Üç-Fazlı Üç-Düzeyli Nötr Noktası Bağlantılı Evirici ve Uygulamaları

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Üç-Fazlı Üç-Düzeyli Nötr Noktası Bağlantılı Evirici ve Uygulamaları"

Transkript

1 ELECO 26, Elektrik-Elektronik-Bilgisayar üh. Semp., 6- Aralık 26, Bursa, sayfa 26-3 Üç-Fazlı Üç-Düzeyli ötr oktası Bağlantılı Evirii ve ygulamaları Bülent Üstüntepe Ahmet. Hava ODÜ Elektrik ve Elektronik ühendisliği Bölümü İnönü Bulvarı 653 Ankara Anahtar sözükler: Üç-düzeyli evirii, AC motor, sürüü, modülasyon, uzay vektörü, nötr noktası gerilimi ABSRAC In this work, the three-level neutral-point-lamped inverter that has been generally utilized in industry for the 4 AC line and above voltage levels is investigated. he performane of the three-level inverter is ompared with the lassial two-level inverter. he modulation and neutral point potential ontrol methods are investigated. he work is supported by experimental results.. GİRİŞ Eviriiler sabit DC gerilimi AC gerilime dönüştürmekte kullanılan güç elektroniği devreleridir. Üç-fazlı AC motor sürüü ve kesintisiz güç kaynağı (KGK) uygulamaları eviriilerin temel kullanım alanlarıdır. Şekil.b de bir fazı (baağı) gösterilen ikidüzeyli evirii devre topolojisi ekonomikliği ve kullanım kolaylığı nedeni ile yaygın olarak kullanılır. Eviriide anahtarlama kayıplarını azaltmak amaıyla yarı-iletken anahtarların geçiş zamanı kısa tutulur. Anak yüksek şebeke gerilimi seviyelerinde ( LLrms 4 ), iki-düzeyli eviriide anahtarlama sırasında yüksek dv/dt oranı oluşur. Örnek olarak 4 şebeke geriliminde yaklaşık olarak 5 DC bara gerilimi oluşur ve ns anahtar geçiş zamanı değeri için dv/dt oranı 5k/µs gibi yüksek bir değere ulaşır. Bu yüksek değer özellikle uzun kablolu motor sürüü uygulamalarında gerilim yansıması sonuu stator sargısı izolasyon delinmesi, boşalma akımları nedeniyle motor rulmanlarında aşınma ve çevre ile elektromanyetik girişim gibi sorunlar yaratır []. Sonuç olarak iki-düzeyli evirii yüksek gerilim ve güç uygulamalarında yetersiz kalır ve eviriide yapısal değişime gereksinim duyulur. En yaygın yaklaşımda çıkış gerilimi basamak sayısı arttırılır ve dv/dt oranı düşürülür. İlk geliştirilen ve günümüzde 4 ve üstü şebeke gerilimlerinde çok yaygın olarak kullanılan çok-düzeyli evirii devresi, Şekil.a da bir fazı gösterilen ve 25 yıl öne iat edilen üç-düzeyli nötr noktası ( ) bağlantılı eviriidir [2]. Bu topoloji, özellikle megavat ölçeğinde ve asenkron motor sürüülerinde havalandırıı, pompa, er (tren, lokomotif), vb. uygulamalarda yaygın olarak kullanılmaktadır. Ülkemizde de kullanımı önemli boyutta olan üç-düzeyli nötr noktası bağlantılı evirii ülkemizde iyi bilinmemekte ve dolayısıyla üretimi henüz yapılamamaktadır. Bu çalışmada bu eviriinin ana özelliklerinin tanıtımı amaçlanmaktadır. + C u C l S S2 D D2 S3 S4 + S S2 Şekil Evirii devre topolojileri bir faz diyagramları; üçdüzeyli evirii, iki-düzeyli evirii. 2. ÜÇ-DÜZEYLİ ÖR OKASI BAĞLAILI EİRİCİ Üç-düzeyli evirii faz başına ters-paralel diyotlarıyla birlikte dört adet kapıdan kesime sürülebilen yarıiletken anahtar ve iki adet nötr noktası bağlantı diyotu kullanmaktadır. Üç-fazlı üç-düzeyli evirii toplam oniki adet kontrol edilebilir yarı-iletken anahtar ve altı adet nötr noktası bağlantı diyotundan oluşmaktadır. Şekil.a da gösterilen bir faz diyagramında S ve S4 anahtarları dış anahtarlar, S2 ve S3 ise iç anahtarlar olarak adlandırılır. D ve D2 ise nötr noktası bağlantı diyotlarıdır. ablo, üç-düzeyli eviriide anahtarlama durumlarını ve bunlara göre oluşan faz-nötr arası çıkış gerilimini göstermektedir. Üç-düzeyli eviriide S ile S3 ve S2 ile S4 anahtarları biribirlerinin tersi olarak iletime ve kesime girmektedir (S iletimde ise S3 kesimde olmalıdır). Üç-düzeyli eviriide yarı-iletken anahtarlama elemanları anahtarlanırken uyulması gereken iki önemli kural vardır. Bunlardan birinisi; dıştaki anahtarlar sadee içteki yakın anahtar iletimde iken iletime sokulabilir. Örnek olarak, S sadee S2 anahtarı iletimde ise iletime sokulabilir. S4 ise S3 iletimde ise iletime sokulabilir. İkini kural; içteki yarı-iletken anahtarlar ilgili dıştaki anahtar kesimde ise kesime sokulabilir. Örneğin S2 anahtarı sadee S anahtarı kesimde iken kesime sokulabilir. S3 anahtarı sadee S4 anahtarı kesimde ise kesime sokulabilir. ablo Üç-düzeyli evirii anahtarlama durumları ( : İletimde ve : Kesimde) Anahtarlama durumu Faz gerilimi ( ) S=, S2= (S3=, S4=) + /2 S2=, S3= (S=, S4=) S3=, S4= (S=, S2=) - /2

2 ELECO 26, Elektrik-Elektronik-Bilgisayar üh. Semp., 6- Aralık 26, Bursa, sayfa 26-3 Anahtarlama kurallarına uygun olarak ve ayrıa iyi bir darbe genişlik modülasyonu (DG) darbe şablonu kullanılarak gerilim üretildiğinde üç-düzeyli evirii ve iki-düzeyli evirii faz arası çıkış gerilimleri sırasıyla Şekil 2.a ve Şekil 2.b de gösterilmektedir. Şekil 2.a da görüldüğü gibi, üç-düzeyli evirii faz arası çıkış gerilimi beş farklı gerilim seviyesinden oluşur (-, - /2,, /2, ). İki-düzeyli evirii faz arası çıkış gerilimi ise üç farklı gerilim seviyesinden oluşur (-,, ). Böylee üç-düzeyli eviriide iki-düzeyli eviriiye göre daha sinüse yakın (harmoniği az) çıkış gerilimi elde edilir. Çıkış gerilim harmonikleri anahtarlama frekansının iki katı ve üstünde belirir ve şiddetleri de iki-düzeyli eviriidekinin yarısıdır. Bu nedenle üç-düzeyli evirii yük akımının DG dalgaıkları daha yüksek frekans ve küçük şiddettedir. Anak artan anahtar sayısı dolayısıyla denetim karmaşası iki-düzeyli eviriiye göre daha yüksektir. Üç-düzeyli eviriinin donanımı iki-düzeyli eviriiye göre daha karmaşık ve pahalıdır. Kullanılan yarıiletken anahtar ve sürüü devrelerinin sayısı ikidüzeyli eviriidekinin iki katıdır. Ayrıa nötr noktası bağlantısında altı adet hızlı diyot kullanılmaktadır. Anak kesimdeki anahtarlara DC bara geriliminin yarısı uygulandığı için (iki-düzeyli eviriidekinin yarısı) anahtarlar ekonomik ve verimlidir. Zira yüksek gerilim yarı-iletken anahtarları pahalı ve yüksek kayıplıdır. Dolayısıyla, doğal olarak yüksek gerilim/güç uygulamalarında iki-düzeyli eviriide anahtarları seri bağlayarak gerilim ve güç arttırmak yerine, üç-düzeyli evirii topolojisi kullanılır. Üçdüzeyli eviriinin temel sorunu olan nötr noktası geriliminin kayma/salınma problemi etkin denetim yöntemleri ile giderildiğinde, bu topoloji yüksek güç ve gerilimlerde en uygun seçenek olmakta ve yaygın olarak kullanılmaktadır [3]. 3. ÜÇ-DÜZEYLİ EİRİCİ ZAY EKÖR ODÜLASYO EKİĞİ zay vektör yaklaşımında üç-fazlı evirii ve yük değişkenleri (gerilimler ve akımlar) () kullanılarak karmaşık değişkenlere dönüştürülür. 2 2 = ( u + a v + a w ) () 3 j2 a = e (2) Üç-düzeyli eviriinin her bir fazı üç farklı anahtarlama konumuna sahiptir. Faz çıkışı bu anahtarlama durumlarında artı DC baraya (), eksi DC baraya () veya nötr noktasına () bağlanabilmektedir. Sonuç olarak üç-fazlı üç-düzeyli evirii 3 3 =27 farklı anahtarlama durumuna sahiptir. Eşitlik () kullanılarak 27 anahtarlama durumunda çıkış gerilimleri karmaşık değişkenlere dönüştürüldüğünde karmaşık düzlemde 9 farklı vektör elde edilir. Çıkış gerilimi uzay vektörleri uzayda her 6 de bir tekrarlanır. Şekil 3 ilk 6 lik bölgedeki uzay vektörleri göstermektedir. ektörler sıfır (op, oo, on), küçük (ap, an, bp, bn), orta () ve büyük (a, b) olmak üzere dört tiptedir. zay vektör modülasyonu yaklaşımında bir DG periyodu deki evirii çıkış gerilimi ve referans gerilimi vektör voltsaniye değerleri eşitlenir. Üç-düzeyli eviriide yaygın olarak kullanılan uzay vektör modülasyon tekniği En Yakın Üçgen ektör (EYÜ) tekniğidir [4]. Bu teknikte, () kullanılarak elde edilen referans gerilimi vektörünün uç noktasının içinde bulunduğu üçgensel bölgeyi oluşturan üç-düzeyli evirii çıkış gerilim vektörleri (en yakın vektörler) referans gerilim vektörünü oluşturmak için belirli sürelerde kullanılırlar. Kullanılaak olan çıkış gerilim vektörlerinin süreleri, k, k+ ve k+2,, (3) karmaşık sayı denklemi ve (4) kullanılarak hesaplanır. [] * = k k + k+ k+ + k+ 2 k + 2 = k + k+ + k +2 (3) (4) t [ms] 4 [] t [ms] 4 Şekil 2 Faz arası çıkış gerilimleri; üç-düzeyli evirii, iki-düzeyli evirii. ektörlerin kullanım sıraları en az anahtarlama ile en yüksek kaliteli çıkış gerilimi dalgasını üretme mantığına göre belirlenir. EYÜ tekniğinde yaygın olarak kullanılan ve bu başarım ölçütlerini sağlayan darbe şablonu Şekil 4 te gösterilmektedir [4]. Elde edilen vektör kullanım süreleri ve darbe şablonu kullanılarak yarı-iletken anahtarların bir DG periyodundaki iletim süreleri hesaplanır. Evirii referans gerilimi vektörü şiddeti * m nin (sinüs faz referans gerilimi şiddetinin) eviriinin DG uygulayarak temel frekansta üretebileeği en yüksek faz gerilimi şiddetine oranı modülasyon indeksi i olarak tanımlanır ve i eviriinin gerilim kullanım oranının göstergesidir. * i = m /( / 3) (5) 2

3 ELECO 26, Elektrik-Elektronik-Bilgisayar üh. Semp., 6- Aralık 26, Bursa, sayfa 26-3 (op) (oo) (on) (bp) (bn) θ ref (ap) (an) () Şekil 3 Üç-düzeyli evirii çıkış gerilimi uzay vektör gösterimi (altıgende ilk 6 ). Faz Faz Faz Faz Bölge op bp ap oo bn an on on an bn oo ap bp op ap bp ap a an an a ap bp b bn bn b bp bn an an bn ap bp Şekil 4 EYÜ darbe şablonu. Kararlı halde sinüs referans gerilimleri ve i =.72 için elde edilen anahtar iletim sürelerinin DG periyoduna oranı (t on /) (çalışma oranı) Şekil 5 te gösterilmektedir. Şekilde gösterildiği gibi iç anahtarlar S2 ve S3 ün çalışma oranları yaklaşık yarım temel periyot boyuna e eşittir (anahtarlar sürekli iletimdedirler). Bu yüzden S2 ve S3 ün iletim kayıpları dıştaki anahtar S ve S4 e oranla daha yüksektir. Aynı nedenle nötr noktası bağlantı diyotlarının da iletim kaybı yüksek olmaktadır. Bu bilgiler tasarımda önemlidir. Çalisma Oranı Çalisma Oranı.8 Sx π ω e.8 Sx π ω e Çalisma Oranı Çalisma Oranı Sx2 π ω e.8 Sx π ω e Şekil 5 Üç-düzeyli evirii yarı-iletken anahtarlarının çalışma oranları (x:,, ). 4. ORA OKA (ÖR) GERİLİİ Üç-düzeyli eviriinin en önemli sorunu olan olan nötr noktası geriliminin kayması ve/veya salınım yapması kullanılan darbe şablonu ile ilişkilidir. Kullanılan darbe şablonu sonuu oluşan anahtarlama durumları ve yük akımlarının işaretlerine bağlı olarak nötr noktasına akım girer ya da çıkar (bkz. Şekil 6). Şekil 6.a da gösterildiği gibi nötr noktasına akım akması durumunda nötr noktası gerilimi daha büyük değerlere doğru kayar. Şekil 6.b de gösterilen akım çekilmesi durumunda ise nötr noktası gerilimi aşağı doğru kayar. ötr noktası geriliminin düşük frekansta salınım yapması da kullanılan darbe şablonunun sonuudur. Şekil 6. de düşük frekans (tipik olarak çıkış temel frekansının üç katı frekans) salınımlarına neden olan anahtarlama durumu (Şekil 3 te gerilim vektörü) gösterilmektedir. ötr noktası kullanılmadığında (Şekil 6.d) sözkonusu problemlerle karşılaşılmaz. ötr noktası gerilimi modülasyon indeksine de bağlıdır. i.5 için nötr noktası üzerinde düşük frekansta salınımlar görülmez. i >.5 için ise görülür. Düşük frekanstaki salınımların genlikleri yük güç katsayısına (F) da bağlıdır. F düştükçe düşük frekanstaki salınımların genlikleri artar. Kayma veya salınım miktarı %3-5 ten fazla olursa çıkış gerilimi bozulur ve daha önemlisi anahtarlar aşırı gerilimden zarar görür ve bozulur. Anak kullanılan darbe şablonu üzerinde değişiklikler yapma mantığında dayanan etkin denetim yöntemleri kullanılarak nötr noktası gerilimi denetim altında tutulabilir ve bu sorun tamamen giderilebilir [3]. () (d) Şekil 6 Üç-düzeyli evirii anahtarlama durumlarının nötr noktası gerilimine etkilerini gösteren örnek durumlar. 3

4 ELECO 26, Elektrik-Elektronik-Bilgisayar üh. Semp., 6- Aralık 26, Bursa, sayfa 26-3 İki parametre yönteminde, referans gerilim vektörü iç altıgende (Şekil 3, A üçgeni) iken nötr noktası gerilim hatasını sıfırlamak için tekrarlı vektörler (Şekil 3, (ap), (an) ve (bp), (bn)) kullanılır. Referans gerilim vektörü iç altıgende değilse, orta vektör (Şekil 3 ()) komşu büyük vektörlere (Şekil 3 ve ) dağıtılarak nötr nokta dengesi sağlanır. Bu yöntem uygulandığında, nötr noktasındaki kayma ve/veya salınım en kısa zamanda en aza indirilebilir. Şekil 7 de nötr nokta gerilimi 3 iken bunu iki parametre yöntemiyle sıfıra indirme dinamiği bilgisayar benzetimi ile inelenmiştir. Yöntemin başarımı her koşulda yüksek olup hatayı sıfırlamaktadır. [] ERAL OI OEIAL i=.2 i=.4 i=.6 i=.8 i= t [s] Şekil 7 Çeşitli i değerleri ve F= için iki parametreli nötr nokta denetimiyle nötr gerilimi hatasının sıfırlanması. 5. ORAK OD GERİLİİ Eviriilerin önemli bir özelliği yükün yıldız noktası ile toprak arası gerilim olan ortak mod gerilimidir. Yüksek frekanstaki bozuu etkilerin (sargı izolasyon delinmesi, yataklarda aşınma, kaçak akım, elektronik devrelerde gürültü) az olması için bu gerilimin ve değişim hızının (dv/dt) düşük olması istenir. EYÜ kullanıldığında, i.5 için ortak mod gerilimi Şekil 8 de ile gösterildiği gibidir. Ortak mod geriliminin en büyük değeri iki-düzeyli evirii ile aynı olup /2 şiddetindedir. Anak ikidüzeyli eviriide basamaklar /3 şiddetindeyken üçdüzeyli eviriide bunun yarısı kadardır. Böylee daha düşük dv/dt oranı elde edilir. i >.5 için ortak mod gerilimi iki-düzeyli eviriiye göre daha düşüktür. Ortak mod gerilimin en büyük değeri /3 olup değişim yine /6 küçük adımlarıyla olmaktadır. Bu durum Şekil 6 da, C ve D de gösterilmektedir. Böylee tüm çalışma bölgelerinde üç-düzeyli eviriinin iki-düzeyliye göre ortak mod gerilim bakımından üstün olduğu görülür. 6. DEEY SOÇLARI ODÜ Elektrik ühendisliği Bölümü, Güç Elektroniği Laboratuvarında tasarlanan birer adet 5kA güünde iki-düzeyli ve üç-düzeyli evirii deneysel olarak 2.2 k asenkron motorun sürdüğü bir havalandırıı yükü ile yüklenmiş ve deneysel olarak değerlendirilmiştir. Her iki evirii sisteminde de girişte 4 LLrms, 5 Hz AC şebekeden beslenen diyotlu doğrultuu kullanılarak 55 DC bara gerilimi elde edilmiştir. Havalandırıı yükü için açık çevrim hız denetimi yeterli olduğundan eviriiler sabit /f oranlı (22 / 5 Hz) deneteçle sürülmüştür. Denetim ortamı S32C288 DS tabanlıdır. Her iki eviriide de taşıyıı frekansı 5 khz olarak seçilmiştir. otorun 25 min - hızda döndüğü çalışma durumunda (f * = 45 Hz), eviriilerin çıkış akımı ve ortak mod gerilimi inelenmiştir. Şekil 9 da deneysel sistemin fotoğrafı görülmektedir. Şekil da görüldüğü gibi, üç-düzeyli evirii motor faz akımı dalgaıkları iki-düzeyliye göre çok daha azdır (yaklaşık ½ kat). Şekil de görüldüğü gibi üçdüzeyli eviriide ortak mod geriliminin dv/dt oranı daha düşüktür ve ayrıa sözkonusu çalışma bölgesinde şiddeti de daha azdır. Dolayısıyla ortak mod geriliminin zarar verii etkileri iki-düzeyliye göre daha azdır. Şekil 2 de geliştirilen iki parametreli nötr noktası denetim yöntemiyle yüksek i çalışma koşulunda çalışıyorken nötr noktası geriliminin denetlenişi gösterilmektedir. Şekilde osilogramın ilk (sol) yarısında denetim yapılmazken ikini (sağ) yarısında geliştirilen yöntemle denetim yapılarak nötr noktası gerilimi kaymasının yokedildiği ve salınımının bastırıldığı görülmektedir Şekil 8 Üç-düzeyli evirii ortak mod gerilimleri. Şekil 9 Deneysel üç-düzeyli evirii sistemi ve havalandırıı yük sistemi. 4

5 ELECO 26, Elektrik-Elektronik-Bilgisayar üh. Semp., 6- Aralık 26, Bursa, sayfa 26-3 uygulamalarında daha çok terih edilmektedir [5], [6]. Şekil 3 de giriş akım kalitesini yükseltii oniki-darbe giriş doğrultuulu üç-düzeyli evirii motor sürüüsü devre diyagramı gösterilmektedir. Havalandırıı, pompa, kompresör, lokomotif, dev-yük kamyonu vb. yükler bu tip motor sürüülerinin tipik uygulama alanlarıdır. Sağladıkları enerji verimliliği, güç ve hareket kalitesi nedeniyle kullanımları yaygınlaşmaktadır. Enerjinin her iki doğrultuda da akması gerektiği rejeneratif uygulamalarda, giriş katında da üç düzeyli eviriinin kullanımı ile hem enerji şebekeye aktarılarak enerji verimi yükseltilmekte, hem de şebekeden çekilen akımın toplam harmonik bozulması az ve güç katsayısı yüksek yapılabilmektedir. Şekil otor akımları; Üç-düzeyli evirii, İkidüzeyli evirii (2A/bölme, 3.5ms/bölme). C u D D2 S S2 S3 D D2 S S2 S3 D D2 S S2 S3 C l S4 S4 S4 I Şekil 3 Üç-düzeyli eviriili motor sürüü diyagramı. Şekil Ortak mod gerilimleri; Üç-düzeyli evirii, İki-düzeyli evirii (/bölme, µs/bölme). Şekil 2 i =.87 çalışma noktasında DC bara toplam gerilimi, motor faz akımı ve nötr nokta gerilimi (Ölçekler: 5/bölme, 5A/bölme, 2/bölme, 2ms/bölme). 7. YGLAALAR Üç-düzeyli eviriiler 4 AC ve üstünde geniş gerilim ve güç değerlerinde kullanılmaktadır. Anak özellikle DC bara ve megavat ve üstü güç 8. SOÇ Üç-düzeyli eviriiler 4 AC ve üstünde geniş gerilim ve güç değerlerinde kullanılmaktadır. odülasyon ve denetim yöntemi karmaşık olan bu tür eviriilerin gerçeklenmesi sayısal işaret işleyiiler ve vektör modülasyon/denetim yaklaşımları ile kolaylaşmaktadır. ötr noktası kayma ve salınımı iki parametre denetim yöntemi ile yokedilebilmektedir. KAYAKÇA [] J.. Erdman, R.J. Kerkman, D.. Shlegel, and G.L. Skibinski, Effet of inverters on AC motor bearing urrents and shaft voltages, IEEE rans. Ind. Appl., ol.32, o.2, pp , 996. [2] A. abae, I. akahashi, and H. Akagi, A ew eutral-oint-clamped Inverter, IEEE rans. Ind. Appl., ol.7, o.5, pp , 98. [3] B. Üstüntepe, Üç-Düzeyli ötr oktası Bağlantılı Evirii İçin İki arametreli odülasyon ve ötr oktası Denetim Yöntemi, Yüksek Lisans ezi, ODÜ, Aralık 25. [4] K.Yamanaka, A.. Hava, H.Kirino, Y.anaka,.Koga, and.kume, A ovel eutral oint otential Stabilization ehnique sing the Information of Output Current olarities and oltage etor, IEEE rans. Ind. Appliat., ol.38, o:6, pp ov/de 22. [5] D. Krug and S. Bernet, Comparison of state-of-theart voltage soure onverter topologies for medium voltage appliations, IEEE-IAS23 Conf. Re. ol., pp [6] R. eihmann and S. Bernet, A omparison of three-level onverters versus two-level onverters for low-voltage drives, tration, and utility appliations, IEEE rans. Ind. Appl., ol.4, o.3, pp , 25. 5

Statik güç eviricilerinin temel görevi, bir DA güç kaynağı kullanarak çıkışta AA dalga şekli üretmektir.

Statik güç eviricilerinin temel görevi, bir DA güç kaynağı kullanarak çıkışta AA dalga şekli üretmektir. 4. Bölüm Eviriciler ve Eviricilerin Sınıflandırılması Doç. Dr. Ersan KABALCI AEK-207 GÜNEŞ ENERJİSİ İLE ELEKTRİK ÜRETİMİ Giriş Statik güç eviricilerinin temel görevi, bir DA güç kaynağı kullanarak çıkışta

Detaylı

Şekil-1. Doğru ve Alternatif Akım dalga şekilleri

Şekil-1. Doğru ve Alternatif Akım dalga şekilleri 2. Alternatif Akım =AC (Alternating Current) Değeri ve yönü zamana göre belirli bir düzen içerisinde değişen akıma AC denir. En çok bilinen AC dalga biçimi Sinüs dalgasıdır. Bununla birlikte farklı uygulamalarda

Detaylı

PIC16F877 Mikrodenetleyicisi İle Uzay Vektör PWM İşaretlerinin Üretilmesi

PIC16F877 Mikrodenetleyicisi İle Uzay Vektör PWM İşaretlerinin Üretilmesi PIC16F877 Mikrodenetleyicisi İle Uzay Vektör PWM İşaretlerinin Üretilmesi Hakan ÇELİK 1 Eyyüp ÖKSÜZTEPE 2 Hasan KÜRÜM 3 1 TEİAŞ, Doğu Anadolu Yük Tevzi İşletme Müdürlüğü, 25020, Erzurum 2 Milli Eğitim

Detaylı

DENEY 7. Frekans Modülasyonu

DENEY 7. Frekans Modülasyonu DENEY 7 Frekans Modülasyonu Frekans Modülasyonu Frekans ve az odülasyonları açı (t) odülasyonu teknikleri olarak adlandırılırlar. Frekans odülasyonunda, taşıyıcı sinyalin rekansı odüle eden sinyal ile

Detaylı

7. Sunum: Çok Fazlı Devreler. Kaynak: Temel Mühendislik Devre Analizi, J. David IRWIN-R. Mark NELMS, Nobel Akademik Yayıncılık

7. Sunum: Çok Fazlı Devreler. Kaynak: Temel Mühendislik Devre Analizi, J. David IRWIN-R. Mark NELMS, Nobel Akademik Yayıncılık 7. Sunum: Çok Fazlı Devreler Kaynak: Temel Mühendislik Devre Analizi, J. David IRWIN-R. Mark NELMS, Nobel Akademik Yayıncılık 1 Üç Fazlı Devreler Üç fazlı devreler bünyesinde üç fazlı gerilim içeren devrelerdir.

Detaylı

BÖLÜM 4 AM DEMODÜLATÖRLERİ

BÖLÜM 4 AM DEMODÜLATÖRLERİ BÖLÜM 4 AM DEMODÜLATÖRLERİ 4.1 AMAÇ 1. Genlik demodülasyonunun prensibini anlama.. Diyot ile bir genlik modülatörü gerçekleştirme. 3. Çarpım detektörü ile bir genlik demodülatörü gerçekleştirme. 4. TEMEL

Detaylı

DÜZCE ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ELEKTRİK ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ TEMEL HABERLEŞME SİSTEMLERİ TEORİK VE UYGULAMA LABORATUVARI 3.

DÜZCE ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ELEKTRİK ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ TEMEL HABERLEŞME SİSTEMLERİ TEORİK VE UYGULAMA LABORATUVARI 3. DÜZCE ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ELEKTRİK ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ TEMEL HABERLEŞME SİSTEMLERİ TEORİK VE UYGULAMA LABORATUVARI 3. DENEY AÇI MODÜLASYONUNUN İNCELENMESİ-1 Arş. Gör. Osman DİKMEN

Detaylı

TEK FAZLI DOĞRULTUCULAR

TEK FAZLI DOĞRULTUCULAR ELEKTRĠK-ELEKTRONĠK ÜHENDĠSLĠĞĠ GÜÇ ELEKTRONĠĞĠ LABORATUAR TEK FAZL DOĞRULTUCULAR Teorik Bilgi Pek çok güç elektroniği uygulamasında, giriş gücü şebekeden alınan 50-60 Hz lik AC güç şeklindedir ve uygulamada

Detaylı

DOĞRULTUCULAR VE REGÜLATÖRLER

DOĞRULTUCULAR VE REGÜLATÖRLER Karadeniz Teknik Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümü Elektronik Anabilim Dalı Elektronik I Dersi Laboratuvarı DOĞRULTUCULAR VE REGÜLATÖRLER 1. Deneyin Amacı Yarım

Detaylı

ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ LABORATUARI

ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ LABORATUARI ERİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ LABORATUARI DENEY FÖYÜ DENEY ADI KOMPANZASYON DENEYİ DERSİN ÖĞRETİM ÜYESİ DENEYİ YAPTIRAN

Detaylı

AC-DC Dönüştürücülerin Genel Özellikleri

AC-DC Dönüştürücülerin Genel Özellikleri AC-DC Dönüştürücülerin Genel Özellikleri U : AC girişteki efektif faz gerilimi f : Frekans q : Faz sayısı I d, I y : DC çıkış veya yük akımı (ortalama değer) U d U d : DC çıkış gerilimi, U d = f() : Maksimum

Detaylı

Bölüm 14 FSK Demodülatörleri

Bölüm 14 FSK Demodülatörleri Bölüm 14 FSK Demodülatörleri 14.1 AMAÇ 1. Faz kilitlemeli çevrim(pll) kullanarak frekans kaydırmalı anahtarlama detektörünün gerçekleştirilmesi.. OP AMP kullanarak bir gerilim karşılaştırıcının nasıl tasarlanacağının

Detaylı

Belirsiz Katsayılar Metodu ile PWM Kontrollü Buck Tipi Dönüştürücü Devre Analizi

Belirsiz Katsayılar Metodu ile PWM Kontrollü Buck Tipi Dönüştürücü Devre Analizi CBÜ Fen Bil. Dergi., Cilt 11, Sayı, 11-16 s. CBU J. of Sci., Volume 11, Issue, p 11-16 Belirsiz Katsayılar Metodu ile PWM Kontrollü Buck Tipi Dönüştürücü Devre Analizi Anıl Kuç 1*, Mustafa Nil *, İlker

Detaylı

BİR FAZ BEŞ SEVİYELİ İNVERTER TASARIMI VE UYGULAMASI

BİR FAZ BEŞ SEVİYELİ İNVERTER TASARIMI VE UYGULAMASI BİR FAZ BEŞ SEVİYELİ İNVERTER TASARIMI VE UYGULAMASI Sabri ÇAMUR 1 Birol ARİFOĞLU 2 Ersoy BEŞER 3 Esra KANDEMİR BEŞER 4 Elektrik Mühendisliği Bölümü Mühendislik Fakültesi Kocaeli Üniversitesi, 41100, İzmit,

Detaylı

Fatih Üniversitesi Elektrik ve Elektronik Mühendisliği Bölümü EEM 316 Haberleşme I LAB SINAVI DARBE GENLİK MODÜLASYONU (PWM)

Fatih Üniversitesi Elektrik ve Elektronik Mühendisliği Bölümü EEM 316 Haberleşme I LAB SINAVI DARBE GENLİK MODÜLASYONU (PWM) Fatih Üniversitesi Elektrik ve Elektronik Mühendisliği Bölümü EEM 316 Haberleşme I LAB SINAVI DARBE GENLİK MODÜLASYONU (PWM) 9.1 Amaçlar 1. µa741 ile PWM modülatör kurulması. 2. LM555 in çalışma prensiplerinin

Detaylı

Güç elektroniği elektrik mühendisliğinde enerji ve elektronik bilim dalları arasında bir bilim dalıdır.

Güç elektroniği elektrik mühendisliğinde enerji ve elektronik bilim dalları arasında bir bilim dalıdır. 3. Bölüm Güç Elektroniğinde Temel Kavramlar ve Devre Türleri Doç. Dr. Ersan KABALC AEK-207 GÜNEŞ ENERJİSİ İLE ELEKTRİK ÜRETİMİ Güç Elektroniğine Giriş Güç elektroniği elektrik mühendisliğinde enerji ve

Detaylı

ENDÜSTRİYEL BİR TESİSTE DİNAMİK KOMPANZASYON UYGULAMASI

ENDÜSTRİYEL BİR TESİSTE DİNAMİK KOMPANZASYON UYGULAMASI ENDÜSTRİYEL BİR TESİSTE DİNAMİK KOMPANZASYON UYGULAMASI Özgür GENCER Semra ÖZTÜRK Tarık ERFİDAN Kocaeli Üniversitesi Mühendislik Fakültesi, Elektrik Mühendisliği Bölümü, Kocaeli San-el Mühendislik Elektrik

Detaylı

Şekil 5.1 Opamp Blok Şeması ve Eşdeğer Devresi

Şekil 5.1 Opamp Blok Şeması ve Eşdeğer Devresi DENEY NO :5 DENEYİN ADI :İşlemsel Kuvvetlendirici - OPAMP Karakteristikleri DENEYİN AMACI :İşlemsel kuvvetlendiricilerin performansını etkileyen belli başlı karakteristik özelliklerin ölçümlerini yapmak.

Detaylı

DENEY 7 DALGALI GERİLİM ÖLÇÜMLERİ - OSİLOSKOP

DENEY 7 DALGALI GERİLİM ÖLÇÜMLERİ - OSİLOSKOP DENEY 7 DALGALI GERİLİM ÖLÇÜMLERİ - OSİLOSKOP Amaç: Bu deneyin amacı, öğrencilerin alternatif akım ve gerilim hakkında bilgi edinmesini sağlamaktır. Deney sonunda öğrencilerin, periyot, frekans, genlik,

Detaylı

DC DC DÖNÜŞTÜRÜCÜLER

DC DC DÖNÜŞTÜRÜCÜLER 1. DENEYİN AMACI KARADENİZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ Mühendislik Fakültesi Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümü Power Electronic Circuits (Güç Elektroniği Devreleri) DC DC DÖNÜŞTÜRÜCÜLER DC-DC gerilim azaltan

Detaylı

AŞIRI AKIM KORUMA RÖLELERİ Trafolarda Meydana Gelen Aşırı Akımların Nedenleri

AŞIRI AKIM KORUMA RÖLELERİ Trafolarda Meydana Gelen Aşırı Akımların Nedenleri Koruma Röleleri AŞIRI AKIM KORUMA RÖLELERİ Trafolarda Meydana Gelen Aşırı Akımların Nedenleri Trafolarda meydana gelen arızaların başlıca nedenleri şunlardır: >Transformatör sargılarında aşırı yüklenme

Detaylı

Alternatif Akım Devre Analizi

Alternatif Akım Devre Analizi Alternatif Akım Devre Analizi Öğr.Gör. Emre ÖZER Alternatif Akımın Tanımı Zamaniçerisindeyönüveşiddeti belli bir düzen içerisinde (periyodik) değişen akıma alternatif akımdenir. En bilinen alternatif akım

Detaylı

AC-AC MOTOR SÜRÜCÜLERDE GĠRĠġ GÜÇ KALĠTESĠ VE ENERJĠ VERĠMLĠLĠĞĠ

AC-AC MOTOR SÜRÜCÜLERDE GĠRĠġ GÜÇ KALĠTESĠ VE ENERJĠ VERĠMLĠLĠĞĠ AC-AC MOTOR SÜRÜCÜLERDE GĠRĠġ GÜÇ KALĠTESĠ VE ENERJĠ VERĠMLĠLĠĞĠ V. Volkan Aban 1 Ahmet M. Hava 2 Elektrik ve Elektronik Mühendisliği Bölümü Orta Doğu Teknik Üniversitesi, İnönü Bulvarı, Balgat, 06531

Detaylı

Gerilim beslemeli invertörler, akım beslemeli invertörler / 13. Hafta. Sekil-7.7 de endüktif yükte çalışan PWM invertör görülmektedir.

Gerilim beslemeli invertörler, akım beslemeli invertörler / 13. Hafta. Sekil-7.7 de endüktif yükte çalışan PWM invertör görülmektedir. 1 fazlı Gerilim Kaynaklı PWM invertörler (Endüktif yükte); Sekil-7.7 de endüktif yükte çalışan PWM invertör görülmektedir. Şekil-7.7 den görüldüğü gibi yükün endüktif olması durumunda, yük üzerindeki enerjinin

Detaylı

Asenkron Makineler (2/3)

Asenkron Makineler (2/3) Asenkron Makineler (2/3) 1) Asenkron motorun çalışma prensibi Yanıt 1: (8. Hafta web sayfası ilk animasyonu dikkatle inceleyiniz) Statora 120 derecelik aralıklarla konuşlandırılmış 3 faz sargılarına, 3

Detaylı

COMPARISON OF SINUSOIDAL PWM ZERO CURRENT TRANSITION INVERTER WITH RESONANT LINK INVERTER

COMPARISON OF SINUSOIDAL PWM ZERO CURRENT TRANSITION INVERTER WITH RESONANT LINK INVERTER 5. Uluslararası İleri Teknolojiler Sempozyumu (IATS 09), 13-15 Mayıs 2009, Karabük, Türkiye SİNÜSOİDAL DGM SIFIR AKIM GEÇİŞLİ EVİRİCİ İLE REZONANS HATLI EVİRİCİNİN KARŞILAŞTIRILMASI COMPARISON OF SINUSOIDAL

Detaylı

İNDEKS. Cuk Türü İzolesiz Dönüştürücü, 219 Cuk Türü İzoleli Dönüştürücü, 228. Çalışma Bölgeleri, 107, 108, 109, 162, 177, 197, 200, 203, 240, 308

İNDEKS. Cuk Türü İzolesiz Dönüştürücü, 219 Cuk Türü İzoleli Dönüştürücü, 228. Çalışma Bölgeleri, 107, 108, 109, 162, 177, 197, 200, 203, 240, 308 İNDEKS A AC Bileşen, 186 AC Gerilim Ayarlayıcı, 8, 131, 161 AC Kıyıcı, 8, 43, 50, 51, 54, 62, 131, 132, 133, 138, 139, 140, 141, 142, 144, 145, 146, 147, 148, 149, 150, 151, 152, 153, 154, 155, 156, 157,

Detaylı

İNVERTER ENTEGRELİ MOTORLAR

İNVERTER ENTEGRELİ MOTORLAR İNVERTER ENTEGRELİ MOTORLAR ENTEGRE MOTOR ÇÖZÜMLERİ Günümüzde enerji kaynakları hızla tükenirken enerjiye olan talep aynı oranda artmaktadır. Bununla beraber enerji maliyetleri artmakta ve enerjinin optimum

Detaylı

Şekil 7.1. (a) Sinüs dalga giriş sinyali, (b) yarım dalga doğrultmaç çıkışı, (c) tam dalga doğrultmaç çıkışı

Şekil 7.1. (a) Sinüs dalga giriş sinyali, (b) yarım dalga doğrultmaç çıkışı, (c) tam dalga doğrultmaç çıkışı DENEY NO : 7 DENEY ADI : DOĞRULTUCULAR Amaç 1. Yarım dalga ve tam dalga doğrultucu oluşturmak 2. Dalgacıkları azaltmak için kondansatör filtrelerinin kullanımını incelemek. 3. Dalgacıkları azaltmak için

Detaylı

Çok Yüksek Verimli Kesintisiz Güç Kaynakları Very High Efficiency UPS Systems

Çok Yüksek Verimli Kesintisiz Güç Kaynakları Very High Efficiency UPS Systems Çok Yüksek Verimli Kesintisiz Güç Kaynakları Very High Efficiency UPS Systems Bülent Üstüntepe 1, Mustafa Ardıç 2, İbrahim Güneş 3, Osman Okay 4, Volkan Çinetci 5, Ahmet M. Hava 6 1,2,3,4,5 ENEL Enerji

Detaylı

RÜZGAR ENERJİSİ. Anahtar sözcükler: Rüzgar Enerjisi, Rüzgar Türbini, Elektriksel Dönüşüm Sistemleri, Jeneratör.

RÜZGAR ENERJİSİ. Anahtar sözcükler: Rüzgar Enerjisi, Rüzgar Türbini, Elektriksel Dönüşüm Sistemleri, Jeneratör. RÜZGAR ENERJİSİ Küçük güçlü sistemlerde eskiden çok kullanılan doğru akım (DA) jeneratörü, günümüzde yerini genellikle senkron veya asenkron jeneratörlere bırakmıştır. Bu jeneratörler, konverterler yardımıyla

Detaylı

DENEY TARİHİ RAPOR TESLİM TARİHİ NOT

DENEY TARİHİ RAPOR TESLİM TARİHİ NOT DENEY 3 SERİ VE PARALEL RLC DEVRELERİ Malzeme Listesi: 1 adet 100mH, 1 adet 1.5 mh, 1 adet 100mH ve 1 adet 100 uh Bobin 1 adet 820nF, 1 adet 200 nf, 1 adet 100pF ve 1 adet 100 nf Kondansatör 1 adet 100

Detaylı

Design and Implementation of a Three Level Inverter

Design and Implementation of a Three Level Inverter Süleyman Demirel Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, -(008),77-84 Üç-Seviyeli Bir Eviriinin Tasarım ve Uygulaması Çetin ELMAS, Okan BİNGÖL * Gazi Üniversitesi, Teknik Eğitim Fakültesi, Elektrik

Detaylı

Bara Tipi Akım Transformatörü Bus Type Current Transformer. Kablo Tipi Akım Transformatörü Cable Type Current Transformer

Bara Tipi Akım Transformatörü Bus Type Current Transformer. Kablo Tipi Akım Transformatörü Cable Type Current Transformer Bara Tipi Akım Transformatörü Bus Type Current Transformer Primer iletkeni (sargısı) bulunmayan, ancak primer yalıtımı olan, doğrudan doğruya bir iletken ya da bara üzerinden bağlanabilen akım transformatörüdür.

Detaylı

Mekatronik Mühendisliği Lab1 (Elektrik-Elektronik) Seri ve Paralel RLC Devreleri

Mekatronik Mühendisliği Lab1 (Elektrik-Elektronik) Seri ve Paralel RLC Devreleri YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ MAKİNA FAKÜLTESİ MEKATRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ELEKTRİK-ELEKTRONİK LABORATUARI (LAB I) DENEY 3 Deney Adı: Seri ve Paralel RLC Devreleri Öğretim Üyesi: Yard. Doç. Dr. Erhan AKDOĞAN

Detaylı

Düzenlilik = ((Vçıkış(yük yokken) - Vçıkış(yük varken)) / Vçıkış(yük varken)

Düzenlilik = ((Vçıkış(yük yokken) - Vçıkış(yük varken)) / Vçıkış(yük varken) KTÜ Mühendislik Fakültesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Sayısal Elektronik Laboratuarı DOĞRULTUCULAR Günümüzde bilgisayarlar başta olmak üzere bir çok elektronik cihazı doğru akımla çalıştığı bilinen

Detaylı

EET-202 DEVRE ANALİZİ-II DENEY FÖYÜ OSİLOSKOP İLE PERİYOT, FREKANS VE GERİLİM ÖLÇME

EET-202 DEVRE ANALİZİ-II DENEY FÖYÜ OSİLOSKOP İLE PERİYOT, FREKANS VE GERİLİM ÖLÇME OSİLOSKOP İLE PERİYOT, FREKANS VE GERİLİM ÖLÇME Deney No:1 Amaç: Osiloskop kullanarak AC gerilimin genlik periyot ve frekans değerlerinin ölçmesi Gerekli Ekipmanlar: AC Güç Kaynağı, Osiloskop, 2 tane 1k

Detaylı

5. Elektriksel Büyüklüklerin Ölçülebilen Değerleri

5. Elektriksel Büyüklüklerin Ölçülebilen Değerleri Elektrik devrelerinde ölçülebilen büyüklükler olan; 5. Elektriksel Büyüklüklerin Ölçülebilen Değerleri Akım Gerilim Devrede bulunan kaynakların tiplerine göre değişik şekillerde olabilir. Zamana bağlı

Detaylı

6. TRANSİSTÖRÜN İNCELENMESİ

6. TRANSİSTÖRÜN İNCELENMESİ 6. TRANSİSTÖRÜN İNCELENMESİ 6.1. TEORİK BİLGİ 6.1.1. JONKSİYON TRANSİSTÖRÜN POLARMALANDIRILMASI Şekil 1. Jonksiyon Transistörün Polarmalandırılması Şekil 1 de Emiter-Beyz jonksiyonu doğru yönde polarmalandırılır.

Detaylı

ASK modülasyonu ve demodülasyonu incelemek. Manchester kodlamayı ASK ya uygulamak. Gürültünün ASK üzerine etkisini incelemek.

ASK modülasyonu ve demodülasyonu incelemek. Manchester kodlamayı ASK ya uygulamak. Gürültünün ASK üzerine etkisini incelemek. 1. ASK MODÜLASYONU 1.1 Amaçlar ASK modülasyonu ve demodülasyonu inelemek. Manhester kodlamayı ASK ya uygulamak. Gürültünün ASK üzerine etkisini inelemek. 1.2 Ön Hazırlık 1. Manhester kodlama tekniğini

Detaylı

Üç Fazlı Paralel Etkin Süzgecin Akım Denetim Yöntemleri

Üç Fazlı Paralel Etkin Süzgecin Akım Denetim Yöntemleri ELECO 26, Elektrik-Elektronik-Bilgisayar Müh. Semp., 6- Aralık 26, Bursa, sayfa 2-25 Üç Fazlı Paralel Etkin Süzgecin Akım Denetim Yöntemleri Hasan Özkaya Osman Selçuk Şentürk Ahmet M. Hava ODTÜ Elektrik

Detaylı

İleri Teknoloji Bilimleri Dergisi Journal of Advanced Technology Sciences ISSN: MODÜLER ÇOK SEVİYELİ DÖNÜŞTÜRÜCÜLERİN İNCELENMESİ

İleri Teknoloji Bilimleri Dergisi Journal of Advanced Technology Sciences ISSN: MODÜLER ÇOK SEVİYELİ DÖNÜŞTÜRÜCÜLERİN İNCELENMESİ İleri Teknoloji Bilimleri Dergisi Journal of Advanced Technology Sciences ISSN:2147-3455 MODÜLER ÇOK SEVİYELİ DÖNÜŞTÜRÜCÜLERİN İNCELENMESİ Ayhan DÜNDAR 1, Mehmet UÇAR 2 1 Düzce Üniversitesi, FBE, Elektrik

Detaylı

DENEY 16 Sıcaklık Kontrolü

DENEY 16 Sıcaklık Kontrolü DENEY 16 Sıcaklık Kontrolü DENEYİN AMACI 1. Sıcaklık kontrol elemanlarının türlerini ve çalışma ilkelerini öğrenmek. 2. Bir orantılı sıcaklık kontrol devresi yapmak. GİRİŞ Solid-state sıcaklık kontrol

Detaylı

REZONANS DEVRELERİ. Seri rezonans devreleri bir bobinle bir kondansatörün seri bağlanmasından elde edilir. RL C Rc

REZONANS DEVRELERİ. Seri rezonans devreleri bir bobinle bir kondansatörün seri bağlanmasından elde edilir. RL C Rc KTÜ, Elektrik Elektronik Müh. Böl. Temel Elektrik aboratuarı. Giriş EZONNS DEVEEİ Bir kondansatöre bir selften oluşan devrelere rezonans devresi denir. Bu devre tipinde selfin manyetik enerisi periyodik

Detaylı

TEK FAZLI KONTROLLÜ (TRĠSTÖRLÜ) DOĞRULTUCULAR

TEK FAZLI KONTROLLÜ (TRĠSTÖRLÜ) DOĞRULTUCULAR TEK FAZLI KONTROLLÜ (TRĠSTÖRLÜ) DOĞRULTUCULAR Teorik Bilgi Deney de sabit çıkış gerilimi üretebilen diyotlu doğrultucuları inceledik. Eğer endüstriyel uygulama sabit değil de ayarlanabilir bir gerilime

Detaylı

TRAFO BAĞLANTILARINA DAYALI ÇOK DARBELİ STATCOM TASARIM ÇALIŞMALARI

TRAFO BAĞLANTILARINA DAYALI ÇOK DARBELİ STATCOM TASARIM ÇALIŞMALARI TRAFO BAĞLANTILARINA DAYALI ÇOK DARBELİ TASARIM ÇALIŞMALARI Burhan Gültekin TÜBİTAK-Uzay Teknolojileri Araştırma Enstitüsü 06531, ODTÜ/ ANKARA Öz- İletim sistemlerindeki gerilim regülasyonu ve bölgeler

Detaylı

ELEKTRİK MOTOR SÜRÜCÜLERİ: PWM AC KIYICILAR

ELEKTRİK MOTOR SÜRÜCÜLERİ: PWM AC KIYICILAR ELEKTRİK MOTOR SÜRÜCÜLERİ: PWM AC KIYICILAR Hazırlayan ve Sunan: ELEKTRİK_55 SUNUM AKIŞI: PWM (DARBE GENİŞLİK MODÜLASYONU) NEDİR? Çalışma Oranı PWM in Elde Edilmesi Temelleri PWM in Kullanım Alanları AC

Detaylı

GENETEK. Güç Sistemlerinde Kısa Devre Analizi Eğitimi. Güç, Enerji, Elektrik Sistemleri Özel Eğitim ve Danışmanlık San. Tic. Ltd. Şti.

GENETEK. Güç Sistemlerinde Kısa Devre Analizi Eğitimi. Güç, Enerji, Elektrik Sistemleri Özel Eğitim ve Danışmanlık San. Tic. Ltd. Şti. GENETEK Güç, Enerji, Elektrik Sistemleri Özel Eğitim ve Danışmanlık San. Tic. Ltd. Şti. Güç Sistemlerinde Kısa Devre Analizi Eğitimi Yeniköy Merkez Mh. KOÜ Teknopark No:83 C-13, 41275, Başiskele/KOCAELİ

Detaylı

Alternatif Akım; Zaman içerisinde yönü ve şiddeti belli bir düzen içerisinde değişen akıma alternatif akım denir.

Alternatif Akım; Zaman içerisinde yönü ve şiddeti belli bir düzen içerisinde değişen akıma alternatif akım denir. ALTERNATiF AKIM Alternatif Akım; Zaman içerisinde yönü ve şiddeti belli bir düzen içerisinde değişen akıma alternatif akım denir. Doğru akım ve alternatif akım devrelerinde akım yönleri şekilde görüldüğü

Detaylı

ÜÇ FAZLI ASENKRON MOTOR ÇALIŞMA PRENSİBİ

ÜÇ FAZLI ASENKRON MOTOR ÇALIŞMA PRENSİBİ 1 ÜÇ FAZLI ASENKRON MOTOR ÇALIŞMA PRENSİBİ Üç Fazlı Asenkron Motorlarda Döner Manyetik Alanın Meydana Gelişi Stator sargılarına üç fazlı alternatif gerilim uygulandığında uygulanan gerilimin frekansı ile

Detaylı

ASENKRON MAKİNELER. Asenkron Motorlara Giriş

ASENKRON MAKİNELER. Asenkron Motorlara Giriş ASENKRON MAKİNELER Asenkron Motorlara Giriş İndüksiyon motor yada asenkron motor (ASM), rotor için gerekli gücü komitatör yada bileziklerden ziyade elektromanyetik indüksiyon yoluyla aktaran AC motor tipidir.

Detaylı

BÖLÜM 2 DİYOTLU DOĞRULTUCULAR

BÖLÜM 2 DİYOTLU DOĞRULTUCULAR BÖLÜM 2 DİYOTLU DOĞRULTUCULAR A. DENEYİN AMACI: Tek faz ve 3 faz diyotlu doğrultucuların çalışmasını ve davranışlarını incelemek. Bu deneyde tek faz ve 3 faz olmak üzere tüm yarım ve tam dalga doğrultucuları,

Detaylı

2- Tristör ile yük akımı değiştirilerek ayarlı yükkontrolü yapılabilir.

2- Tristör ile yük akımı değiştirilerek ayarlı yükkontrolü yapılabilir. Tristörlü Redresörler ( Doğrultmaçlar ) : Alternatif akımı doğru akıma çeviren sistemlere redresör denir. Redresörler sanayi için gerekli olan DC gerilimin elde edilmesini sağlar. Büyük akım ve gerilimlerin

Detaylı

T.C. KOCAELİ ÜNİVERSİTESİ ELEKTRİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ

T.C. KOCAELİ ÜNİVERSİTESİ ELEKTRİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ T.C. KOCAELİ ÜNİVERSİTESİ ELEKTRİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ DC-DC BOOST CONVERTER DEVRESİ AHMET KALKAN 110206028 Prof. Dr. Nurettin ABUT KOCAELİ-2014 1. ÖZET Bu çalışmada bir yükseltici tip DA ayarlayıcısı

Detaylı

BÖLÜM X OSİLATÖRLER. e b Yükselteç. Be o Geri Besleme. Şekil 10.1 Yükselteçlerde geri besleme

BÖLÜM X OSİLATÖRLER. e b Yükselteç. Be o Geri Besleme. Şekil 10.1 Yükselteçlerde geri besleme BÖLÜM X OSİLATÖRLER 0. OSİLATÖRE GİRİŞ Kendi kendine sinyal üreten devrelere osilatör denir. Böyle devrelere dışarıdan herhangi bir sinyal uygulanmaz. Çıkışlarında sinüsoidal, kare, dikdörtgen ve testere

Detaylı

YÜKSEK GERİLİM TEKNİĞİ BÖLÜM 7 DİELEKTRİK KAYIPLARI VE

YÜKSEK GERİLİM TEKNİĞİ BÖLÜM 7 DİELEKTRİK KAYIPLARI VE EM 420 Yüksek Gerilim Tekniği YÜKSEK GERİLİM TEKNİĞİ BÖLÜM 7 DİELEKTRİK KAYIPLARI VE KAPASİTE ÖLÇME YRD.DOÇ. DR. CABBAR VEYSEL BAYSAL ELEKTRIK & ELEKTRO NIK Y Ü K. M Ü H. Not: Tüm slaytlar, listelenen

Detaylı

1. Sayıcıların çalışma prensiplerini ve JK flip-floplarla nasıl gerçekleştirileceğini anlamak. 2. Asenkron ve senkron sayıcıları incelemek.

1. Sayıcıların çalışma prensiplerini ve JK flip-floplarla nasıl gerçekleştirileceğini anlamak. 2. Asenkron ve senkron sayıcıları incelemek. DENEY 7-2 Sayıcılar DENEYİN AMACI 1. Sayıcıların çalışma prensiplerini ve JK flip-floplarla nasıl gerçekleştirileceğini anlamak. 2. Asenkron ve senkron sayıcıları incelemek. GENEL BİLGİLER Sayıcılar, flip-floplar

Detaylı

Çukurova Üniversitesi Biyomedikal Mühendisliği

Çukurova Üniversitesi Biyomedikal Mühendisliği Çukurova Üniversitesi Biyomedikal Mühendisliği BMM212 Elektronik-1 Laboratuvarı Deney Föyü Deney#8 Alan Etkili Transistör (FET) Karakteristikleri Arş. Gör. Mustafa İSTANBULLU Doç. Dr. Mutlu AVCI ADANA,

Detaylı

ED8-STATİK VE DİNAMİK KGK

ED8-STATİK VE DİNAMİK KGK ED8-STATİK VE DİNAMİK KGK 2013 Statik ve Dinamik KGK Karşılaştırması MALİYET 1- Satın alma Dinamik KGK dünyada KGK marketinin sadece %4,3 üne sahiptir, geriye kalan %95,7 si ise statik KGK lere aittir.

Detaylı

ANALOG HABERLEŞME (GM)

ANALOG HABERLEŞME (GM) ANALOG HABERLEŞME (GM) Taşıyıcı sinyalin sinüsoidal olduğu haberleşme sistemidir. Sinüs işareti formül olarak; V. sin(2 F ) ya da i I. sin(2 F ) dır. Formülde; - Zamana bağlı değişen ani gerilim (Volt)

Detaylı

Çift Katlı Fourier İntegrali ile Eviricilerde Harmonik Analizi Harmonic Analysis of Inverters By Double Fourier Integrals

Çift Katlı Fourier İntegrali ile Eviricilerde Harmonik Analizi Harmonic Analysis of Inverters By Double Fourier Integrals EECO '212 Elektrik - Elektronik e Bilgisayar Mühendisliği Sempozyumu, 29 Kasım - 1 Aralık 212, Bursa Çift Katlı Fourier İntegrali ile Eiricilerde Harmonik Analizi Harmonic Analysis of Inerters By Double

Detaylı

Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/10) Akreditasyon Kapsamı

Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/10) Akreditasyon Kapsamı Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/10) Adresi : Hasköy Sanayi Sitesi İdari Bina No:19 Gebze 41400 KOCAELİ / TÜRKİYE Tel : 0 262 644 76 00 Faks : 0 262 644 58 44 E-Posta : bilgi@emcas.com.tr Website

Detaylı

8. FET İN İNCELENMESİ

8. FET İN İNCELENMESİ 8. FET İN İNCELENMESİ 8.1. TEORİK BİLGİ FET transistörler iki farklı ana grupta üretilmektedir. Bunlardan birincisi JFET (Junction Field Effect Transistör) ya da kısaca bilinen adı ile FET, ikincisi ise

Detaylı

DOĞRU AKIM DA RC DEVRE ANALİZİ

DOĞRU AKIM DA RC DEVRE ANALİZİ DENEYİN AMAÇLARI DOĞRU AKIM DA RC DEVRE ANALİZİ RC devresinde kondansatörün şarj ve deşarj eğrilerini elde etmek Zaman sabiti kavramını öğrenmek Seri RC devresinin geçici cevaplarını incelemek Deney Malzemeleri:

Detaylı

Çukurova Üniversitesi Biyomedikal Mühendisliği

Çukurova Üniversitesi Biyomedikal Mühendisliği Çukurova Üniversitesi Biyomedikal Mühendisliği BMM212 Elektronik-1 Laboratuvarı Deney Föyü Deney#8 Alan Etkili Transistör (FET) Karakteristikleri Doç. Dr. Mutlu AVCI Arş. Gör. Mustafa İSTANBULLU ADANA,

Detaylı

İNVERTERLE BESLENEN ÜC FAZLI ASENKRON MOTORUN PC İLE AÇIK ÇEVRİM HIZ KONTROLÜ

İNVERTERLE BESLENEN ÜC FAZLI ASENKRON MOTORUN PC İLE AÇIK ÇEVRİM HIZ KONTROLÜ FIRAT ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ EMÜ-419 OTOMATİK KONTROL LABORATUARI DENEY 9 İNVERTERLE BESLENEN ÜC FAZLI ASENKRON MOTORUN PC İLE AÇIK ÇEVRİM HIZ KONTROLÜ

Detaylı

Doç. Dr. Ersan KABALCI. AEK-207 Güneş Enerjisi İle Elektrik Üretimi

Doç. Dr. Ersan KABALCI. AEK-207 Güneş Enerjisi İle Elektrik Üretimi 6. Bölüm Şebeke Bağlantıları ve Şebeke Giriş-Çıkışları Doç. Dr. Ersan KABALCI 1 AEK-207 Güneş Enerjisi İle Elektrik Üretimi Giriş Elektrik şebekesinin bulunmadığı yerleşimden uzak bölgelerde enerji ihtiyacını

Detaylı

Selçuk Üniversitesi. Mühendislik-Mimarlık Fakültesi. Kimya Mühendisliği Bölümü. Kimya Mühendisliği Laboratuvarı. Venturimetre Deney Föyü

Selçuk Üniversitesi. Mühendislik-Mimarlık Fakültesi. Kimya Mühendisliği Bölümü. Kimya Mühendisliği Laboratuvarı. Venturimetre Deney Föyü Selçuk Üniversitesi Mühendislik-Mimarlık Fakültesi Kimya Mühendisliği Bölümü Kimya Mühendisliği Laboratuvarı Venturimetre Deney Föyü Hazırlayan Arş.Gör. Orhan BAYTAR 1.GİRİŞ Genellikle herhangi bir akış

Detaylı

ELK273 Elektrik ve Elektronik Mühendisliğinin Temelleri Ders 8- AC Devreler. Yard.Doç.Dr. Ahmet Özkurt.

ELK273 Elektrik ve Elektronik Mühendisliğinin Temelleri Ders 8- AC Devreler. Yard.Doç.Dr. Ahmet Özkurt. ELK273 Elektrik ve Elektronik Mühendisliğinin Temelleri Ders 8- AC Devreler Yard.Doç.Dr. Ahmet Özkurt Ahmet.ozkurt@deu.edu.tr http://ahmetozkurt.net İçerik AC ve DC Empedans RMS değeri Bobin ve kondansatörün

Detaylı

2. Bölüm: Rüzgar Enerjisi Dönüşüm Sistemleri ve Yapıları

2. Bölüm: Rüzgar Enerjisi Dönüşüm Sistemleri ve Yapıları 2. Bölüm: Rüzgar Enerjisi Dönüşüm Sistemleri ve Yapıları Doç. Dr. Ersan KABALCI AEK-204 Rüzgar Enerjisi ile Elektrik Üretimi 2.1. Rüzgar Enerjisi Dönüşüm Sistemlerine Giriş Rüzgar enerjisinin elektriksel

Detaylı

ALTERNATİF AKIMDA ÜÇ FAZLI DEVRELER

ALTERNATİF AKIMDA ÜÇ FAZLI DEVRELER 1 ÜÇ FAZLI DEVRELER ALTERNATİF AKIMDA ÜÇ FAZLI DEVRELER Alternatif Akımda Üç Fazlı Devreler Büyük değerlerdeki gücün üretimi, iletim ve dağıtımı üç fazlı sistemlerle gerçekleştirilir. Üç fazlı sistemin

Detaylı

Alçak Gerilimde Aktif Filtre ile Akım Harmoniklerinin Etkisinin Azaltılması

Alçak Gerilimde Aktif Filtre ile Akım Harmoniklerinin Etkisinin Azaltılması 618 Alçak Gerilimde Aktif Filtre ile Akım Harmoniklerinin Etkisinin Azaltılması 1 Latif TUĞ ve * 2 Cenk YAVUZ 1 Sakarya Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Elektrik-Elektronik Mühendisliği Böl., Sakarya,

Detaylı

2. ANAHTARLAMALI GÜÇ KAYNAKLARI (AGK, SMPS)

2. ANAHTARLAMALI GÜÇ KAYNAKLARI (AGK, SMPS) GÜ EEKRONİĞİNİN ENDÜSRİYE YGAMAAR PROF. DR. HAC BODR. ANAHARAMA GÜ KAYNAKAR (AGK, SMPS) ANM VE SNFANDRMA Genel anım ve Sınıflandırma Genel olarak DC ü kaynakları düzensiz ve ok dalalı bir DC erilimden

Detaylı

KESİNTİSİZ GÜÇ KAYNAKLARI (KGK)

KESİNTİSİZ GÜÇ KAYNAKLARI (KGK) KESİNTİSİZ GÜÇ KAYNAKLARI (KGK) Bu yazıda, bir Kesintisiz Güç Kaynağının (KGK) genel yapısı incelenmiştir. Sistem, giriş güç katı, batarya doldurucusu, sürücü birimi, evirici birimi, çıkış güç katı, örnekleme

Detaylı

Anahtarlamalı Mod Güç Kaynağı (15/25/35/50/75/100/150/200/350 W Modelleri) S8FS-C

Anahtarlamalı Mod Güç Kaynağı (15/25/35/50/75/100/150/200/350 W Modelleri) S8FS-C Yeni Ürün Anahtarlamalı Mod Güç Kaynağı (1/2/3/0/7/0/10/200/ W Modelleri) S8FS-C Uygun Fiyata Yüksek Güvenilirlik Cihazların Kararlı Çalışmasına Katkıda Bulunan Güvenilir ve Temel Güç Kaynakları. Yüksek

Detaylı

Yükseltici DA Kıyıcılar, Gerilim beslemeli invertörler / 12. Hafta

Yükseltici DA Kıyıcılar, Gerilim beslemeli invertörler / 12. Hafta E sınıfı DC kıyıcılar; E sınıfı DC kıyıcılar, çift yönlü (4 bölgeli) DC kıyıcılar olarak bilinmekte olup iki adet C veya iki adet D sınıfı DC kıyıcının birleşiminden oluşmuşlardır. Bu tür kıyıcılar, iki

Detaylı

ELEKTRİK ENERJİ SİSTEMLERİNDE OLUŞAN HARMONİKLERİN FİLTRELENMESİNİN BİLGİSAYAR DESTEKLİ MODELLENMESİ VE SİMÜLASYONU

ELEKTRİK ENERJİ SİSTEMLERİNDE OLUŞAN HARMONİKLERİN FİLTRELENMESİNİN BİLGİSAYAR DESTEKLİ MODELLENMESİ VE SİMÜLASYONU T.C. MARMARA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ ELEKTRİK ENERJİ SİSTEMLERİNDE OLUŞAN HARMONİKLERİN FİLTRELENMESİNİN BİLGİSAYAR DESTEKLİ MODELLENMESİ VE SİMÜLASYONU Mehmet SUCU (Teknik Öğretmen, BSc.)

Detaylı

DSC TABANLI UZAY VEKTÖR DARBE MODÜLASYON TEKNİĞİNİ KULLANAN KOMPAKT ASENKRON MOTOR SÜRÜCÜSÜNÜN GELİŞTİRİLMESİ

DSC TABANLI UZAY VEKTÖR DARBE MODÜLASYON TEKNİĞİNİ KULLANAN KOMPAKT ASENKRON MOTOR SÜRÜCÜSÜNÜN GELİŞTİRİLMESİ DSC TABANLI UZAY VEKTÖR DARBE MODÜLASYON TEKNİĞİNİ KULLANAN KOMPAKT ASENKRON MOTOR SÜRÜCÜSÜNÜN GELİŞTİRİLMESİ Taner Göktaş,Ertan Murat, Sedat Sünter 3 Osmancık Ömer Derindere MYO Hitit Üniversitesi tanergoktas@hitit.edu.tr

Detaylı

BÖLÜM 3 OSİLASYON KRİTERLERİ

BÖLÜM 3 OSİLASYON KRİTERLERİ BÖLÜM 3 OSİİLATÖRLER Radyo sistemlerinde sinüs işaret osilatörleri, taşıyıcı işareti üretmek ve karıştırıcı katlarında bir frekansı diğerine dönüştürmek amacıyla kullanılır. Sinüs işaret osilatörlerinin

Detaylı

EEM 202 DENEY 9 Ad&Soyad: No: RC DEVRELERİ-II DEĞİŞKEN BİR FREKANSTA RC DEVRELERİ (FİLTRELER)

EEM 202 DENEY 9 Ad&Soyad: No: RC DEVRELERİ-II DEĞİŞKEN BİR FREKANSTA RC DEVRELERİ (FİLTRELER) EEM 0 DENEY 9 Ad&oyad: R DEVRELERİ-II DEĞİŞKEN BİR FREKANTA R DEVRELERİ (FİLTRELER) 9. Amaçlar Değişken frekansta R devreleri: Kazanç ve faz karakteristikleri Alçak-Geçiren filtre Yüksek-Geçiren filtre

Detaylı

3. Bölüm. DA-DA Çevirici Devreler (DC Konvertörler) Doç. Dr. Ersan KABALCI AEK-207 GÜNEŞ ENERJİSİ İLE ELEKTRİK ÜRETİMİ

3. Bölüm. DA-DA Çevirici Devreler (DC Konvertörler) Doç. Dr. Ersan KABALCI AEK-207 GÜNEŞ ENERJİSİ İLE ELEKTRİK ÜRETİMİ 3. Bölüm DA-DA Çevirici Devreler (D Konvertörler) Doç. Dr. Ersan KABA AEK-207 GÜNEŞ ENERJİSİ İE EEKTRİK ÜRETİMİ Dönüştürücü Devreler Gücün DA-DA dönüştürülmesi anahtarlamalı tip güç konvertörleri ile yapılır.

Detaylı

DENEY NO: 7 İŞLEMSEL KUVVETLENDİRİCİ VE UYGULAMALARI. Malzeme ve Cihaz Listesi:

DENEY NO: 7 İŞLEMSEL KUVVETLENDİRİCİ VE UYGULAMALARI. Malzeme ve Cihaz Listesi: 1 DENEY NO: 7 İŞLEMSEL KUVVETLENDİRİCİ VE UYGULAMALARI Malzeme ve Cihaz Listesi: 1. 70 direnç 1 adet. 1 k direnç adet. 10 k direnç adet 4. 15 k direnç 1 adet 5. k direnç 1 adet. 47 k direnç adet 7. 8 k

Detaylı

ELEKTRİK DEVRELERİ-2 LABORATUVARI VII. DENEY FÖYÜ

ELEKTRİK DEVRELERİ-2 LABORATUVARI VII. DENEY FÖYÜ ELEKTRİK DERELERİ-2 LABORATUARI II. DENEY FÖYÜ TRANSFORMATÖR ÖZELLİKLERİNİN BELİRLENMESİ Amaç: Transformatörün özelliklerini anlamak ve başlıca parametrelerini ölçmek. Gerekli Ekipmanlar: Ses Transformatörü,

Detaylı

Bir fazlı AA Kıyıcılar / 8. Hafta

Bir fazlı AA Kıyıcılar / 8. Hafta AC-AC Dönüştürücüler AC kıyıcılar (AC-AC dönüştürücüler), şebekeden aldıkları sabit genlik ve frekanslı AC gerilimi isleyerek çıkışına yine AC olarak veren güç elektroniği devreleridir. Bu devreleri genel

Detaylı

ENDÜKTİF REAKTİF AKIM NEDİR?

ENDÜKTİF REAKTİF AKIM NEDİR? ENDÜKTİF REAKTİF AKIM NEDİR? Elektrodinamik sisteme göre çalışan transformatör, elektrik motorları gibi cihazlar şebekeden mıknatıslanma akımı çekerler. Mıknatıslanma akımı manyetik alan varken şebekeden

Detaylı

Haftanın Amacı: Asenkron motorun hız ayar ve frenleme tekniklerinin kavranmasıdır.

Haftanın Amacı: Asenkron motorun hız ayar ve frenleme tekniklerinin kavranmasıdır. ASENKRON MOTORLARDA HIZ AYARI ve FRENLEME Haftanın Amacı: Asenkron motorun hız ayar ve frenleme tekniklerinin kavranmasıdır. Giriş Bilindiği üzere asenkron motorun rotor hızı, döner alan hızını (n s )

Detaylı

ASENKRON MOTORLARIN KISA TANITIMI. Bu bölümde kısaca motorlar ve kullanılan terimler tanıtılacaktır.

ASENKRON MOTORLARIN KISA TANITIMI. Bu bölümde kısaca motorlar ve kullanılan terimler tanıtılacaktır. ASENKRON MOTORLARIN KISA TANITIMI Bu bölümde kısaca motorlar ve kullanılan terimler tanıtılacaktır. MOTOR PARÇALARI 1. Motor Gövdesi 2. Stator 3. Stator sargısı 4. Mil 5. Aluminyum kafesli rotor 6.

Detaylı

ELEKTRİK ENERJİ SİSTEMLERİNDE OLUŞAN HARMONİKLERİN FİLTRELENMESİNİN BİLGİSAYAR DESTEKLİ MODELLENMESİ VE SİMÜLASYONU

ELEKTRİK ENERJİ SİSTEMLERİNDE OLUŞAN HARMONİKLERİN FİLTRELENMESİNİN BİLGİSAYAR DESTEKLİ MODELLENMESİ VE SİMÜLASYONU T.C. MARMARA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ ELEKTRİK ENERJİ SİSTEMLERİNDE OLUŞAN HARMONİKLERİN FİLTRELENMESİNİN BİLGİSAYAR DESTEKLİ MODELLENMESİ VE SİMÜLASYONU Mehmet SUCU (Teknik Öğretmen, BSc.)

Detaylı

Elektromanyetik Dalga Teorisi

Elektromanyetik Dalga Teorisi Elektromanyetik Dalga Teorisi Ders-1 Diferansiyel Formda Maxwell Denklemleri İntegral Formda Maxwell Denklemleri Fazörlerin Kullanımı Zamanda Harmonik Alanlar Malzeme Ortamı Dalga Denklemleri Michael Faraday,

Detaylı

Ders 08. Elektronik Devre Tasarımı. Güç Elektroniği 1. Ders Notları Ege Üniversitesi Öğretim Üyesi Yrd.Doç.Dr. Mehmet Necdet YILDIZ a aittir.

Ders 08. Elektronik Devre Tasarımı. Güç Elektroniği 1. Ders Notları Ege Üniversitesi Öğretim Üyesi Yrd.Doç.Dr. Mehmet Necdet YILDIZ a aittir. Elektronik Devre Tasarımı Ders 08 Ders Notları Ege Üniversitesi Öğretim Üyesi Yrd.Doç.Dr. Mehmet Necdet YILDIZ a aittir. www.ozersenyurt.net www.orbeetech.com / 1 AC AC DÖNÜŞTÜRÜCÜLER AC kıyıcılar (AC-AC

Detaylı

ELEKTRONİK DEVRE TASARIM LABORATUARI-I

ELEKTRONİK DEVRE TASARIM LABORATUARI-I ELEKTRONİK DEVRE TASARIM LABORATUARI-I BİPOLAR JONKSİYON TRANSİSTOR (BJT) YARI İLETKEN DEVRE ELEMANININ DAVRANIŞININ İNCELENMESİ YRD.DOÇ.DR. ÖZHAN ÖZKAN BJT: Bipolar Jonksiyon Transistor İki Kutuplu Eklem

Detaylı

BÖLÜM 3 ALTERNATİF AKIMDA SERİ DEVRELER

BÖLÜM 3 ALTERNATİF AKIMDA SERİ DEVRELER BÖÜM 3 ATENATİF AKMDA SEİ DEVEE 3.1 - (DİENÇ - BOBİN SEİ BAĞANMAS 3. - (DİENÇ - KONDANSATÖÜN SEİ BAĞANMAS 3.3 -- (DİENÇ-BOBİN - KONDANSATÖ SEİ BAĞANMAS 3.4 -- SEİ DEVESİNDE GÜÇ 77 ATENATİF AKM DEVE ANAİİ

Detaylı

DENEY 6-3 Ortak Kollektörlü Yükselteç

DENEY 6-3 Ortak Kollektörlü Yükselteç Deney 10 DENEY 6-3 Ortak Kollektörlü Yükselteç DENEYİN AMACI 1. Ortak kollektörlü (CC) yükseltecin çalışma prensibini anlamak. 2. Ortak kollektörlü yükseltecin karakteristiklerini ölçmek. GENEL BİLGİLER

Detaylı

ÜNİTE 5 TEST SORU BANKASI (TEMEL ELEKTRONİK)

ÜNİTE 5 TEST SORU BANKASI (TEMEL ELEKTRONİK) ÜNİTE 5 TEST SORU BANKASI (TEMEL ELEKTRONİK) TRAFO SORULARI Transformatörün üç ana fonksiyonundan aşağıdakilerden hangisi yanlıştır? a) Gerilimi veya akımı düşürmek ya da yükseltmek b) Empedans uygulaştırmak

Detaylı

4.4. Gerilim Kararlılığının Temel Geçici Hal Durumu

4.4. Gerilim Kararlılığının Temel Geçici Hal Durumu 49 4.4. Gerilim Kararlılığının Temel Geçici Hal Durumu Đletim sistemine bağlı bir asenkron motorun şekil (4.3.b) ' deki P-V eğrileriyle, iletim sisteminin P-V eğrilerini biraraya getirerek, sürekli hal

Detaylı

Elektromekanik Kumanda Sistemleri / Ders Notları

Elektromekanik Kumanda Sistemleri / Ders Notları İkincisinde ise; stator düşük devir kutup sayısına göre sarılır ve her faz bobinleri 2 gruba bölünerek düşük devirde seri- üçgen olarak bağlanır. Yüksek devirde ise paralel- yıldız olarak bağlanır. Bu

Detaylı

ELEKTROMANYETİK DALGA TEORİSİ DERS - 5

ELEKTROMANYETİK DALGA TEORİSİ DERS - 5 ELEKTROMANYETİK DALGA TEORİSİ DERS - 5 İletim Hatları İLETİM HATLARI İletim hatlarının tarihsel gelişimi iki iletkenli basit hatlarla (ilk telefon hatlarında olduğu gibi) başlamıştır. Mikrodalga enerjisinin

Detaylı

6. Osiloskop. Periyodik ve periyodik olmayan elektriksel işaretlerin gözlenmesi ve ölçülmesini sağlayan elektronik bir cihazdır.

6. Osiloskop. Periyodik ve periyodik olmayan elektriksel işaretlerin gözlenmesi ve ölçülmesini sağlayan elektronik bir cihazdır. 6. Osiloskop Periyodik ve periyodik olmayan elektriksel işaretlerin gözlenmesi ve ölçülmesini sağlayan elektronik bir cihazdır. Osiloskoplar üç gruba ayrılabilir; 1. Analog osiloskoplar 2. Dijital osiloskoplar

Detaylı

Çok sayıda motor şekilde gibi sadece bir durumunda başlatma kontrol merkezi ile otomatik olarak çalıştırılabilir.

Çok sayıda motor şekilde gibi sadece bir durumunda başlatma kontrol merkezi ile otomatik olarak çalıştırılabilir. 7.1.4 Paket Şalter İle Bu devredeki DG düşük gerilim rölesi düşük gerilime karşı koruma yapar. Yani şebeke gerilimi kesilir ve tekrar gelirse motorun çalışmasına engel olur. 7.2 SIRALI KONTROL Sıralı kontrol,

Detaylı

Anten Tasarımı. HFSS Anten Benzetimi

Anten Tasarımı. HFSS Anten Benzetimi Bu dokümanda, antene ait temel bilgiler verilmiş ve HFSS programında anten tasarımının nasıl yapıldığı gösterilmiştir. Anten Tasarımı HFSS Anten Benzetimi KAZIM EVECAN Dumlupınar Üniversitesi Elektrik-Elektronik

Detaylı