CMS JANT KOMPRESÖR MOTORU SOĞUTMA HAVASI ATIK ISISININ DEĞERLENDİRİLMESİ

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "CMS JANT KOMPRESÖR MOTORU SOĞUTMA HAVASI ATIK ISISININ DEĞERLENDİRİLMESİ"

Transkript

1 T.C DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ CMS JANT KOMPRESÖR MOTORU SOĞUTMA HAVASI ATIK ISISININ DEĞERLENDİRİLMESİ BİTİRME PROJESİ VOLKAN DEMİRCİ Projeyi Yöneten Doç. Dr. Serhan KÜÇÜKA Mayıs, 2011 İZMİR

2 TEZ SINAV SONUÇ FORMU Bu çalışma / /. günü toplanan jürimiz tarafından BİTİRME PROJESİ olarak kabul edilmiştir. Yarıyıl içi başarı notu 100 (yüz) tam not üzerinden. (.. ) dir. Başkan Üye Üye Makine Mühendisliği Bölüm Başkanlığına,.. numaralı.. jürimiz tarafından / /. günü saat da yapılan sınavda 100 (yüz) tam not üzerinden. almıştır. Başkan Üye Üye ONAY

3 TEŞEKKÜR Proje kapsamında bizi yönlendiren ve yardımlarını esirgemeyen değerli hocam Doç. Dr. Serhan KÜÇÜKA ya, İzmir CMS JANT fabrikasında projemiz için her türlü imkanı sağlayan Turan TULUM a ve yardımlarından dolayı arkadaşım Onur ERGEN e sonsuz teşekkür ederim. Volkan DEMİRCİ III

4 ÖZET Enerji tüketiminin günden güne artış gösterdiği ülkemizde buna paralel olarak enerji tasarruf yöntemleride önem kazanmaya başlamıştır. Enerji tasarruf eden teknolojilerin uygulanmasıyla enerji tüketimde azalma sağlanması kaçınılmazdır.bu proje kapsamında santrifüj kompresör motor soğutma havasının kazanda yakma havası olarak kullanılmasıyla elde edilcek yakıt tüketimindeki azalma miktarı hesaplanıp, yakıt maliyetindeki düşüş belirlenecektir. İlk bölümde, enerji kaynaklarından, enerjinin kullanımından bahsedilip enerji yoğunluğunun saptanmasıyla ilgili temel kavramlar anlatılcaktır ve AB ülkeleriyle Türkiye nin enerji yoğunlukları karşılaştırılacaktır. İkinci bölümde, üzerinde çalıştığımız makinaların özellikleri ve çalışma şekilleri anlatılacaktır. Üçüncü bölümde, kompresör motoru soğutma havasının kazanda yakma havası olarak kullanılmasıyla elde edilecek yakıt tasarrufu miktarı hesaplanacaktır. Son bölümde bölümde, motor soğutma havasının kazana verilmesi için hava kanalı tasarımı yapılıp, bu hava kanalının maliyeti hesaplanacaktır. IV

5 V

6 İÇİNDEKİLER İçindekiler Tablo Listesi Şekil Listesi V VIII IX Bölüm Bir GİRİŞ Sayfa 1. Enerjinin Kullanımı ve Enerjiden Tasarruf 1.2. Türkiye de Enerji Kaynakları ve Kullanımı 1.3. Tep 1.4. Gsmh ( Gayri Safi Milli Hasıla ) 1.5. Enerji Yoğunluğu 1.6. Enerji Verimliliği Enerji Verimliliği ile Elde Edilebilecek Yararlar VI

7 Bölüm İki SANTRİFÜJ KOMPRESÖR VE SICAK SU KAZANLARI 2.Kompresör ve Kazan Sistemleri 2.1. Santrifüj Tip Hava Kompresörleri Elektrik Motoru Santrifüj Kompresör Çalışma İlkesi 2.2. Kondenzasyonlu (Yoğuşmalı) Doğalgaz Sıcak Su Kazanları Yoğuşturucu (Ekomomizer) Brülör Kazanlarda Yanma Su Buharı (H 2 O), Kondenzasyon Bölüm Üç MOTOR SĞUTMA HAVASININ KAZANDA KULLANILMASIYLA ELDE EDİLECEK YAKIT TASARRUFUNUN SAPTANMASI 3. Hesaplamalar 3.1. Motor Soğutma Hava Debisi Hesabı Pitot-Statik Tüpü ile Akış Hızının Hesaplanması 3.2. Motor Soğutma Havası Giriş ve Çıkış Sıcaklıklarının Ölçülmesi VII

8 3.3. Motor Verimin Bulunması 3.4. Kazanın Tükettiği Yıllık Yakıt Miktarının Hesaplanması 3.5. Doğalgazın Yanması İçin Gerekli Hava Miktarının Hesaplanması 3.6. Atık Isının Yakma Havası Olarak Kullanılması Sonucu Yakıt Tüketimi Miktarının Hesaplanması Bölüm HAVA KANALI TASARIMI 4.Kavramlar 4.1. Akışkan Direnci Sürtünme Kayıpları Dinamik Kayıplar 4.2. Kanal Kısım Kayıpları 4.3. Hesaplamalar Kanal Basınç Kaybı Hesabı Noktaları Arasındaki Basınç Kaybı Noktaları Arasındaki Basınç Kaybı Noktaları Arasındaki Basınç Kaybı Noktaları Arasındaki Basınç Kaybı Kanal Maliyet Hesabı 4.4. Sonuç VIII

9 TABLO LİSTESİ Tablo 3.1. Dinamik Basınç Değerleri ( mmh 2 0) Tablo 3.2. Dinamik Basınç Değerleri( Pa) Tablo 3.3. Soğutma havası hız (m/s) değerleri Tablo 3.4. Soğutma Havasının Değerleri Tablo 3.5. Soğutma Havası ve Kazan Yakma Havası Debi Değerleri Tablo 3.6. Yıllık Yakıt Tasarrufu IX

10 ŞEKİL LİSTESİ Şekil 1.1. Türkiye deki Nihai Enerji Tüketimi Dağılımı Şekil 1.2. Enerji Yoğunlunun Karşılaştırılması Şekil 1.3. AB Ülkelerinde ve Türkiye de Enerji Yoğunluğunun Gelişimi Şekil 2.1. CENTAC C700 Frame Standart Donanımı Şekil 2.2. Rotor ve Impeller Şekil 2.3. Soğutucu Şekil 2.4 Açık Tip 3 Fazlı Asenkron Motor Şekil 2.5 Santrifüj Kompresör İç Yapısı Şekil 2.6. Kazan İç Yapısı Şekil 2.7. Ekonomizer Şekil 2.8. Brülör Şekil 3.1. Pitot-Statik Tüpü Şekil 4.1. Moody Diyagramı Şekil 4.2. Hava Kanalı Şekil 4.3. Hava Kanalı (1-3) Şekil 4.4. Fana Göre Simetrik, Kenarları Düz Geçiş Parçası Şekil 4.5. Hava Kanalı (3-4) Şekil 4.6. W Parça, Dikdörtgen Kesitli Şekil 4.7. Hava Kanalı (4-5) Şekil 4.8. Yuvarlak Veya Dikdörtgen Redüksiyon Şekil 4.9. Hava Kanalı (5-12) Şekil Dikdörtgen Dirsek, Kanatsız Geniş Açılı X

11 BÖLÜM 1 GİRİŞ 1. Enerjinin Kullanımı ve Enerjiden Tasarruf Birçok sanayi kuruluşunun en önemli girdilerinin başında enerji gelmektedir. Enerji maliyeti prosese, kullanılan ham maddeye, imal edilen son ürüne göre değişiklik gösterir ve toplam işletme maliyetleri içerisinde % 8 50 arasında pay alır. Çoğu işletme bunun doğal bir harcama kalemi olduğunu kabul ederek bu enerji harcamalarını olduğu gibi kanıksamıştır. Genellikle enerji basit bir şekilde toplam üretim maliyetleri içerisine katılır ve ayrı bir kalem olarak dikkate alınmaz. Bir ürünün maliyetini; çoğunlukla üretim seviyesine bağlı olmayan işletmenin sabit giderleri (binanın ısıtılması, vergiler, bakım onarım, güvenlik ve sigortalar gibi giderler) ve üretim ile birlikte değişen değişken giderler(hammadde, işçilik, enerji gibi )belirler. Sabit giderleri azaltmak her zaman mümkün olmayabilir. Çünkü sabah tesisin kapısı açıldığında bu giderler kaçınılmaz olarak her zaman vardır. Bunların azaltılması da bir yönetim stratejisi ve planı ile mümkündür. Ancak beklenen kazançlar açısından çok esnek değildir. Değişken harcamalar ise her zaman tasarruf edilebilecek odak noktalarını kendi bünyelerinde bulundururlar ve azaltıldığında tesisin karlılığını arttırarak, karşılığında tesise para kazandırırlar. Enerji harcamaları sistemli bir şekilde yönetildiğinde tasarruf edilebilecek değişken masrafların başında gelmektedir. 1

12 1.2. Türkiye de Enerji Kaynakları ve Kullanımı Enerji kaynakları genel olarak birincil enerji kaynakları ve ikincil enerji kaynakları olarak iki ana başlık altında incelenebilir. Birincil enerji kaynakları da kendi içinde petrol, doğal gaz, kömür gibi yenilenemeyen enerji kaynakları ve hidrolik enerji, rüzgâr enerjisi ve güneş enerjisi gibi yenilenebilir enerji kaynakları olmak üzere ikiye ayrılmaktadır. İkincil enerji kaynağı ise elektriktir. Türkiye de enerji üretiminde, üretim payındaki sırasıyla doğal gaz, linyit, akaryakıt, hidrolik ve taşkömürü kullanılmaktadır. Türkiye de enerji üretimi büyük oranda kamu kuruluşları tarafından gerçekleştirilmektedir. Üretimin talebi karşılamadığı enerji türleri ithalât yoluyla sağlanmaktadır. Dışarıdan ithal edilen kaynaklar içinde en büyük payı petrol ve doğal gaz almaktadır. 1.3 Tep Tep (ton eşdeğer petrol) tüm enerji birimlerinin aynı kategoride değerlendirilebilmesi için uluslar arası kabul görmüş bir birimdir. Tüm enerji birimleri ( kcal, joule, kwh, vb.) TEP e çevrilerek ifade edilir. 1 tep = Mj 1 tep = kcal 1 tep = kwh 1.4 Gsmh ( Gayri Safi Milli Hasıla ) Bir ekonomide belirli bir dönemde üretilen tamamlanmış(nihai) mal ve hizmetlerin piyasa fiyatları ile ifade edilen değerleri toplamıdır. Ekonomide belirli bir dönem den kasıt bu tanım için genelde 1 yıldır. tamamlanmış (nihai) mal ve hizmetler ile kastedilen ise bir 2

13 ülke ekonomisinde üretim aşamasından çıkmış son mallardır. Örneğin bir ceket üretilirken önce çiftçiden pamuk alınır. Bu pamuk ip haline getirilir, ipten ise kumaş yapılır ve son olarak bu kumuştan ceket dikilir. İşte dikilen bu ceket iktisadi olarak nihai mal dır. Buradaki diğer mallar olan pamuk, ip ve kumaş ise ara mallardır. Ara mal, bir başka mal ve hizmetin üretilmesinde kullanılan mal ve hizmetlerdir. GSMH hesabının nihai mallara göre yapılması gerekir. 1.5 Enerji Yoğunluğu Gayri Safi Milli Hasıla başına tüketilen birincil enerji miktarını temsil eden ve tüm dünyada kullanılan bir göstergedir. Türkiye nin enerji yoğunluğu, OECD(İktisadi İşbirliği ve Gelişme Teşkilatı) ortalamasının üzerinde olup geçmişten günümüze artış eğilimi göstermektedir. Halen kişi başına enerji tüketimi, OECD ortalamasının beşte biri civarındadır. Bu durumun önemli nedenlerinden birisi, enerjinin yeni yatırımlara oranının yüksek olmasına rağmen, teknoloji seçiminde enerji tasarruf eden teknolojilerin aranması için çaba harcanmamasıdır. Gelişmiş ülkelerin, verimsizlik ve çevre sorunları nedeniyle terk ettiği çimento sanayi, demir-çelik sanayi gibi endüstriyel tesisler, Türkiye ye taşınıp monte edilmektedir. Böylece enerji yoğunluğu Türkiye de artmaktadır. Türkiye nin enerji yoğunluğu ve coğrafyası gereği, enerjiyi temin etmesi ve Avrupa pazarlarına aktarması gerekmektedir. Türkiye nin önemli bir geçiş merkezi olmasından dolayı önemli enerji taşıma projelerini uygulamak zorundadır. Bu projeler, Türkiye ekonomisine alternatif maliyetler getirmektedir. 3

14 Şekil 1.1 Türkiye deki Nihai Enerji Tüketimi Dağılımı AB ÜLKELERİ İLE TÜRKİYE NİN BİRİNCİL ENERJİ YOĞUNLUĞUNUN KARŞILAŞTIRILMASI 4 Şekil 1.2 Enerji Yoğunlunun Karşılaştırılması 4

15 Şekil 1.3 AB Ülkelerinde ve Türkiye de Enerji Yoğunluğunun Gelişimi Enerji yoğunluğu değerinin ülkenin özellikle nihai sektöründeki yani binalardaki, imalat sanayindeki ve ulaşımdaki enerji verimliliği gelişmelerini yansıtması ve bu değerin gerçek satın alma gücüne göre karşılaştırılması daha sağlıklı olacaktır. Böylece enerji arz yapısındaki değişimlerden ve ülkelerin ekonomik göstergelerinden daha az etkilenen bir enerji ekonomi göstergesi elde edilebilir. Nihai tüketim bazında karşılaştırmada 1990 yılından bu yana enerji yoğunluğumuzun değişmediği buna karşılık AB nin enerji yoğunluğunda düşme olduğu izlenmektedir. Türkiye nin önündeki en önemli politika hedeflerinden birisi, enerji yoğunluğunda düzenli ve yıllar bazında somut göstergeleri olan bir düşme eğiliminin yakalanması olmadığı sürece bu konuda bir ilerleme sağlanamayacaktır. Bu şekilde Türkiye de henüz yeterince tartışılmayan karbon yoğunluğunun azaltılmasında önemli başarı sağlanacaktır Enerji Verimliliği Enerji Verimliliği; yaşam standartlarında, hizmet kalitesinde, üretim miktarında düşüşe yol açmadan enerji tüketiminin minimize edilmesidir yani bir işi daha az enerji kullanarak 5

16 yapabilmektir. Enerji verimliliğini gösteren en önemli gösterge enerji yoğunluğu/gayri safi milli hâsıla başına düşen enerji miktarıdır. Bu oran OECD ülkelerinde 0.19 iken ülkemizde 0.38 civarındadır. Diğer bir değişle ülkemiz enerjiyi OECD ülkelerine göre iki kat daha verimsiz kullanmakta daha doğrusu savurmaktadır. Dünya ortalamasının çok üzerinde enerji kayıp + kaçağına (%20) sahip olan ülkemizde, enerjinin %72 si ithal kaynaklardan elde edilirken, kıt enerjimizin ülkemizde neden bu kadar pahalı olduğunun sebepleri ortaya çıkmaktadır Enerji Verimliliği ile Elde Edilebilecek Yararlar İthal edilen enerji faturasında azalma sağlar, Üretici sanayi kuruluşlarının iç ve dış pazardaki rekabet şansını arttırır ve ürün fiyatlarının düşmesine katkı sağlar, Binalardaki konfor şartlarını da iyileştirerek, ısıtma ve elektrik giderlerinin aile veya işletme bütçesi içindeki oranında azalma sağlar, Daha az yakıtla, kişi ya da kuruluşların cebinden daha az yakıt harcaması sağlar, Mevcut verimsiz sistemleri iyileştirmek ve verimlilik sağlamak üzere yapılacak üretim, AR-GE, montaj vb. çalışmalar için ciddi bir istihdam ve ticaret potansiyeli yaratılmasına neden olur, Özellikle metropollerde, ısınma ve ulaşım amaçlı kullanılan yakıtların yanması sonucu atılan zararlı gazlardaki azalma sonucu insan sağlığına önemli katkılar sağlar, En önemlisi küresel ısınmaya ve dolayısıyla iklim değişikliklerine karşı alınabilecek önlemler içinde en önemli argümandır. 6

17 BÖLÜM 2 SANTRİFÜJ KOMPRESÖR VE SICAK SU KAZANI 2.Kompresör ve Kazan Sistemleri 2.1. Santrifüj Tip Hava Kompresörleri Santrifüj hava kompresörleri yüksek hızla dönen bir impellerin havaya enerji transfer ettiği dinamik kompresörlerdir. Rotor havanın momentumunu (ve basıncını) artırır. Bu momentum sabit difüzörlerde (yayıcılarda) havanın hızını keserek, kullanılabilir basınca dönüştürülür. Santrifüj hava kompresörleri, tasarımı gereğince, yağsız kompresörlerdir. Dişlileri (İmpellerin yüksek hızla dönmesini sağlayan dişlileri) yağlamak için kullanılan yağ ile havanın bağlantısı şaft contaları ve atmosferik havalandırma tertibatı kullanılarak kesilir. Bir santrifüj kompresörün ana işlevi, içinden akan gazın basıncını arttırmaktır. İşlem, bir girişten çıkışa doğru radyal olarak akan gazın hızlandırılmasıyla yapılır. Santrifüj kompresörlerin kapasiteleri çeşitlidir; çoğu 3500 rpm veya daha yüksek hızlarda, elektrik motoru, buhar veya gaz türbinlerle çalışır. Çok kademeli çalışmada gaz difüzörü terk eden gaz, bir sonraki fanın gözüne yönlendiren bir diyaframa girer; diyaframda supaplar bulunur. Sıkıştırılırken gaza transfer edilen enerji, gazın ısınmasına yol açar; bu nedenle kademeler arasına soğutma kanalları konulmuştur. Tek bir gövdede altı veya yedi kademeden fazla kademe bulunmaz. Yeterli basıncın alınamaması halinde iki veya daha fazla gövde seri olarak bağlanarak kullanılır. 7

18 Santrifüj kompresör çok az sayıda hareketli parçaya sahip olmasından ileri gelen avantajıyla, özellikle yüksek hava debisi istenen uygulamalarda bilhassa yağsız hava gereken yerlerde kullanılmaya uygundur. Şekil 2.1 CENTAC C700 Frame Standart Donanımı Şekil 2.2 Rotor ve Impeller 8

19 Şekil 2.3 Soğutucu Elektrik Motoru Damlamaya karşı muhafazalı açık tip 3 fazlı asenkron motor Motor tipi : PLS 355LA2 B5 PLS serisi 355 çerçeve boyutu B5 montaj pozisyonu 380V, 3 Faz, 50Hz - IP23 Koruma, F İzolasyon Sınıfı -Hava soğutmalı Şekil 2.4 Açık Tip 3 Fazlı Asenkron Motor Motorun içinde yer alan soğutma fanı ortamda bulunan havayı ön kapaklardan motor içine çeker ve arka kapaklarda yer alan havalandırma deliklerinden dışarıya atar. Motorun çalıştığı ortamda bulunan hava soğutma amacı ile motor içinden geçtiğinden tozlu ortamlarda çalışması sakıncalıdır

20 3 2 Şekil 2.5 Santrifüj Kompresör İç Yapısı Santrifüj Kompresör Çalışma İlkesi 1- Hava giriş kontrol valfinden geçerek kompresöre girer ve çarkın havaya kinetik enerji kazandırdığı birinci kademeye doğru akar. 2-Hava yoğuşmayı yok etmek için düşük hızda paslanmaz çelik nem ayırıcıdan geçer. 3-Hava difüzöre ilerler, burada kinetik enerji basınca çevrilir (hız azalır, basınç yükselir) 4-İçinde bulunan soğutucu, sıkıştırma sonucu oluşan ısıyı alarak verimi arttırır. 5-Nem aktarma, hava sonraki aşamaya geçmek için 180 o yön değiştirmeye zorlandığında biter Kondenzasyonlu (Yoğuşmalı) Doğalgaz Sıcak Su Kazanları 10

21 Sıcak su kazanlarında yakıtın yakılması sonucu açığa çıkan ısının suya transfer edilmesiyle su sıcaklığı istenilen değere ulaştırılır. Yoğuşmalı doğalgaz kazanlarında kazan içinde veya kazana entegre yoğuşturucuda, baca gazlarında bulunan su buharının yoğuşmasına izin verilmekte ve bu maksatla sistem dönüş suyu yoğuşturucudan geçirilerek, doğalgaz için baca gazı çiğlenme sıcaklığı olan 55 C ye kadar baca gazı sıcaklıkları düşürülmekte, soğuyan baca gazının ısısına ek olarak, yoğuşan suyun gizli ısısı da kazan içindeki akışkana transfer edilmekte, yoğuşan su miktarına bağlı olarak normal kazanlara oranla %10 15 verim artışı sağlanabilmektedir. Alt ısıl değer esas alındığında yoğuşmalı kazan verimleri günümüzde %100 den büyük ifadelerle anılmaktadır. Ancak üst ısıl değere göre söz konusu verim her zaman % 100 den küçüktür Yoğuşturucu (Ekomomizer) Şekil 2.6 Kazan İç Yapısı Ekonomizerler ısı, buhar veya güç üretim tesislerinde kazanlardan çıkarak bacaya verilen duman gazları üzerinde bulunan ısının bir bölümünü, bünyelerinde sirküle edilen suya aktarmak suretiyle, geri kazanmak amacıyla kullanılırlar. Geri kazanılan bu ısı kazan 11

22 besleme suyuna verilebileceği gibi tesiste ısıtma, banyo, yıkama vb. amaçlar için kullanılacak suya da verilebilir. Şekil 2.7 Ekonomizer Brülör Hava ve yakıtı kontrollü ve verimli olarak yanmayı sağlayacak şekilde karışım oluşturan cihazdır. Bu cihazların genel prensibi; esas olan yanma verimini yükselterek ideal yanma şartlarına ulaşarak çevre kirliliğinin önlenmesi ve enerji tasarrufu sağlanmasıdır 12

23 Şekil 2.8 Brülör Kazanlarda Yanma Yakıt tamamen yandığın, içerisindeki karbon (C) karbondioksite (CO 2 ), hidrojen (H 2 ) su buharına (H 2 O), kükürt (S) kükürt-dioksite (SO 2 ) dönüşmektedir. Tam Yanma : Eksik yanma: 13

24 Buradan da görüleceği gibi, yetersiz oksijen sonucu karbonun karbondioksite dönüşmeden, karbonmonoksit halinde kalmasıyla kaybedilen enerji miktarı %70 mertebesinde olmaktadır. Bu kaygıyla, mükemmel yanmanın sağlanabilmesi için, genel bir kural olarak yakıta verilen hava belirli oranda arttırılmaktadır. Buna hava fazlalık katsayısı denilmektedir. Yakıt cinsine bağlı olarak değişen bu katsayının gereğinden az olması halinde karbonmonoksit oluşmakta, üretilen enerji azalmakta, isilik başlamakta, yanma verimi düşmekte, söz konusu hava fazlalık katsayısının gereğinden fazla olması halinde ise karbonmonoksit azalırken, yanmaya iştirak etmeyen hava ocakta ısıtılarak bacadan atılmakta, yanma bozulmakta, yanma verimi düşmektedir. Bu nedenle, işletme sırasında yanmanın optimizasyonu için baca gazı analizörleri yardımıyla baca gazı bileşenleri kolayca elde edilip değerlendirilebilmekte, brülör ve kazanlara anında müdahale edilebilmektedir Su Buharı (H 2 O), Kondenzasyon Hidrojen kökenli yakıtlarda yanma sonucu oluşan baca gazı bileşenlerinde birininde su buharı (H 2 O) olduğu ifade edilmişti. Burada 4 gr hidrojen (H 2 ), 32 gr oksijenle (O 2 ) birleşerek 36 gr su (H 2 O) oluşturmaktadır. Bir başka ifadeyle 1 gr (H 2 ), 9 gr su (H 2 O) oluşumuna neden olmakta, ortaya çıkan su ise baca gazları içerisinde su buharı olarak kazanı terk etmektedir. Söz konusu suyun buharlaşabilmesi için üretilen ısıdan bir bölümü kullanılmakta ve kullanılan ısı miktarı ise yakıtın alt ve üst ısıl değeri arasında farkı meydana getirmektedir. Bu ifade formüle edilirse, çok yaklaşık olarak : 14

25 Hu = Ho 2,508*W Hu = Yakıt alt ısıl değeri(kj/kg) Ho = Yakıt üst ısıl değeri (kj/kg) W = Yanma sonucu oluşan su miktarı (gr) BÖLÜM 3 15

26 MOTOR SOĞUTMA HAVASININ KAZANDA KULLANILMASIYLA ELDE EDİLECEK YAKIT TASARRUFUNUN SAPTANMASI 3. Hesaplamalar 3.1. Motor Soğutma Hava Debisi Hesabı Pitot-Statik Tüpü ile Akış Hızının Hesaplanması Pitot statik tüpü, basınç farkını ölçerek yerel hızı ölçer ve bunu Bernoulli denklemini kullanarak yapar. Bu cihaz akışla aynı hizaya yerleştirilen diferansiyel basınç dönüştürücüsüne bağlı ince bir çift tüpten oluşur. İç tüpün burnu, akışa tam açıktır ve dolayısıyla o konumdaki toplam basıncı ölçer (P 1 ). Dış tüpün burnu kapalıdır ancak dış çeperinin yan yüzünde delikler vardır ve dolayısıyla statik basıncı ölçer (P 2 ). 16

27 P 2 P 1 Şekil 3.1 Pitot Statik Tüpü Toplam basıç = P 1, Statik basınç = P 2 Dinamik basınç = Toplam basınç - Statik basınç = P 1 - P 2 Yeterince yüksek hızlı sıkıştırılamaz akış için Bernoulli denklemi uygulanabilir ve aşağıdaki gibi ifade edilebilir: 17

28 Pitot-statik tüpü ile20 noktadan ölçülen dinamik basınç değerleri (mmh 2 0) : Tablo 3.1 Dinamik Basınç Değerleri ( mmh 2 0) 1,000 mmh 2 0 = 9,806 Pa olduğundan; Pa Tablo 3.2 Dinamik Basınç Değerleri( Pa) Bulduğumuz değerleri pitot formülünde yerine koyarsak ; m/s Tablo 3.3 Soğutma havası hız (m/s) değerleri 18

29 Bir kesit alanından birim zamanda akan kütle miktarına kütlesel debi denir ve ile gösterilir. sembolü ρ = akışkanın yoğunluğu, kg/m 3 V = akışkanın kesit yüzeyine dik yöndeki hız bileşeni, m/s A= kesit alanı, m Motor Soğutma Havası Giriş ve Çıkış Sıcaklıklarının Ölçülmesi Soğutma havası giriş ve çıkış sıcaklıkları çubuk termometreyle ölçüldü. 19

30 T giriş = 18.1 C, T çıkış = 43 C Sıcaklık ( o C ) Entalpi(kJ/kg) Giriş Çıkış Ortalama Hız(m/s) Kütlesel Debi(kg/s) Tablo 3.4 Soğutma Havasının Değerleri 3.3. Motor Verimin Bulunması Elektrik Motoru 20

31 21

32 3.4. Kazanın Tükettiği Yıllık Yakıt Miktarının Hesaplanması Kazan çıkış gücü Gerekli güç : 3,050 kw : 1,830 kw (%60 kısmi yükte) Kazan verimi (η k ) : % 105 Çalışma süresi : Günde 12 saat, yılda 270 gün Doğalgaz için üst ve alt ısıl değerinin hesaplanması: Doğalgazın yanma denklemi; 22

33 Burada 16 metan (CH 4 ), 64 gr oksijenle (O 2 ) birleşerek 36 gr su (H 2 O), yani 1 gr metan 2.25 gr su oluşturmaktadır. Metanın alt ısıl değerini hesaplayacak olursak; Hu = 55, *2.25 = 49,742 kj/kg- CH 4 olmaktadır. Metanın yoğunluğu ρ =0.715 kg/nm 3 kabul edilirse ( 16gr/22.4 lt ),Nm 3 bazında söz konusu alt ve üst ısıl değerler ile yanma sonucu oluşan su miktarı; Ho = 55,385 *0.715 = kj/ Nm 3 = 11 kwh/ Nm 3 Hu = 49,472*0.715 = kj/ Nm 3 = 9.88 kwh/ Nm 3 1 Nm 3 doğalgaz TL olduğuna göre; 23

34 3.5. Doğalgazın Yanması İçin Gerekli Hava Miktarının Hesaplanması Tam yanma için : 1 mol CH mol (O 2 +N 2 ) %20 fazla hava olsun ; 1 mol CH mol (O 2 +N 2 ) 1 Nm 3 CH Nm 3 (O 2 +N 2 ) Kazan tam yükte çalışırsa; 24

35 Motor soğutma havası kütlesel debisi 3.12 kg/s olarak hesaplanmıştı.bunu hacimsel debi olarak hesap edelim; Buradan motor soğutmasından elde edilen atık ısı miktarımızın doğal gazın yakılması için gerekli hava miktarından fazla olduğu sonucuna vardık. Kütlesel Debi (kg/s) Hacimsel Debi (Nm 3 /s) 25

36 Motor Soğutma Hava Kazan Yakma Havası Tablo 3.5 Soğutma Havası ve Kazan Yakma Havası Debi Değerleri 3.6. Atık Isının Yakma Havası Olarak Kullanılması Sonucu Yakıt Tüketimi Miktarının Hesaplanması 26

37 Yıllık Yakıt Tüketim Miktarı (Nm 3 /yıl) Yıllık Yakıt Maliyeti (TL/yıl) Ortam Havası Kullanıldığı Zaman (T=18.1 o C) 571, , Motor Soğutma Havası Kullanıldığı Zaman (T=43 o C) 566, ,899.6 Tasarruf 5, , Tablo 3.6 Yıllık Yakıt Tasarrufu 27

38 BÖLÜM 4 HAVA KANALI TASARIMI 4.Kavramlar Bu kısımda motorun soğutulmasında kullanılan havayı, kanal vasıtasıyla kazana yönlendirerek yakma havası olarak kullanacağız. Öncelikle kanal tasarımında kullanılacak kavramlar açıklanıp daha sonrada hesap işlemi yapılacaktır Akışkan Direnci Kanala sistem kayıpları mekanik enerjinin ısı enerjisine tersinmez bir dönüşümüdür. Bir kanal içerisindeki akışka iki tip kayıp vardır.bunlar sürtünme kayıpları ve dinamik kayıplardır Sürtünme Kayıpları Sürtünme kayıpları akışkan viskozitesinden kaynaklanıp laminer akışta moleküllerin türbülanslı akışta ise değişik hızda hareket eden akışkan parçacıklarının aralarındaki momentum değişimi sonucu ortaya çıkar. Sürtünme kayıpları bütün kanal uzunluğu boyunca oluşur. Boru hatlarındaki akışlarda sürtünme kayıpları şeklinde hesaplanır. 28

39 P f = Basınç cinsinden toplam sürtünme kaybı, Pa f = Sürtünme katsayısı, boyutsuz L = Kanal uzunluğu, m D h = Hidrolik çap, m V= Akışkan hızı, m/s ρ= Akışkan yoğunluğu, kg/m 3 Sürtünme katsayısı akış karakterine göre değişmektedir. Akış karakteri temel olarak iki türlüdür. Bunlar laminer ve türbülanslı akışlardır. Herhangi bir akışın karakteri boyutsuz Reynold sayısına bağlıdır.reynold sayısı denklemi ile bulunur. D h = Hidrolik çap, m V = Akışkan hızı, m/s ρ= Akışkan yoğunluğu, kg/m 3 µ =Viskozite, Pa.s 29

40 ν =Kinematik viskozite, m 2 /s Akışkan yoğunluğu, viskozitesi ve kinematik viskozitesi akışkana ait termofiziksel özellikler olup akışkana ait tablolardan bulunabilir. Hidrolik çap ise kanal kesitinin şekline bağlı olup şöyle ifade edilir: A = Kesit alanı, mm 2 P = Islak çevre, mm Hidrolik çap tanımı genellikle dairesel olmayan kanallarda kullanılır ve dairesel kanal için hidrolik çap gerçek çapa eşittir. Reynold sayısı ile akış karakteri genel olarak şu şekilde ifade edilmektedir: Re < 2300 Akış Laminer 2300 < Re <4000 Laminer Türbülanslı Geçiş Bölgesi Re > 4000 Türbülanslı akış Laminer akış bölgesinde, sürtünme katsayısı sadece Reynold sayısına bağlıdır. Türbülanslı akış bölgesinde ise, sürtünme katsayısı Reynold sayısına ek olarak kanal yüzeyi pürüzlülüğüne, kanal içindeki çıkıntılara da bağlıdır. Sürtünme katsayısı Reynold sayısı ve ε/d nin fonksiyonu olarak moody diyagramından okunur. Bu diyagram mühendislikte en yaygın olarak kullanılan diyagramlardan birisi olup dairesel borular için geliştirilmiş olmasına rağmen, çap yerine hidrolik çapın yazılmasıyla dairesel olmayan borular için de kullanılabilir. 30

41 ε = Malzemenin mutlak pürüzlülük katsayısı, mm Şekil 4.1 Moody Diyagramı Dinamik Kayıplar Hava akış yolunu ve kesit alanını değiştiren fiting elemanlarının neden olduğu akıştaki bozukluklar yüzünden ortaya çıkar. Bu elemanlar giriş, çıkış ağızları, kesit değişimleri ve birleşme parçaları olabilir. Bu kayıpların ifade edilebilmesi için yerel kayıp katsayıları tanımlanmıştır. 31

42 4.2. Kanal Kısım Kayıpları Kanalların basınç kaybı hesabında inceleme şekli itibariyle kanal sistemi kısımlara ayrılır ve bu kısımlar kanallar, fittingler ve cihazlardan oluşabilir. Bunedenle de kısımlar için toplam basınç kaybını (sürtünme ve dinamik kayıplar) ifade etmek gerekir.bunun için denklemi kullanılır. C kanal sistemi kısmındaki kayıp katsayıların toplamıdır ve her bir fiting elemanın kayıp katsayısı o bölümün dinamik basıncına göre yazılmalıdır. Kanal tasarımı için kullanılan yöntemler: Eşit Sürtünme Direnci Yöntemi Statik Geri Kazanım Yöntemi Uzatılmış Plenum Yöntemi T-yöntemi Sabit Hız Yöntemi Toplam basınç Yöntemi Kanal tasarımını toplam basınç yöntemine göre yapıp kritik devrede (en uzun devre) meydana gelen basınç düşümlerini hesaplanacaktır..kanal malzemesi olarak 1 mm kalınlığında alüminyum kullanılacaktır. 32

43 4.3. Hesaplamalar Kanal Basınç Kaybı Hesabı m 3 /s m 3 /s 2.52 m 3 /s 2 1 Şekil

44 Hava Kanalı Noktaları Arasındaki Basınç Kaybı Şekil 4.3 Hava Kanalı (1-3) 34

45 1 2 Şekil 4.4 Fana Göre Simetrik, Kenarları Düz Geçiş Parçası 2 3 Moody diagramından f=0.014 bulunur. 35

46 Nokatları Arasındaki Basınç Kaybı Şekil 4.5 Hava Kanalı (3-4) 36

47 Şekil 4.6 W Parça, Dikdörtgen Kesitli 37

48 Noktaları Arasındaki Basınç Kaybı Şekil 4.7 Hava Kanalı (4-5) Şekil 4.8 Yuvarlak Veya Dikdörtgen Redüksiyon 38

49 Noktaları Arasındaki Basınç Kaybı Şekil 4.9 Hava Kanalı (5-12) 39

50 5-6 / Şekil 4.10 Dikdörtgen Dirsek, Kanatsız Geniş Açılı 6-10 /

51 Moody diyagramından f= bulunur. Toplam basınç kaybı = = Pa Kanal Maliyet Hesabı Kanal malzemesi : Alüminyum Yalıtım malzemesi : 13 mm elastomerik kauçuk köpüğü Kanal yüzey alanı =38.56 m 2 Kanalın kütlesi = 52 kg Alüminyum saç levha = 5.32 TL/kg Kanal işçilik maliyeti =12 TL /m 2 Elastomerik kauçuk köpüğü =13 TL/m 2 Kauçuk işçilik =6.9 TL/m 2 41

52 4.4. Sonuç Hava kanalı yardımıyla santrifüj kompresör motorunun soğutulmasında kullanılan havayı kazanda kullanarak yakıt tüketimi miktarında 5, Nm 3 /yıl azalma sonucu 2, TL /yıl tasarruf elde ettik. Kanal maliyetini de 7 aylık bir sürede karşılamış olduk. 42

53 KAYNAKLAR 1) Yunus A.ÇENGEL, Akışkanlar Mekaniği Temelleri ve Uygulamaları 2) TMMOB Makina Mühendisleri Odası, Doğal Gazda Enerji Performansı Seminer Kitabı 3) TMMOB Makina Mühendisleri Odası, Sanayide Enerji Ekonomisi Kurs Notları 4) Klima-Havalandırma Tesisatı, Isısan Çalışmaları

TAMGA ENDÜSTRİYEL KONTROL SİSTEMLERİ LTD.ŞTİ., ENERJİ YÖNETİMİNDE SINIRSIZ ÇÖZÜMLER SUNAR. HOŞGELDİNİZ

TAMGA ENDÜSTRİYEL KONTROL SİSTEMLERİ LTD.ŞTİ., ENERJİ YÖNETİMİNDE SINIRSIZ ÇÖZÜMLER SUNAR. HOŞGELDİNİZ TAMGA ENDÜSTRİYEL KONTROL SİSTEMLERİ LTD.ŞTİ., ENERJİ YÖNETİMİNDE SINIRSIZ ÇÖZÜMLER SUNAR. HOŞGELDİNİZ TAMGA TRİO YANMA VERİMİ Yakma ekipmanları tarafından yakıtın içerdiği enerjinin, ısı enerjisine dönüştürülme

Detaylı

AKM 205 BÖLÜM 8 - UYGULAMA SORU VE ÇÖZÜMLERİ

AKM 205 BÖLÜM 8 - UYGULAMA SORU VE ÇÖZÜMLERİ AKM 205 BÖLÜM 8 - UYGULAMA SORU VE ÇÖZÜMLERİ Doç.Dr. Ali Can Takinacı Ar.Gör. Yük. Müh. Murat Özbulut 1. Yoğunluğu 850 kg/m 3 ve kinematik viskozitesi 0.00062 m 2 /s olan yağ, çapı 5 mm ve uzunluğu 40

Detaylı

BİLECİK ŞEYH EDEBALİ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNE VE İMALAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ

BİLECİK ŞEYH EDEBALİ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNE VE İMALAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BİLECİK ŞEYH EDEBALİ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNE VE İMALAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MÜHENDİSLİKTE DENEYSEL METOTLAR-II BORU ve DİRSEKLERDE ENERJİ KAYBI DENEYİ 1.Deneyin Adı: Boru ve dirseklerde

Detaylı

MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ AKIŞKANLAR MEKANİĞİ II FİNAL SINAVI 22.05.2015 Numara: Adı Soyadı: SORULAR-CEVAPLAR

MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ AKIŞKANLAR MEKANİĞİ II FİNAL SINAVI 22.05.2015 Numara: Adı Soyadı: SORULAR-CEVAPLAR MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ AKIŞKANLAR MEKANİĞİ II FİNAL SINAVI 22.05.2015 Numara: Adı Soyadı: 1- (24 Puan) Şekildeki 5.08 cm çaplı 38.1 m uzunluğunda, 15.24 cm çaplı 22.86 m uzunluğunda ve 7.62 cm çaplı

Detaylı

BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAK 402 MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI DENEY - 5 PSİKROMETRİK İŞLEMLERDE ENERJİ VE KÜTLE DENGESİ

BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAK 402 MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI DENEY - 5 PSİKROMETRİK İŞLEMLERDE ENERJİ VE KÜTLE DENGESİ BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAK 402 MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI DENEY - 5 PSİKROMETRİK İŞLEMLERDE ENERJİ VE KÜTLE DENGESİ BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAK 402

Detaylı

Su Debisi ve Boru Çapı Hesabı

Su Debisi ve Boru Çapı Hesabı Su Debisi ve Boru Çapı Hesabı Su Debisi Hesabı Sıcak sulu ısıtma sistemleri, günümüzde bireysel ve bölgesel konut ısıtmasında, fabrika ve atölye, sera ısıtmasında, jeotermal enerjinin kullanıldığı ısıtma

Detaylı

EVHRAC 3 YIL. Avantajları. Fonksiyonu. Modeller

EVHRAC 3 YIL. Avantajları. Fonksiyonu. Modeller EVHRAC Fonksiyonu Bilindiği gibi binalarda hava kalitesinin arttırılması için iç ortam havasının egzost edilmesi ve yerine taze hava verilmesi kaçınılmaz hale gelmiştir. Her ne kadar ısı geri kazanım cihazları

Detaylı

ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ KİMYA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ KMB-305 KİMYA MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI I

ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ KİMYA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ KMB-305 KİMYA MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI I ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ KİMYA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ KMB-305 KİMYA MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI I DENEY 2 : BORULARDA BASINÇ KAYBI VE SÜRTÜNME DENEYİ (AKIŞKANLAR MEKANİĞİ) DENEYİN AMACI:

Detaylı

Tesisatlarda Enerji Verimliliği & Isı Yalıtımı

Tesisatlarda Enerji Verimliliği & Isı Yalıtımı Türk Sanayisinde Enerji Verimliliği Semineri - 11 Mart 2009 İstanbul Sanayi Odası - Türkiye Tesisatlarda Enerji Verimliliği & Isı Yalıtımı Timur Diz Teknik İşler ve Eğitim Koordinatörü İZODER Isı Su Ses

Detaylı

ENDÜSTRİYEL FIRINLARDA ENERJİ ETÜDÜ ÇALIŞMASI. Abdulkadir Özdabak Enerji Yöneticisi(EİEİ/JICA) aozdabak49@hotmail.com

ENDÜSTRİYEL FIRINLARDA ENERJİ ETÜDÜ ÇALIŞMASI. Abdulkadir Özdabak Enerji Yöneticisi(EİEİ/JICA) aozdabak49@hotmail.com ENDÜSTRİYEL FIRINLARDA ENERJİ ETÜDÜ ÇALIŞMASI Abdulkadir Özdabak Enerji Yöneticisi(EİEİ/JICA) aozdabak49@hotmail.com Özet Türkiye de enerjinin yaklaşık %30 sanayide tüketilmektedir. Bu nedenle yapılacak

Detaylı

ENERJİ KANUNU. İ.Yenal CEYLAN Makina Mühendisi. Elektrik İşleri Etüt İdaresi Genel Müdürlüğü

ENERJİ KANUNU. İ.Yenal CEYLAN Makina Mühendisi. Elektrik İşleri Etüt İdaresi Genel Müdürlüğü ENERJİ VERİML MLİLİĞİİĞİ KANUNU ve MALİ DESTEK İMKANLARI İ.Yenal CEYLAN Makina Mühendisi ENERJİ VERİML MLİLİĞİİĞİ KANUNU ve MALİ DESTEK İMKANLARI A. Verimlilik Artırıcı Projelerin (VAP) Desteklenmesi B.

Detaylı

KULLANIM ALANLARI: Kafeler, Restaurantlar, Fabrikalar, Atölyeler, Seralar, Spor Salonları, Tavuk Çiftlikleri ve bu gibi kapalı alanlar.

KULLANIM ALANLARI: Kafeler, Restaurantlar, Fabrikalar, Atölyeler, Seralar, Spor Salonları, Tavuk Çiftlikleri ve bu gibi kapalı alanlar. GAZ YAKITLI SICAK HAVA ÜRETİCİLERİ MINIJET SERİLERİ ULTRA-KOMPAKT GAZ YAKITLI HAVA ISITICISI KULLANIM ALANLARI: Kafeler, Restaurantlar, Fabrikalar, Atölyeler, Seralar, Spor Salonları, Tavuk Çiftlikleri

Detaylı

KAZANLARDA ENERJİ VERİMLİLİĞİ

KAZANLARDA ENERJİ VERİMLİLİĞİ KAZANLARDA ENERJİ VERİMLİLİĞİ BİRSEN BAKIR ELEKTRİK MÜH. ENERJİ YÖNETİCİSİ EVD ENERJİ YÖNETİMİ -1- Kazanlar Yakıtın kimyasal enerjisini yanma yoluyla ısı enerjisine dönüştüren ve bu ısı enerjisini taşıyıcı

Detaylı

ISI POMPASI DENEY FÖYÜ

ISI POMPASI DENEY FÖYÜ ONDOKUZ MAYIS ÜNĐVERSĐTESĐ MÜHENDĐSLĐK FAKÜLTESĐ MAKĐNA MÜHENDĐSLĐĞĐ BÖLÜMÜ ISI POMPASI DENEY FÖYÜ Hazırlayan: YRD. DOÇ. DR HAKAN ÖZCAN ŞUBAT 2011 DENEY NO: 2 DENEY ADI: ISI POMPASI DENEYĐ AMAÇ: Isı pompası

Detaylı

BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAK - 402 MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI DENEY 4

BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAK - 402 MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI DENEY 4 BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAK - 0 MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI DENEY İÇİNDE SABİT SICAKLIKTA SİLİNDİRİK ISITICI BULUNAN DİKDÖRTGEN PRİZMATİK SAC KUTU YÜZEYLERİNDEN ZORLANMIŞ TAŞINIM

Detaylı

ISI POMPASI DENEY FÖYÜ

ISI POMPASI DENEY FÖYÜ T.C BURSA TEKNİK ÜNİVERSİTESİ DOĞA BİLİMLERİ, MİMARLIK ve MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ISI POMPASI DENEY FÖYÜ 2015-2016 Güz Yarıyılı Prof.Dr. Yusuf Ali KARA Arş.Gör.Semih AKIN Makine

Detaylı

Enervis H o ş g e l d i n i z Ocak 2015

Enervis H o ş g e l d i n i z Ocak 2015 Enervis H o ş g e l d i n i z Ocak 2015 Enervis Sanayide Enerji Verimliliği Hizmetleri Soğutmanın Temelleri Doğalgazlı Soğutma Otomotiv Fabrikası İçin Örnek Çalışma Örnek Çalışma Sonuçları Enervis Sanayide

Detaylı

LÜLEBURGAZDAKİ BİNA DIŞ DUVARLARI İÇİN OPTİMUM YALITIM KALINLIĞININ BELİRLENMESİ VE MALİYET ANALİZİ

LÜLEBURGAZDAKİ BİNA DIŞ DUVARLARI İÇİN OPTİMUM YALITIM KALINLIĞININ BELİRLENMESİ VE MALİYET ANALİZİ LÜLEBURGAZDAKİ BİNA DIŞ DUVARLARI İÇİN OPTİMUM YALITIM KALINLIĞININ BELİRLENMESİ VE MALİYET ANALİZİ Mak. Yük. Müh. Emre DERELİ Makina Mühendisleri Odası Edirne Şube Teknik Görevlisi 1. GİRİŞ Ülkelerin

Detaylı

HAVA SOĞUTMALI BİR SOĞUTMA GURUBUNDA SOĞUTMA KAPASİTESİ VE ETKİNLİĞİNİN DIŞ SICAKLIKLARLA DEĞİŞİMİ

HAVA SOĞUTMALI BİR SOĞUTMA GURUBUNDA SOĞUTMA KAPASİTESİ VE ETKİNLİĞİNİN DIŞ SICAKLIKLARLA DEĞİŞİMİ HAVA SOĞUTMALI BİR SOĞUTMA GURUBUNDA SOĞUTMA KAPASİTESİ VE ETKİNLİĞİNİN DIŞ SICAKLIKLARLA DEĞİŞİMİ Serhan Küçüka*, Serkan Sunu, Anıl Akarsu, Emirhan Bayır Dokuz Eylül Üniversitesi Makina Mühendisliği Bölümü

Detaylı

İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ Bölüm 1 DAİRESEL HAREKET Bölüm 2 İŞ, GÜÇ, ENERJİ ve MOMENTUM

İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ Bölüm 1 DAİRESEL HAREKET Bölüm 2 İŞ, GÜÇ, ENERJİ ve MOMENTUM ÖNSÖZ İÇİNDEKİLER III Bölüm 1 DAİRESEL HAREKET 11 1.1. Dairesel Hareket 12 1.2. Açısal Yol 12 1.3. Açısal Hız 14 1.4. Açısal Hız ile Çizgisel Hız Arasındaki Bağıntı 15 1.5. Açısal İvme 16 1.6. Düzgün Dairesel

Detaylı

BİLECİK ŞEYH EDEBALİ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNE VE İMALAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ

BİLECİK ŞEYH EDEBALİ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNE VE İMALAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BİLECİK ŞEYH EDEBALİ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNE VE İMALAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MÜHENDİSLİKTE DENEYSEL METODLAR -I BERNOULLİ DENEYİ FÖYÜ 2014 1. GENEL BİLGİLER Bernoulli denklemi basınç, hız

Detaylı

Selçuk Üniversitesi. Mühendislik-Mimarlık Fakültesi. Kimya Mühendisliği Bölümü. Kimya Mühendisliği Laboratuvarı. Venturimetre Deney Föyü

Selçuk Üniversitesi. Mühendislik-Mimarlık Fakültesi. Kimya Mühendisliği Bölümü. Kimya Mühendisliği Laboratuvarı. Venturimetre Deney Föyü Selçuk Üniversitesi Mühendislik-Mimarlık Fakültesi Kimya Mühendisliği Bölümü Kimya Mühendisliği Laboratuvarı Venturimetre Deney Föyü Hazırlayan Arş.Gör. Orhan BAYTAR 1.GİRİŞ Genellikle herhangi bir akış

Detaylı

EĞİTİM NOTLARI 16 BASINÇLI HAVA HATLARI BASINÇLI HAVA HATLARI

EĞİTİM NOTLARI 16 BASINÇLI HAVA HATLARI BASINÇLI HAVA HATLARI Basınçlı hava, endüstriyel tesislerde yaygın bir şekilde kullanılan bir enerji türüdür. Basınçlı hava, dış ortamdan alınan havanın bir kompresörde belli bir oranda sıkıştırılmasıyla elde edilir. Serbest

Detaylı

EĞİTİM PROGRAMI ÇERÇEVESİ BİRİNCİ EĞİTİM MODÜLÜ

EĞİTİM PROGRAMI ÇERÇEVESİ BİRİNCİ EĞİTİM MODÜLÜ EK-2 PROGRAMI ÇERÇEVESİ BİRİNCİ MODÜLÜ MÜFREDAT KONUSU MODÜL GENEL Enerji verimliliği mevzuatı, M1 Teorik Enerjide arz ve talep tarafındaki gelişmeler, M1 Teorik Enerji tasarrufunun ve verimliliğin önemi

Detaylı

Avrupanıın en hızlı satan gazifikasyon kazanı!

Avrupanıın en hızlı satan gazifikasyon kazanı! Avrupanıın en hızlı satan gazifikasyon kazanı! Yeni nesil Ventum gazifikasyon kazanları çok sessiz, verimli ve ekonomik bir sistem olarak tasarlanmıştır. Geniş yanma odası 7 saate kadar ısıtmaya yetecek

Detaylı

KANAL TİPİ KTS 021001 TK. Teba

KANAL TİPİ KTS 021001 TK. Teba KANAL TİPİ KLİMA SANTRALI TLPU-P Teba 1 KANAL TİPİ KLİMA SANTRALLARI Kanal tipi klima santralları, orta büyüklükteki alanların ısıtma, soğutma ve havalandırma ihtiyacını karşılar. Yüksekliklerinin az olması

Detaylı

ĠKLĠMLENDĠRME DENEYĠ

ĠKLĠMLENDĠRME DENEYĠ ĠKLĠMLENDĠRME DENEYĠ MAK-LAB008 1 GĠRĠġ İnsanlara konforlu bir ortam sağlamak ve endüstriyel amaçlar için uygun koşullar yaratmak maksadıyla iklimlendirme yapılır İklimlendirmede başlıca avanın sıcaklığı

Detaylı

Boyler, Baca hesabı. Niğde Üniversitesi Makine Mühendisliği Bölümü

Boyler, Baca hesabı. Niğde Üniversitesi Makine Mühendisliği Bölümü Boyler, Baca hesabı Niğde Üniversitesi Makine Mühendisliği Bölümü Boyler nedir? Kalorifer kazanının sıcaklığından yararlanarak içindeki suyun ısıtılması sağlayan ve bu su ile yerleşim yerine sıcak su sağlayan

Detaylı

IGH. Isı Geri Kazanımlı Taze Hava Cihazı

IGH. Isı Geri Kazanımlı Taze Hava Cihazı Isı Geri Kazanımlı Taze Hava Cihazı Systemair HSK Isı Geri Kazanımlı Havalandırma Sistemi kısaca IGH olarak adlandırılmaktadır. IGH, ısı enerjisini eşanjörler ve fanlar yardımı ile geri kazanarak enerji

Detaylı

ELEKTRİK MOTORLARINDA VE UYGULAMALARINDA ENERJİ VERİMLİLİĞİ. Fatih BODUR

ELEKTRİK MOTORLARINDA VE UYGULAMALARINDA ENERJİ VERİMLİLİĞİ. Fatih BODUR ELEKTRİK MOTORLARINDA VE UYGULAMALARINDA ENERJİ VERİMLİLİĞİ Fatih BODUR Elektrik Motorları : Dönme kuvveti üreten makineler Elektrik motorunun amacı: Motor şaftına Dönme Momenti (T) ve Devir (n) sağlaması,iş

Detaylı

KAZANLARDA BACA GAZI ANALİZLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ, İÇ SOĞUMA KAYIPLARININ İRDELENMESİ

KAZANLARDA BACA GAZI ANALİZLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ, İÇ SOĞUMA KAYIPLARININ İRDELENMESİ 617 KAZANLARDA BACA GAZI ANALİZLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ, İÇ SOĞUMA KAYIPLARININ İRDELENMESİ Abdullah BİLGİN ÖZET İşletme döneminde, kazanlarda termik verimin sürekli olarak yüksek tutulabilmesi için brülör

Detaylı

Mustafa BARAN Ankara Sanayi Odası Genel Sekreter Yardımcısı

Mustafa BARAN Ankara Sanayi Odası Genel Sekreter Yardımcısı Mustafa BARAN Ankara Sanayi Odası Genel Sekreter Yardımcısı Enerji verimliliği / Sanayide enerji verimliliği Türkiye de enerji yoğunluğu Enerji tüketim verileri Türkiye de enerji verimliliği projeleri

Detaylı

1000-200000 m3/h, 400-1500 Pa. Kavrama, kayış-kasnak veya direk tahrik Eurovent e göre Kısa/Uzun gövde; kılavuz giriş kanatlı/kanatsız

1000-200000 m3/h, 400-1500 Pa. Kavrama, kayış-kasnak veya direk tahrik Eurovent e göre Kısa/Uzun gövde; kılavuz giriş kanatlı/kanatsız Aksiyal fanlar Üretimin açıklanması Değişik rotor türleri için, çıkış konumu, gövde geometrisi, gövde sacı kalınlığı, ve malzesi yönünden geniş bir seçme olanağı bulunmaktadır. Aşağıdaki açıklamalar standart

Detaylı

5. BORU HATLARI VE BORU BOYUTLARI

5. BORU HATLARI VE BORU BOYUTLARI h 1 h f h 2 1 5. BORU HATLARI VE BORU BOYUTLARI (Ref. e_makaleleri) Sıvılar Bernoulli teoremine göre, bir akışkanın bir borudan akabilmesi için, aşağıdaki şekilde şematik olarak gösterildiği gibi, 1 noktasındaki

Detaylı

ALÜMİNYUM ŞEKİLLENDİRİLMESİNDE ENERJİ VERİMLİLİĞİ VE SERA GAZLARI

ALÜMİNYUM ŞEKİLLENDİRİLMESİNDE ENERJİ VERİMLİLİĞİ VE SERA GAZLARI ALÜMİNYUM ŞEKİLLENDİRİLMESİNDE ENERJİ VERİMLİLİĞİ VE SERA GAZLARI Met. ve Malz. Müh. Yaşar AKÇA Yrd. Doç. Dr. Ebubekir KOÇ Prof. Dr. Fevzi YILMAZ Fatih Sultan Mehmet Vakıf Üniversitesi Alüminyum Test Eğitim

Detaylı

Açılış-Genel Bilgiler Kursun amacı, kurs genel tanıtımı, derslerle ilgili bilgiler

Açılış-Genel Bilgiler Kursun amacı, kurs genel tanıtımı, derslerle ilgili bilgiler 1. gün Program GG.AA.YYYY Açılış-Genel Bilgiler Kursun amacı, kurs genel tanıtımı, derslerle ilgili bilgiler Kişisel Gelişim Problem çözme yeteneği, ikna kabiliyeti 11:00-11:50 Kişisel Gelişim Yenilikleri

Detaylı

ENERJİ VERİMLİLİĞİ EĞİTİM MERKEZİ

ENERJİ VERİMLİLİĞİ EĞİTİM MERKEZİ ENERJİ VERİMLİLİĞİ EĞİTİM MERKEZİ SANAYİDE ENERJİ VERİMLİLİĞİ Aralık 2014 - Ocak 2015 18.11.2014 Türkiye nin ilk enerji verimliliği danışmanlık şirketlerinden ESCON, endüstriyel işletmelere yönelik enerji

Detaylı

ENERJİ VERİMLİLİĞİ EĞİTİM MERKEZİ

ENERJİ VERİMLİLİĞİ EĞİTİM MERKEZİ ENERJİ VERİMLİLİĞİ EĞİTİM MERKEZİ SANAYİDE ENERJİ VERİMLİLİĞİ Mayıs-Haziran 2015 14.04.2015 Türkiye nin ilk enerji verimliliği danışmanlık şirketlerinden ESCON, endüstriyel işletmelere yönelik enerji

Detaylı

Termik Santrallerden Çıkan Atık Enerji ile Isıtılan Seralarda Sebze Yetiştirilmesi

Termik Santrallerden Çıkan Atık Enerji ile Isıtılan Seralarda Sebze Yetiştirilmesi Termik Santrallerden Çıkan Atık Enerji ile Isıtılan Seralarda Sebze Yetiştirilmesi Prof. Dr. H. Yıldız DAŞGAN Çukurova Üniversitesi Bahçe Bitkileri Bölümü dasgan@cu.edu.tr Elektrik enerjisi elde etmek

Detaylı

VANTİLATÖR DENEYİ. Pitot tüpü ile hız ve debi ölçümü; Vantilatör karakteristiklerinin devir sayısına göre değişimlerinin belirlenmesi

VANTİLATÖR DENEYİ. Pitot tüpü ile hız ve debi ölçümü; Vantilatör karakteristiklerinin devir sayısına göre değişimlerinin belirlenmesi VANTİLATÖR DENEYİ Deneyin amacı Pitot tüpü ile hız ve debi ölçümü; Vantilatör karakteristiklerinin devir sayısına göre değişimlerinin belirlenmesi Deneyde vantilatör çalışma prensibi, vantilatör karakteristiklerinin

Detaylı

Bölüm 5 KONTROL HACİMLERİ İÇİN KÜTLE VE ENERJİ ÇÖZÜMLEMESİ. Bölüm 5: Kontrol Hacimleri için Kütle ve Enerji Çözümlemesi

Bölüm 5 KONTROL HACİMLERİ İÇİN KÜTLE VE ENERJİ ÇÖZÜMLEMESİ. Bölüm 5: Kontrol Hacimleri için Kütle ve Enerji Çözümlemesi Bölüm 5 KONTROL HACİMLERİ İÇİN KÜTLE VE ENERJİ ÇÖZÜMLEMESİ 1 Amaçlar Kütlenin korunumu ilkesi geliştirilecektir. Kütlenin korunumu ilkesi sürekli ve sürekli olmayan akış sistemlerini içeren çeşitli sistemlere

Detaylı

ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ KİMYA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ KMB 305 KİMYA MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI - 1

ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ KİMYA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ KMB 305 KİMYA MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI - 1 ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ KİMYA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ KMB 305 KİMYA MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI - 1 AKIŞKANLAR MEKANİĞİ DENEY FÖYÜ (BORULARDA SÜRTÜNME KAYIPLARI) Hazırlayan: Araş. Gör.

Detaylı

KONUTLARDA VE SANAYİDE ISI YALITIMI İLE ENERJİ TASARRUFU - SU YALITIMI EĞİTİMİ VE GAP ÇALIŞTAYI

KONUTLARDA VE SANAYİDE ISI YALITIMI İLE ENERJİ TASARRUFU - SU YALITIMI EĞİTİMİ VE GAP ÇALIŞTAYI MARDİN ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK İL MÜDÜRLÜĞÜ (PROJE ŞUBE MÜDÜRLÜĞÜ) KONUTLARDA VE SANAYİDE ISI YALITIMI İLE ENERJİ TASARRUFU - SU YALITIMI EĞİTİMİ VE GAP ÇALIŞTAYI TS 825 in Bina Yaklaşımı Her hacim ayrı ayrı

Detaylı

Yer Tipi Kendinden Yoğuşmalı Kazan UltraGas

Yer Tipi Kendinden Yoğuşmalı Kazan UltraGas Yer Tipi Kendinden Yoğuşmalı Kazan UltraGas 15-2000 kw Kapasite Aralığı 1 Neden UltraGas? Patentli Alufer ısı eşanjörü teknolojisi ile UltraGas yoğuşmalı kazanlar, yüksek verimlilik ve uygun maliyetli

Detaylı

TETA & TEDA. Sıcak Hava Apareyleri

TETA & TEDA. Sıcak Hava Apareyleri TETA & TEDA Sıcak Hava Apareyleri İçindekiler Teknogen Kimiz? Ne iş yaparız? Genel Özellikler... 1 Teknik Özellikler... 1 Bileşenler... 2 Montaj ve Bakım... 3 Elektrik Bağlantı Şeması... 3 Ölçüler... 4

Detaylı

ÇİMENTO TESİSLERİNDE ATIK ISI GERİ KAZANIMINDAN ELEKTRİK ÜRETİMİ. Hasan Çebi. Nuh Çimento 2015

ÇİMENTO TESİSLERİNDE ATIK ISI GERİ KAZANIMINDAN ELEKTRİK ÜRETİMİ. Hasan Çebi. Nuh Çimento 2015 ÇİMENTO TESİSLERİNDE ATIK ISI GERİ KAZANIMINDAN ELEKTRİK ÜRETİMİ Hasan Çebi Nuh Çimento 2015 Özet Enerjiyi yoğun kullanan çimento tesisler yıllarca proses gereği attıkları ısılarını değerlendirmek için

Detaylı

ENERJİ VERİMLİLİĞİ EĞİTİM MERKEZİ

ENERJİ VERİMLİLİĞİ EĞİTİM MERKEZİ ENERJİ VERİMLİLİĞİ EĞİTİM MERKEZİ SANAYİDE ENERJİ VERİMLİLİĞİ Ocak - Haziran 2015 07.01.2015 Türkiye nin ilk enerji verimliliği danışmanlık şirketlerinden ESCON, endüstriyel işletmelere yönelik enerji

Detaylı

GİRİŞ TURBO MAKİNALARIN TANIMI SINIFLANDIRMASI KULLANIM YERLERİ

GİRİŞ TURBO MAKİNALARIN TANIMI SINIFLANDIRMASI KULLANIM YERLERİ GİRİŞ TURBO MAKİNALARIN TANIMI SINIFLANDIRMASI KULLANIM YERLERİ Turbo kelimesinin kelime anlamı Turbo yada türbin kelimesi latince kökenli olup anlamı bir eksen etrafında dönen parçadır. 1 TANIM Turbo

Detaylı

VENTURİ, ORİFİS VE ROTAMETRE İLE DEBİ ÖLÇÜMÜ

VENTURİ, ORİFİS VE ROTAMETRE İLE DEBİ ÖLÇÜMÜ VENTURİ, ORİFİS VE ROTMETRE İLE DEİ ÖLÇÜMÜ Ölçüm Cihazı Deney cihazı debi ölçümünü sağlayan bir cihazdır metre gittikçe daralan ve bunu takiben bir boğaz ve gittikçe genişleyen uzun bir bölümden meydana

Detaylı

MAK 401 MAKİNA PROJE DERSİ KONULARI. Prof. Dr. Erdem KOÇ. Doç. Dr. Hakan ÖZCAN

MAK 401 MAKİNA PROJE DERSİ KONULARI. Prof. Dr. Erdem KOÇ. Doç. Dr. Hakan ÖZCAN MAK 401 MAKİNA PROJE DERSİ KONULARI Not: Ders konuları seçilirken aşağıda belirtilen formun doldurulup bölüm sekreterliğine verilmesi gerekmektedir. Prof. Dr. Erdem KOÇ Konu Rüzgar Türbinlerinde Kanat

Detaylı

T.C. ONDOKUZ MAYIS ÜNĠVERSĠTESĠ MÜHENDĠSLĠK FAKÜLTESĠ MAKĠNA MÜHENDĠSLĠĞĠ BÖLÜMÜ SANTRĠFÜJ POMPA DENEY FÖYÜ HAZIRLAYANLAR. Prof. Dr.

T.C. ONDOKUZ MAYIS ÜNĠVERSĠTESĠ MÜHENDĠSLĠK FAKÜLTESĠ MAKĠNA MÜHENDĠSLĠĞĠ BÖLÜMÜ SANTRĠFÜJ POMPA DENEY FÖYÜ HAZIRLAYANLAR. Prof. Dr. T.C. ONDOKUZ MAYIS ÜNĠVERSĠTESĠ MÜHENDĠSLĠK FAKÜLTESĠ MAKĠNA MÜHENDĠSLĠĞĠ BÖLÜMÜ SANTRĠFÜJ POMPA DENEY FÖYÜ HAZIRLAYANLAR Prof. Dr. Aydın DURMUŞ EYLÜL 2011 SAMSUN SANTRĠFÜJ POMPA DENEYĠ 1. GĠRĠġ Pompa,

Detaylı

Güvenilir. www.makroteknik.com.tr. Enerji Tasarruflu Kazanlar

Güvenilir. www.makroteknik.com.tr. Enerji Tasarruflu Kazanlar Güvenilir www.makroteknik.com.tr Enerji Tasarruflu Kazanlar K A Z A N L A R Ekonomik Açıdan Uygun ve Sürdürülebilir Çözümler Sunar Genel piyasa çevre sürdürülebilirliği ve enerji üzerine kurulduğu ve maliyetler

Detaylı

FİGEN YARICI Nuh Çimento Sanayi A.ş. Yönetim Destek Uzman Yard. 07.10.2015

FİGEN YARICI Nuh Çimento Sanayi A.ş. Yönetim Destek Uzman Yard. 07.10.2015 1 2 FİGEN YARICI Nuh Çimento Sanayi A.ş. Yönetim Destek Uzman Yard. 07.10.2015 3 İÇİNDEKİLER 1) TARİHÇE 2) ÇİMENTO nedir ve ÇİMENTO ÜRETİM PROSESİ 3) VERİMLİLİK UYGULAMALARI (Bu sunumda yer alan sayısal

Detaylı

TEKNOLOJİK ARAŞTIRMALAR

TEKNOLOJİK ARAŞTIRMALAR www.teknolojikarastirmalar.org ISSN:1304-4141 Makine Teknolojileri Elektronik Dergisi 005 (3) 59-63 TEKNOLOJİK ARAŞTIRMALAR Teknik Not Düzlemsel Güneş Kolektörlerinde Üst Yüzeyden Olan Isıl Kayıpların

Detaylı

YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ

YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ Rev: 17.09.2014 YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ Makine Fakültesi Makine Mühendisliği Bölümü Termodinamik ve Isı Tekniği Anabilim Dalı Termodinamik Genel Laboratuvar Föyü Güz Dönemi Öğrencinin Adı Soyadı : No

Detaylı

Harici Yanma Tesisi. Enerji Üretim ve Dağıtım Müdürlüğü. Özgür AKGÜN

Harici Yanma Tesisi. Enerji Üretim ve Dağıtım Müdürlüğü. Özgür AKGÜN Harici Yanma Tesisi Enerji Üretim ve Dağıtım Müdürlüğü Özgür AKGÜN 05.06.2015 Şirket Tanıtımı Alanı 4.2 km² 3 05.06.2015 Şirket Tanıtımı Ülkemizin en büyük ve tek entegre yassı çelik üreticisi 9 milyon

Detaylı

BORULARDA BASINÇ KAYBI VE SÜRTÜNME DENEYİ

BORULARDA BASINÇ KAYBI VE SÜRTÜNME DENEYİ ONDOKUZ MAYIS ÜNİERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MM30 MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ LABORATUARI DERSİ BORULARDA BASINÇ KAYBI E SÜRTÜNME DENEYİ Hazırlayan Yrd.Doç.Dr. Mustafa ÖZBEY SAMSUN

Detaylı

(Mekanik Sistemlerde PID Kontrol Uygulaması - 3) HAVA KÜTLE AKIŞ SİSTEMLERİNDE PID İLE SICAKLIK KONTROLÜ. DENEY SORUMLUSU Arş.Gör.

(Mekanik Sistemlerde PID Kontrol Uygulaması - 3) HAVA KÜTLE AKIŞ SİSTEMLERİNDE PID İLE SICAKLIK KONTROLÜ. DENEY SORUMLUSU Arş.Gör. T.C. ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MEKATRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MEKATRONİK LABORATUVARI 1 (Mekanik Sistemlerde PID Kontrol Uygulaması - 3) HAVA KÜTLE AKIŞ SİSTEMLERİNDE PID İLE SICAKLIK

Detaylı

İKLİMLENDİRME DENEYİ FÖYÜ

İKLİMLENDİRME DENEYİ FÖYÜ İKLİMLENDİRME DENEYİ FÖYÜ Deneyin Amacı İklimlendirme tesisatının çalıştınlması ve çeşitli kısımlarının görevlerinin öğrenilmesi, Deney sırasında ölçülen büyüklükler yardımıyla Psikrometrik Diyagramı kullanarak,

Detaylı

PERFECTION IN ENERGY & AUTOMATION ENDÜSTRİYEL KOJENERASYON UYGULAMALARI

PERFECTION IN ENERGY & AUTOMATION ENDÜSTRİYEL KOJENERASYON UYGULAMALARI ENDÜSTRİYEL KOJENERASYON UYGULAMALARI MAYIS 2015 1 Kojenerasyon Nedir? Bugün enerji, insanların hayatındaki en önemli olgulardan birisi haline gelmiştir. Kojenerasyon fikri, tamamen enerji verimliliği

Detaylı

DÜNYADAKİ ATIK SU ISI DEĞİŞTİRİCİSİ UYGULAMALARI. Doç.Dr.Hüseyin GÜNERHAN Yük.Müh.Oğuzhan ÇULHA

DÜNYADAKİ ATIK SU ISI DEĞİŞTİRİCİSİ UYGULAMALARI. Doç.Dr.Hüseyin GÜNERHAN Yük.Müh.Oğuzhan ÇULHA DÜNYADAKİ ATIK SU ISI DEĞİŞTİRİCİSİ UYGULAMALARI Doç.Dr.Hüseyin GÜNERHAN Yük.Müh.Oğuzhan ÇULHA İçerik 1. Sisteme Genel Bakış 2. Atık Su Kaynaklı Isı Pompası Isı Değiştiricileri ve Tasarımı 3. Atık Su Isı

Detaylı

Isıl Mekanik sistemlerde Enerji Verimliliği

Isıl Mekanik sistemlerde Enerji Verimliliği tmmob makina mühendisleri odası uygulamalı eğitim merkezi Isıl Mekanik sistemlerde Enerji Verimliliği Alpaslan GÜVEN Makina Yük.Mühendisi Enerji Yöneticisi EEP Eğitmeni Aralık 2015 A. Tanımlar B. Enerji

Detaylı

YTÜ Makine Mühendisliği Bölümü Hidromekanik ve Hidrolik Makinalar Anabilim Dalı Özel Laboratuvar Dersi Kompresör Deneyi Çalışma Notu

YTÜ Makine Mühendisliği Bölümü Hidromekanik ve Hidrolik Makinalar Anabilim Dalı Özel Laboratuvar Dersi Kompresör Deneyi Çalışma Notu YTÜ Makine Mühendisliği Bölümü Hidromekanik ve Hidrolik Makinalar Anabilim Dalı Özel Laboratuvar Dersi Kompresör Deneyi Çalışma Notu Laboratuar Yeri: E1 Blok Hidromekanik ve Hidrolik Makinalar Laboratuvarı

Detaylı

Gaz Türbinli Uçak Motorları

Gaz Türbinli Uçak Motorları UCK 421 - Tepki ile Tahrik 2. Hafta Gaz Türbinli Uçak Motorları İtki Denklemi Gaz Türbinli Motor Bileşenleri Alıklar Sesaltı Sesüstü Kompresörler Merkezcil Eksenel Yanma Odası Türbinler Impuls Reaksiyon

Detaylı

Dr. Fatih AY. Tel: 0 388 225 22 55 ayfatih@nigde.edu.tr

Dr. Fatih AY. Tel: 0 388 225 22 55 ayfatih@nigde.edu.tr Dr. Fatih AY Tel: 0 388 225 22 55 ayfatih@nigde.edu.tr Düzlemsel Güneş Toplayıcıları Vakumlu Güneş Toplayıcıları Yoğunlaştırıcı Sistemler Düz Toplayıcının Isıl Analizi 2 Yapı olarak havası boşaltılmış

Detaylı

HİDROLİK-PNÖMATİK. Prof. Dr. İrfan AY. Makina. Prof.Dr.İrfan AY. Arş.Gör.T.Kerem DEMİRCİOĞLU. Balıkesir - 2008

HİDROLİK-PNÖMATİK. Prof. Dr. İrfan AY. Makina. Prof.Dr.İrfan AY. Arş.Gör.T.Kerem DEMİRCİOĞLU. Balıkesir - 2008 Makina * Prof. Dr. İrfan AY Arş.Gör.T.Kerem DEMİRCİOĞLU * Balıkesir - 008 1 HİDROLİK VE PNÖMATİK 1.BÖLÜM HİDROLİK VE PNÖMATİĞE GİRİŞ TARİHÇESİ: Modern hidroliğin temelleri 1650 yılında Pascal ın kendi

Detaylı

CİMRİ MODÜL EKONOMİZER ve YOĞUŞTURUCULAR

CİMRİ MODÜL EKONOMİZER ve YOĞUŞTURUCULAR EKONOMİZER ve YOĞUŞTURUCULAR ENERJİ TASARRUFUNDA DEVRİM! MEKSİS EKONOMİZER ve YOĞUŞTURUCULARI MEKSİS A.Ş. SON YENİLİĞİ İLE; KAYIP ENERJİ KAYNAKLARINIZI DEĞERLENDİRİYOR!.. Kazan ve Tesislerinizdeki ATIK

Detaylı

IGH. Isı Geri Kazanımlı Taze Hava Cihazı

IGH. Isı Geri Kazanımlı Taze Hava Cihazı Isı Geri Kazanımlı Taze Hava Cihazı Systemair HSK Isı Geri Kazanımlı Havalandırma Sistemi kısaca IGH olarak isimlendirilmektir. IGH, ısı enerjisini eşanjörler ve fanlar yardımı ile geri kazanarak enerji

Detaylı

5/20/2009. hfg. Hfg 2257 kj. 1 kg suyun yolculuğu. 0 bar g hg 2257 kj 100 o C 2676 kj. 419 kj. **Doymuş su fazına. 10 o C 0 bar g 42 kj

5/20/2009. hfg. Hfg 2257 kj. 1 kg suyun yolculuğu. 0 bar g hg 2257 kj 100 o C 2676 kj. 419 kj. **Doymuş su fazına. 10 o C 0 bar g 42 kj ENERJİ YÖNETİCİSİ KURSU NURİ CEYLAN Mak. Müh. BUHAR SİSTEMLERİ HOŞGELDİNİZ Sektörel Tüketimde Sanayi En Büyük Paya Sahip Nerelerden kayıp var? Kazan dairesi Yanma : % 0-6 Radyasyon : % 0,3-1 Blöf : % 1-3

Detaylı

PLAKALI ISI EŞANJÖRÜ SEÇĐMĐ: [1)YÜZME HAVUZLARININ ISITILMASINDA ÇAĞDAŞ ÇÖZÜM. Semih Ferit Emekli

PLAKALI ISI EŞANJÖRÜ SEÇĐMĐ: [1)YÜZME HAVUZLARININ ISITILMASINDA ÇAĞDAŞ ÇÖZÜM. Semih Ferit Emekli [1)YÜZME HAVUZLARININ ISITILMASINDA ÇAĞDAŞ ÇÖZÜM Semih Ferit Emekli 1960 Đstanbul'da doğdu. Pertevniyal Lisesi'nden sonra ĐDMMA Yıldız Üniversitesi Makine Mühendisliği Bölümü'nden 1980 81 döneminde mezun

Detaylı

MARINE SU ISITICILARI MARINE & TİCARİ TİP ELEKTRİKLİ SU ISITICISI

MARINE SU ISITICILARI MARINE & TİCARİ TİP ELEKTRİKLİ SU ISITICISI MARINE SU ISITICILARI MARINE & TİCARİ TİP ELEKTRİKLİ SU ISITICISI 62EWH-M Serisi Ürün No: 62 İSTANBUL KAZAN İmalat Makina İnşaat San. ve Tic. Ltd Şti. www.istanbulkazan.com.tr info@istanbulkazan.com.tr

Detaylı

2. Teori Hesaplamalarla ilgili prensipler ve kanunlar Isı Transfer ve Termodinamik derslerinde verilmiştir. İlgili konular gözden geçirilmelidir.

2. Teori Hesaplamalarla ilgili prensipler ve kanunlar Isı Transfer ve Termodinamik derslerinde verilmiştir. İlgili konular gözden geçirilmelidir. PANEL RADYATÖR DENEYİ 1. Deneyin Amacı Binalarda ısıtma amaçlı kullanılan bir panel radyatörün ısıtma gücünü oda sıcaklığından başlayıp kararlı rejime ulaşana kadar zamana bağlı olarak incelemektir. 2.

Detaylı

GÜNEŞ ENERJĐSĐ IV. BÖLÜM. Prof. Dr. Olcay KINCAY

GÜNEŞ ENERJĐSĐ IV. BÖLÜM. Prof. Dr. Olcay KINCAY GÜNEŞ ENERJĐSĐ IV. BÖLÜM Prof. Dr. Olcay KINCAY DÜZ TOPLAYICI Düz toplayıcı, güneş ışınımını, yararlı enerjiye dönüştüren ısı eşanjörüdür. Akışkanlar arasında ısı geçişi sağlayan ısı eşanjörlerinden farkı,

Detaylı

ISI GERİ KAZANIM CİHAZLARI

ISI GERİ KAZANIM CİHAZLARI Enerjiyi Ziyan Etmeyelim! Hayatın her alanına hitap eden teknolojik gelişmeler iklimlendirme sektörünü de etkisi altına alarak devam etmektedir. Dünya genelinde enerji kaynaklarının hızla azalması var

Detaylı

Bernoulli Denklemi, Basınç ve Hız Yükleri Borularda Piezometre ve Enerji Yükleri Venturi Deney Sistemi

Bernoulli Denklemi, Basınç ve Hız Yükleri Borularda Piezometre ve Enerji Yükleri Venturi Deney Sistemi Bernoulli Denklemi, Basınç ve Hız Yükleri Borularda Piezometre ve Enerji Yükleri Venturi Deney Sistemi Akışkanlar dinamiğinde, sürtünmesiz akışkanlar için Bernoulli prensibi akımın hız arttıkça aynı anda

Detaylı

Yüksek verimli gaz yakıtlı çelik kazan CompactGas

Yüksek verimli gaz yakıtlı çelik kazan CompactGas Yüksek verimli gaz yakıtlı çelik kazan CompactGas Patentli alufer teknolojisi ile yüksek verim, düşük emisyon 1 CompactGas ın (1000-2800) avantajları Hoval CompactGas; konfor,ekonomi, güvenilirlik ve teknik

Detaylı

doğacan Petrol Ürünleri ve Mühendislik Ltd. Şti.

doğacan Petrol Ürünleri ve Mühendislik Ltd. Şti. doğacan Petrol Ürünleri ve Mühendislik Ltd. Şti. İçindekiler Su Kullanımı - Sektörlere Göre Su Kullanımı - Sanayide Kullanıma Göre Tüketilen Su Miktarı Pompa Sistemleri - Endüstride Motorların Kullanım

Detaylı

Universal Tip Susturucu Yuvarlak Şekil

Universal Tip Susturucu Yuvarlak Şekil Universal Tip Susturucu Yuvarlak Şekil ÖZET ÜRÜN BİLGİSİ EGSAN ürünü Üniversal Tip Susturucu: olumsuz iç ve dış etkenlere ve korozif koşullara dayanıklı, tamamen alüminyum kaplı sac gövde ve borudan oluşur.

Detaylı

ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MOTORLAR LABORATUARI

ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MOTORLAR LABORATUARI ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MOTORLAR LABORATUARI DENEY FÖYÜ DENEY ADI LAMİNER VİSKOZ AKIM ISI DEĞİŞTİRİCİSİ DERSİN ÖĞRETİM ÜYESİ YRD. DOÇ. DR. GÜLŞAH

Detaylı

BİYOKÜTLE SİSTEMLERİ VE TÜRKİYE KAZAN SEKTÖRÜ

BİYOKÜTLE SİSTEMLERİ VE TÜRKİYE KAZAN SEKTÖRÜ BİYOKÜTLE SİSTEMLERİ VE TÜRKİYE KAZAN SEKTÖRÜ KBSB Kazan ve Basınçlı Kap Sanayicileri Birliği - 2014 Ahmet Cevat Akkaya www.kbsb.org.tr Milyar Kaçınılmaz Son? Misyon? Tek gerçek kaynak - Dünya Dünya popülasyon

Detaylı

SU-SU ÇİFTİ TÜRBÜLANSLI AKIŞ ISI EŞANJÖRÜ DENEYİ ISI EŞANJÖRÜNDE ETKENLİK TAYİNİ DENEYİ

SU-SU ÇİFTİ TÜRBÜLANSLI AKIŞ ISI EŞANJÖRÜ DENEYİ ISI EŞANJÖRÜNDE ETKENLİK TAYİNİ DENEYİ SU-SU ÇİFTİ TÜRBÜLANSLI AKIŞ ISI EŞANJÖRÜ DENEYİ ISI EŞANJÖRÜNDE ETKENLİK TAYİNİ DENEYİ Hazırlayanlar ProfDrMCAN - ÖğrGörEPULAT - ArşGörABETEMOĞLU SU-SU ÇİFTİ TÜRBÜLANSLI AKIŞ ISI EŞANJÖRÜ DENEYİ ISI EŢANJÖRÜNDE

Detaylı

ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ AKIŞKANLAR MEKANİĞİ LABORATUARI

ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ AKIŞKANLAR MEKANİĞİ LABORATUARI ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ AKIŞKANLAR MEKANİĞİ LABORATUARI DENEY FÖYÜ DENEY ADI SERİ-PARALEL BAĞLI POMPA DENEYİ DERSİN ÖĞRETİM ÜYESİ DENEYİ YAPTIRAN

Detaylı

ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ

ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ DENEY FÖYÜ DENEY ADI AKIŞKAN YATAKLI ISI TRANSFER DENEYİ DERSİN ÖĞRETİM ÜYESİ DENEY SORUMLUSU DENEY GRUBU: DENEY TARİHİ

Detaylı

SANTRİFÜJ POMPA DENEYİ

SANTRİFÜJ POMPA DENEYİ 1 SANTRİFÜJ POMPA DENEYİ 1. Giriş Deney düzeneği tank, su dolaşımını sağlayan boru sistemi ve küçük ölçekli bir santrifüj pompadan oluşmaktadır. Düzenek, üzerinde ölçümlerin yapılabilmesi için elektronik

Detaylı

HAVA KAYNAKLI ISI POMPALARI

HAVA KAYNAKLI ISI POMPALARI BERLINER YÜKSEK VERİMLİ, + ISI DEĞERLİ ISITMA, SOĞUTMA VE SICAK SU İÇİN HAVA KAYNAKLI ISI POMPALARI Isıtma, soğutma ve sıcak su için gerekli olan enerjinin %75 ni bedava olarak havadan alır. Free Energy

Detaylı

Gaz Yakıtlı Sıcak Hava Üreteçleri www.cukurovaisi.com

Gaz Yakıtlı Sıcak Hava Üreteçleri www.cukurovaisi.com Yenilikçi ve Güvenilir... Gaz Yakıtlı Sıcak Hava Üreteçleri www.cukurovaisi.com Gaz Yakıtlı Sıcak Hava Üreteçleri Çukurova Isı nın kendi markası olan ve son teknolojiyle üretilen Silversun Hot Air Gaz

Detaylı

ELEKTRİKLİ SU ISITICILARI TİCARİ TİP ELEKTRİKLİ SU ISITICISI

ELEKTRİKLİ SU ISITICILARI TİCARİ TİP ELEKTRİKLİ SU ISITICISI ELEKTRİKLİ SU ISITICILARI TİCARİ TİP ELEKTRİKLİ SU ISITICISI 53EWH Serisi Ürün No: 53 İSTANBUL KAZAN İmalat Makina İnşaat San. ve Tic. Ltd Şti. www.istanbulkazan.com.tr info@istanbulkazan.com.tr www.eastanbulwaterheater.com.tr

Detaylı

ENERJİ VERİMLİLİĞİ EĞİTİM MERKEZİ

ENERJİ VERİMLİLİĞİ EĞİTİM MERKEZİ ENERJİ VERİMLİLİĞİ EĞİTİM MERKEZİ SANAYİDE ENERJİ VERİMLİLİĞİ Ekim - Aralık 2015 11/09/2015 Türkiye'nin ilk enerji verimliliği danışmanlık şirketlerinden ESCON, endüstriyel işletmelere yönelik enerji

Detaylı

BÖLÜM BİNA İÇİ DOĞALGAZ TESİSATI. Amaç: Doğalgazın binalarda kullanım yerlerini, bağlantılarını ve boru çapı hesabını öğrenme

BÖLÜM BİNA İÇİ DOĞALGAZ TESİSATI. Amaç: Doğalgazın binalarda kullanım yerlerini, bağlantılarını ve boru çapı hesabını öğrenme BÖLÜM BİNA İÇİ DOĞALGAZ TESİSATI Amaç: Doğalgazın binalarda kullanım yerlerini, bağlantılarını ve boru çapı hesabını öğrenme 3.1. DOĞALGAZIN BİNALARDA KULLANIM YERLERİ Doğalgaz genel anlamda ham madde

Detaylı

TTGV Enerji Verimliliği. Desteği

TTGV Enerji Verimliliği. Desteği Enerjiye Yönelik Bölgesel Teşvik Uygulamaları Enerji Verimliliği 5. Bölge Teşvikleri Enerjiye Yönelik Genel Teşvik Uygulamaları Yek Destekleme Mekanizması Yerli Ürün Kullanımı Gönüllü Anlaşma Desteği Lisanssız

Detaylı

NUR KĐREÇ SAN. TĐC. VE PAZ. LTD. ŞTĐ. Çeşitli Atıkların Kireç Fırınlarında Yakıt Olarak Değerlendirilmesi

NUR KĐREÇ SAN. TĐC. VE PAZ. LTD. ŞTĐ. Çeşitli Atıkların Kireç Fırınlarında Yakıt Olarak Değerlendirilmesi NUR KĐREÇ SAN. TĐC. VE PAZ. LTD. ŞTĐ Çeşitli Atıkların Kireç Fırınlarında Yakıt Olarak Değerlendirilmesi ADANA (2014) KĐREÇ Kireç taşlarının 900 o C-1200 o C de kalsinasyonu ile kireç (CaO) elde edilir.

Detaylı

SOĞUTMA SİSTEMLERİ VE ÇALIŞMA İLKELERİ (Devamı)

SOĞUTMA SİSTEMLERİ VE ÇALIŞMA İLKELERİ (Devamı) SOĞUTMA SİSTEMLERİ VE ÇALIŞMA İLKELERİ (Devamı) Soğutma devresine ilişkin bazı parametrelerin hesaplanması "Doymuş sıvı - doymuş buhar" aralığında çalışma Basınç-entalpi grafiğinde genel bir soğutma devresi

Detaylı

KOMPRESÖRLERDE ENERJİ GERİ KAZANIM SİSTEMLERİ

KOMPRESÖRLERDE ENERJİ GERİ KAZANIM SİSTEMLERİ KOMPRESÖRLERDE ENERJİ GERİ KAZANIM SİSTEMLERİ ÖZET Yükselen enerji maliyetleri ve artan çevre bilinci sayesinde çoğu kompresör kullanıcısı, kompresörlerde potansiyel olarak bulunan ve kullanılmadan dışarıya

Detaylı

SANTRALLERİ SICAK SULU ISITMA DENGELENMESİ. üçüka Dokuz Eylül Üniversitesi Makina Müh. M

SANTRALLERİ SICAK SULU ISITMA DENGELENMESİ. üçüka Dokuz Eylül Üniversitesi Makina Müh. M DEÜ HASTANESİ KLİMA SANTRALLERİ SICAK SULU ISITMA SİSTEMLERİNİN N ISIL VE HİDROLİK DENGELENMESİ Burak Kurşun un / Doç.Dr.Serhan KüçüK üçüka Dokuz Eylül Üniversitesi Makina Müh. M BölümüB GİRİŞ Değişen

Detaylı

Küçük terminal ünitelerin kontrolü ve balanslanması için kombine vanalar

Küçük terminal ünitelerin kontrolü ve balanslanması için kombine vanalar TA-COMPACT-T Küçük terminal ünitelerin kontrolü ve balanslanması için kombine vanalar Soğutma sistemleri için geri dönüş suyu sıcaklık kontrollü kontrol vanası IMI TA / Kontrol vanaları / TA-COMPACT-T

Detaylı

DENEYSAN EĞİTİM CİHAZLARI SANAYİ VE TİCARET LTD. ŞTİ.

DENEYSAN EĞİTİM CİHAZLARI SANAYİ VE TİCARET LTD. ŞTİ. DENEY FÖYLERİ DENEYSAN EĞİTİM CİHAZLARI SANAYİ VE TİCARET LTD. ŞTİ. Küçük Sanayi sitesi 12 Ekim Cad. 52.Sok. No:18/A BALIKESİR Tel:0266 2461075 Faks:0266 2460948 ttp://www.deneysan.com mail: deneysan@deneysan.com

Detaylı

Makina Mühendisliği Bölümü Makine Laboratuarı

Makina Mühendisliği Bölümü Makine Laboratuarı Makina Mühendisliği Bölümü Makine Laboratuarı Reynolds Sayısı ve Akış Türleri Deneyi 1. Genel Bilgi Bazı akışlar oldukça çalkantılıyken bazıları düzgün ve düzenlidir. Düzgün akım çizgileriyle belirtilen

Detaylı

İ çindekiler. xvii GİRİŞ 1 TEMEL AKIŞKANLAR DİNAMİĞİ BERNOULLİ DENKLEMİ 68 AKIŞKANLAR STATİĞİ 32. xvii

İ çindekiler. xvii GİRİŞ 1 TEMEL AKIŞKANLAR DİNAMİĞİ BERNOULLİ DENKLEMİ 68 AKIŞKANLAR STATİĞİ 32. xvii Last A Head xvii İ çindekiler 1 GİRİŞ 1 1.1 Akışkanların Bazı Karakteristikleri 3 1.2 Boyutlar, Boyutsal Homojenlik ve Birimler 3 1.2.1 Birim Sistemleri 6 1.3 Akışkan Davranışı Analizi 9 1.4 Akışkan Kütle

Detaylı

AirMidi Serisi Isı Pompaları

AirMidi Serisi Isı Pompaları AirMidi Serisi Isı Pompaları Otel, tatil köyü, okul, yurt, hastane ve iş merkezleri gibi hizmet binaları, Rezidans, ofis, AVM karışımlı plazalar, Apartman, siteler gibi toplu konut projeleri ve Daire,

Detaylı