Hüseyin Kutluca MilSOFT Yazılım Teknolojileri A.Ş., Ankara Uğur Çakır. İzzet Emre Çetin MilSOFT Yazılım Teknolojileri

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Hüseyin Kutluca MilSOFT Yazılım Teknolojileri A.Ş., Ankara hkutluca@milsoft.com.tr. Uğur Çakır. İzzet Emre Çetin MilSOFT Yazılım Teknolojileri"

Transkript

1 GEMKOMSİS Savaş Yönetim Sistemi Yazılımının AR-GE Projesi Olarak Geliştirilmesi, Deniz Platformları için Sunduğu Ortak Altyapı ve Sahil Güvenlik Arama Kurtarma Gemisi Uygulaması Developing GEMKOMSİS Combat Management System Software as an R&D Project, its Common Infrastructure for Naval Platforms Use, and Coast Guard Search and Rescue Ship Application Hüseyin Kutluca MilSOFT Yazılım Teknolojileri A.Ş., Ankara İzzet Emre Çetin MilSOFT Yazılım Teknolojileri A.Ş., Ankara Murat Kılıç MilSOFT Yazılım Teknolojileri A.Ş., Ankara Uğur Çakır MilSOFT Yazılım Teknolojileri A.Ş., Ankara Özet Deniz platformlarına yönelik modern bir Savaş Yönetim Sistemi (SYS) yazılımının tamamının milli ve özgün bir tasarımla, ARGE yaklaşımı ile oluşturulması amacıyla 2004 yılı Ocak ayında Gemi Komuta Kontrol Sistemi Yazılımı (GEMKOMSİS) Projesi başlatılmıştır. GEMKOMSİS geliştirilmeye başladığı dönemden itibaren; katmanlı ve dağıtık bir mimariyi, yeniden kullanılabilir bir altyapı ve bileşenleri geliştirmeyi, bakım-idame kolaylığını (teknik ve maliyet), uluslararası standartlara uyumluluğu hedefleyen en son teknolojileri ve son nesil SYS mimarilerini temel almıştır. Bu bildiride GEMKOMSİS SYS yazılımının bir ARGE projesi olarak geliştirilmesi, yazılım mimarisi, yeniden kullanılabilir fonksiyonlar ve altyapı geliştirmenin önemi, spiral yazılım geliştirme sürecinin ARGE için uygunluğu, kullanılan yazılım geliştirme araçları, ürün hattı yaklaşımının benimsenmesi ve GEMKOMSİS uygulamalarından biri olan Sahil Güvenlik Arama Kurtarma Gemisi ile ilgili deneyimler anlatılmaktadır. Abstract GEMKOMSİS R&D project has been initiated to develop Combat Management System (CMS) software for naval platforms in GEMKOMSİS has taken the use of layered and distributed architecture, development of reusable infrastructure and components, maintenance ease, compliance to international standards and latest technology, and compliance to new generation CMS architectures as the basis from the beginning of the project. This paper presents the development of GEMKOMSİS as an R&D project, its software architecture, the importance of developing reusable functions and infrastructure, development of an R&D project using spiral lifecycle, software development tools, product line approach, and utilization of GEMKOMSİS in Coast Guard Search and Rescue Ship. 1. Giriş Komuta kontrol, muhabere, bilgisayar ve istihbarat (C4I) sistemleri algılayıcılar ve silah altsistemleri ile ilgili bilgi sistemlerini tanımlar. Savaş yönetim sistemleri (SYS) de deniz platformları için gemilerde bulunan ve komuta ekibinin görevini icrası için gerekli Komuta Kontrol sistemini ifade eder. SYS yazılımları kullanıldıkları platform üzerindeki değişik algılayıcılardan (arama radarları, atış kontrol radarları, seyir radarları, hız, yalpa gibi platform bilgilerini veren platform almaçları, vb.) gelen bilgileri, taktik veri linklerinden gelen bilgilerini de dahil ederek entegre eder ve bu bilgilerin harekat için hızlı bir şekilde değerlendirilmesini sağlarlar. Bu bilgilerden yola çıkılarak oluşturulan taktik resim dahilinde, tehdit değerlendirmesi yapılır. Tehdit değerlendirmesi sonuçlarına bağlı olarak kendi gemimiz ve diğer yüksek değerli birimlerin korunması ve atanan görevin yerine getirilmesi için atış kabiliyetinin en etkin şekilde kullanılması sağlanır. Günümüz teknolojilerinde çok

2 hızlı hareket kabiliyetine sahip uçak, güdümlü füze gibi unsurlardan oluşan tehditler için bu değerlendirmelerin çok hızlı bir şekilde yapılarak gerekli önleyici tedbirlerin alınması, harekat amaçlarına ulaşılması ve platformların savunması için çok önemlidir. Birçok algılayıcı ve atış unsurunun koordineli bir biçimde zaman etkin olarak kullanılabilmesi ve platformun harekat amaçlarına ulaşabilmesi, ancak güncel teknolojilere sahip, gerçek zamanlı işleme kabiliyeti olan, dağıtık çalışabilen, modern komuta kontrol sistemleri ile mümkündür. Bu nedenle, operasyonel ihtiyaçlara tam yanıt verebilen, değişen savaş teknolojilerine ayak uydurabilen milli komuta kontrol sistemlerinin geliştirilmesi, yüksek maliyetli platformlarımızın en etkin ve verimli şekilde kullanılabilmesi açısından çok kritiktir. Bu ihtiyaçlar kapsamında MilSOFT tarafından ilk olarak 2000 yılında dağıtık ve modüler bir mimariyi hedefleyen, arakatman ve uygulama modüllerine sahip güncel komuta kontrol bileşenlerinin geliştirilmesini hedefleyen C4IS (Komuta, Kontrol, Muhabere, Bilgisayar ve İstihbarat Simülasyon Sistemi) ARGE projesi TÜBİTAK-TİDEB (TEYDEB) desteği de alınarak başlatılmıştır. C4IS projesinden elde edilen birikimlerden faydalanarak deniz platformlarına yönelik modern bir Savaş Yönetim Sistemi (SYS) yazılımının, milli ve özgün bir tasarımla oluşturulması amacıyla 2004 Ocak ayında GEMKOMSİS ARGE Projesi başlatılmış ve bu proje de TEYDEB tarafından 2006 yılı sonuna kadar desteklenmiştir. GEMKOMSİS projesi kapsamında açık mimariyi temel alan bir SYS mimarisi oluşturulmuştur. Bu mimari üzerine geliştirilen yeniden kullanılabilir fonksiyonlar/servisler ve ortak altyapı daha sonra SYS ürün hatlarının (product lines) temelini oluşturmuştur. Geliştirilen sistem, karakol botu, hücumbot gibi küçük ölçekli platformlardan, denizaltı, firkateyn ve uçak gemisi gibi en karmaşık ve büyük sistemlere kadar geniş bir yelpazede kullanılabilecek yapıdadır. GEMKOMSİS sunduğu özellikler ve birçok platformda kullanılabilir ortak altyapısı ile Sahil Güvenlik Komutanlığı Arama Kurtarma Gemisi için milli SYS Yazılımı olarak seçilmiş ve ayrıca 2007 yılında gerçekleştirilen 7 nci Teknoloji Ödülleri Kongresinde de TÜBİTAK-TTGV- TÜSİAD tarafından Teknoloji Başarı Ödülüne layık görülmüştür. GEMKOMSİS projesi kapsamında geliştirilen altyapı ve birçok bileşen Çoklu Veri Link İşlemcisi ve İnsansız Hava Aracı Görüntü Kıymetlendirme projelerinde de kullanılmıştır. Bölüm 2 de GEMKOMSİS SYS yazılımının mimari ve teknik özellikleri anlatılmaktadır. Açık mimari ile yeniden kullanılabilir fonksiyonlar ve altyapı geliştirmenin önemi aynı şekilde Bölüm 2 de detaylandırılmıştır. Yazılım Geliştirme standartlarının GEMKOMSİS projesinde kullanılmasına dair deneyim Bölüm 3 te verilmiştir. Proje kapsamında kullanılan ticari, açık kaynak ya da MilSOFT tarafından geliştirilen yazılım geliştirme araçları ve bunların büyük yazılım projeleri açısından önemi Bölüm 4 te anlatılmaktadır. Bölüm 5 ürün hattı yaklaşımını ve Bölüm 6 Sahil Güvenlik Arama Kurtarma Gemisi uygulamasını anlatmaktadır. 2. GEMKOMSİS Mimarisi ve Temel Özellikleri GEMKOMSİS in açık mimari ve uluslararası standartlara uyumluluk hedefleri doğrultusunda, teknolojilere yön veren uluslararası organizasyonların (Object Management Group - OMG C4I grup gibi) yaklaşımları ve ortaya koyduğu standartlar henüz taslak oldukları aşamadan itibaren temel alınmış ve bunlar uygulamaya konulmuştur. Bu kapsamda; Savaş Yönetim Sistemi sistem mimarisi ve bileşenlerinin seçiminde OACE (Open Architecture Computing Environment) temel kriter olarak kullanılmış, Verinin dağıtık olarak tutulması ve gerçek zamanlı veri dağıtımı için OMG standardına uygun bir arakatman olan DDS (Data Distribution Services) geliştirilmiş, Tam Link-16 desteği ve Link-22 uyumluluğu için Link-16/Link-22 veri yapıları kullanılmış ve ilgili uygulama yazılımları gerçekleştirilmiş, Komuta kontrol fonksiyonları ile ilişkili tüm altsistemlerin komuta kontrol sistemine entegrasyonu Mesaj İşletim Sistemi (MHS), Navigasyon, Otomatik Tanıma Sistemi (AIS) gibi altsistemler de dahil olmak üzere sağlanmış, Geliştirilen her yazılım birimi için uluslararası standartlara uyumluluk esas alınmıştır (Arama kurtarma için IAMSAR gibi). Aşağıdaki bölümlerde GEMKOMSİS mimarisinin şekillenmesinde temel teşkil eden OACE standardı ile OMG standartları anlatılmaktadır OACE Standardı ve GEMKOMSİS Open Architecture Computing Environment (OACE), Amerikan Deniz Kuvvetleri birimlerince, sualtı, suüstü ve hava platformları komuta kontrol sistemleri için 21.yy muharebe sistemleri tasarımında temel teşkil etmek üzere geliştirilmiş, katmanlı ve her katmanda

3 değişik standartları öneren teknik bir sistem mimarisidir. 23 Ağustos 2004 tarihinde versiyon 1.0 olarak yayımlanmıştır. Bu teknik mimari ile komuta kontrol sistemlerinin etkinliğinin artırılması, tekrar kullanılabilirliği ve farklı platformlara uygulanabilirliği; standartlara dayalı yapıların ortaya çıkması ile işletme ve iyileştirme maliyetlerinin düşürülmesi hedeflenmektedir. Bu mimari dünyada yeni nesil SYS lerin geliştirilmesinde (DDX, AEGIS, SSDS, LCS, yeni nesil TACTICOS, E2-C gibi) kullanılmaya başlanmıştır. Sağladığı yararlar nedeni ile mevcut sistemlerin de bu mimariye geçirilmelerine çalışılmaktadır. OACE standardı 2 bölümden oluşmaktadır. OACE Technologies and Standards başlıklı ilk bölümde açık mimariye sahip bir komuta kontrol sistemi geliştirmek için kullanılması gereken teknolojiler ve standartlar belirlenmiştir. GEMKOMSİS geliştiriminde kullanılan teknolojiler ve teknik standartlar bu bölüm ile birebir uyumludur. Şekil 1 de OACE referans mimarisi gösterilmektedir. GEMKOMSİS in de uyumlu olduğu bu katmanlı referans mimaride standartlara dayalı Rafta Hazır Ticari Ürün (RAHAT) donanım üzerine standartlara dayalı arakatman ve onun üzerinde donanımdan bağımsız komuta kontrol fonksiyonları yer almaktadır. Referans mimaride sağ tarafta bulan sistem yöneticisi (Resource Manager) dağıtık ortamda donanım ve bilgisayarların ve uygulamaların yönetimini sağlamaktadır. Standards Based Standards Based Domain Unique Open Architecture Computing Environment (OACE) Standards-ba sed Commercial mainstream Warfighting Applications & Common services Middleware (OMG) Operating Systems (IEEE POSIX ) Mainstream COTS Processors Cable Plant & Layer 3 Switched/Routed LAN (TIA, IETF) OS CPU App App App Unique Common Time Nav DX/DR Distribution Adaptation Frameworks OS OS OS OS OS CPU CPU CPU CPU CPU Şekil 1: OACE Mimarisi İşletim Ortamı [5] Tablo 1 de ise OACE standartları ve GEMKOMSİS seçimleri yer almaktadır. App R e s o u r c e M a n a g e m e n t Tablo 1: OACE Standartları ve GEMKOMSİS Seçimleri OACE Tanımı OACE GEMKOMSİS te Tarafından Kullanılan Önerilen Standartlar Standartlar İşletim Sistemi POSIX Uyumlu POSIX Veri Transferi IEEE 802, IETF IEEE 802 Fast ve Gigabit Ethernet İşletim Ortamı Standart X86 RAHAT belirtilmemiş, Bilgisayarlar RAHAT ürünlerin kullanımı istenmiştir. Dağıtım DCOM, DDS Arakatmanı CORBA, DDS, RMI, MPI. XML Uyarlama Standart POSIX temel Arakatmanı belirtilmemiş alınmıştır POSIX tabanlı ürünler önerilmiştir. Çerçeve Yazılımları (Frameworks) Standart belirtilmemiştir. Bilgi Yönetimi SQL, JDO, JDBC Kaynak/Sistem Standart Yönetimi belirtilmemiştir. Zaman NTP, IRIG Senkronizasyonu Programlama SUN Java, Dilleri ANSI/ISO/IEC C++, ISO/IEC ADA MilSOFT tarafından geliştirilen POSIX tabanlı süreç, hataya dayanıklılık, vb gibi çerçeve yazılımları geliştirilmiştir. SQL ve JDO OMG AMSM NTP SUN Java, ANSI/ISO/IEC C++ OACE standardının ikinci bölümü olan OACE Design Guidance ise açık mimaride gelişmeye açık, bakımı ve idamesi kolay bir komuta kontrol sistemi yazılım mimarisinin geliştirilmesinde uyulacak temel tasarım kurallarını anlatan bir kılavuzdur. GEMKOMSİS, OACE standardının ikinci cildinde yer alan tasarım kriterlerini de tam olarak karşılamaktadır. Bu tasarım kriterlerinden önemli olanlar ve GEMKOMSİS te buna karşılık gelen uygulamalar aşağıda verilmiştir: a. Dağıtık bir mimaride uygulama, veri ve veri sergilenmesinin birbiri arasındaki bağımlılıkların azaltılması için ayrılması İnsan Makine Arayüzü (MMI) ve uygulamaların ayrılması Verinin uygulamalar arasında yayımla-abone ol mimarisinde, DDS veri nesneleri (topic) halinde paylaşılması

4 b. Standartlara dayalı RAHAT işletim ortamlarının kullanılması X86 ve SPARC mimarileri, LINUX, SOLARIS işletim sistemleri ve IEEE Std Ethernet kullanımı c. Uygulamaların fonksiyonel olarak bölümlenmesi Taktik uygulamaların, öncelikle harp yönetimi, iz yönetimi şeklinde fonksiyonel olarak bölünmesi ve her bir temel fonksiyonun füzyon, kimliklendirme gibi alt modüllere bölünerek geliştirilmesi d. Nesne Yönelimli (Object Oriented) programlama tekniklerinin ve dillerinin kullanılması ve yazılım birimleri arasında arakatman teknolojilerinin kullanılması Nesne Yönelimli C++ dilinin kullanılması Nesne Yönelimli Java dilinin kullanılması DDS arakatmanının kullanılması e. Uygulama detaylarını kullanıcılarından saklayan tasarım mekanizmalarının ve arayüzlerin (API) kullanımı DDS arakatmanı ve yayımla-abone ol mimarisinin sistemde ana tasarım kalıbı olarak kullanımı f. Uygulamaların taşınabilirliği (portability) ve çalışacağı fiziksel ortamdan (bilgisayar, işlemci, ağ, vb.) bağımsızlığı Uygulamaların çalışacağı bilgisayardan bağımsız olması ve işlemci havuzu (pool of processor) kavramının uygulanması DDS arakatmanının IP adreslerini uygulamalardan gizlemesi g. Mimari ve tasarım kalıplarının ve çerçeve yazılımlarının tekrarlanabilir, yüksek kalitede uygulamalar üretilmesi için kullanımı DDS yayımla-abone ol mimarisi Katmanlı yapı GoF tasarım kalıplarının kullanılması h. Uygun yazılım geliştirme ve test araçlarının tasarım, uygulama ve test aşamalarında kullanımı Tasarımda Unified Modeling Language (UML) kullanımı, gereksinim yönetim gereçlerinin kullanılması, CPPUNIT ve JUNIT araçlarının birim testlerde, MilSOFT tarafından geliştirilen DDS araçlarının (DDS Spy gibi) sistem entegrasyon ve testlerinde kullanılması, Maven gibi otomatik derleme araçlarının kullanımı 2.2. OMG Standartları ile Uyumlu GEMKOMSİS Bileşenleri OMG, uluslararası katılıma açık bir standardizasyon kuruluşudur. OMG bünyesinde, değişik gruplar oluşturulmuş, bu gruplar aracılığı ile değişik yazılım endüstrisi ihtiyaçlarını karşılamak üzere standartlar oluşturulmuş/oluşturulmaktadır. OMG grubu üyesi olarak MilSOFT, DDS arakatmanı standardı ve C4I çalışma grubunun oluşturduğu diğer standartlara uyumlu ürün geliştirmekte, oluşturulmakta olan yeni standartlar konusunda yorumlar vermekte, bunların oluşumunda söz sahibi olmakta ve OMG tarafından düzenlenen konferanslarda / teknik toplantılarda kendi yaklaşımını sunmaktadır. Bu kapsamda MilSOFT tarafından geliştirilen ve GEMKOMSİS in önemli bileşenlerden biri olan DDS arakatmanı, OMG tarafından gerçek zamanlı sistemler için hazırlanmış ve Haziran 2004 te yayımlanmış olan bir arakatman yazılımı standardının gerçekleştirimidir. DDS standardı; veri merkezli veri alışverişi, Yayımla- Abone ol (Publish-Subscribe) mimarisi ile veri üreticisi ile kullanıcısı arasında bağımsızlık sağlarken, gerçek zamanlı ve hataya dayanıklı sistem altyapısı ve genişleyebilir sistem yapısını da desteklemektedir. DDS standardı, halen bu konuda söz sahibi olan Thales Hollanda, RTI, MITRE, Amerikan Deniz Kuvvetleri gibi sayılı firma/kuruluşların da geçiş yapmakta olduğu/yaptığı bir standarttır. GEMKOMSİS projesinde, mimarinin en önemli unsurlarından biri olan arakatman ihtiyaçlarını karşılamak için özellikle veri dağıtımı seviyesinde DDS standardı referans alınarak, MilSOFT DDS arakatmanı geliştirilmiştir. Şekil 2: MilSOFT DDS Arakatmanı ve Araçları Dağıtık ve gerçek zamanlı sistemleri oluşturan birimlerin (uygulamalar, işlemci birimleri, ağ birimleri, vb.) izlenmesi ve kontrol edilmesi, özellikle deniz platformları için geliştirilen sistemler gibi karmaşık ve belirli bir büyüklükteki sistemler için önem arz etmektedir. Bu kapsamda ihtiyaç duyulan Sistem Yönetimi fonksiyonu da OMG tarafından yayımlanan Application Management and System Monitoring (AMSM) standardına uyumlu olarak geliştirilmiştir. MilSOFT tarafından geliştirilen Alarm Warning Information Management (AWIM) birimi, sistemde oluşacak alarmların yönetilmesinde kullanılmaktadır. Bu birim, OMG tarafından geliştirilmekte olan Alarm

5 Management System (ALMAS) standardını takip etmektedir. Bu birim dahilinde, oluşacak alarmların ilgili yazılım birimlerine iletilmesi, ilgili alarm yaşam döngülerinin kontrol edilmesi ve daha sonra incelenebilmek üzere kaydedilmesine yönelik fonksiyonlar bulunmaktadır. Bütün bunların yanı sıra, OMG de standardizasyon çalışmaları henüz çok yeni başlamış olan Generic Navigation Interface ve Tactical Situation (TACSIT) çalışmaları da takip edilmektedir OMG ve OACE Standartları ile Uyumlu GEMKOMSİS Mimarisi OMG ve OACE standartları ile uyumlu GEMKOMSİS mimarisi Şekil-3 te verilmiştir. Platforma Özel Fonksiyonlar ve Arayüzler Altsistemi : GEMKOMSİS sisteminin uyarlandığı sisteme yönelik özel fonksiyonları ile algılayıcı ve silahlarına yönelik Alt Sistem Entegrasyon Birimleri içermektedir. Bu yazılımlar aracılığı ile altsistemler tarafından üretilen veya altsistemlerin ihtiyaç duyduğu verinin iki yönlü adaptasyonu sağlanır. Açık mimarilerin kullanılması, sistemin ölçeklenebilirliğine önemli katkıda bulunmaktadır. Geliştirilen sistem, değişik tip ve konfigürasyonlardaki platformlarda ölçeklenebilerek kullanılabilecek yapıdadır. Ayrıca, yazılım birimlerinin birbirleri ile olan bağımlılıkları en aza indirgendiğinden, mevcut platformlara yeni bir silah sisteminin entegre edilmesi, sadece ilgili sistem parçalarının kullanılması / adaptasyonu ile mümkün olabilmektedir. Bu durum (ölçeklenebilirlik, özel durumlara adapte edilebilirlik), mevcut sistemlerin mimarilerinin kapalı olmasından dolayı mümkün olamamaktadır. GEMKOMSİS yazılımı iki yüzden fazla konfigürasyon biriminden oluşmakta ve bu mimari sayesinde sistem bütün olarak bir deniz platformunun tüm SYS isterlerini karşılayabilmektedir. Mimarinin sağladığı esneklikten dolayı yeni konfigürasyon birimleri sisteme kolaylıkla entegre edilebilmektedir. Şekil-3: GEMKOMSİS Temel Mimarisi İşletim Ortamı (Computing Environment) Altsistemi : İşletim ortamı yazılımları, gerçek zamanlı dağıtık sistemde bulunan yazılım birimlerinin tek bir bütün halinde çalışmalarını sağlayan yazılımlardır. Bu birimler DDS arakatmanı, çerçeve yazılımlar ve sistem yönetimini içerir. Ortak Servisler Altsistemi : Bu yazılım altsistemi, dağıtık mimaride çalışan komuta kontrol sistemlerinin ihtiyaç duyduğu servisleri içermektedir. Bu servislerin ortak özelliği, kullanılacağı platformun özel gereksinimlerinden bağımsız olarak her deniz platformu komuta kontrol sisteminde bulunmasıdır. Ortak servislere, alarm yönetimi, platform ve çevre verileri yönetimi ve taktik resim altyapısı örnek verilebilir. Ortak Fonksiyonlar Altsistemi : Platform ortak fonksiyonları deniz platformları için belirlenmiş olan ortak fonksiyonları içerir. Bu fonksiyonlar bir deniz platformundan başka bir deniz platformuna kolaylıkla adapte edilebilen fonksiyonlardır. Ortak fonksiyonlar olarak harp yönetimi, iz yönetimi ve seyir yönetimi örnek verilebilir. 3. Kullanılan Yazılım Mühendisliği Standartları MilSOFT, NATO AQAP-160, ISO-9001:2000 ve SEI SW-CMMI Seviye 5 sertifikasyonuna sahiptir. MilSOFT, yazılım mühendisliği kapsamında yürüttüğü tüm faaliyetlerini organizasyonel seviyede tanımlı süreçlere göre gerçekleştirir. Süreç tanımlamaları, süreçlerin nasıl hazırlanması gerektiği ve nasıl idame ettirileceğine dair yaklaşımları da içerir. Tüm süreçlerin geçerli olabilmesi için sağlaması gereken kriterler önceden belirlidir. Bu dahili süreçlerin ayrıca MilSOFT un izlediği uluslararası standartlarla (ISO 9001:2000, NATO AQAP-160, SEI CMMI gibi) uyumu sağlanmıştır ve sürekli olarak denetlenmektedir. MilSOFT kendi bilgi birikimi, proje deneyimleri ve literatür araştırmaları üzerine kurduğu bir dizi gereksinim geliştirme, tasarım ve kodlama standardını uygulamaktadır. Bu standartlar aracılığı ile ürünlerin belli bir kalite düzeyini yakalaması hedeflenmiştir. MilSOFT un yazılım mühendisliği faaliyetleri kapsamında ürettiği teknik dokümantasyonun şablonları oluşturulurken içeriklerinin IEEE standardı ile uyumu gözetilmiştir. Buna ek olarak, gerekli görülen durumlarda askeri bir yazılım geliştirme dokümantasyon standardı olan MIL-STD-

6 498 den de içerik alınarak dokümanların kapsamları genişletilmiştir. Şirketin dahili süreçlerine ve dolayısıyla uluslararası standartlara sürekli uyum, kalite güvence faaliyetleri aracılığıyla sağlanır. Bu kapsamda, idari olarak projelerden ve yazılım geliştirme faaliyetlerinden bağımsız bir kalite güvence bölümü tüm yazılım mühendisliği uygulamalarını düzenli ve planlı olarak denetler ve dahili süreçlere göre yanlış veya eksik uygulamaları tespit ettiği takdirde bunların giderilmesini sağlar. Bu denetimlerin sonuçları belirli periyotlarla üst yönetime raporlanır. Sahip olunan standardizasyona paralel olarak ARGE çalışmaları da sözleşmeye bağlı projelerle aynı seviyede ele alınmakta ve CMMI-5 seviyesinde gerekli tüm sistem ve yazılım mühendisliği süreçleri ARGE projelerinde de uygulanmaktadır. GEMKOMSİS projesi kapsamında Spiral Yazılım Geliştirme Yaşam Döngüsü (SYGYD) kullanılmıştır. Proje süresince 3-4 ay süreli yayımlar (release) ve bu yayımlar içerisinde 3 er haftalık yinelemeler (iteration) ile sisteme sürekli olarak yeni işlevler/kabiliyetler kazandırılmıştır. Yinelemelerde hedef, her bir yazılım birimine ilave edilmiş fonksiyonların, yazılım birimi seviyesinde entegrasyonu ve test edilmesi iken; yayımlarda, yazılım birimlerine eklenmiş fonksiyonların sistem seviyesinde entegrasyonu ve test edilmesi hedeflenir. Böylece, özellikle kritik fonksiyonlarda ve mimariyi etkileyen bileşenlerde karşılaşılabilecek, muhtemel problemlerin erken safhalarda tespiti ve giderilmesi sağlanmaktadır. Bu yöntemin, ARGE projeleri gibi gerçekleştirme riskinin en yüksek olduğu projelerin başarılı olarak tamamlanmasında önemli bir etken olduğu değerlendirilmektedir. SYGYD modeli dört ana döngüden oluşmaktadır: Proje Tanımlama Döngüsü (PTD), Gereksinim/Tasarım Gözden Geçirme Döngüsü (GTGGD), Ürün Geliştirme Döngüsü (ÜGD) Son Ürün Geliştirme ve Teslimat Döngüsü (SÜGTD). Proje Tanımlama Döngüsü (PTD): Bu döngüde odak noktası, gereksinimlerin anlaşılması ve geliştirme eforunun kapsamının belirlenmesi ve yazılım geliştirme altyapısının oluşturulmasıdır. PTD, Yaşam Döngüsü Amaçları (YDA) kilometre taşı ile sonlanır. PTD döngüsü aşamasında GEMKOMSİS te yazılım mimarisini oluşturmak üzere değişik prototipler geliştirilmiştir. Bu döngünün önemli aşamalarından biri de mimari karar analizi ve çözümleme (Decision Analysis and Resolution) sürecidir. Bu süreçte yazılım mimarisini etkileyen teknik ve ticari kalite faktörleri belirlenmiştir. GEMKOMSİS için bu kalite faktörlerinden birkaçı aşağıdaki gibidir: Açık mimariyi benimseyen genişleyebilir, modüler ve modern bir SYS mimarisi Dağıtık sistem mimarisi Uluslararası standartlara uyumluluk Link-16/22 veri yapıları AIS ve MHS gibi diğer gemi sistemleri ile entegrasyon Tek nokta arızasına karşı dayanıklılık (nosingle point of failure) Daha sonra bu faktörlere göre kalite öznitelikleri senaryoları oluşturulmuştur. Bu kalite öznitelikleri senaryolarından bazıları aşağıdaki gibidir; Bilgisayar, veri ağı sonlanmalarına dayanıklılık Uygulama sonlanmasına dayanıklılık Sisteme yeni bir fonksiyon ekleyebilme Gerçek zamanlı işlem yapabilme Bu aşamadan sonra her bir mimari kararı için bu kalite özniteliklerinden önemli olanlar seçilmiştir. Her bir mimari alternatifin ilgili senaryoyu gerçeklemek için artı ve eksileri belirlenerek gerekçeli kararlar verilmiştir. Bu aşamada seçilen alternatiflerin duyarlı noktaları (sensitivity points), riskleri ve değiş-tokuş (tradeoff) noktaları belirlenmiş ve kaydedilmiştir. GEMKOMSİS mimarisi ve kullanılacak teknoloji seçiminde alternatifler belirlenmiş ve bu alternatifler prototiplerle denenmiştir. Bu aşamadan sonra karar analizi ve çözümleme süreci ile seçimler yapılmıştır. Örneğin; sistemin arakatman ihtiyacını gidermek üzere önce CORBA çözümü denenmiş, servis kalitesi özellikleri bakımından yetersiz kaldığı ve mevcut CORBA kabiliyetleri üzerine ek servisler ve ek katman yazılması gerektiği görülmüştür. Buna paralel olarak, standardizasyon çalışması henüz sonlanmış DDS çözümü analiz edilmiş ve mimari karar analizi ve çözümleme çalışması sonucunda GEMKOMSİS altyapısı için DDS arakatmanı seçilmiştir. GEMKOMSİS geliştirildiği aşamada rafta hazır ticari bir DDS ürünü olmadığından proje kapsamında gerçekleştirimi yapılmıştır. GEMKOMSİS sistemi kalite faktörlerinden birisi açık mimari olduğundan mimariyi oluşturan altyapı yazılımları tasarlanırken her zaman ilgili alandaki standartlar takip edilmiş ve uygun olanları tercih edilmiştir. Sistem yöneticisi geliştirmesinde olduğu gibi ilk aşamada standardın taslak versiyonlarından

7 geliştirme başlamış ve standart olgunlaştıkça proje yayımları içerisinde mevcut kabiliyet sürekli olarak güncellenmiştir. Gereksinim/Tasarım Gözden Geçirme Döngüsü (GTGGD): Bu döngünün odak noktası sistem ve yazılım kullanım durumlarını tamamlamak, mimariye dayanak noktası kurmak ve en kritik kullanım durumlarını kapsayan yayımları geliştirmektir. GTGGD, Yaşam Döngüsü Mimarisi (YDM) kilometre taşı ile sonlanır. Gereksinim analizi müşterili projelerde teknik şartname ihtiyaçlarından yola çıkılarak hazırlanmaktadır. GEMKOMSİS başlangıçta müşterisiz bir ARGE projesi olduğundan gereksinim analizinde şirket içi gereksinim oluşturma yöntemi benimsenmiştir. Bu aşamada, yerli ve yurtdışı tedarik makamlarının benzer sistemler için ürettikleri teklife çağrı dokümanlarından komuta kontrol gereksinimleri çıkartılarak sistem seviyesi gereksinim seti oluşturulmuştur. Bu gereksinim seti üzerinde şirket içi alan uzmanlarının bilgi birikimlerinden faydalanılarak yazılım seviyesi gereksinimler türetilmiştir. Bunlara paralel olarak yazılım seviyesi gereksinim geliştirilmesinde NATO ve diğer uluslararası standartlar temel alınmıştır. Bu kapsamda, helikopter kontrolüne yönelik olarak NATO HOSTAC[8], mesaj işleme sistemi için NATO ADatP-3 [9] ve arama kurtarma fonksiyonu için IAMSAR[10] örnek olarak sayılabilir. Bunların dışında Bölüm 2 de anlatıldığı üzere mimari ve teknik konularda OMG ve OACE standartları gereksinim oluşturulmasında kullanılmıştır. Ürün Geliştirme Döngüsü (ÜGD): Bu döngünün odak noktası, bütün isterleri kapsayan yayımları geliştirmektir. ÜGD, İOK (İlk Operasyonel Kabiliyet) kilometre taşı ile sonlanır. Spiral yazılım geliştirme süreçlerine uyumlu olarak, tanımlı yayımlar ve yinelemeler dahilinde yazılım geliştirme faaliyetleri planlanmış ve gerçekleştirilmiştir. Yinelemelerde, GEMKOMSİS SYS alt yazılım birimleri için nesne yönelimli metodolojilere uygun olarak yazılım isterleri analizi, yazılım ön tasarımı, yazılım kritik tasarımı, yazılım geliştirmesi, yazılım birim ve birim entegrasyon testleri gerçekleştirilmiştir. Yineleme kapsamı fonksiyonlara yönelik olarak Yazılım Gereksinimleri Dokümanları, Yazılım Tasarım Dokümanları, Yazılım Birim Test ve Birim Entegrasyon Test Dokümanları ve Yazılım Test Tanımlama Dokümanları oluşturulmuştur. Her bir yinelemede geliştirilen ve birim testleri ile birim entegrasyonundan geçen modüller yayımlar kapsamında bağımsız test mühendisleri tarafından yazılım kalifikasyon testlerine tabi tutulmuştur. Bu testler, ilgili konfigürasyon biriminin yazılım gereksinimlerini test etmek üzere hazırlanmış Yazılım Test Tanımlama dokümanları kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Yayım sonlarında ayrıca konfigürasyon birimi testlerinden geçmiş modüller sistem entegrasyon ve sistem testlerinden geçirilmektedir. Sistem entegrasyon testlerinde yazılım birimleri arası arayüzler Sistem Entegrasyon Test Dokümanı ile test edilmektedir. Nihai Sistem testleri ise Sistem Test Tanımlama Dokümanına uygun olarak gerçekleştirilmektedir. Son Ürün Geliştirme ve Teslimat Döngüsü (SÜGTD): Bu fazın odak noktası, sistemin proje hedeflerini sağlayacak kalite seviyesinde olduğunu garantilemektir. 4. Yazılım Geliştirme Araçları GEMKOMSİS yazılım geliştirme sürecinde; gereksinim belirleme aşamasından sistem entegrasyon ve test aşamasına kadar farklı yazılım geliştirme araçları kullanılmıştır (Tablo 2). Yazılım geliştirme araçları MilSOFT tarafından Karar Analiz ve Çözümleme Süreci ne göre oluşturulmuş ve organizasyonel yazılım geliştirme araçları arasından seçilmiştir. Yazılım geliştirme araçları olarak ihtiyaca göre açık kaynak, ticari ürünler de kullanılmıştır. Mevcut ürünlerin ihtiyacı karşılamadığı durumlarda ise proje kapsamında DDS Spy ve DDS Test gibi özel araçlar geliştirilerek kullanılmıştır. Tablo 2: GEMKOMSİS Geliştirme Araçları Araç Adı Türü Açıklama Telelogic Ticari Gereksinim yönetim DOORS aracı Enterprise Ticari UML (Entegre) Architect modelleme ve uygulama geliştirme aracı Eclipse Açık Kaynak Yazılım geliştirme aracı Lunt Build Açık Kaynak Devamlı Entegrasyon Aracı Cmake Açık Kaynak C++ kod Derleme aracı Parasoft Ticari Kod analiz aracı C++Test CppUnit Açık Kaynak C++ Birim Test gerçekleştirim aracı JUnit Açık Kaynak Java Birim Test gerçekleştirim aracı Mantis Açık Kaynak Hata takip aracı DDS Otomatik MilSOFT Modele Dayalı kod

8 Araç Adı Türü Açıklama Kod Üreteci üretme aracı DDS Spy MilSOFT DDS ajanı (MilSOFT) DDS Tester MilSOFT Otomatik test aracı (MilSOFT) Bunlardan MilSOFT tarafından geliştirilen DDS Otomatik Kod Üreteci, uygulama yazılımlarının DDS ile arayüzü için gerekli kodu üretmektedir. DDS Kod Üreteci, sistem içindeki arayüzlerin tek bir araç tarafından geliştirilmesini ve yönetilmesini sağladığından, modüller arası entegrasyonu kolaylaştırmakta ve sistem arayüzlerinin tek bir noktadan kontrolü imkanını vermektedir. DDS Spy, sistemde bulunan modülleri ve yayımlanan ve/veya abone olunan verileri izlemek için kullanılmaktadır. DDS Tester aracı DDS Spy dan yola çıkılarak testlerin otomatik olarak yapılabilmesi için geliştirilmiştir. Otomatik test aracı Spiral süreçte her bir yayımda bütün sistemin yeniden test edilmesi gerekliliğinden dolayı büyük önem arz etmektedir 5. Ürün Hattı Yaklaşımı Yazılım sektöründe geliştirilen yazılımın yeniden kullanılabilirliğinin artırılması amacı ile ürün hattı (product line) yaklaşımı kabul görmektedir [7]. Yazılım ürün hattı, belli bir pazara ürün vermeye yönelik olarak ana varlıklar (core asset) geliştirmeyi ve yönetmeyi temel alır. Bu yaklaşımda ürün hattı mimarisi temel alınarak ana varlıklarından gerekli olanlar olduğu gibi alınır, bazı ana varlıkları farklılaştırılır ve gerekli diğer varlıklar geliştirilerek yeni ürünler elde edilir. Yeniden kullanılabilir bir SYS altyapısının geliştirildiği GEMKOMSİS projesi 2006 yılı sonunda geldiği nokta itibari ile MilSOFT ta iki yeni ürün hattının (Product Line) oluşumuna neden olmuştur. Savaş yönetim sistemi ortak fonksiyonları ve ortak servislerini içeren CMSCORE-PL (Combat Management System CORE Product Line) adlı ürün hattı projesi bunlardan ilkidir. Bu proje en küçük platformlardan (hücumbot, karakol botu gibi), en karmaşık ve büyük sistemlere (fırkateyn, denizaltı gibi) kadar farklı ölçeklerde savaş yönetim sistemi ihtiyaçlarını karşılamak için kullanılabilecek bir ürün hattı mimarisini ve bu mimariye uyumlu ortak temel bileşenleri ana varlık olarak geliştirmeyi ve kullanıcılara sunmayı hedeflemiştir. Halihazırda, CMSCORE-PL ürün hattı projesi, Sahil Güvenlik Komutanlığı Arama Kurtarma Gemisi, Genesis Veri Linkleri Sistemi, Yeni Tip Denizaltı ve modernizasyon projeleri için gerekli ürün ve altyapıları sunmaktadır. İkinci ürün hattı projesi olan CE-PL (Computing Environment Product Line) DDS arakatmanı, sistem yöneticisi ve çerçeve yazılımlarından oluşan işletim ortamı bileşenlerinin sürekli olarak geliştirilmesi ve iyileştirilmesini hedeflemektedir. Bu ürün hattı sadece Savaş Yönetim Sistemleri ve ilgili ürün hattı ile sınırlı kalmayarak İnsansız Hava Aracı, Çoklu Veri Linkleri ve Aviyonik yazılım projelerinde de kullanılmaktadır. 6. Sahil Güvenlik Arama Kurtarma Gemisi Uygulaması GEMKOMSİS SYS altyapısı, Sahil Güvenlik Komutanlığının tedarikini yaptığı 4 adet Sahil Güvenlik Arama Kurtarma (SGAK) Gemisi için komuta kontrol yazılımı olarak seçilmiştir. SGAK gemisi ihtiyaçlarını karşılamak üzere başlatılan SGAK projesi altyapısını GEMKOMSİS ten türeyen CMSCORE-PL ve CE-PL projelerinden almaktadır. Benzer şekilde ürün hattı yaklaşımına uygun olarak, yazılım mimarisini ve diğer bütün dokümantasyon ve ürünlerini CMSCORE-PL projesinden almıştır. SGAK projesi kapsamında Arama Kurtarma gemisine özel, Arama Kurtarma ve helikopter/uçak kontrolü fonksiyonları geliştirilmiştir. Ayrıca, Arama Kurtarma gemisi Variant arama radarı, ASEL-FLIR 200 elektro optik, seyir radarı, AIS vb. algılayıcı ve 40 mm topun GEMKOMSİS SYS ile entegrasyonu amacı ile ilgili altsistem entegrasyon birimi yazılımları geliştirilmektedir. Entegrasyon birimi yazılımları, ilgili altsistemin arayüz tanımlama dokümanına uygun şekilde altsistem ile iletişim kurmaktadır. Altsistemden alınan mesajlar çekirdek komuta kontrol fonksiyonlarının anlayacağı DDS mesajları (topic) olarak yayımlanır. Böylelikle farklı firmaların aynı fonksiyonu gerçekleştiren altsistemleri entegre edilirken çekirdek fonksiyonların değiştirilmesine gerek kalmamaktadır. Bunların dışında kalan altsistem ayarlama amaçlı ve o altsisteme özel mesajlar için yeni DDS mesajları tanımlanır ve bunlar için altsistem kontrol ekranları geliştirilir. GEMKOMSİS konsol altyapısı da yine kullanıcının isteğine göre kolaylıkla ayarlanabilmektedir. SGAK için gerekli fonksiyonlar mönü ve programlanabilir tuş takımlarına eklenebilmekte ve SGAK kullanıcı ve rollerine göre bu fonksiyonlar kullanıma sunulabilmektedir. Benzer şekilde arayüz renk ve dili müşteri isteklerine göre ayarlanabilir yapıdadır. 7. Sonuç Açık mimari ve uluslararası standartlar temel alınarak geliştirilen komuta kontrol sistemi altyapısı ARGE olarak CMMI 5 süreçlerine uygun şekilde ve Spiral yaşam döngüsü kullanılarak geliştirilmiştir. Yazılım geliştirmenin vazgeçilmez bir parçası olan yazılım geliştirme araçlarından yaygın bir şekilde yararlanılmış

9 ve gerekli diğer araçlar dahili olarak geliştirilerek kullanılmıştır. GEMKOMSİS mimarisinin şekillenmesinde temel teşkil eden OACE standardı ile OMG standartları başta olmak üzere uluslararası standartlar kullanılmıştır. Standartlara dayalı sistem geliştirmek tek kaynak bağımlılığını ortadan kaldırmaktadır. GEMKOMSİS; mimarisi, altyapı yazılımları ile yeniden kullanılabilir servis ve fonksiyonları ile birden fazla projeye hizmet edecek ürün hatlarının oluşumunu sağlamıştır. Bu ürün hatları Sahil Güvenlik Komutanlığı Arama Kurtarma Gemisi, İnsansız Hava Aracı, Çoklu Veri Linkleri ve Aviyonik yazılım projelerine hizmet etmektedir. 8. Kaynaklar [1] H.Kutluca, İ.E.Çetin, E.Deniz, B.Bal (2007), MilSOFT DDS Arakatmanı ve DDS in Savaş Yönetim Sistemlerinde Simülasyon Amaçlı Kullanımı USMOS 2007, Ankara, Türkiye [2] H.Kutluca, İ.E.Çetin, M.Kılıc, U.Cakir, (2007), Developing MilSOFT DDS Middleware OMG RT & Embedded Systems Workshop, Arlington, VA USA [3] I.E.Cetin, H.Kutluca, Applying OACE And OMG Standards To The Development Of CMS Systems, Maritime Systems and Technology Conference, Genoa, İtaly [4] OMG, (2006): Data Distribution Service for Real- Time Systems Ver 1.2, [5] PEO IWS OA, (2004), [5] Open Architecture Computing Environment Technologies and Standards (ver 1.0) [6] PEO IWS OA, (2004), Open Architecture Computing Environment Design Guidance (ver 1.0) [7] Software Product Lines, Carnegie Mellon University Software Engineering Institute, sei.cmu.edu. [8] NATO, Helicopter Operations From Ships Other than Aircraft Carriers (HOSTAC) (APP-2F/MPP- 2F) (NATO). [9] NATO, ADatP-3 NATO Message Text Formatting System (FORMETS) Baseline 12. [10] IMO, 1999, International Aeronautical and Maritime Search and Rescue Manual (IAMSAR).

MilSOFT OACE TABANLI SAVAŞ YÖNETİM SİSTEMLERİ

MilSOFT OACE TABANLI SAVAŞ YÖNETİM SİSTEMLERİ MilSOFT OACE TABANLI SAVAŞ YÖNETİM SİSTEMLERİ Kapsam Organizasyon Yapısı İştirakler/Ortaklık Yapısı Personel Durumu Referanslar GEMKOMSİS Mimari Temelleri - GEMKOMSİS Gelişimi - GEMKOMSİS Bileşenleri -

Detaylı

100 % Özel Türk Şirketi

100 % Özel Türk Şirketi Kuruluş Tarihi : 1998 Personel Sayısı : 230 (+185 Mühendis) Tesis : 7,000m 2 (ODTÜ Teknokent) 100 % Özel Türk Şirketi ISO 9001:2000 (TSE) NATO AQAP-160 SEI CMMI Seviye-5 (24/2/2005) Sistem Mühendisliği

Detaylı

Askeri Gemilerde Entegre Platform Kontrol ve Köprüüstü Sistemleri Endüstri Günü

Askeri Gemilerde Entegre Platform Kontrol ve Köprüüstü Sistemleri Endüstri Günü Askeri Gemilerde Entegre Platform Kontrol ve Köprüüstü Sistemleri Endüstri Günü YALTES A...Bu sunuda yer alan tüm bilgiler YALTES A.. ne ait olup YALTES A.. nin yazılı izni alınmaksızın başka amaçla kullanılamaz,

Detaylı

Gerçek Zamanlı Dağıtık Sistemlerde Test Yaklaşımı

Gerçek Zamanlı Dağıtık Sistemlerde Test Yaklaşımı Gerçek Zamanlı Dağıtık Sistemlerde Test Yaklaşımı Testing Approach in Real-Time Distributed Systems Volkan BEYAZGÜN Lider Yazılım Test Mühendisi, MilSOFT Yazılım Teknolojileri A.Ş., ODTU Teknokent Ankara,

Detaylı

MilSOFT TASNİF DIŞI 1/6

MilSOFT TASNİF DIŞI 1/6 MilSOFT TASNİF DIŞI 1/6 MilSOFT Firma Tanıtımı Kuruluş Tarihi : 1998 Paydaşlar : 100% Özel Türk Şirketi Tesis : 7,000m 2 (ODTÜ Teknokent) : 600m 2 (TÜBİTAK MAM TEKSEB) Faaliyet Alanı : Sistem Entegrasyonu

Detaylı

Geleneksel Yazılım Mühendisliğinden Alana Özel Yazılım Mühendisliğine Doğru

Geleneksel Yazılım Mühendisliğinden Alana Özel Yazılım Mühendisliğine Doğru Geleneksel Yazılım Mühendisliğinden Alana Özel Yazılım Mühendisliğine Doğru DR. ÇAĞATAY ÇATAL TÜBİTAK-UEKAE Bilişim Teknolojileri Enstitüsü cagatay.catal@bte.mam.gov.tr www.cagataycatal.com İçerik 1. Giriş

Detaylı

BİLİŞİM SİSTEMLERİ GÜVENLİĞİNDE YENİ EĞİLİMLER

BİLİŞİM SİSTEMLERİ GÜVENLİĞİNDE YENİ EĞİLİMLER BİLİŞİM SİSTEMLERİ GÜVENLİĞİNDE YENİ EĞİLİMLER Dr. Hayrettin Bahşi bahsi@uekae.tubitak.gov.tr 11 Mart 2010 Gündem Bulut Hesaplama Sistemleri ve Bilgi Güvenliği Güvenli Yazılım Geliştirme Hayat Döngüsü

Detaylı

WINDESKCONCENTO. sıgnum. Kurumsal İş Süreçleri Uygulamaları. windesk.com.tr

WINDESKCONCENTO. sıgnum. Kurumsal İş Süreçleri Uygulamaları. windesk.com.tr windesk.com.tr WINDESKCONCENTO Kurumsal İş Süreçleri Uygulamaları Kurumsal İş & Operasyonel süreçlerin performans tabanlı otomasyonu ile hizmet verimliliği ve kalitesinde artış sağlanır. sıgnum WINDESK

Detaylı

T. C. KAMU İHALE KURUMU

T. C. KAMU İHALE KURUMU T. C. KAMU İHALE KURUMU Elektronik İhale Dairesi KALİTE YÖNETİM SİSTEMİ BT Strateji Yönetimi BT Hizmet Yönetim Politikası Sürüm No: 6.0 Yayın Tarihi: 26.02.2015 444 0 545 2012 Kamu İhale Kurumu Tüm hakları

Detaylı

ESİS Projesi. Kaynaklar Bakanlığı

ESİS Projesi. Kaynaklar Bakanlığı ESİS Projesi Hem ulusal, hem de uluslararası platformda enerji, bir ülkenin politika üretmesi ve uygulaması gereken en önemli stratejik alanlardan birisidir. Ülkemiz de sahip olduğu kritik jeopolitik konumu

Detaylı

Yazılım Mimari Tasarımından Yazılım Geliştirme Çatısının Üretilmesinde Model Güdümlü Bir Yaklaşım

Yazılım Mimari Tasarımından Yazılım Geliştirme Çatısının Üretilmesinde Model Güdümlü Bir Yaklaşım Yazılım Mimari Tasarımından Yazılım Geliştirme Çatısının Üretilmesinde Model Güdümlü Bir Yaklaşım İbrahim Onuralp Yiğit 1, Nafiye Kübra Turhan 2, Ahmet Erdinç Yılmaz 3, Bülent Durak 4 1,2,3,4 ASELSAN A.Ş.

Detaylı

MerSis. Bilgi Teknolojileri Yönetimi Danışmanlık Hizmetleri

MerSis. Bilgi Teknolojileri Yönetimi Danışmanlık Hizmetleri MerSis Bilgi Teknolojileri Yönetimi Danışmanlık Hizmetleri Bilgi Teknolojileri risklerinize karşı aldığınız önlemler yeterli mi? Bilgi Teknolojileri Yönetimi danışmanlık hizmetlerimiz, Kuruluşunuzun Bilgi

Detaylı

Bilişim Teknolojileri Test ve Belgelendirme Hizmetleri. Mustafa YILMAZ mustafayilmaz@tse.org.tr

Bilişim Teknolojileri Test ve Belgelendirme Hizmetleri. Mustafa YILMAZ mustafayilmaz@tse.org.tr Bilişim Teknolojileri Test ve Belgelendirme Hizmetleri Mustafa YILMAZ mustafayilmaz@tse.org.tr Türk Standardları Enstitüsü tarafından yapılan Bilişim Teknolojileri Test ve Belgelendirme Hizmetleri Yazılım

Detaylı

Organizasyon Yapısı İştirakler/Ortaklık Yapısı Personel Durumu Gemi Simülatorü Helikopter/Uçak Kontrol

Organizasyon Yapısı İştirakler/Ortaklık Yapısı Personel Durumu Gemi Simülatorü Helikopter/Uçak Kontrol MilSOFT Kapsam Organizasyon Yapısı İştirakler/Ortaklık Yapısı Personel Durumu Gemi Simülatorü Helikopter/Uçak Kontrol MilSOFT Tasnif Dışı 2/19 MilSOFT Kuruluş Tarihi : 1998 Personel Sayısı : 240 (200+

Detaylı

İRKET SUNUMU. YALTES A...Bu sunuda yer alan tüm bilgiler Yaltes A.. ne ait olup Yaltes A.. nin yazılı izni alınmaksızın başka amaçla

İRKET SUNUMU. YALTES A...Bu sunuda yer alan tüm bilgiler Yaltes A.. ne ait olup Yaltes A.. nin yazılı izni alınmaksızın başka amaçla İRKET SUNUMU YALTES A...Bu sunuda yer alan tüm bilgiler Yaltes A.. ne ait olup Yaltes A.. nin yazılı izni alınmaksızın başka amaçla kullanılamaz, çoğaltılamaz veya 3.parti kişi ve kurumlara verilemez.

Detaylı

Yazılım Geliştirme Projelerinde Kontrolörlük / Müşavirlik Hizmetleri. Y.Müh. Kadriye ÖZBAŞ ÇAĞLAYAN, PMP Y.Müh. Ahmet DİKİCİ, PMP

Yazılım Geliştirme Projelerinde Kontrolörlük / Müşavirlik Hizmetleri. Y.Müh. Kadriye ÖZBAŞ ÇAĞLAYAN, PMP Y.Müh. Ahmet DİKİCİ, PMP Yazılım Geliştirme Projelerinde Kontrolörlük / Müşavirlik Hizmetleri Y.Müh. Kadriye ÖZBAŞ ÇAĞLAYAN, PMP Y.Müh. Ahmet DİKİCİ, PMP Sunum Planı Organizasyon Yapısı Yazılım Projelerinde Başarı Durumu Yazılım

Detaylı

STİK K KURULTAYI YAZILIM LOJİST STİĞİ

STİK K KURULTAYI YAZILIM LOJİST STİĞİ LOJİST STİK K KURULTAYI YAZILIM LOJİST STİĞİ ISO/IEC 12207 Yazılım Yaşam Döngü Süreçleri Yazılım Lojistiği Yazılım desteği; yazılımın orijinal isterlerini ve daha sonradan gelebilecek değişiklik isteklerini

Detaylı

BTB Proje Yönetimi ve Mühendislik Ltd. Şti.

BTB Proje Yönetimi ve Mühendislik Ltd. Şti. ŞİRKET SUNUMU SUNUM PLANI Hakkımızda BTB Ekibi ve Çözüm Ortakları Kalite Anlayışımız Faaliyet Alanlarımız Hizmetlerimiz Altyapılarımız Geliştirilen Birim ve Sistem Örnekleri İletişim Hakkımızda 2013 yılında

Detaylı

Kurumsal Yönetim Sistemleri Sistemleri

Kurumsal Yönetim Sistemleri Sistemleri Yazılım Danışmanlık Ltd. Şti. Kurumsal Yönetim Sistemleri Sistemleri Yönetim Kurumsal Yönetim Sistemleri Kurumsal Yönetim Sistemleri Kurumsal Akosis, sektörel olarak farklılık gösteren dinamikler ve iş

Detaylı

T. C. KAMU İHALE KURUMU

T. C. KAMU İHALE KURUMU T. C. KAMU İHALE KURUMU Elektronik İhale Dairesi KALİTE YÖNETİM SİSTEMİ BT Strateji Yönetimi BT Hizmet Yönetim Politikası Sürüm No: 5.0 Yayın Tarihi: 14.07.2014 444 0 545 2012 Kamu İhale Kurumu Tüm hakları

Detaylı

HLA Uyumlu Taktik TASNİF DIŞI

HLA Uyumlu Taktik TASNİF DIŞI HLA Uyumlu Taktik Çevre Uygulama Çatısı İÇERİK Giriş Taktik Çevre Benzetimi Taktik Çevre Uygulama Çatısı Bir Taktik Çevre Uygulama Çatısının Gereksinimleri Örnek Bir Taktik Çevre Uygulama Çatısı Gerçekleştirimi

Detaylı

ALICIA Projesi ve SDT A.Ş. nin Katılımı

ALICIA Projesi ve SDT A.Ş. nin Katılımı ALICIA Projesi ve SDT A.Ş. nin Katılımı 3 Mart 2010 TÜBĐTAK Havacılık Bilgi Günü Gündem SDT A.Ş. Şirket Profili Đlgi Alanları ve Kabiliyetler Proje ve Ürünler ALICIA Projesi Genel Bilgiler Konsorsiyum

Detaylı

Model Güdümlü Geliştirme ile Gömülü Kaynakların Yönetimi

Model Güdümlü Geliştirme ile Gömülü Kaynakların Yönetimi Model Güdümlü Geliştirme ile Gömülü Kaynakların Yönetimi Can Öz EGE ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ A.B.D. 1 İçerik Kaynak Yönetimi Problemi Kaynak Yönetimi Modellemesinin

Detaylı

Askeri Gemi Projelerine Sanayinin Entegrasyonu Şubat 2008

Askeri Gemi Projelerine Sanayinin Entegrasyonu Şubat 2008 A k i G i P j l i S i i E Askeri Gemi Projelerine Sanayinin Entegrasyonu Şubat 2008 Takdim Planı Son 15 Yılda Türkiye de İnşa Edilen Askeri Gemiler RMK Marine in Askeri Proje Teklif Çalışmaları Sahil Güvenlik

Detaylı

JAVA RMI ve Hibernate teknolojileri kullanılarak çok amaçlı bir yazılım altyapısı hazırlanması

JAVA RMI ve Hibernate teknolojileri kullanılarak çok amaçlı bir yazılım altyapısı hazırlanması JAVA RMI ve Hibernate teknolojileri kullanılarak çok amaçlı bir yazılım altyapısı hazırlanması Hakan ALBAĞ Tahsin Barış AKAN Bitirme Projesi 05.06.2006 Giriş Ticari yazılımlarda ortak ihtiyaçlar Birden

Detaylı

Görünümler ve Ötesi Yaklaşımıyla Radar Yazılım Mimarisi Dokümantasyonu Tecrübeleri. Ali Özzeybek M. Devrim Tokcan Murat Tuncer

Görünümler ve Ötesi Yaklaşımıyla Radar Yazılım Mimarisi Dokümantasyonu Tecrübeleri. Ali Özzeybek M. Devrim Tokcan Murat Tuncer Görünümler ve Ötesi Yaklaşımıyla Radar Yazılım Mimarisi Dokümantasyonu Tecrübeleri Ali Özzeybek M. Devrim Tokcan Murat Tuncer Görünümler ve Ötesi Yaklaşımıyla Radar Yazılım Mimarisi Dokümantasyonu Tecrübeleri

Detaylı

MESLEKİ TERMİNOLOJİ I 1. HAFTA YAZILIM MÜH. TEMEL KAVRAMLAR

MESLEKİ TERMİNOLOJİ I 1. HAFTA YAZILIM MÜH. TEMEL KAVRAMLAR YAZILIM: SOFTWARE Yazılım (Software): Yazılım sadece bir bilgisayar programı değildir. Basılı veya elektronik ortamdaki her tür dokümanı da içeren ürün. Dokümanlar yazılım mühendislerine ve son kullanıcıya

Detaylı

Ulusal Elektronik ve Kriptoloji Araştırma Enstitüsü. Mayıs 2008, Gebze

Ulusal Elektronik ve Kriptoloji Araştırma Enstitüsü. Mayıs 2008, Gebze Ulusal Elektronik ve Kriptoloji Araştırma Enstitüsü Mayıs 2008, Gebze Organizasyon Başbakanlık TÜBİTAK Ar-Ge Elektronik ve Kriptoloji Marmara Araştırma Merkezi Metroloji Savunma Sanayi Uzay Teknolojileri

Detaylı

ÖZEL SAYI 28 TEMMUZ 2011

ÖZEL SAYI 28 TEMMUZ 2011 ÖZEL SAYI 28 TEMMUZ 2011 Bu özel sayıda yapılan açıklamalarla ilgili ek bilgi isterseniz Atilla ÖZDÖL ü 425 2506 numaralı telefondan arayınız veya ozdol@altay.com.tr elektronik posta adresini kullanınız.

Detaylı

SİSTEM ANALİZİ VE TASARIMI

SİSTEM ANALİZİ VE TASARIMI SİSTEM ANALİZİ VE TASARIMI BİLGİ SİSTEMİ GELİŞTİRME SÜRECİ Sistem Geliştirme Süreci ve Modelleri Sistem Geliştirme Yaşam Döngüsü Bilgi sistemlerinin geliştirilmesi için izlenen sürece Sistem Geliştirme

Detaylı

Deniz Savunma Sistemleri Alanında Sistematik Yazılım Yeniden Kullanım Yaklaşımı

Deniz Savunma Sistemleri Alanında Sistematik Yazılım Yeniden Kullanım Yaklaşımı Deniz Savunma Sistemleri Alanında Sistematik Yazılım Yeniden Kullanım Yaklaşımı Bülent DURAK 1, Eren Koçak AKBIYIK 2, İbrahim Onuralp YİĞİT 3 1,2,3 ASELSAN A.S. Savunma Sistem Teknolojileri Grubu 1 durak@aselsan.com.tr,

Detaylı

Hava Savunma Ateşİdare Cihazı Görücüye Çıkıyor

Hava Savunma Ateşİdare Cihazı Görücüye Çıkıyor Hava Savunma Ateşİdare Cihazı Görücüye Çıkıyor K.K.K.lığının alçak irtifa hava savunma ihtiyaçlarını karşılamak üzere geliştirme çalışmalarına ASELSAN tarafından 2010 yılında başlanan Hava Savunma Ateşİdare

Detaylı

PR362009 24 Kasım 2009 Yazılım, PC-tabanlı kontrol Sayfa 1 / 5

PR362009 24 Kasım 2009 Yazılım, PC-tabanlı kontrol Sayfa 1 / 5 Yazılım, PC-tabanlı kontrol Sayfa 1 / 5 IT standartları otomasyonu geliştiriyor: Microsoft Visual Studio entegrasyonlu TwinCAT programlama ortamı TwinCAT 3 extended Automation Beckhoff, otomasyon dünyasını

Detaylı

SİSTEM VE YAZILIM. o Bilgisayar sistemleri donanım, yazılım ve bunları işletmek üzere gerekli işlemlerden oluşur.

SİSTEM VE YAZILIM. o Bilgisayar sistemleri donanım, yazılım ve bunları işletmek üzere gerekli işlemlerden oluşur. SİSTEM VE YAZILIM o Bilgisayar sistemleri donanım, yazılım ve bunları işletmek üzere gerekli işlemlerden oluşur. o Yazılım, bilgisayar sistemlerinin bir bileşeni olarak ele alınmalıdır. o Yazılım yalnızca

Detaylı

BENZERSİZ SORUNLARA BENZERSİZ ÇÖZÜMLER

BENZERSİZ SORUNLARA BENZERSİZ ÇÖZÜMLER BENZERSİZ SORUNLARA BENZERSİZ ÇÖZÜMLER HAKKIMIZDA Promod Ar-Ge Yazılım, dinamik sistem simülasyonu, prototiplemesi, kontrol tasarımı ve gerçeklenmesi alanlarında hizmet veren bir Ar-Ge ve Yazılım kuruluşudur.

Detaylı

C3S Komuta Kontrol ve Sibernetik Sistemler Ltd. Şti. ŞİRKET BİLGİLERİ VE TANITIMI

C3S Komuta Kontrol ve Sibernetik Sistemler Ltd. Şti. ŞİRKET BİLGİLERİ VE TANITIMI C3S Komuta Kontrol ve Sibernetik Sistemler Ltd. Şti. ŞİRKET BİLGİLERİ VE TANITIMI 1. C3S Komuta Kontrol ve Sibernetik Sistemler (Command Control & Cybernetics Systems) Ltd. Şti. 2007 yılında kurulmuş aynı

Detaylı

Nagios XI Günümüzün talep gören kurumsal gereksinimleri için en güçlü BT altyapısı gözetim ve uyarı çözümüdür.

Nagios XI Günümüzün talep gören kurumsal gereksinimleri için en güçlü BT altyapısı gözetim ve uyarı çözümüdür. Nagios Enterprises, kurumsal ölçekte, BT altyapı gözetiminde endüstri standardı olan Nagios için resmi ürünler, hizmetler ve çözümler sunuyor. Dünya çapında yüz binlerce kullanıcıyla Nagios bilgi teknolojileri

Detaylı

Spring Ekosisteminde Kurumsal Yazılım Geliştirme. Kenan Sevindik Harezmi Bilişim Çözümleri A.Ş.

Spring Ekosisteminde Kurumsal Yazılım Geliştirme. Kenan Sevindik Harezmi Bilişim Çözümleri A.Ş. Ekosisteminde Kurumsal Yazılım Geliştirme Kenan Sevindik Harezmi Bilişim Çözümleri A.Ş. Hakkımızda Harezmi Bilişim Çözümleri 2011 yılında kuruldu Uzmanlık alanlarımız Kurumsal uygulama geliştirme Java

Detaylı

Sistem ve Yazılım Nedir?

Sistem ve Yazılım Nedir? Sistem ve Yazılım Nedir? Bilgisayar Sistemleri; donanım, yazılım ve kullanıcılardan oluşur. Yazılım sadece belirli bir işlemi yapan bir program değildir. Yazılım belirli bir mantık dahilinde insanlar tarafından

Detaylı

BİL 542 Paralel Hesaplama. Dersi Projesi. MPJ Express Java Paralel Programlama

BİL 542 Paralel Hesaplama. Dersi Projesi. MPJ Express Java Paralel Programlama BİL 542 Paralel Hesaplama Dersi Projesi MPJ Express Java Paralel Programlama Recep Ali YILMAZ 131419106 Fen Bilimleri Enstitüsü Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Bilgisayar Mühendisliği Yüksek Lisans Programı

Detaylı

IBM Rational ile Yazılım Yaşam Döngüsü Mehmet Çağrı ELIBOL IBM Rational Satış Yöneticisi

IBM Rational ile Yazılım Yaşam Döngüsü Mehmet Çağrı ELIBOL IBM Rational Satış Yöneticisi IBM Rational ile Yazılım Yaşam Döngüsü Mehmet Çağrı ELIBOL IBM Rational Satış Yöneticisi Gündem Genel Özet Günümüzün Getirdikleri Etkili Yazılım Yaşam Döngüsünün Yararı Uygulama Yazılım Yaşam Döngüsü Çözümü

Detaylı

ÖZGÜR YAZILIMLAR İLE J2EE

ÖZGÜR YAZILIMLAR İLE J2EE ÖZGÜR YAZILIMLAR İLE J2EE Buğra Çakır bugra@ibrahimcakir.com Seminer İçeriği 1. İki ve üç katmanlı yazılım mimarileri 2. Java ve J2EE platformu 3. Özgür yazılımlar ile J2EE 4. Eclipse, Lomboz ve JBoss

Detaylı

TARBİL Kapsamında Uydu ve Yersel Veri Tespit, Kayıtçı İşlem Yönetim Sistemi Geliştirilmesi

TARBİL Kapsamında Uydu ve Yersel Veri Tespit, Kayıtçı İşlem Yönetim Sistemi Geliştirilmesi TARBİL Kapsamında Uydu ve Yersel Veri Tespit, Kayıtçı İşlem Yönetim Sistemi Geliştirilmesi Kurum Adı : İstanbul Teknik Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Birimi Proje Durumu : Tamamlandı. Projenin

Detaylı

DGridSim Gerçek Zamanlı Veri Grid Simülatörü. Yazılım Tasarımı Dokümanı v 1.0.1 01.08.2011. Mustafa Atanak Sefai Tandoğan Doç. Dr.

DGridSim Gerçek Zamanlı Veri Grid Simülatörü. Yazılım Tasarımı Dokümanı v 1.0.1 01.08.2011. Mustafa Atanak Sefai Tandoğan Doç. Dr. DGridSim Gerçek Zamanlı Veri Grid Simülatörü Yazılım Tasarımı Dokümanı v 1.0.1 01.08.2011 Mustafa Atanak Sefai Tandoğan Doç. Dr. Atakan Doğan 1. Sistem Mimarisi DGridSim katmanlı bir yapı göz önünde bulundurularak

Detaylı

X. Çözüm Ortaklığı Platformu

X. Çözüm Ortaklığı Platformu www.pwc.com/tr Türkiye Muhasebe Standartları na Geçiş İçerik 1. Yeni Türk Ticaret Kanunu na Genel Bakış 2. Türkiye Muhasebe Standartları na Geçiş Yol Haritası 3. Finansal Raporlama Süreci ve Teknik Altyapı

Detaylı

METEKSAN SAVUNMA SANAYĠĠ A.ġ.

METEKSAN SAVUNMA SANAYĠĠ A.ġ. METEKSAN SAVUNMA SANAYĠĠ A.ġ. 1 Bilkent Grubu BİLKENT UNİVERSİTESİ BİLKENT HOLDİNG Name Title METEKSAN MATBAA VE ENERJİ GRUBU TEPE GRUBU 2 Bilkent Üniversitesi Bilkent Üniversitesi Türkiye nin ilk vakıf

Detaylı

MAYIS 2010 ÖZGÜR DOĞAN İŞ GELİŞTİRME YÖNETİCİSİ KAMU SEKTÖRÜ

MAYIS 2010 ÖZGÜR DOĞAN İŞ GELİŞTİRME YÖNETİCİSİ KAMU SEKTÖRÜ MAYIS 2010 ÖZGÜR DOĞAN İŞ GELİŞTİRME YÖNETİCİSİ KAMU SEKTÖRÜ TANIMLAR KURUMSAL HAFIZA: Bilgiyi gelecekte kullanmak amacıyla insanlarda ve/veya teknolojilerde gerektiğinde geri çağrılabilir şekilde depolamak

Detaylı

Squad X Programı ve Geleceğin İndirilmiş Piyade Mangası

Squad X Programı ve Geleceğin İndirilmiş Piyade Mangası Squad X Programı ve Geleceğin İndirilmiş Piyade Mangası 16/03/2016 DARPA Modern askeri çatışmalar giderek artan oranda, düşman saldırılarının aynı anda birçok yönden geldiği karmaşık ve belirsiz muharebe

Detaylı

YAZILIM MÜHENDİSLİĞİ Şubat 2012 Yrd.Doç.Dr. Yunus Emre SELÇUK GENEL BİLGİLER

YAZILIM MÜHENDİSLİĞİ Şubat 2012 Yrd.Doç.Dr. Yunus Emre SELÇUK GENEL BİLGİLER YAZILIM MÜHENDİSLİĞİ Şubat 2012 Yrd.Doç.Dr. Yunus Emre SELÇUK GENEL BİLGİLER BAŞARIM DEĞERLENDİRME Sınav tarihleri: Daha sonra duyurulacak 1. Ara sınav yazılı, 2. Ara sınav: test, Final sınavı: yazılı

Detaylı

LOUPE, IP Data ağlarında çalışan katma değerli servislerinizi kolaylıkla izlemenizi sağlar. www.netas.com.tr

LOUPE, IP Data ağlarında çalışan katma değerli servislerinizi kolaylıkla izlemenizi sağlar. www.netas.com.tr LOUPE, IP Data ağlarında çalışan katma değerli servislerinizi kolaylıkla izlemenizi sağlar. www.netas.com.tr IP Tabanlı Servis Oturumlarınızı İzlemenin Kolay Yolu Loupe, Katma Değerli Servislerinizi IP

Detaylı

DENİZ PLATFORMLARINDA LOJİSTİK DESTEK UYGULAMALARI. 28 Şubat 2012

DENİZ PLATFORMLARINDA LOJİSTİK DESTEK UYGULAMALARI. 28 Şubat 2012 DENİZ PLATFORMLARINDA LOJİSTİK DESTEK UYGULAMALARI 28 Şubat 2012 TAKDİM PLANI Askeri Gemilerin Özellikleri RMK MARINE Lojistik Destek Uygulaması Sözleşmelerdeki ELD İsterleri Garantiler Depo Seviyesi Bakım

Detaylı

Kurumsal Mimari. (Enterprise Architecture) MUSTAFA ULUS, 2015

Kurumsal Mimari. (Enterprise Architecture) MUSTAFA ULUS, 2015 Kurumsal Mimari (Enterprise Architecture) MUSTAFA ULUS, 2015 Hakkımda Eğitim Yıldız Teknik Üniversitesi - Matematik Mühendisliği lisans Ahmet Yesevi Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği yüksek lisans Deneyim

Detaylı

Farklı Mobil Platformlar Üzerinde Servis Tabanlı Mimari(SOA) Yaklaşımı: Elektronik Uçuş Çantası Vaka Çalışması

Farklı Mobil Platformlar Üzerinde Servis Tabanlı Mimari(SOA) Yaklaşımı: Elektronik Uçuş Çantası Vaka Çalışması Farklı Mobil Platformlar Üzerinde Servis Tabanlı Mimari(SOA) Yaklaşımı: Elektronik Uçuş Çantası Vaka Çalışması Emre Barış Aksu, STM A.Ş eaksu@stm.com.tr Cem Gündüz, STM A.Ş cgunduz@stm.com.tr Emrah Ayanoğlu,

Detaylı

Bir yazılım geliştirme metodolojisi aşağıdaki adımlardan meydana gelir; Yazılım geliştirme sürecine destek verecek araçlar, modeller ve yöntemler.

Bir yazılım geliştirme metodolojisi aşağıdaki adımlardan meydana gelir; Yazılım geliştirme sürecine destek verecek araçlar, modeller ve yöntemler. Yazılım Mühendisliği kapsamındaki Yazılım Geliştirme Metodolojileri, bir bilgi sistemini geliştirme sürecinin yapımını, planlamasını ve kontrolünü sağlayan bir framework tür. Her farklı framework güçlü

Detaylı

Sensör Birleştirme Eğitimi. Hızlı jet uçağa monte görev sistemlerinin geliştirilmiş operasyonel performansı vasıtasıyla avantaj sağlayın

Sensör Birleştirme Eğitimi. Hızlı jet uçağa monte görev sistemlerinin geliştirilmiş operasyonel performansı vasıtasıyla avantaj sağlayın Sensör Birleştirme Eğitimi Hızlı jet uçağa monte görev sistemlerinin geliştirilmiş operasyonel performansı vasıtasıyla avantaj sağlayın Operasyonel verimliliği en üst düzeye çıkarma Hızlı jet platformlar,

Detaylı

Mobil Cihazlardan Web Servis Sunumu

Mobil Cihazlardan Web Servis Sunumu Mobil Cihazlardan Web Servis Sunumu Özlem Özgöbek Ege Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü 2010 İnternet erişiminin yaygınlaşması ve artık mobil cihazlar üzerinden bile yüksek hızlı veri iletişimine

Detaylı

Atılım Üniversitesi Bilgi & Đletişim Teknolojileri Müdürlüğü Sistem Yönetim Uzmanı Görev Tanımı

Atılım Üniversitesi Bilgi & Đletişim Teknolojileri Müdürlüğü Sistem Yönetim Uzmanı Görev Tanımı Atılım Üniversitesi Bilgi & Đletişim Teknolojileri Müdürlüğü Sistem Yönetim Uzmanı Görev Tanımı Formal Doküman Detayları Hazırlanma Tarihi 17 Eylül 2012 Yayın Taslak Hazırlayan Ersun Ersoy Doküman Numarası

Detaylı

DSİ kapsamında oluşturulan dağınık durumdaki verilerinin düzenlenmesi, yeniden tasarlanarak tek bir coğrafi veri tabanı ortamında toplanması,

DSİ kapsamında oluşturulan dağınık durumdaki verilerinin düzenlenmesi, yeniden tasarlanarak tek bir coğrafi veri tabanı ortamında toplanması, Projenin Amacı DSİ Genel Müdürlüğünde, Bölge Vaziyet Planı çalışmaları kapsamında üretilen ve mevcut DSİ faaliyetlerini içeren CBS veri setleri ile CBS Veritabanının incelenerek yine mevcut CBS donanım,

Detaylı

Google Web Toolkit ile Öğretim Elemanı Otomasyon Sistemi

Google Web Toolkit ile Öğretim Elemanı Otomasyon Sistemi Google Web Toolkit ile Öğretim Elemanı Otomasyon Sistemi Mehmet Karakoç Akdeniz Üniversitesi Bilgisayar Bilimleri Araştırma ve Uygulama Merkezi 28.11.2014 inet-tr'14 : GWT AUFaculty Project 1 İçerik Giriş

Detaylı

Özgür Yazılım Eğitim Yönetim Sistemleri

Özgür Yazılım Eğitim Yönetim Sistemleri Özgür Yazılım Eğitim Yönetim Sistemleri Özgür Yazılım A.Ş. merve.yalcin@ozguryazilim.com.tr, adil.akbas@ozguryazilim.com.tr Özet: Bilgi ve iletişim teknolojilerindeki gelişmelerle birlikte öğrenme ortamlarının

Detaylı

Yazılım Mühendisliği Bölüm - 2 Yazılım Geliştirme Yaşam Döngüsü. Cengiz GÖK

Yazılım Mühendisliği Bölüm - 2 Yazılım Geliştirme Yaşam Döngüsü. Cengiz GÖK Yazılım Mühendisliği Bölüm - 2 Yazılım Geliştirme Yaşam Döngüsü Cengiz GÖK 1 Gerçek Hayatta Program Geliştirme Gereksinim Analizi Sistemin İdamesi Sistem Tasarımı Teslim Program Tasarımı Sistem Testi Program

Detaylı

TCMB Deneyim Raporu. Kurumsal Java Uygulama Platformu. Sacit Uluırmak. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Sistem Araştırma ve Planlama Müdürlüğü

TCMB Deneyim Raporu. Kurumsal Java Uygulama Platformu. Sacit Uluırmak. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Sistem Araştırma ve Planlama Müdürlüğü TCMB Deneyim Raporu Kurumsal Java Uygulama Platformu Sacit Uluırmak Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Sistem Araştırma ve Planlama Müdürlüğü 2007 TCMB made available under the EPL v1.0 30.04.2007 Gündem

Detaylı

Atılım Üniversitesi Bilgi & Đletişim Teknolojileri Müdürlüğü Sistem Yönetim Uzman Yardımcısı Görev Tanımı

Atılım Üniversitesi Bilgi & Đletişim Teknolojileri Müdürlüğü Sistem Yönetim Uzman Yardımcısı Görev Tanımı Atılım Üniversitesi Bilgi & Đletişim Teknolojileri Müdürlüğü Sistem Yönetim Uzman Yardımcısı Görev Tanımı Formal Doküman Detayları Hazırlanma Tarihi 11 Temmuz 2013 Yayın Taslak Hazırlayan Ersun Ersoy Doküman

Detaylı

MerSis. Bilgi Teknolojileri Bağımsız Denetim Hizmetleri

MerSis. Bilgi Teknolojileri Bağımsız Denetim Hizmetleri MerSis Bağımsız Denetim Hizmetleri risklerinizin farkında mısınız? bağımsız denetim hizmetlerimiz, kuruluşların Bilgi Teknolojileri ile ilgili risk düzeylerini yansıtan raporların sunulması amacıyla geliştirilmiştir.

Detaylı

Hizmet Odaklı Mimariye Dayanan İş Süreçleri Yönetimi Sistemi

Hizmet Odaklı Mimariye Dayanan İş Süreçleri Yönetimi Sistemi Hizmet Odaklı Mimariye Dayanan İş Süreçleri Yönetimi Sistemi 04.11.2010 Mine Berker IBTech A.Ş. Gündem İş Süreçleri Yönetimi (BPM) Modeli Yaşam Döngüsü 1 BPM e Neden İhtiyaç Duyduk? BPM Çözüm Araçlarının

Detaylı

BLG4146 - Sistem Analizi ve Tasarımı. Öğr. Grv. Aybike ŞİMŞEK

BLG4146 - Sistem Analizi ve Tasarımı. Öğr. Grv. Aybike ŞİMŞEK BLG4146 - Sistem Analizi ve Tasarımı Öğr. Grv. Aybike ŞİMŞEK Tasarım Evresi Analiz evresinde sorulan NE sorusuyla elde edilen bilgilerin NASIL yapılacağı, NASIL gerçekleştirileceğinin ortaya konulduğu

Detaylı

DOĞU MARMARA KALKINMA AJANSI GÖLCÜK TE DENİZ SAVUNMA İHTİSAS OGRANİZE SANAYİ BÖLGESİ KURULMASI

DOĞU MARMARA KALKINMA AJANSI GÖLCÜK TE DENİZ SAVUNMA İHTİSAS OGRANİZE SANAYİ BÖLGESİ KURULMASI DOĞU MARMARA KALKINMA AJANSI GÖLCÜK TE DENİZ SAVUNMA İHTİSAS OGRANİZE SANAYİ BÖLGESİ KURULMASI Savaş Gemisi ve Denizaltı Üretimi Gemi inşa sektörü, değişik endüstri ürünlerinin birleşimini içeren bir imalat

Detaylı

Büyük Ölçekli bir Gömülü Yazılımın Geliştirme ve Otomatik Test Deneyimi

Büyük Ölçekli bir Gömülü Yazılımın Geliştirme ve Otomatik Test Deneyimi Büyük Ölçekli bir Gömülü Yazılımın Geliştirme ve Otomatik Test Deneyimi Eda Gürler 1 Murat Yılmaz 2 1, 2 Radar Elektronik Harp ve İstihbarat Sistemleri (REHİS) Grubu, ASELSAN A.Ş. Ankara 1 tverdi@aselsan.com.tr,

Detaylı

Fırat Üniversitesi Personel Otomasyonu

Fırat Üniversitesi Personel Otomasyonu Fırat Üniversitesi Personel Otomasyonu Fırat Üniversitesi, Enformatik Bölümü, 23119, Elazığ fatihtalu@firat.edu.tr, rdas@firat.edu.tr Özet: Bu çalışmada, Fırat Üniversitesi Personel Daire Başkanlığı için

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. Ayça Tarhan. Hacettepe Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü atarhan@hacettepe.edu.tr

Yrd. Doç. Dr. Ayça Tarhan. Hacettepe Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü atarhan@hacettepe.edu.tr Yrd. Doç. Dr. Ayça Tarhan Hacettepe Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü atarhan@hacettepe.edu.tr Süreç Değerlendirme Nedir? Süreç: Girdileri çıktılara dönüştüren, ilişkili veya etkileşimli etkinlikler

Detaylı

Bulut Bilişim. Ege Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Web Servisleri

Bulut Bilişim. Ege Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Web Servisleri Bulut Bilişim Ege Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Web Servisleri Ediz TÜRKOĞLU 05-07-8509 Özlem GÜRSES 05-07-8496 Savaş YILDIZ 05-07-8569 Umut BENZER 05-06-7670 İ çerik İçerik...2 Bulut Bilişim Nedir?...3

Detaylı

YAZILIM KAVRAMINA BİR BAKIŞ. Gürcan Banger Elektrik Yük. Müh. ESOGÜ - 9 Nisan 2007

YAZILIM KAVRAMINA BİR BAKIŞ. Gürcan Banger Elektrik Yük. Müh. ESOGÜ - 9 Nisan 2007 YAZILIM KAVRAMINA BİR BAKIŞ Gürcan Banger Elektrik Yük. Müh. ESOGÜ - 9 Nisan 2007 YAZILIM ve DONANIM Bilgisayar kavramı, donanım ve yazılım olmak üzere iki ana bileşenden oluşuyor. Elektronik, mekanik

Detaylı

windesk.com.tr BT Servis Masası Uygulaması İç ve dış paydaş / müşterilere sunulan Hizmetler için ITIL uyumlu iş sürekliliği artışı sağlanır.

windesk.com.tr BT Servis Masası Uygulaması İç ve dış paydaş / müşterilere sunulan Hizmetler için ITIL uyumlu iş sürekliliği artışı sağlanır. windesk.com.tr WINDESKINTEGRA BT Servis Masası Uygulaması İç ve dış paydaş / müşterilere sunulan Hizmetler için ITIL uyumlu iş sürekliliği artışı sağlanır. sıgnum WINDESK Süreç Tabanlı Uygulama Platformu

Detaylı

Yazılım Nedir? Yazılım Mühendisi. Yazılım Mühendisliği. ACM/IEEE Etik Kodu. Etik Kural için Önsöz BIL 304 YAZILIM MÜHENDİSLİĞİ 2012-2013.

Yazılım Nedir? Yazılım Mühendisi. Yazılım Mühendisliği. ACM/IEEE Etik Kodu. Etik Kural için Önsöz BIL 304 YAZILIM MÜHENDİSLİĞİ 2012-2013. BIL 304 YAZILIM MÜHENDİSLİĞİ 2012-2013 Yrd Doç. Dr. Turgay İBRİKÇİ Yazılım Nedir? Yazılım Tanımlanmış bir işlevi yerine getiren, Girdi ve Çıktıları olan, Herhangi bir donanım üzerinde çalışan, Bilgisayar

Detaylı

FIRAT ÜNİVERSİTESİ PERSONEL OTOMASYONU

FIRAT ÜNİVERSİTESİ PERSONEL OTOMASYONU FIRAT ÜNİVERSİTESİ PERSONEL OTOMASYONU M. Fatih TALU*, Resul DAŞ* (*) Fırat Üniversitesi, Enformatik Bölümü, 23119, ELAZIĞ fatihtalu@firat.edu.tr, rdas@firat.edu.tr ÖZET Bu çalışmada, Fırat Üniversitesi

Detaylı

HP Yazılım Zirvesi - İstanbul 20 May 2015 - Wyndham Grand Levent Pınar Uğurlu Kirazcı Yeni Nesil Akıllı Servis Masası

HP Yazılım Zirvesi - İstanbul 20 May 2015 - Wyndham Grand Levent Pınar Uğurlu Kirazcı Yeni Nesil Akıllı Servis Masası HP Yazılım Zirvesi - İstanbul 20 May 2015 - Wyndham Grand Levent Pınar Uğurlu Kirazcı Yeni Nesil Akıllı Servis Masası Yazılım Denetimleri DevOps IT performans metrikleri BYOD Zorunluluk Beklentiler değişiyor...

Detaylı

Praesideo Dijital Genel Seslendirme ve Acil Anons Sistemi Her koşulda mesajlarınızı iletin

Praesideo Dijital Genel Seslendirme ve Acil Anons Sistemi Her koşulda mesajlarınızı iletin Praesideo Dijital Genel Seslendirme ve Acil Anons Sistemi Her koşulda mesajlarınızı iletin 2 Praesideo Dijital Genel Seslendirme ve Acil Anons Sistemi İnsanları bilgilendirmenin ve korumanın en iyi yolu

Detaylı

Merkez Ofis : Up Hill Towers A1 B Blok No:146 TR- 34746 Ataşehir / Istanbul

Merkez Ofis : Up Hill Towers A1 B Blok No:146 TR- 34746 Ataşehir / Istanbul Merkez Ofis : Up Hill Towers A1 B Blok No:146 TR- 34746 Ataşehir / Istanbul 27.02.2011 1 Giriş Okosis San. Ve Tic. Ltd. Şirketi, otomasyon sektörü için yazılım ve donanım çözümleri üretmek, konusunda profesyonel

Detaylı

Kurumsal Mimari (TOGAF)

Kurumsal Mimari (TOGAF) Kurumsal Mimari (TOGAF) Kurumsal Mimarlar Veri Mimarları Altyapı Mimarları İş Analistleri İş Süreçleri Uzmanları Teknoloji Mimarları Çözüm Mimarları Proje Yöneticileri IT Yöneticileri Eğitim Süresi : 4

Detaylı

Bölüm 2 Yazılım Süreçleri. Ders 1

Bölüm 2 Yazılım Süreçleri. Ders 1 Bölüm 2 Yazılım Süreçleri Ders 1 1 Konular Yazılım Süreç Modelleri Süreç Aktiviteleri Değişikliklerle Baş Etmek The Rational Unified Process (RUP) 2 Yazılım Süreci Bir yazılım sistemini geliştirmek için

Detaylı

Sistem Programlama. (*)Dersimizin amaçları Kullanılan programlama dili: C. Giriş/Cıkış( I/O) Sürücülerinin programlaması

Sistem Programlama. (*)Dersimizin amaçları Kullanılan programlama dili: C. Giriş/Cıkış( I/O) Sürücülerinin programlaması Sistem Programlama Sistem programlama bilgisayar mühendisliğinin bir alanı olup karmaşık sistemlerin ve bu sistemlerin parçalarının ile ilgilenir. İşletim Sistemlerinin Programlaması Giriş/Cıkış( I/O)

Detaylı

1.Yazılım Geliştirme Metotları 1

1.Yazılım Geliştirme Metotları 1 1.Yazılım Geliştirme Metotları 1 1.1 Klasik Çevrim(Waterfall) 1.2 V Modeli 1.3 Prototipleme/Örnekleme 1.4 Spiral Model 1.5 Evrimsel Geliştirme 1.6 Evrimsel Prototipleme 1.7 Artımlı Geliştirme 1.8 Araştırmaya

Detaylı

HAKKIMIZDA. Misyonumuz; Vizyonumuz;

HAKKIMIZDA. Misyonumuz; Vizyonumuz; HAKKIMIZDA SOFTKEY kurumsal teknoloji hizmetlerinde, müşteri odaklı yaklaşımı, rekabetçi fiyatları ve eksiksiz destek hizmeti sunmak amacıyla kurulmuştur. Sektörün önde gelen teknoloji firmaları ile iş

Detaylı

SSM Askeri Gemi Projelerine Sanayinin Entegrasyonu Savaş/Silah Sistemleri Çalıştayı MiKES Profili 15 Mayıs 2008

SSM Askeri Gemi Projelerine Sanayinin Entegrasyonu Savaş/Silah Sistemleri Çalıştayı MiKES Profili 15 Mayıs 2008 SSM Askeri Gemi Projelerine Sanayinin Entegrasyonu Savaş/Silah Sistemleri Çalıştayı MiKES Profili 15 Mayıs 2008 Mikrodalga Elektronik Sistemler Sanayi ve Ticaret A.Ş. Çankırı Yolu 5.km 06750 Akyurt Ankara

Detaylı

İSYS Süreçleri ve Yönetim Sistemleri İçindeki Yeri. Burak Bayoğlu (CISM, CISA, CISSP) TÜBİTAK UEKAE. bayoglu@uekae.tubitak.gov.tr

İSYS Süreçleri ve Yönetim Sistemleri İçindeki Yeri. Burak Bayoğlu (CISM, CISA, CISSP) TÜBİTAK UEKAE. bayoglu@uekae.tubitak.gov.tr İSYS Süreçleri ve Yönetim Sistemleri İçindeki Yeri Burak Bayoğlu (CISM, CISA, CISSP) TÜBİTAK UEKAE bayoglu@uekae.tubitak.gov.tr Sunu Planı İSYS Yaşam Döngüsü ve Motivasyon COBIT 4.1 (TS) ISO/IEC 27001

Detaylı

.com.tr agem T E C H L O L O G Y P A R T N E R

.com.tr agem T E C H L O L O G Y P A R T N E R TECHLOLOGYPARTNER agem.com.tr TECHLOLOGYPARTNER 3 Agem, 2005 yılında kurulan bilişim teknolojileri, yazılım ve hizmetleri şirketidir. Agem olarak, sahip olduğumuz uzman kadromuz, bireysel danışma havuzumuz

Detaylı

YAZILIM KALİTE STANDARTLARI

YAZILIM KALİTE STANDARTLARI YAZILIM KALİTE STANDARTLARI MEHMET KEKLĠKÇĠ ĠREM UYGUN KEREM GAZĠOĞLU LEZGĠN AKSOY CONTROL OBJECTIVES FOR INFORMATION AND RELATED TECHNOLOGY COBIT NEDİR? Tanım olarak CobiT, Control Objectives for Information

Detaylı

Hazırlayan: Ahmet Alper ÇALIŞKAN Probiz Yazılım Proje Mühendisi

Hazırlayan: Ahmet Alper ÇALIŞKAN Probiz Yazılım Proje Mühendisi İŞLETMELERDE İŞ SÜREÇ YÖNETİMİ (BPM) UYGULAMASI Hazırlayan: Ahmet Alper ÇALIŞKAN Probiz Yazılım Proje Mühendisi Ajanda 1) İş Süreç Yönetimi Nedir? 2) İş Süreç Yönetim Yazılımı 3) Neden İş Süreç Yönetim

Detaylı

Küp Uydu larda Yazılım Tabanlı Radyo Kullanımı ve Uydu Yer Haberleşmesi Gösterimi HAVELSAT Projesi

Küp Uydu larda Yazılım Tabanlı Radyo Kullanımı ve Uydu Yer Haberleşmesi Gösterimi HAVELSAT Projesi Küp Uydu larda Yazılım Tabanlı Radyo Kullanımı ve Uydu Yer Haberleşmesi Gösterimi HAVELSAT Projesi Serhan GÖKÇEBAĞ HAVELSAT Proje Yöneticisi HAVELSAN A.Ş. 1/14 Kapsam Motivasyon Uydu Uzay alanındaki HAVELSAN

Detaylı

BSM 532 KABLOSUZ AĞLARIN MODELLEMESİ VE ANALİZİ OPNET MODELER

BSM 532 KABLOSUZ AĞLARIN MODELLEMESİ VE ANALİZİ OPNET MODELER BSM 532 KABLOSUZ AĞLARIN MODELLEMESİ VE ANALİZİ OPNET MODELER Yazılımı ve Genel Özellikleri Doç.Dr. Cüneyt BAYILMIŞ Kablosuz Ağların Modellemesi ve Analizi 1 OPNET OPNET Modeler, iletişim sistemleri ve

Detaylı

ERZİNCAN ÜNİVERSİTESİ. BİLGİ YÖNETİM SİSTEMİ Mevcut Durum Analiz ve Kapasite Geliştirme Projesi

ERZİNCAN ÜNİVERSİTESİ. BİLGİ YÖNETİM SİSTEMİ Mevcut Durum Analiz ve Kapasite Geliştirme Projesi ERZİNCAN ÜNİVERSİTESİ ÜST DÜZEY YÖNETİCİ SUNUMU BİLGİ YÖNETİM SİSTEMİ Mevcut Durum Analiz ve Kapasite Geliştirme Projesi Strateji Geliştirme Daire Başkanlığı OCAK 2009 1 Gündem Bilgi Yönetimi Yol Haritası

Detaylı

HAVELSAN Çok Bileşenli Ortamlarda Entegre Lojistik Destek Yaklaşımı Şubat 2011

HAVELSAN Çok Bileşenli Ortamlarda Entegre Lojistik Destek Yaklaşımı Şubat 2011 HAVELSAN Çok Bileşenli Ortamlarda Entegre Lojistik Destek Yaklaşımı Şubat 2011 Havelsan A.Ş. 1 Sunum Planı Kuvvet Yapısı ve ELD ELD ve PDL Harekat Ortamı ve Görev Açısından ELD Karşılaşılan Problemler

Detaylı

Veritabanı Destekli Kurumsal Bir Eğitim Uygulaması

Veritabanı Destekli Kurumsal Bir Eğitim Uygulaması Veritabanı Destekli Kurumsal Bir Eğitim Uygulaması H.Orkun Zorba 1, Taner Yaldız 2 1,2 AYDIN Yazılım ve Elektronik Sanayi A.Ş. (AYESAŞ), ODTÜ İkizleri Ar-Ge Binası, A-1 Blok 1. Kat ODTÜ-Teknokent, 06530

Detaylı

WINDESKPORTA. sıgnum. Müşteri Hizmetleri İletişim Merkezi. Uygulama Çözümü. windesk.com.tr

WINDESKPORTA. sıgnum. Müşteri Hizmetleri İletişim Merkezi. Uygulama Çözümü. windesk.com.tr windesk.com.tr WINDESKPORTA Müşteri Hizmetleri İletişim Merkezi Uygulama Çözümü Kurum içinde veya dışında faaliyet gösteren Çağrı Merkezi ve Müşteri Hizmetleri İletişim Merkezi uygulama alanında, tek bir

Detaylı

Yazılım Mühendisliği Bölüm - 3 Planlama. Cengiz GÖK

Yazılım Mühendisliği Bölüm - 3 Planlama. Cengiz GÖK Yazılım Mühendisliği Bölüm - 3 Planlama Cengiz GÖK 1 Planlama Yazılım geliştirme sürecinin ilk aşaması Başarılı bir proje geliştirebilmek için projenin tüm resminin çıkarılması işlemi Proje planlama aşamasında

Detaylı

TUSAŞ-TÜRK HAVACILIK VE UZAY SANAYİİ A.Ş. SAVUNMA SANAYİİ MÜSTEŞARLIĞI 2 nci LOJİSTİK KURULTAYI

TUSAŞ-TÜRK HAVACILIK VE UZAY SANAYİİ A.Ş. SAVUNMA SANAYİİ MÜSTEŞARLIĞI 2 nci LOJİSTİK KURULTAYI TUSAŞ-TÜRK HAVACILIK VE UZAY SANAYİİ A.Ş. SAVUNMA SANAYİİ MÜSTEŞARLIĞI 2 nci LOJİSTİK KURULTAYI 1 Sunum İçeriği TUSAŞ Entegre Lojistik Destek (ELD) Faaliyetleri TUSAŞ Garanti Dönemi Destek Faaliyetleri

Detaylı

UBL UBL Türkiye Özelleştirmesi TEMEL BİLGİLER

UBL UBL Türkiye Özelleştirmesi TEMEL BİLGİLER e-fatura UBL UBL Türkiye Özelleştirmesi TEMEL BİLGİLER UBL (Universal Business Language) UBL, iş dünyasının evrensel ölçekte birlikte iş yapabilirlik ihtiyacını gidermek amacıyla doğmuş bir yapıdır. Bu

Detaylı

OMNET++ 4.2.2. Ağ Benzetim Yazılımı (Network Simulation Framework) BİL 372 Bilgisayar Ağları. GYTE - Bilgisayar Mühendisliği Bölümü

OMNET++ 4.2.2. Ağ Benzetim Yazılımı (Network Simulation Framework) BİL 372 Bilgisayar Ağları. GYTE - Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Bilgisayar Mühendisliği Bölümü OMNET++ 4.2.2 Ağ Benzetim Yazılımı (Network Simulation Framework) BİL 372 Bilgisayar Ağları OMNET++ OMNET++ (Objective Modular Network Testbed in C++), nesneye yönelik (objectoriented)

Detaylı

MilSOFT TASNİF DIŞI 1/35

MilSOFT TASNİF DIŞI 1/35 MilSOFT TASNİF DIŞI 1/35 Kuruluş Tarihi : 1998 Personel Sayısı : 200 (~180 Mühendis) Tesis : 7,000m 2 (ODTÜ Teknokent) : 600m 2 (TÜBİTAK MAM TEKSEB) Kuruluş Tarihi : 2007 Personel Sayısı : 50+ Tesis :

Detaylı