelerdeki hataları tesbit etmek için Malzeme muayene metodları

Detaylı

TEKNOLOJİK ARAŞTIRMALAR

TEKNOLOJİK ARAŞTIRMALAR wwwteknolojkarastrmalarcom ISSN:1304-4141 Makne eknolojler Elektronk Dergs 00 (4 1-14 EKNOLOJİK ARAŞIRMALAR Makale Klask Eş Eksenl (Merkezl İç İçe Borulu Isı Değştrcsnde Isı ransfer ve Basınç Kaybının

Detaylı

Fumonic 3 radio net kablosuz duman dedektörü. Kiracılar ve mülk sahipleri için bilgi

Fumonic 3 radio net kablosuz duman dedektörü. Kiracılar ve mülk sahipleri için bilgi Fumonc 3 rado net kablosuz duman dedektörü Kracılar ve mülk sahpler çn blg Tebrk ederz! Darenze akıllı fumonc 3 rado net duman dedektörler monte edlmştr. Bu şeklde ev sahbnz yasal donanım yükümlülüğünü

Detaylı

RÖNTGEN FİZİĞİ 6. X-Işınlarının madde ile etkileşimi. Doç. Dr. Zafer KOÇ Başkent Üniversitesi Tıp Fak

RÖNTGEN FİZİĞİ 6. X-Işınlarının madde ile etkileşimi. Doç. Dr. Zafer KOÇ Başkent Üniversitesi Tıp Fak RÖNTGEN FİZİĞİ 6 X-Işınlarının madde ile etkileşimi Doç. Dr. Zafer KOÇ Başkent Üniversitesi Tıp Fak X-IŞINI MADDE ETKİLEŞİMİ Elektromanyetik enerjiler kendi dalga boylarına yakın maddelerle etkileşime

Detaylı

Laser Distancer LD 420. Kullanma kılavuzu

Laser Distancer LD 420. Kullanma kılavuzu Laser Dstancer LD 40 tr Kullanma kılavuzu İçndekler Chazın Kurulumu - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - Grş - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - Genel bakış

Detaylı

ALETLİ ANALİZ YÖNTEMLERİ. X-Işını Spektroskopisi Yrd. Doç. Dr. Gökçe MEREY

ALETLİ ANALİZ YÖNTEMLERİ. X-Işını Spektroskopisi Yrd. Doç. Dr. Gökçe MEREY ALETLİ ANALİZ YÖNTEMLERİ X-Işını Spektroskopisi Yrd. Doç. Dr. Gökçe MEREY X-IŞINI SPEKTROSKOPİSİ X-ışını spektroskopisi, X-ışınlarının emisyonu, absorbsiyonu ve difraksiyonuna (saçılması) dayanır. Kalitatif

Detaylı

İÇME SUYU ŞEBEKELERİNİN GÜVENİLİRLİĞİ

İÇME SUYU ŞEBEKELERİNİN GÜVENİLİRLİĞİ Türkye İnşaat Mühendslğ, XVII. Teknk Kongre, İstanbul, 2004 İÇME SUYU ŞEBEKELERİNİN GÜVENİLİRLİĞİ Nur MERZİ 1, Metn NOHUTCU, Evren YILDIZ 1 Orta Doğu Teknk Ünverstes, İnşaat Mühendslğ Bölümü, 06531 Ankara

Detaylı

A A A FEN BİLİMLERİ SINAVI FİZİK TESTİ 1 FİZ (LYS2)

A A A FEN BİLİMLERİ SINAVI FİZİK TESTİ 1 FİZ (LYS2) DİAT! SORU İTAÇIĞINIZIN TÜRÜNÜ A OARA CEVA ÂĞIDINIZA İŞARETEMEİ UNUTMAINIZ. FEN BİİMERİ SINAVI FİZİ TESTİ 1. Bu testte 30 soru vardır.. Cevaplarınızı, cevap kâğıdının Fzk Test çn ayrılan kısına şaretleynz.

Detaylı

Gamma Bozunumu

Gamma Bozunumu Gamma Bozunumu Genelde beta ( ) ve alfa ( ) bozunumu sonunda çekirdek uyarılmış haldedir. Uyarılmış çekirdek gamma ( ) salarak temel seviyeye döner. Gamma görünür ışın ve x ışını gibi elektromanyetik radyasyon

Detaylı

Kİ-KARE VE KOLMOGOROV SMİRNOV UYGUNLUK TESTLERİNİN SİMULASYON İLE ELDE EDİLEN VERİLER ÜZERİNDE KARŞILAŞTIRILMASI

Kİ-KARE VE KOLMOGOROV SMİRNOV UYGUNLUK TESTLERİNİN SİMULASYON İLE ELDE EDİLEN VERİLER ÜZERİNDE KARŞILAŞTIRILMASI C.Ü. İktsad ve İdar Blmler Dergs, Clt 4, Sayı 1, 3 6 Kİ-KARE VE KOLMOGOROV SMİRNOV UYGUNLUK TESTLERİNİN SİMULASYON İLE ELDE EDİLEN VERİLER ÜZERİNDE KARŞILAŞTIRILMASI H. BİRCAN, Y. KARAGÖZ ve Y. KASAPOĞLU

Detaylı

KOCAELİ ÜNİVERSİTESİ Mühendislik Fakültesi Makina Mühendisliği Bölümü Mukavemet I Vize Sınavı (2A)

KOCAELİ ÜNİVERSİTESİ Mühendislik Fakültesi Makina Mühendisliği Bölümü Mukavemet I Vize Sınavı (2A) KOCELİ ÜNİVERSİTESİ Mühendslk akültes Makna Mühendslğ Bölümü Mukavemet I Vze Sınavı () dı Soyadı : 18 Kasım 013 Sınıfı : No : SORU 1: Şeklde verlen levhalar aralarında açısı 10 o la 0 o arasında olacak

Detaylı

BOYUT ÖLÇÜMÜ VE ANALİZİ

BOYUT ÖLÇÜMÜ VE ANALİZİ BOYUT ÖLÇÜMÜ VE ANALİZİ.AMAÇ Br csmn uzunluğu, sıcaklığı, ağırlığı veya reng gb çeştl fzksel özellklernn belrlenme şlemler ancak ölçme teknğ le mümkündür. Br ürünün stenlen özellklere sahp olup olmadığı

Detaylı

GÜNEŞİN ELEKTROMANYETİK SPEKTRUMU

GÜNEŞİN ELEKTROMANYETİK SPEKTRUMU GÜNEŞİN ELEKTROMANYETİK SPEKTRUMU Güneş ışınımı değişik dalga boylarında yayılır. Yayılan bu dalga boylarının sıralı görünümü de güneş spektrumu olarak isimlendirilir. Tam olarak ifade edilecek olursa;

Detaylı

ITAP Fizik Olimpiyat Okulu

ITAP Fizik Olimpiyat Okulu Eylül Deneme Sınavı (Prof.Dr.Ventsslav Dmtrov) Konu: Elektrk Devrelernde İndüktans Soru. Şekldek gösterlen devrede lk anda K ve K anahtarları açıktır. K anahtarı kapatılıyor ve kondansatörün gerlm U ε/

Detaylı

AFġĠN-ELBĠSTAN TERMĠK SANTRAL EMĠSYONLARININ BĠYOTĠK VE ABĠYOTĠK ÖĞELERDE AĞIR ELEMENT BĠRĠKĠMLERĠNĠN ARAġTIRILMASI

AFġĠN-ELBĠSTAN TERMĠK SANTRAL EMĠSYONLARININ BĠYOTĠK VE ABĠYOTĠK ÖĞELERDE AĞIR ELEMENT BĠRĠKĠMLERĠNĠN ARAġTIRILMASI AFġĠN-ELBĠSTAN TERMĠK SANTRAL EMĠSYONLARININ BĠYOTĠK VE ABĠYOTĠK ÖĞELERDE AĞIR ELEMENT BĠRĠKĠMLERĠNĠN ARAġTIRILMASI ZEYNEP AYDOĞAN¹ MEHMET BEKTAġ¹ Prof. Dr. ÜMĠT ĠNCEKARA¹ Prof. Dr. ALĠ GÜROL² ¹Atatürk

Detaylı

YÖNETİM VE EKONOMİ Yıl:2006 Cilt:13 Sayı:1 Celal Bayar Üniversitesi İ.İ.B.F. MANİSA

YÖNETİM VE EKONOMİ Yıl:2006 Cilt:13 Sayı:1 Celal Bayar Üniversitesi İ.İ.B.F. MANİSA YÖNETİM VE EKONOMİ Yıl:2006 Clt:3 Sayı: Celal Bayar Ünverstes İ.İ.B.F. MANİSA Bulanık Araç Rotalama Problemlerne Br Model Öners ve Br Uygulama Doç. Dr. İbrahm GÜNGÖR Süleyman Demrel Ünverstes, İ.İ.B.F.,

Detaylı

ALTERNATİF AKIM DEVRE YÖNTEM VE TEOREMLER İLE ÇÖZÜMÜ

ALTERNATİF AKIM DEVRE YÖNTEM VE TEOREMLER İLE ÇÖZÜMÜ BÖLÜM 6 ALTERNATİF AKIM DEVRE ÖNTEM VE TEOREMLER İLE ÇÖZÜMÜ 6. ÇEVRE AKIMLAR ÖNTEMİ 6. SÜPERPOZİSON TEOREMİ 6. DÜĞÜM GERİLİMLER ÖNTEMİ 6.4 THEVENİN TEOREMİ 6.5 NORTON TEOREMİ Tpak GİRİŞ Alternatf akımın

Detaylı

1. KEYNESÇİ PARA TALEBİ TEORİSİ

1. KEYNESÇİ PARA TALEBİ TEORİSİ DERS NOTU 07 KEYNESÇİ PARA TALEBİ TEORİSİ, LM EĞRİSİ VE PARA TALEBİ FAİZ ESNEKLİĞİ Bugünk dersn çerğ: 1. KEYNESÇİ PARA TALEBİ TEORİSİ... 1 1.1 İŞLEMLER (MUAMELELER) TALEBİ... 2 1.2 ÖNLEM (İHTİYAT) TALEBİ...

Detaylı

Fizik 101: Ders 19 Gündem

Fizik 101: Ders 19 Gündem Fzk 101: Ders 19 Gündem Açısal Momentum: Tanım & Türetmeler Anlamı nedr? Sabt br eksen etrafında dönme L = I Örnek: 2 dsk Dönen skemlede br öğrenc Serbest hareket eden br csmn açısal momentumu Değneğe

Detaylı

Modern Fiziğin Teknolojideki Uygulamaları

Modern Fiziğin Teknolojideki Uygulamaları 40 Modern Fiziğin Teknolojideki Uygulamaları 1 Test 1 in Çözümleri 1. USG ve MR cihazları ile ilgili verilen bilgiler doğrudur. BT cihazı c-ışınları ile değil X-ışınları ile çalışır. Bu nedenle I ve II.

Detaylı

ÇOK BĐLEŞENLĐ DAMITMA KOLONU TASARIMI PROF. DR. SÜLEYMAN KARACAN

ÇOK BĐLEŞENLĐ DAMITMA KOLONU TASARIMI PROF. DR. SÜLEYMAN KARACAN ÇOK BĐLEŞENLĐ DAMITMA KOLONU TASARIMI PROF. DR. SÜLEYMAN KARACAN 1 DAMITMA KOLONU Kmya ve buna bağlı endüstrlerde en çok kullanılan ayırma proses dstlasyondur. Uygulama alanı antk çağda yapılan alkol rektfkasyonundan

Detaylı

2.7 Bezier eğrileri, B-spline eğrileri

2.7 Bezier eğrileri, B-spline eğrileri .7 Bezer eğrler, B-splne eğrler Bezer eğrler ve B-splne eğrler blgsaar grafklernde ve Blgsaar Destekl Tasarım (CAD) ugulamalarında çok kullanılmaktadır.. B-splne eğrler sadece br grup ver noktası çn tanımlanan

Detaylı

AĞIR BİR NAKLİYE UÇAĞINA AİT BİR YAPISAL BİLEŞENİN TASARIMI VE ANALİZİ

AĞIR BİR NAKLİYE UÇAĞINA AİT BİR YAPISAL BİLEŞENİN TASARIMI VE ANALİZİ III. ULUSAL HAVACILIK VE UZAY KONFERANSI 16-18 Eylül 2010, ANADOLU ÜNİVERSİTESİ, Eskşehr AĞIR BİR NAKLİYE UÇAĞINA AİT BİR YAPISAL BİLEŞENİN TASARIMI VE ANALİZİ Davut ÇIKRIKCI * Yavuz YAMAN Murat SORGUÇ

Detaylı

III-V YARIĐLETKENLERĐNDEN OLUŞAN HETEROYAPILARIN ELEKTRONĐK ÖZELLĐKLERĐNĐN YOĞUNLUK FONKSĐYONELĐ TEORĐSĐ ĐLE ĐNCELENMESĐ YÜKSEK LĐSANS TEZĐ

III-V YARIĐLETKENLERĐNDEN OLUŞAN HETEROYAPILARIN ELEKTRONĐK ÖZELLĐKLERĐNĐN YOĞUNLUK FONKSĐYONELĐ TEORĐSĐ ĐLE ĐNCELENMESĐ YÜKSEK LĐSANS TEZĐ III-V YARIĐLETKENLERĐNDEN OLUŞAN HETEROYAPILARIN ELEKTRONĐK ÖZELLĐKLERĐNĐN YOĞUNLUK FONKSĐYONELĐ TEORĐSĐ ĐLE ĐNCELENMESĐ YÜKSEK LĐSANS TEZĐ FĐZĐK ANABĐLĐM DALI Harun ÖZKĐŞĐ Danışman: Doç. Dr. Seyfettn

Detaylı

TE 06 TOZ DETERJAN ÜRETİM TESİSİNDEKİ PÜSKÜRTMELİ KURUTMA ÜNİTESİNDE EKSERJİ ANALİZİ

TE 06 TOZ DETERJAN ÜRETİM TESİSİNDEKİ PÜSKÜRTMELİ KURUTMA ÜNİTESİNDE EKSERJİ ANALİZİ Yednc lusal Kmya Mühendslğ Kngres, 5-8 ylül 26, Anadlu Ünverstes, skşehr 6 OZ DRJAN ÜRİM SİSİNDKİ PÜSKÜRMLİ KRMA ÜNİSİND KSRJİ ANALİZİ GÜLSÜN BKAŞ*, FİRZ BALKAN ge Ünverstes Kmya Mühendslğ Bölümü, 351,

Detaylı

JFM316 Elektrik Yöntemler ( Doğru Akım Özdirenç Yöntemi)

JFM316 Elektrik Yöntemler ( Doğru Akım Özdirenç Yöntemi) JFM316 Elektrk Yöntemler ( Doğru Akım Özdrenç Yöntem) yeryüzünde oluşturacağı gerlm değerler hesaplanablr. Daha sonra aşağıdak formül kullanılarak görünür özdrenç hesaplanır. a K I K 2 1 1 1 1 AM BM AN

Detaylı

X-IŞINLARININ ÖZELLİKLERİ VE ELDE EDİLMELERİ. X-ışınları Alman fizikçi Wilhelm RÖNTGEN tarafından 1895 yılında keşfedilmiştir.

X-IŞINLARININ ÖZELLİKLERİ VE ELDE EDİLMELERİ. X-ışınları Alman fizikçi Wilhelm RÖNTGEN tarafından 1895 yılında keşfedilmiştir. X-IŞINLARININ ÖZELLİKLERİ VE ELDE EDİLMELERİ X-ışınları Alman fizikçi Wilhelm RÖNTGEN tarafından 1895 yılında keşfedilmiştir. X-ışınlarının oluşum mekanizması fotoelektrik olaya neden olanın tam tersidir.

Detaylı

Çok Parçalı Basınç Çubukları

Çok Parçalı Basınç Çubukları Çok Parçalı Basınç Çubukları Çok parçalı basınç çubukları genel olarak k gruba arılır. Bunlar; a) Sürekl brleşk parçalardan oluşan çok parçalı basınç çubukları b) Parçaları arasında aralık bulunan çok

Detaylı

DOĞRUSAL OLMAYAN PROGRAMLAMA -III- Çok değişkenli doğrusal olmayan karar modelinin çözümü

DOĞRUSAL OLMAYAN PROGRAMLAMA -III- Çok değişkenli doğrusal olmayan karar modelinin çözümü DOĞRUSAL OLMAYAN PROGRAMLAMA -III- Çok değşkenl doğrusal olmayan karar modelnn çözümü Hazırlayan Doç. Dr. Nl ARAS Anadolu Ünverstes, Endüstr Mühendslğ Bölümü İST8 Yöneylem Araştırması Ders - Öğretm Yılı

Detaylı

QKUIAN. SAĞLIK BAKANLIĞI_ KAMU HASTANELERİ KURUMU Trabzon Ili Kamu Hastaneleri Birliği Genel Sekreterliği Kanuni Eğitim ve Araştırma Hastanesi

QKUIAN. SAĞLIK BAKANLIĞI_ KAMU HASTANELERİ KURUMU Trabzon Ili Kamu Hastaneleri Birliği Genel Sekreterliği Kanuni Eğitim ve Araştırma Hastanesi V tsttşfaktör T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI KAMU HASTANELERİ KURUMU Trabzon Il Kamu Hastaneler Brlğ Genel Sekreterlğ Kanun Eğtm ve Araştırma Hastanes Sayı ı 23618724/?ı C.. Y** 08/10/2015 Konu : Yaklaşık Malyet

Detaylı

BÖLÜM II D. YENİ YIĞMA BİNALARIN TASARIM, DEĞERLENDİRME VE GÜÇLENDİRME ÖRNEKLERİ ÖRNEK 20 İKİ KATLI YIĞMA KONUT BİNASININ TASARIMI

BÖLÜM II D. YENİ YIĞMA BİNALARIN TASARIM, DEĞERLENDİRME VE GÜÇLENDİRME ÖRNEKLERİ ÖRNEK 20 İKİ KATLI YIĞMA KONUT BİNASININ TASARIMI BÖLÜM II D ÖRNEK 0 BÖLÜM II D. YENİ YIĞMA BİNALARIN TASARIM, DEĞERLENDİRME VE GÜÇLENDİRME ÖRNEKLERİ ÖRNEK 0 İKİ KATLI YIĞMA KONUT BİNASININ TASARIMI 0.1. BİNANIN GENEL ÖZELLİKLERİ...II.0/ 0.. TAŞIYICI

Detaylı

TEKNOLOJİ, PİYASA REKABETİ VE REFAH

TEKNOLOJİ, PİYASA REKABETİ VE REFAH TEKNOLOJİ, PİYASA REKABETİ VE REFAH Dr Türkmen Göksel Ankara Ünverstes Syasal Blgler Fakültes Özet Bu makalede teknoloj sevyesnn pyasa rekabet ve refah sevyes üzerndek etkler matematksel br model le ncelenecektr

Detaylı

DOĞRUSAL HEDEF PROGRAMLAMA İLE BÜTÇELEME. Hazırlayan: Ozan Kocadağlı Danışman: Prof. Dr. Nalan Cinemre

DOĞRUSAL HEDEF PROGRAMLAMA İLE BÜTÇELEME. Hazırlayan: Ozan Kocadağlı Danışman: Prof. Dr. Nalan Cinemre 1 DOĞRUSAL HEDEF PROGRAMLAMA İLE BÜTÇELEME Hazırlayan: Ozan Kocadağlı Danışman: Prof. Dr. Nalan Cnemre 2 BİRİNCİ BÖLÜM HEDEF PROGRAMLAMA 1.1 Grş Karar problemler amaç sayısına göre tek amaçlı ve çok amaçlı

Detaylı

Bilgisayarla Görüye Giriş

Bilgisayarla Görüye Giriş Blgsayarla Görüye Grş Ders 8 Görüntü Eşleme Alp Ertürk alp.erturk@kocael.edu.tr Panorama Oluşturma Görüntüler eşlememz / çakıştırmamız gerekmektedr Panorama Oluşturma İk görüntüden özntelkler çıkar Panorama

Detaylı

2009 Kasım. www.guven-kutay.ch FRENLER GENEL 40-4. M. Güven KUTAY. 40-4-frenler-genel.doc

2009 Kasım. www.guven-kutay.ch FRENLER GENEL 40-4. M. Güven KUTAY. 40-4-frenler-genel.doc 009 Kasım FRENLER GENEL 40-4. Güven KUTAY 40-4-frenler-genel.doc İ Ç İ N D E K İ L E R 4 enler... 4.3 4. en çeştler... 4.3 4.3 ende moment hesabı... 4.4 4.3.1 Kaba hesaplama... 4.4 4.3. Detaylı hesaplama...

Detaylı

Bölüm 3. Tanımlayıcı İstatistikler

Bölüm 3. Tanımlayıcı İstatistikler Bölüm 3 Tanımlayıcı İstatstkler Tanımlayıcı İstatstkler Br ver setn tanımak veya brden fazla ver setn karşılaştırmak çn kullanılan ve ayrıca örnek verlernden hareket le frekans dağılışlarını sayısal olarak

Detaylı

HİPERSTATİK SİSTEMLER

HİPERSTATİK SİSTEMLER HİPERSTATİK SİSTELER Tanım: Bütün kest zorlarını ve bunlara bağlı olarak şekl değştrmelern ve yer değştrmelern hesabı çn denge denklemlernn yeterl olmadığı sstemlere Hperstatk Sstemler denr. Hperstatk

Detaylı

Toplam Eşdeğer Deprem Yükünün Hesabı Bakımından 1975 Deprem Yönetmeliği İle 2006 Deprem Yönetmeliğinin Karşılaştırılması

Toplam Eşdeğer Deprem Yükünün Hesabı Bakımından 1975 Deprem Yönetmeliği İle 2006 Deprem Yönetmeliğinin Karşılaştırılması Fırat Ünv. Fen ve Müh. Bl. ergs Scence and Eng. J of Fırat Unv. 19 (2, 133-138, 2007 19 (2, 133-138, 2007 Toplam Eşdeğer eprem Yükünün Hesabı Bakımından 1975 eprem Yönetmelğ İle 2006 eprem Yönetmelğnn

Detaylı

BAKIR ATOMUNDA K,L,M ZARFLARI

BAKIR ATOMUNDA K,L,M ZARFLARI HER ATOMUN YÖRÜNGE ZARFLARINDA (K,L,M,..) BULUNABİLECEK MAKSİMUM ELEKTRON SAYISI 2n 2 FORMÜLÜ İLE BULUNABİLİR. SON YÖRÜNGE ZARFINDA EN ÇOK 8 ELEKTRON BULUNUR. Helyum atomu BAKIR ATOMUNDA K,L,M ZARFLARI

Detaylı

ANADOLU ÜNivERSiTESi BiliM VE TEKNOLOJi DERGiSi ANADOLU UNIVERSITY JOURNAL OF SCIENCE AND TECHNOLOGY CiltNol.:2 - Sayı/No: 2 : 413-417 (2001)

ANADOLU ÜNivERSiTESi BiliM VE TEKNOLOJi DERGiSi ANADOLU UNIVERSITY JOURNAL OF SCIENCE AND TECHNOLOGY CiltNol.:2 - Sayı/No: 2 : 413-417 (2001) ANADOLU ÜNvERSTES BlM VE TEKNOLOJ DERGS ANADOLU UNIVERSITY JOURNAL OF SCIENCE AND TECHNOLOGY CltNol.:2 - Sayı/No: 2 : 413-417 (1) TEKNK NOTrrECHNICAL NOTE ELEKTRK ARK FıRıNıNDA TERMODNAMGN KNC YASASıNıN

Detaylı

Bulanık Mantık ile Hesaplanan Geoid Yüksekliğine Nokta Yüksekliklerinin Etkisi

Bulanık Mantık ile Hesaplanan Geoid Yüksekliğine Nokta Yüksekliklerinin Etkisi Harta Teknolojler Elektronk Dergs Clt: 5, No: 1, 2013 (61-67) Electronc Journal of Map Technologes Vol: 5, No: 1, 2013 (61-67) TEKNOLOJİK ARAŞTIRMALAR www.teknolojkarastrmalar.com e-issn: 1309-3983 Makale

Detaylı

ESM-1510 DIN Ray Montajlý Sýcaklýk Kontrol Cihazý. ESM-1510 DIN Ray Montajlý Dijital, ON / OFF Sýcaklýk Kontrol Cihazý

ESM-1510 DIN Ray Montajlý Sýcaklýk Kontrol Cihazý. ESM-1510 DIN Ray Montajlý Dijital, ON / OFF Sýcaklýk Kontrol Cihazý ESM-1510 DIN Ray Montajlý Sýcaklýk Kontrol Chazý ESM-1510 DIN Ray Montajlý Djtal, ON / OFF Sýcaklýk Kontrol Chazý - 3 Djt Göstergel - TC Grþ veya, J tp Termokupl Grþ veya, K tp Termokupl Grþ veya, 2 Tell

Detaylı

OLASILIK. Bölüm 4. Temel Tanımlar ve Kavramlar-I. Olasılık

OLASILIK. Bölüm 4. Temel Tanımlar ve Kavramlar-I. Olasılık ölüm 4 Olasılık OLSILIK opulasyon hakkında blg sahb olmak amacı le alınan örneklerden elde edlen blgler bre br doğru olmayıp heps mutlaka br hata payı taşımaktadır. u hata payının ortaya çıkmasının sebeb

Detaylı

VANTİLATÖR TASARIMI. Şekil 1. Merkezkaç vantilatör tipleri

VANTİLATÖR TASARIMI. Şekil 1. Merkezkaç vantilatör tipleri 563 VANTİLATÖR TASARIMI Fuat Hakan DOLAY Cem PARMAKSIZOĞLU ÖZET Bu çalışmada merkezkaç ve eksenel vantlatör tpler çn gelştrlmş olan matematksel modeln çözümünü sağlayan br blgsayar programı hazırlanmıştır.

Detaylı

BETONARME YAPI TASARIMI

BETONARME YAPI TASARIMI BETONARME YAPI TASARIMI DEPREM HESABI Doç. Dr. Mustafa ZORBOZAN Mart 008 GENEL BİLGİ 18 Mart 007 ve 18 Mart 008 tarhler arasında ülkemzde kaydedlen deprem etknlkler Kaynak: http://www.koer.boun.edu.tr/ssmo/map/tr/oneyear.html

Detaylı

KAPASİTANS VE ENDÜKTANS EBE-215, Ö.F.BAY 1

KAPASİTANS VE ENDÜKTANS EBE-215, Ö.F.BAY 1 KAPASİTANS VE ENDÜKTANS EBE-5, Ö.F.BAY KAPASİTANS VE ENDÜKTANS Bu bölümde enerj depolayan pasf elemanlardan Kapasörler e Endükörler anıılmakadır ÖĞRENME HEDEFLERİ KAPASİTÖRLER Elekrk alanında enerj depolarlar

Detaylı

---- >0.01. b0.05 >0.1 >0.1 >0.25 >0.25 70 Î 5 0.1 0.5 1 5 10 0.1

---- >0.01. b0.05 >0.1 >0.1 >0.25 >0.25 70 Î 5 0.1 0.5 1 5 10 0.1 Bna Kabuğunda Isı Ger Kazanımı Heat Recovery n Buldng Envelopes Max Howard SHERMAN, lan S. WALKER, Çevren: Devrm GÜRSEL ---- 1 >.1 25 >.1 b.5 Tpk Ev Pe Sayısı 9 f=.5 >.1 >.1 >.25 8 2 \ >.25 7 Tp» Ev Pesayısı

Detaylı

Theory Tajik (Tajikistan)

Theory Tajik (Tajikistan) Q3-1 Büyük Hadron Çarpıştırıcısı Bu probleme başlamadan önce ayrı bir zarfta verilen genel talimatları lütfen okuyunuz. Bu görevde, CERN de bulunan parçacık hızlandırıcısının LHC ( Büyük Hadron Çarpıştırıcısı)

Detaylı

Büyük Patlama ve Evrenin Oluşumu. Test 1 in Çözümleri

Büyük Patlama ve Evrenin Oluşumu. Test 1 in Çözümleri 7 Büyük Patlama ve Evrenin Oluşumu 225 Test 1 in Çözümleri 1. Elektrikçe yüksüz parçacıklar olan fotonların kütleleri yoktur. Işık hızıyla hareket ettikleri için atom içerisinde bulunamazlar. Fotonlar

Detaylı

Fen ve Mühendislik için Fizik 1 Ders Notları: Doç.Dr. Ahmet CANSIZ

Fen ve Mühendislik için Fizik 1 Ders Notları: Doç.Dr. Ahmet CANSIZ 9. ÇİZGİSEL (OĞRUSAL) OENTU VE ÇARPIŞALAR 9. Kütle erkez Ssten kütle erkeznn yern ssten ortalaa konuu olarak düşüneblrz. y Δ Δ x x + x = + Teraz antığı le düşünürsek aşağıdak bağıntıyı yazablrz: Δ= x e

Detaylı

ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ YÜKSEK LİSANS TEZİ

ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ YÜKSEK LİSANS TEZİ ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ YÜKSEK LİSANS TEZİ Gülesen ÜSTÜNDAĞ BAZI PARAMETRİK OLMAYAN İSTATİSTİKSEL YÖNTEMLERİN İNCELENMESİ İSTATİSTİK ANABİLİM DALI ADANA, 005 ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ

Detaylı

Üç Boyutlu Yapı-Zemin Etkileşimi Problemlerinin Kuadratik Sonlu Elemanlar ve Sonsuz Elemanlar Kullanılarak Çözümü

Üç Boyutlu Yapı-Zemin Etkileşimi Problemlerinin Kuadratik Sonlu Elemanlar ve Sonsuz Elemanlar Kullanılarak Çözümü ECAS Uluslararası Yapı ve Deprem Mühendslğ Sempozyumu, Ekm, Orta Doğu Teknk Ünverstes, Ankara, Türkye Üç Boyutlu Yapı-Zemn Etkleşm Problemlernn Kuadratk Sonlu Elemanlar ve Sonsuz Elemanlar Kullanılarak

Detaylı

KARMAŞIK SAYILAR. Derse giriş için tıklayın...

KARMAŞIK SAYILAR. Derse giriş için tıklayın... KARMAŞIK SAYILAR Derse grş çn tıklayın A Tanım B nn Kuvvetler C İk Karmaşık Sayının Eştlğ D Br Karmaşık Sayının Eşlenğ E Karmaşık Sayılarda Dört İşlem Toplama - Çıkarma Çarpma Bölme F Karmaşık Dülem ve

Detaylı

RÖNTGEN FİZİĞİ X-Işını oluşumu. Doç. Dr. Zafer KOÇ Başkent Üniversitesi Tıp Fak

RÖNTGEN FİZİĞİ X-Işını oluşumu. Doç. Dr. Zafer KOÇ Başkent Üniversitesi Tıp Fak RÖNTGEN FİZİĞİ X-Işını oluşumu Doç. Dr. Zafer KOÇ Başkent Üniversitesi Tıp Fak X-IŞINI TÜPÜ X-IŞINI TÜPÜ PARÇALARI 1. Metal korunak (hausing) 2. Havası alınmış cam veya metal tüp 3. Katot 4. Anot X-ışın

Detaylı

Soğutucu Akışkan Karışımlarının Kullanıldığı Soğutma Sistemlerinin Termoekonomik Optimizasyonu

Soğutucu Akışkan Karışımlarının Kullanıldığı Soğutma Sistemlerinin Termoekonomik Optimizasyonu Soğutucu Akışkan arışımlarının ullanıldığı Soğutma Sstemlernn ermoekonomk Optmzasyonu * 1 Hüseyn aya, 2 ehmet Özkaymak ve 3 rol Arcaklıoğlu 1 Bartın Ünverstes akne ühendslğ Bölümü, Bartın, ürkye 2 arabük

Detaylı

TEKNOLOJĐK ARAŞTIRMALAR

TEKNOLOJĐK ARAŞTIRMALAR www.teknolojkarastrmalar.com ISSN:134-4141 Makne Teknolojler Elektronk Dergs 28 (1) 61-68 TEKNOLOJĐK ARAŞTIRMALAR Kısa Makale Tabakalı Br Dskn Termal Gerlme Analz Hasan ÇALLIOĞLU 1, Şükrü KARAKAYA 2 1

Detaylı

PÜRÜZLÜ AÇIK KANAL AKIMLARINDA DEBİ HESABI İÇİN ENTROPY YÖNTEMİNİN KULLANILMASI

PÜRÜZLÜ AÇIK KANAL AKIMLARINDA DEBİ HESABI İÇİN ENTROPY YÖNTEMİNİN KULLANILMASI PÜRÜZLÜ AÇIK KANAL AKIMLARINDA DEBİ HESABI İÇİN ENTROPY YÖNTEMİNİN KULLANILMASI Mehmet ARDIÇLIOĞLU *, Galp Seçkn ** ve Özgür Öztürk * * Ercyes Ünverstes, Mühendslk Fakültes, İnşaat Mühendslğ Bölümü Kayser

Detaylı

Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi Pamukkale University Journal of Engineering Sciences

Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi Pamukkale University Journal of Engineering Sciences Pamukkale Ünverstes Mühendslk Blmler Dergs, Clt 0, Sayı 3, 04, Sayfalar 85-9 Pamukkale Ünverstes Mühendslk Blmler Dergs Pamukkale Unversty Journal of Engneerng Scences PREFABRİK ENDÜSTRİ YAPIARININ ARMONİ

Detaylı

LYS FİZİK ÖZET ÇÖZÜMLERİ TEST - 1

LYS FİZİK ÖZET ÇÖZÜMLERİ TEST - 1 YS FİZİ ÖZET ÇÖZÜEİ TEST -. Hız-zaman grafğnn altına kalan alan, yerğştrmey err. Grafğ nceleğmze nn alığı yolun nnknen büyük oluğu görülür. Ancak t 0 anınak konumları blnmyor. (I e II blnemez.) Hız-zaman

Detaylı

TEKNOLOJĐK ARAŞTIRMALAR

TEKNOLOJĐK ARAŞTIRMALAR www.teknolojkarastrmalar.com ISSN:305-63X Yapı Teknolojler Elektronk Dergs 008 () - TEKNOLOJĐK ARAŞTIRMALAR Makale Başlığın Boru Hattı Etrafındak Akıma Etks Ahmet Alper ÖNER Aksaray Ünverstes, Mühendslk

Detaylı

Ercan Kahya. Hidrolik. B.M. Sümer, İ.Ünsal, M. Bayazıt, Birsen Yayınevi, 2007, İstanbul

Ercan Kahya. Hidrolik. B.M. Sümer, İ.Ünsal, M. Bayazıt, Birsen Yayınevi, 2007, İstanbul Ercan Kahya 1 Hdrolk. B.M. Sümer, İ.Ünsal, M. Bayazıt, Brsen Yayınev, 007, İstanbul se se da Brm kanal küçük gen kestl br kanalda, 1.14. KANAL EGIMI TANIMLARI Brm kanal genşlğnden geçen deb q se, bu q

Detaylı

X-Işınları. 4. Ders: X-ışını sayaçları. Numan Akdoğan.

X-Işınları. 4. Ders: X-ışını sayaçları. Numan Akdoğan. X-Işınları 4. Ders: X-ışını sayaçları Numan Akdoğan akdogan@gyte.edu.tr Gebze Yüksek Teknoloji Enstitüsü Fizik Bölümü Nanomanyetizma ve Spintronik Araştırma Merkezi (NASAM) X-ışını sayaç çeşitleri 1. Fotoğraf

Detaylı

İl Özel İdareleri ve Belediyelerde Uygulanan Program Bütçe Sistemi ve Getirdiği Yenilikler

İl Özel İdareleri ve Belediyelerde Uygulanan Program Bütçe Sistemi ve Getirdiği Yenilikler İl Özel İdareler ve Beledyelerde Uygulanan Program Bütçe Sstem ve Getrdğ Yenlkler Hayrettn Güngör Mehmet Deınrtaş İlk 2 Mayıs 1990 gün ve 20506 sayılı, kncs 19 Şubat 1994 gün ve 2 ı 854 sayılı Resm Gazete'de

Detaylı

Bohr Atom Modeli. ( I eylemsizlik momen ) Her iki tarafı mv ye bölelim.

Bohr Atom Modeli. ( I eylemsizlik momen ) Her iki tarafı mv ye bölelim. Bohr Atom Modeli Niels Hendrik Bohr, Rutherford un atom modelini temel alarak 1913 yılında bir atom modeli ileri sürdü. Bohr teorisini ortaya koyarak atomların çizgi spektrumlarının açıklanabilmesi için

Detaylı

RÖNTGEN FİZİĞİ 5 X-ışınlarının özellikleri, kalitesi ve kantitesi. Doç. Dr. Zafer KOÇ Başkent Üniversitesi Tıp Fak

RÖNTGEN FİZİĞİ 5 X-ışınlarının özellikleri, kalitesi ve kantitesi. Doç. Dr. Zafer KOÇ Başkent Üniversitesi Tıp Fak RÖNTGEN FİZİĞİ 5 X-ışınlarının özellikleri, kalitesi ve kantitesi Doç. Dr. Zafer KOÇ Başkent Üniversitesi Tıp Fak X-ışınlarının özellikleri, kalitesi ve kantitesi X-ışınları cam veya metal kılıfın penceresinden

Detaylı

04.10.2012 SU İHTİYAÇLARININ BELİRLENMESİ. Suİhtiyacı. Proje Süresi. Birim Su Sarfiyatı. Proje Süresi Sonundaki Nüfus

04.10.2012 SU İHTİYAÇLARININ BELİRLENMESİ. Suİhtiyacı. Proje Süresi. Birim Su Sarfiyatı. Proje Süresi Sonundaki Nüfus SU İHTİYAÇLARII BELİRLEMESİ Suİhtyacı Proje Süres Brm Su Sarfyatı Proje Süres Sonundak üfus Su ayrım çzs İsale Hattı Su Tasfye Tess Terf Merkez, Pompa İstasyonu Baraj Gölü (Hazne) Kaptaj Su Alma Yapısı

Detaylı

TÜRKİYE DEKİ 380 kv LUK 14 BARALI GÜÇ SİSTEMİNDE EKONOMİK YÜKLENME ANALİZİ

TÜRKİYE DEKİ 380 kv LUK 14 BARALI GÜÇ SİSTEMİNDE EKONOMİK YÜKLENME ANALİZİ TÜRİYE DEİ 38 kv LU 4 BARALI GÜÇ SİSTEMİDE EOOMİ YÜLEME AALİZİ Mehmet URBA Ümmühan BAŞARA 2,2 Elektrk-Elektronk Mühendslğ Bölümü Mühendslk-Mmarlık Fakültes Anadolu Ünverstes İk Eylül ampüsü, 2647, ESİŞEHİR

Detaylı

YAĞIŞ YAĞIŞIN MEYDANA GELMESİ

YAĞIŞ YAĞIŞIN MEYDANA GELMESİ YAĞIŞ Atmosferden katı ya da sıvı halde yeryüzüne düşen sulara yağış denlr. Sıvı haldek yağış yağmur şeklndedr, katı haldek yağış se kar, dolu, çğ, kırağı şekllernde olablr. Yağmur ve kar hdrolojk bakımdan

Detaylı

12. SINIF KONU ANLATIMLI

12. SINIF KONU ANLATIMLI 12. SINIF KONU ANLATIMLI 3. ÜNİTE: DALGA MEKANİĞİ 2. Konu ELEKTROMANYETİK DALGA ETKİNLİK VE TEST ÇÖZÜMLERİ 2 Elektromanyetik Dalga Testin 1 in Çözümleri 1. B manyetik alanı sabit v hızıyla hareket ederken,

Detaylı

SEM İncelemeleri için Numune Hazırlama

SEM İncelemeleri için Numune Hazırlama SEM İncelemeleri için Numune Hazırlama Giriş Taramalı elektron mikroskobunda kullanılacak numuneleri, öncelikle, Vakuma dayanıklı (buharlaşmamalı) Katı halde temiz yüzeyli İletken yüzeyli olmalıdır. Günümüzde

Detaylı

Bağımsız Model Blok Dengeleme için Model Oluşturma ve Ön Sayısal Bilgi İşlemleri

Bağımsız Model Blok Dengeleme için Model Oluşturma ve Ön Sayısal Bilgi İşlemleri Bağımsız Model Blok Dengeleme çn Model Oluşturma ve Ön Sayısal Blg İşlemler Emnnur AYHAN* 1. Grş Fotogrametrk nreng çeştl ölçütlere göre sınıflandırılablr. Bu ölçütler dengelemede kullanılan brm, ver toplamada

Detaylı

Resmi Gazetenin 29.12.2012 tarih ve 28512 sayılı ile yayınlanmıştır. TEİAŞ Türkiye Elektrik İletim Anonim Şirketi

Resmi Gazetenin 29.12.2012 tarih ve 28512 sayılı ile yayınlanmıştır. TEİAŞ Türkiye Elektrik İletim Anonim Şirketi İletm Sstem Sstem Kullanım ve Sstem İşletm Tarfelern Hesaplama ve Uygulama Yöntem Bldrm Resm Gazetenn 29.12.2012 tarh ve 28512 sayılı le yayınlanmıştır. TEİAŞ Türkye Elektrk İletm Anonm Şrket Bu Doküman

Detaylı