ECZACIBAfiI LAÇ SANAY VE T CARET A.fi.

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "ECZACIBAfiI LAÇ SANAY VE T CARET A.fi."

Transkript

1

2 LA N mas 15/5/02 11:08 Page 1 ECZACIBAfiI LAÇ SANAY VE T CARET A.fi. ÇALIfiMA RAPORU 2001

3 LA N mas 15/5/02 11:08 Page 3 Ç NDEK LER Yönetim Kurulu 4 Yönetim Kurulu Baflkan n n Mesaj 6 Söylefli / Bilime Deste in Neresindeyiz? 10 Dünya laç Endüstrisi 20 Türk laç Endüstrisi 36 Eczac bafl laç Grubu 42 Eczac bafl laç Sanayi nin flbirli i Yapt Uluslararas Kurulufllar 47 Y ll k Çal flma Raporu Ayr nt l Bilanço 58 Ayr nt l Bilanço Dipnotlar 60 Ayr nt l Gelir Tablosu 77 Ayr nt l Gelir Tablosu Dipnotlar 78 Ek Mali Aç klamalar 84 Kâr Da t m Tablosu 90 Fon Ak m Tablosu 91 Nakit Ak m Tablosu 92 Sat fllar n Maliyeti Tablosu 93 Denetleme Kurulu Raporu 94 Ba ms z Denetim Raporu 95 3

4 LA N mas 15/5/02 11:08 Page 4 4

5 LA N mas 15/5/02 11:08 Page 5 YÖNET M KURULU Görev Süresi (Foto raf s ras na göre) Oktay Tulpar Üye R. Faruk Eczac bafl Baflkan Yard mc s F. Bülent Eczac bafl Baflkan O. Erdal Karamercan Üye Sedat Birol Üye Saffet Özbay Üye 5

6 LA N mas 15/5/02 11:08 Page 6 YÖNET M KURULU BAfiKANI NIN MESAJI SA LIK VE LAÇ SEKTÖRLER N N B R ULUSAL GÜVENL K SORUNUNA DÖNDÜ Ü YEN DÜNYA ORTAMI VE TÜRK YE 2001 in daha ilk aylar ndan itibaren de iflik nedenlerle önce Türkiye yi, 11 Eylül sonras nda ise yeryüzünün bütün ülkelerini etkisine alan ola anüstü olaylar, bazan kolayca unutulabilen bir gerçe i dünya kamuoyuna yeniden hat rlatt. Etkin, yarat c, verimli biçimde görevlerini yerine getiren ça dafl bir sa l k sektörüne sahip olabilmek, her toplum için, modern düzende varl n koruyup sürdürebilmesinin en vazgeçilmez koflullar ndan birisidir. Hele modern ilaçlar ve afl lar n kesintisiz üretimi, özellikle ola and fl koflullar belirdi i anlarda, ulusal güvenlik aç s ndan da stratejik bir önem kazan yor. Yar nlar n güven alt na almak isteyen hiçbir toplum, kusursuz biçimde iflleyen bir sa l k sistemi ile modern ilaç endüstrisinden yoksun kalamaz. Yirmibirinci yüzy l bafllar n n sa l k ve ilaç alanlar nda ortaya koydu u temel gerçekleri, 2001 y l n n ilk yar s geride kal rken, Türkiye olanca aç kl yla yaflad. Denetim alt ndaki döviz kuru politikalar, fiubat sonlar na do ru uygulanamaz duruma düfltü ve ekonomi tam bir kriz ortam na girdi. Döviz kurlar n n dalgalanmaya b rak lmas ise, ABD Dolar karfl s nda, Türk Liras ndaki de er kayb n n, 2001 Haziran nda yüzde 100 ü bulmas yla sonuçland. Devalüasyona paralel olarak, sanayi kesiminin bütün girdilerinde de önemli art fllar gerçekleflti. Ço u ilaç etkin maddesini yurt d fl ndan 6

7 LA N mas 15/5/02 11:08 Page 7 sa layan ilaç endüstrisinde de, üretim maliyetleri ve finansman giderlerinde büyük art fllar meydana geldi. Tüm di er üretici kesimlerde maliyet art fllar en k sa süre içinde ürün fiyatlar na yans t l rken, ilaç endüstrisinin, maliyetlerdeki yükseliflleri fiyatlar na yans tmas devlet taraf ndan ertelendi. laç endüstrisi, karfl laflt bunal ma ra men, Türkiye kamuoyuna flu mesaj verdi: Türk halk n n kulland ilaçlar n çok büyük bölümünü üreten endüstri, tüm özverileri göze alarak, koflullar ne olursa olsun, ilaç sunmay sürdürecektir in ilk yar s n yüzde 25 zarar ile kapatan Türk ilaç endüstrisi, toplumu ilaçs z b rakmama görevini, y l boyunca aksatmadan yerine getirdi. Baflar l bir dönem say lan 2000 e göre, ilaç endüstrisi 2001 y l n küçülmeyle kapatt ; ancak, böylesine bunal ml bir ortamda, gerekli ilaçlar özveriyle sa lam fl bulunmas, Türk ilaç endüstrisi için bir onur kayna oldu. Sa l k ve ilaç sektörlerinin, ulusal güvenlik baflta olmak üzere yaflam n her alan nda ne kadar önemli ifllevlerinin bulundu u, 11 Eylül 2001 deki sald r lardan sonra, bu kez dünya çap nda bir s navdan daha geçti. Sald r lar özellikle kimyasal, biyolojik ya da nükleer maddelerle, modern toplumlara karfl uygulanabilecek biyolojik terör tehdidini, uluslararas gündeme yükseltti. Birleflik Amerika Senatosu nun ço unluk liderine yollanan bir mektuba, öldürücü nitelikte üç milyon flarbon (anthraks) sporunun konulmas ve mikrop bulaflan mektuplara dokunan befl kiflinin can vermesi, ilaç endüstrisini, y nsal ölüm araçlar na dönüfltürülebilecek mikrop, zehirli gaz ve radyoaktif etkenlere karfl gerekli ilaç ve afl lar üretmeye ya da yepyeni çözümler araflt rmaya yöneltti. Birleflik Amerika ve Avrupa Birli i ülkeleri bir ulusal güvenlik önlemi olarak, beklenmedik anlarda ç kar labilecek salg n, bulafl c hastal klar önlemek ya da tedavi edebilmek amac yla, stratejik ilaç ve afl stoklar yapmaya girifltiler. 7

8 LA N mas 15/5/02 11:08 Page 8 Baflkan Bush un deyifliyle, savafl koflullar alt nda haz rlanan 2.1 trilyon ABD Dolar düzeyindeki yeni ABD Bütçesi nde, bir önceki y la göre yüzde 6,3 art fl ve 489 milyar Dolar kaynakla, en büyük pay Sa l k Bakanl al yor. Özellikle biyolojik teröre karfl 1.6 milyar Dolar l k yat r mla ilk kez bir erken uyar sistemi kurulmas n isteyen Bush, Birleflik Amerika n n ulusal ilaç stoklar na, 2003 Eylül üne kadar, en az 20 milyon kifliye yetecek ölçüde antibiyotik ve afl eklenmesini öngörüyor. Sa l k ve ilaç alanlar ndaki öncü araflt rmalar destekleyen Ulusal Sa l k Enstitüleri nin ödenekleri ise, yüzde 15,7 art r larak, toplam 27.4 milyar ABD Dolar na ç kar l yor. Türkiye nin flans, devlet say s n n 200 e ulaflt bir ça da, halk na uluslararas standartlarda ilaçlar üreten ve dünyan n ancak 35 ülkesinde bulunan modern bir ulusal ilaç endüstrisine sahip olmas d r. Türk ilaç endüstrisinin flanss zl ise, her ekonomik kriz an nda varolma hakk n kendisinden neredeyse esirgeyen bir siyasal ortamda, de erini ve ifllevlerini yeni bafltan kan tlama durumuna sürüklenmesidir. laç endüstrisinin özlemi, Türkiye ekonomisinin bütün üretici sektörleri gibi, ça dafl ekonomi ve iflletmecili in en temel gereklerine uygun, rasyonel bir iflleyifl ya da çal flma ortam na kavuflturulmas d r. Maliyet ve fiyat yap s n n, ilaç kurulufllar na art k yepyeni ek kaynaklar yaratarak, gelece in çok daha ileri teknolojilerinin en k sa sürede Türkiye ye kazand r lmas n sa layacak biçimde düzenlenmesi gerekiyor. Ürünlerini, aylar boyunca, üretim maliyetinin alt nda kalan fiyatlarla sunmaya zorlanan bir endüstri, sermaye yap s n n u rad zararlar gidermekte gün geçtikce artan zorluklarla karfl karfl ya kalmaktad r. 8

9 LA N mas 15/5/02 11:08 Page 9 Stratejik önemi son geliflmelerle birlikte daha da artan Türkiye de, ulusal ilaç endüstrisinin ülke aç s ndan tafl d önem de ayn ölçüde art yor. Avrupa Birli i, 2004 y l nda yeni üye olacak devletlerle Do u Avrupa ya do ru aç lmaya yönelirken, AB normlar yla uyum kurmaya çal flan Türk ilaç endüstrisinin, piyasa ekonomisinin gerekli k ld koflullara kavuflmas büsbütün öncelik kazan yor. Türkiye de uluslararas standartlarda modern nitelikte bir ulusal ilaç endüstrisinin do ufluna öncülük eden Eczac bafl laç Sanayi, iç ve d fl koflullardaki darbo azlara ra men, 2001 y l nda da sa l k alan na yine olumlu katk larda bulunmak amac yla büyük u rafllar verdi. Eczac bafl laç Sanayi nin yurt içi ve yurt d fl pazarlardaki toplam ilaç sat fllar, bir önceki y la oranla yüzde 44 artarak, 180 trilyon TL düzeyine ulaflt. Eczac bafl laç Sanayi, y l boyunca yeni 12 ilac daha t p hizmetine sundu. Eczac bafl, 60. kurulufl y ldönümünü kutlamaya haz rlan rken, sa l kl bir gelece in kurulmas na öncülük etme temel hedefine odaklanmay sürdürüyor. Dünyan n sa l kl yaflama olanaklar na kavuflturulmas n n, daha güvenli bir ortama ulaflman n ilk koflulu oldu u ise her gün çok daha iyi anlafl l yor. BÜLENT ECZACIBAfiI 9

10 LA N mas 15/5/02 11:08 Page 10 De erli Ortaklar m z, pay sahibi oldu umuz kurulufllar, çal flmalar n, içinde bulunduklar sanayi kesiminin, ülke ve en genel anlamda dünya ekonomisinin oluflturdu u ortamda sürdürüyorlar. Bu ortam belirleyen veriler, geliflmeler, e ilimler, kurulufllar m z n varl n, kârl l n, gelece ini etkiliyor. Yat r mlar m za, kurulufllar m z n çal flmalar na do ru yön verebilmek için bu etkileri do ru de erlendirmemiz gerekiyor. flte bu amaçla 2001 y l çal flma raporlar n haz rlarken, ilgili kuruluflumuzu etkileyen ortamla do rudan ya da dolayl iliflkisi olan bir konuda, konu hakk nda bilgi ve deneyim sahibi kiflilerle yine deneyimli yazarlar m z taraf ndan yap lm fl röportajlara yer vermeyi düflündük. Eczac bafl B L ME DESTEK Ülkemiz, bilim ve teknoloji üretimine, bilginin ürüne, teknolojiye dönüfltürülmesine, kaliteli insan gücü yaratmaya özel önem vererek ve yeni stratejiler belirleyerek, geliflmifl ülkeler aras na kat lma flans n yakalayabilir mi? Arkadan gelenler in, dünyada böyle bir flans var m? Böyle bir at l m n önündeki engeller nelerdir ve büyük dönüflümü gerçeklefltirmek için neler yap lmal d r? Bilgi toplumuna geçifl sürecinde Türkiye nin flanslar ve f rsatlar nelerdir? Bu ve benzer sorular, iki uzmanla görüfltük. Birincisi, ODTÜ Fizik Bölümü nden, TÜB TAK Bilim Politikalar Dairesi eski baflkan ve üniversitesinde bilim politikalar yüksek lisans program yürütücüsü Prof. Dr. MET N DURGUT. kinci uzman ise, TOSUN TERZ O LU, TÜB TAK eski baflkan ve Sabanc Üniversitesi Rektörü matematik profesörü... ORHAN BURSALI 10

11 LA N mas 15/5/02 11:08 Page 11 ORHAN BURSALI Bugün bilim ve teknoloji konular ndaki sorulara yaln z bizim gibi ülkelerde de il, Avrupa Birli i gibi, dünya bilim ve teknolojisinin kalbinin att bir ülkeler toplulu unda da çözüm aran yor. AB yönetimi özetle diyor ki: Yüzy l m z bilim ve teknoloji yüzy l, ancak durumumuz hiç de iyi de il, önlem almazsak bilgi ekonomisine geçemeyiz. GSY H n n ortalama sadece yüzde 1,9 unu Ar-Ge ye harc yoruz, oysa ABD yüzde 2,8, Japonya ise yüzde 2,9 harc yor. Avrupa ile ABD aras nda araflt rmaya ayr lan kaynaklar aras ndaki makas aç larak, 1992 de 12 milyardan 1998 de 60 milyar Euro ya ç kt. Yüksek teknolojide çal flanlar m z n say s daha az. D fl ticarette yüksek teknoloji ürünlerinin pay nda durmadan geriye düflüyoruz. 6. Çerçeve Program ile, Avrupa n n bu kötü durumunu düzeltece iz, iflsizli i yokedece iz, BT (Bilgi Teknolojisi) ile ekonomiyi rekabetçi k laca z (Avrupa Komisyonu, Guidelines for EU research activities) Avrupa ki bunu diyor, Türkiye ne yapmal dersiniz? Türkiye bilime destekle, ekonomide zenginlik yaratabilir mi? Bunun için hangi aç l mlar gerekli? MET N DURGUT Türkiye öncelikle ulusal sistemini, pek çok bak mdan koptu u uluslararas bilgi/bilim sistemlerine eklemlemeli ve verimli çal flt rmay becermelidir. Verimli iflleyifl, bilim politikas n di er ulusal politikalar ile uyumlu hale getirmekle bafllamal. Kiflilerin CV leri yan nda, kurumlar n ve ülkelerin de CV lerinin oldu u unutulmamal. Tek tek bireysel çabalar ile ancak s f r toplam toplumu denilen ve birlikte hareket için yönünü saptayamayan toplumlar durumuna düflülür. yi bir s nai üretim ve tasar m yetene imiz oldu u söylenebilir; ama, örne in bu kez de enformasyon toplumuna geçifli kaç rd k ve bu nedenle gene baflkalar n n mallar n n pasif tüketicileri olaca z. Bilgi toplumu evresi için flanslar m z var. Ayn flekilde, moleküler bilimler ve teknolojilere, tar m ve sa l ktaki uygulamalar na e ilmek için f rsat m z var. OB Türkiye gibi arkadan gelenler, bilim politikalar ile yükselme Ekonomik yar fl n temelinde bilime ve teknolojik yarat c l a destek yat yor.

12 LA N mas 15/5/02 11:08 Page 12 Biz hep tehditlerin ortas nda ve içinde yaflad m z söylüyoruz, ama bu tehditlerden olumlu bir fley yaratam yoruz. Güney Kore nin at l m nda, Çin ve Japonya tehdidi çok önemliydi. F rsatlar kaç r yorsunuz, bari tehditleri kaç rmay n! flans n yakalayabilirler mi? MD Bunun örnekleri vard r. Arkadan yetiflmenin stratejileri, iç ve d fl kaynaklar n tamamlay c l ilkesince, gereksiz yere içe kapanmaya izin vermez. Yakalama politikalar, bilgilendirme, yönlendirme ve teflvik mekanizmalar n zorunlu k lar. Tüm tehditlere/f rsatlara karfl n, tarihsel süreçlerin içinde yer al p haz rlanmay tercih etmeliyiz. Rastgele yapt m z -yetiflmifl insan dahil- üretim, baflkalar n n ekonomilerine ve toplumlar na girdi oluyor. Bugün, büyük ölçekli ve zamana uygun planlamadan vazgeçmenin bedelini ödüyoruz. fiimdi güncel geçerlili i olan bilimsel-ekonomik üstünlüklerin, katma de eri yüksek faaliyetler ba lam nda tasarlanmas gerekiyor. Bu stratejik tasar m n, ülkemize özgü faktörlerin dikkate al nd yakalama stratejileri ile desteklenmesi gerekiyor. OB Bilimin deste inin stratejik olarak planlanmas gerekir, diyorsunuz. MD Klasik bir iktisat tart flmas olan pazar tökezlemesi ni (market failure) an msat r m. Pazar miyoptur, uzun vadeli sonuç verecek belirsiz yat r mlar üstlenmek istemeyebilir; o zaman da genel hizmet olarak devlet ve güçlü sivil toplum örgütleri devreye giriyor. Türkiye de bu yönde bir geliflme eksik. Bilimin aç kça, bir sistem dahilinde yönetilmesi gerekiyor. Ad yla san yla; aynen sanayinin, teknolojinin yönetilmesinde oldu u gibi... OB Dünya ekonomisini büyüten ana faktörlerde, bilim ve teknolojinin yeri nedir? MD Son 50 y l içinde sanayileflmifl ülkelerin büyümesinin en az yüzde 50 den fazlas n bilim ve teknolojideki (BT) geliflmeler sa lad. Sermaye yat r m ndan, iflçi üretkenli inden vb. hepsinden daha yüksek derecede... BT, emek ve sermaye katk s n ikiye katl yor tek bafl na ve bu, Japonya da mesela, yüzde 60 lar geçiyor. 10 sene önce Japonya, enformasyon toplumuna geçifl projelerini tart fl rken, bir Beyaz Belge yay mlad ve Entelektüel olarak yarat c toplum olaca z dedi. Japonya taklitçilikle suçlan yordu. Kore, teknolojiye dayal ekonominin önemli ad mlar n ataca n ilan etti inde flunu dedi: Biz, uluslararas araflt rmalarda etkin büyük projelerde yer alaca z. Bilim politikalar 12

13 LA N mas 15/5/02 11:08 Page 13 Krizin atlat lmas nda yeni bilgi ve beceri büyük rol oynayacakt r. Beceriyi transfer edebiliriz, d flardan getirtebiliriz, ama mutlaka özümsemek zorunday z. var. zliyorlar ve kendi bilim ve sanayi kurulufllar na yön veriyorlar. Avrupa, 6. Çerçeve Program ile, ABD ve Japonya y ekonomik olarak ancak bilim ve teknolojiyi çok daha h zl gelifltirerek yakalayabilece ini resmen ilan etti. Ekonomik yar fl n temelinde bilime ve teknolojik yarat c l a destek yat yor. OB Türkiye de sistem neden çal flm yor? MD Türkiye yi tan yan Sanja Lall n teknoloji transferi üzerine kitab var. Avrupa Komisyonu nun haz rlatt raporun Türkiye ile ilgili k sm nda, Türkiye de bilim ve teknoloji sistemleri var, ancak sistem ifllemiyor diyordu. Bunu iflletmek için Avrupa ya iyice bakmak önemli. Türkiye bu iflbirli ine girmeli, oradan ö renmeli, ama girmeyecekse o zaman çok iyi izleyerek sistemlerindeki verimi art rmal. Ö rencilerimiz var. Onlar yetifltirip her yere gönderiyoruz; kap fl l yorlar! Ama bizde sistem çal flm yor. Biz hep tehditlerin ortas nda ve içinde yaflad m z söylüyoruz, ama bu tehditlerden olumlu bir fley yaratam yoruz. Güney Kore nin at l m nda, Çin ve Japonya tehdidi çok önemliydi. F rsatlar kaç r yorsunuz, bari tehditleri kaç rmay n! Bunun s rr ise Ankara da... Hemflehri, afliret iliflkileri ve yararlar düzeyinden, ulusal yarar düzeyindeki iliflkilere geçemiyoruz belki. Tarihsel gelene i k sa düflenler, s nama yan lma ile ö renmemifl toplumlar, kriz karfl s nda ulusal düzeyin afla s na daha kolay düflebiliyor. Ulusal bir platforma geldi inizde onun gerektirdi i kurallar ve politikalar söz sahibi olmal. OB Ülkemiz bir zamanlar bilimsel düflünceyle iliflki kurmaya çok önem vermedi mi? MD aras befl y ll k planda teknoloji gelifltirmek ve uygulamak konusu çok önemliydi. smet Pafla flöyle diyordu: Dünya çap nda rekabet edebilecek mallar üretmek istiyoruz. Bunu kinci Dünya Savafl ndan önce diyorlar ve dikkat edin ana fikri hiç kaç rm yorlar. Mühendislik, sanayi projelerinde yer alarak geliflti; yerel veya ulusal düzeyde üretim güçleri harekete geçti. Marshall plan na girdikten sonra, rekabet gücü olan mal üretimi bak fl n iyice terkettik. So uk savafl döneminde üstlendi imiz rol, sosyal geliflmemizi olumsuz yönde etkiledi, bilim ve teknolojiyi kullanma yetene imizi s f rlad. OB Bugün bilime deste in önemi anlafl ld m? MD Hâla hiçbir siyasi programa, bilim ve teknolojide kapasitemizi harekete geçirmeye yönelik bir düflünce yans m yor. Katma de eri yüksek mal ve hizmetler, sa l k, biyoteknoloji çok önemli hale geldi bütün dünyada. Ancak Türkiye bu alanlarda bir politikaya sahip de il. Siyasi kadrolar d flar daki geliflmeleri olumlu anlamda izleyip orada oluflan rüzgârlardan etkilenip bir de iflimi tafl yamad lar Türkiye ye. Bütün kötü de iflimler yafland. Bol de iflik markalar, ürünler vb. geldi ve bunlar n tüketilmesi önemli görüldü. Borçlar ald k ve tükettik. Ancak amaca yönelik üretici bir fley yapamad k. OB Türkiye neler yapmal, bilime deste in Avrupa düzeyine ç kabilmesi için? MD Dürüst davranmal ve krizin bir anl k veya k smi de il topyekün bir kriz oldu unu kabul etmeliyiz. Krizin atlat lmas nda yeni bilgi ve beceri büyük rol oynayacakt r. Beceriyi transfer edebiliriz, d flardan getirtebiliriz, ama mutlaka özümsemek zorunday z. Bunun için de ulusal hedefler, kiflisel hedeflerin bir parças olmal. Korkular aflmam z laz m. Büyük sistemlerden çok korkuyoruz. Avrupa dan korkuyoruz; yerel bölgesel sistemlerin ç kmas ndan korkuyoruz. Bilim ve teknoloji üretkenli i karar n al nca sosyal ve ekonomik güç dengesi ve ülkemizin konumu da de iflecektir. Bütün sorunlar m z bu di er bak fl aç lar n kullanmamaktan kaynaklan yor. Bu bak fl aç lar n n, bu kalk nma araçlar n n egemen oldu u alanlarda yaflamam z laz m. Türk ordusu nas l NATO çerçevesinde güçlü olduysa, biz de bilim ve teknoloji ortam nda yerimizi almal y z. OB Büyümenin bileflenleri, ekonomide BT nin rolü, 13

14 LA N mas 15/5/02 11:08 Page 14 sanayide ve kamuda yöneticilerin niteliklerini de yeniden tan ml yor mu? MD Hem de nas l! Bir kompleks sistemi tarif ediyoruz. Bu sistemlerin yönetilmesi basit iliflkilere ve sistemlere indirgenemez. Kompleks sistemdeki yöneticilerin özellikleri farkl d r. Yönetici, sonsuz derecede daha fazla iletiflim hatt ndad r. Yöneticinin atraktif bir cazibeyi ve yeri yaratmas laz m. Kamuya bakarsak, Cumhuriyet i kuranlar, siyasetin, ekonominin, sanayi devriminin oda nda durabildiler. nsan faaliyeti ve kurumlar sistemik bütünlü e do ru gelifliyor. Fazla spektaküler olmayan faaliyet ve kiflilerin kolektif birliktelikleri, çok ilginç ürünler yaratabiliyor. Yönetici bunu görmeli ve durmadan mükemmeliyetler yaratabilmeli. Küresel yönetici tek bir ürün bile üretse, karmafl k bir sistemi yönetti inin bilincinde olmal. OB Bilime deste in bugünkü dünyadaki içeri i nedir? MD Birincisi, bilim, raslant sal himaye edilmekten ç kt. Düzenli ve sistemli deste e kavufltu. kincisi, deste in arkas nda, uluslararas veya yerel misyonu çok iyi tan mlanm fl ulusal bilim ajanslar var -ki bunlar uluslararas politikalar da üretirler- ya da az say da NATO, BM, AB Komisyonu gibi, ulusal ajans veya hükümet temsilcilerinin oluflturdu u yap lar var. Bilimde basit bir destek yok. Maliyet hesaplar n n yap lmaya çal fl ld, sosyo ekonomik faaliyet alanlar na kadar uzanan beklentilerin tan mland destek söz konusu. Bu sürece bilim adamlar da katk da bulunuyor. ABD deki durum gösteriyor ki, bilime ayr lan para beklenenleri sa l yor. Bütün ekonomik s k nt lara ra men, her fleyden k s lsa bile bilime destek sürüyor. OB Toplumlar n bilimden beklentilerinin artt n söyleyebilir miyiz? MD Hem de çok ciddi olarak... Yaflam standard, sa l kl çevre gibi beklentilerinin karfl lanmas nda, bilimin oynad rol art yor. Ulusal savunma ve sanayi beklentilerini de buna eklemek gerek. Büyük beklentilerin ifade biçimi de iflti. Bilimin maliyet/yarar analizindeki süreçler de ifliyor; üretilen bilgi bir süre sonra etkinlik anlam nda ticarilefliyor. Bu ticarileflmeye bilim üretenler de fiilen kat l yor. Üretilen fleyin ne kadar sosyo ekonomik yarar sa layaca konusunda basmakal p bilinenlerin Dünyay tehdit eden uluslararas büyük çat flmalara, diplomasi ve siyaset bazan çözüm bulam yor. Burada araflt rmac lar yeni roller üstleniyor. ötesine geçti geliflmeler. Yeni bir mekanizma olufltu. Tekno parklar, bilim parklar, bilim merkezleri... Çok ilginç baflka bir nokta daha: Dünyay tehdit eden uluslararas büyük çat flmalara, diplomasi ve siyaset bazan çözüm bulam yor. Burada araflt rmac lar yeni roller üstleniyor. OB Bilim baflka hangi özellikler kazand? MD Bilimden toplumun beklentileri art nca, bilimin araflt rma kapasitesi, dünyan n neresinde olursa olsun herkesin ilgisini çekiyor. Araflt rmac n n üstelik laboratuvar aletleri ile birlikte serbest dolafl m gündemde. Daha önce, derecelerin, ö rencilerin, unvanlar n serbest dolafl m vard. Mesela OECD düzeyinde global bilim konular nda bilimsel araç ve gereçlerin dolafl m ndan gümrük vb. al nmamaya baflland. Z mni, yani örtük bilginin gidifl gelifline kap lar iyice aç ld. Ancak komünikasyonla aktar labilen, say sallaflt r lmas o kadar kolay olmayan bir bilgi iliflkisinden söz ediyoruz. Müzelere var ncaya kadar topluma aç k k l nmas gereken her fley yeniden yap lan yor. Örne in Fermi gibi büyük araflt rma 14

15 LA N mas 15/5/02 11:08 Page 15 Korkular aflmam z laz m. Büyük sistemlerden çok korkuyoruz. Avrupa dan korkuyoruz; yerel bölgesel sistemlerin ç kmas ndan korkuyoruz. Bilim ve teknoloji üretkenli i karar n al nca sosyal ve ekonomik güç dengesi ve ülkemizin konumu da de iflecektir. laboratuvarlar n n halka, ö rencilere aç k standartlaflt r lm fl e itim programlar var. NASA dan bedava e itim paketleri alabilirsiniz. OB Yani bilim ve bilgiyi her yerde avlaman n araçlar m gelifltiriliyor? MD ABD dünyan n her yerindeki ak la, benim akl m, benim yararlanaca m ak l diye bak yor; bilimsel bilgiyi her yönden kullanabilmenin yeni örgütlenmelerini yap yor. Bilgi toplumu ile enformasyon toplumu aras ndaki fark yaflayaca z. nsan n fark nda olan bilgi iflleme süreçleri hakim olacak. nternette arama makineleri veya yöntemleri flimdi aptal. Bunlar ak lland racak çok iyi ara yüzler dönemi bafll yor. Bu, bilgi toplumunun özelli i. Kuantum enformasyon teorisi, gerçek güvenlik sistemini kuracak. Enformasyon toplumunun basitli i afl lacak. nsan akl ve düflüncesinin her fleye derinlik kazand raca toplumun ad d r bilgi toplumu. OB Bilimin kendi iç dinami i, toplumu nereye götürecek? MD Biyoteknoloji-genetik bilimler yaflam bilimlerini derinden etkiledi; sa l, ormanc l, tar mc l... nsan genom projesi iflin bafl henüz. Sistemi hücre karmafl kl ile yorumlamaya bafllad k. Ak l hangi düzeyde do uyor, hücre düzeyinde mi, moleküler düzeyde mi, yoksa beyin düzeyinde mi? Bu bambaflka bir dünya, böyle bir dünyada çok büyük araflt rmac kadrolar na ve araflt rmac iflbirliklerine ihtiyaç var. Ülkemizde iflbirli i zafiyeti çok büyük. Herkes, stratejik planlama yap yor, bilimsel verilerin fl nda, gelecek kayg lar ile yap yor. fiimdi kuantum enformasyon toplumuna gidiliyor. Kuantum cihazlar ile beyinlerimiz büyük sars nt geçirecek. Ak l, kuantum düzeyinde olufluyor. Bilgi ifllemenin ötesine geçiyorsunuz. Bu, datay dataya çevirmiyor, bir sonraki sürece yol gösteriyor, onu yorumluyor. Belki kuantum teorisi de iflecek. Bugün kulland m z teorinin içinde paradokslar var. Belki beynin, düflüncenin içine girilmesiyle farkl ayr nt lar ön plana ç kacak. Biyolojide kuantum flifreleme teorisi peflindeler, kuantum düzeyinde birtak m kodlar var m araflt r l yor. 15

16 LA N mas 15/5/02 11:08 Page 16 BT yi, pazar n beklentisine yönelik yeni ürünlere, üretim yöntemlerine, hizmet süreçlerine dönüfltürmek, her fleyden önce özel sektörün görevidir. Ama, inovasyonun h z ve yo unlu unu, tasarruf, yat r m, e itim ve risk alma konular ndaki e ilimleri, devletçe yarat lan ekonomik ve toplumsal ortam belirler. Prof. Dr. Tosun Terzio lu, Türkiye AB nin 6. Çerçeve Program nda yer al rsa özel sektörün de Avrupa ile BT üretim sürecine girebilece ini, tersi durumda büyük bir yanl fl yap lm fl olaca n söylüyor ve stanbul Sanayi Odas n n bu yöndeki kararl l n n önemini vurguluyor. OB Ekonomik üstünlüklerin temelinde bilim ve teknoloji ne derece yat yor? TOSUN TERZ O LU Ekonomik üstünlüklerin, refah n alt nda yatan, bilgi üretmenin yan s ra üretilen bilgiyi teknolojiye (BT), ürüne dönüfltürme becerisidir. BT üretimi, bu üretimi ürün ve üretim yöntemleri ba lam nda ekonomiyle bütünlefltirme çabalar, bugünkü refah yaratt. Bak n, 1996 da ABD nin önde gelen 500 sanayi kuruluflu ABD seçimlerinden önce Baflkan ve Kongre adaylar na, ekonomi ve teknoloji politikalar hakk nda bir rapor veriyorlar. Rapor flöyle bafll yor: Geçen elli y lda ABD de kaydedilen ekonomik büyümenin en az yar s n teknolojik yeniliklere - inovasyona- borçluyuz. BT yi, pazar n beklentisine yönelik yeni ürünlere, üretim yöntemlerine, hizmet süreçlerine dönüfltürmek, her fleyden önce özel sektörün görevidir. Ama, inovasyonun h z ve yo unlu unu, tasarruf, yat r m, e itim ve risk alma konular ndaki e ilimleri, devletçe yarat lan ekonomik ve toplumsal ortam belirler. OB BT nin ekonomide a rl art yor mu? TT Teknolojinin a rl na bak n: ABD nin nüfusu son yüzy l içinde 3,6 kat artt ; toplam üretimin a rl ayn kal rken, ABD nin ekonomisi 19 kat büyüdü! 1 kg. kum $, 1 kg cam 1.05 $, 1 kg pentium $...

17 LA N mas 15/5/02 11:08 Page 17 Kurakl k koflullar nda bile yüksek verimli bir tohum yetifltirirseniz hem sulama ve ya fl gibi sorunlardan kurtulur hem de bu tohumu stratejik bir politika arac olarak kullanabilirsiniz. Bu tohumu Suriye ye verdi inizde, bu ülkeyle su sorununu halletmede önemli bir mesafe al rs n z. 30 milyar dolar ihracat için ton pentium III veya ton cam, veya ton kum satmal s n z. Yüksek teknoloji içeren ürünlerin imalat sanayii d flsat m ndaki paylar, rlanda da yüzde 47, ngiltere de yüzde 30, Rusya da yüzde 16, Arjantin de yüzde 8, Türkiye de yüzde 4. Bu rakamlar, teknolojinin önemi ile ülkelerin geliflmifllik düzeyleri hakk nda da bir fikir veriyor. OB Türkiye de öncelikle a rl k vermemiz gereken BT politikalar nelerdir? TT novasyon sistemi ve e itim politikas ciddi biçimde hayata geçirilmeli. Meslek e itimine daha çok önem verilmeli. Sanayinin üretimindeki esas güç oradaki teknik insanlard r. Geçen yaz çimento sanayinin önde gelen bir yöneticisi ile konufluyordum, Türkiye de mühendislerden yana hiç s k nt m z yok, hatta onlar baflka ülkelere bile gönderiyoruz, ama eksik olan ara insan gücü aç n Fransa dan kapat yoruz, dedi. OB BT destek ve yat r mlar nda stratejik alanlar belirlemeli mi ülke? TT Mesela biyo-teknolojiyi ele alal m. nsan geneti inden g da endüstrisine, tohumculu a dolay s yla tar ma kadar genifl bir yelpazeye uzan yor. Bu alanlar n hepsine girmek zor, yeterli insan gücü, bilimsel altyap eksik, ama bana göre tar m ve g da biyo-teknolojisine destek verilmeli. Örne in kurakl k koflullar nda bile yüksek verimli bir tohum yetifltirirseniz hem sulama ve ya fl gibi sorunlardan kurtulur hem de bu tohumu stratejik bir politika arac olarak kullanabilirsiniz. Bu tohumu Suriye ye verdi inizde, bu ülkeyle su sorununu halletmede önemli bir mesafe al rs n z. nsan genomu üzerine, genetik hastal klar önlemek konusunda ise büyük araflt rma merkezleriyle olan iliflkileri güçlendirmekte yarar var. OB Baflka hangi alanlar düflünürsünüz? TT Otomobil yan sanayi çok önemli. Fren, motor elektronik donan m vb. gibi bütün yan sanayi alanlar nda dünyaya kaliteli ve teknik özellikleri yüksek ürün satabiliriz. Mesela Tofafl n, Fiat n bütün otomobillerine koltuk tasar m ar-ge ve üretimini almas n küçümsememeliyiz. Örne in dünyaya fren sat yoruz. Hem de en iyi oto flirketlerinden referansl. Tamamen Türk. Bu alanda 17

18 LA N mas 15/5/02 11:08 Page 18 AB nin 6. Çerçeve Program, bu süreci üst noktalara tafl yacak ve özel sektörü de Avrupa ile BT üretim sürecine sokacak. Türkiye, 6. Çerçeve Program na girmezse korkunç bir hata yapar. eksik olan bilgi sahibi ile bilgiye ihtiyac olabilecek kurum ve kifliler aras nda iliflki kurmada yard mc olan sistemler. Almanya da yeni kurulan Steinbeis Vakf tamamen bu amaçla çöpçatanl k yap yor. Endüstriyel tekstile destek vermeliyiz. Paraflüt, paraflüt ipi, zor yanan elbise gibi çok özel tekstil ürünlerine yönelmeliyiz. Yeni malzemeler gelifltirmeye önem vermeliyiz. Tabii elektronik... Ama komponent üretimine de il, cihaz yap m n gelifltirmeye yönelmeliyiz. Yaz l m her zaman birinci derecede önemli. Burada ciddi insan gücü aç m z var. Türkiye arkadan gelerek yükselebilir; öne ç kabilir. Almanya ve Japonya bunu iki kez yapt. Birincisi 1900 lerde, ikincisi kinci Dünya Savafl ndan sonra. Japonya, Avrupa ya 15 ö renci göndererek buna bafllad 1890 larda. OB Ülkemizde Bilgi Toplumu hedefi siyasi planda çözülmüfl müdür? TT Hay r, devlet Ar-Ge ye deste ini artt rmal, yeni rolünü çok verimli ve etkin yapmal. Devlet henüz Bilgi Toplumu nun özelliklerini kavram fl de il, bunu en iyi kavrayan askerlerdir. Büyük bir f rsat var, özellikle genç nüfusumuz kimsede yok. Nüfusun yüzde 30 u 15 yafl ve alt nda. Di er Avrupa ülkelerinde ortalama yüzde 15. yi e itilmifl, bilgiyi ekonomik ve toplumsal faydaya dönüfltürme becerisi kazanm fl bir genç nüfus, bu ülke için Suudi Arabistan n petrolünden de çok önemli bir kaynakt r. Ayr ca iyi yetiflmifl, gelir düzeyi y llar içinde yükselen genç nüfus, tüketicili iyle de ekonomiye büyük canl l k kazand r r. OB Avrupa n n 6. Çerçeve Program yla BT de yeni bir hamleye kalk flt n m görüyoruz? TT Avrupa, BT üretiminde ve bilginin teknolojiye dönüfltürülmesi sürecinde ABD ve Japonya n n gerisine düfltü ünü gördü ve flimdi bir programla yeni BT üretimi hedefleri koydu. AB, Avrupa daki ekonomik güçlükleri, iflsizli i vb. bu programla aflmay planlad. Avrupa, ekonomi için gerekli yeni teknolojik bilgileri üretecek yeterli say ve kalitede mühendis, bilim adam bulamama korkusunu yafl yor. Bunu aç kça söylüyorlar larda ucuz ve vas fs z iflçiyle sanayi büyümesini sa lad ; ancak flimdi Bilgi toplumuna geçifl sürecinde, ekonomilerinin bugünkü durumlar nda, pahal ve kalifiye iflçi gerekiyor. 18

19 LA N mas 15/5/02 11:08 Page 19 Yönetimin niteli i çok de iflti. Çünkü yap lan iflin niteli i, boyutlar, derinli i art k farkl. Bilimsel etkenler çok daha belirleyici oldu ve üretimle çok boyutlu bir içiçelik yaflan yor. Okullarda teorik olarak okudu umuz kuantum fizi i gibi konular bugün uygulamaya dönüfltü. Avrupa da bu aç k var ve Almanya Green Card benzeri bir uygulamayla bütün dünyadan bilgi teknolojileri konusunda uzmanlara kap lar n açt. Bunlar, Bilgi Toplumu için üretimin kalbinde yer alacak. OB Türkiye nin, Avrupa da BT üretim süreçlerine yeni bir nitelik kazand racak olan 6. Çerçeve Program na kat lmas n önemli görüyorsunuz... TT Özel sektörümüz Ar-Ge ö renme sürecini yafl yor. Son iki y l içinde bu alanda yeni bir geliflme var Türkiye de. Gayri Safi Milli Has la da Ar-Ge nin pay ilk kez yüzde 0.63 e ç kt gibi, bu oran içinde özel sektörün pay yüzde 17 den 38 e yükseldi. Yani özel sektörümüz de Ar-Ge yapma ve ve ö renim sürecinde dramatik bir dönüflümde. AB nin 6. Çerçeve Program, bu süreci üst noktalara tafl yacak ve özel sektörü de Avrupa ile BT üretim sürecine sokacak. Türkiye 6. Çerçeve Program na girmezse korkunç bir hata yapar; aday ülke olup da girmeyen tek ülke oluruz. 9 bin üyesi olan SO da girme karar nda. Onlar n böyle bir vizyon kazanm fl olmas çok önemli. Biz BT nin mahalli liginde oynuyoruz, ama bu ligin kalitesini yükselttik, oraya kat l rsak üst lige girece iz. Tarafs z sviçre bile girdi. OB Küreselleflme ça n n yöneticisinin nitelikleri farkl m? TT Yönetimin niteli i çok de iflti. Çünkü yap lan iflin niteli i, boyutlar, derinli i art k farkl. Bilimsel etkenler çok daha belirleyici oldu ve üretimle çok boyutlu bir içiçelik yaflan yor. Okullarda teorik olarak okudu umuz kuantum fizi i gibi konular bugün uygulamaya dönüfltü. Bilgi bankalar ndaki bilgiyi iflleyebilmek için biyo-enformatik disiplini ortaya ç kt. Üniversitemizde sanayi liderleri yetifltirmek program m z bafllatt k. 24 ayl k çok yo un bir e itim sonucu hem yönetimde hem münendislikte yüksek lisans al yorlar. Prof. Dr. Metin Durgut ODTÜ Bilim ve Teknoloji Politikalar Çal flmalar Yüksek Lisans Program Anabilim Dal Ö retim Üyesi, mühendis Prof. Dr. Tosun Terzio lu TÜB TAK eski baflkan, Sabanc Üniversitesi Rektörü, matematik profesörü Orhan Bursal (Editör) Cumhuriyet Gazetesi yazar ve Cumhuriyet Bilim Teknik Dergisi editörü 19

20 LA N mas 15/5/02 11:08 Page 20 YEPYEN UMUTLARIN YANINDA DER N POL T K VE EKONOM K fioklarin B RB R N ZLED 2001 YILINDA DÜNYA LAÇ ENDÜSTR S Yirmibirinci yüzy la büyük umutlarla giren insano lu aç s ndan 2001, birbirini izleyen ekonomik, politik ve askeri olaylar n dünya yaflam n derinden etkiledi i bir y la dönüflmüfltür. Japonya da dört y ld r süregelen iktisadi durgunlu un ard ndan, 2001 Mart nda Birleflik Amerika ekonomisi de resesyon sürecine girmifltir. Dünya ekonomisinin dinamosu ifllevini 1990 larda büyük çapta üstlenmifl bulunan ABD de beliren ekonomik duraklama giderek etkilerini Almanya baflta olmak üzere Avrupa Birli i ülkelerinde de göstermifltir. 11 Eylül 2001 günü New York ta Dünya Ticaret Merkezi nin ikiz kuleleri ile Washington da Savunma Bakanl Pentagon un bir bölümüne düzenlenen uçak sald r lar ve bunlar izleyen olaylar, uluslararas ortam çok daha karmafl k floklar ve sorunlarla karfl karfl ya b rakm flt r y l bafllarken, yeryüzünde ekonomik büyüme h z önemli ölçüde yavafllam fl, sanayide üretim ve yat r mlar genellikle azal rken, uluslararas ticaret ve d fl kaynak ak fllar nda belirli darbo azlar yaflanm flt r. nsan sa l için yaflamsal nitelikte ürünler sunan dünya ilaç endüstrisi, yeryüzündeki geliflmelerden etkilenmesine karfl n, büyümesini yine de sürdürmüfltür. Dünyada ilaç kullan m, ilk kez 2001 y l nda 400 milyar ABD Dolar na yaklaflm flt r. 20

Türkiye Odalar ve Borsalar Birli i. 3. Ödemeler Dengesi

Türkiye Odalar ve Borsalar Birli i. 3. Ödemeler Dengesi Türkiye Odalar ve Borsalar Birli i 3. Ödemeler Dengesi 2003 y l nda 8.037 milyon dolar olan cari ifllemler aç, 2004 y l nda % 91,7 artarak 15.410 milyon dolara yükselmifltir. Cari ifllemler aç ndaki bu

Detaylı

KÜRESEL GELİŞMELER IŞIĞI ALTINDA TÜRKİYE VE KUZEY KIBRIS TÜRK CUMHURİYETİ EKONOMİSİ VE SERMAYE PİYASALARI PANELİ

KÜRESEL GELİŞMELER IŞIĞI ALTINDA TÜRKİYE VE KUZEY KIBRIS TÜRK CUMHURİYETİ EKONOMİSİ VE SERMAYE PİYASALARI PANELİ KÜRESEL GELİŞMELER IŞIĞI ALTINDA TÜRKİYE VE KUZEY KIBRIS TÜRK CUMHURİYETİ EKONOMİSİ VE SERMAYE PİYASALARI PANELİ 12 NİSAN 2013-KKTC DR. VAHDETTIN ERTAŞ SERMAYE PIYASASI KURULU BAŞKANI KONUŞMA METNİ Sayın

Detaylı

Uygulama Önerisi 1110-2: ç Denetim Yöneticisi- Hiyerarflik liflkiler

Uygulama Önerisi 1110-2: ç Denetim Yöneticisi- Hiyerarflik liflkiler Uygulama Önerileri 59 Uygulama Önerisi 1110-2: ç Denetim Yöneticisi- Hiyerarflik liflkiler Uluslararas ç Denetim Meslekî Uygulama Standartlar ndan Standart 1110 un Yorumu lgili Standart 1110 Kurum çi Ba

Detaylı

Merkezi Sterilizasyon Ünitesinde Hizmet çi E itim Uygulamalar

Merkezi Sterilizasyon Ünitesinde Hizmet çi E itim Uygulamalar Merkezi Sterilizasyon Ünitesinde Hizmet çi E itim Uygulamalar Hmfl. Sevgili GÜREL Emekli, Ac badem Sa l k Grubu Ac badem Hastanesi, Merkezi Sterilizasyon Ünitesi, STANBUL e-posta: sgurkan@asg.com.tr H

Detaylı

TÜRK DÜNYASI TRANSPLANTASYON DERNE

TÜRK DÜNYASI TRANSPLANTASYON DERNE Prof. Haberal dan Yeni Bir Uluslararas At l m: TÜRK DÜNYASI TRANSPLANTASYON DERNE Dünyan n dört bir yan ndan yüzlerce biliminsan Prof. Dr. Mehmet Haberal taraf ndan kurulan Türk Dünyas Transplantasyon

Detaylı

Milli Gelir Büyümesinin Perde Arkası

Milli Gelir Büyümesinin Perde Arkası 2007 NİSAN EKONOMİ Milli Gelir Büyümesinin Perde Arkası Türkiye ekonomisi dünyadaki konjonktürel büyüme eğilimine paralel gelişme evresini 20 çeyrektir aralıksız devam ettiriyor. Ekonominin 2006 da yüzde

Detaylı

Dünyada ve Türkiye de Güncel Verilerle HIV/AIDS. Hacettepe Üniversitesi AIDS Tedavi ve Araflt rma Merkezi (HATAM)

Dünyada ve Türkiye de Güncel Verilerle HIV/AIDS. Hacettepe Üniversitesi AIDS Tedavi ve Araflt rma Merkezi (HATAM) Dünyada ve Türkiye de Güncel Verilerle /AIDS Dr. Aygen Tümer Hacettepe Üniversitesi AIDS Tedavi ve Araflt rma Merkezi (HATAM) Dünyada /AIDS Dünya Sa l k Örgütü (DSÖ)/UNAIDS taraf ndan Aral k 2010 tarihinde

Detaylı

Ders 3: SORUN ANAL Z. Sorun analizi nedir? Sorun analizinin yöntemi. Sorun analizinin ana ad mlar. Sorun A ac

Ders 3: SORUN ANAL Z. Sorun analizi nedir? Sorun analizinin yöntemi. Sorun analizinin ana ad mlar. Sorun A ac Ders 3: SORUN ANAL Z Sorun analizi nedir? Sorun analizi, toplumda varolan bir sorunu temel sorun olarak ele al r ve bu sorun çevresinde yer alan tüm olumsuzluklar ortaya ç karmaya çal fl r. Temel sorunun

Detaylı

önce çocuklar Türkiye için Önce Çocuklar önemlidir

önce çocuklar Türkiye için Önce Çocuklar önemlidir önce çocuklar Türkiye için Önce Çocuklar önemlidir 2002 May s ay nda yap lan Birleflmifl Milletler Çocuk Özel Oturumu öncesinde tüm dünyada gerçeklefltirilen Çocuklar çin Evet Deyin kampanyas na Türkiye

Detaylı

MALAT SANAY N N TEMEL GÖSTERGELER AÇISINDAN YAPISAL ANAL Z

MALAT SANAY N N TEMEL GÖSTERGELER AÇISINDAN YAPISAL ANAL Z MALAT SANAY N N TEMEL GÖSTERGELER AÇISINDAN YAPISAL ANAL Z Nisan 2010 ISBN 978-9944-60-631-8 1. Bask, 1000 Adet Nisan 2010 stanbul stanbul Sanayi Odas Yay nlar No: 2010/5 Araflt rma fiubesi Meflrutiyet

Detaylı

MESLEK MENSUPLARI AÇISINDAN TÜRK YE DENET M STANDARTLARININ DE ERLEND R LMES

MESLEK MENSUPLARI AÇISINDAN TÜRK YE DENET M STANDARTLARININ DE ERLEND R LMES MESLEK MENSUPLARI AÇISINDAN TÜRK YE DENET M STANDARTLARININ DE ERLEND R LMES Ahmet AKIN / TÜRMOB Yönetim Kurulu Üyesi 387 388 Genel Oturum III - Meslek Mensuplar Aç s ndan Türkiye Denetim Standartlar n

Detaylı

İKİNCİ BÖLÜM EKONOMİYE GÜVEN VE BEKLENTİLER ANKETİ

İKİNCİ BÖLÜM EKONOMİYE GÜVEN VE BEKLENTİLER ANKETİ İKİNCİ BÖLÜM EKONOMİYE GÜVEN VE BEKLENTİLER ANKETİ 120 kinci Bölüm - Ekonomiye Güven ve Beklentiler Anketi 1. ARAfiTIRMANIN AMACI ve YÖNTEM Ekonomiye Güven ve Beklentiler Anketi, tüketici enflasyonu, iflsizlik

Detaylı

TÜRK YE B L MSEL VE TEKNOLOJ K ARAfiTIRMA KURUMU DESTEK PROGRAMLARI BAfiKANLIKLARI KURULUfi, GÖREV, YETK VE ÇALIfiMA ESASLARINA L fik N YÖNETMEL K (*)

TÜRK YE B L MSEL VE TEKNOLOJ K ARAfiTIRMA KURUMU DESTEK PROGRAMLARI BAfiKANLIKLARI KURULUfi, GÖREV, YETK VE ÇALIfiMA ESASLARINA L fik N YÖNETMEL K (*) TÜRK YE B L MSEL VE TEKNOLOJ K ARAfiTIRMA KURUMU DESTEK PROGRAMLARI BAfiKANLIKLARI KURULUfi, GÖREV, YETK VE ÇALIfiMA ESASLARINA L fik N YÖNETMEL K (*) Amaç ve Kapsam Madde 1- Bu Yönetmelik, Türkiye Bilimsel

Detaylı

Gürcan Banger Enerji Forumu 10 Mart 2007

Gürcan Banger Enerji Forumu 10 Mart 2007 Enerji ve Kalkınma Gürcan Banger Enerji Forumu 10 Mart 2007 Kırılma Noktası Dünyanın gerçeklerini kırılma noktalarında daha iyi kavrıyoruz. Peşpeşe gelen, birbirine benzer damlaların bir tanesi bardağın

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. Olcay Bige AŞKUN. İşletme Yönetimi Öğretim ve Eğitiminde Örnek Olaylar ile Yazınsal Kurguları

Yrd. Doç. Dr. Olcay Bige AŞKUN. İşletme Yönetimi Öğretim ve Eğitiminde Örnek Olaylar ile Yazınsal Kurguları I Yrd. Doç. Dr. Olcay Bige AŞKUN İşletme Yönetimi Öğretim ve Eğitiminde Örnek Olaylar ile Yazınsal Kurguları II Yay n No : 2056 Hukuk Dizisi : 289 1. Bas Kas m 2008 - STANBUL ISBN 978-975 - 295-953 - 8

Detaylı

EKONOMİ POLİTİKALARI GENEL BAŞKAN YARDIMCILIĞI Şubat 2014, No: 85

EKONOMİ POLİTİKALARI GENEL BAŞKAN YARDIMCILIĞI Şubat 2014, No: 85 EKONOMİ POLİTİKALARI GENEL BAŞKAN YARDIMCILIĞI Şubat 2014, No: 85 i Bu sayıda; 2013 Cari Açık Verileri; 2013 Aralık Sanayi Üretimi; 2014 Ocak İşsizlik Ödemesi; S&P Görünüm Değişikliği kararı değerlendirilmiştir.

Detaylı

NTERNET ÇA I D NAM KLER

NTERNET ÇA I D NAM KLER Mustafa Emre C VELEK NTERNET ÇA I D NAM KLER www.internetdinamikleri.com STANBUL-2009 Yay n No : 2148 letiflim Dizisi : 55 1. Bas m - stanbul - Haziran 2009 ISBN 978-605 - 377-066 - 4 Copyright Bu kitab

Detaylı

.. 95. Çeviren: Dr. Almagül sina

.. 95. Çeviren: Dr. Almagül sina .. 95 Türkiye ile Kazakistan: Karfl l kl Kazan mlara Dayal Bir flbirli i Bektas Mukhamejanov * Çeviren: Dr. Almagül sina Kazakistan ba ms zl n kazand ndan itibaren, d fl politika stratejisinde çok yönlü

Detaylı

Tasarım ve Planlama Eğitimi Neden Diğer Bilim Alanlarındaki Eğitime Benzemiyor?

Tasarım ve Planlama Eğitimi Neden Diğer Bilim Alanlarındaki Eğitime Benzemiyor? Tasarım ve Planlama Eğitimi Neden Diğer Bilim Alanlarındaki Eğitime Benzemiyor? Doç.Dr. Nilgün GÖRER TAMER (Şehir Plancısı) Her fakülte içerdiği bölümlerin bilim alanına bağlı olarak farklılaşan öznel

Detaylı

Ekonomi Alan ndaki Uygulamalar ve Geliflmeler 2

Ekonomi Alan ndaki Uygulamalar ve Geliflmeler 2 Atütürk ün Dünyas Cengiz Önal Ekonomik kalk nma, Türkiye'nin özgür, ba ms z ve daima daha kuvvetli olmas n n ve müreffeh bir Türkiye idealinin bel kemi idir. Tam ba ms zl k ancak ekonomik ba ms zl kla

Detaylı

DEĞERLENDİRME NOTU: Mehmet Buğra AHLATCI Mevlana Kalkınma Ajansı, Araştırma Etüt ve Planlama Birimi Uzmanı, Sosyolog

DEĞERLENDİRME NOTU: Mehmet Buğra AHLATCI Mevlana Kalkınma Ajansı, Araştırma Etüt ve Planlama Birimi Uzmanı, Sosyolog DEĞERLENDİRME NOTU: Mehmet Buğra AHLATCI Mevlana Kalkınma Ajansı, Araştırma Etüt ve Planlama Birimi Uzmanı, Sosyolog KONYA KARAMAN BÖLGESİ BOŞANMA ANALİZİ 22.07.2014 Tarihsel sürece bakıldığında kalkınma,

Detaylı

Aile flirketleri, kararlar nda daha subjektif

Aile flirketleri, kararlar nda daha subjektif Dr. Yeflim Toduk Akifl Aile flirketleri, kararlar nda daha subjektif flirket birleflmeleri ve sat nalmalar, türkiye deki küçük iflletmelerden, dev flirketlere kadar her birinin gündeminde olmaya devam

Detaylı

Dikkat! ABD Enerji de Yeni Oyun Kuruyor!

Dikkat! ABD Enerji de Yeni Oyun Kuruyor! Dikkat! ABD Enerji de Yeni Oyun Kuruyor! Dursun YILDIZ topraksuenerji 21 Ocak 2013 ABD Petrol İhracatçısı Olacak. Taşlar Yerinden Oynar mı? 1973 deki petrol krizi alternatif enerji arayışlarını arttırdı.

Detaylı

Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Değerlendirme Notu Sayfa1

Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Değerlendirme Notu Sayfa1 Sağlık Reformunun Sonuçları İtibariyle Değerlendirilmesi 26-03 - 2009 Tuncay TEKSÖZ Dr. Yalçın KAYA Kerem HELVACIOĞLU Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Türkiye 2004 yılından itibaren sağlık

Detaylı

RAN SLÂM CUMHUR YET ANKARA KÜLTÜR MÜSTEfiARLI I WEB S TES H ZMETE AÇILDI www.irankulturevi.com

RAN SLÂM CUMHUR YET ANKARA KÜLTÜR MÜSTEfiARLI I WEB S TES H ZMETE AÇILDI www.irankulturevi.com NTERNET S TES TANITIMI RAN SLÂM CUMHUR YET ANKARA KÜLTÜR MÜSTEfiARLI I WEB S TES H ZMETE AÇILDI www.irankulturevi.com ran slâm nk lâb n n 25. y ldönümü münasebetiyle hizmete aç lan ran slâm Cumhuriyeti

Detaylı

LAÇ ENDÜSTR S fiverenler SEND KASI

LAÇ ENDÜSTR S fiverenler SEND KASI LAÇ ENDÜSTR S fiverenler SEND KASI Önsöz N üfusun artmas ve yafllanmas, yeni ve pahal tedavi yöntemlerinin gelifltirilmesi, sa l k hizmetlerinin yayg nlaflmas nedenleriyle tüm dünyada sa l k harcamalar

Detaylı

AR-GE YETENE DE ERLEND R LMES ESASLARI (*)

AR-GE YETENE DE ERLEND R LMES ESASLARI (*) AR-GE YETENE DE ERLEND R LMES ESASLARI (*) Amaç Madde 1. Bu Esaslar, kurulufllar n teknolojik AR-GE yapma yetene inin TÜB TAK taraf ndan de erlendirilmesine iliflkin usul ve esaslar belirlemektedir. Kapsam

Detaylı

Küresel Ekonomik İlişkiler Komisyonu - I

Küresel Ekonomik İlişkiler Komisyonu - I Küresel Ekonomik İlişkiler Komisyonu - I KOMİSYON BAŞKANI: OSMAN FEYZİ BOYNER Amaç: Küresel ekonomik trendler çerçevesinde gelişen dış ticaret ve yatırım olanaklarını takip ve analiz etmek, Doğrudan yabancı

Detaylı

KURUMSAL SOSYAL SORUMLULUK VE ÖNEMİ ÇEVRE VE İŞ SAĞLIĞI GÜVENLİĞİ İLE İLİŞKİSİ. Gürbüz YILMAZ Makina Mühendisi A Sınıfı İş Güvenliği Uzmanı

KURUMSAL SOSYAL SORUMLULUK VE ÖNEMİ ÇEVRE VE İŞ SAĞLIĞI GÜVENLİĞİ İLE İLİŞKİSİ. Gürbüz YILMAZ Makina Mühendisi A Sınıfı İş Güvenliği Uzmanı KURUMSAL SOSYAL SORUMLULUK VE ÖNEMİ ÇEVRE VE İŞ SAĞLIĞI GÜVENLİĞİ İLE İLİŞKİSİ Gürbüz YILMAZ Makina Mühendisi A Sınıfı İş Güvenliği Uzmanı Kurumsal Sosyal Sorumluluk (KSS) Çevre İş Sağlığı Güvenliği ŞİRKETLER

Detaylı

BYazan: SEMA ERDO AN. ABD ve Avrupa Standartlar nda Fact-Jacie Akreditasyon Belgesi. Baflkent Üniversitesi nden Bir lk Daha

BYazan: SEMA ERDO AN. ABD ve Avrupa Standartlar nda Fact-Jacie Akreditasyon Belgesi. Baflkent Üniversitesi nden Bir lk Daha Baflkent Üniversitesi nden Bir lk Daha ABD ve Avrupa Standartlar nda Fact-Jacie Akreditasyon Belgesi Baflkent Üniversitesi T p Fakültesi Adana Eriflkin Kemik li i Nakil ve Hücresel Tedavi Merkezi, Türkiye

Detaylı

Girişimcileri destekleyen

Girişimcileri destekleyen Girişimcileri destekleyen kurum ve kuruluşlar KONUYA BAŞLARKEN 1. 2. Girişimci adayları kuracakları işlerle ilgili ne gibi desteklere ihtiyaç duyarlar? Kredi, hibe, teşvik kavramları size ne ifade etmektedir?

Detaylı

A N A L Z. Seçim Öncesinde Verilerle Türkiye Ekonomisi 2:

A N A L Z. Seçim Öncesinde Verilerle Türkiye Ekonomisi 2: A N A L Z Seçim Öncesinde Verilerle Türkiye Ekonomisi 2: Sektör Mücahit ÖZDEM R May s 2015 Giri Geçen haftaki çal mam zda son aç klanan reel ekonomiye ili kin göstergeleri incelemi tik. Bu hafta ülkemiz

Detaylı

stanbul Kültür Üniversitesi, Türkiye

stanbul Kültür Üniversitesi, Türkiye 215 ROMANYA LE BULGAR STAN IN AB YE EKONOM K ENTEGRASYONU Yrd. Doç. Dr. Mesut EREN stanbul Kültür Üniversitesi, Türkiye 1. Girifl Avrupa Birli i nin 5. ve son genifllemesi 2004 y l nda 10 Orta ve Do u

Detaylı

PARASAL GÖSTERGELER KRED LER N DA ILIMI* (B N TL.)

PARASAL GÖSTERGELER KRED LER N DA ILIMI* (B N TL.) 1886 PARASAL GÖSTERGELER KRED LER N DA ILIMI* (B N TL.) 28 De iflim %) 28 De iflim %) Toplam 311.774.444 356.845.499 %14 4.641.681 5.168.27 %11 297.867.78 335.17.279 %13 4.44.733 4.774.62 %8 Alacaklar

Detaylı

4/A (SSK) S GORTALILARININ YAfiLILIK AYLI INA HAK KAZANMA KOfiULLARI

4/A (SSK) S GORTALILARININ YAfiLILIK AYLI INA HAK KAZANMA KOfiULLARI 4/A (SSK) S GORTALILARININ YAfiLILIK AYLI INA HAK KAZANMA KOfiULLARI Resul KURT* I. G R fi Ülkemizde 4447 say l Kanunla, emeklilikte köklü reformlar yap lm fl, ancak 4447 say l yasan n emeklilikte kademeli

Detaylı

TÜRKİYE BİLİMSEL YAYIN GÖSTERGELERİ (II) 1981-2007 TÜRKİYE, ÜLKELER VE GRUPLAR

TÜRKİYE BİLİMSEL YAYIN GÖSTERGELERİ (II) 1981-2007 TÜRKİYE, ÜLKELER VE GRUPLAR 3.2.Etki De erine Göre ABD 1981-2007 döneminde üretti i 6.634.586 adet yay na ald 137.391.957 at f say s ile 20,71 lik etki de erine sahip olup 14,17 lik DÜNYA ortalama etki de erinden yakla k % 50 daha

Detaylı

Animasyon Tabanl Uygulamalar n Yeri ve Önemi

Animasyon Tabanl Uygulamalar n Yeri ve Önemi Otomasyon Sistemleri E itiminde Animasyon Tabanl Uygulamalar n Yeri ve Önemi Murat Ayaz Kocaeli Üniversitesi Teknik E itim Fakültesi, Elektrik E itimi Koray Erhan Kocaeli Üniversitesi, Teknoloji Fakültesi,

Detaylı

30 > 35. nsan Kaynaklar. > nsan Kaynaklar Yönetimi > Personel E itimleri > Personel Otomasyonu

30 > 35. nsan Kaynaklar. > nsan Kaynaklar Yönetimi > Personel E itimleri > Personel Otomasyonu 30 > 35 nsan Kaynaklar > nsan Kaynaklar Yönetimi > Personel E itimleri > Personel Otomasyonu > nsan Kaynaklar Personele Göre fl De il, fle Göre Personel. stanbul Büyükflehir Belediyesi, Personele Göre

Detaylı

SERMAYE PİYASASI KURULU İKİNCİ BAŞKANI SAYIN DOÇ. DR. TURAN EROL UN. GYODER ZİRVESİ nde YAPTIĞI KONUŞMA METNİ 26 NİSAN 2007 İSTANBUL

SERMAYE PİYASASI KURULU İKİNCİ BAŞKANI SAYIN DOÇ. DR. TURAN EROL UN. GYODER ZİRVESİ nde YAPTIĞI KONUŞMA METNİ 26 NİSAN 2007 İSTANBUL SERMAYE PİYASASI KURULU İKİNCİ BAŞKANI SAYIN DOÇ. DR. TURAN EROL UN GYODER ZİRVESİ nde YAPTIĞI KONUŞMA METNİ 26 NİSAN 2007 İSTANBUL Sözlerime gayrimenkul ve finans sektörlerinin temsilcilerini bir araya

Detaylı

POMPA ve KOMPRESÖRLER

POMPA ve KOMPRESÖRLER POMPA ve KOMPRESÖRLER Hazırlayan Tolga TAYLAN 2006 T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi POMPA ve KOMPRESÖRLER SITCNo :742,743 ArmonizeNo :8413,8414 TÜRKİYE DE ÜRETİM

Detaylı

Dünyaya barış ve refah taşıyor, zorlukları azimle aşıyoruz

Dünyaya barış ve refah taşıyor, zorlukları azimle aşıyoruz Dünyaya barış ve refah taşıyor, zorlukları azimle aşıyoruz Rakamlarla Sektörümüz: 3 kıtadan 77 ülkeye doğrudan hizmet götüren, Toplam Yatırımı 5 Milyar Doları aşan, Yan sektörleri ile birlikte yaklaşık

Detaylı

C. MADDEN N ÖLÇÜLEB L R ÖZELL KLER

C. MADDEN N ÖLÇÜLEB L R ÖZELL KLER C. MADDEN N ÖLÇÜLEB L R ÖZELL KLER 1. Patates ve sütün miktar nas l ölçülür? 2. Pinpon topu ile golf topu hemen hemen ayn büyüklüktedir. Her iki topu tartt n zda bulaca n z sonucun ayn olmas n bekler misiniz?

Detaylı

2008 1. Çeyrek Finansal Sonuçlar. Konsolide Olmayan Veriler

2008 1. Çeyrek Finansal Sonuçlar. Konsolide Olmayan Veriler 2008 1. Çeyrek Finansal Sonuçlar Konsolide Olmayan Veriler Rakamlarla Halkbank 70 y l Kooperatif ve KOB kredilerinde 70 y ll k tecrübe ve genifl müflteri taban Halkbank n rekabette kuvvetli yönleridir.

Detaylı

EVOK Güvenlik in hedefi daima bu kalite ve standartlarda hizmet sunmakt r. Hasan ERDEM R. Mustafa AL KOÇ. Yönetim Kurulu Baflkan.

EVOK Güvenlik in hedefi daima bu kalite ve standartlarda hizmet sunmakt r. Hasan ERDEM R. Mustafa AL KOÇ. Yönetim Kurulu Baflkan. EVOK Güvenlik, ülkemizde büyük ihtiyaç duyulan güvenlik hizmetlerine kalite getirmek amac yla Mustafa Alikoç yönetiminde profesyonel bir ekip taraf ndan kurulmufltur. Güvenlik sektöründeki 10 y ll k bilgi,

Detaylı

STRATEJ K V ZYON BELGES

STRATEJ K V ZYON BELGES STRATEJ K V ZYON BELGES BEYAZ K TAP S UNUfi Sivil toplum; demokrasi, insan haklar ve hukuk devleti kavramlar n n yerleflmesiyle ilgili taleplerden ekonomiyle ilgili endiflelere kadar sosyal yaflama dair

Detaylı

T ürk Gelir Vergisi Sisteminde, menkul sermaye iratlar n n ve özellikle de

T ürk Gelir Vergisi Sisteminde, menkul sermaye iratlar n n ve özellikle de KURUMLARDAN ELDE ED LEN KAR PAYLARININ VERG LEND R LMES VE BEYANI Necati PERÇ N Gelirler Baflkontrolörü I.- G R fi T ürk Gelir Vergisi Sisteminde, menkul sermaye iratlar n n ve özellikle de flirketlerce

Detaylı

B ilindi i üzere; Gelir Vergisi Kanunu na 4444 say l Kanun la1 eklenen Geçici

B ilindi i üzere; Gelir Vergisi Kanunu na 4444 say l Kanun la1 eklenen Geçici GEL R VERG S KANUNU NUN GEÇ C 55 NC MADDES UYARINCA 2003 VE 2004 YILINDA STOPAJA TAB OLMASI NEDEN YLE BEYANA TAB OLMAYAN GEL RLER N 2005 DURUMU Necati PERÇ N Gelirler Baflkontrolörü 1- G R fi B ilindi

Detaylı

Başbakanlık Mevzuatı Geliştirme ve Yayın Genel Müdürlüğü 07.03.2012 06:18

Başbakanlık Mevzuatı Geliştirme ve Yayın Genel Müdürlüğü 07.03.2012 06:18 http://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2012/03/201203... 1 of 5 6 Mart 2012 SALI Resmî Gazete Sayı : 28225 Atatürk Üniversitesinden: YÖNETMELİK ATATÜRK ÜNİVERSİTESİ ASTROFİZİK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ

Detaylı

2. Projelerle bütçe formatlar n bütünlefltirme

2. Projelerle bütçe formatlar n bütünlefltirme 2. Projelerle bütçe formatlar n bütünlefltirme Proje bütçesi haz rlarken dikkat edilmesi gereken üç aflama vard r. Bu aflamalar flunlard r: Kaynak belirleme ve bütçe tasla n n haz rlanmas Piyasa araflt

Detaylı

Mehmet TOMBAKO LU* * Hacettepe Üniversitesi, Nükleer Enerji Mühendisli i Bölümü

Mehmet TOMBAKO LU* * Hacettepe Üniversitesi, Nükleer Enerji Mühendisli i Bölümü Nükleer Santrallerde Enerji Üretimi ve Personel E itimi Mehmet TOMBAKO LU* Girifl Sürdürülebilir kalk nman n temel bileflenlerinden en önemlisinin enerji oldu unu söylemek abart l olmaz kan s nday m. Küreselleflen

Detaylı

SİİRT ÜNİVERSİTESİ UZAKTAN EĞİTİM UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar. Amaç

SİİRT ÜNİVERSİTESİ UZAKTAN EĞİTİM UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar. Amaç SİİRT ÜNİVERSİTESİ UZAKTAN EĞİTİM UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE 1 (1) Bu Yönetmeliğin amacı; Siirt Üniversitesi Uzaktan Eğitim Uygulama

Detaylı

www.mercedes-benz.com.tr Mercedes-Benz Orijinal Ya lar

www.mercedes-benz.com.tr Mercedes-Benz Orijinal Ya lar www.mercedes-benz.com.tr Mercedes-Benz Orijinal Ya lar Kazand ran Güç Mercedes-Benz orijinal ya lar arac n z üreten uzmanlar taraf ndan, gelifltirilmifltir. Mercedes-Benz in dilinden en iyi Mercedes-Benz

Detaylı

ISI At f Dizinlerine Derginizi Kazand rman z çin Öneriler

ISI At f Dizinlerine Derginizi Kazand rman z çin Öneriler ISI At f Dizinlerine Derginizi Kazand rman z çin Öneriler Metin TUNÇ Seçici Olun ISI' n editoryal çal flanlar her y l yaklafl k olarak 2,000 dergiyi de erlendirmeye tabi tutmaktad r. Fakat de erlendirilen

Detaylı

ZENTIVA YA BAKIŞ İÇİNDE NE OLDUĞU ÖNEMLİDİR

ZENTIVA YA BAKIŞ İÇİNDE NE OLDUĞU ÖNEMLİDİR ZENTIVA YA BAKIŞ İÇİNDE NE OLDUĞU ÖNEMLİDİR Zentiva ya bakış Merkezi Avrupa nın kalbinde bulunan Zentiva, halen 32 pazarda faaliyet göstermekte ve hizmet verdiği hedef popülasyon 800 milyona yaklaşmaktadır.

Detaylı

ORTA VADELİ MALİ PLAN (2012-2014)

ORTA VADELİ MALİ PLAN (2012-2014) GİRİŞ ORTA VADELİ MALİ PLAN (2012-2014) 2012-2014 dönemi Orta Vadeli Mali Planı, Orta Vadeli Programla uyumlu olmak üzere gelecek üç yıla ilişkin merkezi yönetim bütçesi toplam gelir ve gider tahminleriyle

Detaylı

202 Türk ve Afrikal Sivil Toplum Kurulufllar / Turkish and African Civil Society Organizations

202 Türk ve Afrikal Sivil Toplum Kurulufllar / Turkish and African Civil Society Organizations 201 B RLEfiM fi M LLETLER ÇOCUKLARA YARDIM FONU (UNICEF) Ertan KARABIYIK UNICEF Türkiye Türkiye Temsilcili i E itim Bölümünün Çal flmalar Türkiye nin E itimle lgili Temel Göstergeleri Okul Öncesi E itim

Detaylı

K atma de er vergisi, harcamalar üzerinden al nan vergilerin en geliflmifl ve

K atma de er vergisi, harcamalar üzerinden al nan vergilerin en geliflmifl ve ÖZEL MATRAH fiekl NE TAB ALKOLLÜ ÇK SATIfiLARINDA SON DURUM H.Hakan KIVANÇ Serbest Muhasebeci Mali Müflavir I. G R fi K atma de er vergisi, harcamalar üzerinden al nan vergilerin en geliflmifl ve modern

Detaylı

10 y l önce Alarko ve Carrier ortakl k için el

10 y l önce Alarko ve Carrier ortakl k için el 10 y l önce Alarko ve Carrier ortakl k için el s k m t. 1996 y l nda ba layan ve üç y l süren görü meler sonunda ortakl k ko ullar olu turuldu. Beklentiler... Aray lar... Aç l mlar... Hedeflerimiz; - leri

Detaylı

MOTORLU TAfiIT SÜRÜCÜLER KURSLARINDA KATMA DE ER VERG S N DO URAN OLAY

MOTORLU TAfiIT SÜRÜCÜLER KURSLARINDA KATMA DE ER VERG S N DO URAN OLAY MOTORLU TAfiIT SÜRÜCÜLER KURSLARINDA KATMA DE ER VERG S N DO URAN OLAY brahim ERCAN * 1- GENEL B LG : Motorlu tafl t sürücüleri kurslar, 5580 say l Özel Ö retim Kurumlar Kanunu kapsam nda motorlu tafl

Detaylı

1- Ekonominin Genel durumu

1- Ekonominin Genel durumu GARANTİ EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. GRUPLARA YÖNELİK HİSSE SENEDİ EMEKLİLİK YATIRIM FONU 2015 YILI FAALİYET RAPORU 1- Ekonominin Genel durumu 2015 yılı yurtiçinde genel seçimler ve Merkez Bankası faiz tartışmaları,

Detaylı

Sayın Bakanım, Sayın Rektörlerimiz ve Değerli Katılımcılar,

Sayın Bakanım, Sayın Rektörlerimiz ve Değerli Katılımcılar, Sayın Bakanım, Sayın Rektörlerimiz ve Değerli Katılımcılar, Orman ve Su İşleri Bakanımız Sn. Veysel Eroğlu nun katılımları ile gerçekleştiriyor olacağımız toplantımıza katılımlarınız için teşekkür ediyor,

Detaylı

2010-2013 İZMİR BÖLGE PLANI İLÇE LANSMAN SÜRECİ KINIK SONUÇ RAPORU

2010-2013 İZMİR BÖLGE PLANI İLÇE LANSMAN SÜRECİ KINIK SONUÇ RAPORU 1 2010-2013 İZMİR BÖLGE PLANI İLÇE LANSMAN SÜRECİ KINIK SONUÇ RAPORU Tarih: 10 Aralık 2010 Yaklaşık Katılımcı Sayısı: 40 Katılımcı listesindeki Sayı: 38 Katılımcı Düzeyi ve Profili: 2 3 4 Dağıtılan Belgeler:

Detaylı

İktisat Anabilim Dalı-(Tezli) Yük.Lis. Ders İçerikleri

İktisat Anabilim Dalı-(Tezli) Yük.Lis. Ders İçerikleri 1. Yıl - Güz 1. Yarıyıl Ders Planı İktisat Anabilim Dalı-(Tezli) Yük.Lis. Ders İçerikleri Mikroekonomik Analiz I IKT701 1 3 + 0 6 Piyasa, Bütçe, Tercihler, Fayda, Tercih, Talep, Maliyet, Üretim, Kar, Arz.

Detaylı

NSAN KAYNAKLARI NSAN KAYNAKLARI 2009 YILI ODA FAAL YET RAPORU

NSAN KAYNAKLARI NSAN KAYNAKLARI 2009 YILI ODA FAAL YET RAPORU NSAN KAYNAKLARI NSAN KAYNAKLARI 2009 YILI ODA FAAL YET RAPORU 36 nsan Kaynaklar SMMMO Kurumsallaflma çal flmalar çerçevesinde; 2008 y l nda nsan Kaynaklar Birimi oluflturulmufltur. nsan Kaynaklar Biriminin

Detaylı

Lima Bildirgesi AKADEM K ÖZGÜRLÜK VE YÜKSEK Ö RET M KURUMLARININ ÖZERKL

Lima Bildirgesi AKADEM K ÖZGÜRLÜK VE YÜKSEK Ö RET M KURUMLARININ ÖZERKL D ü n y a Ü n i v e r s i t e l e r S e r v i s i Lima Bildirgesi AKADEM K ÖZGÜRLÜK VE YÜKSEK Ö RET M KURUMLARININ ÖZERKL BAfiLANGIÇ nsan Haklar Evrensel Beyannamesinin 40. y ldönümünde 6-10 Eylül tarihleri

Detaylı

dan flman teslim ald evraklar inceledikten sonra nsan Kaynaklar Müdürlü ü/birimine gönderir.

dan flman teslim ald evraklar inceledikten sonra nsan Kaynaklar Müdürlü ü/birimine gönderir. TÜB TAK BAfiKANLIK, MERKEZ VE ENST TÜLERDE ÇALIfiIRKEN YÜKSEK L SANS VE DOKTORA Ö REN M YAPANLARA UYGULANACAK ESASLAR (*) Amaç ve Kapsam Madde 1- Bu Esaslar n amac ; Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araflt

Detaylı

İSTANBUL KEMERBURGAZ ÜNİVERSİTESİ BURS YÖNERGESİ. BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

İSTANBUL KEMERBURGAZ ÜNİVERSİTESİ BURS YÖNERGESİ. BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar İSTANBUL KEMERBURGAZ ÜNİVERSİTESİ BURS YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç: Madde 1. (1) Bu yönergenin amacı, İstanbul Kemerburgaz Üniversitesinin önlisans, lisans ve lisansüstü

Detaylı

Baflkanl n, Merkez : Türkiye Bilimsel ve Teknik Araflt rma Kurumu Baflkanl na ba l Marmara Araflt rma Merkezi ni (MAM),

Baflkanl n, Merkez : Türkiye Bilimsel ve Teknik Araflt rma Kurumu Baflkanl na ba l Marmara Araflt rma Merkezi ni (MAM), TÜRK YE B L MSEL VE TEKN K ARAfiTIRMA KURUMU YAYIN YÖNETMEL (*) B R NC BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tan mlar Amaç ve Kapsam Madde 1. Bu Yönetmelik ile; Baflkanl k, Merkez ve Enstitülere ait tüm yay nlar

Detaylı

S STEM VE SÜREÇ DENET M NDE KARfiILAfiILAN SORUNLAR VE ÇÖZÜM ÖNER LER

S STEM VE SÜREÇ DENET M NDE KARfiILAfiILAN SORUNLAR VE ÇÖZÜM ÖNER LER S STEM VE SÜREÇ DENET M NDE KARfiILAfiILAN SORUNLAR VE ÇÖZÜM ÖNER LER Erol LENGERL / Akis Ba ms z Denetim ve SMMM A.fi. 473 474 2. Salon - Paralel Oturum VIII - Sistem ve Süreç Denetiminde Karfl lafl lan

Detaylı

Türk İşaret Dili sistemi oluşturuluyor

Türk İşaret Dili sistemi oluşturuluyor Türk İşaret Dili sistemi oluşturuluyor Ekim 14, 2011-2:43:35 Aile ve Sosyal Politikalar Bakanı Fatma Şahin, ''Bedensel, işitme ve görme özürlüler kendi içinde sınava tabi tutulacak. 2012 yılının ilk çeyreğinde

Detaylı

-Bursa nın ciroları itibariyle büyük firmalarını belirlemek amacıyla düzenlenen bu çalışma onikinci kez gerçekleştirilmiştir.

-Bursa nın ciroları itibariyle büyük firmalarını belirlemek amacıyla düzenlenen bu çalışma onikinci kez gerçekleştirilmiştir. Bursa nın 25 Büyük Firması Araştırması; -Bursa nın ciroları itibariyle büyük firmalarını belirlemek amacıyla düzenlenen bu çalışma onikinci kez gerçekleştirilmiştir. -Bu çalışma Bursa il genelinde yapılmış,

Detaylı

Akaryakıt Fiyatları Basın Açıklaması

Akaryakıt Fiyatları Basın Açıklaması 23 Aralık 2008 Akaryakıt Fiyatları Basın Açıklaması Son günlerde akaryakıt fiyatları ile ilgili olarak kamuoyunda bir bilgi kirliliği gözlemlenmekte olup, bu durum Sektörü ve Şirketimizi itham altında

Detaylı

HAZİNE MÜSTEŞARLIĞI MALİ SEKTÖRLE İLİŞKİLER VE KAMBİYO GENEL MÜDÜRLÜĞÜ YURTDIŞI DOĞRUDAN YATIRIM RAPORU 2013

HAZİNE MÜSTEŞARLIĞI MALİ SEKTÖRLE İLİŞKİLER VE KAMBİYO GENEL MÜDÜRLÜĞÜ YURTDIŞI DOĞRUDAN YATIRIM RAPORU 2013 HAZİNE MÜSTEŞARLIĞI MALİ SEKTÖRLE İLİŞKİLER VE KAMBİYO GENEL MÜDÜRLÜĞÜ YURTDIŞI DOĞRUDAN YATIRIM RAPORU 2013 Ekim 2014 İÇİNDEKİLER Giriş... 2 Dünya da Uluslararası Doğrudan Yatırım Trendi... 3 Yıllar

Detaylı

1 OCAK 31 ARALIK 2009 ARASI ODAMIZ FUAR TEŞVİKLERİNİN ANALİZİ

1 OCAK 31 ARALIK 2009 ARASI ODAMIZ FUAR TEŞVİKLERİNİN ANALİZİ 1 OCAK 31 ARALIK 2009 ARASI ODAMIZ FUAR TEŞVİKLERİNİN ANALİZİ 1. GİRİŞ Odamızca, 2009 yılında 63 fuara katılan 435 üyemize 423 bin TL yurtiçi fuar teşviki ödenmiştir. Ödenen teşvik rakamı, 2008 yılına

Detaylı

Meriç Uluşahin Türkiye Bankalar Birliği Yönetim Kurulu Başkan Vekili. Beşinci İzmir İktisat Kongresi

Meriç Uluşahin Türkiye Bankalar Birliği Yönetim Kurulu Başkan Vekili. Beşinci İzmir İktisat Kongresi Meriç Uluşahin Türkiye Bankalar Birliği Yönetim Kurulu Başkan Vekili Beşinci İzmir İktisat Kongresi Finansal Sektörün Sürdürülebilir Büyümedeki Rolü ve Türkiye nin Bölgesel Merkez Olma Potansiyeli 1 Kasım

Detaylı

DÜNYA EKONOMİK FORUMU KÜRESEL CİNSİYET AYRIMI RAPORU, 2012. Hazırlayanlar. Ricardo Hausmann, Harvard Üniversitesi

DÜNYA EKONOMİK FORUMU KÜRESEL CİNSİYET AYRIMI RAPORU, 2012. Hazırlayanlar. Ricardo Hausmann, Harvard Üniversitesi DÜNYA EKONOMİK FORUMU KÜRESEL CİNSİYET AYRIMI RAPORU, 2012 Hazırlayanlar Ricardo Hausmann, Harvard Üniversitesi Laura D. Tyson, Kaliforniya Berkeley Üniversitesi Saadia Zahidi, Dünya Ekonomik Forumu Raporun

Detaylı

MEGEP (MESLEKİ EĞİTİM VE ÖĞRETİM SİSTEMİNİN GÜÇLENDİRİLMESİ PROJESİ)

MEGEP (MESLEKİ EĞİTİM VE ÖĞRETİM SİSTEMİNİN GÜÇLENDİRİLMESİ PROJESİ) T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI MEGEP (MESLEKİ EĞİTİM VE ÖĞRETİM SİSTEMİNİN GÜÇLENDİRİLMESİ PROJESİ) KUYUMCULUK TEKNOLOJİSİ ALANI ANKARA 2007 ÖĞRENME FAALİYETİ -24 KUYUMCULUK TEKNOLOJİSİ AMAÇ Bu faaliyette

Detaylı

YEDİNCİ KISIM Kurullar, Komisyonlar ve Ekipler

YEDİNCİ KISIM Kurullar, Komisyonlar ve Ekipler YEDİNCİ KISIM Kurullar, Komisyonlar ve Ekipler Kurul, komisyon ve ekiplerin oluşturulması MADDE 107- (1) Okullarda, eğitim, öğretim ve yönetim etkinliklerinin verimliliğinin sağlanması, okul ve çevre işbirliğinin

Detaylı

DR. NA L YILMAZ. Kastamonulular Örne i

DR. NA L YILMAZ. Kastamonulular Örne i I DR. NA L YILMAZ HEMfiEHR K ML Kastamonulular Örne i II Yay n No : 2039 Sosyoloji : 1 1. Bas - Ekim 2008 - STANBUL ISBN 978-975 - 295-936 - 1 Copyright Bu kitab n Türkiye deki yay n haklar BETA Bas m

Detaylı

PROJE ODAKLI İŞ GELİŞTİRME; Kent Atölyeleri örneği

PROJE ODAKLI İŞ GELİŞTİRME; Kent Atölyeleri örneği PROJE ODAKLI İŞ GELİŞTİRME; Kent Atölyeleri örneği A.Faruk GÖKSU-ÇEKÜL Vakfı www.cekulvakfi.org.tr www.kentselyenileme.org ÇEKÜL Vakfı, kurulduğu günden bugüne kadar, Kendini Koruyan Kentler adı altında,

Detaylı

TMS 19 ÇALIfiANLARA SA LANAN FAYDALAR. Yrd. Doç. Dr. Volkan DEM R Galatasaray Üniversitesi Muhasebe-Finansman Anabilim Dal Ö retim Üyesi

TMS 19 ÇALIfiANLARA SA LANAN FAYDALAR. Yrd. Doç. Dr. Volkan DEM R Galatasaray Üniversitesi Muhasebe-Finansman Anabilim Dal Ö retim Üyesi 1 2. B Ö L Ü M TMS 19 ÇALIfiANLARA SA LANAN FAYDALAR Yrd. Doç. Dr. Volkan DEM R Galatasaray Üniversitesi Muhasebe-Finansman Anabilim Dal Ö retim Üyesi 199 12. Bölüm, TMS-19 Çal flanlara Sa lanan Faydalar

Detaylı

Ocak. Günlük Araştırma Bülteni Gün Sonu RAPORU

Ocak. Günlük Araştırma Bülteni Gün Sonu RAPORU 22 Ocak Günlük Araştırma Bülteni Gün Sonu RAPORU Merkez bankalarının ayrışması devam edecek Avrupa Merkez Bankası (ECB) Başkanı Mario Draghi bu sabah saatlerinde Davos ta gerçekleştirilen Dünya Ekonomi

Detaylı

MÜSİAD Kadın Girişimciler Zirvesi. Kapanış Konuşması. 27 Mayıs 2016. İş Dünyamızın, STK'ların Değerli Bşk ve Temsilcileri,

MÜSİAD Kadın Girişimciler Zirvesi. Kapanış Konuşması. 27 Mayıs 2016. İş Dünyamızın, STK'ların Değerli Bşk ve Temsilcileri, MÜSİAD Kadın Girişimciler Zirvesi Kapanış Konuşması 27 Mayıs 2016 Saygıdeğer (Emine Erdoğan) Hanımefendi, Sayın Bakanım, (Fatma Ramazanoğlu), İş Dünyamızın, STK'ların Değerli Bşk ve Temsilcileri, Değerli

Detaylı

II. AMAÇ ve HEDEFLER 6-STRATEJ K ALAN: B L fi M TEKNOLOJ LER 6.1.STRATEJ K AMAÇ: Hizmetlerin kaliteli, güvenli, verimli, h zl ve düflük maliyetle sunulmas d r. STRATEJ K HEDEF 6.1.a) Birimler aras tam

Detaylı

ORHAN YILMAZ (*) B- 3095 SAYILI YASADA YAPILAN DE fi KL KLER:

ORHAN YILMAZ (*) B- 3095 SAYILI YASADA YAPILAN DE fi KL KLER: YASAL TEMERRÜT FA Z ORHAN YILMAZ (*) A- G R fi: Bilindi i üzere, gerek yasal kapital faizi ve gerekse yasal temerrüt faizi yönünden uygulanmas gereken hükümler, 19.12.1984 gün ve 18610 say l Resmi Gazete

Detaylı

4691 SAYILI TEKNOLOJ GEL fit RME KANUNU 4691 SAYILI KANUN

4691 SAYILI TEKNOLOJ GEL fit RME KANUNU 4691 SAYILI KANUN 4691 SAYILI TEKNOLOJ GEL fit RME KANUNU 4691 SAYILI KANUN 253 4691 SAYILI TEKNOLOJ GEL fit RME KANUNU 5035 SAYILI KANUNDAK MADDES KANUN MADDES N N ESK fiekl KANUN MADDES N N YEN fiekl 49/7 Destek ve muafiyetler

Detaylı

3 9 12 13 14 29 2 5 Tablo-2: Kat l m Öncesi Mali Yard m Kapsam nda Uygulanan Hibe Programlar (devam ) Tablo-2: Kat l m Öncesi Mali Yard m Kapsam nda Uygulanan Hibe Programlar (devam ) Tablo-4:

Detaylı

Genel Yay n S ra No: 178 2010/20. Yay na Haz rlayan: Av. Celal Ülgen / Av. Coflkun Ongun

Genel Yay n S ra No: 178 2010/20. Yay na Haz rlayan: Av. Celal Ülgen / Av. Coflkun Ongun Genel Yay n S ra No: 178 2010/20 ISBN No: 978-605-5614-56-0 Yay na Haz rlayan: Av. Celal Ülgen / Av. Coflkun Ongun Tasar m / Uygulama Referans Medya ve Reklam Hiz. Ltd. Tel: +90.212 347 32 47 e-mail: info@referansajans.com

Detaylı

ÇEVRE KORUMA KURUMSAL SOSYAL SORUMLULUK

ÇEVRE KORUMA KURUMSAL SOSYAL SORUMLULUK ÇEVRE KORUMA VE KURUMSAL SOSYAL SORUMLULUK Çevre neden bu kadar önemli? Sera etkisi artıyor Doğal kaynaklar bitiyor Maliyetler yükseliyor Gelir eşitsizliği uçurumu büyüyor 2002 yılında Johannesburg da

Detaylı

2007 YILI VE ÖNCES TAR H BASKILI HAYVANCILIK B LG S DERS K TABINA L fik N DO RU YANLIfi CETVEL

2007 YILI VE ÖNCES TAR H BASKILI HAYVANCILIK B LG S DERS K TABINA L fik N DO RU YANLIfi CETVEL 2007 YILI VE ÖNCES TAR H BASKILI HAYVANCILIK B LG S DERS K TABINA L fik N DO RU YANLIfi CETVEL NOT: Düzeltmeler bold (koyu renk) olarak yaz lm flt r. YANLIfi DO RU 1. Ünite 1, Sayfa 3 3. DÜNYA HAYVAN POPULASYONU

Detaylı

DOKAP EYLEM PLANI (2014-2018) YEREL DÜZEYDE KURUMSAL KAPASİTENİN GELİŞTİRİLMESİ

DOKAP EYLEM PLANI (2014-2018) YEREL DÜZEYDE KURUMSAL KAPASİTENİN GELİŞTİRİLMESİ DOKAP EYLEM PLANI (2014-2018) YEREL DÜZEYDE KURUMSAL KAPASİTENİN GELİŞTİRİLMESİ Eylem TAŞRA TEŞKİLATI KK 1.1 İl müdürlüklerinin eğitim ihtiyaç duyulan alanlarda eğitim Aile ve Sosyal Politikalar Gıda Tarım

Detaylı

İşte Eşitlik Platformu tanıtıldı

İşte Eşitlik Platformu tanıtıldı İşte Eşitlik Platformu tanıtıldı Ocak 15, 2013-3:55:02 Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı'nın himayesinde kurulan ''İşte Eşitlik Platformu'' tanıtıldı. Toplumsal cinsiyete dayalı eşitsizlikle mücadele

Detaylı

TÇMB BAŞKANI ADNAN ĐĞNEBEKÇĐLĐ KONUŞMA METNĐ

TÇMB BAŞKANI ADNAN ĐĞNEBEKÇĐLĐ KONUŞMA METNĐ TÇMB YILLIK DEĞERLENDĐRME BASIN YEMEĞĐ 1 NĐSAN 2010 TÇMB BAŞKANI ADNAN ĐĞNEBEKÇĐLĐ KONUŞMA METNĐ Değerli basın mensupları, Sektörümüzün geçen yılki performansı ile bu yıl için beklentilerimizin tartışılacağı

Detaylı

KR Z N ETK LER N AZALTACAK ÖNLEMLER DERHAL ALINMALI

KR Z N ETK LER N AZALTACAK ÖNLEMLER DERHAL ALINMALI mali ÇÖZÜM 19 KR Z N ETK LER N AZALTACAK ÖNLEMLER DERHAL ALINMALI Yahya ARIKAN* Dünya ekonomisi 1929 buhran ndan sonra en büyük bunal m n yaflamaya bafllad. Finans kurulufllar tarihinin en zorlu dönemini

Detaylı

Mercer küresel/yerel bazda yılda 700 ün üzerinde İK nın farklı konularında araştırma yapmaktadır.

Mercer küresel/yerel bazda yılda 700 ün üzerinde İK nın farklı konularında araştırma yapmaktadır. İnsan Kaynaklarının Dönüşümü 2010 Araştırması Sonuçları www.mercer.com 2010 PERYÖN & Mercer İK Dönüşümü Araştırması Mercer küresel/yerel bazda yılda 700 ün üzerinde İK nın farklı konularında araştırma

Detaylı

HASAR TÜRLER NE GÖRE BAfiVURU ADETLER OCAK-ARALIK 2009/2010

HASAR TÜRLER NE GÖRE BAfiVURU ADETLER OCAK-ARALIK 2009/2010 2010 Y l nda Güvence Hesab na Yap lan lar Rekor Düzeyde Artt A. Kadir KÜÇÜK Güvence Hesab Müdürü üvence Hesab nda 2010 y l nda yap - G lan baflvurularda yüzde 111 gibi rekor bir art fl yaflan rken, toplam

Detaylı

Ekonomi Bülteni. 16 Mart 2015, Sayı: 11. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı

Ekonomi Bülteni. 16 Mart 2015, Sayı: 11. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomi Bülteni, Sayı: 11 Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomik Araştırma ve Strateji Dr. Saruhan Özel Ezgi Gülbaş Çağlar Kuzlukluoğlu 1 DenizBank Ekonomi

Detaylı

ANADOLU DA BEYİN FIRTINASI

ANADOLU DA BEYİN FIRTINASI ANADOLU DA BEYİN FIRTINASI Güneş Sigorta ve CNBC-e işbirliği ile Kasım ayında Kayseri den başlayan Güneş Ekonomi Buluşmaları 6 ay boyunca 6 farklı ilde ekonominin nabzını tutacak. Geneş Sigorta Genel Müdürü

Detaylı