UYUŞTURUCULARIN İNSANA VE ÇEVREYE ETKİSİ

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "UYUŞTURUCULARIN İNSANA VE ÇEVREYE ETKİSİ"

Transkript

1 UYUŞTURUCULARIN İNSANA VE ÇEVREYE ETKİSİ Dr. Ahmet MARANKI Tekel Genel Müdürlüğü Sigara Fabrikası Cibali/istanbul Anahtar Kelimeler = Uyuşturucu, Esrar, Afyon, Alkol, Alkolik, Tütün, Sigara, Bağımlılık, Kanserojen, Kanser. ÖZET Dünya bir yere doğru gidiyor, fakat nereye gittiğinin kimse farkında değil. İnsanların gözlerine sanki perdeler çekilmiş ve üzerlerine ölü toprağı serpilmiş, gören yok. Etrafı bir koku sarmış, fakat insanlık bunun farkında da değil. Bugün çevre yanmakta, çevre çürümekte, çevre zor soluk almaktadır. İnsanlığın gözü önünde olan bu hadiseler 2000'U yıllarda "sosyal refah anlayışını" ön plana alan tercihe "dur" diyerek önceliği çevre ve çevre politikalarına yer vermek zorunda kalacaktır. Buna sebep olarakta bu politikaların başında köyden kente göç, nüfus patlaması, işsizlik, kara, deniz ve havada yaşayan canlıların ve su kaynaklarının aşırı kirlenmesi, enerji teminin ortaya çıkardığı problemler, ekolojik politikanın ön plana çıkmasına gerekçe oluşturmuştur. Çünkü; bütün bunların muhatabı insan ve insan sağlığıdır. Çevrenin yok olması demek insan neslinin yok olması demektir. Sanmıyoruz ki, dünyada hiçbir kimse kendi neslinin yok olacağını bile bile kendini ve çevreyi kirletsin. Çevre üzerine maddi olarak en çok katkıyı yapan ülkelerden biri olan Amerika'da bu yıl yapılan "çevre kirliliğinin insan sağlığına etkileri" konulu araştırmada kirlenen çevrenin etkisinin besinlerin üzerine etkili olduğu ve bunun da insana zarar vererek, kansorejen etkisi oluşturduğu tespit edilmiştir. Araştırma neticesinde çevre kirlenmesine sebep olan çoğu kimyasal 140 madde tespit edilmiştir. Bunlardan çevrenin dengesini bozarak insana zararlı olan en tehlikeli 10'unu sıraladığımızda hepside kansorojen madde ihtiva eden, 1) Asbest (Amyant) 2) Benzen (Benzol) 3) Benzidin 4) Petrol ve kömür 5) Arsenik ve bileşikleri, 6) Klorür bileşikleri, 7) Nikel bileşikleri, 8) Güneş ışığı ve radyasyon, 9) Benz (a) pren, 10) Tütün ve tütün mamulleri gelmektedir. Netice itibariyle giderek artan dünya nüfusunun ve endüstrileşme sonucu doğaya atılan atıkların olumsuz etkileri çeşitli ülkelerin bilim adamlarının yaptığı araştırmalarla ortaya çıkarılmıştır. Yukarıda sayılanlar, insanın beslenmesini olumsuz şekilde etkilediği gibi beden sağlığı ve ruh yapısı üzerinde de büyük etkiler oluşturmaktadır. Biz burada çevreye ve insan sağlığına etkide, ilk l O'a giren tütün ve tütün mamullerinden oluşan zararlıların zararlarını "uyuşturucuların insana ve çevreye etkisi" başlığı adı altında dile getirmeye çalışacağız. GİRİŞ Uyuşturucu; "tıbbî amaçlar" dışında kullanıldığı takdirde; insanların sağlığı üzerinde maddî ve manevî olarak menfî etki yapan; toplum içinde iktisadi ve sosyal bir tehlike teşkil eden; alışkanlık yapan; sağlığa zararlı veya bulundurulması suç sayılan, kanunların satışını yasakladığı maddeler olarak açıklayabiliriz. Sağlığa zararlı ve çevreyi etkileyen bu maddeleri 3 grupta incelemek doğru olur: 1- Doğal (bitkisel) maddeler: Esrar, afyon, kokain, tütün. 2- Sentetik maddeler: Morfin, eroin, LSD P.S. 3- İlaç ve alkol türevleri. Bu maddelerden çevreye ve insan sağlığına zararlı olanları; 1) Esrar: Doğal bir uyuşturucu olup kenevir bitkisinden elde edilir. Küçük dozlarda alındığında insana keyif verir. Fazla dozda alındığı durumlarda ise, insanı ölüme kadar götürür. Amerika'daki adı MA- RİHUANA'dır. Esrar genellikle sigara, pipo, nargile ve diğer tütün mamullerine karıştırılarak içildiği gibi, sıvı olarakta kullanılır. 2) Afyon: Haşhaş bitkisinin kapsüllerinden elde edilen doğal bir uyuşturucudur. Sigarayla kullanılabildiği gibi sıvıyla karıştırılmak suretiyle enjeksiyonla deri altına zerkedilerek, yenilerek, suda eritilerek de kullanılabilir. 3) Morfin: Afyondan elde edilen, afyona göre on kat daha kuvvetli bir uyuşturucu olup, beyaza yakın bir toz halinde ve sıvı şeklinde kullanılır. 4) Eroin: Baz morfine kimyevi işlem uygulanarak damıtılmayla elde edilir. Morfine göre çok kuvvetli olup, fildişi renginde ve sirke kokusundadır. Enfiye gibi buruna çekilerek veya enjekte edilerek kullanılır.

2 Ekoloji 5) Kokain: Koku bitkisinin yapraklarından elde edilen beyaz pudra halinde olup, burundan çekilerek veya enjekte edilerek kullanılır. 6) LSD: Çavdar bitkisi üzerinde parazit olarak bulunan mantarlardan elde edilir. Kokusuz, tadsız, parlak ve mavi renkte olup suda erir; ağızdan veya enjekteyle kullanılır. 7) Uyuşturucu Nitelikli İlaçlar: Bunlar genellikle merkezi sinir sistemini etkileyen uyku hapı şeklinde ve ruhsal depresyonları önleme tedavisinde kullanılan kapsül ve tablet şeklinde imal edilen, aşırı doz halinde ölümcül bir etkiye sahip bileşiklerdir. Yukarda saydığımız bu gruba giren uyuşturucular yanında alkol ve tütün mamullerini daha geniş ele alacağımızdan burada sadece sayılanların insana ve çevreye etkisini anlatacağız. TEMEL İLKELER Gençlerin uyuşturuculara alışkanlığı gelişmiş toplumlarda ve özellikle batı'da yaş grubu arasında rastlanır ve özellikle daha çok erkekler tarafından kullanılan bir alışkanlık olarak ortaya çıkmaktadır. Manevî duygulardan uzak insanların, normal yaşam koşulları kendilerine yetmeyerek aile geçimsizlikleri, ezilmişlik, kendini kabul ettirme, güvensizlik ve buna benzer gerekçeler ışığında kişinin kendini kabul ettirebilmesi için evin dışında bir çevre arayarak kötü ortama girmeleri ve nihayet uyuşturucu maddelere ilgi duymasıyla iyice yalnızlığa itilmesine sebep olmaktadır yılında Türkiye'de 980 uyuşturucu ile ilgili hadise meydana gelmiş, 6772 kg. esrar, 1580 kg. eroin, 148,5 kg. baz morfin, l kg. kokain, 68 kg. afyon, 27,5 kg. baz morfin elde edilerek 794 kişinin bu işlerden suçlu görülerek tutuklamldığı belirtilmiştir (Sezgin 1992). Maalesef Türkiye'mizde beyaz ölüm adı verilen bu uyuşturucuları kullananların ve ölüm olaylarının giderek arttığı tespit edilmiştir. Dünya piyasalarında uyuşturucudan elde edilen kâr diğer sektörlere göre en önde gelmekte olup; ülkemizde de gençlerden oluşan l milyon tüketici beyaz zehirle her an ölüme yaklaşmaktadır. Bu rakamın dışında olan hapkoliklerin sayısı ise, dünyada olduğu gibi ülkemizde de artmaktadır. Bunun çözümü yani uyuşturucu ve beyaz zehiri önlemenin ilk şartı, hergün karşımıza çıkarılan yazılı, sesli, görüntülü yayınlardaki kaynaklardan alınan "uyuşturucu" kültürünün mutlaka önlenmesidir. ALKOLÜN ÇEVREYE ETKİSİ Alkolün yol açtığı felaketlerin başında sosyal felaketler gelmektedir. Bunun sebebi ise, alkol alan şahısta kontrol kaybolduğundan kişi uygunsuz davranışlarda bulunur; bunalıma girer ve ailede çekişmelere, anlaşmazlıklara, tartışmalara yol açar. Bu durumda etkileşim çocuklara olur. Çocuk aile dışına itilir. İstenilmeyen duruma düşer. Ailede dengesizlik başlar. Netice olarak ailede boşanmaya kadar giden durumlar.(»rtaya çıkar. Alkol, insanda ahlâk, iffet, sadakat duygularırıı uyuşturur ve aileye ağır darbe vurur. İlmî literatürlere göre ırza tecavüzlerin, çevreye saldıran insanların sebebi, alkollü olmalarıdır. ABD'de yılda 250 bin kadına zorla tecavüz edilmektedir. Refah ülkesi diye adlandırılan batı ülkelerinde fahişeler ve fuhuşa sürüklenenler üstünde yapılan araştırmalarda bu gibi kişilerin ebeveynlerinin de alkol bağımlısı olduğu tespit edilmiştir. Alkol iş hayatında da olumsuz etkilere sahiptir. İnsan gücü kaybı, iş verimi düşüklüğü sıralanabilir. ABD'de endüstriyel hayatta alkol alanların iki kat daha fazla hata yaptıkları, Fransa sanayiinde ise oluşan kazaların 1/5'inin alkollü iken meydana geldiği belirtilmiştir. Dolayısıyla ekonomik verimin düşüklüğü ve maliyeti arttırıcı olarak mütalaa edilen alkol kullanımı neticesinde ekonomik çevrenin de zarar gördüğü ispatlanmıştır. Alkolik suçluların işlediği cezalar sebebiyle hastanelerin meşgul edilmesi düşünüldüğünde üretim olmadığı gibi tüketici bir toplum oluşarak ekonomiye zarar verdiği belirlenmiştir. Dünya Sağlık Örgütü (WHO) World Health Organization 30 ülkeyi kapsayan araştırmasında 1991 yılı içinde cinayetlerin % 85'i, ırza tecavüzlerin % 50'si şiddet olaylarının % 50'si, trafik kazalarının % 50'si, eşlerini dövenlerin % 85'i, işe gitmeyenlerin % 60'mm bütün bu suçları alkolün etkisi ile işlediklerini ortaya koymuştur. Aynı araştırmada dünyada alkol almak için eşyalarını satanların % 9 olduğu, alkol harcamalarının her yıl % 60 arttığı, alkol bağımlılarının son 10 yılda % 4'ten % 10'a çıktığı ifade edilmiştir. Türkiye'mizdeki durumsa, yine WHO'nun tespiti ile pek içaçıcı gözükmeyip 1991 yılı içinde "bira dahil her türlü alkollü içki içmeyi miktarı ne olursa olsun alışkanlık haline getiren kimselerin tümü birden alkolik kabul edilir" (WHO Rapor 1991) izahından sonra Türkiye'deki bu rakamın 4 milyon kişi olduğu, dünya içki tüketiminde son yılda % 10,5 artışla 3. olduğumuzu, 13 milyon kişininde alkol dostu olduğu raporda belirtilmiştir. Buradan çıkan sonuç; ülkemizdeki 15 kişiden birinin alkolik, 4 kişiden birininde alkol kullanabilme alışkanlığına sahip olduğu ve bu kişilerin heran çevreye zarar verebileceği gözardı edilmemelidir. Türkiye'de yapılan araştırmada; 1991 yılı içerisinde; trafik kazalarının % 61'i, ırza tecavüzlerin % 50'si, cinayetlerin %85'i, şiddet olaylarının % 50'si, eşlerinin dövenlerin% 70'i, akıl hastalarının % 51'i, boşanmaların % 80, genel suçların (adi) % 66'sınm, alkol kullanmanın etkisi ile oluştuğu devletin resmî organlarınca açıklanmıştır. (Yeşilay-1992)

3 Ülkemizdeki 5 milyonu aşan sakatlar ve özürlülerin oluşumundaki en büyük etkenin alkol kullanılması olduğuda açıklanmıştır. Bütün bu olumsuzluklara rağmen Türkiye'de alınması gereken tedbirlerin yanında karşımıza çıkan tablo dahada korkutucudur. Ülkemizde ağır alkollü içkilerin imalatı son yıllarda % 50 artmış, bu oran bira tüketiminde % 400'e ulaşarak tehlike sınırını aşmış ve içkiye 1991 yılı içinde 5,5 trilyon para harcanmıştır (Rapor-1992). TÜTÜN VE SİGARANIN İNSANA VE ÇEVREYE ETKİSİ "Herkes, sağlıklı ve dengeli bir çevrede yaşama hakkına sahiptir. Çevreyi geliştirmek, çevre sağlığını korumak ve çevre kirlenmesini önlemek, devletin ve vatandaşların ödevidir." (Anayasa Madde: 56). "Devlet gençlerimizi alkol, uyuşturucu, kumar ve benzeri kötü alışkanlıklardan korumasını ve bu yolda gerekli tedbirleri almasına amirdir." (Anayasa Madde 158). "Çevreyi kirleten maddelerin başında sigara gelmektedir." (WHO Dünya Sağlık Teşkilatı 1991). Herhangi bir maddenin, merkezi sinir sistemi başta olmak üzere, insan organizmasında ortaya çıkardığı psikolojik ve fiziksel etkilerin sebebi olan "bağımlılık",hiçbir amaç olmaksızın o maddenin devamlı kullanılması olarak tarif edilebilir. Tütün içmeye başlayan kişi de, tütün içmeyi birgün bırakacağını düşünerek başlar ve istediği zamanda bırakabileceğine inanır. Bunun böyle olduğu tiryakilerce de teyid edilmektedir. Fakat yapılan ilmî araştırmalar ve istatistikler bu yolla sigara bağımlılığından kurtulmanın mümkün olmayacağını ispatlamıştır. İnsan ve çevre sağlığına bu kadar zararlı olan ve vazgeçilemeyen tütün nedir, nasıl zararlı oluyor? Bundan kurtulmanın veya en azından zararlarını asgariye indirmenin çareleri nelerdir? Burada konunun içinde yetişmiş, tütün mamullerinin hiçbirini mesleki gerekler dışında kullanmamaya çalışan biri (uzman) olarak bunlarla ilgili bilgiler vereceğiz. Tütün meta'sının değişik oranlarda ve katkı maddelerinde (yabancı soslu mamuller için ) katılarak harmanlanması ile mamul hale getirilen başta sigara olmak üzere puro-pipo-nargile gibi mamuller insanlara tütünün yanması sonucu oluşan dumanın organizmaya girmesi ile zararlı olmaktadır. Neticede hayatın akışını zorlaştırmakta, sebepsiz gibi gözüken hastalıklara ve hatta ani ölümlere sebep olabilmektedir. Tütünün diğer bir kullanma alanı ise ülkemizde pek kullanılmayan enfiye ve çiğneme yolu ile olmaktadır. Sizlere, hergün durup dinlenmeden içtiğiniz sigaranın sadece bir özelliğini "dumanını" inceleyerek sigara içme ile vücudumuza ne gibi maddeler şırınga edildiğini gözler önüne serelim. Çünkü çevreden etkilenme "pasif içici" yani "dumanaltı" lıkla olmaktadır. Günümüz tıp ilmince tespit edilebilen "sigara dumanındaki" madde sayısı 4000'e yakındır. Nedir bu maddeler? Yukarıda da kısaca belirtilen arazlara sebep olan ve tıp ilmince de çoğu kez gerekçesiz ölümlere sebep veren ve kanserojen maddeler ihtiva eden; çevrede ve dolayısıyla insanda etkili olan bu maddeleri başlıklar halinde verelim: - Hidrokarbon grubu maddeler; (1000'den fazla madde) Aksu (1981), Alkoller, Asitler, Esterler. Aldehit grubu elementler; Ketonlar. Fenol grubu maddeler; Alkoloidler (Nikotin başta olmak üzere 20'ye yakın). Diğer azotlu bileşikler (sayıları çok olmakla beraber bunlardan nitrosaminler'in kanser yapıcı etkisi son yıllarda giderek önem kazanmıştır.), Anorganik bileşikler, Metalik elementler (Nikel, kurşun, arenik vs.). Bunun dışında teknolojininde getirdiği yenilikler ile beraber son tespitlerde tütün dumanında, bitki ve hayvan koruma ilaçlarınında mevcudiyeti vakidir. İster içerek "kullanarak" ister dolaylı "dumanaltı" olarak etkisi altında kaldığımız bu 4000 maddenin insandaki olumsuz etkilerini kısaca misallerle açıklayarak fikir sahibi olalım ve sigara içerken bunları düşünelim. Tütün kullanımı ve bugünkü deyimiyle sigara içme alışkanlığı dünyanın ve Türkiye'nin en önemli halk ve çevre sağlığını etkileyici faktörlerinden birini teşkil etmektedir. Dünyada tütün ve sigara ile ilgili istatistiklerde ciddi sonuçların ortaya çıktığı akciğer kanserinden ölümlerin yüzde 90'ı, solunum yolu hastalıkların yüzde 75'i, kalp hastalıklarının yüzde 25'inin sigara sebebiyle olduğu gerçeği ortaya çıkmıştır. Burada sadece kanser ve sigara ilişkisini ortaya koyarsak işin ciddiyeti gözler önüne serilecektir (Kayaalp, 1983). Ağır içici olarak tabir edilen günde 25 adet üzeri sigara içenlerde hiç içmeyenlere göre kanser riski 20 defa daha fazla olmaktadır. Hommond ve arkadaşlarının yaptığı istatistikte 200 bin sigara içen ve içmeyen erkeğin takip edilerek incelenmesi neticesi üç yıl içinde bunlardan ölen 12 bin 870 kişiden 448'inde akciğer kanseri teşhis edilmiş ve bunların da 433 'ünün sigara içtiği belirlenmiştir (Benoitz, 1982). 45 yaşını geçen 6 bin kişinin 10 yıl izlenmesi neticesi kanser teşhisi, bu kişilerde içmeyenlere göre iki kat fazla olduğu tesbit edilmiştir (Donoıx, 1958). Kısaca istatistiklerin neticesi genç yaşta sigaraya başlayan ki bunu 20 yaş olarak alırsak günde bir paket sigara içen 100 kişiden 5'inin, 60 yaşlarında % 100 kansere yakalanmış olduğunu ortaya koymaktadır. Bugün bu rakamlar kadınlar arasındaki yapılan istatistiklerde daha vahim neticeler ortaya koymuştur.

4 Ekoloji Bu riskler çalışma ortamı ve çevre şartlarına göre daha fazla artışlar kaydetmektedir. (Uranyum, asbest işlerinde çalışan işçiler, kirli hava vesaire gibi şartlar). İşin en acı yönü ise 1950'lerde Türkiye'de sigara tüketim alışkanlığının başladığı ve kansere yakalanma süresinin ortalama 30 yıl olması sebebiyle son yıllarda kanserden ölüm sebebinin 50'li yıllara göre kat kat artmış olması yukarıda yazılanların teyit edilmesinden başka bir şey değildir (Larson, 1982). Kanserin tedavisi için yıllık harcamanın 7,5 milyar doları aştığı ve bunun da bütün hastalıklara ayrılan paranın yüzde 10'unun üstünde olduğu düşünülürse neticenin vahimliği bir kere daha ortaya çıkmaktadır. (The Lancet, 1991). Söz gelimi anne, hamileliği sırasında günde 10, baba 20 sigara içiyorsa bebekleri büyük bir ihtimalle hiç sigara içmeyen bir anne, babanın bebeğinden 225 gr daha küçük doğmaktadır. (The lancet,1986). Annenin sigara içmesi bebeğin doğum ağırlığını azaltması yanında, babanında içtiği sigara ile doğacak çocuğun kilosunun düşük olmasına sebep olduğu tespit edilmiştir. Bebeğin doğum ağırlığını azaltması yanında çocukluk çağında çok sık görülen astım, solunum hastalıklarını arttırdığı ve akciğer fonksiyonlarını azalttığı, hayatın birinci ve ikinci yıllarındaki diğer solunum hastalıklarına da sebep teşkil ettiğini yapılan istatistiklerle doğrulanmıştır. Dünyanın en yetkili kurumlarınca "Her türlü uyuşturucular arasında en fazla ölüme ve hastalıklara sebep olan madde"olarak nitelenen sigara, her yıl ABD'de 440 bin, Batı Almanya'da 140 bin, İngiltere'de 120 bin, ülkemizde 160 bin kişinin ölümüne ve çok daha fazla insanın da hasta ve ömür boyu sakat kalmasına sebep olmaktadır. Bilindiği gibi sigara kurbanları 2 kategoride ele alınmaktadır: 1) Tiryakiler (Aktif içiciler), 2) Duman altı olanlar (Pasif içiciler) Tiryakiler bizzat içerek kendilerini zehirlerken, kapalı yerlerde içmekle de oradaki içmeyenlere daha büyük boyutlu zararlar vermektedirler. Bu ikinci gruba "Dumanaltı olanlar" veya "Pasif içiciler" ismi verilmektedir. İşte bu gerçekten hareket eden Dünya Sağlık Teşkilâtı (WHO), "31 Mayıs Dünya Sigarasız Günü nü özellikle, kendileri sigara içmedikleri halde, kapalı yerde ve toplu taşıma araçlarında tiryakilerin dumanına maruz kalarak, sağlıkları en az tiryakiler kadar tehlike altında olan "pasif içiciler"in uyarılması çalışmalarına önem verilmesini kararlaştırmıştır. Çünkü pasif içiciler çevrenin kirletilmesi sebebiyle zarara uğramaktadırlar. Bu sebepledir ki bizler bu bilgiler ışığında kapalı yerlerde içilen sigara dumanından kendini ve etrafındakiler! korumanın ne derece önemli bir sağlık görevi olduğunu hatırlatmakla yetiniyoruz. Sigara dumanı kapalı bir çevre içinde olduğu zaman o ortamdaki canlı, cansız herşeyi olumsuz olarak etkilemektedir. Pasif sigarada lösemi tehlikesi riski ise sigara kullananlarla birlikte yaşayanlarda 6.8, göğüs kanseri riski 3.3, gırtlak kanseri riski 3.4 kez artmaktadır. Pasif içicilerin içlerine çektikleri dumanın, toksik kimyasal madde bakımından daha yoğun olduğunu son araştırmalar ortaya koymuştur. Pasif içicinin aldığı dumandaki Benzo-apjren, aktif içicinin aldığından 3 kez daha fazla, Toluen, 6

5 kez daha fazla, Dimeti-nitrosamin 50 kezden daha fazladır. Son ilmi çalışmalar, pasif içici durumundaki yetişkinlerin, çocukların ve 8 haftalıktan fazla embriyonların kanında, idrar ve tükürüklerinde, sigara dumanının yan ürünü olan kolinin, tiorinat ve benzeri zararlıların bulunduğunu ortaya çıkarmıştır. İngiliz Tıp dergisi (The Lancet) tarafından yapılan araştırmaya göre; bir ailede sigara içenler, içmeyenlere de aynı tehlikeyi yansıtarak, ciddi boyutlu bir tehlike oluşturmaktadır. Sigara dumanı, sigara içmeyenlerde de çeşitli kanserlere sebep olmakta ve bu arada bilhassa löseminin dumana maruz kalanlarda 7 kat daha fazla görüldüğü, ABD'li uzman kuruluşlarca açıklanmıştır. Kirli havada yaşayanların kanında % 2-3 karbon monoksit mevcuttur. Sigara içilen kapalı yerlerde bu oran % 15'e çıkar. Sigara içenler ile bunların dumanına maruz kalanlarda kırmızı küreciklerin oksijen taşıma kapasitesi 1/6 ila 1/3 oranında azalır yılında ABD'de 53 bin kişi başkalarının içtiği sigara dumanı sebebiyle akciğer kanserinden ölmüştür. Buda çevre kirlenmesine sigara dumanının katkısı hakkında bize bir fikir vermektedir. Mesela; sigaradan bir nefes çekip üfleyen kimse, dumanla birlikte çevreye 70 mgr. yanmış madde, 26 mgr. karbon monoksit vermekte ve etrafındaki canlıları zehirlemektedir. Kapalı çevrede kalmamızla sigara içenlerin yanında yaşayanlar, içene oranla % 40'tan başlayarak, % 100, hatta daha fazla zarar görmektedirler. Günde bir paket sigara içilen evde, çocuklar da 5 ila 10 adet sigara içmektedir. Sigara içmediği halde kanser olan 3 kişiden birisi pasif içicidir (ABD Sağlık Bakanlığı Raporu). İnsan beynine en çok zarar veren 3 olumsuz etkenden birincisi sigara dumanıdır. Solunum yollarını tıkayıcı hastalıklarda, hava kirliliği, sigara dumanının yanında hiç kalır (Çavdar, 1991). Anayasamızın 56. maddesi "Herkesin sağlıklı ve dengeli bir çevrede yaşama hakkına sahip" olduğunu, "Çevre sağlığını koruma ve çevre kirlenmesini önlemenin devletin ve vatandaşların vazifesi" bulunduğunu açıkça beyan ederek "Devletin bu görevleri yerine getirirken kamu ve özel kesimlerde ki kurumlardan da yararlanacağını, bu konuda onları denetlemeye tabi tutacağını" da belirtmektedir. Ayrıca anayasamızın 58. maddesi, devletin; gençlerimizi alkol, uyuşturucu kumar ve benzeri kötü alışkanlıklardan korumasını ve bu yolda gerekli tedbirleri almasını amirdir. Dünya Sağlık Teşkilatı (WHO)'nun sigarayı uyuşturucular arasında zikretmesi, yetkili uzman ve kuruluşların sigarayı "Önlenmesi mümkün olan ölümlerin baş sebebi" olarak kabul ve ifade etmesi, keza sigaranın uyuşturucu niteliği taşıması, kötü ve zararlı alışkanlıkların da başında bulunması hasebiyle yine devletin anayasal görevi ve önemli bir mücadele konusudur. Bu duruma göre sigara içenler kadar, dumanından zarar gören milyonlarca insanımızın korunması gereklidir. Bilhassa sigara içmedikleri halde içenlerden daha fazla zarar gören milyonlarca insanın mağduriyetini önlemek için, resmi ve özel kapalı çalışma yerlerinde, nakil araçlarında ve bekleme salonlarında sigara içmenin bir kanunla düzenlenmesinin gereğine inanıyoruz. Evet, A.B.D Sağlık Hizmetleri Servisince, "Her türlü uyuşturucular arasında en fazla ölüme ve hastalıklara sebep olan madde" olarak nitelenen dünyamızda her yıl milyonlarca insanın ölümüne ve çok daha fazla insanın da hasta ve sakat kalmasına sebep olan ve toplumumuzda da bilhassa gençlerimiz arasında son yıllarda korkunç boyutlarda artış kaydeden sigara için bir tedbir alınmalıdır. Her sigaranın ömrü 15 dakika kısalttığını, bunun yılda 90 gün, 50 senede ise 13 yıllık bir önemli miktara ulaştığını, (160 yıllık bir ömrün yaklaşık dörtte biri) biliyor musunuz? (Özyazıcı, 1990). Her yıl İsveç'te binlerce kişi sigaranın yol açtığı hastalıklar yüzünden ölmektedir. Ölüm nedeninin çoğunu kalp krizleri oluşturmaktadır. Sigara dumanındaki zehirli maddeler damarlarda kireçlenmeye yol açmakta ve sonunda artık kanın akamayacağı tıkanıklıklar meydana gelmekte ve bu da enfarktüslere sebep olmaktadır. Amerika'da Woldwatch Enstitüsü tarafından yayınlanan bir raporda Amerika'da her yıl 5 bin kişinin başkalarının içtikleri sigara dumanı sebebiyle kansere yakalanarak hayatını yitirdikleri belirlendi (Prof.Dr. FredPlum, 1991), (Yeşilay:639). Sigaranın sebep olduğu ölüm miktarı genel bir ifade ile trafik kazalarında meydana gelen rakamın 7 katıdır (The Lancet, 1980) yılında A.B.D.'de 100 binden fazla yangının sigara sebebiyle çıktığı tespit edilmiştir. Dünya Sağlık Teşkilatı'nca (WHO); en çok ölüme sebep olan ve en yaygın uyuşturucu olarak tanıtılan sigara, dünya genelinde l milyar 360 milyon insan tarafından kullanılmakta ve milyonlarca insanın ölümüne sebep olmaktadır. Ülkemizde aktif olarak 20 milyon, pasif olarak 20 milyon, ve toplam olarak 40 milyon insan, sigaranın ölümcül tesiriyle karşı karşıyadır. On yıldır çıkarılması için Yeşilay'ın ter döktüğü sigaranın kamuya ait kapalı yerlerde, yakın ve uzak bütün nakil araçlarında içimini yasaklayacak kanun'un çıkması halinde 20 milyonluk kitlenin bu zarardan büyük ölçüde korunmuş olacağına inanmaktayız. "WHO" tarafından yapılan araştırmaya göre,

MADDE BAĞIMLILIĞI SEMİNERİ (SİGARA, ALKOL KULLANIMI VE KORUNMA YOLLARI) SELÇUK ÖZTÜRK PSİKOLOJİK DANIŞMAN ve REHBER ÖĞRETMEN

MADDE BAĞIMLILIĞI SEMİNERİ (SİGARA, ALKOL KULLANIMI VE KORUNMA YOLLARI) SELÇUK ÖZTÜRK PSİKOLOJİK DANIŞMAN ve REHBER ÖĞRETMEN MADDE BAĞIMLILIĞI SEMİNERİ (SİGARA, ALKOL KULLANIMI VE KORUNMA YOLLARI) SELÇUK ÖZTÜRK PSİKOLOJİK DANIŞMAN ve REHBER ÖĞRETMEN MADDE BAĞIMLILIĞI NEDİR? Madde kullanımı sonucunda gelişen belirli bir hastalık

Detaylı

SİGARA VE GENÇLİK. Doç.Dr.Hacer Kuzu OKUR. Fatih Sultan Mehmet Eğitim ve Araştırma Hastanesi. Göğüs Hastalıkları Bölümü. 01.Nisan.

SİGARA VE GENÇLİK. Doç.Dr.Hacer Kuzu OKUR. Fatih Sultan Mehmet Eğitim ve Araştırma Hastanesi. Göğüs Hastalıkları Bölümü. 01.Nisan. SİGARA VE GENÇLİK Doç.Dr.Hacer Kuzu OKUR Fatih Sultan Mehmet Eğitim ve Araştırma Hastanesi Göğüs Hastalıkları Bölümü 01.Nisan. 2015 TÜTÜN ZEHİRLİ BİR BİTKİDİR VE İSTER ELDE İSTER FABRİKADA İŞLENSİN BU

Detaylı

SİGARAYI DEĞİL KENDİNİZİ YAKIYORSUNUZ SİGARANIN ZARARLARI

SİGARAYI DEĞİL KENDİNİZİ YAKIYORSUNUZ SİGARANIN ZARARLARI SİGARAYI DEĞİL KENDİNİZİ YAKIYORSUNUZ SİGARANIN ZARARLARI AKCİĞER KANSERİNİN ÖLÜMLERİNİN %90 neden sigaradır. SİGARA NEDİR? Zehirli bir bitki olan tütünün, ince bir kağıt içine sıkıştırılarak sarılmış

Detaylı

Sigara içme alışkanlığı hakkında ne kadar bilgilisiniz? Sayın (ebeveyn / bakıcı)

Sigara içme alışkanlığı hakkında ne kadar bilgilisiniz? Sayın (ebeveyn / bakıcı) Sayın (ebeveyn / bakıcı) Aşağıdaki faaliyet, sigara kullanımıyla ilgili konuları çocuğunuzla konuşmanıza yardımcı olmak için kullanılabilir. Bu aynı zamanda çocuğunuzun bilgilenmesinde katkınız olmasını

Detaylı

Olumsuz çevreyle (özellikle arkadaş çevresiyle) ilgili sebepler. Merak, özenti, taklit duygularıyla ilgili sebepler, Mutsuzluk sebepleri.

Olumsuz çevreyle (özellikle arkadaş çevresiyle) ilgili sebepler. Merak, özenti, taklit duygularıyla ilgili sebepler, Mutsuzluk sebepleri. ÖNCESİ SONRASI Adı ne olursa olsun, insanın ruh ve beden sağlığına zarar veren her alışkanlık zararlıdır. İnsanları zararlı alışkanlıklara yönlendiren sebepleri üç grupta toplamak mümkündür: Olumsuz çevreyle

Detaylı

T Ü R K Ç E T Y R K I S K. hakkında gerçekler ve tavsiyeler

T Ü R K Ç E T Y R K I S K. hakkında gerçekler ve tavsiyeler T Ü R K Ç E T Y R K I S K S I G A R A I Ç M E V E S I G A R A B I R A K M A hakkında gerçekler ve tavsiyeler SIGAR A DUMANININ TEHLIK ELERI Sigaranızdan veya piponuzdan bir nefes aldığınızda dumanıyla

Detaylı

Daha şimdiden sigara içebilir miyim?

Daha şimdiden sigara içebilir miyim? Daha şimdiden sigara içebilir miyim? www.rauchfrei-dabei.at RAUCHFREI D BEI Ich zieh mit! Gesundheit und Kultur Leo Daha şimdiden sigara içebilirim. Çocuklar, sigara içilen bir odada bir saat içinde bizzat

Detaylı

Sigaranın Vücudumuza Zararları

Sigaranın Vücudumuza Zararları Sigaranın Vücudumuza Zararları Sigaranın vücudumuza olan zararları ve sigarayı bıraktıktan sonra vücudumuzdaki değişimler burada anlatılmaktadır. Sırt ve Bel Ağrısı: Sigara içmek bel ile ilgili hastalıkların

Detaylı

Sigara sağlığa zararlı olmasına rağmen birçok kişi bunu bile bile sigara kullanmaktadır. En yaygın görülen zararlı alışkanlıkların içinde en başı

Sigara sağlığa zararlı olmasına rağmen birçok kişi bunu bile bile sigara kullanmaktadır. En yaygın görülen zararlı alışkanlıkların içinde en başı Sigara sağlığa zararlı olmasına rağmen birçok kişi bunu bile bile sigara kullanmaktadır. En yaygın görülen zararlı alışkanlıkların içinde en başı çeken sigara vücuda birçok zarar vermekte ve uzun süre

Detaylı

Dünyada 1.3 milyar, Türkiye de ise 20 milyon insan maalesef sigara içiyor.

Dünyada 1.3 milyar, Türkiye de ise 20 milyon insan maalesef sigara içiyor. Bağımlı Olma Özgür Ol! Çok şey öğreneceksiniz, çok şaşıracaksınız, çok eğleneceksiniz. Daha da önemlisi bilmek kurtuluşunuz olacak! Bu sloganı, 30 Nisan 2009 da Sakarya Üniversitesi Tütün Kontrolü Koordinasyon

Detaylı

(İnt. Dr. Doğukan Danışman)

(İnt. Dr. Doğukan Danışman) (İnt. Dr. Doğukan Danışman) *Amaç: Sigara ve pankreas kanseri arasında doz-yanıt ilişkisini değerlendirmek ve geçici değişkenlerin etkilerini incelemektir. *Yöntem: * 6507 pankreas olgusu ve 12 890 kontrol

Detaylı

SİGARANIN ZARARLARI FEYZANUR SENA ÇİM 133 BİLGE BAĞCI 141 SINIF: 9ANESTEZİ

SİGARANIN ZARARLARI FEYZANUR SENA ÇİM 133 BİLGE BAĞCI 141 SINIF: 9ANESTEZİ SİGARANIN ZARARLARI FEYZANUR SENA ÇİM 133 BİLGE BAĞCI 141 SINIF: 9ANESTEZİ SİGARA NEDİR? Zehirli bir bitki olan tütünün ince bir kağıt içine sıkıştırılarak sarılmış halidir Sigara dumanında vücudumuz için

Detaylı

Sayın (ebeveyn / bakıcı)

Sayın (ebeveyn / bakıcı) Sigara içmenin insan vücudu üzerine etkileri Sayın (ebeveyn / bakıcı) Aşağıdaki faaliyet, sigara kullanımıyla ilgili konuları çocuğunuzla konuşmanıza yardımcı olmak için kullanılabilir. Bu aynı zamanda

Detaylı

TC. SAĞLIK BAKANLIĞI SAKARYA ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ SAKARYA NIN HAVASI ARTIK %100 DUMANSIZ HAVA SAHASI. Eğitim Koordinatörlüğü

TC. SAĞLIK BAKANLIĞI SAKARYA ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ SAKARYA NIN HAVASI ARTIK %100 DUMANSIZ HAVA SAHASI. Eğitim Koordinatörlüğü TC. SAĞLIK BAKANLIĞI SAKARYA ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ SAKARYA NIN HAVASI ARTIK %100 DUMANSIZ HAVA SAHASI Eğitim Koordinatörlüğü BANA 3 SORU SOR Herkes sağlıkla ilgili konularda bilgi

Detaylı

Prof. Dr. Lale TOKGÖZOĞLU

Prof. Dr. Lale TOKGÖZOĞLU Yazar Ad 61 Prof. Dr. Lale TOKGÖZOĞLU Ülkemizde kalp damar hastalıkları erişkinlerde en önemli ölüm ve hastalık nedeni olup kanser veya trafik kazalarına bağlı ölümlerden daha sık görülmektedir. Halkımızda

Detaylı

İSTANBULSPOR EĞİTİM YAYINLARI. Engin TUNCER. Nikotin

İSTANBULSPOR EĞİTİM YAYINLARI. Engin TUNCER. Nikotin İSTANBULSPOR EĞİTİM YAYINLARI Engin TUNCER Nikotin İNSANLARIN SİGARAYA BAŞLAMA NEDENLERİ CAZİP REKLAMLAR YATIŞTIRICI, SAKİNLEŞTİRİCİ OLDUĞU İÇİN AKRAN BASKISI SİGARA HAKKINDA BİLGİLER VE GERÇEKLER Tiryakilerin

Detaylı

9. Sigarayı bırakma zamanı

9. Sigarayı bırakma zamanı 9. Sigarayı bırakma zamanı 1 9. Sigarayı bırakma zamanı Dünyada 8 saniyede 1 can alan, yılda 4 milyon kişinin ölümüne neden olan, dünyada her 10 erişkinden birinin ölüm nedeni sayılan sigarayı bırakmak

Detaylı

DSM V madde kullanım bozuklukları için neler getiriyor? Prof. Dr. Yıldız Akvardar

DSM V madde kullanım bozuklukları için neler getiriyor? Prof. Dr. Yıldız Akvardar DSM V madde kullanım bozuklukları için neler getiriyor? Prof. Dr. Yıldız Akvardar Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri AD 7 Ekim 2010 MADDE KULLANIM BOZUKLUKLARI DSM IV Madde bağımlılığı Madde

Detaylı

5A 5R KAVRAMLARI. Dr.Cengiz ÖZGE Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı

5A 5R KAVRAMLARI. Dr.Cengiz ÖZGE Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı 5A 5R KAVRAMLARI Dr.Cengiz ÖZGE Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı Genel İlkeler Tütün bağımlılığı kronik bir hastalıktır. Genellikle birkaç denemeden sonra bırakılır. Her

Detaylı

Tütün Kullanımını ve Zararlarını Nasıl Önleyelim?

Tütün Kullanımını ve Zararlarını Nasıl Önleyelim? Tütün Kullanımını ve Zararlarını Nasıl Önleyelim? Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı Toplum İçin Bilgilendirme Sunumları 2015 Bu sunum Arş. Gör. Dr. Nuray Uğur tarafından Prof.

Detaylı

Diyanet İşleri Başkanlığı Yayınları / 729 Cep Kitapları / 91 Sorunlarımız Sorumluluklarımız Serisi - 16

Diyanet İşleri Başkanlığı Yayınları / 729 Cep Kitapları / 91 Sorunlarımız Sorumluluklarımız Serisi - 16 Diyanet İşleri Başkanlığı Yayınları / 729 Cep Kitapları / 91 Sorunlarımız Sorumluluklarımız Serisi - 16 Yayın Yönetmeni: Dr. Yüksel Salman Editör: Dr. Ömer Menekşe Koordinasyon: Dr. Hafsa Fidan Tashih:

Detaylı

BİR BAKIŞTA SAĞLIK -AVRUPA 2010 -

BİR BAKIŞTA SAĞLIK -AVRUPA 2010 - BİR BAKIŞTA SAĞLIK -AVRUPA 2010 - (OECD ve Avrupa Birliği işbirliğinde hazırlanan Bir Bakışta Sağlık-Avrupa 2010 adlı yayının özetidir) AĞUSTOS 2011 ANKARA İçindekiler ÖZET 1 BÖLÜM 1- SAĞLIĞIN DURUMU...

Detaylı

İşyerlerinde çalışanlarımızın sağlığını olumsuz yönde tehdit eden, üretimi etkileyen ve İşletmeye zarar veren toz, gaz, duman, buhar, sis, gürültü,

İşyerlerinde çalışanlarımızın sağlığını olumsuz yönde tehdit eden, üretimi etkileyen ve İşletmeye zarar veren toz, gaz, duman, buhar, sis, gürültü, TOZ İşyerlerinde çalışanlarımızın sağlığını olumsuz yönde tehdit eden, üretimi etkileyen ve İşletmeye zarar veren toz, gaz, duman, buhar, sis, gürültü, Termal Konfor gibi unsurlardan biriside Tozdur. Organik

Detaylı

Yaşınız kaç diye sorduk;

Yaşınız kaç diye sorduk; #UKGE- UYUŞTURUCUYA KARŞI GENÇ EYLEM PROJESİ ANKET DEĞERLENDİRMESİ TEMMUZ- AĞUSTOS/2015 Uyuşturucuya Karşı Genç Eylem Projesi nin ikinci aşaması olan anket çalışması Temmuz- Ağustos ayı içerisinde gerçekleştirildi.

Detaylı

Türkiye de Bağımlılık Epidemiyolojisi. Dr. Zehra Arıkan

Türkiye de Bağımlılık Epidemiyolojisi. Dr. Zehra Arıkan Türkiye de Bağımlılık Epidemiyolojisi Dr. Zehra Arıkan Araştırmacı: Danışman: Konuşmacı: Glaxo, Sanovel, Bilim Epidemiyoloji Tıbbi araştırmaların yöntem bilimi Sağlık sorunlarının tanımlanması, nedenlerinin

Detaylı

Dünya nüfusunun hızla artması sonucu ortaya çıkan dünyanın artan besin ihtiyacını karşılamak ve birim alandan daha fazla ürün almak amacı ile

Dünya nüfusunun hızla artması sonucu ortaya çıkan dünyanın artan besin ihtiyacını karşılamak ve birim alandan daha fazla ürün almak amacı ile Dünya nüfusunun hızla artması sonucu ortaya çıkan dünyanın artan besin ihtiyacını karşılamak ve birim alandan daha fazla ürün almak amacı ile uygulanan kültürel önlemlerden biri de tarım ilacı uygulamalarıdır.

Detaylı

T.C. ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI ÇEVRE YÖNETİMİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ YER SEVİYESİ OZON KİRLİLİĞİ BİLGİ NOTU

T.C. ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI ÇEVRE YÖNETİMİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ YER SEVİYESİ OZON KİRLİLİĞİ BİLGİ NOTU T.C. ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI ÇEVRE YÖNETİMİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ YER SEVİYESİ OZON KİRLİLİĞİ BİLGİ NOTU Temmuz 2014 OZON NEDİR Ozon (O 3 ) üç tane oksijen atomunun birleşmesi ile oluşmaktadır. Ozon, atmosferde

Detaylı

BİRLEŞİK METAL-İŞ B İ RLEŞİK METAL İŞÇİLERİ SENDİKASI UNITED METALWORKERS UNION

BİRLEŞİK METAL-İŞ B İ RLEŞİK METAL İŞÇİLERİ SENDİKASI UNITED METALWORKERS UNION BİRLEŞİK METAL-İŞ B İ RLEŞİK METAL İŞÇİLERİ SENDİKASI UNITED METALWORKERS UNION ARAŞTIRMA DİZİSİ 2004/1 TÜRKİYE GENELİ VE İSTANBUL İÇİN 4 KİŞİLİK AİLENİN ASGARİ GEÇİM HARCAMASI Sendikamız 4 kişilik bir

Detaylı

SİGARANIN SAĞLIĞA ETKİLERİ. Doç. Dr. Pınar Yıldız Göğüs Hastalıkları Uzmanı

SİGARANIN SAĞLIĞA ETKİLERİ. Doç. Dr. Pınar Yıldız Göğüs Hastalıkları Uzmanı SİGARANIN SAĞLIĞA ETKİLERİ Doç. Dr. Pınar Yıldız Göğüs Hastalıkları Uzmanı Dünya Sağlık Örgütü SİGARA ALIŞKANLIĞININ DÜNYANIN EN BÜYÜK SAĞLIK SORUNU olduğunu ilan etmiştir. SİGARANIN İÇİNDEKİ ZEHİRLİ

Detaylı

Alevlenmelerin en yaygın nedeni, trakeobronşiyal enfeksiyonlar ve hava kirliliğidir. Şiddetli alevlenmelerin üçte birinde neden saptanamamaktadır

Alevlenmelerin en yaygın nedeni, trakeobronşiyal enfeksiyonlar ve hava kirliliğidir. Şiddetli alevlenmelerin üçte birinde neden saptanamamaktadır Toraks Derneği, Göğüs Hastalıkları Uzmanları ve solunum hastalıkları alanında çalışan diğer uzmanlık dallarındaki hekimler tarafından 1992 de kurulan bir ulusal uzmanlık derneğidir. Toraks Derneği nin

Detaylı

SİGARA BIRAKMA GÜNLÜĞÜ

SİGARA BIRAKMA GÜNLÜĞÜ SİGARA BIRAKMA GÜNLÜĞÜ Gün 1 Sigarayı bırakmak için ilk büyük adımı attınız. Kolay gelsin Gün 2 24 saattir kanınızda nikotin yok. Bu büyük bir başarı. Ama bugün de zor geçecek unutmayın! Çok bol su için.

Detaylı

YETİŞKİNLERDE MADDE BAĞIMLILIĞI DOÇ. DR. ARTUNER DEVECİ

YETİŞKİNLERDE MADDE BAĞIMLILIĞI DOÇ. DR. ARTUNER DEVECİ YETİŞKİNLERDE MADDE BAĞIMLILIĞI DOÇ. DR. ARTUNER DEVECİ CELAL BAYAR ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ PSİKİYATRİ A.D. Madde deyince ne anlıyoruz? Alkol Amfetamin gibi uyarıcılar Kafein Esrar ve sentetik kannabinoidler

Detaylı

AKCİĞER KANSERİ. Doç.Dr.Filiz Koşar

AKCİĞER KANSERİ. Doç.Dr.Filiz Koşar AKCİĞER KANSERİ Doç.Dr.Filiz Koşar Akciğer Kanseri Nedir? Kanserler genellikle ilk ortaya çıktığı dokuya göre adlandırılır. Akciğer kanseri ilk önce akciğerde başlar Akciğerler göğüs boşluğumuzun büyük

Detaylı

KANSER TANIMA VE KORUNMA

KANSER TANIMA VE KORUNMA KANSER TANIMA VE KORUNMA Uzm. Dr Dilek Leyla MAMÇU Sunum İçeriği Genel Bilgiler Dünyada ve Ülkemizdeki son durum Kanser nasıl oluşuyor Risk faktörleri neler Tedavi seçenekleri Önleme mümkün mü Sorular/

Detaylı

sigara kullanma yaşının 7 ye, alkol kullanımının 12 li yaşlara

sigara kullanma yaşının 7 ye, alkol kullanımının 12 li yaşlara Alkol, sigara, uyuşturucu madde, kumar gibi zararlı alışkanlıkların tüm dünyada tehlikeli boyutlarda yaygınlaşmaya başlaması ülkemizi de tehdit eden bir problemdir. Lise ve üniversite öğrencileri ile çalışan

Detaylı

NİKOTİN BAĞIMLILIĞININ PSİKOLOJİK VE DAVRANIŞ BOYUTU

NİKOTİN BAĞIMLILIĞININ PSİKOLOJİK VE DAVRANIŞ BOYUTU NİKOTİN BAĞIMLILIĞININ PSİKOLOJİK VE DAVRANIŞ BOYUTU Dr. Oğuz Kılınç Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları AD oguz.kilinc@deu.edu.tr Sunum planı Nikotin bağımlılığının psikolojik ve

Detaylı

T.C. Sağlık Bakanlığı Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Tüberküloz Daire Başkanlığı. VEREM HASTALIĞI ve VEREM HAFTASI

T.C. Sağlık Bakanlığı Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Tüberküloz Daire Başkanlığı. VEREM HASTALIĞI ve VEREM HAFTASI T.C. Sağlık Bakanlığı Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Tüberküloz Daire Başkanlığı VEREM HASTALIĞI ve VEREM HAFTASI VEREM EĞİTİM VE PROPAGANDA HAFTASI Geleneksel olarak her yıl Ocak ayının ilk Pazar gününden

Detaylı

Tütün veya Sağlık. Dr. Remzi Bağ Anadolu Sağlık Merkezi. remzi.bag@anadolusaglik.org

Tütün veya Sağlık. Dr. Remzi Bağ Anadolu Sağlık Merkezi. remzi.bag@anadolusaglik.org Tütün veya Sağlık Dr. Remzi Bağ Anadolu Sağlık Merkezi remzi.bag@anadolusaglik.org Tütün Öldürür! Tütün Öldürür! Siz bir hayat kurtarabilirsiniz Sigara, tiryakilerinin yarısını öldürmektedir Dünyada,

Detaylı

İSTATİSTİK, ANALİZ VE RAPORLAMA DAİRE BAŞKANLIĞI

İSTATİSTİK, ANALİZ VE RAPORLAMA DAİRE BAŞKANLIĞI RAPOR BÜLTENİ İSTATİSTİK, ANALİZ VE RAPORLAMA DAİRE BAŞKANLIĞI Tarih :11.09.2015 Kanser Vakaları ve Kanserden Ölüm Oranları Sayı :10 Hazırlayan H. Erkin SÜLEKLİ Katkıda Bulunanlar Saadet TURHAL Nurdan

Detaylı

TURHAN DOĞRU NEFES ALMAK:

TURHAN DOĞRU NEFES ALMAK: Mustafa TURHAN A sınıfı İşgüvenliği Uzmanı mturhan.isg@gmail.com DOĞRU NEFES ALMAK: Solunum Koruyucuların Farklı Sektörlerde Kullanımı 1 Doğru Nefes Almak ne demek? Tehditler İmkanlar Solunum koruyucular

Detaylı

Türkiye'de Yıllara Göre Yeni Verem Hasta Sayıları. 1965 1970 1975 1980 1985 1990 1995 2000 2005 2007 Yıllar

Türkiye'de Yıllara Göre Yeni Verem Hasta Sayıları. 1965 1970 1975 1980 1985 1990 1995 2000 2005 2007 Yıllar Verem Haftası etkinlikleri çerçevesinde Akkuş İlçe Sağlık Grup Başkanımız Dr. Mustafa AKDOĞAN 18/01/2010 tarihinde ilçemizde çalışan din adamları ve halka yönelik verem hastalığı ile ilgili çeşitli bilgiler

Detaylı

Tütün Kullanımı Hastalık Yükü ve Epidemiyolojisi

Tütün Kullanımı Hastalık Yükü ve Epidemiyolojisi Tütün Kullanımı Hastalık Yükü ve Epidemiyolojisi Doç.Dr.Mustafa N.İLHAN Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı mnilhan@gazi.edu.tr Sağlık Tanımı (DSÖ) Yalnızca sakatlık ve hastalık

Detaylı

BAĞIMSIZ BİREY SAĞLIKLI TOPLUM STRATEJİK EYLEM PLANI

BAĞIMSIZ BİREY SAĞLIKLI TOPLUM STRATEJİK EYLEM PLANI AKTİF EĞİTİM -SEN Aktif Eğitimciler Sendikası BAĞIMSIZ BİREY SAĞLIKLI TOPLUM STRATEJİK EYLEM PLANI Aktif Eğitim-Sen - 2015 2 AKTİF EĞİTİM-SEN Beştepe Mahallesi 33. Sokak Nu.:13 Yenimahalle/ ANKARA Tel:

Detaylı

TEHLİKELİ MADDE VE MÜSTAHZARLARIN ETİKETLENMESİNDE KULLANILACAK TEHLİKE SEMBOL VE İŞARETLERİ

TEHLİKELİ MADDE VE MÜSTAHZARLARIN ETİKETLENMESİNDE KULLANILACAK TEHLİKE SEMBOL VE İŞARETLERİ EKIV TEHLİKELİ MADDE VE MÜSTAHZARLARIN ETİKETLENMESİNDE KULLANILACAK TEHLİKE SEMBOL VE İŞARETLERİ TEHLİKE ÖZELLİĞİ İŞARETİ SEMBOLÜ (Turuncu zemin üzerine siyah baskı) PATLAYICI E OKSİTLEYİCİ O ALEVLENİR

Detaylı

ÇALIŞMA YAPRAĞI KONU ANLATIMI

ÇALIŞMA YAPRAĞI KONU ANLATIMI ÇALIŞMA YAPRAĞI KONU ANLATIMI HATUN ÖZTÜRK 20338647 Küresel Isınma Küresel ısınma, dünya atmosferi ve okyanuslarının ortalama sıcaklıklarında belirlenen artış için kullanılan bir terimdir. Fosil yakıtların

Detaylı

Sağlıklı bir hamilelik için izlenmesi gereken 10 adım

Sağlıklı bir hamilelik için izlenmesi gereken 10 adım http:www.babycentre.co.uk/midwives 10 steps to a healthy pregnancy (Turkish) Sağlıklı bir hamilelik için izlenmesi gereken 10 adım 1. Hamilelik sürecini erkenden planlayın ve organize edin! 2. Sağlıklı

Detaylı

Genellikle çocukluk ve gençlik döneminde başlayan astım kronik bir solunum sistemi hastalığıdır.

Genellikle çocukluk ve gençlik döneminde başlayan astım kronik bir solunum sistemi hastalığıdır. Bölüm 9 Astım ve Gebelik Astım ve Gebelik Dr. Metin KEREN ve Dr. Ferda Öner ERKEKOL Genellikle çocukluk ve gençlik döneminde başlayan astım kronik bir solunum sistemi hastalığıdır. Erişkinlerde astım görülme

Detaylı

MERVE SAYIŞ 04150019305 TUĞBA ÇINAR 04140033048 SEVİM KORKUT 04140033017 MERVE ALTUN 04140019065

MERVE SAYIŞ 04150019305 TUĞBA ÇINAR 04140033048 SEVİM KORKUT 04140033017 MERVE ALTUN 04140019065 MERVE SAYIŞ 04150019305 TUĞBA ÇINAR 04140033048 SEVİM KORKUT 04140033017 MERVE ALTUN 04140019065 TÜRKİYE SAĞLIKLI BESLENME VE HAREKETLİ HAYAT PROGRAMI (2014 2017) TÜRKİYE SAĞLIKLI BESLENME VE HAREKETLİ

Detaylı

KALINTILARI. Pestisit nedir? GIDALARDAKİ PESTİSİT KALINTILARI 1. pestisit kalınt kaynağı. güvenilirmidir. ? Güvenilirlik nasıl l belirlenir?

KALINTILARI. Pestisit nedir? GIDALARDAKİ PESTİSİT KALINTILARI 1. pestisit kalınt kaynağı. güvenilirmidir. ? Güvenilirlik nasıl l belirlenir? Tükettiğimiz imiz gıdalarg daların n güvenilirlig venilirliği i hayati derecede önemlidir KALINTILARI Dr. K.Necdet Öngen Gıdalarımızdaki pestisit kalıntıları konusunda neyi ne kadar biliyoruz? Tükettiğimiz

Detaylı

Zararlı Alışkanlıklar ve Madde Bağımlılığı

Zararlı Alışkanlıklar ve Madde Bağımlılığı Zararlı Alışkanlıklar ve Madde Bağımlılığı BAĞIMLILIK NEDİR Bağımlılık kişinin kullandığı madde üstünde kontrolünü kaybetmesi ve onsuz bir yaşam sürememeye başlamasıdır. Bağımlılık bir kez geliştikten

Detaylı

SİGARAYI BIRAKMA YOLLARI (SİGARANIN ZARARLI ETKİLERİNDEN KORUNMA)

SİGARAYI BIRAKMA YOLLARI (SİGARANIN ZARARLI ETKİLERİNDEN KORUNMA) (SİGARANIN ZARARLI ETKİLERİNDEN KORUNMA) Hazırlayan Prof. Dr. Nazmi Bilir Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı Şubat - 2008 ANKARA Birinci Basım : Şubat 2008 / 3000 Adet Sağlık

Detaylı

KOLOREKTAL KANSERE DUR DEMENİN 12 YOLU

KOLOREKTAL KANSERE DUR DEMENİN 12 YOLU KOLOREKTAL KANSERE DUR DEMENİN 12 YOLU Kolorektal kanseri engellemek için benimseyeceğiniz yaşam biçimi kalbinize yardım etmek için benimsemeniz gereken yaşam biçimiyle birebir örtüşüyor. Yani bir yandan

Detaylı

MEME KANSERİ. Söke Fehime Faik Kocagöz Devlet Hastanesi Sağlıklı Günler Diler

MEME KANSERİ. Söke Fehime Faik Kocagöz Devlet Hastanesi Sağlıklı Günler Diler MEME KANSERİ Söke Fehime Faik Kocagöz Devlet Hastanesi Sağlıklı Günler Diler KANSER NEDİR? Hücrelerin kontrolsüz olarak sürekli çoğalmaları sonucu yakındaki ve uzaktaki başka organlara yayılarak kötü klinik

Detaylı

GÜVENLİK BİLGİ FORMU ASETİK ASİT CAS NO: 64-19-7 EC NO :200-580-7 R:10-35 S: 23.2-26-36/37/39-45

GÜVENLİK BİLGİ FORMU ASETİK ASİT CAS NO: 64-19-7 EC NO :200-580-7 R:10-35 S: 23.2-26-36/37/39-45 TEKKİM KİMYA Sayfa No : 1/5 1. MAMÜL VE FİRMA TANITIMI Ürün Adı :Asetik Asit çözeltisi %80 Formülü : CH 3 COOH Firma : TEKKİM KİMYA Organize Sanayi Bölgesi. Mavi Cad. 8 Sokak. No: 1 BURSA Telefon : 0 (224)

Detaylı

ÇOCUKLARDA SİGARAYA MARUZİYETİN ETKİLERİ. Dr.Fazilet Karakoç Marmara Üniversitesi Çocuk Göğüs Hastalıkları Bilim Dalı

ÇOCUKLARDA SİGARAYA MARUZİYETİN ETKİLERİ. Dr.Fazilet Karakoç Marmara Üniversitesi Çocuk Göğüs Hastalıkları Bilim Dalı ÇOCUKLARDA SİGARAYA MARUZİYETİN ETKİLERİ Dr.Fazilet Karakoç Marmara Üniversitesi Çocuk Göğüs Hastalıkları Bilim Dalı PASİF SİGARAYA MARUZİYET Çocuklar zamanlarının %60-80 kadarını iç ortamlarda Türkiye

Detaylı

MUCİZE KALKAN İLE SUYUMUZ ŞİMDİ PET ŞİŞELERDE DE SAĞLIKLI

MUCİZE KALKAN İLE SUYUMUZ ŞİMDİ PET ŞİŞELERDE DE SAĞLIKLI MUCİZE KALKAN İLE SUYUMUZ ŞİMDİ PET ŞİŞELERDE DE SAĞLIKLI HAZIRLAYAN ÖĞRENCİLER 7-D SELİN YAĞMUR ÇAKMAK DOĞA DAĞ DANIŞMAN ÖĞRETMEN NİLÜFER DEMİR İZMİR - 2013 İÇİNDEKİLER 1. PROJENİN AMACI.3 2. PET ŞİŞELER

Detaylı

5. İşçi fazlasını, işveren fazlasını ve iş fazlasını şekil yardımıyla gösteriniz.

5. İşçi fazlasını, işveren fazlasını ve iş fazlasını şekil yardımıyla gösteriniz. 1. Emeğin marjinal ürününün formulü nedir? 2. İşçi fazlasının formulü nedir? 3. İşveren fazlasının formulü nedir? 4. İş fazlasının formulü nedir? 5. İşçi fazlasını, işveren fazlasını ve iş fazlasını şekil

Detaylı

02.06.2014 Pazartesi İzmir Gündemi

02.06.2014 Pazartesi İzmir Gündemi 02.06.2014 Pazartesi İzmir Gündemi TÜTÜN DEPOLARINDAN SİGARASIZ KAMPÜSE İzmir Kâtip Çelebi Üniversitesi, Sigarasız Kampüs olma yolunda emin adımlarla ilerliyor. Dünya Sağlık Örgütü üye devletlerince

Detaylı

T.C. Sağlık Bakanlığı Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Tüberküloz Daire Başkanlığı VEREM HASTALIĞI

T.C. Sağlık Bakanlığı Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Tüberküloz Daire Başkanlığı VEREM HASTALIĞI T.C. Sağlık Bakanlığı Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Tüberküloz Daire Başkanlığı VEREM HASTALIĞI VEREM (TÜBERKÜLOZ) NEDİR? Verem hastalığı; verem mikrobunun solunum yolu ile alınmasıyla oluşan bulaşıcı bir

Detaylı

Organ bağışında bulunan herkesin organları kullanılabilir mi?

Organ bağışında bulunan herkesin organları kullanılabilir mi? Organ Doku Birimi ve Bağış Organ Bağışı Başka Hayatlara Can Katmaktır Organ bağışı nedir? Organ bağışı kişinin hayatta iken kendi özgür iradesiyle, organlarının bir kısmını veya tamamını ölümünden sonra

Detaylı

HİDROJEN PEROKSİT, SAÇ BOYALARI ve KANSER

HİDROJEN PEROKSİT, SAÇ BOYALARI ve KANSER HİDROJEN PEROKSİT, SAÇ BOYALARI ve KANSER A)HİDROJEN PEROKSİT Hidrojen peroksit; ısı, kontaminasyon ve sürtünme ile yanıcı özellik gösteren, renksiz ve hafif keskin kokuya sahip olan bir kimyasaldır ve

Detaylı

GEBELİKTE TÜTÜN KULLANIMI

GEBELİKTE TÜTÜN KULLANIMI GEBELİKTE TÜTÜN KULLANIMI 1 İÇERİK 1.Tütün 2.Gebelik 3.Tütün kullanımının etkisi Gebeliğin oluşuma etkisi Gebede fizyolojik etkisi İntrauterin dönemde etkisi Plasentaya etkisi Emzirme dönemine etkisi Sonraki

Detaylı

9-ZEHİRLENMELERDE İLKYARDIM

9-ZEHİRLENMELERDE İLKYARDIM 9-ZEHİRLENMELERDE İLKYARDIM ZEHİRLENMELER Zehirlenme nedir? Vücuda zehirli (toksik) bir maddenin girmesi sonucu normal fonksiyonların bozulmasıdır. Vücuda dışarıdan giren bazı yabancı maddeler, vücudun

Detaylı

TRAFİK UYGULAMA VE DENETLEME DAİRESİ BAŞKANLIĞI

TRAFİK UYGULAMA VE DENETLEME DAİRESİ BAŞKANLIĞI TRAFİK UYGULAMA VE DENETLEME DAİRESİ BAŞKANLIĞI 1 Dünya Sağlık Örgütü (WHO) raporlarına göre dünyada; Dünyada, her yıl yaklaşık 1 milyon 300 bin kişi trafik kazalarında hayatını kaybetmekte, 50 milyon

Detaylı

ŞİŞEDEKİ SUYUN BİLİNMEYENLERİ. Dr. Halit Yerebakan New York Presbiteryan Hastanesi Kalp ve Göğüs Cerrahisi drhalid@gmail.com

ŞİŞEDEKİ SUYUN BİLİNMEYENLERİ. Dr. Halit Yerebakan New York Presbiteryan Hastanesi Kalp ve Göğüs Cerrahisi drhalid@gmail.com ŞİŞEDEKİ SUYUN BİLİNMEYENLERİ Dr. Halit Yerebakan New York Presbiteryan Hastanesi Kalp ve Göğüs Cerrahisi drhalid@gmail.com Şişelenmiş sular artık her yerde. Hatta bazılarımız, bunu sağlıklı yaşamın zorunlu

Detaylı

ADOLESANA VERİLMESİ GEREKEN KORUYUCU SAĞLIK HİZMETLERİ. Doç Dr Müjgan Alikaşifoğlu

ADOLESANA VERİLMESİ GEREKEN KORUYUCU SAĞLIK HİZMETLERİ. Doç Dr Müjgan Alikaşifoğlu ADOLESANA VERİLMESİ GEREKEN KORUYUCU SAĞLIK HİZMETLERİ Doç Dr Müjgan Alikaşifoğlu Sağlık Hizmetlerinin Özellikleri Ergenin yaşına, gelişim düzeyine uygun Bireysel, kültürel ve sosyoekonomik farklılıklara

Detaylı

Kari m ve eşi Kelly alti sonra çocuk sahi bi olmak i sti yor

Kari m ve eşi Kelly alti sonra çocuk sahi bi olmak i sti yor Kari m ve eşi Kelly alti sonra çocuk sahi bi olmak i sti yor Karim in eşi Kelly altı ay sonra hamile olmak istiyor 1. Karim in eşi Kelly altı ay sonra hamile olmak istiyor Karim in eşi Kelly hamile olmak

Detaylı

Dünyada 3,2 milyon tona, ülkemizde ise 40 bin tona ulaşan pestisit tüketimi bunun en önemli göstergesidir. Pestisit kullanılmaksızın üretim yapılması

Dünyada 3,2 milyon tona, ülkemizde ise 40 bin tona ulaşan pestisit tüketimi bunun en önemli göstergesidir. Pestisit kullanılmaksızın üretim yapılması Pestisit; herhangi bir istenmeyen canlının (zararlı organizma), yayılmasını engelleyen, uzaklaştıran ya da ondan koruyan her türlü bileşik ya da bileşikler karışımıdır. Tarımda pestisitler, zararlı organizmaları

Detaylı

Başta Sigara Olmak Üzere Bütün Kötü Alışkanlıklarla Mücadele Eden Çevreci İzcilik Grubu

Başta Sigara Olmak Üzere Bütün Kötü Alışkanlıklarla Mücadele Eden Çevreci İzcilik Grubu İstanbul Çevre Vakfı nın Değerli Katkıları ile yayınlanmıştır. Başta Sigara Olmak Üzere Bütün Kötü Alışkanlıklarla Mücadele Eden Çevreci İzcilik Grubu TÜRKİYE SİGARAYLA SAVAŞ DERNEĞİ www.sigara.info 0212

Detaylı

Tütün Şirketlerine Karşı Sağlık Davaları

Tütün Şirketlerine Karşı Sağlık Davaları Tütün Şirketlerine Karşı Sağlık Davaları Prof.Dr. Celal KARLIKAYA Trakya Üniversitesi Tıp Fakültesi Temiz Nefes Sigarasız Yaşam Derneği Tütün kontrol uzmanlarının sigara davalarının ne gibi gelişmelere

Detaylı

ERKEN ÇOCUKLUKTA GELİŞİM

ERKEN ÇOCUKLUKTA GELİŞİM 9.11.2015 ERKEN ÇOCUKLUKTA GELİŞİM Konular Doğum öncesi gelişim aşamaları Zigot Doğum öncesi çevresel etkiler Teratojenler Doğum Öncesi G elişim Anneyle ilgili diğer faktörler Öğr. Gör. C an ÜNVERDİ Zigot

Detaylı

HACCP. Fırat ÖZEL, Gıda Mühendisi

HACCP. Fırat ÖZEL, Gıda Mühendisi HACCP Fırat ÖZEL, Gıda Mühendisi HACCP HACCP teriminin çıkış noktası Hazard Analysis Critical Control Points Kritik Kontrol Noktalarında Tehlike Analizi HACCP nedir? Gıda güvenliği ve tüketici sağlığı

Detaylı

Dünyayı Tehdit Eden Zehir SİGARA

Dünyayı Tehdit Eden Zehir SİGARA Dünyayı Tehdit Eden Zehir SİGARA Sigaradaki Zehirler Aseton (boya sökücü) Nikotin (böcek öldürücü) Karbon monoksit (egzozlardaki zehirli gaz) Hidrojen siyanür (gaz odalarında insan öldürmek için kullanılmış)

Detaylı

Enerji Dışı İthalatımızın Petrol Fiyatları ile İlişkisi

Enerji Dışı İthalatımızın Petrol Fiyatları ile İlişkisi Enerji Dışı İthalatımızın Petrol Fiyatları ile İlişkisi Türkiye ithalatının en çok tartışılan kalemi şüphesiz enerjidir. Enerji ithalatı dış ticaret açığının en önemli sorumlusu olarak tanımlanırken, enerji

Detaylı

ÜRÜN GÜVENLİK BİLGİ FORMU

ÜRÜN GÜVENLİK BİLGİ FORMU 91 / 155 / EEC ve Güvenlik Bilgi Formu Hazırlama Usul ve Esaslarına (11 / 03 / 2002 24692) göre hazırlanmıştır. 1. Madde / Müstahzar ve Şirket/ İş Sahibinin Tanımı: Ürünün Ticari İsmi : VP SITROMAT Ürün

Detaylı

Kalıcı Organik Kirleticiler ve Stockholm (KOK) Sözleşmesi

Kalıcı Organik Kirleticiler ve Stockholm (KOK) Sözleşmesi Kalıcı Organik Kirleticiler ve Stockholm (KOK) Sözleşmesi Kalıcı Organik Kirleticilerin (KOK) özellikleri nelerdir? -Zehirlidirler. - Çevrede kolayca yok olmazlar. -Besin zincirinde birikirler - Hava,

Detaylı

EKONOMİK GELİŞMELER Ağustos - 2011

EKONOMİK GELİŞMELER Ağustos - 2011 EKONOMİK GELİŞMELER Ağustos - 2011 AR-GE MÜDÜRLÜĞÜ TÜRKİYE ESNAF VE SANATKARLARI KONFEDERASYONU EKONOMİK RAPOR AĞUSTOS 2011 İÇİNDEKİLER... 1 GAYRİ SAFİ YURTİÇİ HASILA (GSYH)... 2 İSTİHDAM - İŞSİZLİK VE

Detaylı

İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ AÇIK VE UZAKTAN EĞİTİM FAKÜLTESİ KAMU YÖNETİMİ LİSANS PROGRAMI TÜRKİYE'DE ÇEVRE SORUNLARI DOÇ. DR.

İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ AÇIK VE UZAKTAN EĞİTİM FAKÜLTESİ KAMU YÖNETİMİ LİSANS PROGRAMI TÜRKİYE'DE ÇEVRE SORUNLARI DOÇ. DR. İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ AÇIK VE UZAKTAN EĞİTİM FAKÜLTESİ KAMU YÖNETİMİ LİSANS PROGRAMI TÜRKİYE'DE ÇEVRE SORUNLARI DOÇ. DR. SEVİM BUDAK Katı Atıklar Dünya nüfusu gün geçtikçe ve hızlı bir şekilde artmaktadır.

Detaylı

T.C. İÇİŞLERİ BAKANLIĞI

T.C. İÇİŞLERİ BAKANLIĞI Çocuk; Kanuna göre reşit olma durumları hariç 18 yaş altı herkese çocuk denir. Çocuk bütün canlılar içinde en uzun süre bakımı, korunmayı ve sevgiyi gerektiren varlıktır. Bir toplumun ilerleyebilmesi ve

Detaylı

T.C. GÜMRÜK VE TİCARET BAKANLIĞI Gümrükler Muhafaza Genel Müdürlüğü AYLIK BASIN BÜLTENİ

T.C. GÜMRÜK VE TİCARET BAKANLIĞI Gümrükler Muhafaza Genel Müdürlüğü AYLIK BASIN BÜLTENİ T.C. GÜMRÜK VE TİCARET BAKANLIĞI Gümrükler Muhafaza Genel AYLIK BASIN BÜLTENİ 1-31 Ocak 2016 T.C. GÜMRÜK VE TİCARET BAKANLIĞI Gümrükler Muhafaza Genel Aylık Basın Bülteni Gümrükler Muhafaza Genel müzce

Detaylı

CEBİNİZ BIRAKIN DİYOR SMS TÜRKİYE PHASE ONE COMMUNITY-BASED QUESTIONNAIRE: SURVEY TURKISH VERSION

CEBİNİZ BIRAKIN DİYOR SMS TÜRKİYE PHASE ONE COMMUNITY-BASED QUESTIONNAIRE: SURVEY TURKISH VERSION CEBİNİZ BIRAKIN DİYOR SMS TÜRKİYE PHASE ONE COMMUNITY-BASED QUESTIONNAIRE: SURVEY TURKISH VERSION Ankara da Yetişkinlerde Sigara İçme Davranışının İncelenmesi Lütfen her soruda sizin için doğru olan yanıtı

Detaylı

BAŞARI İÇİN GERÇEKLER

BAŞARI İÇİN GERÇEKLER BAŞARI İÇİN GERÇEKLER Kitlesel medya kampanyaları çok yönlü tütün kontrol programının başlıca bölümlerinden biridir. Sigara bırakma, sigarasız ortamlar için uygulanan yasal düzenleme kampanyalarının reklamını

Detaylı

Op Dr Aybala AKIL. ACIBADEM Bodrum Hastanesi

Op Dr Aybala AKIL. ACIBADEM Bodrum Hastanesi Sağlıklı bir anne için Sağlıklı beslenme Düzenli hekim kontrolü Gebelik öncesi hastalıkların sıkı takibi Sağlıklı bir yaşam tarzı Huzurlu bir gebelik süreci Sağlıklı beslenme = Dengeli beslenme Proteinler

Detaylı

SİGARA BAĞIMLILIK ANKETİ

SİGARA BAĞIMLILIK ANKETİ Araştırma, Bilgi Sistemleri, Sağlığın Geliştirilmesi ve Halk Sağlığı Şubesi SİGARA BAĞIMLILIK ANKETİ Anketi Hazırlayan: Meryem TER İstatistik: Nurgül GİRGİN 1 Statistics TOPLAM CİNSİYETİ N Valid 123 123

Detaylı

TÜRKİYE DE SİGARA İLE MÜCADELE KAMPANYASININ FAYDA-MALİYET ANALİZİ

TÜRKİYE DE SİGARA İLE MÜCADELE KAMPANYASININ FAYDA-MALİYET ANALİZİ TÜRKİYE DE SİGARA İLE MÜCADELE KAMPANYASININ FAYDA-MALİYET ANALİZİ Haziran 2010 Katkıda bulunanlar (Soyadına göre alfabetik): Selin Arslanhan, Asena Caner, Kerem Helvacıoğlu, Tuncay Teksöz Mevzuat 7 Ekim

Detaylı

İĞİ MEVZUATI ÇERÇEVESİNDE 2011 YILINDA ANKARA'DA YAŞANAN İĞİ. Erkin ETİKE KMO Hava Kalitesi Takip Merkezi Başkanı. 12 Ocak 2012 - Ankara

İĞİ MEVZUATI ÇERÇEVESİNDE 2011 YILINDA ANKARA'DA YAŞANAN İĞİ. Erkin ETİKE KMO Hava Kalitesi Takip Merkezi Başkanı. 12 Ocak 2012 - Ankara HAVA KİRLİLİĞİ İĞİ MEVZUATI ÇERÇEVESİNDE 2011 YILINDA ANKARA'DA YAŞANAN NO VE O KİRLİLİĞİ İĞİ 2 3 Erkin ETİKE KMO Hava Kalitesi Takip Merkezi Başkanı 12 Ocak 2012 - Ankara SUNUM PLANI 1. GİRİŞ İŞ 2. HUKUKİ

Detaylı

TÜRK CEZA KANUNU İLGİLİ MADDELERİ KANUN NO: 5237. Taksir. (1) Taksirle işlenen fiiller, kanunun açıkça belirttiği hallerde. cezalandırılır.

TÜRK CEZA KANUNU İLGİLİ MADDELERİ KANUN NO: 5237. Taksir. (1) Taksirle işlenen fiiller, kanunun açıkça belirttiği hallerde. cezalandırılır. TÜRK CEZA KANUNU İLGİLİ MADDELERİ KANUN NO: 5237 Taksir Madde 22- cezalandırılır. (1) Taksirle işlenen fiiller, kanunun açıkça belirttiği hallerde (2) Taksir, dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırılık dolayısıyla,

Detaylı

SAĞLIKLI YAŞAM VE EGZERSĐZ. Prof. Dr. Erdal ZORBA

SAĞLIKLI YAŞAM VE EGZERSĐZ. Prof. Dr. Erdal ZORBA SAĞLIKLI YAŞAM VE EGZERSĐZ Prof. Dr. Erdal ZORBA GEÇMĐŞTEN GÜNÜMÜZE SAĞLIK Geçmişte sağlığın tanımı; hastalıklardan uzak olma diye ifade edilirdi. 1900 lerin başında ölümlerin büyük bir kısmı bakteri ve

Detaylı

ALKOLIZM IPIN UCU KAÇTIKÇA GELIYOR!

ALKOLIZM IPIN UCU KAÇTIKÇA GELIYOR! ALKOLIZM IPIN UCU KAÇTIKÇA GELIYOR! Portal : www.sondakikahaberleri.info.tr İçeriği : Gündem Tarih : 16.04.2015 Adres : http://www.sondakikahaberleri.info.tr/haber/1507670-alkolizm-ipin-ucu-kactikca-geliyor

Detaylı

Birinci Dönem Zorunlu Göğüs Hastalıkları veya Halk Sağlığı AD Yok Teorik Kürsü Dersi (45 dakika)

Birinci Dönem Zorunlu Göğüs Hastalıkları veya Halk Sağlığı AD Yok Teorik Kürsü Dersi (45 dakika) TÜTÜN ENDÜSTRİSİ VE GENÇLİK Birinci Dönem Göğüs Hastalıkları veya Halk Sağlığı AD Teorik Kürsü Dersi (45 dakika) Tütün endüstrisinin gençler üzerinden tütün tüketimini artırmaya yönelik çalışmaları hakkında

Detaylı

Uz. Dr. Zeynep Pınar Önen

Uz. Dr. Zeynep Pınar Önen TÜTÜN ve İNSAN Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı Tamamen Sigarasız Alanlar, Hemen, Şimdi! Tütün Ürünlerinin Hepsi Öldürücüdür, Aldanmayın! Cerrah ve general olan bir doktor

Detaylı

GAZ, ISI, RADYASYON ÖLÇÜM CİHAZLARI

GAZ, ISI, RADYASYON ÖLÇÜM CİHAZLARI GAZ, ISI, RADYASYON ÖLÇÜM CİHAZLARI CO 262 CO ( KARBON MONOKSİT ) MONİTÖRÜ Karbon Monoksit ( CO ) 3. Grup Zehirli gaz olup, hemen her yangında ortaya çıkar. Kan zehiridir. Akciğerlerden hücrelere oksijen

Detaylı

SİGARA VE AKCİĞERLER

SİGARA VE AKCİĞERLER SİGARA VE AKCİĞERLER Hazırlayan Prof. Dr. Nazmi Bilir Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı Şubat - 2008 ANKARA Birinci Basım : Şubat 2008 / 3000 Adet Sağlık Bakanlığı Yayın No:

Detaylı

SİGARA VE BEYİN. Hazırlayan. Prof. Dr. Nazmi Bilir Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı. Şubat - 2008 ANKARA

SİGARA VE BEYİN. Hazırlayan. Prof. Dr. Nazmi Bilir Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı. Şubat - 2008 ANKARA SİGARA VE BEYİN Hazırlayan Prof. Dr. Nazmi Bilir Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı Şubat - 2008 ANKARA Birinci Basım : Şubat 2008 / 3000 Adet Sağlık Bakanlığı Yayın No: 731

Detaylı

DERS : ÇOCUK RUH SAĞLIĞI KONU : KİŞİLİ ETKİLEYEN FAKTÖRLER

DERS : ÇOCUK RUH SAĞLIĞI KONU : KİŞİLİ ETKİLEYEN FAKTÖRLER DERS : ÇOCUK RUH SAĞLIĞI KONU : KİŞİLİ ETKİLEYEN FAKTÖRLER A) BİYOLOJİK ETMENLER KALITIM İÇ SALGI BEZLERİ B) ÇEVRE A) BİYOLOJİK ETMENLER 1. KALITIM Anne ve babadan genler yoluyla bebeğe geçen özelliklerdir.

Detaylı

Kelime anlamı olarak kanser, bir organ veya dokudaki hücrelerin düzensiz bir şekilde bölünüp çoğalmasıyla ortaya çıkan kötü urlara denir.

Kelime anlamı olarak kanser, bir organ veya dokudaki hücrelerin düzensiz bir şekilde bölünüp çoğalmasıyla ortaya çıkan kötü urlara denir. Kelime anlamı olarak kanser, bir organ veya dokudaki hücrelerin düzensiz bir şekilde bölünüp çoğalmasıyla ortaya çıkan kötü urlara denir. Genel anlamda ise kanser, hücrelerde DNA'nın hasarı sonucu hücrelerin

Detaylı

Kanserin sebebi, belirtileri, tedavi ve korunma yöntemleri...

Kanserin sebebi, belirtileri, tedavi ve korunma yöntemleri... Kanser Nedir? Kanserin sebebi, belirtileri, tedavi ve korunma yöntemleri... Kanser, günümüzün en önemli sağlık sorunlarından birisi. Sık görülmesi ve öldürücülüğünün yüksek olması nedeniyle de bir halk

Detaylı

Kansız kişilerde görülebilecek belirtileri

Kansız kişilerde görülebilecek belirtileri Kansızlık (anemi) kandaki hemoglobin miktarının yaş ve cinsiyete göre kabul edilen değerlerin altında olmasıdır. Bu değerler erişkin erkeklerde 13.5 g/dl, kadınlarda 12 g/dl nin altı kabul edilir. Kansızlığın

Detaylı