Uğur Engin System Administrator. İletişim:

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Uğur Engin System Administrator. http://www.ugurengin.com İletişim: mail@ugurengin.com"

Transkript

1 Uğur Engin System Administrator İletişim:

2 Dosya Yönetim Sistemleri ( File Management Systems ) Giriş Dosya sistemi, ezelden beridir bilgisayarlar içerisinde büyük önem teşkil eden görevlere sahip olmuştur.temel amacı verileri proses etmek olan bilgisayarlar, dosya sistemleri aracılığıyla herhangi bir disk üzerinde verileri okuyup oluşturmayı ve belli algoritmalara göre verileri depolamayı dosya sistemleri aracılığıyla yaparlar.aşağıda ele alınan konu başlıkları, dosya sistemlerinin disk ve işletim sistemleri ile olan ilişkilerini ele alacaktır. Dosya Sistemi Nedir? Bir işletim sisteminin disk üzerindeki organize edilen verilere ait izleri bulabilmesi için kullanacağı temel yapıya veya araca dosya sistemi denir.dosyalar disk üzerinde bulunan sector bölümlerine blok blok yazılarak programların çalışmasını ve verilerin store edilmesini sağlarlar.verilerin disk üzerine yazılması disk yapısı gereği memory den(hafıza) farklı şekilde gerçekleşir.hafızaya yazılacak olan veriler, rastgele atanırken, disk üzerine yazılacak olan veriler ise byte byte ve sırayla boş olan bölümlere yazılarak kalıcı hale gelirler.böylece, program ve işlemlere ait veriler; dosya sistemleri aracılığıyla diskteki bölümlere yazılır.yazılan veriler, silinmedikleri veya üzerine herhangi bir ek veri yazılmadığı sürece kalıcı olarak depolanacaklardır.disk içerisinde en simple fonksiyona sahip olan veriye dosya(file) denir.dosyalar özellikle bir programa ait olacağı gibi bizzat işletim sistemine ait verilerde olabilir.örnek olarak: text,dll source,program source,image,veritabanı dosyası veya kullanıcı tarafından oluşturulmuş keyfi herhangi bir veri dosya sisteminin birer ufak parçasıdır. Dosya Sistemi Yapısı Metadata Dosyalara ait isimler(file names),dosyanın disk üzerinde kapladığı verinin boyutu(size),yetki bilgileri(permissions),dosya oluşturma tarihi(file creation date) ve dosya üzerinde yapılan en son işlem tarihi(last modification) gibi temel bilgiler metadata içerisinde yer alır.özellikle unix tabanlı dosya sistemleri üzerindeki çeşitli araçlarla bir dosyaya en son hangi kullanıcının ulaştığı,kimin hangi tarihte modifikasyon yaptığı gibi spesifik bilgiler de yine metadata içerisinde linklenerek saklanmaktadır.aşağıdaki resim üzerinde kırmızı ile işaretlenmiş yerler, metadata bulunan bilgiler aracılığıyla sunulur.

3 Verilerin disk üzerinde hangi sectorde kayıtlı olduğu metada içerisinde tutural uniq değerler ile elde edilir.dolayısıyla dosya sisteminin bu bölümünde meyadana gelebilecek herhangi bir problem verilerin ulaşılamaz hale gelmesine de sebep olabilir.bundan ötürü dosya sistemlerinin genel amacı, metadata bütünlüğünü bozmadan, metadata verilerinin kalıcılığını sağlamak ve yürütmektir.1992 yılında ilk Linux kernel için dizay edilen dosya sistemi olan ext(extented file system) üzerinde dosyalara ait efektif bilgilere ulaşmak da mümkün hale getirilmiştir.yukarıda bahsedildiği şekilde özellikle dosyalar için ayrıntılı bilgiler stat komutu ile metadata verileri araclığlıyla kullanıcıya gösterilebilir. Yukarıdaki resimde dosyaya ait ayrıntılı bilgiler görülebilir.dosya özelliklerine ait bilgiler ise aşağıda detaylıca açıklanmıştır. File: Disk üzerinde bulunan ilgili dosyanın ismi. Size: Dosyanın disk üzerinde kapladığı boyut. (kilobyte türünde) Blocks: İlgili dosyanın disk içerisinde yer alan blok numarası. Inode: Dosya nın disk üzerinde adreslenen uniq değeri. Device: Dosya nın hexadecimal türünden, major ve minör değerlerini gösteren değer. Regular File: Dosyanın disk üzerindeki tipini belirtir.(soket,sembolik link,dosya gibi.) Links: Dosya nın kaç adet link edildiği bilgisi. Access: Dosya ya erişen en son kullanıcı: Modify: Dosya üzerinde yapılan en son güncelleme. Change: Dosya üzerinde yapılan en son değişiklik. Uid:Dosya üzerinde işlem yapan kullanıcı değeri. Gid:Dosya üzerinde işlem yapan kullanıcının dahil olduğu grubun değeri. Bu kısımda bulunan yetki değerleri(permission values) unix tabanlı sistemlerde 1 bite tekabul ederek yetkinin türüne göre bit düzeyi artar. Ext türü dosya sistemler, ilgili yetkilendirme değerlerini r(read),w(write),x(execute) seklinde metadata kısmında uniq değerler ile saklarlar. r: 4 bit, w: 2 bit, x : 1 bit

4 Liner ve planlı bir şemaya sahip olan metadata bölümü nün bu denli efektif ve ayrıntılı bilgiler içeren özelliklere sahip olması, diskler üzerinde yapılan adli analizler de büyük önem arz edilmesine sahne olmuştur. Inode(Index Node) Dosya sisteminin bir diğer önemli parçası ise her dosya ve klasöre karşılık indekslenen uniq inode değerleridir.inode değerleri disk tarafından veriler için rassal atanır ve sector içerisindeki bloğunu temsil eder.bizler verilere ait bilgileri insanların anlayacağı şekilde string ifadeler ile görürken arka planda ilgili veriler birer tamsayı olarak inode değerini alır.böylece işletim sistemi, disk içerisinde herhangi bir veriye ulaşmak istediğinde inode değerleri aracılığıyla blok adreslerini okur ve verileri çağırır.inode değeri olmayan veya inode değerleri bozulan veriler işletim sistemi tarafından tanımlanamadığı gibi datalara inode değeri atayaman bir disk e de veriler yazılamayacaktır.aşağıdaki ekran görüntüsü, inode değerleri ile adreslenen verilerin disk üzerindeki yapısını gösterir. - Inode değerlerini biraz daha yakından incelemek için Linux üzerinde boş bir disk oluşturularak içerisine ext3 dosya sistemi kurulacaktır. Loop edilmek üzere 100 MB lik 0 değerleri ile doldurulmuş boş bir disk imajı oluşturalım. dd if=/dev/zero of=/home/ugur/yesevi.img count=1 bs=100m && echo $? 1+0 records in 1+0 records out bytes (105 MB) copied, seconds, 109 MB/s 0

5 Disk oluştuktan hemen sonra gelişmiş bir linux dosya sistemi olan ext3, boş diske yüklenecektir.diske ilgili dosya sistemini yüklemek için mkfs.ext3 komutunu kernel aracılığıyla cpu ya göndereceğiz.komut istemine F parametresi ekleyerek herhangi bir bloğa sahip olamayan ya da mount edilmemiş bir diske dosya sisteminin koşulsuz yüklenebilmesi için force tekniği uygulanacaktır. ugur]# mkfs.ext3 -F yesevi.img mke2fs 1.39 (29-May-2006) Filesystem label= OS type: Linux Block size=1024 (log=0) Fragment size=1024 (log=0) inodes, blocks 5120 blocks (5.00%) reserved for the super user First data block=1 Maximum filesystem blocks= block groups 8192 blocks per group, 8192 fragments per group 1976 inodes per group Superblock backups stored on blocks: 8193, 24577, 40961, 57345, Writing inode tables: done Creating journal (4096 blocks): done Writing superblocks and filesystem accounting information: done Disk imajına ext3 dosya sistemi yazılmış durumda.artık ilgili disk, herhangi bir klasör ya da bir başka aygıta mount edilerek içeriği hakkında detaylı bilgi alınabilir.hatta belli amaçlar için kullanılabilir de.aşağıda yesevi.img isimli ext3 dosya sistemine sahip disk, yerelde bulunan boş bir klasöre mount edilmektedir. ~]# mkdir /home/ugur/test_disk ~]# mount -o loop /home/ugur/yesevi.img /home/ugur/test_disk

6 Yukarıda mount edilen disk in detaylı özellikleri df ile alınırsa aşağıdaki bilgiler görüntülenir. ~]# df -i /home/ugur/test_disk Filesystem Inodes IUsed IFree IUse% Mounted on /home/ugur/yesevi.img % /home/ugur/test_disk Inodes kısmı ilgili dosya sisteminde bulunan toplam uniq inode değerlerini ifade ederken Ifree kısmında ise henüz herhangi bir dosyaya veya ona ait bir özelliğe atanmamış boş inode değerlerinin toplamını ifade etmektedir.böylece disk içerisinde bulunan boş inode değeri kadar dosya indexlenebilecektir.bununla beraber, mevcut herhangi bir klasör içerisindeki datalara ait inode değerleri de ls li komutu ile aşağıdaki şekilde görüntülenebilir. Unix tabanlı işletim sistemlerinde ls li komutu ile yukarıdaki gibi herhangi bir klasör içerisinde bulunan verilere ait inode değerler listelenebilir.nitekim yukarıdaki dosyaların en solunda bulunana uniq değerler ilgili verinin disk içerisindeki index numarasını temsil etmektedir. Inode Data Stream Data stream inode yapısının çekirdeğini ifade eder.nasıl bir inode değeri sector içerisinde bir dosyayı adresliyorsa bir dataya ait member da bir inode un disk üzerinde byte byte adreslenen ve işletim sistemi ile iletişimini sağlayan(i/o) tümleşik temel yapıdır.bu tümleşik yapı data_stream olarak da ifade edilebilir.genel ifadeyle data_stream varlığı,bir data nın disk üzerindeki mantıksal dosya pozisyonunu byte türünden belirtilmesini sağlar.örnek bir data_stream yapısı içerisinde block_run fonksiyonu aracılığıyla 3 defa adreslenen yapıya ait kodları aşağıda görebiliriz.

7 #define NUM_DIRECT_BLOCKS 12 typedef struct data_stream { block_run direct[num_direct_blocks]; off_t max_direct_range; block_run indirect; off_t max_indirect_range; block_run double_indirect; off_t max_double_indirect_range; off_t size; } data_stream; Süper Blok(Super Block) Süper blok kısmında dosya sistemine ait verilerin boyutu,başlangıç ve bitiş adreslemeleri,inode blok tablosu ve veri bloklarına ait başlangıç adresi bilgilerini tutan bölüm olması nedeniyle dosya sistemi içerisinde ciddi bir role sahiptir.aynı zamanda dosya sistemi içerisinde bulunan bloklarda meydana gelebilecek bozulmalara karşı yine dosya sistemi içerisinde bulunan otomatik düzeltme fonksiyonlarını tetikleyerek dosya sisteminin tamir edilmesini sağlayarak mevcut dosya sisteminin bütünlüğünü koruyan yapıya da sahiptir. Bir disk içerisindeki süper blok bilgileri,linux işletim sistemlerinde bulunan dumpe2fs komutu ile görüntülenebilir. ~]# dumpe2fs /home/ugur/yesevi.img grep -i superblock dumpe2fs 1.39 (29-May-2006) Primary superblock at 1, Group descriptors at 2-2 Backup superblock at 8193, Group descriptors at Backup superblock at 24577, Group descriptors at Backup superblock at 40961, Group descriptors at Backup superblock at 57345, Group descriptors at Backup superblock at 73729, Group descriptors at

8 Dosya Sistemlerin de Journaling(Günlükleme) Yapısı Dosya sistemleri, veri kaybına karşı ciddi bir koruma mekanizmasına sahiptirler.disk üzerinde dosya sistemi aracılığıyla yapılan işlemlere ait kayıtlar blok blok bir başka güvenli bölümde saklanır.böylece beklenmedik bir problem ile karşılaşıldığında sistem üzerinde yapılan son işlemlere ulaşmak mümkün hale gelir.örneğin beklenmedik bir şekilde kapanan işletim sistemi kapanmadan önce çeşitli verileri proses ediyor üzereyken işlemler sonlanmadan kapanmıştır.bu durumda, dosya sistemi üzerinde anlık veya ileriye dönük bozulmalar(corruption) meydana gelecektir.journaling mekanizması tam bu noktada devrete girer ve önceden yedeklediği blokları bozuk bölümlere geri yükler.(restoring proses) Journaling yapısının dosya sistemi ile olan ilişkisini anlatan görsel bir resim aşağıda incelenebilir. Unix tabanlı sistemlerde kullanılan en kararlı journaling yapısı da Xfs ve Ext dosya sistemleri üzerinde bulunur.nitekim, Xfs dosya sistemi, 2001 yılında Linux işletim sistemine port edilerek Linux dosya sistemini daha kararlı ve verileri korumaya yönelik güçlü bir işletim sistemi haline gelmesine sebep olmuştur.journaling, kendi içerisinde fiziksel(physical), mantıksal(logical) ve metadata journaling olmak üzere üçe ayrılır.veri bloklarına ait yedeklerin tamamının tutulmasına fiziksel,verilerin sıkıştırılarak tutan journaling yapısına mantıksal journaling denirken yapılan işlemleri metadata içerisinde tutan günlükleme yapısına da metada journaling denir. Disk Yapısı Dosya sistemleri disk içerisinde tutulduğu için disk yapısı da kısaca açıklanmalıdır.disk etrafı metal bir tabakayla çevrili kutu içerisinde bulunan yuvarlak plaka tabakalardan oluşur.plaka üzerinde verileri okumak ve yazmak üzere bir okuma/yazma kafası bulunur.igili mekanizma, kafa hareketlendirici bir mekanizma tarafından hareket eder ve sectörlerde bulunan verileri mayetik işaretleme tekniği ile okuyarak işletim sistemine gönderir.veriler yazılırken manyetik alanın etkisi ile veriler yazılırken, manyetik koruyucu içerinde yer alan GMR(Giant magnetoresistance) isimli sensör yardımıyla bitlerin manyetik durumu algılanır ve okuma

9 işlemi yapılır.disk dönüşümleri rpm ile ifade edilir. Cache buffer ve seek time gibi çeşitli işlevsel parametrelere de sahiptir. Aşağıda disk yapısına ait diğer üç önemli bilgi açıklanmıştır. Silindir: Disk üzerine bulunan bütün karşılıklı izlerin tümüne silindir denir. Sectör: Disk icerisinde verilerin depolandığı 256 veya 512 byte büyüklüğe sahip olan alanlardır. Track: Disk üzerindeki verilerin kayıt edilmesi amacıyla disk üzerinde bulunan her bir dairesel çizgiye verilen isimdir.okuma kafası herhangi bir veriye ulaşmak istediğinde veya yazma işlemi yapmak istediğinde gerekli track üzerine konuşlanır ve işlem yapar. Sanal Dosya Sistemleri Sanal dosya sistemleri bir hafıza gibi kullanılır ve gerektiğinde memory içerisindeki datanın segmentine veya sayfasına yazılacak veriyi kendi içerisinde çalıştırarak proses in işlevini tamamlamasına yardımcı olur.bundan dolayı bilgisayar bilimlerinde sanal dosya sistemleri kalıcı bir hal alarak hemen hemen tüm işletim sistemlerinde desteklenir hale gelmiştir. - Swap (Unix-Linux) Unix tabanlı işletim sistemlerinde sanal dosya sistemi swapping ile ifade edilir ve mevcut hafızanın belli bir miktarda tanımlanarak görevini sürdürür.eğer işletim sistemi içerisinde çalışan bir uygulamaya ait proses, hafızada gerekli segmenti elde edemiyor veya memory üzerinde gerektiğinden fazla sayfa elde edemiyorsa işletim sistemi tarafından ilgili uygulamaya swap alanı üzerinden ek hafıza atanır.artık uygulama işlemleri sanal dosya sistemi üzerinde çalışıyor duruma gelecektir.fakat swap alanına yazılan veri, ram üzerinden okunan veriye oranla daha yavaş çalışağı için bu çoğu zaman işletim sismi açısından bir handikap olarak nitelendirilmiştir. Dip not: Unix tabanlı işletim sistemlerde, ek hafıza alanı kernel tarafından swap üzerinde uygulamaya tahsis edilir.ek olarak verilerin direk ram e yazılmaı nanosaniye ile ifade ölçülürken sanal dosya sistemine yazılması milisaniye olarak gerçekleşir.dolayısıyla sanal dosya veya disk üzerinden tahsis edilen hafıza alanı her zaman ram e oranla ciddi ölçüde geridedir. Unix üzerinde sanal dosya sistemi olarak nitelendirilen swapping tekniği disk ve dosya sistemi olmak üzere ikiye ayrılır.

10 Linux üzerinde sanal disk oluşturulması. Linux tabanlı enterprise bir sistem dağıtım olan Redhat Linux üzerinde test amaçlı 1 GB alana sahip sanal bir dosya sistemi oluşturulacak.sanal dosya sistemi yeni açılan bir disk üzerinde biçimlendirilip mount edildikten sonra kalıcı hale getirilmek üzere konfigure edilecektir. fdisk /dev/sda (Gelişmiş disk biçimlendirme komutu olan fdisk üzerinden aşağıdaki parametreler takip edilir) Fdisk üzerinde her bir parametrenin detaylı kullanımı m komutu ile alınabilir. n p +1G w fdisk /dev/sda 't' (change a partition's system id) then set to swap filesystem '82.' (82 nolu değer swap dosya sistemini temsil eder.) To reboot the server then to run below command. mkswap /dev/sda4 (mkswap komutu ile random atanan yeni disk ID si sanal dosya sistemi ile yapılandırılıyor.) Setting up swapspace version 1, size = KiB no label, UUID=160a8e f-8f1f-9b4adf35e64d swapon -v /dev/sda4 (swap dosya sistemi ile yapılandırılan disk aktif ediliyor.) swapon: /dev/sda4: found swap signature: version 1, page-size 4, same byte order Bu aşamadan hemen sonra /etc/fstab dosyası açılarak sanal dosya sistemi haline getirilen sda4 isimli yeni disk mount edilebilir. Unix sistemlerde sanal dosya sistemi disk üzerinden değilde sonradan oluşturulacak bir dosya üzerinden de konfigure edilerek sanal dosya sistemi haline getirilebilir.nitekim bu işlem dd komutu ile aşağıdaki şekilde yapılabilir. dd if=/dev/zero of=/swapfile1g count=1g

11 Swap dosya sisteminin genişletilmesi.(extending the swap are) Linux sistemleri üzerinde disk yapısı LVM ise, aşağıdaki adımlar takip edilerek operating sistem üzerindeki sanal dosya alanı genişletilebilir.genişletme işlemi, virtual memory alanı yetersiz kaldığında genelde sonradan alınan işlem basamağı olur.sanal dosya sistemi yetersiz olan bir Linux işletim sistemine ait kernel, aşağıdaki şekilde bir bilgilendirme mesajı döner. Aug 28 23:27:36 x kernel: Free swap = 0kB Aug 28 23:27:36 x kernel: Total swap = kB Aug 28 23:27:36 x kernel: Free swap: Eğer volume grup içerisindeki fiziksel disk de yeterli boş alan varsa sadece volume grup içerisinde bulunan logical volume alanı extend edilerek sanal dosya alanı büyütülebilir. vgdisplay komutu ile bir alfanumerik ID ye sahip olduğu görünen; volume grup alanının, allocate ve free disk miktarlarını görebiliyoruz.nitekim aşağıdaki tablo, swap için ihtiyacımız olan yeterli miktarın var olduğunu gösteriyor. Mevcut swap alanına eklenmek istenilen disk miktarı +1GB olsun. dev]# vgdisplay Free PE / Size VG UUID 157 / 4.91 GB waffzd-imrq-vm9u-8wqp-vcmh-se2h-4xeol1 Eğer ilgili volume grup un yeterli allocate edilmiş disk alanı olmasaydı; bu durumda öncelik, ilgili volume grup u extend etmek olacaktı.dolayısıyla ilgili logical volume alanını lvextend komutunu ile genişletebilir. lvextend -L+ 1G /dev/volgroup00/logvol01 Biraz evvel mevcut disk alanı 1 GB olan LogVol00 isimli logical volume grubuna +1 GB eklenerek toplam boyutu 2GB olarak artırıldı.şimdi ise, mkswap komutu ile extend edilen volume alanını tekrar swap olarak set edilecek. mkswap /dev/volgroup00/logvol01 Setting up swapspace version 1, size = kb Son olarak yapılan işlemlerin virtual memory alanına yansıması için swapoff komutu ile swap diski açılıp kapatılır. dev]# swapoff a dev]# swapon -a İşlemler sonra erdi.artık free komutu çalıştırılarak yeni eklenen +1GB disk miktarını swap alanına yansıyıp yansımadığını kontrol edilebilir. dev]# free total used free shared buffers cached -/+ buffers/cache: Swap:

12 - Page File ( Windows ) Windows işletim sistemlerinde de benzeri şekilde sanal dosya sistemi kullanılmıştır.ilk olarak 1991 yılında windows nt 3.1 isimli işletim sistemine port edilerek hafızaya oranla sıkışıklık durumlarında daha fazla performans elde edilmek üzere yapılandırılmıştır. Read Only Dosya Sistemleri( iso cdrom) Harddisk gibi cdrom da bir veri depolama malzemesidir.fakat cdromlar yapıları gereği read only olarak çalışırlar.içerisine yazılan veriler sonrasında silinemez ve ekstra herhangi bir veri sonradan içerisine yazılamaz.harddisk nasıl ilk etapta 0 nolu uniq değerler içeren verilere sahipse cdrom da yazılmadığı esnada boş bir veri malzemesidir.içerisinde verilerin ne şekilde tutulup okunacağı yine içerisine sonradan entegre edilmiş dosya sistemi ile mümkün olur. Linux Dosya Sistemleri Unix işletim sistemleri köklü bir dosya sistemine sahiptirler.berkeley üniversitesindeki mühendisler tarafından günün şartları için özel olarak yazılan ilk işletim sistemi unix dosya sistemidir.bu sebeple dosya sistemleri unix ve linux tarafında güçlenerek inode,metadata ve blok kontrol algoritmaları ile günümüz dosya sistemlerinin temelini oluşturmuştur.bu konuya değinmişken Unix işletim sistemleri dosya yapısı, / şeklinde tek bir ağaç altında şekillenir.aşağıdaki resim, Unix ve Linux işletim sistemlerinin dosya yapısını gösterir. -Ext (Extented File System) Ext dosya sistmei 1992 yılında Unix tabanlı olan Andrew Tanenbaum tarafından geliştirilmiş Minix isimli işletim sistemine port edilerek adını duyurdu.fakat kısıtlı algoritma yapısı ve içerdiği yetersizlikler sebebiyle bir süre sonra yerini Ext2 ve ardı ardına gelen Ext3 ve Ext4 isimli efektif bir jourmaling yapısına sahip olan gelişmiş dosya sistemlerine bıraktı. -Ext3 Linux kernel ı tarafından desteklenen ve Linux sistemlere port edilen ext3 isimli dosya sistemi başarılı bir journaling yapısına sahiptir.aynı zamanda yapılan kararlılık testlerinde daha az cpu kaynağı tüketmesi onu ReiserFS ve XFS gibi diğer köklü dosya sistemlerinden daha farklı kılmıştır.ex3 dosya sisteminin en önemli özelliği ext2 ye oranla mevcut yapısının online büyüyebiliyor olmasıdır.

13 Ext3 dosya sisteminin özellikleri. - Ext3, diğer dosya sistemleri gibi modern bir yapıya sahip olup dinamik inode atamaları ve extending yapısına sahiptir. - Ext3, toplamda 2 TB dosya boyutu ve 32 TB dosya sistemi boyutuna ulaşabilir. - Gelişmiş ve fonksiyonel bir journaling yapısına sahiptir.linux sistemlerinde Journaling yapısı Journal,Ordered ve Writeback olmak üzere üç bölümden oluşur. - Ext3 dosya sistemi mevcut journaling yapısı sebebiyle online defragment edilmeye ihtiyaç duymaz.zira disk içerisinde free durumda olan aralıklı bloklar otomatik olarak defrag edilir. - LVM(Mantıksal Disk Yönetimi) yapısını destekler. - Yukarıda da belirtildiği üzere gelişmiş journaling yapısı sebebiyle veri bütünlüğü ve verinin geri dönüşüm özelliğini sağlama yapılarına sahiptir adet sub-directory(alt klasör) destekler. Ext3 Journaling Yapıları: Writeback Journaling: Ext2 dosya sistemlerde varsayılan olarak çalışır vaziyette bulunan ilgili günlükleme algoritması, limitli de olsa veri bütünlüğü teminatı sunarak veri bozulmaları meydana geldiğinde eski dataların elde edilmesine izin verir. Ordered Journaling: Dosya sistemi içerisinde var sayılan mod da çalışır.dosya sistemi ve verilerin tutarlılığını sağlar. Data Journaling: İşletim sisteminin düzgün kapatılmadığı durumlarda veri recovering yapar. Ext4 Ext3 üzerine geliştirilmiş yeni bir dosya sistemi olan ext4 özellikle enterprise tabanlı uygulamalar ve veri depoları tabanında çalıştırılmakta oluo aşağıdaki temel özelliklere sahiptir. - Limitsiz alt klasörleme yapılabilir. - Toplamda her size için 16 TB veri depolar. - Büyük çaplı dosya sistemleri üzerinde performans oranını artırmak adına metadata segmenti nde küçültülme işlemi uygulanmıştır. - Sistem checking esnasında blok grupları ve inode bölümleri geçildiği için daha hızlı bir checking işlemi gerçekleştirir. - Güvenirliği artırmak adına Journal Checksum işlemi yapar. Ext Dosya Sistem Kontrolleri (Checking ve Repairing) Ext dosya sistemleri de diğerleri gibi fragmentasyon ve tamir edilmek üzere tutarlılık taramalarından geçirilebilir.linux üzerinde bu işlemler için hali hazırda bulunan fsck aracı bulunur. /]# which fsck /sbin/fsck Yukarıda which komutu kullanılarak fsck isimli aracın hangi dizin altında bulunduğu sorgulanıyor.dönen cevaba göre ilgili araç /sbin/ isimli sistem dosyalarının bulunduğu

14 dizinde.aşağıda ise ldd isimli bir diğer komut istemi çalıştırılarak ilgili aracın mevcut dependency kütüphanesi görüntüleniyor. /]# ldd /sbin/fsck linux-gate.so.1 => (0x00dc3000) libblkid.so.1 => /lib/libblkid.so.1 (0x00c8f000) libdevmapper.so.1.02 => /lib/libdevmapper.so.1.02 (0x00caa000) libuuid.so.1 => /lib/libuuid.so.1 (0x0402d000) libc.so.6 => /lib/libc.so.6 (0x00b02000) libm.so.6 => /lib/libm.so.6 (0x00c5d000) libselinux.so.1 => /lib/libselinux.so.1 (0x0084e000) libsepol.so.1 => /lib/libsepol.so.1 (0x ) /lib/ld-linux.so.2 (0x00ade000) libdl.so.2 => /lib/libdl.so.2 (0x00c88000) Checking ve Repairing: fsck isimli araç ile Linux işletim sistemi üzerinde mount edilmiş ext3 dosya sistemine sahip, küçük çaplı bir disk scan edilecektir.scan işlemi için çeşitli kriterler belirlemek mümkün.fakat konu bütünlüğüne sadık kalmak amacıyla sadece bozuk blokları tespit ederek detaylı bilgilendirme yapan bir checking komutu yazılacaktır.bu işlemler, sanal bir Centos Linux dağıtımı üzerinde test edilmiştir. /]# fsck.ext3 -v -c /dev/sda1 e2fsck 1.39 (29-May-2006) /dev/sda1 is mounted. WARNING!!! Running e2fsck on a mounted filesystem may cause SEVERE filesystem damage. Do you really want to continue (y/n)? Yes /boot: recovering journal Checking for bad blocks (read-only test): done Pass 1: Checking inodes, blocks, and sizes Pass 2: Checking directory structure Pass 3: Checking directory connectivity Pass 4: Checking reference counts Pass 5: Checking group summary information /boot: ***** FILE SYSTEM WAS MODIFIED ***** 35 inodes used (0.13%) 3 non-contiguous inodes (8.6%) # of inodes with ind/dind/tind blocks: 8/3/0

15 15656 blocks used (15.00%) 0 bad blocks 0 large files 22 regular files 3 directories 0 character device files 0 block device files 0 fifos 0 links 1 symbolic link (1 fast symbolic link) 0 sockets files v (verbose) parametresi yapılan işlemler hakkında detaylı bilgi vermeyi sağlamak amacıyla komut istemine eklenmiştir.dönen sonuçlara göre taranan disk toplam da 5 kritere göre değerlendirilerek inode,blok ve disk sistemi yapısında herhangi bir problem saptanmamıştır. Günümüzde benzeri akıllı yapılara sahip bir çok dosya sistemi vardır ve var olmaya devam edecektir.(ntfs,gfs,hdfs) Büyük Veri Uygulamaları İçin Dosya Sistemleri Şuana kadar bahsedilen dosya sistemlerinin yanı sıra cloud tabanlı storage sunucular için özel olarak tasarlanmış büyük çaplı verileri proses etmek adına işletilen dosya sistemleri de mevcuttur.bu dosya sistemleri, kendi içerisinde failover gibi üst düzey aksiyonlar alan cluster yapıları ile dağıtık ve bütünleşik çalışan mekanizmalara sahiptirler.nitekim gfs,hdfs gibi dosya sistemleri üzerinde mapreduce ve pig gibi kısa bir zaman diliminde milyonlarca kelimeyi eşleştiren algoritma tababanları, bu dosya sistemleri üzerinde kümelenmiş şekilde çalışmaktadır. Kaynaklar: US/Red_Hat_Enterprise_Linux/6/html/Storage_Administration_Guide/newfilesysext4.html

16

Bil101 Bilgisayar Yazılımı I. M. Erdem ÇORAPÇIOĞLU Bilgisayar Yüksek Mühendisi

Bil101 Bilgisayar Yazılımı I. M. Erdem ÇORAPÇIOĞLU Bilgisayar Yüksek Mühendisi Bil101 Bilgisayar Yazılımı I Bilgisayar Yüksek Mühendisi Kullanıcıdan aldığı veri ya da bilgilerle kullanıcının isteği doğrultusunda işlem ve karşılaştırmalar yapabilen, veri ya da bilgileri sabit disk,

Detaylı

Linux Disk Yönetimi. Sisteme bağlı diskler ve bu disklerin bölüm yapıları hakkında bilgi edinmek için fdisk komutunu kullanabiliriz.

Linux Disk Yönetimi. Sisteme bağlı diskler ve bu disklerin bölüm yapıları hakkında bilgi edinmek için fdisk komutunu kullanabiliriz. Linux Disk Yönetimi Linux işletim sisteminin,disk bölüm yapısı ve desteklediği dosya sistemlerine önceki bölümde değinilmiştir. Bu bölümde disk bölümü(partition) oluşturma, disk bölümü biçimleme(format)

Detaylı

Dosya, disk üzerinde depolanmış verilerin bütününe verilen isimdir. İşletim sistemi genel olarak iki çeşit dosya içerir.

Dosya, disk üzerinde depolanmış verilerin bütününe verilen isimdir. İşletim sistemi genel olarak iki çeşit dosya içerir. 2 Dosya Nedir? Dosya, disk üzerinde depolanmış verilerin bütününe verilen isimdir. İşletim sistemi genel olarak iki çeşit dosya içerir. Birincisi, bir sistem görevi yerine getirirken yada bir uygulama

Detaylı

Temel Linux Eğitimi 1., 2. ve 3. Bölümler

Temel Linux Eğitimi 1., 2. ve 3. Bölümler Süha TUNA Bilişim Enstitüsü UHeM Yaz Çalıştayı - 11.06.2012 İçerik 1. Linux, Kavramlar ve Dizin Yapısı 2. Temel Linux Komutları 3. Sunucuya Uzaktan Bağlanma 1. Linux, Kavramlar ve Dizin Yapısı Linux Linux,

Detaylı

İşletim Sistemi. BTEP205 - İşletim Sistemleri

İşletim Sistemi. BTEP205 - İşletim Sistemleri İşletim Sistemi 2 İşletim sistemi (Operating System-OS), bilgisayar kullanıcısı ile bilgisayarı oluşturan donanım arasındaki iletişimi sağlayan ve uygulama programlarını çalıştırmaktan sorumlu olan sistem

Detaylı

BTP 205 İŞLETİM SİSTEMLERİ

BTP 205 İŞLETİM SİSTEMLERİ BTP 205 İŞLETİM SİSTEMLERİ DOSYA SİSTEMİ Dr. Önder EYECİOĞLU 2012 DOSYA SİSTEMİ 1. Dosya Kavramı: 1. Dosya Özellikleri 2. Dosya Türleri 3. Dosya Operasyonları 4. Dosya Yapısı 5. Dahili Dosya Yapısı 2.

Detaylı

Windows Eski Sürümleri Bellek Yapısı

Windows Eski Sürümleri Bellek Yapısı Windows Eski Sürümleri Bellek Yapısı -Intel 8086/8088 mimarili işlemciler//640k RAM -Segment Modeli(Segmented Model) -Her segment 64K uzunluğunda -Intel 80286,640K dan daha fazla RAM i destekledi -Windows

Detaylı

Disklerin Organizasyonu...

Disklerin Organizasyonu... Linux ve Dosya Sistemleri Disklerin Organizasyonu... Disklerin Organizasyonu... Silindirler.. Sabit Sektör Açısı Metodu Sektörler.. Disklerin Organizasyonu... 1 2 12 3 1 2 11 8 3 4 Quantum Fireball LCT

Detaylı

İşletim Sistemleri. Hazırlayan: M. Ali Akcayol Gazi Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü

İşletim Sistemleri. Hazırlayan: M. Ali Akcayol Gazi Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü İşletim Sistemleri Hazırlayan: M. Ali Akcayol Gazi Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Bu dersin sunumları, Abraham Silberschatz, Greg Gagne, Peter B. Galvin, Operating System Concepts 9/e, Wiley,

Detaylı

Dosya Saklama Ortamları (Devam) Kütük Organizasyonu 1

Dosya Saklama Ortamları (Devam) Kütük Organizasyonu 1 Dosya Saklama Ortamları (Devam) Kütük Organizasyonu 1 Disk Erişimi Diks Erişiminde 3 öğe vardır: i) Arama Süresi (Seek Time) ii) iii) Gecikme Süresi(Rotational Delay) Transfer Süresi (Transfer Time) Kütük

Detaylı

Sun Solaris Sunucular için Felaket Kurtarma (DR-Disaster Recovery) Çözümleri

Sun Solaris Sunucular için Felaket Kurtarma (DR-Disaster Recovery) Çözümleri Sun Solaris Sunucular için Felaket Kurtarma (DR-Disaster Recovery) Çözümleri İsmail Yenigül EnderUNIX Çekirdek Takım Üyesi İsmail at enderunix nokta org İsmail.yenigul at endersys nokta com nokta tr 2

Detaylı

Linux altında komut satırında...

Linux altında komut satırında... -Kabuk (Shell) Unix ve benzeri işletim sistemlerinde kullanıcının komut yazmasını sağlayan, bu komutları yorumlayarak gerekli işlemleri yapan programlara kabuk (shell) adı verilir. Linux da bir kullanıcı

Detaylı

Linux/Unix Sistem Yönetimi Prosedürleri - 1

Linux/Unix Sistem Yönetimi Prosedürleri - 1 Linux/Unix Sistem Yönetimi Prosedürleri - 1 Emre Eryılmaz emre.eryilmaz@linux.org.tr Linux Kullanıcıları Derneği 7 Şubat 2014 Linux =! Unix Linux, Unix değildir. Linux sadece bir Unix klonudur.linux kernelinde

Detaylı

DONANIM. 1-Sitem birimi (kasa ) ve iç donanım bileşenleri 2-Çevre birimleri ve tanımlamaları 3-Giriş ve çıkış donanım birimleri

DONANIM. 1-Sitem birimi (kasa ) ve iç donanım bileşenleri 2-Çevre birimleri ve tanımlamaları 3-Giriş ve çıkış donanım birimleri DONANIM 1-Sitem birimi (kasa ) ve iç donanım bileşenleri 2-Çevre birimleri ve tanımlamaları 3-Giriş ve çıkış donanım birimleri DONANIM SİSTEM BİRİMİ ÇEVREBİRİMLERİ Ana Kart (Mainboard) Monitör İşlemci

Detaylı

CUMHURİYET MESLEKİ VE TEKNİK ANADOLU LİSESİ BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİNİN TEMELLERİ DERSİ DERS NOTLARI BELLEKLER

CUMHURİYET MESLEKİ VE TEKNİK ANADOLU LİSESİ BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİNİN TEMELLERİ DERSİ DERS NOTLARI BELLEKLER BELLEKLER Genel olarak bellekler, elektronik bilgi depolama üniteleridir. Bilgisayarlarda kullanılan bellekler, işlemcinin istediği bilgi ve komutları maksimum hızda işlemciye ulaştıran ve üzerindeki bilgileri

Detaylı

İşletim Sistemlerine Giriş

İşletim Sistemlerine Giriş İşletim Sistemlerine Giriş Girdi/Çıktı (I/O) İşletim Sistemlerine Giriş - Ders11 1 Girdi/Çıktı (I/O) İşletim sisteminin temel fonksiyonlarından biride bilgisayardaki tüm I/O aygıtlarını kontrol etmesidir.

Detaylı

Öğr.Gör. Gökhan TURAN www.gokhanturan.com. Gölhisar Meslek Yüksekokulu

Öğr.Gör. Gökhan TURAN www.gokhanturan.com. Gölhisar Meslek Yüksekokulu Öğr.Gör. Gökhan TURAN www.gokhanturan.com Gölhisar Meslek Yüksekokulu Windows Sunucu İşletim Sistemi Tarihi 1993: Windows NT Advanced Server 3.1 1994: Windows NT Server 3.5 1995: Windows NT Server 3.51

Detaylı

ENF102 TEMEL BİLGİSAYAR BİLİMLERİ VE C/ C++ PROGRAMLAMA DİLİ. Gazi Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü

ENF102 TEMEL BİLGİSAYAR BİLİMLERİ VE C/ C++ PROGRAMLAMA DİLİ. Gazi Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü ENF102 TEMEL BİLGİSAYAR BİLİMLERİ VE C/ C++ PROGRAMLAMA DİLİ Gazi Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Konular Giriş Data Hiyerarşisi Files (Dosyalar) ve Streams (Kaynaklar)

Detaylı

Mantıksal Hacim Yönetimi (LVM)

Mantıksal Hacim Yönetimi (LVM) Mantıksal Hacim Yönetimi (LVM) LKD Semineri Serdar Aytekin 2 Mart 2005 Ankara serdar@aytekin.web.tr LVM Nedir? Mantısal Hacim Yönetimi modüler disk veri kümesi oluşturmamıza böylelikle de mevcut disk alanımız

Detaylı

BİLGİSAYAR KULLANMA KURSU

BİLGİSAYAR KULLANMA KURSU 1 2 KURS MODÜLLERİ 1. BİLGİSAYAR KULLANIMI 3 1. Bilişim (Bilgi ve İletişim) Kavramı Bilişim, bilgi ve iletişim kelimelerinin bir arada kullanılmasıyla meydana gelmiştir. Bilişim, bilginin teknolojik araçlar

Detaylı

Master boot record (MBR)

Master boot record (MBR) DİSK ve FAT Cluster büyüklükleri fat yapısına ve disk büyüklüğüne bağlıdır. Aşağıdaki tabloda FAT16 dosya sistemi için disk size larına göre cluster büyüklükleri verilmiştir. Disk size (partition büyüklüğü)

Detaylı

İşletim Sistemlerine Giriş

İşletim Sistemlerine Giriş İşletim Sistemlerine Giriş Girdi/Çıktı (I/O) İşletim Sistemlerine Giriş - Ders12 1 Disk Manyetik diskler silindirler(cylinder) şeklinde organize edilirler. Her silindir başları dikey olarak gruplanmış

Detaylı

Bölüm 7. Depolama. Bilgisayarların. Discovering. Keşfi 2010. Computers 2010. Living in a Digital World Dijital Dünyada Yaşamak

Bölüm 7. Depolama. Bilgisayarların. Discovering. Keşfi 2010. Computers 2010. Living in a Digital World Dijital Dünyada Yaşamak Depolama Bilgisayarların Discovering Keşfi 2010 Computers 2010 Living in a Digital World Dijital Dünyada Yaşamak Depo Depolama, veriyi, talimatları ve bilgiyi gelecekte kullanmak üzere saklamaktır. Depolama

Detaylı

Donanımlar Hafta 1 Donanım

Donanımlar Hafta 1 Donanım Donanımlar Hafta 1 Donanım Donanım Birimleri Ana Donanım Birimleri (Anakart, CPU, RAM, Ekran Kartı, Sabit Disk gibi aygıtlar, ) Ek Donanım Birimleri (Yazıcı, Tarayıcı, CD-ROM, Ses Kartı, vb ) Anakart (motherboard,

Detaylı

Bazı temel linux komutları ve sistem bilgisi içermektedir.

Bazı temel linux komutları ve sistem bilgisi içermektedir. Bazı temel linux komutları ve sistem bilgisi içermektedir. - GNU/Linux : Açık kaynak kodlu işletim sistemi çekirdeğidir. Serbest paylaşım ve değiştirilebilme özelliği bulunmaktadır. - İşletim sisteminin

Detaylı

Veri Tabanı-I 5.Hafta

Veri Tabanı-I 5.Hafta Veri Tabanı-I 5.Hafta DataBase Oluşturma 1 DATABASE Kolon,özellik,alanColumn,attributes,fields) Sunucu Tablo numarası adı soyadı 0913109001 Ali Can 0913109002 Nuri Koç Database 0913109003 Fatma Kara Satır,Kayıt

Detaylı

Bilgisayarım My Computer

Bilgisayarım My Computer My Computer Elbistan Meslek Yüksek Okulu 2012 2013 Bahar Yarıyılı 12-13 Mar. 2012 Öğr. Gör. Murat KEÇECİOĞLU Bilgisayarım (my computer) simgesine sağ tıklar ve özellikler (properties) seçeneğini seçeriz.

Detaylı

Sistem Programlama. Kesmeler(Interrupts): Kesme mikro işlemcinin üzerinde çalıştığı koda ara vererek başka bir kodu çalıştırması işlemidir.

Sistem Programlama. Kesmeler(Interrupts): Kesme mikro işlemcinin üzerinde çalıştığı koda ara vererek başka bir kodu çalıştırması işlemidir. Kesmeler(Interrupts): Kesme mikro işlemcinin üzerinde çalıştığı koda ara vererek başka bir kodu çalıştırması işlemidir. Kesmeler çağırılma kaynaklarına göre 3 kısma ayrılırlar: Yazılım kesmeleri Donanım

Detaylı

Fatura Dinamik Kodlama İyileştirmeleri

Fatura Dinamik Kodlama İyileştirmeleri Fatura Dinamik Kodlama İyileştirmeleri Ürün Grubu Kategori Versiyon Önkoşulu [X] Redcode Enterprise [ ] Redcode Standart [ ] Entegre.NET [X] Yeni Fonksiyon 5.0 Uygulama Netsis paketlerinin tüm modüllerinin

Detaylı

Dosya sistemi (File system), dosyaların hard disk üzerinde nasıl yerleşeceğini ayarlayan bir sistemdir. Diğer bir tanıma göre dosya sistemi, bir

Dosya sistemi (File system), dosyaların hard disk üzerinde nasıl yerleşeceğini ayarlayan bir sistemdir. Diğer bir tanıma göre dosya sistemi, bir Dosya Sistemleri DOSYA NEDİR? Dosya;disk üzerinde depolanmışverilerin bütününe verilen isimlendirmedir. İşletim sistemi tipik olarak iki çeşit dosya içerir. Birincisi; bir sistem görevi yerine getirirken

Detaylı

1. Hafıza Depolama Araçları. 2. Hafıza Çeşitleri. 3. Hafıza Ölçümü. 4. Bilgisayar Performansı

1. Hafıza Depolama Araçları. 2. Hafıza Çeşitleri. 3. Hafıza Ölçümü. 4. Bilgisayar Performansı DEPOLAMA 1. Hafıza Depolama Araçları 2. Hafıza Çeşitleri 3. Hafıza Ölçümü 4. Bilgisayar Performansı HAFIZA DEPOLAMA ARAÇLARI HARDDİSK ZİPDİSK SSD BELLEK KARTLARI(SD,CF,MMC,MS) FLASH DİSK CD DVD ROM DİSKET

Detaylı

Harddisk Disk Sabit diskler üstüste yerleştirilmiş plakalardan (platter) oluşmaktadır. Plakaların her iki yüzeyinde okuma/yazma için okuma yazma kafaları (read-write heads) monte edilmiştir. R/W kafaları

Detaylı

Düşünelim? Günlük hayatta bilgisayar hangi alanlarda kullanılmaktadır? Bilgisayarın farklı tip ve özellikte olmasının sebepleri neler olabilir?

Düşünelim? Günlük hayatta bilgisayar hangi alanlarda kullanılmaktadır? Bilgisayarın farklı tip ve özellikte olmasının sebepleri neler olabilir? Başlangıç Düşünelim? Günlük hayatta bilgisayar hangi alanlarda kullanılmaktadır? Bilgisayarın farklı tip ve özellikte olmasının sebepleri neler olabilir? Bilgisayar Bilgisayar, kendisine verilen bilgiler

Detaylı

PORTLAR Bilgisayar: VERİ:

PORTLAR Bilgisayar: VERİ: PORTLAR 1.FARE 2. YAZICI ÇİZİCİ TARAYICI 3.AĞ-İNTERNET 4.SES GİRİŞİ 5.SES ÇIKIŞI(KULAKLIK) 6.MİKROFON 7.USB-FLASH 8.USB-FLASH 9.MONİTÖR 10.PROJEKSİYON 11.KLAVYE BİLGİSAYAR NEDİR? Bilgisayar: Kullanıcıdan

Detaylı

3. DOSYA SİSTEMİ VE ÇALIŞMA MANTIĞI

3. DOSYA SİSTEMİ VE ÇALIŞMA MANTIĞI 3. DOSYA SİSTEMİ VE ÇALIŞMA MANTIĞI 3.1. Dosya Sistemi Dosya sistemi disk üzerindeki dosyaların organize edilmesidir. Bir işletim sisteminin bir disk veya bölümleri üzerindeki dosyalarının izlerini bulmak

Detaylı

Öğr.Gör. Gökhan TURAN www.gokhanturan.com.tr. Gölhisar Meslek Yüksekokulu

Öğr.Gör. Gökhan TURAN www.gokhanturan.com.tr. Gölhisar Meslek Yüksekokulu Öğr.Gör. Gökhan TURAN www.gokhanturan.com.tr Gölhisar Meslek Yüksekokulu Bilgisayarın Yapısı Donanım (Hardware): Bir bilgisayara genel olarak bakıldığında; Kasa, Ekran, Klavye, Fare, Yazıcı, Hoparlör,

Detaylı

MSSQL Server 2000 Kurulumu

MSSQL Server 2000 Kurulumu MSSQL Server 2000 Kurulumu MSSQL Server 2000 Kurulumu ile ilgili işlem adımları Kurulum hazırlıkları : SQL Server 2000 in sistem ihtiyaçları gözden geçirilmelidir. Aşağıdaki tablo bu ürünün standart donanım

Detaylı

Adli Analiz İşlemlerine Başlamak

Adli Analiz İşlemlerine Başlamak Adli Analiz İşlemlerine Başlamak Bu belge Harun ŞEKER tarafından adli analiz işlemlerine hazırlık konusunda yazılmıştır. Yazarın ismine sadık kalınmak şartı ile izinsiz olarak kopyalanabilir veya yayımlanabilir

Detaylı

Sanal Makineler ve Linux Konteynerlerin Performans Karşılaştırması

Sanal Makineler ve Linux Konteynerlerin Performans Karşılaştırması Sanal Makineler ve Linux Konteynerlerin Performans Karşılaştırması Emre Can YILMAZ 1, Recai OKTAŞ 2 1 Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Bilgisayar Mühendisliği Anabilim Dalı, Samsun

Detaylı

Bilgisayarım My Computer. Elbistan Meslek Yüksek Okulu 2013 2014 Bahar Yarıyılı

Bilgisayarım My Computer. Elbistan Meslek Yüksek Okulu 2013 2014 Bahar Yarıyılı Bilgisayarım My Computer Elbistan Meslek Yüksek Okulu 2013 2014 Bahar Yarıyılı Öğr.Gör. Murat KEÇECİOĞLU 11-12 Mar. 2014 Bilgisayarım (my computer) simgesine sağ tıklar ve özellikler (properties) seçeneğini

Detaylı

Doğu Akdeniz Üniversitesi Bilgisayar ve Teknoloji Yüksek Okulu Bilgi teknolojileri ve Programcılığı Bölümü DERS 1 - BİLGİSAYAR VE ÇEVRE ÜNİTELERİ

Doğu Akdeniz Üniversitesi Bilgisayar ve Teknoloji Yüksek Okulu Bilgi teknolojileri ve Programcılığı Bölümü DERS 1 - BİLGİSAYAR VE ÇEVRE ÜNİTELERİ Doğu Akdeniz Üniversitesi Bilgisayar ve Teknoloji Yüksek Okulu Bilgi teknolojileri ve Programcılığı Bölümü DERS 1 - BİLGİSAYAR VE ÇEVRE ÜNİTELERİ Bilgisayar, kendine önceden yüklenmiş program gereğince

Detaylı

Beaglebone İle Çalışmak, 2. Bölüm

Beaglebone İle Çalışmak, 2. Bölüm Gömülü Linux Sistemleri Login'e Kadar Linux Beaglebone İle Çalışmak, 2. Bölüm Giriş Bu yazı dizisinin 1. bölümünde Beaglebone üzerine basit bir gömülü sistem kurulmuştur. Bu gömülü sistemin kök dosya sistemi

Detaylı

Dosyaların Özellikleri (Attribute) Dosya İşlemleri. İki Seviyeli Katalog Sistemleri. Tek Seviyeli Katalog Sistemleri. Hiyerarşik Katalog Sistemleri

Dosyaların Özellikleri (Attribute) Dosya İşlemleri. İki Seviyeli Katalog Sistemleri. Tek Seviyeli Katalog Sistemleri. Hiyerarşik Katalog Sistemleri Bilgilerin Uzun Vadeli Saklanması 8 DOSYA SİSTEMS STEMİ saklanacak veriler çok fazla olabilir veriler proses sonlandıktan sonra da kaybolmamalı bilgiye prosesler ortak olarak ulaşabilmeli 424 Dosya Sistemi

Detaylı

İşletim Sistemlerine Giriş

İşletim Sistemlerine Giriş İşletim Sistemlerine Giriş İşletim Sistemleri ve Donanım İşletim Sistemlerine Giriş/ Ders01 1 İşletim Sistemi? Yazılım olmadan bir bilgisayar METAL yığınıdır. Yazılım bilgiyi saklayabilir, işleyebilir

Detaylı

Bilgi ve iletişim teknolojileri

Bilgi ve iletişim teknolojileri Bilgi ve iletişim teknolojileri 1 Bilgisayar, Hesap makinesi gibi araçlara neden ihtiyaç duyulmuştur? Zaman tasarrufu Bilginin depolanması ihtiyacı Hatasız işlem yapma isteği İletişim ihtiyacı 30\2 Bilişim

Detaylı

Sistem Programlama. (*)Dersimizin amaçları Kullanılan programlama dili: C. Giriş/Cıkış( I/O) Sürücülerinin programlaması

Sistem Programlama. (*)Dersimizin amaçları Kullanılan programlama dili: C. Giriş/Cıkış( I/O) Sürücülerinin programlaması Sistem Programlama Sistem programlama bilgisayar mühendisliğinin bir alanı olup karmaşık sistemlerin ve bu sistemlerin parçalarının ile ilgilenir. İşletim Sistemlerinin Programlaması Giriş/Cıkış( I/O)

Detaylı

VERİ KAYNAKLARI. Bilgi sisteminin öğelerinden biride veri

VERİ KAYNAKLARI. Bilgi sisteminin öğelerinden biride veri VERİ KAYNAKLARI YÖNETİMİ İ İ 5. ÜNİTE GİRİŞ Bilgi sisteminin öğelerinden biride veri yönetimidir. Geleneksel yada çağdaş, birinci yada ikinci elden derlenen veriler amaca uygun veri formlarında tutulur.

Detaylı

Windows Live ID ve parolanızı giriniz.

Windows Live ID ve parolanızı giriniz. Ücretsiz Deneme Hesabı Oluşturma ve Temel Özelliklerin Kullanım Kılavuzu Bilgi girilmesi gerekli alanlar Kişisel bilgi içeren alanlar http://www.windowsazure.com/tr-tr/pricing/free-trial/ adresine gidiniz

Detaylı

Sanal Bellek (Virtual Memory)

Sanal Bellek (Virtual Memory) Sanal Bellek (Virtual Memory) Bellek yönetim tekniklerinde belleğin zaman içinde parçalanması ve işlemlerin boyutunun fiziksel belleğin boyutuyla sınırlı olması sorunları vardır. Ana belleğin yetersiz

Detaylı

Bölüm 11: Dosya Sistem Gerçekleştirilmesi

Bölüm 11: Dosya Sistem Gerçekleştirilmesi Bölüm 11: Dosya Sistem Gerçekleştirilmesi Operating System Concepts with Java 8 th Edition 11.1 Silberschatz, Galvin and Gagne 2009 Dosya-Sistem Yapısı Dosya sistem yapısı Mantıksal depolama birimi İlgili

Detaylı

Copyright 2012 EMC Corporation. All rights reserved.

Copyright 2012 EMC Corporation. All rights reserved. 1 Yeni Nesil Bütünleşik Veri Depolama Çözümleri Göksel Okay Kıdemli Sistem Mühendisi 2 Yeni Nesil VNX 04.09.13 3 Yeni VNX ile Performans Sınırlarını Zorlayın Sanal Ortamlar için Görülmemiş Yüksek Performans

Detaylı

WINDOWS 7. Tekno-K@mp Eğitim ID 98 2/4 (Normal Seviye Kullanıcı) Tekno-K@mp Konu ID 34223. Windows 7 Hakkında Genel Bilgi Ek Bilgi -

WINDOWS 7. Tekno-K@mp Eğitim ID 98 2/4 (Normal Seviye Kullanıcı) Tekno-K@mp Konu ID 34223. Windows 7 Hakkında Genel Bilgi Ek Bilgi - WINDOWS 7 Tekno-K@mp Eğitim ID 98 Seviye 2/4 (Normal Seviye Kullanıcı) Tekno-K@mp Konu ID 34223 Ana Kategori İşletim Sistemleri Alt Kategori Giriş Konu Windows 7 Hakkında Genel Bilgi Ek Bilgi - GENEL BİLGİSAYAR

Detaylı

FreeBSD Erişim Kontrol Listeleri

FreeBSD Erişim Kontrol Listeleri FreeBSD Erişim Kontrol Listeleri Unix dosya izinleri çok esnek ve nerdeyse bütün erişim problemlerini çözebiliyorlar.peki ya çözemedikleri?her dosyayı başka bir kullanıcı ile paylaşmak için yeni bir grup

Detaylı

Büyük, Dağıtık, Veri Yoğunluklu Uygulamalarda Programlama Paradigmaları

Büyük, Dağıtık, Veri Yoğunluklu Uygulamalarda Programlama Paradigmaları Büyük, Dağıtık, Veri Yoğunluklu Uygulamalarda Programlama Paradigmaları Güven Fidan AGMLAB Bilişim Teknolojileri 18/10/11 GRID ÇALIŞTAYI 2007 1 MapReduce Nedir? Büyük data kümelerini işlemek ve oluşturmak

Detaylı

Bilgi ve iletişim teknolojileri Dersi Ders Notlarıdır?

Bilgi ve iletişim teknolojileri Dersi Ders Notlarıdır? Bilgi ve iletişim teknolojileri Dersi Ders Notlarıdır? Bilgisayar, Hesap makinesi gibi araçlara neden ihtiyaç duyulmuştur? Zaman tasarrufu Bilginin depolanması ihtiyacı Hatasız işlem yapma isteği İletişim

Detaylı

Veritabanı Yönetim Sistemleri I HAFTA 1

Veritabanı Yönetim Sistemleri I HAFTA 1 0- SQL dilinde açıklama satırı. -- Bir satırlık açıklama için kullanılır /* */ Çok satırlı açıklama için kullanılır 1- Ms SQL Server 2005 Veritabanı oluşturmak Sql Server daki veritabanının genel davranışı

Detaylı

Mifare Kart Yazıcı/Okuyucu Modül (MFM-200)

Mifare Kart Yazıcı/Okuyucu Modül (MFM-200) 2012 Mifare Kart Yazıcı/Okuyucu Modül (MFM-200) İstanbul Yazılım ve Elektronik Teknolojileri 01.01.2012 MFM-200 Mifare Kart Yazıcı/Okuyucu Modül Genel Özellikler Ürün Kodu MFM-200 Protokol ISO14443A, ISO15693

Detaylı

Exchange Server Kurtarma (PowerControls)

Exchange Server Kurtarma (PowerControls) Exchange Server Kurtarma (PowerControls) Çok çetrefilli bir işlem olan problemli Exchange suncudan data kurtarma işlemi third party çözümler ile çok daha kolay bir işleme dönüşebilir. Bu tip yazılımlardan

Detaylı

Zeyilname. Zeyilname No:1

Zeyilname. Zeyilname No:1 Zeyilname Zeyilname No:1 Zeyilname No:1 1 YEREL AĞ OMURGA SİSTEMİNİN OLUŞTURULMASI VE FELAKET KURTARMA SİSTEMİNİN KURULMASINA YÖNELİK DONANIM ALIMI İHALESİ GC2.2-Bağcılar ZEYİLNAME NO: 1 GİRİŞ Orijinal

Detaylı

Sorun Giderme. Genel. Disk. Aygıt Sürücüleri 3

Sorun Giderme. Genel. Disk. Aygıt Sürücüleri 3 Sorun Giderme Genel 2 Servis Paketleri 2 Disk Alanı 2 Page File 2 Aygıt Sürücüleri 3 Log Dosyaları 3 Snapshot Alınamıyor 3 Backup İmajı Yazma Hatası 4 Tanılama Aracı 5 Genel Servis Paketleri Çeşitli işletim

Detaylı

BİL 423 Bilgisayar Mimarisi 1. Ara Sınavı

BİL 423 Bilgisayar Mimarisi 1. Ara Sınavı MALTEPE ÜNİVERSİTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSİĞİ BÖLÜMÜ BİL 423 Bilgisayar Mimarisi 1. Ara Sınavı Öğrenci Adı Soyadı : Öğrenci no : Akademik yıl : 2015-2016 Dönem : Güz Tarih : 4.11.2015 Sınav yeri : MZ-4 Sınav

Detaylı

Aktif Dizin Logon/Logoff Script Ayarları Versiyon 0.0.1. http://support.labrisnetworks.com/index.php?/knowledgebase/list

Aktif Dizin Logon/Logoff Script Ayarları Versiyon 0.0.1. http://support.labrisnetworks.com/index.php?/knowledgebase/list Aktif Dizin Logon/Logoff Script Ayarları Versiyon 0.0.1 http://support.labrisnetworks.com/index.php?/knowledgebase/list Genel Bakış Labris ürünlerinin Aktif Dizin ile entegrasyonu yapılarak Güvenlik Duvarı,

Detaylı

Bölüm 8: Ana Bellek. Operating System Concepts with Java 8 th Edition

Bölüm 8: Ana Bellek. Operating System Concepts with Java 8 th Edition Bölüm 8: Ana Bellek 8.1 Silberschatz, Galvin and Gagne 2009 Bölüm 8: Ana Bellek Arka Plan Bilgisi Yer Değiştirme (Swapping) Bitişik Bellek Yerleşimi (Contiguous Memory Allocation) Sayfalama (Paging) Sayfa

Detaylı

MCR02-AE Ethernet Temassız Kart Okuyucu

MCR02-AE Ethernet Temassız Kart Okuyucu MCR02-AE Ethernet Temassız Kart Okuyucu Teknik Özellikleri Ethernet 10BaseT Dahili TCP/IP Stack TCP/IP Client-Server Bağlantı Özelliği Dahili DNS İstemcisi DHCP veya Statik IP ile çalışabilme UDP, TCP,ARP,ICMP(ping)

Detaylı

Temel Bilgisayar Programlama

Temel Bilgisayar Programlama BÖLÜM 11: : Birçok programda, bazı verilerin disk üzerinde saklanmasına gerek duyulur. Bütün programlama dillerinde, sabit disk sürücüsü (Hard Disk Drive, HDD) üzerindeki verileri okumak veya diske veri

Detaylı

İZMİR EKONOMİ ÜNİVERSİTESİ. Central Disc System Merkezi Disk Sistemi

İZMİR EKONOMİ ÜNİVERSİTESİ. Central Disc System Merkezi Disk Sistemi İZMİR EKONOMİ ÜNİVERSİTESİ Central Disc System Merkezi Disk Sistemi AMAÇ Bu sunumda İzmir Ekonomi Üniversitesi Merkezi Disk Sistemi tanıtımı ve teknik detaylarının sunulması amaçlanmıştır. KONULAR Tanımlar

Detaylı

C Konsol ve Komut Satırı

C Konsol ve Komut Satırı C Konsol ve Komut Satırı Öğr. Gör. M. Ozan AKI Rev 1.0 C:\> Konsol ekranı, işletim sistemi ve dosya yönetiminin metin tabanlı yönetilebilmesini sağlayan arabirimdir. Windows işletim sistemi ortaya çıkmadan

Detaylı

Değerlerinizi Koruyun!

Değerlerinizi Koruyun! İnternet ve Bilgi Teknolojileri Değerlerinizi Koruyun! NetKilit ; Sizin dışınızdaki kullanıcıların internet ve dosya erişimlerini kolayca sınırlandırmanızı sağlayan, donanım korumalı (NetKilit Anahtarı)

Detaylı

İŞLETİM SİSTEMİ KATMANLARI (Çekirdek, kabuk ve diğer temel kavramlar) Bir işletim sisteminin yazılım tasarımında ele alınması gereken iki önemli konu

İŞLETİM SİSTEMİ KATMANLARI (Çekirdek, kabuk ve diğer temel kavramlar) Bir işletim sisteminin yazılım tasarımında ele alınması gereken iki önemli konu İŞLETİM SİSTEMİ KATMANLARI (Çekirdek, kabuk ve diğer temel kavramlar) Bir işletim sisteminin yazılım tasarımında ele alınması gereken iki önemli konu bulunmaktadır; 1. Performans: İşletim sistemi, makine

Detaylı

Açık Kaynak Kodlu Yazılım

Açık Kaynak Kodlu Yazılım Temel Kavramlar İşletim Sistemi Bilgisayar kullanıcısı ile bilgisayarı oluşturan donanım arasındaki iletişimi sağlayan, aynı zamanda diğer uygulama yazılımlarını çalıştırmaktan sorumlu olan sistem yazılımıdır.

Detaylı

Temel Kavramlar-2. Aşağıda depolama aygıtlarının kapasitelerini inceleyebilirsiniz.

Temel Kavramlar-2. Aşağıda depolama aygıtlarının kapasitelerini inceleyebilirsiniz. Temel Kavramlar-2 Byte = 8 Bit in bir araya gelmesiyle oluşan bellektir. Bilgisayarın tanıdığı harf rakam ve özel karakterlerden her biri 1 byte lık yer kaplar. Yani her bir harfin 1 veya 0 dan oluşan

Detaylı

Windows 2000 veya XP kurarken dosya sistemini seçmeniz gerekir. Ya FAT32 dosya sistemini kullanırsınız ya da NTFS.

Windows 2000 veya XP kurarken dosya sistemini seçmeniz gerekir. Ya FAT32 dosya sistemini kullanırsınız ya da NTFS. Windows 2000 veya XP kurarken dosya sistemini seçmeniz gerekir. Ya FAT32 dosya sistemini kullanırsınız ya da NTFS. NTFS'nin FAT32'ye göre sağladığı bir çok avantajı vardır. Diski daha verimli kullanır.

Detaylı

Merkezi İşlem. Birimi

Merkezi İşlem. Birimi VERİ: Kullanıcı veya bilgisayar tarafından sağlanırlar. Sayılar, harfler, sözcükler, ses sinyalleri ve komutlardır.. Veriler bilgisayarın giriş birimleri tarafından toplanırlar. Giriş İşlem Çıkış Önbellek

Detaylı

27.10.2014 MONĐTÖRLER

27.10.2014 MONĐTÖRLER MONĐTÖRLER 46 47 Bilgisayarın kullanıcının yaptığı işlemleri görebilmesini sağlayan görsel parçasıdır. Monitörde hareketli ya da sabit resim olarak algılananlar aslında tek karelik resimlerdir. Bu tek

Detaylı

Web Server Sunucu Loglarının K-Komşu Algoritması ile İ ncelenmesi

Web Server Sunucu Loglarının K-Komşu Algoritması ile İ ncelenmesi Web Server Sunucu Loglarının K-Komşu Algoritması ile İ ncelenmesi İçindekiler 1 Özet... 2 2 Giriş... 3 3 Uygulama... 4 4 Sonuçlar... 6 1 1 Özet Web sunucu logları üzerinde veri madenciliği yapmanın temel

Detaylı

İşletim Sistemlerine Giriş

İşletim Sistemlerine Giriş İşletim Sistemlerine Giriş Bellek Yönetimi (Memory Management) İşletim Sistemlerine Giriş - Ders09 1 SANAL BELLEK(Virtual Memory) Yıllar önce insanlar kullanılabilir olan belleğe sığmayan programlar ile

Detaylı

Dosya Saklama Ortamları (Sabit Diskler) Kütük Organizasyonu 1

Dosya Saklama Ortamları (Sabit Diskler) Kütük Organizasyonu 1 Dosya Saklama Ortamları (Sabit Diskler) Kütük Organizasyonu 1 Depolama Aygıtları 1- Birincil Depolama Aygıtları Hızlı Erişim Süresine Sahiptirler Fiyatı daha fazladır. Daha küçük kapasiye sahiptir 2. İkincil

Detaylı

Dosya Yönetim Sistemi Hazırlayan : mustafa kaygısız Kaynak: megep.meb.gov.tr

Dosya Yönetim Sistemi Hazırlayan : mustafa kaygısız Kaynak: megep.meb.gov.tr Dosya Yönetim Sistemi Hazırlayan : mustafa kaygısız Kaynak: megep.meb.gov.tr İşletim sisteminin dosyaları organize etme ve yönetme için ne kullandığını gösteren ifadedir. Dosya verilerin toplandığı birimlerdir

Detaylı

ATBRFN. Radyo Frekansı (RF) Tabanlı Dorse Takip Birimi. Bilgi Dokümanı (ATBRFN) www.dtsis.com 1

ATBRFN. Radyo Frekansı (RF) Tabanlı Dorse Takip Birimi. Bilgi Dokümanı (ATBRFN) www.dtsis.com 1 Radyo Frekansı (RF) Tabanlı Dorse Takip Birimi (ATBRFN) Bilgi Dokümanı www.dtsis.com 1 İçindekiler 1. Genel Tanım... 3 2. Sistem Tanımı... 4 2.1. Master Cihaz... 4 2.1.1. Blok Diyagram... 4 2.1.2. Teknik

Detaylı

Yerel Okul Sunucusu Uygulama Yazılımları Prototipi

Yerel Okul Sunucusu Uygulama Yazılımları Prototipi TECHNOLOGY SOLUTIONS Yerel Okul Sunucusu Uygulama Yazılımları Prototipi Test ve Kabul Raporu TRscaler Technology Solutions 2013 A N K A R A Ü N İ V E R S İ T E S İ T E K N O L O J İ G E L İ Ş T İ R M E

Detaylı

Sistem Nasıl Çalışıyor: Araç İzleme ve Filo Yönetim Sistemi

Sistem Nasıl Çalışıyor: Araç İzleme ve Filo Yönetim Sistemi arvento Araç Takip ve Filo Yönetim Sistemleri ile araçlarınızı 7 gün 24 saat on-line ve geçmişe yönelik olarak izleyebilir, hızlarını, izlemiş oldukları güzergahı, duraklama yaptıkları yerleri uzaktan

Detaylı

BM-311 Bilgisayar Mimarisi. Hazırlayan: M.Ali Akcayol Gazi Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü

BM-311 Bilgisayar Mimarisi. Hazırlayan: M.Ali Akcayol Gazi Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü BM-311 Bilgisayar Mimarisi Hazırlayan: M.Ali Akcayol Gazi Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Konular Bilgisayar Bileşenleri Bilgisayarın Fonksiyonu Instruction Cycle Kesmeler (Interrupt lar) Bus

Detaylı

Bölüm 4. Sistem Bileşenleri. Bilgisayarı. Discovering. Keşfediyorum 2010. Computers 2010. Living in a Digital World Dijital Dünyada Yaşamak

Bölüm 4. Sistem Bileşenleri. Bilgisayarı. Discovering. Keşfediyorum 2010. Computers 2010. Living in a Digital World Dijital Dünyada Yaşamak Sistem Bileşenleri Bilgisayarı Discovering Keşfediyorum 2010 Computers 2010 Living in a Digital World Dijital Dünyada Yaşamak Sistem Sistem, bilgisayarda veri işlemek amacıyla kullanılan elektronik bileşenleri

Detaylı

(Random-Access Memory)

(Random-Access Memory) BELLEK (Memory) Ardışıl devreler bellek elemanının varlığı üzerine kuruludur Bir flip-flop sadece bir bitlik bir bilgi tutabilir Bir saklayıcı (register) bir sözcük (word) tutabilir (genellikle 32-64 bit)

Detaylı

E-fatura Yenilikler. E-fatura uygulaması ile ilgili çeşitli yenilikler 8.0.4 seti ile birlikte yayınlandı:

E-fatura Yenilikler. E-fatura uygulaması ile ilgili çeşitli yenilikler 8.0.4 seti ile birlikte yayınlandı: E-fatura Yenilikler Amaç ve Fayda E-fatura uygulaması ile ilgili çeşitli yenilikler 8.0.4 seti ile birlikte yayınlandı: Gelen e-faturaların alış faturasının yanı sıra genel dekont olarak da kaydedilmesi

Detaylı

BİLGİ TEKNOLOJİSİNİN TEMEL KAVRAMLARI. 1-Bilgisayar, donanım ve yazılım kavramları 2-Bilgisayar çeşitleri 3-Bilgisayarlar arsındaki farklılıklar

BİLGİ TEKNOLOJİSİNİN TEMEL KAVRAMLARI. 1-Bilgisayar, donanım ve yazılım kavramları 2-Bilgisayar çeşitleri 3-Bilgisayarlar arsındaki farklılıklar BİLGİ TEKNOLOJİSİNİN TEMEL KAVRAMLARI 1-Bilgisayar, donanım ve yazılım kavramları 2-Bilgisayar çeşitleri 3-Bilgisayarlar arsındaki farklılıklar Yılmaz DEMİR BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ ÖĞRETMENİ Ünitelerimiz

Detaylı

Hızlı Sistem Kurulumu ve Yönetimi İçin Yeni Bir Yaklaşım: SUSE Stüdyo

Hızlı Sistem Kurulumu ve Yönetimi İçin Yeni Bir Yaklaşım: SUSE Stüdyo Hızlı Sistem Kurulumu ve Yönetimi İçin Yeni Bir Yaklaşım: SUSE Stüdyo Özhan KARAMAN SUSE Linux ve Açık Platformlar Ürün Müdürü Yöre Elektronik Yayımcılık A.Ş. ozhankaraman@yore.com.tr CLA, CLP, CNI Ajanda

Detaylı

İŞLETİM SİSTEMLERİ. İŞLETİM SİSTEMİ Kavramı. Klasör ve Dosya Mantığı. Klasör ve Dosya Mantığı

İŞLETİM SİSTEMLERİ. İŞLETİM SİSTEMİ Kavramı. Klasör ve Dosya Mantığı. Klasör ve Dosya Mantığı İŞLETİM SİSTEMİ Kavramı İŞLETİM SİSTEMLERİ İşletim sistemini, bir bilgisayar sisteminde kullanıcı ile iletişim kurarak, donanım ve yazılım nitelikli kaynakların kullanıcılar arasında adil bir biçimde paylaştırılmasını

Detaylı

İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ SİSTEM PROGRAMLAMA DERSİ. Öğr.Gör. Mehmet DEMİR

İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ SİSTEM PROGRAMLAMA DERSİ. Öğr.Gör. Mehmet DEMİR İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ SİSTEM PROGRAMLAMA DERSİ Öğr.Gör. Mehmet DEMİR HOMEWORK 1: Linux Kurulumu(Sanal) ve Linux İşletim Sistemine Yeni Kernel Kurulumunun

Detaylı

Windows Şablon Oluşturma Kılavuzu. Cloudturk içerisinde dağıtmak üzere Windows SM şablonlarınızı oluşturma rehberi.

Windows Şablon Oluşturma Kılavuzu. Cloudturk içerisinde dağıtmak üzere Windows SM şablonlarınızı oluşturma rehberi. Windows Şablon Oluşturma Kılavuzu Cloudturk içerisinde dağıtmak üzere Windows SM şablonlarınızı oluşturma rehberi. İÇİNDEKİLER: 1. Sunucuyu Hazırlama... 2 2. Windows Yükleme... 3 3. Şablon Oluşturma...

Detaylı

Bacula Yedekleme Sistemi

Bacula Yedekleme Sistemi Bacula Yedekleme Sistemi Samed Beyribey samed@ozguryazilim.com.tr Yedek tutuyor musunuz? - O ne ki? - Düzenli olarak - Arada bir. - Aklıma eserse 40 yılda bir. Bacula Hakkında Bacula = Backup + Dracula

Detaylı

FOG SERVER (FREE GHOST SERVER) YAZILIMININ KURULUMU

FOG SERVER (FREE GHOST SERVER) YAZILIMININ KURULUMU FOG SERVER (FREE GHOST SERVER) YAZILIMININ KURULUMU 1. KURULUM ÖNCESİ HAZIRLIKLAR VE ORTAM / SÜRÜM ÖZELLİKLERİ: FOG Server yazılımı, Linux işletim sistemleri üzerine kurulan Apache2, PHP ve MySQL uygulamalarının

Detaylı

Solaris 10 Eğitim Dökümanı

Solaris 10 Eğitim Dökümanı Solaris 10 Eğitim Dökümanı İÇERİK I. Solaris Nedir? II.Solaris 10 Kurulumu III.Solaris Dizin Hiyeraşisi a. Önemli Dizinler b.dosya Yapıları IV.Dosya Türleri a. Hard link kullanımı V. Local Disk Yönetimi

Detaylı

Yazılım Kurulumu ve Yönetimi -2010

Yazılım Kurulumu ve Yönetimi -2010 ROM chipleri ana kart olarak adlandırılan sistem bileşenlerinin yerleştirildiği platforma ait programlar ve kodlar barındıran okunur bellek elemanlarıdır. Yerleşik olarak olarak bulunan program ve kodlar

Detaylı

Program Nedir? Program, bir problemin çözümü için herhangi bir programlama dilinin kuralları ile oluşturulmuş komut kümesidir.

Program Nedir? Program, bir problemin çözümü için herhangi bir programlama dilinin kuralları ile oluşturulmuş komut kümesidir. PROGRAMLAMAYA GİRİŞ Program Nedir? Program, bir problemin çözümü için herhangi bir programlama dilinin kuralları ile oluşturulmuş komut kümesidir. C de yazılan bir programın çalışması için çoğunlukla aşağıdaki

Detaylı

SQL 2005 SQL STUDIO MANAGER ACP YAZILIMI KURULUM KILAVUZU

SQL 2005 SQL STUDIO MANAGER ACP YAZILIMI KURULUM KILAVUZU SQL 2005 SQL STUDIO MANAGER ACP YAZILIMI KURULUM KILAVUZU Sayfa 1 / 18 KURULUMA BAŞLANMADAN ÖNCE YAPILMASI GEREKENLER : Sistem Özelliklerinden işletim sisteminin 32-bit mi yoksa 64-bit mi olduğu kontrol

Detaylı

Akılda kalıcı sahneler

Akılda kalıcı sahneler Akılda kalıcı sahneler Autodesk 3ds Max Design 2012 yazılımı yeni render araçlarını sunar, geliştirilmiş iteratif iş akışı ve verimlilik sağlayan geliştirilmiş grafik çekirdeği. Bu sürüm ile, Autodesk

Detaylı

BİH 605 Bilgi Teknolojisi Bahar Dönemi 2015

BİH 605 Bilgi Teknolojisi Bahar Dönemi 2015 BİH 605 Bilgi Teknolojisi Bahar Dönemi 2015 Ders- 8 Dosya Sistemleri ve Dizinler Yrd. Doç. Dr. Burcu Can Buğlalılar Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Bilgisayar Katmanları İçerik Dosya, dosya sistemi ve dizin

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. Caner ÖZCAN

Yrd. Doç. Dr. Caner ÖZCAN Yrd. Doç. Dr. Caner ÖZCAN GİRİŞ Değişken ve dizilerde tutulan değerler programın çalışması esnasında değerlerini korurlarken programın çalışması sona erdiğinde veri kaybolur. Dosyalar verinin kalıcı olarak

Detaylı

İşletim sistemlerinde, gerçekleştirilen işlemlerin geçici olarak saklandığı merkeze ana bellek (RAM) denir.

İşletim sistemlerinde, gerçekleştirilen işlemlerin geçici olarak saklandığı merkeze ana bellek (RAM) denir. Bellek Yönetimi 2 İşletim sistemlerinde, gerçekleştirilen işlemlerin geçici olarak saklandığı merkeze ana bellek (RAM) denir. Ana bellek, giriş-çıkış aygıtlarının kolaylıkla ulaşabildiği bir bilgi deposudur.

Detaylı