Kompozit Malzemelerle İlgili Genel Bilgiler

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Kompozit Malzemelerle İlgili Genel Bilgiler"

Transkript

1 Kompozit Malzemelerle İlgili Genel Bilgiler 1 Prof. Dr. Mehmet Zor

2 Kompozit Malzemelerin Tanımı 2 En az iki farklı malzemenin makro seviyede (birbiri içerisinde çözünmeyecek şekilde) birleştirilmesiyle oluşturulan yeni malzemelere kompozit malzemeler denir. Amaç ise bileşenlerde tek başına iken mevcut olmayan bazı özelliklerin (hafiflik, dayanım esneklik, vb.) geliştirilmesi ve biraraya getirilmesidir.

3 Kompozit Malzemelerin Başlıca Özellikleri 3 1. Kompozit aslında karışım anlamına gelmekle birlikte çözünen ve çözen bileşenlerden oluşmaz. 2. Bileşenler arasında atom alışverişi bulunmamaktadır. 3. Kompozit bileşenleri kimyasal olarak birbirlerini etkilemezler. 4. Malzemeler birbiri içerisinde çözünürse ve atom seviyesinde bir karışım sözkonusu olursa, bu tür malzemeler kompozit değil alaşım olur. 5. Karışım nanometre seviyesindeki partiküller düzeyinde olursa ise bu tip kompozitlere nano kompozitler denir.

4 Kompozit Malzemeler Dersi - Bölüm 1: Genel Bilgiler - Prof. Dr. 4 Mehmet Zor

5 Kompozit Malzemeler Dersi - Bölüm 1: Genel Bilgiler - Prof. Dr. 5 Mehmet Zor

6 Kompozit Malzemelerin Başlıca Özellikleri 6 6. Kompozitler genel olarak «matris» ismi verilen bir ana malzeme ve «takviye elemanı» ismi verilen daha mukavim bir malzemeden oluşturulur. 7. Bu iki malzeme grubundan, takviye malzemesi kompozit malzemenin mukavemet ve yük taşıma özelliğini, matris malzeme ise plastik deformasyona geçişte oluşabilecek çatlak ilerlemelerini önleyici rol oynamakta ve kompozit malzemenin kopmasını geciktirmektedir.

7 Kompozit Malzemelerin Tarihçesi İnsanoğlu, ilk çağlardan beri kırılgan malzemelerin içine bitkisel veya hayvansal lifler koyarak kırılganlık özelliğini gidermeye çalışmıştır. Bu konuda en iyi örnek kerpiçtir. Kerpiç üretiminde, killi çamur içine katılan saman, sarmaşık dalları gibi sap ve lifler kerpicin mukavemetini artırmaktadır. 7

8 Kompozit Malzemelerin Tarihçesi 8 Özellikleri ve lif yönleri farklı ağaç levhalar üst üste istiflenerek yapılan ok yayları bir başka örnek olarak verilebilir.

9 Kompozit Malzemelerin Tarihçesi 9 Hidrolik bağlayıcılar ve elyaf malzeme kullanılarak yapay taş plakaların üretim yöntemi hakkında 19. yy başlarında alınmış patentlere rastlanmaktadır. İlk kez ince levha yapımında kullanılan çimento ve asbest kompozitleri yıllarca kullanılmış ve bu gün hala kullanılmaktadır.

10 Kompozit Malzemelerin Tarihçesi 10 Öte yandan, günümüzde kompozitlerin donatılmasında yaygın olarak kullanılan liflerle ilgili uygulamanın çok yeni olmadığı araştırmalardan da anlaşılmaktadır. Örneğin cam liflerinin üretimi, eski Mısır a kadar dayanmaktadır. Dahası M.Ö yıllarında Mısır da ince cam liflerinin imalatının, XVIII. Hanedan devrinden kalan, farklı renkte cam liflerinden elde edilen çeşitli eşyalardan anlaşılmaktadır.

11 Kompozit Malzemelerin Tarihçesi 11 Cam liflerinin sanayide kullanımıyla ilgili ilk kayıt 1877 tarihlidir. Liflerle takviye edilmiş sentetik reçineler 1950 li yıllardan itibaren endüstride kullanılmaya başlanmıştır. Bu malzemenin en tanınmış grubunu cam elyaf takviyeli polyester (CTP) oluşturmaktadır. Ülkemizde fiber-glass diye tanınan bu malzemeler, 1960 lı yıllardan itibaren sıvı tankları, çatı levhaları, küçük boy deniz tekneleri gibi elemanların imalatında kullanılmaktadır. Ülkemizde seri üretimi yapılmış ilk yerli otomobil olan Anadol un kaportası da bu malzemedendir.

12 Kompozit Malzemelerin Tarihçesi 12 Günümüzde, havacılık, gemicilik, enerji gibi birçok sektörlerde çok farklı kompozit malzemeler ve ürünler geliştirilmiştir.

13 Kompozit Malzemelerin Tarihçesi 13 Kompozit malzemelerle ilgili tanıtım videoları:

14 Beton Kolonlar Kompozit Malzeme Örnekleri 14

15 Kompozit Malzemelerin Sınıflandırılması 15 Kompozit malzemelerin oluşum seçenekleri sonsuz denebilecek kadar çoktur. Bundan dolayı sınıflandırılmaları oldukça zordur. Ancak burada yaygın sınıflandırmalar üzerinde durulacaktır.

16 Kompozit Malzemelerin Sınıflandırılması Matris Malzeme cinsine Göre Sınıflandırma: 16

17 Kompozit Malzemelerin Sınıflandırılması Matris Malzeme cinsine Göre Sınıflandırma: Metal Matris Kompozitler (MMK): Bu malzemeler ana yapıyı matris metalin oluşturduğu ve takviye elemanı olarak da genellikle seramik bir takviye fazının kullanıldığı kompozitlerdir. Bu malzemelerin seçiminde hemen hemen hiçbir sınırlama yoktur. Deneysel çalışmalara bakıldığında çok farklı türlerin kullanıldığı göze çarpar. Son yıldır MMK ler ile ilgili pek çok araştırma yapılmış ve literatürde olumlu şekilde yer almıştır. Metal matriks kompozitler geleneksel malzemelere en büyük alternatiftir. Seramiklerin yüksek elastik modülü ile metallerin plastik şekil değiştirme özellikleri birleştirilerek aşınmaya dayanıklı, kırılma tokluğu ve basma gerilmesi yüksek malzemeler elde edilmektedir. Bu kompozitler yaygın olarak otomotiv, havacılık ve savunma sanayinde kullanılmaktadır. 17

18 Kompozit Malzemelerin Sınıflandırılması Matris Malzeme cinsine Göre Sınıflandırma: Seramik matris kompozitler (CMK): Seramik malzemeler çok sert ve kırılgandırlar. Ayrıca yüksek sıcaklık dayanımlarına ve göreceli düşük yoğunluk özelliklere sahiptirler. Seramik malzemeler ısıl şok direnci ve tokluğu düşük malzemelerdir. Bunlar; Al2O3, SiC, Si3N4, B4C, cbn, TiC, TiB, TiN ve AIN dir. Bu bileşikler değişik yapılarda olup amaca göre bir ya da bir kaçı beraber kullanılarak seramik matriks kompozitler elde edilir. Sandviç zırhlar, çeşitli askeri amaçlı parçalar imali ile uzay araçları bu ürünlerin başlıca kullanım yerleridir. Seramik matrikse ilave edilen karbon, seramik ve cam fiberler özellikle yüksek sıcaklık uygulamaları gibi özel şartlar için geliştirilmektedir. Seramik malzemelerin seramik fiberler ile takviye edilmesi durumunda, mukavemet yükselmekte ve tokluklar da artmaktadır. Alümina ve zirkonya esaslı seramik kompozitler üzerindeki son yıllardaki çalışmalar, bu malzemelerin sadece roket başlığı, uzay araçları gibi uygulamalarda değil aynı zamanda insan vücudunda da biomalzeme olarak kullanılmaya başlanmasına sebebiyet vermiştir. 18

19 Kompozit Malzemelerin Sınıflandırılması 19 Matris Malzeme cinsine Göre Sınıflandırma: Polimer matris kompozitler (PMK): Sürekli fiber takviyeli olarak yaygın olarak kullanılan polimer matriksler termoset ve termoplastikler olarak iki gruba ayrılır. Bu kompozitlerin sürekli fiberlerle takviye edilmiş polyester ve epoksi reçine matriksli olanları en önemlileridir. Kullanılan takviye malzemelerinin başlıcaları ise, cam fiber, kevlar fiber, bor fiber ve karbon fiberlerdir. PMK lerin üretiminde en çok kullanılan yöntemler, elle sıvama, tel sarma, kese kalıplama işlemi, pultrüzyon metodu, sıvı akış tekniği, takviyeli reaksiyon, enjeksiyon kalıplama, ekstrüzyon ve termo oluşum yöntemleridir. PMK lerin başlıca kullanım alanları ise, korozyon direnci sebebiyle denizcilik uygulamaları, hafifliği sebebiyle otomotiv ve diğer taşımacılık endüstrileri ile spor malzemeleri, yanmazlık özelliği istenen otomotiv iç dekorasyonu gibi alanlar olarak gösterilebilir.

20 Kompozit Malzemelerin Sınıflandırılması Matris - Takviye Elemanı Malzeme Cinslerine Göre: 20 Matris Malzemeleri Takviye Elemanları Kompozit Yapının Şekli Polimerler Elyaf/Lifler Tabakalar Metaller Granül Kaplamalar Seramikler Whiskers Film-Folya Pudra Yonga Bal peteği (Honey-Combs) Filaman Sarılmış Yapılar Granül: Tane şeklindeki hammadde, Plastik poşetlerin geri dönüşümünden elde edilen pirinç büyüklügündeki ham ürün Whiskers: Doğranmış veya öğütülmüş elyaf

21 Kompozit Malzemelerin Sınıflandırılması 21 Takviye Elemanlarının Şekil ve Yerleştirilmesine Göre: a. Elyaflı kompozitler b. Parçacıklı kompozitler c. Tabakalı kompozitler d. Karma kompozitler

22 Kompozit Malzemelerin Sınıflandırılması Takviye Elemanlarının Şekil veya Yerleştirilme Biçimine Göre: 22 a) Elyaf (Fiber) takviyeli kompozitler (Tek tabaka kompozitler): Bu kompozit tipi ince elyafların matris yapıda yer almasıyla meydana gelmiştir. Elyafların matris içindeki yerleşimi kompozit yapının mukavemetini etkileyen önemli bir unsurdur. Uzun elyafların matris içinde birbirlerine paralel şekilde yerleştirilmeleri ile elyaflar doğrultusunda yüksek mukavemet sağlanırken, elyaflara dik doğrultuda oldukça düşük mukavemet elde edilir, iki boyutlu yerleştirilmiş elyaf takviyelerle her iki yönde de eşit mukavemet sağlanırken, matris yapısında homojen dağılmış kısa elyaflarla ise izotrop bir yapı oluşturmak mümkündür Elyaf takviyeli bir kompozit levha Matris (Matrix) ve takviye/elyaf (Reinforcement/fiber) bileşenlerinden oluşur. Bu bileşenler birbirleri içinde çözülmezler veya birbirlerine karışmazlar.

23 Kompozit Malzemelerin Sınıflandırılması 23 Takviye Elemanlarının Şekil veya Yerleştirilme Biçimine Göre: b) Parçacıklı kompozitler: Bir matris malzeme içinde başka bir malzemenin parçacıklar halinde bulunması ile elde edilirler. İzotrop yapılardır. Yani tüm yönlerde aynı malzeme davranışı gösterirler. Yapının mukavemeti parçacıkların sertliğine bağlıdır. Partikül ve matris birbiri içinde çözlümez (makro bağlantı). En yaygın tip plastik matris içinde yer alan metal parçacıklardır. Metal parçacıklar ısıl ve elektriksel iletkenlik sağlar. Metal matris içinde seramik parçacıklar içeren yapıların, sertlikleri ve yüksek sıcaklık dayanımları yüksektir. Uçak motor parçalarının üretiminde tercih edilmektedirler. Partikül boyutu nanometre seviyesinde ise bu tip kompozitlere nanokompozitler denir.

24 Kompozit Malzemelerin Sınıflandırılması 24 Takviye Elemanlarının Şekil veya Yerleştirilme Biçimine Göre: c) Tabakalı kompozitler: Tabakalı kompozit yapı, en eski ve en yaygın kullanım alanına sahip olan tiptir. Farklı elyaf yönlenmelerine sahip tabakaların bileşimi ile çok yüksek mukaveket değerleri elde edilir. Isıya ve neme dayanıklı yapılardır. Metallere göre hafif ve aynı zamanda mukavemetli olmaları nedeniyle tercih edilen malzemelerdir. Sürekli elyaf takviyeli tabakalı kompozitler uçak yapılarında, kanat ve kuyruk grubunda yüzey kaplama malzemesi olarak çok yaygın bir kullanıma sahiptirler.

25 Kompozit Malzemelerin Sınıflandırılması 25 Takviye Elemanlarının Şekil veya Yerleştirilme Biçimine Göre: c) Tabakalı kompozitler: Ayrıca, uçak yapılarında yaygın bir kullanım alanı olan sandviç yapılar da tabakalı kompozit malzeme (laminated composite materials) örneğidirler. Sandviç yapılar, yük taşımayarak sadece izolasyon özelliğine sahip olan düşük yoğunluklu bir çekirdek malzemenin alt ve üst yüzeylerine mukavemetli levhaların yapıştırılması ile elde edilirler.

26 Kompozit Malzemelerin Sınıflandırılması Takviye Elemanlarının Şekil veya Yerleştirilme Biçimine Göre: c) Tabakalı kompozitler: Matris ismi verilen malzeme, kendisinden daha mukavim fiber (çubuk veya örgü) malzemelerle birleştirilerek bir kompozit tabaka (lamina) elde edilir. Daha sonra birden fazla tabakanın birleştirilmesiyle tabakalı kompozit malzemeler elde edilir. Bunlar matris veya fiber malzeme cinsine veya fiber örgü şekline göre isimlendirilir. Fiberlerin diziliş yönü ( q ) tabakalar arasında farklılık gösterebilir. Sanayide çok geniş bir uygulama alanı vardır. 26 Fiber takviyeli tabakalı kompozitler

27 Kompozit Malzemelerin Sınıflandırılması 27 Takviye Elemanlarının Şekil veya Yerleştirilme Biçimine Göre: c) Tabakalı kompozitler: Sandviç kompozitler İki tabaka arasına, farklı bir formdaki farklı bir malzemenin yerleştirilmesi ile elde edilen yapılara sandviç kompozitler adı verilir. Tabakaların herbirisi izotropik bir malzeme olabildiği gibi, fiber takviyeli bir tabaka da olabilirler. Dış cephe kaplamalarında kullanılan sandviç kompozit paneller Bal Peteği formunda sandviç kompozit

28 Kompozit Malzemelerin Sınıflandırılması 28 Takviye Elemanlarının Şekil veya Yerleştirilme Biçimine Göre: d) Karma (Hibrid) kompozitler : Aynı kompozit yapıda iki yada daha fazla elyaf çeşidinin bulunması olasıdır. Bu tip kompozitlere hibrid kompozitler denir. Bu alan yeni tip kompozitlerin geliştirilmesine uygun bir alandır. Örneğin, kevlar ucuz ve tok bir elyafdır ancak basma mukavemeti düşüktür. Grafit ise düşük tokluğa sahip, pahalı ancak iyi basma mukavemeti olan bir elyafdır. Bu iki elyafın kompozit yapısında hibrid kompozitin tokluğu grafit kompozitden iyi,maliyeti düşük ve basma mukavemetide kevlar elyaflı kompozitden daha yüksek olmaktadır

29 Kompozit Malzemelerin Sınıflandırılması 29 Takviye elemanlarının Şekline ve yerleştirilme biçimine göre:

30 Kompozit Malzemelerin Sınıflandırılması 30 Takviye elemanlarının Şekil ve Yerleştirilme biçimine göre : Örnekler

31 Kompozit Malzemelerin Sınıflandırılması Diğer Sınıflandırma Çeşitleri: Doğal Kompozitler: Ahşap, kemik gibi malzemeler, tabii (doğal) kompozit malzemelerdir. 31 Ağacın kompozit yapısı Kemiğin kompozit yapısı

32 Niçin Kompozit Malzeme? Bu sorunun birden çok cevabı bulunmaktadır. Taşıdığı karakteristik özellikleri ile diğer malzemelere göre birçok avantajları bulunan kompozit malzemeler uzun ömürleri, hafiflikleri, yüksek kimyasal ve mekanik dayanımları gibi pek çok üstün özelliklerinden dolayı tercih edilirler. 32

33 Niçin Kompozit Malzeme? Kompozit malzemelerin üretimiyle aşağıdaki özelliklerin biri veya birkaçının geliştirilmesi amaçlanmaktadır: -Mukavemet (Dayanım) -Yorulma dayanımı -Aşınma dayanımı -Korozyon dayanımı -Kırılma tokluğu -Termal özellikler -Isıl iletkenlik 33 -Elektrik iletkenlik -Akustik iletkenlik -Rijitlik -Hafiflik -Ekonomiklik -Estetiklik

34 Niçin Kompozit Malzeme? 34 Malzeme Yoğunluk ρ gr/cm 3 Çekme Muk. σ ç MPa Elastisite Modülü GPa Özgül Çekme Mukavemeti σ ç /ρ Özgül Elas. Mod. E/ρ Alaşımsız Çelik Alüminyum Al alaşımı Pirinç Ahşap (Kayın) Kemik Bor-Epoksi Karbon-Epoksi Karbon-Epoksi Kevlar-Epoksi S Camı-Epoksi E Camı-Epoksi

35 Niçin Kompozit Malzeme? Kompozitlerin Sağladığı Başlıca Avantajlar: Yüksek mukavemet/yoğunluk oranı (Özgül Mukavemet): Yüksek mukavemet değerlerine sahip kompozitler üretilebilir. Geleneksel malzemelere göre mukavemet/yoğunluk oranları daha yüksek olabilir. Örneğin: Yüksek mekanik özelliklere sahip kompozit profiller üretilebilmekte ve konstrüksiyonlarda kullanılabilmektedir.

36 Niçin Kompozit Malzeme? 36 Kompozitlerin Sağladığı Başlıca Avantajlar: 2. Yüksek rijitlik/yoğunluk oranı (Özgül Rijitlik): Rijitlik/yoğunluk oranı yüksek kompozitler üretilebilir.

37 Niçin Kompozit Malzeme? 37 Kompozitlerin Sağladığı Başlıca Avantajlar: 3. Hafiflik: Plastik esaslı kompozitler, geleneksel malzemelere göre hem daha hafiftirler hem de daha yüksek mukavemet değerlerine sahiptirler. Kompozit malzemeden üretilen bir profil kesit, muadili bir çelik profilin ortalama 1/4 ' ü ağırlığındadır.

38 Niçin Kompozit Malzeme? Kompozitlerin Sağladığı Başlıca Avantajlar: Yüksek Dielektrik Direnç: Kompozitlerin yüksek elektrik yalıtım özellikleri, birçok makine elemanının imalatında tercih nedeni olmaktadır. Ayrıca, elektrik-elektronik sektöründe yaygın olarak kullanılırlar. Örnek: Trafo, kablo, plaka gibi elemanların üretiminde yaygın olarak kullanılırlar.

39 Niçin Kompozit Malzeme? Kompozitlerin Sağladığı Başlıca Avantajlar: 5. Korozyon dayanımı: Çevre şartlarına karşı kompozitlerin antikorrozif özellikleri, diğer malzemelere göre çok üstündür. Yüksek kimyevi direnç yeteneği sayesinde kompozit malzemeler kimyasal tesislerde ve diğer kimyasal korozyon riski taşıyan alanlarda yaygın olarak kullanılmaktadır. Kimyevi madde depolama tanklarından platform ve yürüme yollarına kadar birçok alanda kullanılırlar. 39

40 Niçin Kompozit Malzeme? 40 Kompozitlerin Sağladığı Başlıca Avantajlar: 6. Çeşitlilik: Farklı mekanik özelliklere sahip, farklı kombinasyonlara sahip kompozit malzemeler imal edilebilir.

41 Niçin Kompozit Malzeme? Kompozitlerin Sağladığı Başlıca Avantajlar: 7- Kalıplama kolaylığı: Çok parçadan oluşan karmaşık makine elemanları kompozitler kullanılarak tek parça olarak imal edilebilir. Bu sayede parça sayısı azaldığından ara birleştirme detay ve parçalarının azalmasıyla üretim süresi kısalmaktadır. Halbuki alüminyum, çelik gibi geleneksel malzemelerde bu durum çok zordur. 41

42 Niçin Kompozit Malzeme? Kompozitlerin Sağladığı Başlıca Avantajlar: Renk çeşitliliği: Kompozitlerde kullanılan polyester reçine, amaca uygun olarak, özel pigment katkıları ile renklendirilerek kendinden renkli olarak üretilebilirler.

43 Niçin Kompozit Malzeme? Kompozitlerin Sağladığı Başlıca Avantajlar: Tasarım esnekliği: Karmaşık makine elemanları bile kompozit malzeme ile kolayca tasarlanabilir.

44 Niçin Kompozit Malzeme? Kompozitlerin Sağladığı Başlıca Avantajlar: Şeffaflık Özelliği: Kompozitler, cam kadar ışık geçirgen olabilir. Şeffaf olmaları nedeniyle, ışık geçirgenliğin önem kazandığı seralarda ve güneş kollektörü imalatında kullanılırlar This multi-colored solar powered dome can be fitted with varied colored transparent composite material.

45 Niçin Kompozit Malzeme? Kompozitlerin Sağladığı Başlıca Avantajlar: Beton yüzeylere uygulama: Özellikle, betonun gözenekli olması nedeniyle, kompozitin ana bileşenlerinden polyesterin betonun gözeneklerine sızmasından dolayı iyi bir yapışma sağlanır. Ctp polyester çatı izolasyonu

46 Niçin Kompozit Malzeme? Kompozitlerin Sağladığı Başlıca Avantajlar: 12. Ahşap yüzeylere uygulama: 46 Kompozitler ahşap yüzeylere koruyucu ve kaplama olarak kullanılır. Ancak ahşap kuru olması halinde, polyester reçineye katkı yapılarak iyi bir yapışma sağlanması gerekir.

47 Niçin Kompozit Malzeme? Kompozitlerin Sağladığı Başlıca Avantajlar: Metal yüzeylere uygulama Metal yüzeyindeki pas ve yağ kalıntıları temizlendikten sonra kompozitlerle kaplanabilir. Bu sayede demir ve çelik yüzeyler korozyondan korunabilir.

48 Niçin Kompozit Malzeme? Kompozitlerin Sağladığı Başlıca Avantajlar: 14. Yanmazlık özelliği: Kompozitlerin alev dayanımı, kullanılan polyesterin özelliğine bağlıdır. Kompozit bileşenlerinin özelliklerine göre yanmaya karşı dirençleri artırılabilir. Isı iletimleri düşük olduğundan, izolasyon malzemesi olarak kullanılırlar. Kimyasal katkılarla alev dayanımları iyileştirilebilir. Alev geciktirme, ilerletmeme ve kendiliğinden sönme özelliklerine sahip kompozit malzemelerin yangın esnasında çıkardığı zehirli gaz oranı minimum seviyededir. Bu özellikleri ile yangın merdiveni gibi kritik güvenlik noktalarında kullanılırlar. 48

49 Niçin Kompozit Malzeme? Kompozitlerin Sağladığı Başlıca Avantajlar: Isıl dayanım: ALÜMİNİZE YANGINA YAKLAŞMA VE GİRİŞ ELBİSESİ Bilhassa termoset plastik grubundan polyester reçine esaslı kompozitler yumuşamak suretiyle şekil değiştirmezler. Isıl dayanımları kullanılan polyester reçinenin cinsine bağlıdır. Cam elyaf, KEVLAR: PBI /KEVLAR veya Preox kumaşın bir yüzüne yüksek sıcaklığa dayanıklı alüminize bir polyester filmin vakum altında kaplanması yoluyla üretilir. Bu özel imalat tekniği nedeniyle çatlamaz, kırılmaz, aside, baza, tuza ve petrol ürünlerine karşı dayanıklıdır C lik ısı kaynağından yansıyan ısının kumaş cinsine bağlı olarak %95 ini geri yansıtarak itfaiyeciyi korur.

50 Niçin Kompozit Malzeme? Kompozitlerin Sağladığı Başlıca Avantajlar: Tamir edilebilirlik: Hasar görmeleri halinde tamir edilebilirler. Onarım işleminde bir kalıp kullanılır. Onarım sonrası zımpara ve boya yapılır.

51 Niçin Kompozit Malzeme? Kompozitlerin Sağladığı Başlıca Avantajlar: İşlenebilirlik: Kompozitler, kolayca kesilir, delinir, zımparalanır. Bu amaçla kullanılan aletlerin sert çelik veya elmas uçlu olması halinde daha iyi sonuç alınabilir.

52 Niçin Kompozit Malzeme? 52 Kompozitlerin Sağladığı Başlıca Avantajlar: 18. Geniş renk ve desen seçenekleri, 19. Esneklik, 20. Sızdırmazlık (su izolasyonu), 21. U.V. ışınlarına dayanım, 22. Montaj kolaylığı

53 Kompozitlerin Dezavantajları İmalatı gerçekleştirilmiş kompozitin özellikleri her zaman ideal olmayabilir. Malzemenin kalitesi üretim metodunun kalitesine bağlıdır, standartlaşmış bir kalite mevcut değildir. 2. Tabakalı kompozitler, tabakalar arası kayma gerilmelerine hassas olduklarından delaminasyon meydana gelebilir. 3. Bazı kompozitler gevrek olduklarından kolaylıkla zarar görürler, onarılmaları yeni problemler oluşturabilir. 4. Onarılmadan önce çok iyi temizlenmeleri ve sıcak kurutulmaları gerekir. Bazı kurutma teknikleri uzun zaman alabilir. Bazen de bu çok zor olmaktadır.

54 Kompozitlerin Uygulama Alanları 54

55 Kompozitlerin Uygulama Alanları 55 Kompozit malzeme teknolojisindeki gelişmelerle birlikte, sanayi ve teknoloji uygulamalarında gittikçe artan oranlarda kullanılmaya başlanmıştır. Özellikle uçak sanayisinde ve daha pek çok sektörde önemli ölçüde kullanılan kompozitler üzerindeki bilimsel çalışmalar yoğun bir şekilde devam etmektedir.

56 Kompozitlerin Uygulama Alanları 56 Kompozit malzemeler yapıları ve özellikleri sayesinde çok çeşitli alanlarda kullanılır. Her sektörün farklı ihtiyaçları ve beklentileri olduğundan, kompozit malzemelerin, ürün esneklikleri önemli bir avantaj olarak karşımıza çıkmaktadır. Kompozitler, farklı sektörlerde hammadde olarak kullanıldığı gibi imalat yardımcı ekipmanları olarak da kullanılırlar. Kompozit malzemelerin yaygın olarak kullanıldığı başlıca sektörler ve bu sektörlerde kullanılan ürün tipleri aşağıda kısaca özetlenmektedir:

57 Kompozitlerin Uygulama Alanları 57 Uzay teknolojisi, Denizcilik sektörü, Tıp alanında (Tıbbi cihazların imalatı), Robot teknolojisi, Kimya sanayisi, Elektrik-Elektronik teknolojisi, Müzik aletleri endüstrisi, İnşaat ve yapı sektörü, Otomotiv Sektörü, Savunma Sanayi ve Havacılık Sektörü, Gıda ve Tarım Sektörü Spor malzemeleri imalatı (yüksek atlama sırıkları, tenis raketleri, sörf, yarış tekneleri, kayak vs.) gibi pek çok alanda kullanılmaktadır.

58 Kompozitlerin Uygulama Alanları 58 İnşaat ve Yapı Sektörü ndeki Uygulama Alanları: Dış ve iç cephe kaplamaları Dekoratif uygulamalar Çatı kaplama levhaları ve çatı detay profilleri Taşıyıcı profiller Yağmur suyu taşıma sistemleri Muhtelif amaçlı izolasyon işleri Beton kalıpları Prefabrik binalar Köprüler Su tankları, Mazgal Olukları, Yeraltı Boruları, Gıda Reyonu Kaplamaları. Rasathane Kubbeleri, Açık Saha Dolapları., İlan Panoları, vb.

59 Kompozitlerin Uygulama Alanları İnşaat ve Yapı Sektörü ndeki Uygulama Alanları: 59 Cam takviyeli Polyester (CTP) ile yapılmış pencere nüveleri

60 Kompozitlerin Uygulama Alanları İnşaat ve Yapı Sektörü ndeki Uygulama Alanları: 60 Prefabrik Binalar

61 Kompozitlerin Uygulama Alanları İnşaat ve Yapı Sektörü ndeki Uygulama Alanları: 61 Kabinler Borular

62 Kompozitlerin Uygulama Alanları Otomotiv ve Taşımacılık Sektörü ndeki Uygulama Alanları: 62 Otomobil firmaları, müşterilerinin ihtiyaçlarına karşılamak ve rekabet güçlerini artırmak amacıyla hafif otomobiller üretmektedirler. Hafif otomobiller, enerji tasarrufu yanında mekanik (ivmelenme ve frenlenme) olarak çok önemlidir.

63 Kompozitlerin Uygulama Alanları 63 Otomotiv ve Taşımacılık Sektörü ndeki Uygulama Alanları: Otomobil kaportaları Kamyon ve otobüs yan panelleri Tır dorse yan çıtaları Kamyon rüzgarlık ve ön panelleri Konteyner imalatı Karayolu işaret levhaları Karayolu kenar dikmeleri vs...

64 Kompozitlerin Uygulama Alanları 64 Otomotiv ve Taşımacılık Sektörü ndeki Uygulama Alanları: Cam Sileceği; %30 Cam+PBT Fitre Kutusu; Mercedes, %35 Cam+Poliamid 66 Pedallar; %40 Cam+Poliamid 6 Konteyner imalatı Dikiz Aynası; %30 Cam+ABS Far Gövdesi; BMW, %30 Cam+PBT Hava Giriş Manifoldu; BMW, Ford, Mercedes, %30 Cam+Poliamid 6 Otomobil Gösterge Paneli; CTP, GMT Otomobil Spoiler; CTP GM otomobil ön panel Otomobil Yan Gövde İskeleti; Ford, CTP Otomobil kaporta; Corvette, SMC CTP

65 Kompozitlerin Uygulama Alanları 65 Savunma Sanayi Uygulamaları: Uçak ve helikopter gövde parçaları, Uçak burun ve kanat parçaları Havan topları gövdeleri ve sandıkları Kurşun geçirmez panel imali Miğferler, Mayın ve hücum bot parça ve gövdeleri, Barınaklar vs...

66 Kompozitlerin Uygulama Alanları Havacılık Sanayii Uygulamaları: 66

67 Kompozitlerin Uygulama Alanları Havacılık Sanayii Uygulamaları: 67

68 Kompozitlerin Uygulama Alanları Gıda ve Tarım Sektörü Uygulamaları: Silolar Gıda depolama tankları Salamura tankları Kültür balıkçılığı ekipmanları Seralar Tahıl depoları Sulama kanalları vs... 68

69 Kompozitlerin Uygulama Alanları Denizcilik Sektörü Uygulamaları: 69 Yelkenli/motorlu tekneler, Can kurtarma flikaları, Şamandralar, Kanolar, Dubalar-iskeleler, Deniz motorsikleti, Sörf tahtası, Marina ekipmanları vs...

70 Kompozitlerin Uygulama Alanları Kimya Sektörü Uygulamaları: Muhtelif amaçlı boru ve bağlantı parçaları Kimyasal tesis zemin ızgaraları Asit tankları ve kaplamaları Eloksal ve galvano tankları Arıtma ekipmanları Endüstriyel platform ve korkuluklar Absorber ve Scrubber (gaz yıkama kolonları) Havalandırma kanalları vs... 70

71 Kompozitlerin Uygulama Alanları 71 Enerji Sektörü Uygulamaları: İzolatörler, Antenler, Devre kesiciler, Sigorta- panel kutuları, aydınlatma gövdeleri, Yalıtkan platformlar, Elektrik ve aydınlatma direkleri, Devre kesici kutular, Kablo taşıyıcıları, kablo kanalları, Merdivenler, balast, kofralar vs..

72 Kompozitlerin Uygulama Alanları 72

73 Kompozit Bileşenleri Daha öncede belirtildiği üzere bir kompozit yapı, «Matris» ve «Takviye elemanı» isimleri verilen 2 farklı malzemeden oluşur. Matris, kompoziti oluşturan ana malzeme, takviye elemanı ise matrisi güçlendiren daha mukavim malzeme olarak isimlendirilebilir. Örnek: 73

74 Kompozit Bileşenleri MATRİS Matris, kompozit malzemenin iki önemli bileşeninden ana bileşeni olup kompozit malzemeye aşağıdaki katkıları sağlar: Kuvvetleri elyafa (liflere) iletmek ve düzgün dağılımını sağlamak, 74 matris Lifleri ortamın etkisi ve darbelerden korumak, Kompozit malzemenin tokluğunu artırmak, lif Kompozitlerde çatlak oluşmasını veya oluşan çatlağın ilerlemesini engellemek..

75 Kompozit Bileşenleri MATRİS 75 Başlıca Matris Malzeme Cinsleri: 1. Plastik matris malzemeleri (Polimerler) - Termosetler - Termoplastikler - Elastomerler 2. Metal matris malzemeleri (Aluminyum, titanyum, magnezyum, gibi) 3. Yüksek sıcaklık matrisleri (Seramikler)

76 Kompozit Bileşenleri MATRİS Plastik Matris Malzemeleri (Reçineler/Polimerler) 76 Plastik, istenilen biçimi alabilen anlamına gelen yunanca "plastikos" kelimesinden gelir. En basit tanımıyla monomer denilen küçük moleküllerin birbirlerine eklenmesiyle oluşan ve polimer ismi verilen, uzun zincir yapıya sahip sentetik malzemelerdir.

77 Kompozit Bileşenleri MATRİS Plastik Matris Malzemeleri (Reçineler/Polimerler) 77 Plastiklerin Genel Özellikler: Monomer ismi verilen küçük moleküllerin, sıcaklık, basınç ve birçok kimyasalın etkisiyle birbirlerine eklenmesi ve polimer (plastik) ismi verilen uzun zincirleri oluşturması işlemine polimerizasyon denir. Polimerizasyon işlemi sonunda Etilen (monomer), polietilene (polimer), propilen, polipropilene, stiren polistirene dönüşmektedir. Böylece, polimerler (plastikler) meydana gelmektedir.

78 Kompozit Bileşenleri MATRİS Plastik Matris Malzemeleri (Reçineler/Polimerler) 78 Polimerler (plastikler), düşük üretim maliyetleri, kolay şekil almaları ve amaca uygun üretilebilmeleri nedeniyle pek çok alanda kullanılırlar. Kompozitlerin yaklaşık % 90 ı polimer (plastik) esaslı matrislerden üretildiklerinden, kompozit malzemelere takviye edilmiş plastikler de denir.

79 Kompozit Bileşenleri MATRİS Plastik Matris Malzemeleri (Reçineler/Polimerler) Plastiklerin Genel Özellikler: 79 Polimer molekülleri birçok zincirden oluşurlar. Bunlar birleşmiş veya birleşmemiş (termoplastik) veya üçboyutlu çapraz bağlı zincirler (termoset) oluşturabilirler. Bir tanıtıcı film:

80 Kompozit Bileşenleri MATRİS Plastik Matris Malzemeleri (Reçineler/Polimerler) Plastiklerin Genel Özellikler: 80 Polimerizasyon süreci belirli aşamalarda durdurularak belirli özelliklere sahip reçine (resin) elde edilmesi mümkün olmaktadır. Yüksek yoğunluklular taşınma vb. ye elverişli kapların yapımında, düşük yoğunluklular ise film vb. yapımında kullanılmaktadır. Polimerizasyon ürünleri doğrudan kullanılabildiği gibi katkı maddeleri ile esneklik, dayanım, sıcağa dayanım, ultra-viyoleye dayanım gibi özellikleri artırılmakta ve bunlardan değişik ürünlerin imalatında yararlanılmaktadır.

81 Kompozit Bileşenleri MATRİS Plastik Matris Malzemeleri (Reçineler/Polimerler) Plastiklerin Genel Özellikler: Plastiklerin ana kaynağı, petrol rafinerilerinin artık maddeleridir. Dünyada üretilen toplam petrolün yaklaşık % 5 i plastik üretimi için kullanılmaktadır. Plastikler aşağıdaki gibi gruplandırılabilir: - Termoset gurubu: Isıl sertleşir plastikler - Termoplastik gurubu: Isıl yumuşar plastikler - Elastomerler 81

82 Kompozit Bileşenleri MATRİS Plastik Matris Malzemeleri (Reçineler/Polimerler) Termoset plastikler, Isıl sertleşir plastikler diye de bilinirler. Kovalent bağlarla, üç boyutlu olarak bağlandıkları için oldukça rijit bir yapıya sahiptirler. Çapraz bağlantılarla sertleştikleri için ısıtıldıklarında çözünmezler ve erimezler. Sıvı halde bulunan termoset plastikler, monomer moleküllerin kimyasal reaksiyonlar sonucunda yanal bağların birbirine bağlanmasıyla elde edilirler. Üretimleri sırasında gerçekleşen polimerizasyon reaksiyonu geri dönüşümlü olmadığı için ısıtılarak yumuşatılamazlar dolayısıyla şekil verilemezler. Termoset plastikler, termoplastikler gibi tekrar tekrar kullanılmazlar fakat yeniden üretim sürecine sokulabilirler. 82

83 Kompozit Bileşenleri MATRİS Plastik Matris Malzemeleri (Reçineler/Polimerler) Termoset plastiklerin, Sertleşmemeleri için dondurucularda depolanmaları gerekir. 83 Dondurucu içinde olmak şartıyla raf ömürleri, 6 ila 18 ay arasında değişmektedir. Dondurucudan çıkarılıp oda sıcaklığında bir müddet (1-4 hafta arası) bekletildiklerinde sertleşirler, özelliklerini kaybederler ve biçim verilemezler. Termoset reçineler kimyasal etkiler altında çözülmezler

84 Kompozit Bileşenleri MATRİS Plastik Matris Malzemeleri (Reçineler/Polimerler) Termoset Plastik Malzemeler: Polyester, Epoksi, 84 Yüksek sıcaklık reçineleri, Fenolik, Silikon, Poliimid, Poliüretan, Cynate Esters

85 Kompozit Bileşenleri MATRİS Plastik Matris Malzemeleri (Reçineler/Polimerler) Termoset Plastik Malzemeler: POLYESTER TERMOSETLER 85 Birleşik bir kelime olan Polyester kelimesi, çok anlamlı poly ve organik bir tuzu ifade eden ester kelimelerinden oluşur. Çok sayıda organik tuz şeklinde de ifade edilebilir. Kimyasal olarak ester molekülleri zincirinden oluşurlar. Tereftalik asit ile etilen glikolün polimerleşmesinden oluşur. Polyester, hem Türkiye de hem de Dünya da CTP uygulamalarında en yaygın kullanılan reçinedir. Polyester reçineler 100 O C sıcaklığın altında mekanik ve kimyasal dayanımları iyidir. Cam takviyeli Polyester (CTP) depolar

86 Kompozit Bileşenleri MATRİS Plastik Matris Malzemeleri (Reçineler/Polimerler) Termoset Plastik Malzemeler: POLYESTER TERMOSETLER Bazı Kullanım alanları: Boyacılıkta, lâstik sanayinde ve metallerde korozyona karşı koruyucu olarak ve ayrıca ahşap malzemelerde neme karşı koruyucu olarak kullanılırlar. Denizcilikte (Gemi iskeleti) ve inşaat sektöründe (Yapı panelleri) kullanımları oldukça yaygındır. Ayrıca boru, tank, otomotiv gövdesi parçaları gibi elemanların üretiminde Elyaf takviyeli Polyesterler yaygın bir şekilde kullanılırlar. 86

87 Kompozit Bileşenleri MATRİS Plastik Matris Malzemeleri (Reçineler/Polimerler) Termoset Plastik Malzemeler: POLYESTER TERMOSETLER Bazı Avantajları: 1. Polyesterin sertleşme öncesi viskositesi düşük olduğundan cam elyafını iyi ıslattığı için özellikle cam elyaf ile iyi bir kompozit oluşturur. 2. Kullanımı kolay ve maliyeti düşüktür. 3. Polyesterin bağ şekli (formülü) değiştirilerek farklı özellikler elde edilebilir. 4. El yatırma gibi basit kalıplama tekniklerinden, en ileri kalıplama tekniklerine kadar, çeşitli kalıplama tekniklerine uygundur. 87

88 Kompozit Bileşenleri MATRİS Plastik Matris Malzemeleri (Reçineler/Polimerler) Termoset Plastik Malzemeler: POLYESTER TERMOSETLER Bazı Dezavantajları: 1. Sertleşme sırasında yüksek oranda çekme (% 5 12) meydana gelir. Bu durum, liflerin basma gerilmesi altında burkulup kırılmasına neden olur. 2. Düzgün yüzey elde etme zorluğu vardır. 3. Zehirli gaz yayarlar Raf ömürleri kısadır. 5. Alkali ve bazik ortamlarda korozyon dayanımı düşüktür. CTP logar kapağı 6. Bünyelerine su alarak bozunurlar.

89 Kompozit Bileşenleri MATRİS Plastik Matris Malzemeleri (Reçineler/Polimerler) Termoset Plastik Malzemeler: Epoksi Epoksi, termosetler grubundan yapıştırıcı bir kimyasal reçinedir. 89

90 Kompozit Bileşenleri MATRİS Plastik Matris Malzemeleri (Reçineler/Polimerler) Termoset Plastik Malzemeler: Epoksi Epoksit grubunun polimerizasyonu ile üretilir ve farklı formüllerle özellikleri değiştirilebilir. Kullanılan sertleştiricinin türüne bağlı olarak kompozit malzemenin özellikleri 90 değişir. Self leveling epoxy kaplama

91 Kompozit Bileşenleri MATRİS Plastik Matris Malzemeleri (Reçineler/Polimerler) Termoset Plastik Malzemeler: Epoksi Üstün Özellikleri: 1. Suya, aside, yağa ve kimyasallara direnci çok iyidir, zamanla direnç özelliğini yitirmez. 2. Genellikle iki komponentli olan epoksiler,belli süre sonra sıvı halden katı hale geçer. Sertleşme sırasında düşük oranda çekme meydana gelir. 3. Mükemmel mekanik dayanıklılığa sahiptir. Islakken 140ºC, kuruyken 220ºC ye kadar ısıl dayanıma sahiptir. 91

92 Kompozit Bileşenleri MATRİS Plastik Matris Malzemeleri (Reçineler/Polimerler) Termoset Plastik Malzemeler: Epoksi Üstün Özellikleri: 4. Sürtünmeye ve aşınmaya karşı dayanıklı yüzeyler oluşturur. 5. Dekoratif uygulamalarda geniş bir renk yelpazesine sahiptir. 6. Agrega ilave edilerek sürtünme direnci artırılır ve kayma direnci yüksek bir zemin elde edilebilir. 7. Estetiktir, kolay temizlenir ve hijyeniktir. Solvent içermez. 92

93 Kompozit Bileşenleri MATRİS Plastik Matris Malzemeleri (Reçineler/Polimerler) Termoset Plastik Malzemeler: Epoksi Üstün Özellikleri: 8. Birçok elyaf ile iyi bir bağ oluşturur. Cam ve karbon elyafı ile mükemmel mekanik özelliklere sahip kompozit elde edilebilir. Bu kompozitler uzay, havacılık ve denizcilik sektöründe yaygın olarak kullanılır. 9. Yapıştırıcı olarak kullanılan bir kimyasal reçinedir. Tamir amacıyla çatlağa doldurulmuş epoksi, çatlağın neden olduğu süreksizliği giderir ve çatlak kenarlarını birbirine bağlayarak gerilme yığılmalarını önler. 93

94 Kompozit Bileşenleri MATRİS Plastik Matris Malzemeleri (Reçineler/Polimerler) Termoset Plastik Malzemeler: Epoksi Dezavantajları: Maliyetleri yüksektir. 2. Cilde zararlıdırlar. 3. Doğru karışım son derece önemlidir.

95 Kompozit Bileşenleri MATRİS Plastik Matris Malzemeleri (Reçineler/Polimerler) Termoset Plastik Malzemeler: Epoksi Epoksinin Sertleşmesi, yaklaşık 1 saatlik sürede ºC de ve belirli bir basınç altında gerçekleşir. Genellikle iki bileşeni olan epoksiler, diğer termoset plastikler gibi belli bir süre sonra sıvı hâlden katı hâle geçer ve bir iki hafta içinde son sertliğe ulaşırlar. 95

96 Kompozit Bileşenleri MATRİS Plastik Matris Malzemeleri (Reçineler/Polimerler) Termoset Plastik Malzemeler: Epoksi Kullanım Alanları: Yapıların çevresel etkilere karşı dayanıklı hale getirilmesi her zaman yapı sektörünün en önemli tartışma ve araştırma konularından biri olmuştur. Bundan dolayı epoksi, her türlü kara ve deniz yapılarında, doğanın (rüzgar, fırtına, dalga, ısıl değişimler, donma-çözünme, kirlenme, kimyasal etkiler, vs.) ve sanayinin (mekanik, fiziksel ve kimyasal) en kötü şartlarına karşı yapı yüzeylerini (iç ve dış) estetik olarak kaplayarak korumak için geliştirilen bir yapı malzemesidir. 96

97 Kompozit Bileşenleri MATRİS Plastik Matris Malzemeleri (Reçineler/Polimerler) Termoset Plastik Malzemeler: Epoksi Kullanım Alanları: Yüzey koruyucu kaplama olarak; Boru kaplamalarında, Astar olarak teneke kutu kaplamalarında, zemin kaplamalarında, Aşınmaya karşı koruyucu kaplama olarak ve dekoratif kaplama olarak kullanılır. 97

98 Kompozit Bileşenleri MATRİS Plastik Matris Malzemeleri (Reçineler/Polimerler) Termoset Plastik Malzemeler: Epoksi Kullanım Alanları: İnşaat sektöründe; çatlakların ve oyukların doldurulmasında, çelik donatıların yerleştirilmesinde ve yapıştırıcı olarak yapı elemanlarında kullanılır. Taze betonu, eski sertleşmiş betona bağlamak için yapıştırıcı olarak ayrıca prefabrik beton elemanların montajında, çatlak ve kırıkların tamiratında, 98

99 Kompozit Bileşenleri MATRİS Plastik Matris Malzemeleri (Reçineler/Polimerler) Termoset Plastik Malzemeler: Epoksi Kullanım Alanları: Ahşap malzemelerin tamiratında, değişiklik yapılmasında ve imalat hatalarının giderilmesinde, ve Ahşap, metal (çelik, alüminyum gibi) ve taş malzemelerin yapıştırılmasında, Yüksek dayanımlı zemin ve duvar boyası olarak ve su altı imalatlarında, Kimyasal dirençleri, sertlikleri ve yapışma özelliklerinden dolayı otomotiv sanayinde, Elektrikli ve elektronik cihaz imalatlarında yaygın olarak kullanılmaktadır. 99

100 Kompozit Bileşenleri MATRİS Plastik Matris Malzemeleri (Reçineler/Polimerler) Termoset Plastik Malzemeler: Epoksi Kullanım Alanları: 100 Dünyadaki petrol rezervlerinin tükenmesi ve mevcut enerji kaynaklarının çevre kirletici olması sebebi ile alternatif enerji kaynaklarının kullanımı kaçınılmaz bir hale gelmiştir. İlk büyük petrol krizi ile ivme kazanan rüzgar enerjisi de bu alternatif kaynaklardan bir tanesidir. 1970'li yılların başlarındaki teknolojiler ile azami 25 kw mertebelerinde rüzgar türbinleri imal edilebilirken, kompozit ve elektrik-elektronik teknolojilerindeki gelişmeler sayesinde günümüzde 5000 kw gücünde makinalar daha ekonomik bir şekilde üretilebilmektedir. Bu türbinlerin kanatları 60 metre boyuna kadar cam-karbon-epoksi kompozit malzemelerden üretilebilmektedir.

101 Kompozit Bileşenleri MATRİS Plastik Matris Malzemeleri (Reçineler/Polimerler) Termoset Plastik Malzemeler: Fenolik Reçineler: 101 Fenol formaldehit kondenzasyon ürünü olup, bu ham maddelerin bazen türevlerinde kullanılmaktadır. Katı ve sıvı türleri vardır. Yurdumuzda sıvı reçine üretimi vardır. 300 ºC ye kadar sürekli, eğer asbest elyafla takviye edilirse 1000 ºC ye kadar kısa süreli olarak kullanılabilirler. Viskoziteleri yüksektir. Gözenek oluşma tehlikesi yüksektir. Bu nedenle yüksek kalıplama basınçları gerekir. Sertleşme sonrası 250 ºC ye kadar ısıl işlem uygulanması gerekir. Suya ve bir çok aside karşı dayanıklıdırlar. Ancak alkalilere duyarlıdırlar. Kırılgan yapılı fenolik reçinelerde yüzey kalitesi düşüktür.

102 Kompozit Bileşenleri MATRİS Plastik Matris Malzemeleri (Reçineler/Polimerler) 102 Termoset Plastik Malzemeler: Silikon: Silisyum, oksijen ve muhtelif hidrokarbonlar ihtiva eden, çok sayıdaki sentetik (sun i) polimerlerden birisidir. Mekanik özellikleri düşük olmasına rağmen 250 ºC ye kadar sürekli olarak çalışabilir. Suya, ısıya ve korozyona karşı dayanımları çok iyidir. Maliyetleri yüksektir.

103 Kompozit Bileşenleri MATRİS Plastik Matris Malzemeleri (Reçineler/Polimerler) Termoset Plastik Malzemeler: Poliimit Reçineler: 103 Yüksek sıcaklık reçinesidir ºC sıcaklığa kadar kullanılan polimit reçinelerdir. Üretimleri zordur. Maliyetleri yüksek reçinelerdir. Renegade Materials (Springboro, Ohio) now produces commercial quantities of polyimide-based products, such as this 60- inch wide AFR-PE-4/carbon fiber woven fabric prepreg. Source: Renegade Materials

104 Kompozit Bileşenleri MATRİS Plastik Matris Malzemeleri (Reçineler/Polimerler) Termoset Plastik Malzemeler: Poliüretan/Üretan: 104 Karbamat bağlantıları ile birleştirilen organik üniteler zincirinden oluşan bir polimerdir. Köpükler, yüksek performanslı yapıştırıcılar, sentetik elyaf, contalar, halıların alt kısımları, sert plastik gibi malzemelerin imalatında kullanılırlar. Esnek poliüretan köpükler, poliüretan süngerler olarak da bilinirler ve Poliüretan Su Yalıtım ve Zemin Kaplama yataklarda, mobilyalarda konfor malzemesi olarak kullanılırlar. Esnemeyen poliüretan köpükler ise, daha çok ısı ve ses izolasyonunda kullanılırlar. Poliüretan ürünlere çoğu zamanlar üretan da denir. Ancak etil karbamat olarak da bilinen özel üretan maddesi ile karıştırılmamalıdır. Poliüretanlar etil karbamatdan yapılmaz ve onu içermezler. Poliüretan köpük

105 Kompozit Bileşenleri MATRİS Plastik Matris Malzemeleri (Reçineler/Polimerler) Termoset Plastik Malzemeler: Poliüretan/Üretan: 105 Poliüretanlar ilk kez Alman bilim adamı Otto Bayer tarafından 1937 yılında bulunmuştur. Günlük hayatımızda hemen elimizin altında bile kullanılmasına karşın farkında olmadığımız poliüretan artık otomotiv, sünger, ayakkabı, taşıma, soğutma, yalıtım, mobilya, tekstil, gıda, elektronik, boya, sanayi parçaları üretimi ve sağlık sektörü (biyouyumlu) gibi branşların değişmez parçası olmakla birlikte inşaat ve yapı sektöründe henüz yerini tam olarak bulamamıştır. %100 Poliüretan deri ceket Poliüretan süngerden, ses yalıtım odası Poliüretan kumaş kaplı koltuk Otto Bayer ( ) with a polyurethane foam mushroom

106 Kompozit Bileşenleri MATRİS Plastik Matris Malzemeleri (Reçineler/Polimerler) Termoset Plastik Malzemeler: Cynate Ester Genellikle uçak endüstrisinde kullanılırlar. Yalıtkanlıkları çok iyidir. Yaş durumda 200ºC ye kadar kullanılabilirler. 106

107 Kompozit Bileşenleri MATRİS Plastik Matris Malzemeleri (Reçineler/Polimerler) 107 Termoset Plastik Malzemeler> Bazı Termoset Matrislerin Özellikleri Özellik Polyester Epoksi Polimit Yoğunluk(gr/cm 3 ) Çekme Mod.(GPa) Kayma Mod.(GPa) Çekme Muk.(MPa) Basma Muk.(MPa) Poisson Oranı Kopma uzaması(%)

108 Kompozit Bileşenleri MATRİS Plastik Matris Malzemeleri (Reçineler/Polimerler) TERMOSETLERİN İŞLENMESİ 108 Termoset polimerler düşük mol kütleli bir ön polimer içerisine gerekli olan çapraz bağlayıcılar, katkı ve dolgu maddeleri karıştırılarak kalıplamaya hazırlanırlar. Kalıplanmadan önce viskoz sıvı veya toz halindedirler. Bazı uygulamalarda toz reçineler yeniden granül, palet, tablet veya benzeri geometrilerde sıkıştırılarak şekillendirilirler ve depolanırlar. İçerisine sertleştirici ve hızlandırıcı maddeler katılarak depolanan termosetler, depolama sırasında çapraz bağlanma tepkimeleri vermeye yatkındırlar. Bu nedenle uygun bir süre içerisinde şekillendirilmeleri gerekir. Depolanma süresi önleyici katılmamış alkit reçineleri ve doymamış poliesterler için birkaç hafta, fenolik reçinelerde ise iki yıl kadardır.

109 Kompozit Bileşenleri MATRİS Plastik Matris Malzemeleri (Reçineler/Polimerler) 109 Termosetlerin kalıplama yöntemleri Sıkıştırarak kalıplama Transfer kalıplama Enjeksiyon kalıplama Döküm

110 Kompozit Bileşenleri MATRİS Plastik Matris Malzemeleri (Reçineler/Polimerler) Termoplastik Malzemeler Genel Özellikler: Hem otomotiv sektöründe hem de uçak sanayisinde yaygın olarak kullanılan Termoplastiklere, ısıl yumuşar reçineler de denir. 2. Termoplastikler ısıtıldıklarında yumuşar, soğutulduklarında tekrar sertleşirler. Metallerin yaklaşık 5 katı termal genleşme katsayılarına sahiptirler. 3. Özgül ısıları metallerin 2 katı seramiklerin 4 katıdır. 4. Termal iletkenlikleri ise metallerden 3 kat düşüktür.

111 Kompozit Bileşenleri MATRİS Plastik Matris Malzemeleri (Reçineler/Polimerler) Termoplastik Malzemeler Genel Özellikler: 6. Çoğunlukla enjeksiyon ve ekstrüzyon kalıplama yöntemleri ile üretilen termoplastikler, GMT (Glass Mat 111 Reinforced Thermoplastics / Preslenebilir Takviyeli Termoplastik) üretim tekniklerinde kullanılırlar. Durable and very flexible thermoplastic elastomer hose with a high degree of flexibility

112 Kompozit Bileşenleri MATRİS Plastik Matris Malzemeleri (Reçineler/Polimerler) Termoplastik Malzemeler Avantajları: 1. Hammadde olarak raf ömürleri uzundur. (raf ömrü: rafa kaldırıldığında dayanabileceği ömür) 2. Geri dönüşüm kabiliyetleri bulunmaktadır. 3. Yüksek süneklik oranına (%1-500) sahiptirler. 4. Termoplastik mamuller, işlem sonrası ısıtılarak yeniden şekillendirilebilirler. 5. Oda sıcaklığında katı halde bulunan termoplastikler, soğutucu olmaksızın depolanabilirler Sertleşmeleri için organik çözücülere ihtiyaç duyulmaz. 7. Üstün kırılma toklukları nedeniyle darbe dayanımları da yüksektir. 8. Elektrik yalıtkanlık özellikleri çok iyidir.

113 Kompozit Bileşenleri MATRİS Plastik Matris Malzemeleri (Reçineler/Polimerler) Termoplastik Malzemeler Dezavantajları: 1. Çok düşük mukavemete (bilhassa çekme) düşük sertliğe ve düşük rijitliğe sahiptirler. 2. Kompozit malzeme üretiminde matris olarak kullanılmaları zor ve maliyetleri de yüksektir. 3. Oda sıcaklığında işlenmeleri zordur. 4. Bazı termoplastikleri istenilen şekillere sokabilmek için çözücülere ihtiyaç duyulur. 5. Termoplastik hammaddeleri, termoset malzemelere göre daha pahalıdır Oda sıcaklığında bile sünme (zamana bağlı şekil değişimi) olabilir. 7. Düşük ergime sıcaklığına sahiptirler.

114 Kompozit Bileşenleri MATRİS Plastik Matris Malzemeleri (Reçineler/Polimerler) Termoplastik Malzemelerden Bazıları Asetal / Poli-Methelene-Metilen (POM) Poli-Etilen (PE) Polimet metha arkilik (Akrilik) (PMMA) Poli-Amids (PA) / Naylon Akronitril-Butadiene-Streyn(ABS) Poli-Propilen (PP) Poli-Tetra-Fluor-Ethylene (PTFE) Poli-Vinil-Klorür (PVC) 114 Poli-Eter-Sülfon (PES) Poli-Eter-Imid (PEI) Poli-Amid-Imid (PAI) Poli-Phenilen-Sulfid (PPS) Poli-Eter-Eter-Keton (PEEK) Poli-Stiren (PS)

115 Kompozit Bileşenleri MATRİS Plastik Matris Malzemeleri (Reçineler/Polimerler) Termoplastik Malzemelerden Bazıları Asetal / Poli-Methelene-Metilen (POM) : Temel malzemesi formaldehit olup ticari olarak Poli-Methelene- Metilen (POM) bilinir. Yüksek rijitlik, dayanım, tokluk ve aşınma direncine sahiptir. 115 Ergime noktası (180 o C) olup nem alma kapasitesi düşüktür. Bu özellikleri ile çinko ve pirince yakındır. Bazı otomobil parçaları, kapı kolları, pompa parçaları gibi elemanların imalatında kullanılır. Asetal den yapılmış bir bağlantı elemanı

116 Kompozit Bileşenleri MATRİS Plastik Matris Malzemeleri (Reçineler/Polimerler) Termoplastik Malzemelerden Bazıları 116 Polimet metha arkilik (Akrilik) PMMA: Akrilik veya Poli-Met-Metha-Arkilik (PMMA), lineer polimer olduğundan şekilsizdir. Akrilik ip Saydamlığı nedeniyle optik uygulamalarda cama alternatif olarak kullanılır. Örnek: oto kuyruk ışığı lensleri ve uçak camları. Çizilme dirençlerinin düşük olması camlara göre dezavantajdır. Akrilik saydam levhalar Tekstilde ve Poli-Akro-Nitril (PAN) üretiminde yaygın olarak kullanılır. Akrilik kazak

117 Kompozit Bileşenleri MATRİS Plastik Matris Malzemeleri (Reçineler/Polimerler) Termoplastik Malzemelerden Bazıları Akronitril-Butadiene-Streyn (ABS) 117 Üstün özelliklere sahip olan ABS iki fazlı olup 1. fazı sert Streyn-Acrylonitrile kopolimeri iken, 2. fazı Streyn-Butadiene kopolimeri olup kauçuktur. Üç farklı temel hammaddesi değişik oranlarda karıştırılarak elde edilir. ABS den yapılmış bir alet çantası

118 Kompozit Bileşenleri MATRİS Plastik Matris Malzemeleri (Reçineler/Polimerler) Termoplastik Malzemelerden Bazıları Poli-Tetra-Fluor-Ethylene (PTFE) 118 Teflon olarak ta bilinen bu malzemenin, çevresel ve kimyasal etkilere karşı direnci oldukça iyidir. Sudan etkilenmez ayrıca elektrik ve ısıl direnci iyidir. Düşük sürtünme direncinden dolayı yağlanamayan parçaların imalatında kullanılır. Kimya sanayisinde ve gıda sektöründe de kullanılmaktadır.

119 Kompozit Bileşenleri MATRİS Plastik Matris Malzemeleri (Reçineler/Polimerler) 119 Termoplastik Malzemelerden Bazıları Poli-Amids (PA) En önemli PA ailesi Naylon (Naylon 6 ve Naylon 6.6) olup Du Pont şirketi tarafından geliştirilmektedir. Mukavemeti, elastik modülü yüksek ve aşınma direnci de iyidir. Kendi kendini yağlama özelliğine sahiptir. 125 o C ye kadar mekanik özelliklerini koruyabilir. Su emmesi en önemli dezavantajıdır. Düşük sürtünmenin gerekli olduğu ve yüksek mukavemet gerekli olmadığı yerlerde (Dişli, yatak gibi) metal yerine kullanılabilir. İkinci gurup PA Aramidler olup ticari isimleri Kevlardır. Kevların özgül mukavemeti çelikten oldukça yüksektir. PA dan yapılmış kapı çekme kolları

120 Kompozit Bileşenleri MATRİS Plastik Matris Malzemeleri (Reçineler/Polimerler) Termoplastik Malzemelerden Bazıları Poli-Etilen (PE) 120 Düşük ve yüksek yoğunluklu olmak üzere iki türü olan PE nin deformasyon direnci iyidir. Düşük nem alma, düşük maliyet, kimyasal kararlılık, kolay işlenebilirlik, yalıtkanlık gibi üstün özelliklerinden dolayı film ve tel imalatında kullanılırlar. Yüksek yoğunluklu PE nin mukavemeti ve rijitliği daha yüksektir. Şişe, boru gibi elemanların imalatında kullanılır. Granür PE PE borular

121 Kompozit Bileşenleri MATRİS Plastik Matris Malzemeleri (Reçineler/Polimerler) Termoplastik Malzemelerden Bazıları Poli-Propilen (PP) 121 Enjeksiyon kalıplarında kullanılan hafif bir plastik olup özgül mukavemet değeri çok iyi konumdadır. Ergime sıcaklığının yüksek olmasından dolayı belirli alanlarda kullanılır. Poli-Vinil-Klorür (PVC) Gıda anbalajlama, oyuncak, döşeme, pencere, kapı imalatlarında kullanılırlar. Ayrıca rijit borular, tel ve kablo yalıtımı, film imalatı gibi alanlarda kullanılır. PVC ısı ve ışığa karşı kararsızdır.

122 Kompozit Bileşenleri MATRİS Plastik Matris Malzemeleri (Reçineler/Polimerler) Termoplastik Reçinelerin Erime ve İşlem Sıcaklıkları Malzeme 122 Erime sıcaklık aralığı ( C) Maksimum işlem sıcaklığı ( C) PP Poli-Propilen PA Poli-Amid PES Poli-Eter-Sülfon PEI Poli-Eter-Imid PAI Poli-Amid-Imid PPS Poli-Phenilen-Sulfid PEEK Poli-Eter-Eter-Keton

123 Kompozit Bileşenleri ve Etkileri MATRİS Plastik Matris Malzemeleri (Reçineler/Polimerler) Termoplastik Reçinelerin Mekanik ve Termal Özellikleri Malzeme Adı 123 Öz Kütle g/cm 3 Çekme Muk. MPa Elastik Mod. MPa Sıcaklık Sınırı o C Poli-Etilen (PE) (düşük yoğunluk) Poli-Etilen (PE) (yüksek yoğunluk) Poli-Vinil-Klorür (PVC) Poli-Propilen (PP) Poli-Stiren (PS) Akronitril-Butadien-Streyn(ABS) Poli-Met-Metha-Arkilik (PMMA) Poli-Tetra-Flor-Etilen(PTFE)(Teflon) Poli-Amids (PA) Naylon

124 Kompozit Bileşenleri ve Etkileri MATRİS Plastik Matris Malzemeleri (Reçineler/Polimerler) Elastomerler 124 Elastomerler, termosetler gibi çapraz bağlı olan uzun zincir moleküllerinden oluşur. Küçük kuvvetler etkisinde çok büyük elastik deformasyonlar meydana gelir. Bazılarında % 500 civarında elastik şekil değişikliği meydana gelebilir. En önemlileri kauçuk olup iki kategoride incelenebilir: a- Doğal kauçuk; Belirli bitkilerden elde edilir. b- Sentetik kauçuk; termoset ve termoplastik polimerlerde kullanılırlar ve benzer polimerizasyon işlemleriyle üretilirler. Elastomer Tampon

125 Kompozit Bileşenleri ve Etkileri MATRİS Metal Matris Malzemeleri Bazı durumlarda metaller de matris olarak az da olsa kullanılmaktadır. 125 Genel Özellikler: 1. Metal matrisli kompozitler, otomotiv, uzay, havacılık gibi bazı alanlarda kullanılmaktadır. 2. Metal matris malzemeleri, plastik matrislere göre mukavemetleri, rijitlikleri ve toklukları yüksek olduğundan kompozit malzemenin bu özelliklerinin yükselmesinde büyük katkı sağlarlar.

126 Kompozit Bileşenleri ve Etkileri MATRİS Metal Matris Malzemeleri 126 Genel Özellikler: 3. Metal matrisler her elyafla iyi bir kompozit oluşturmazlar. Ancak yüzeyi silisyum karbür kaplanmış boron elyafı ile iyi bir kompozit yapı elde edilebilir. 4. Metal matrisler, her elyafla iyi ara yüzey oluşturmadıkları için kompozit üretimi zor ve pahalı olup bu en önemli dezavantajlarından biridir. 5. Kompozit üretiminde hafif metallerden alüminyum, magnezyum, nikel, titanyum, bakır, çinko ve bunların alaşımları sıkça kullanılan metal matris malzemelerdir.

127 Kompozit Bileşenleri ve Etkileri MATRİS 127 Metal Matris Malzemelerden Bazıları Alüminyum ve Alaşımları: Yaygın kullanılan metal matrislere örnek olarak 6061 ve 2024 alüminyum alaşımları ile 1010 saf alüminyum verilebilir. Kompozit malzeme o C de sıcak presleme ile üretilir. Böyle bir malzeme 300 o C ye kadar özelliklerini korur. Alüminyum alaşımları ile Karbon elyafı kullanılarak da kompozit üretilebilir. Ancak aralarındaki korozyonu önlemek için elyaf yüzeyinin nikel veya gümüşle kaplanması gerekir. Elektrik iletkenliğinin gerekli olduğu alanlarda tercih edilirler. Alüminyum alaşımlarında Mg, Mn, Si, Cu, ve Zn alaşım elementleri tek tek veya birkaçı birlikte belirli özellikleri sağlamak üzere kullanılır. Bunlar:- Sertleşmeyen alaşımlar: Al-Mg ve Al-Mn, - Çökelme ile sertleşebilen: Al-Cu-Mg, Al-Mg-Si ve Al-Zn-Mg şeklinde sınıflandırılabilirler.

128 Kompozit Bileşenleri ve Etkileri MATRİS 128 Metal Matris Malzemelerden Bazıları Magnezyum ve Alaşımları: Magnezyumun mukavemeti Alüminyumdan düşük olmasına rağmen, yoğunluğu (1.74 gr/cm 3 ) düşük olduğundan özgül mukavemeti Al dan yüksektir. Bundan dolayı uzay araçlarında, yüksek hızlı makinelerde ve nakliye araçlarında kullanılır. Korozyon dirençlerinin kötü olması, düşük rijitlik, yorulma mukavemetlerinin düşük olması ve yüksek sıcaklıkta sünme ve aşınma özelliklerinin kötü olması dezavantajlarıdır. Magnezyumun ile kullanılan alaşım elementleri Al ve Zn dir. Magnezyumun da sertleşebilen ve sertleşmeyen türleri bulunmaktadır. Talaşlı imalatta diğer metallere göre daha iyidir.

129 Kompozit Bileşenleri ve Etkileri MATRİS 129 Metal Matris Malzemelerden Bazıları Çinko ve Alaşımları: Zn ve alaşımlarının ergime sıcaklıklarının düşük (419 o C) olması döküm malzemesi olarak tercih edilmelerini sağlamaktadır. Bundan dolayı 0.5 mm kalınlıklı ince cidarlı, karışık şekilli ve küçük çaplı delikler kolaylıkla oluşturulabilir. Pres dökümle üretilen Zn alaşımları Zamak adını alır: Zamak-3, Zamak-5, Zamak- 8, Zamak-15 ve Zamak-27 alaşım çeşitleri bulunmaktadır. Bu alaşımlar Z33520, Z35540 vb. şeklinde de kodlandırılmaktadır. Zn anot ve çelik/döküm katot olmak üzere, dökme demir ve çelik üzerine kaplandığında korozyon direnci sağlar (Zn ile kaplı çelik=galvanize çelik). Çinkonun yoğunluğu (7.13 gr/cm 3 ) olup bu oldukça yüksektir. Düşük devirlerde ve ağır yüklemelerde aşınma dirençleri çok iyidir. Zn ve alaşımları oda sıcaklığında yorulma dayanımı iyi fakat düşük sıcaklıklarda gevrektirler. Bunlar uzun süre kullanımlarında süneklikleri artarken dayanımları biraz düşer. Mutfak eşyaları, bazı otomobil hassas parçaları Zn pres dökümle üretilmektedir.

130 Kompozit Bileşenleri ve Etkileri MATRİS 130 Metal Matris Malzemelerden Bazıları Titanyum ve Alaşımları: Metaller arasında Titanyumun ısıl genleşme katsayısı en düşük olanlardandır. Ayrıca mukavemet ve rijitliği Alüminyumdan daha yüksektir. Korozyon dirençleri de iyidir. Titanyum ile kullanılan alaşım elementleri Al, Mn, Si ve V dur. Isıya dayanımları nedeniyle titanyum alaşımları kompresör pervanesi, disk gibi makine elemanlarının imalatında kullanılırlar. Matris olarak titanyum alaşımları, Borsic ve SiC elyafla birleştirilerek kompozit üretilebilir. Boing 787 için geliştirilmiş bir bağlantı elemanı. Titanium Metal Matrix Composite (TMMC) Bunların kullanım sıcaklıkları o C civarındadır. Üstün özgül mukavemetleri nedeniyle özellikle uçak ve uzay sanayisinde kullanılır.

131 Kompozit Bileşenleri ve Etkileri MATRİS Yüksek Sıcaklık Matrisleri Seramikler 131 Seramik; en basit tarifiyle, çok yüksek sıcaklıkta pişirilmiş toprak demektir. Seramiğin tarihi, uygarlık tarihi kadar eskidir. Seramik; daha teknik bir tanımla, bir veya birden fazla metalin, metal olmayan elementlerle birleşmesi ve sinterlenmesi Multifunctional, ceramic matrix composite/foam core sandwich structure. sonucunda elde edilen inorganik bileşiktir.

132 Kompozit Bileşenleri ve Etkileri MATRİS Yüksek Sıcaklık Matrisleri Seramikler Genel Özellikler: Seramikler; Silikatlar, alüminatlar, su ve metal oksitler ile alkali ve toprak alkali bileşiklerden oluşmaktadır. 2. Seramik grubuna oksitler, nitritler, boridler, karbitler, silikatlar ve sülfidler girmektedir. 3. Bazı seramiklerde iyonik, kısmen kovalent bağ bulunur. Bundan dolayı çok kararlı bir yapıya sahiptirler. 4. Bazı seramikler amorf, bazıları kristal yapılıdırlar. 5. Seramik malzemeler; endüstriyel fırınlar (tuğla fb.), elektrik-elektronik, optik sanayisi gib pek çok alanda kullanılmaktadır. An F-16 Fighting Falcon F100 engine exhaust nozzle with five A500 Ceramic Matrix Composite divergent seals, identified by the yellow arrows.

133 Kompozit Bileşenleri ve Etkileri MATRİS Yüksek Sıcaklık Matrisleri Seramikler 6. Mukavemetleri çok yüksek olmakla birlikte, Seramik malzemeler, çok sert ve gevrek yapıya oldukları için kırılgan yapıya sahiptirler. Bu nedenle kullanım alanları sınırlıdır. 7. Isıl dayanımları yüksek olduğundan, yüksek ısıya maruz yerlerle kullanılırlar. Örnek: Endüstriyel fırınlar, elektronik ve optik cihazlar giibi. 8. Ergime sıcaklıkları yüksektir (silis 1750ºC'de alüminat 2050ºC'de ergir). Elektrik ve ısıl yönden yalıtkandırlar. Silise %6 alüminat ilave edilirse ergime sıcaklığı 1550ºC'e düşer. Demir oksit ve alkali bileşikler ergime sıcaklığını daha da azaltarak 900ºC ye kadar düşürebilir. 133

134 Kompozit Bileşenleri ve Etkileri MATRİS 134 Yüksek Sıcaklık Matrisleri Seramikler 9. Seramikler matris olarak kullanılmaları halinde, kompozit malzemeler 1300 o C ye kadar kullanılırlar. Örnek: SiC veya Al 2 O 3 elyaf ile takviye edilmiş SiC ve Si 3 N 4 seramikleri 10. Karbon elyafının da kullanıldığı bu tür matrislerde (cam, seramik, mullit, MgO, Al 2 O 3, Sic) elyafın görevi malzemenin tokluğunu artırmaktır Seramik matris kompozitten yapılmış bir yanma odası elemanı

135 Kompozit Bileşenleri ve Etkileri MATRİS Yüksek Sıcaklık Matrisleri 135 Karbon Elyafı Karbon Matrisi (Carbon/carbon) Karbon matris ve karbon elyafından üretilmiş kompozitler 4000 o C ye kadar dayanabilirler. Bu kompozitler, yüksek sıcaklıklarda çok iyi termal ve mekanik özelliklere sahiptirler. CMC (Ceramic Matrix Composites)-encased carbon/carbon structures that reduce component weight

136 Kompozit Bileşenleri - Takviye/Elyaf 136 Elyaf malzemelerinin fiziki özellikleri, üretilen kompozit malzemenin özellikleri üzerinde çok etkilidir. Takviye malzemeleri 3 kategoride incelenebilir: Parçacık takviye elemanları, Süreksiz elyaf malzemeleri, Sürekli elyaf malzemeleri şeklinde sınıflandırılabilir.

137 Kompozit Bileşenleri - Takviye/Elyaf Parçacık takviye elemanları: Genel Özellikler: 1. Bu tür takviye malzemeleri, mikroskopik veya makroskopik boyutta olabilirler. 2. Parçacık takviyeli kompozitler, izotropik malzeme gibi değerlendirilebilirler. 137 Parçacık takviye Matris

138 Kompozit Bileşenleri - Takviye/Elyaf Parçacık takviye elemanları: Genel Özellikler: Büyük ve küçük parçacık şeklinde kullanılırlar: a. Büyük parçacık olarak kullanılan kompozitlerde, yük bileşenler tarafından birlikte taşınır (Agrega). b. Küçük parçacıklar ise, dislakasyonların hareketlerini engelleyerek kompozitin mukavemetini artırırlar. Parçacık boyutları 1 μm yi geçmez (Al 2 O 3 ve SiC seramikler). Agrega Al 2 O 3 (Alümina) Hafif Yalıtımlı Duvar Bloğu Alümina composite refraktor paneli

139 Kompozit Bileşenleri - Takviye/Elyaf Parçacık takviye elemanları: Avantaj ve Dezanantajları: Döküm yoluyla üretilen parçacık takviyeli kompozitlerin en büyük dezavantajı, eriyik viskozitesinin düşmesi nedeni ile parçacıkların ıslatılamaması ve homojen dağılımdaki zorluktur. 2. Parçacık takviyeli kompozitlerin üretimi elyaf takviyeli kompozitlere göre daha ekonomiktir Ancak Elyaf takviyeli kompozitler, parçacık takviyelilere göre daha üstün mekanik özelliklere sahiptirler.

140 Kompozit Bileşenleri - Takviye/Elyaf Süreksiz Elyaflar (Doğranmış-Öğütülmüş elyaf/whiskers) Genel Özellikler: 1. Liflerin çapları birkaç μm yi geçmemektedir. 2. Süreksiz elyaflar, birkaç mm den birkaç cm ye kadar değişen boyutlarda olabilirler. 3. Bu nedenle elyafın parçacık halden lif haline geçişi için çok uzun olmasına gerek yoktur. 140

141 Kompozit Bileşenleri - Takviye/Elyaf Sürekli Elyaflar Günümüzde kompozit yapılarda kullanılan en önemli takviye malzemeleri sürekli elyaflardır. Sürekli elyaflar, özellikle modern kompozitlerin gelişmesinde önemli rol oynamaktadır. 141 Elyaf takviyeler, kompozitin temel mukavemet elemanları olup, Matris Düşük yoğunluk, Yüksek elastisite modülü, Yüksek mukavemet, Sertlik gibi özelliklere sahip olmaları gerekir. Sürekli Elyaf

142 Kompozit Bileşenleri - Takviye/Elyaf 142 Sürekli Elyaflar Sürekli elyaf malzemeleri, tel sarma metodu gibi metotlarla kesilmeden ip şeklinde üretilirler ve kullanılırlar. Elyaflar kendi boyları doğrultusunda, kompozitin mekanik özelliklerini iyileştirirler.

143 Kompozit Bileşenleri - Takviye/Elyaf Sürekli Elyaflar 143 Elyaf malzemelerinin yüksek performanslı mühendislik malzemeleri olmalarının nedenleri: 1. Küçük çapta üretildikleri ve iç yapı tane boyutları küçük olduğu için malzeme kusurları minimize edilmiştir. Bu nedenle üstün mikroyapısal özelliklere sahiptirler. Bundan dolayı Elastisite modülleri ve mukavemetleri yüksektir. 2. Lif boyu/çap oranı büyük olduğundan matris tarafından elyafa iletilen yük miktarı da artmaktadır.

144 Kompozit Bileşenleri - Takviye/Elyaf Sürekli Elyaflar Elyaf malzemelerin bir üretim biçimi: 144 Örgü dokuma Elyaflar (Woven Fabric) Kompozit bir tabakada farklı yönlerde eşit mukavemet elde edebilmek için kumaş şeklinde dokunmuş elyaflar kullanılır. Sürekli liflerle hazırlanan dokuma elyaf kumaşlarının farklı amaçlar için geliştirilmiş türleri bulunmaktadır.

145 Kompozit Bileşenleri - Takviye/Elyaf Sürekli Elyaflar 145 Elyaf malzemelerin bir üretim biçimi: Dokuma Elyaflar

146 Kompozit Bileşenleri - Takviye/Elyaf 146 Başlıca Elyaf Malzemeler: Cam elyafı, Karbon (Graphite) elyafı, Aramid (Kevlar) elyafı, Bor elyafı, Oksit elyafı, Yüksek yoğunluklu polietilen elyafı, Poliamid elyafı, Polyester elyafı, Doğal organik elyaflar Bu elyaf malzemeleri arasından en çok Cam, Karbon, Bor ve Aramid elyafları kullanılmaktadır. Bu üç elyaf türü de sürekli elyaf olarak üretilebilmektedir.

147 Kompozit Bileşenleri - Takviye/Elyaf Başlıca Elyaf Malzemeler: Cam elyafı (Glass fiber): 147 Cam elyafı; silika, kolemanit, alüminyum oksit, soda gibi maddelerden üretilmektedir. Cam elyafı, elyaf takviyeli kompozit üretiminde en çok kullanılan elyaf türüdür. Cam elyafı; eritilmiş camın, özel tasarlanmış, tabanında küçük delikler bulunan özel bir fırından basınç altında geçirilmesiyle üretilir.

148 Kompozit Bileşenleri - Takviye/Elyaf Başlıca Elyaf Malzemeler: 148 Cam elyafı: üretim şeması

149 Kompozit Bileşenleri - Takviye/Elyaf Başlıca Elyaf Malzemeler: Cam elyafı: 149 Cam elyafı biçimlendirildikten sonra yıpranmaya karşı dayanımın artması için kaplama işlemi yapılır. Elyaf kaplama malzemesi olarak genellikle kompozit üretiminden önce (suyla) kolaylıkla çözülebilen polimerler kullanılır. Elyaf ile reçinenin birbirine iyi yapışması çok önemlidir. Aksi halde, kompozit malzemenin sertliği ve mukavemeti düşük olur. Bu durumun engellenmesi için elyaf kimyasallarla kaplanır.

150 Kompozit Bileşenleri - Takviye/Elyaf Başlıca Elyaf Malzemeler: Cam elyafı: CTP BORULAR 150

151 Kompozit Bileşenleri - Takviye/Elyaf Başlıca Elyaf Malzemeler: Cam elyafı: 151 CTP BORULAR

152 Kompozit Bileşenleri - Takviye/Elyaf Başlıca Elyaf Malzemeler: Cam elyafı türleri: 152 A Camı - Pencerelerde ve şişe imalatında en çok kullanılan cam çeşidi olup kompozit üretiminde çok fazla kullanılmaz. C Camı - Kimyasallara direnci yüksektir. Depolama tankları gibi yerlerde kullanılır. Silicone-type E-glass Fiber E Camı -Takviye elyaflarının üretiminde en çok kullanılan cam türüdür. Düşük maliyet, iyi yalıtım ve düşük su emiş oranı özelliklerine sahiptir. S ve R Camı - Yüksek maliyetli ve yüksek performanslı bir malzemedir. Uçak sanayisinde yaygın olarak kullanılır. Elyaf içindeki tellerin çapları E Camının yarısı kadar olduğundan lif sayısı artar. Bundan dolayı üretilen kompozitin özellikleri çok üstün olur ve daha sert yüzey elde edilir.

153 Kompozit Bileşenleri - Takviye/Elyaf Başlıca Elyaf Malzemeler: 153 Cam elyafı üretim prosesi:

154 Kompozit Bileşenleri - Takviye/Elyaf Başlıca Elyaf Malzemeler: Karbon Elyafı (Carbon Fiber): ten sonra geliştirilen özellikle uçak ve uzay sanayinde geniş uygulama alanı bulan karbon elyafı, kompozit teknolojisinde büyük öneme sahiptir. Cam elyaf, günümüzde en çok kullanılan takviye malzemesi olmasına rağmen, gelişmiş kompozit malzemelerde yaygın olarak karbon elyafı kullanılmaktadır. Karbon elyafı cam elyafına göre daha hafif ve mekanik özellikleri daha iyidir. Ancak üretim maliyetleri yüksektir. Hava araçlarının iskeletlerinde ve spor araçlarında metallerin yerine kullanılmaktadır.

155 Kompozit Bileşenleri - Takviye/Elyaf Başlıca Elyaf Malzemeler: Karbon Elyafı: 155 Karbon elyafı yüksek ısıl işlem uygulandığında karbonlaşır. Bu yeni elyafa grafit elyafı denir. Carbonfiber gear Günümüzde karbon elyafı ve grafit elyafı aynı malzemeyi tanımlamaktadır.

156 Kompozit Bileşenleri - Takviye/Elyaf Başlıca Elyaf Malzemeler: 156 Karbon Elyafının Üstün Özellikleri: 1. Yüksek elastisite modülü, 2. Düşük yoğunluğu, 3. Yüksek sıcaklık dayanımın, 4. Korozyon dayanımı, 5. Yüksek sertlik, 6. Yüksek mukavemet ve yorulma dayanımı, 7. Bütün reçinelerle kompozit oluşturabilme, 8. Sürekli geliştirilebildiğinden, karbon elyaf çeşitleri sürekli değişmektedir.

157 Kompozit Bileşenleri - Takviye/Elyaf Başlıca Elyaf Malzemeler: Karbon Elyafı 157 Dezavantajı : Üretiminin Pahalı Olmasıdır. Tipleri: Piyasada 2 çeşit karbon Elyafı vardır. Bunlar: 1. Sürekli Elyaf: Dokuma, Örgü ve bobine sarılmış olarak bulunur. Bantlarda, Prepreg lerde, vb. kullanılmaktadır. 2. Kırpılmış Elyaf (whichkers): Genellikle enjeksiyon kalıplarında, Basınçlı kaplarda, Makine elemanları imalatında, kimyasal ortamlarda kullanılırlar.

158 Kompozit Bileşenleri - Takviye/Elyaf Başlıca Elyaf Malzemeler: Karbon Elyafı 158 Karbon elyafı iki malzemeden üretilmektedir: Zift tabanlı karbon elyafı: Düşük mekanik özelliklere sahip olduğundan yapısal uygulamalarda az kullanılır. PAN (PoliAkriloNitril) tabanlı karbon elyafı: Mukavemeti yüksek ve daha hafiftir. Sürekli geliştirilmektedir. Karbon elyafından üretilmiş uçak pervanesi

159 Kompozit Bileşenleri - Takviye/Elyaf Başlıca Elyaf Malzemeler: Karbon Elyafın Isıl Özellikleri 159

160 Kompozit Bileşenleri - Takviye/Elyaf 160 Başlıca Elyaf Malzemeler: Aramid (Kevlar) Elyafı (DuPont-Aromatic Polyamid) Genel Özellikleri: 1. Polimerler, matris olarak kullanılmalarının yanı sıra elyaf olarak da kullanılırlar. Örnek Kevlar (Aramid) bir polimer elyafı olup kompozit malzemeye yüksek mukavemet ve sertlik kazandıran, hafif bir malzemedir. Aramid, bir çeşit naylon olan aromatik poliamiddir. 2. Aramid elyafı piyasada daha çok ticari isimleri Kevlar (DuPont) ve Twaron (Akzo Nobel) ile bilinmektedir. En çok kullanılan Kevlar (Aramid) elyafları Kevlar 29, ve Kevlar 49 dır. 3. Farklı uygulamalar için farklı özelliklere sahip aramid elyafı üretilebilmektedir. Genellikle doğal rengi sarıdır.

161 Kompozit Bileşenleri - Takviye/Elyaf Başlıca Elyaf Malzemeler: Aramid (Kevlar) Elyafı 161 Bazı Üstün Özellikleri; 1. Düşük yoğunluk, 2. Yüksek mukavemet ve yorulma dayanımı, 3. Yüksek darbe dayanımı ve aşınma dayanımı, 4. Yüksek kimyasal dayanım, 5. E-Cam elyafına yakın basınç dayanımı, 6. Kevlar elyaflı kompozitler, Cam elyaflı kompozitlere göre %35 daha hafiftir.

162 Kompozit Bileşenleri - Takviye/Elyaf Başlıca Elyaf Malzemeler: Aramid (Kevlar) Elyafı 162 Dezavantajları 1. Bazı aramid elyaf türleri ultraviole ışınlarına hassastırlar. 2. Işığa duyarlı olduklarından karanlıkta saklanmaları gerekir. 3. Matrisle iyi birleşmeyebilirler. Bu durumda reçinede mikroskobik çatlaklar oluşabilir. Bu çatlaklar, malzeme yorulduğunda su emişine yol açabilir.

163 Kompozit Bileşenleri - Takviye/Elyaf Başlıca Elyaf Malzemeler: Aramid (Kevlar) Elyafı Bazı Kullanım Alanları: 163 Balistik koruma uygulamaları; Askeri kasklar, Yüksek darbe dayanımlı Kevlar 29 kurşun geçirmez yelek imalatında, Koruyucu giysiler; eldiven, motosiklet koruma giysileri, avcılık giysi ve aksesuarları,

164 Kompozit Bileşenleri - Takviye/Elyaf Başlıca Elyaf Malzemeler: Aramid (Kevlar) Elyafı 164 Bazı Kullanım Alanları: Yelkenli yatlar için yelken direği, Hava araçlarında gövde parçaları, Tekne gövdesi, Endüstri ve otomotiv uygulamaları için kemer ve hortum, Fiberoptik ve elektromekanik kablolar, Debriyajlarda bulunan sürtünme balatalarında ve fren kampanalarında, Yüksek ısı ve basınçlarda kullanılan conta, salmastra vb.

165 Kompozit Bileşenleri - Takviye/Elyaf Başlıca Elyaf Malzemeler: Bor Elyafı 165 Karbon elyafından daha güçlü ve aynı zamanda daha pahalı elyaf türü ise bor elyafıdır. Bor, oda sıcaklığında katı durumda olan ikinci hafif elementtir. Çekirdek (genellikle Tungsten/Wolfram) olarak adlandırılan ince bir telin üzerine bor kaplanarak imal edilir. Bu nedenle Bor elyafı kendi başına bir kompozittir.

166 Kompozit Bileşenleri - Takviye/Elyaf Başlıca Elyaf Malzemeler: Bor Elyafı 166 Bor-tungsten elyaflar, sıcak tungsten flama (ince tel) nın H ve Bortiklorür (BCl 3 ) gazından geçirilmesi ile üretilir. Böylece Tungsten flamanın dışında bor tabakası oluşur. Bor elyaflar değişik çaplarda üretilir. Mekanik özellikleri yüksek olduğundan havacılıkta kullanılmaktadır. Silisyum karbür (SiC) veya Bor Klorür (B 4 C) kaplanarak yüksek sıcaklıklara dayanım artar. Özellikle (B 4 C) kaplanmasıyla çekme mukavemeti önemli ölçüde artar. Bor elyafının maliyeti yüksek olduğundan, son yıllarda karbon elyafı daha çok kullanılmaktadır.

KOMPOZİTLER Sakarya Üniversitesi İnşaat Mühendisliği

KOMPOZİTLER Sakarya Üniversitesi İnşaat Mühendisliği Başlık KOMPOZİTLER Sakarya Üniversitesi İnşaat Mühendisliği Tanım İki veya daha fazla malzemenin, iyi özelliklerini bir araya toplamak ya da ortaya yeni bir özellik çıkarmak için, mikro veya makro seviyede

Detaylı

Metalurji Mühendisliğine Giriş. Yrd. Doç. Dr. Rıdvan YAMANOĞLU

Metalurji Mühendisliğine Giriş. Yrd. Doç. Dr. Rıdvan YAMANOĞLU Metalurji Mühendisliğine Giriş Yrd. Doç. Dr. Rıdvan YAMANOĞLU Esasını makromoleküllü organik maddelerin oluşturduğu yapay veya doğal maddelerin kimyasal yoldan dönüştürülmesiyle elde edilirler. Organik

Detaylı

Genel olarak bir kompozit malzeme, her iki bileşene ait özelliklerin birleşimiyle daha iyi özellikteki kombinasyonlarının elde edildiği çok fazlı bir

Genel olarak bir kompozit malzeme, her iki bileşene ait özelliklerin birleşimiyle daha iyi özellikteki kombinasyonlarının elde edildiği çok fazlı bir Genel olarak bir kompozit malzeme, her iki bileşene ait özelliklerin birleşimiyle daha iyi özellikteki kombinasyonlarının elde edildiği çok fazlı bir malzeme olarak düşünülebilir. Bu birleşik etki prensibine

Detaylı

MALZEME SEÇİMİNİN ÖNEMİ VE MÜHENDİSLİK MALZEMELERİ. Doç.Dr. Salim ŞAHİN

MALZEME SEÇİMİNİN ÖNEMİ VE MÜHENDİSLİK MALZEMELERİ. Doç.Dr. Salim ŞAHİN MALZEME SEÇİMİNİN ÖNEMİ VE MÜHENDİSLİK MALZEMELERİ Doç.Dr. Salim ŞAHİN MALZEME SEÇİMİNİN ÖNEMİ Günümüzde 70.000 demir esaslı malzeme (özellikle çelik) olmak üzere 100.000 den fazla kullanılan geniş bir

Detaylı

METAL MATRİSLİ KOMPOZİT MALZEMELER

METAL MATRİSLİ KOMPOZİT MALZEMELER Prof.Dr.Ahmet Aran - İ.T.Ü. Makina Fakültesi METAL MATRİSLİ KOMPOZİT MALZEMELER METAL MATRİSLİ KOMPOZİTLER KARMA MALZEMELER METAL MATRİSLİ KARMA MALZEMELER MMK ÜRETİM YÖNTEMLERİ UYGULAMA ÖRNEKLERİ Metal,

Detaylı

İÇERİK Kompozit malzemeler

İÇERİK Kompozit malzemeler İÇERİK Kompozit malzemeler Kullanım alanları Avantaj ve dezavantajları Sınıflandırılması KOMPOZİT MALZEMELER İki veya daha fazla malzemenin makro- düzeyde bir araya getirilmesiyle oluşturulan ve yeni özelliklere

Detaylı

MMT113 Endüstriyel Malzemeler 9 Polimerik Malzemeler. Yrd. Doç. Dr. Ersoy Erişir 2014-2015 Güz Yarıyılı

MMT113 Endüstriyel Malzemeler 9 Polimerik Malzemeler. Yrd. Doç. Dr. Ersoy Erişir 2014-2015 Güz Yarıyılı MMT113 Endüstriyel Malzemeler 9 Polimerik Malzemeler Yrd. Doç. Dr. Ersoy Erişir 2014-2015 Güz Yarıyılı Polimerik malzemelerin kullanımı her yıl ortalama % 7 büyümektedir. Yıllık tüketimleri yaklaşık 120

Detaylı

SERAMİK MATRİSLİ KOMPOZİT MALZEMELER ve ÜRETİMİ

SERAMİK MATRİSLİ KOMPOZİT MALZEMELER ve ÜRETİMİ SERAMİK MATRİSLİ KOMPOZİT MALZEMELER ve ÜRETİMİ Seramik Matrisli Kompozitler Seramik malzemeler, yüksek sıcaklığa dayanıklı ve hafif oldukları (d= 1,5-3,0 gr/cm3) için oldukça çekicidir. Seramik matrisli

Detaylı

İLERİ YAPI MALZEMELERİ DERS-6 KOMPOZİTLER

İLERİ YAPI MALZEMELERİ DERS-6 KOMPOZİTLER İLERİ YAPI MALZEMELERİ DERS-6 KOMPOZİTLER Farklı malzemelerin üstün özelliklerini aynı malzemede toplamak amacıyla iki veya daha fazla ana malzeme grubuna ait malzemelerin bir araya getirilmesi ile elde

Detaylı

PLASTİK MALZEMELERİN İŞLENME TEKNİKLERİ

PLASTİK MALZEMELERİN İŞLENME TEKNİKLERİ PLASTİK MALZEMELERİN İŞLENME TEKNİKLERİ HADDELEME (Calendering) İLE İŞLEME TEKNİĞİ HADDELEMEYE(Calendering) GİRİŞ Bu yöntem genellikle termoplastiklere ve de özellikle ısıya karşı dayanıklılığı düşük olan

Detaylı

PLASTİKLER (POLİMERLER)

PLASTİKLER (POLİMERLER) PLASTİKLER (POLİMERLER) PLASTİK NEDİR? Karbon ile hidrojen bileşiği plastiği oluşturur. Petrolden elde edilir. Monomer adı verilen binlerce küçük molekülün ısı ve basınç altında birleşerek kocaman bir

Detaylı

METALİK MALZEMELERİN GENEL KARAKTERİSTİKLERİ BAHAR 2010

METALİK MALZEMELERİN GENEL KARAKTERİSTİKLERİ BAHAR 2010 METALİK MALZEMELERİN GENEL KARAKTERİSTİKLERİ BAHAR 2010 WEBSİTE www2.aku.edu.tr/~hitit Dersler İÇERİK Metalik Malzemelerin Genel Karakteristiklerİ Denge diyagramları Ergitme ve döküm Dökme demir ve çelikler

Detaylı

MMM291 MALZEME BİLİMİ

MMM291 MALZEME BİLİMİ MMM291 MALZEME BİLİMİ Ofis Saatleri: Perşembe 14:00 16:00 ayse.kalemtas@btu.edu.tr, akalemtas@gmail.com Bursa Teknik Üniversitesi, Doğa Bilimleri, Mimarlık ve Mühendislik Fakültesi, Metalurji ve Malzeme

Detaylı

MMT113 Endüstriyel Malzemeler 11 Kompozit Malzemeler. Yrd. Doç. Dr. Ersoy Erişir 2014-2015 Güz Yarıyılı

MMT113 Endüstriyel Malzemeler 11 Kompozit Malzemeler. Yrd. Doç. Dr. Ersoy Erişir 2014-2015 Güz Yarıyılı MMT113 Endüstriyel Malzemeler 11 Kompozit Malzemeler Yrd. Doç. Dr. Ersoy Erişir 2014-2015 Güz Yarıyılı KOMPOZİT MALZEME TAKVİYE + MATRİKS Kompozit malzemeler 2 Kompozit malzemeler iki yada daha fazla bileşenden

Detaylı

matris: a (Mo) (sünek) woven fibers cross section view fiber: g (Ni 3 Al) (kırılgan)

matris: a (Mo) (sünek) woven fibers cross section view fiber: g (Ni 3 Al) (kırılgan) Kompozitler Kompozitler İki veya daha fazla malzeme grubuna ait malzemelerin bir araya getirilerek daha üstün özellikli malzeme oluşturulmasıdır. Cam takviyeli plastikler, beton, araba lastiği gibi örnekler

Detaylı

15 yıllık kompozit malzemelerdeki deneyimimizi, 2007 yılı itibari Fiberpull çatısı altında topladık.

15 yıllık kompozit malzemelerdeki deneyimimizi, 2007 yılı itibari Fiberpull çatısı altında topladık. 15 yıllık kompozit malzemelerdeki deneyimimizi, 2007 yılı itibari Fiberpull çatısı altında topladık. Fabrikamız 2000 m 2 si kapalı olmak üzere toplam 10.000 m 2 alanda kurulmuştur. Ülkemizde gelişen sanayimiz

Detaylı

mayatech ÜRÜN KATALOĞU mayatech kompozit profiller

mayatech ÜRÜN KATALOĞU mayatech kompozit profiller 1 ÜRÜN KATALOĞU t 0 312 467 10 12-13 e info@mayaglobal.com.tr w www.mayaglobal.com.tr a Tunus Cadesi Mimoza Apt. No:70/9 Kavaklidere-Ankara-Türkiye mayatech 2 mayatech kompozit profiller MAYA TECH 15 yıllık

Detaylı

NEDEN HONEYCOMB? Altıgen petek hücre yapısı sayesinde panellere uygulanan kuvvet veya enerjilerin homojen dağılımını sağlar.

NEDEN HONEYCOMB? Altıgen petek hücre yapısı sayesinde panellere uygulanan kuvvet veya enerjilerin homojen dağılımını sağlar. www.panelium.com.tr KULLANIM ALANLARI NEDEN HONEYCOMB? Altıgen petek hücre yapısı sayesinde panellere uygulanan kuvvet veya enerjilerin homojen dağılımını sağlar. matris malzemelerinin arasına yerleştirilen

Detaylı

MALZEMELERİN GERİ KAZANIMI

MALZEMELERİN GERİ KAZANIMI MALZEMELERİN GERİ KAZANIMI PROF. DR. HÜSEYİN UZUN HOŞGELDİNİZ 1 KOMPOZİT ATIKLARIN GERİ DÖNÜŞÜMÜ Farklı malzemelerden yapılmış, elle birbirinden ayrılması mümkün olmayan ambalajlara, kompozit ambalaj adı

Detaylı

Polimer Teknolojisi. Kimya Mühendisliği Bölümü Yrd.Doç.Dr.Eylem Yalçınkaya III.BÖLÜM 2015

Polimer Teknolojisi. Kimya Mühendisliği Bölümü Yrd.Doç.Dr.Eylem Yalçınkaya III.BÖLÜM 2015 Polimer Teknolojisi Kimya Mühendisliği Bölümü Yrd.Doç.Dr.Eylem Yalçınkaya III.BÖLÜM 2015 (Bu dersin notları Prof.Dr.Mehmet SAÇAK ın Polimer Teknolojisi kitabından derlenmiştir.) 1 Bölüm 3: Termoset Teknolojisi

Detaylı

ÇELİK YAPILAR (2+1) Yrd. Doç. Dr. Ali SARIBIYIK

ÇELİK YAPILAR (2+1) Yrd. Doç. Dr. Ali SARIBIYIK ÇELİK YAPILAR (2+1) Yrd. Doç. Dr. Ali SARIBIYIK Dersin Amacı Çelik yapı sistemlerini, malzemelerini ve elemanlarını tanıtarak, çelik yapı hesaplarını kavratmak. Dersin İçeriği Çelik yapı sistemleri, kullanım

Detaylı

KATI YALITIM MALZEMELERİ KALSİYUM SİLİKAT

KATI YALITIM MALZEMELERİ KALSİYUM SİLİKAT KATI YALITIM MALZEMELERİ KALSİYUM SİLİKAT Celal Bayar Üniversitesi Turgutlu Meslek Yüksekokulu İnşaat Bölümü Öğretim Görevlisi Tekin TEZCAN İnşaat Yüksek Mühendisi KALSİYUM SİLİKAT Yüksek mukavemetli,

Detaylı

Üç farklı malzeme türünden imal edilen ve günlük haya6a sıkça karşılaş9ğımız ürünlerden biri, gazlı içecek kaplarıdır. Gazlı içecekler alüminyum

Üç farklı malzeme türünden imal edilen ve günlük haya6a sıkça karşılaş9ğımız ürünlerden biri, gazlı içecek kaplarıdır. Gazlı içecekler alüminyum Üç farklı malzeme türünden imal edilen ve günlük haya6a sıkça karşılaş9ğımız ürünlerden biri, gazlı içecek kaplarıdır. Gazlı içecekler alüminyum (metal) kutularda (üs6e), cam (seramik)(ortada) ve plasek

Detaylı

1/26 KARBON-KARBON KOMPOZİTLERİ

1/26 KARBON-KARBON KOMPOZİTLERİ 1/26 KARBON-KARBON KOMPOZİTLERİ Karbon-Karbon Kompozitlerin Genel Özellikleri Yüksek elastik modül ve yüksek sıcaklık mukavemeti (T > 2000 o C de bile mukavemet korunur). Sürünmeye dirençli Kırılma tokluğu

Detaylı

MALZEME BİLİMİ I MMM201. aluexpo2015 Sunumu

MALZEME BİLİMİ I MMM201. aluexpo2015 Sunumu MALZEME BİLİMİ I MMM201 aluexpo2015 Sunumu Hazırlayanlar; Çağla Aytaç Dursun 130106110005 Dilek Karakaya 140106110011 Alican Aksakal 130106110005 Murat Can Eminoğlu 131106110001 Selim Can Kabahor 130106110010

Detaylı

Dokuz Eylül Üniversitesi İnşaat Mühendisliği Bölümü YAPI MALZEMESİ -I

Dokuz Eylül Üniversitesi İnşaat Mühendisliği Bölümü YAPI MALZEMESİ -I Dokuz Eylül Üniversitesi İnşaat Mühendisliği Bölümü YAPI MALZEMESİ -I 14. Polimerler 14.1.Polimerizasyon 14.2.Plastiklerin mühendislikte kullanımı ve özellikleri 14.3.Plastik katkı maddeleri 14.4.Lif donatılı

Detaylı

Plastiklerin Başlıca Kullanım Alanları. 05.03.2009 Prof.Dr.Ayşegül AKDOĞAN EKER

Plastiklerin Başlıca Kullanım Alanları. 05.03.2009 Prof.Dr.Ayşegül AKDOĞAN EKER Plastiklerin Başlıca Kullanım Alanları PLASTİKLER ve KULLANIM ALANLARI Polietilen (PE ) : Kap, mutfak eşyası, plastik kutu, plastik tüp, boru, oyunca, kaplama, kabloların yalıtkan katmanları, ambalaj filmi

Detaylı

TERMOPLASTİKLER, TERMOSETLER, ELESTOMERLER, FİBERLER

TERMOPLASTİKLER, TERMOSETLER, ELESTOMERLER, FİBERLER 1 TİCARİ POLİMERLER TERMOPLASTİKLER, TERMOSETLER, ELESTOMERLER, FİBERLER Polimerler yaşamın her kesitinde bulunan doğal ve sentetik çok çeşitli maddelerdir. Örneğin, selüloz, nişasta ve pamuk organik,

Detaylı

Hexapan Honeycomb Hakkında

Hexapan Honeycomb Hakkında www.hexapan.com Hexapan Honeycomb Hakkında Üretimimiz temel olarak termoplastik HoneyComb Core ve termoplastik HoneyComb Sandwich panellerdir. Hafiflik, yüksek basma dayanımı ve çevreye dost olması gibi

Detaylı

Elastik ve Hafif Doğal Taş Kaplaması çok amaçlı kullanım

Elastik ve Hafif Doğal Taş Kaplaması çok amaçlı kullanım Elastik ve Hafif Doğal Taş Kaplaması çok amaçlı kullanım www.litho-flex.com Binlerce yıldır doğal taş bir yapı malzemesi olarak birçok farklı alanlarda kullanılmıştır. Lithoflex Doğal Taş Kaplaması klasik

Detaylı

Konu: Yüksek Hassasiyetli Yağ Keçelerinin Takviye Bilezik Kalıplarının Üretiminde Kullanılan Takım Çelikleri ve Üretim Prosesleri

Konu: Yüksek Hassasiyetli Yağ Keçelerinin Takviye Bilezik Kalıplarının Üretiminde Kullanılan Takım Çelikleri ve Üretim Prosesleri Nurettin ÇALLI Fen Bilimleri Ens. Öğrenci No: 503812162 MAD 614 Madencilikte Özel Konular I Dersi Veren: Prof. Dr. Orhan KURAL İTÜ Maden Fakültesi Konu: Yüksek Hassasiyetli Yağ Keçelerinin Takviye Bilezik

Detaylı

Master Panel NOVA 5TM Çatı

Master Panel NOVA 5TM Çatı Master Panel NOVA 5TM Çatı Ürün Tanımı Yangın riskinin yüksek olduğu yapılarda ve azami yangın dayanımı istenen binalarda güvenle kullanılırken beş hadveli formuyla geniş açıklıkların güvenle geçilmesini

Detaylı

PLASTİK MALZEMELERİN İŞLENME TEKNİKLERİ. PLASTİKLERİN GERİ DÖNÜŞÜMÜ (Recycling)

PLASTİK MALZEMELERİN İŞLENME TEKNİKLERİ. PLASTİKLERİN GERİ DÖNÜŞÜMÜ (Recycling) PLASTİK MALZEMELERİN İŞLENME TEKNİKLERİ PLASTİKLERİN GERİ DÖNÜŞÜMÜ (Recycling) PLASTİKLERİN GERİ KAZANIMI * Plastikler atık olarak doğaya atıldıklarında, bozunma sıcaklıklarının yüksek olması, ultroviyole

Detaylı

Silikonlar, Mastikler ve Köpükler

Silikonlar, Mastikler ve Köpükler Vulkanize fiber, Bez ve Kağıt mesnetler üzerine elektroliz yöntemiyle kaplanan zımparalarımız, en yüksek kalite ve performansta aşındırma kabiliyetine sahip, OSA, EN, ANSI sertifikalarına uygun ve uzun

Detaylı

Alüminyum Honeycomb Panel

Alüminyum Honeycomb Panel Alüminyum Honeycomb Panel Alüminyum Honeycomb Panel Nedir? Petekli panel yapılar, yüksek mekanik dayanım gerektiren konstrüksiyonlarda kullanılır. Oldukça hafif sistemler elde etmek için, sandviç yapıların

Detaylı

FIBERCEMENT. 1. Fibercement Nedir? 2. Kullanım Alanları Nelerdir?

FIBERCEMENT. 1. Fibercement Nedir? 2. Kullanım Alanları Nelerdir? FIBERCEMENT 1. Fibercement Nedir? Yapıların her türlü iç ve dış cephe kaplamalarında kullanılan, otoklavda sertleştirilmiş, düz veya ahşap desenli yüzey görünümüne sahip doğal lifli çimento esaslı levhalardır.

Detaylı

ZnS (zincblende) NaCl (sodium chloride) CsCl (cesium chloride)

ZnS (zincblende) NaCl (sodium chloride) CsCl (cesium chloride) Seramik, sert, kırılgan, yüksek ergime derecesine sahip, düşük elektrik ve ısı iletimi ile iyi kimyasal ve ısı kararlılığı olan ve yüksek basma dayanımı gösteren malzemelerdir. Malzeme özellikleri bağ

Detaylı

Sistem Donanım Metal : Başlıca Faliyet / Üretim Konuları. Çelik Izgara

Sistem Donanım Metal : Başlıca Faliyet / Üretim Konuları. Çelik Izgara Sistem Donanım Metal : Başlıca Faliyet / Üretim Konuları Çelik Izgara Sistem Donanım Ltd. Şti.,ızgara döşeme, geçit ızgara, kanal ızgara, hendek ızgara, platform ızgara ve çelik yapılar, inşaat metal kalas,

Detaylı

MALZEME BİLİMİ Bölüm 1. Malzeme Bilimi ve Mühendisliğine Giriş Hazırlayan Doç. Dr. Özkan Özdemir

MALZEME BİLİMİ Bölüm 1. Malzeme Bilimi ve Mühendisliğine Giriş Hazırlayan Doç. Dr. Özkan Özdemir MALZEME BİLİMİ Bölüm 1. Malzeme Bilimi ve Mühendisliğine Giriş Hazırlayan Doç. Dr. Özkan Özdemir BÖLÜM 1. HEDEFLER Malzeme Bilimi ve Mühendislik Alanlarını tanıtmak Yapı, Özellik ve Üretim arasındaki ilişkiyi

Detaylı

www.parabond.eu Parabond DL CHEMICALS

www.parabond.eu Parabond DL CHEMICALS Parquet ZINC transparent 600 700 Glazing Marine-Parquet Construction SPRAYABLE PANEL & DECORATION www.parabond.eu TR MS polimer bazlı, yüksek kaliteli, hızlı kürlenen yapıştırıcı mastik. Çok yüksek ilk

Detaylı

Dokuz Eylül Üniversitesi İnşaat Mühendisliği Bölümü YAPI MALZEMESİ - I

Dokuz Eylül Üniversitesi İnşaat Mühendisliği Bölümü YAPI MALZEMESİ - I Dokuz Eylül Üniversitesi İnşaat Mühendisliği Bölümü YAPI MALZEMESİ - I YRD.DOÇ.DR. KAMİLE TOSUN FELEKOĞLU 1. Giriş 1 KAYNAK KİTAP: Dokuz Eylül Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Yayınları Yayın No : 307

Detaylı

Prof. Dr. Hatem AKBULUT KOMPOZİT MALZEMELER. Prof. Dr. Hatem AKBULUT

Prof. Dr. Hatem AKBULUT KOMPOZİT MALZEMELER. Prof. Dr. Hatem AKBULUT KOMPOZİT MALZEMELER Kompozitlerin Tarihçesi 10000 M.Ö. 2000 M.Ö. 1940 lar 1960 lar Saman ve Çamur Kontraplak Cam Fiber Takviyeli Polimerler (GFRP) Karbon Fiber Takviyeli Polimerler (CFRP) 1971 1970 ler

Detaylı

MALZEME BİLGİSİ DERS 2 DR. FATİH AY. www.fatihay.net fatihay@fatihay.net

MALZEME BİLGİSİ DERS 2 DR. FATİH AY. www.fatihay.net fatihay@fatihay.net MALZEME BİLGİSİ DERS 2 DR. FATİH AY www.fatihay.net fatihay@fatihay.net DERSİN AMACI: Malzeme Biliminde temel kavramları tanıtmak ÖĞRENECEKLERİNİZ: Malzeme yapısı Yapının özelliklere olan etkisi Malzemenin

Detaylı

KATI YALITIM MALZEMELERİ POLİETİLEN KÖPÜK

KATI YALITIM MALZEMELERİ POLİETİLEN KÖPÜK KATI YALITIM MALZEMELERİ POLİETİLEN KÖPÜK Celal Bayar Üniversitesi Turgutlu Meslek Yüksekokulu İnşaat Bölümü Öğretim Görevlisi Tekin TEZCAN İnşaat Yüksek Mühendisi POLİETİLEN KÖPÜK Etilen ve propilen maddelerinden

Detaylı

Master Panel 1000 R5T Çatı

Master Panel 1000 R5T Çatı GROUP ENERJİ SANDVİÇ PANEL 0216 340 2538-39 FAKS: 0216 340 2534 Email:info@groupenerji.com Master Panel 1000 R5T Çatı Ürün Tanımı Yangın riskinin yüksek olduğu yapılarda ve azami yangın dayanımı istenen

Detaylı

ALÜMİNYUM KOMPOZİT PANELLER

ALÜMİNYUM KOMPOZİT PANELLER ALÜMİNYUM KOMPOZİT PANELLER YAPI MARKET SAN.TİC.LTD.ŞTİ. Formlandırılmış alüminyum kompozit panel kaplamalarının alt taşıyıcı strüktürlerinin yardımı ile mimarinize farklı yenilikler katması, sadece formları

Detaylı

TERMOPLASTİKLER. Polimerler Amorf Yarı-kristalin. Amorf ve Yarı-Kristalin Ticari Termoplastikler

TERMOPLASTİKLER. Polimerler Amorf Yarı-kristalin. Amorf ve Yarı-Kristalin Ticari Termoplastikler TERMOPLASTİKLER Polimerler Amorf Yarı-kristalin Amorf ve Yarı-Kristalin Ticari Termoplastikler 1 Amorf Ticari Termoplastikler Karakteristikler Düşük maliyet Düşük sıcaklık direnci Düşük dayanım İyi ölçüsel

Detaylı

Sudan hafif, Çelikten dayanıklı. Mühendislik Plastiklerinde Bir Polikim Klasiği ULPOLEN UHMWPE. Ulpolen Polikim in tescilli markasıdır.

Sudan hafif, Çelikten dayanıklı. Mühendislik Plastiklerinde Bir Polikim Klasiği ULPOLEN UHMWPE. Ulpolen Polikim in tescilli markasıdır. Sudan hafif, Çelikten dayanıklı Mühendislik Plastiklerinde Bir Polikim Klasiği ULPOLEN UHMWPE Ulpolen Polikim in tescilli markasıdır. Genel Özellikler ULPOLEN, ortalama molekül ağırlığı 4 milyonun üstünde

Detaylı

Nanografi Nanoteknoloji Bilişim İmalat ve Danışmanlık Ltd. Şti.

Nanografi Nanoteknoloji Bilişim İmalat ve Danışmanlık Ltd. Şti. TEKNİK BİLGİ SAYFASI EPOCYL TM NC R2HM-01- Prepreg İşlemleri için Hazırlanmış Reçine Sistemi Genel Özellikler Tanım: EPOCYL TM NC R2HM-01 epoksi tabanlı bir reçine sistemidir, erimiş sıcak prepreg ve basınçlı

Detaylı

TOKLUK VE KIRILMA. Doç.Dr.Salim ŞAHĠN

TOKLUK VE KIRILMA. Doç.Dr.Salim ŞAHĠN TOKLUK VE KIRILMA Doç.Dr.Salim ŞAHĠN TOKLUK Tokluk bir malzemenin kırılmadan önce sönümlediği enerjinin bir ölçüsüdür. Bir malzemenin kırılmadan bir darbeye dayanması yeteneği söz konusu olduğunda önem

Detaylı

üniversal- ultralam ULTRALAM LVL modern kompozit bir yapı malzemesidir. ULTRALAM LVL kozalaklı ağaçlardan ( çam-ladin ) veya karışımından üretilir.

üniversal- ultralam ULTRALAM LVL modern kompozit bir yapı malzemesidir. ULTRALAM LVL kozalaklı ağaçlardan ( çam-ladin ) veya karışımından üretilir. üniversal- ultralam ULTRALAM LVL modern kompozit bir yapı malzemesidir. ULTRALAM LVL kozalaklı ağaçlardan ( çam-ladin ) veya karışımından üretilir. ULTRALAM LVL ağaçlardan tabakalar halinde soyularak yapıştırılmış

Detaylı

PÜSKÜRTME ŞEKİLLENDİRME (SPRAY FORMING / SPRAY DEPOSITION)

PÜSKÜRTME ŞEKİLLENDİRME (SPRAY FORMING / SPRAY DEPOSITION) PÜSKÜRTME ŞEKİLLENDİRME (SPRAY FORMING / SPRAY DEPOSITION) Püskürtme şekillendirme (PŞ) yöntemi ilk olarak Osprey Ltd. şirketi tarafından 1960 lı yıllarda geliştirilmiştir. Günümüzde püskürtme şekillendirme

Detaylı

GRANİT - SERAMİK YAPIŞTIRICILAR & DERZ DOLGULARI

GRANİT - SERAMİK YAPIŞTIRICILAR & DERZ DOLGULARI GRANİT - SERAMİK YAPIŞTIRICILAR & DERZ DOLGULARI STANDART Tanım : Fayans, seramik yapıştırıcı, Çimento esaslı, gri Toz Kullanım : Seramik, fayans için yatay ve düşeyde ıslak ortamlarda kullanıma uygun

Detaylı

Master Panel 915 R3 Çatı ve Cephe

Master Panel 915 R3 Çatı ve Cephe Master Panel 915 R3 Çatı ve Cephe Ürün Tanımı Türkiye de üretilen ilk, tek ve gerçek kepli sandviç paneldir. Master Panel in en büyük avantajı panel bağlantı elemanlarının, panel birleşim noktasını örten

Detaylı

Kompozit Malzemeler. Polimer kompozit malzemeler reçine (Matrix) ve takviye (Reinforcement) bileşenlerinden oluşur.

Kompozit Malzemeler. Polimer kompozit malzemeler reçine (Matrix) ve takviye (Reinforcement) bileşenlerinden oluşur. Kompozit Malzemeler Kompozit malzeme tanımı, temel olarak iki veya daha fazla malzemenin bir arada kullanılmasıyla oluşturulan ve meydana geldiği malzemelerden farklı özelliklere sahip yeni tür malzemeleri

Detaylı

Master Panel 1000 R4 Çatı ve Cephe

Master Panel 1000 R4 Çatı ve Cephe Master Panel 1000 R4 Çatı ve Cephe Faydalı Eni Minimum boy Maksimum boy 1000 mm 3 metre Nakliye Koşullarına Bağlıdır Ürün Tanımı Türkiye de üretilen ilk, tek ve gerçek kepli sandviç paneldir. Master Panel

Detaylı

www.velle.com.tr Metal Pigment Kaplamalar Tel.: +90 (216) 701 24 01 Faks.: +90 (216) 701 24 02

www.velle.com.tr Metal Pigment Kaplamalar Tel.: +90 (216) 701 24 01 Faks.: +90 (216) 701 24 02 www.velle.com.tr Metal Pigment Kaplamalar hava Tel.: +90 (216) 701 24 01 Faks.: +90 (216) 701 24 02 Metal Pigment Kaplamalar Metal Pigment Kaplamalar metal yüzeylerde korozyon olarak r. Bunun ötesinde

Detaylı

PBT KULLANIMI VE SAĞLADIĞI AVANTAJLAR

PBT KULLANIMI VE SAĞLADIĞI AVANTAJLAR KULLANIMI VE SAĞLADIĞI AVANTAJLAR Polibutilen tereftalat () yüksek performansa sahip dayanıklı bir yarı-kristal polimer malzeme olup mühendislik plastikleri içerisinde sınıflandırılmaktadır., özellikleri

Detaylı

KOMPOZİT MALZEMELER. 04.04.2014 Prof.Dr.Ayşegül AKDOĞAN EKER

KOMPOZİT MALZEMELER. 04.04.2014 Prof.Dr.Ayşegül AKDOĞAN EKER KOMPOZİT MALZEMELER Kompozit Malzeme Nedir? Kompozit malzemeler, şekil ve/veya kimyasal bileşenleri farklı, birbiri içerisinde pratik olarak çözünmeyen iki veya daha fazla sayıda makro bileşenin kombinasyonundan

Detaylı

Master Panel 1000 R7 Çatı ve Cephe

Master Panel 1000 R7 Çatı ve Cephe Master Panel 1000 R7 Çatı ve Cephe Ürün Tanımı Türkiye de üretilen ilk, tek ve gerçek kepli sandviç paneldir. Master Panel in en büyük avantajı panel bağlantı elemanlarının, panel birleģim noktasını örten

Detaylı

PLASTİK YOLCU UÇAĞI GERÇEKTEN PLASTİK Mİ?

PLASTİK YOLCU UÇAĞI GERÇEKTEN PLASTİK Mİ? PLASTİK YOLCU UÇAĞI GERÇEKTEN PLASTİK Mİ? Yeni nesil yolcu uçakları evlerdeki basit plastikten yapılmadı. Gövdeleri, fiberglasa benzeyen fiber takviyeli plastik kompozitlerden üretildi. Uçak Gövdesinde

Detaylı

Master Panel Nova3 Çatı

Master Panel Nova3 Çatı Master Panel Nova3 Çatı Ürün Tanımı Üç hadveli yanal binili sandviç panelidir. %10 eğimle çatı kaplaması yapılabilmektedir. En büyük avantajı yanal binili panel birleşimi sayesinde hızlı montaj yapılmasıdır.

Detaylı

TERMOSET PLASTİK MALZEMELER

TERMOSET PLASTİK MALZEMELER TERMOSET PLASTİK MALZEMELER (3) TermosetlerT Büyük çapraz bağlı (10 to 50% of mers) Sert ve kırılgank Do NOT soften w/heating Yüksek kaynama noktası Sertleştirilmi tirilmiş lastik, epoksi,, polyester reçineler

Detaylı

Master Panel 1000 R7 Çatı ve Cephe

Master Panel 1000 R7 Çatı ve Cephe GROUP ENERJI SANDVİÇ PANEL 0216 340 2538-39 FAKS: 0216 340 2534 Email:info@groupenerji Master Panel 1000 R7 Çatı ve Cephe Ürün Tanımı Türkiye de üretilen ilk, tek ve gerçek kepli sandviç paneldir. Master

Detaylı

Master Panel 1000 R5 Çatı

Master Panel 1000 R5 Çatı Master Panel 1000 R5 Çatı Ürün Tanımı Beş hadveli yanal binili sandviç panelidir. %10 eğimle çatı kaplaması yapılabilmektedir. En büyük avantajı yanal binili panel birleşimi sayesinde hızlı montaj yapılmasıdır.

Detaylı

EFALON. Geliştirilmiş PTFE. EFALON un sizin için değiştirebileceğimiz özelliklerini keşfedin. Harika bir mühendislik malzemesi

EFALON. Geliştirilmiş PTFE. EFALON un sizin için değiştirebileceğimiz özelliklerini keşfedin. Harika bir mühendislik malzemesi EFALON un sizin için değiştirebileceğimiz özelliklerini keşfedin Harika bir mühendislik malzemesi EFALON Geliştirilmiş PTFE Efalon Polikim in tescilli markasıdır. Genel Özellikler Politetrafluoroetilen,

Detaylı

Master Panel Nova 5 Çatı

Master Panel Nova 5 Çatı Master Panel Nova 5 Çatı Beş hadveli yanal binili sandviç panelidir. %10 eğimle çatı kaplaması yapılabilmektedir. En büyük avantajı yanal binili panel birleşimi sayesinde hızlı montaj yapılmasıdır. Hadveli

Detaylı

PLASTİK MALZEMELER SAKARYA ÜNİVERSİTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ KALIPÇILIK TEKNİĞİ DERS NOTU. Doç.Dr. Akın Oğuz KAPTI

PLASTİK MALZEMELER SAKARYA ÜNİVERSİTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ KALIPÇILIK TEKNİĞİ DERS NOTU. Doç.Dr. Akın Oğuz KAPTI PLASTİK MALZEMELER MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ KALIPÇILIK TEKNİĞİ DERS NOTU Doç.Dr. Akın Oğuz KAPTI Plastik Malzemelerin Özellikleri 2 Hafiflik: Özgül ağırlıkları 0,8 2,2 g/cm 3 aralığındadır. Mekanik Özellikler:

Detaylı

Master Panel 1000 WT Cephe

Master Panel 1000 WT Cephe GROUP ENERJİ SANDVİÇ PANEL 0216 340 2538-39 FAKS: 0216 340 2534 Email:info@groupenerji.com Master Panel 1000 WT Cephe Ürün Tanımı Cephe paneli bağlantı elemanını gizleyen sistemi sayesinde cephelerde kullanıma

Detaylı

ÇATI KAPLAMASI. Celal Bayar Üniversitesi Turgutlu Meslek Yüksekokulu İnşaat Bölümü. Öğretim Görevlisi Tekin TEZCAN İnşaat Yüksek Mühendisi

ÇATI KAPLAMASI. Celal Bayar Üniversitesi Turgutlu Meslek Yüksekokulu İnşaat Bölümü. Öğretim Görevlisi Tekin TEZCAN İnşaat Yüksek Mühendisi ÇATI KAPLAMASI Celal Bayar Üniversitesi Turgutlu Meslek Yüksekokulu İnşaat Bölümü Öğretim Görevlisi Tekin TEZCAN İnşaat Yüksek Mühendisi ÇATI KAPLAMASI Çatı kaplaması için kullanılan malzemeler şunlardır.

Detaylı

Master Panel 1000 R5M Çatı

Master Panel 1000 R5M Çatı Master Panel 1000 R5M Çatı Ürün Tanımı Teras çatı kaplamalarında kullanılır. Panelin alt yüzey metal (boyalı galvanizli sac), üst yüzeyi ise PVC membranlı veya TPO membranlı olarak üretilir. Böylece şantiyede

Detaylı

ZnS (zincblende) NaCl (sodium chloride) CsCl (cesium chloride)

ZnS (zincblende) NaCl (sodium chloride) CsCl (cesium chloride) Seramik, sert, kırılgan, yüksek ergime derecesine sahip, düşük elektrik ve ısı iletimi ile iyi kimyasal ve ısı kararlılığı olan ve yüksek basma dayanımı gösteren malzemelerdir. Malzeme özellikleri bağ

Detaylı

AkzoNobel ve AkzoNobel Kemipol 2011 Genel Tanıtım Sunuşu Bobin Boyaları Teknolojisine Genel Bakış

AkzoNobel ve AkzoNobel Kemipol 2011 Genel Tanıtım Sunuşu Bobin Boyaları Teknolojisine Genel Bakış AkzoNobel ve AkzoNobel Kemipol 2011 Genel Tanıtım Sunuşu Bobin Boyaları Teknolojisine Genel Bakış Sunum İçeriği Genel Boya Bilgileri Tanım ve Sınıflandırma Boya Hammaddeleri Bobin Boyaları Teknolojileri

Detaylı

Fibercement levhalar iklim koşullarından etkilenmezler. Uzama kısalma miktarları benzer malzemelerden belirgin miktarda düşüktür.

Fibercement levhalar iklim koşullarından etkilenmezler. Uzama kısalma miktarları benzer malzemelerden belirgin miktarda düşüktür. Fibercement nedir? Yapıların her türlü iç ve dış cephe kaplamalarında kullanılan, otoklavda sertleştirilmiş, düz veya ahşap desenli yüzey görünümüne sahip doğal lifli çimento esaslı levhalardır. Selüloz

Detaylı

Master Panel 1000 R7M Çatı

Master Panel 1000 R7M Çatı GROUP ENERJİ SANDVİÇ PANEL 0216 340 2538-39 FAKS:0216 340 2534 Email:info@groupenerji.com Master Panel 1000 R7M Çatı Ürün Tanımı Teras çatı kaplamalarında kullanılır. Panelin alt yüzey metal (boyalı galvanizli

Detaylı

Demir, atom numarası 26 olan kimyasal element. Simgesi Fe dir. Demir, yerkabuğunda en çok bulunan metaldir. Yerkürenin merkezindeki sıvı çekirdeğin

Demir, atom numarası 26 olan kimyasal element. Simgesi Fe dir. Demir, yerkabuğunda en çok bulunan metaldir. Yerkürenin merkezindeki sıvı çekirdeğin Demir, atom numarası 26 olan kimyasal element. Simgesi Fe dir. Demir, yerkabuğunda en çok bulunan metaldir. Yerkürenin merkezindeki sıvı çekirdeğin de tek bir demir kristali olduğu tahmin edilmekle birlikte,

Detaylı

MALZEME TASARIMI VE SEÇİMİ PROF. DR. MUHARREM YILMAZ

MALZEME TASARIMI VE SEÇİMİ PROF. DR. MUHARREM YILMAZ MALZEME TASARIMI VE SEÇİMİ PROF. DR. MUHARREM YILMAZ KAYNAKLAR TASARIM Ürün Tasarımdır. TASARIM Tasarım Bilgi topluluğu Makine ve parçaya yönelik Avantaj Tasarımda amaç Daha verimli Daha ucuz Üretim Kolaylığı

Detaylı

AKPA KOMPOZİT PANEL TEKNİK KATALOG

AKPA KOMPOZİT PANEL TEKNİK KATALOG AKPA KOMPOZİT PANEL TEKNİK KATALOG Ekim 2013 AKPA KOMPOZİT PANEL TEKNİK KATALOG İÇİNDEKİLER 1. Alüminyum Kompozit Panel 2 2. Kompozit Panelin Avantajları 2 3. Akpa Kompozit Panel Üretim Ölçüleri 3 4. Tolerans

Detaylı

Yalova Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Polimer Mühendisliği Bölümü. Polimer Nedir?

Yalova Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Polimer Mühendisliği Bölümü. Polimer Nedir? Yalova Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Polimer Mühendisliği Bölümü Polimer Nedir? Monomer olarak adlandırılan basit moleküllerin kimyasal bağlarla bağlanması sonucu oluşan yüksek molekül ağırlıklı maddelerdir.

Detaylı

KOREL KOMPOZİT TANITIM KİTAPÇIĞI

KOREL KOMPOZİT TANITIM KİTAPÇIĞI KOREL KOMPOZİT SAN. ve TİC. LTD. ŞTİ. 2015 KOREL KOMPOZİT TANITIM KİTAPÇIĞI Cam Takviyeli Plastiğin (CTP) tasarım esnekliği sayesinde hayal gücünüzü serbest bırakın. KEREM KARAKAYA & OĞUZHAN M. BOSTANCI

Detaylı

Master Panel 1000 W Cephe

Master Panel 1000 W Cephe GROUP ENERJİ SANDVİÇ PANEL 0216 340 2538-39 FAKS:0216 340 2534 Email:info@groupenerji.com Master Panel 1000 W Cephe Ürün Tanımı Cephe paneli bağlantı elemanını gizleyen sistemi sayesinde cephelerde kullanıma

Detaylı

Malzeme Bilgisi. Mühendsilik Malzemeleri - RÜ

Malzeme Bilgisi. Mühendsilik Malzemeleri - RÜ Malzeme Bilgisi 1 Giriş Genel anlamda, gereksinme duyulan maddelerin tümüne malzeme denir. Teknik dilde ise malzeme sözcüğünden özellikle, mühendislik yapıtlarının gerçekleştirilebilmesi için gerekli katı

Detaylı

Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/6) Akreditasyon Kapsamı

Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/6) Akreditasyon Kapsamı Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/6) Deney Laboratuvarı Adresi : Şerifali Çiftliği Hendem cad. No:58 Kat:1 Yukarıdudullu Ümraniye 34775 İSTANBUL / TÜRKİYE Tel : 0 216 420 47 52 Faks : 0 216 466 31

Detaylı

2015-2016 Eğitim Öğretim Yılı Güz ve Bahar Dönemi Muhtemel Bitirme Çalışması Konuları. Tasarım Projesi Konusu Bitirme Çalışması Konusu Özel Koşullar

2015-2016 Eğitim Öğretim Yılı Güz ve Bahar Dönemi Muhtemel Bitirme Çalışması Konuları. Tasarım Projesi Konusu Bitirme Çalışması Konusu Özel Koşullar 2015-2016 Eğitim Öğretim Yılı Güz ve Bahar Dönemi Muhtemel Bitirme Çalışması Konuları Proje No Tasarım Projesi Konusu Bitirme Çalışması Konusu Özel Koşullar 1 Soğuk spray kaplama düzeneğinin tasarlanması

Detaylı

3M VHB Bantlar VHB. THE Acrylic Foam Tape. Güvenilirlik, Güç. ve Dayanıklılık. VHB Akrilik Köpük Bantlar

3M VHB Bantlar VHB. THE Acrylic Foam Tape. Güvenilirlik, Güç. ve Dayanıklılık. VHB Akrilik Köpük Bantlar 3M VHB Bantlar VHB THE Acrylic Foam Tape Güvenilirlik, Güç ve Dayanıklılık VHB Akrilik Köpük Bantlar Kalite avantajları güçlü ve dayanıklı yapıştırma geliştirilmiş estetik görüntü mükemmel sızdırmazlık

Detaylı

ALUMİNYUM ALA IMLARI

ALUMİNYUM ALA IMLARI ALUMİNYUM ALA IMLARI ALUMİNYUM VE ALA IMLARI Alüminyum ve alüminyum alaşımları en çok kullanılan demir dışı metaldir. Aluminyum alaşımları:alaşımlama (Cu, Mg, Si, Mn,Zn ve Li) ile dayanımları artırılır.

Detaylı

KATI YALITIM MALZEMELERİ EXPANDE POLİSTREN LEVHA

KATI YALITIM MALZEMELERİ EXPANDE POLİSTREN LEVHA KATI YALITIM MALZEMELERİ EXPANDE POLİSTREN LEVHA Celal Bayar Üniversitesi Turgutlu Meslek Yüksekokulu İnşaat Bölümü Öğretim Görevlisi Tekin TEZCAN İnşaat Yüksek Mühendisi EXPANDE POLİSTREN KÖPÜK (EPS)

Detaylı

ÖĞRENME FAALİYETİ 40

ÖĞRENME FAALİYETİ 40 ÖĞRENME FAALİYETİ 40 AMAÇ PLASTİK TEKNOLOJİSİ ALANI Bu faaliyette verilen bilgiler doğrultusunda plastik teknolojisi alanı altında yer alan meslekleri tanıyabileceksiniz. A. ALANIN MEVCUT DURUMU ve GELECEĞİ

Detaylı

Yalıtım Sektörü Başarı Ödülleri Yılın Yatırımı Ödülü 2012-02 FİYAT LİSTESİ

Yalıtım Sektörü Başarı Ödülleri Yılın Yatırımı Ödülü 2012-02 FİYAT LİSTESİ 11 Yalıtım Sektörü Başarı Ödülleri Yılın Yatırımı Ödülü 02 FİYAT LİSTESİ Elastomerik Kauçuk Köpük Yüksek buhar difüzyon değerine sahip olan elastomerik kauçuk köpük malzemeler, tesisatlarda iyi bir ısı

Detaylı

AYTU YÜKSEK ISI VE TEKNİK TEKSTİL ÜRÜNLERİ SAN.TİC.LTD.ŞTİ.

AYTU YÜKSEK ISI VE TEKNİK TEKSTİL ÜRÜNLERİ SAN.TİC.LTD.ŞTİ. AYTU YÜKSEK ISI VE TEKNİK TEKSTİL ÜRÜNLERİ SAN.TİC.LTD.ŞTİ. HAKKIMIZDA Firmamız Yüksek Isı İzolasyon Ürünleri Ve Teknik Tekstil Ürünleri Üzerine Uzmanlaşmış Kadrosuyla Uzun Yıllardır Sektörde Hizmet Vermektedir.

Detaylı

DÖKÜM TEKNOLOJİSİ. Döküm:Önceden hazırlanmış kalıpların içerisine metal ve alaşımların ergitilerek dökülmesi ve katılaştırılması işlemidir.

DÖKÜM TEKNOLOJİSİ. Döküm:Önceden hazırlanmış kalıpların içerisine metal ve alaşımların ergitilerek dökülmesi ve katılaştırılması işlemidir. DÖKÜM TEKNOLOJİSİ Döküm:Önceden hazırlanmış kalıpların içerisine metal ve alaşımların ergitilerek dökülmesi ve katılaştırılması işlemidir. DÖKÜM YÖNTEMİNİN ÜSTÜNLÜKLERİ Genelde tüm alaşımların dökümü yapılabilmektedir.

Detaylı

EPOKSİ VE POLİÜRETAN SİSTEMLER METYX TELATEKS MANİSA O.S.B. FABRİKASI ELEKTRİK TRAFO BİNASININ DURATEK ÜRÜNLERİ İLE YENİLENMESİ

EPOKSİ VE POLİÜRETAN SİSTEMLER METYX TELATEKS MANİSA O.S.B. FABRİKASI ELEKTRİK TRAFO BİNASININ DURATEK ÜRÜNLERİ İLE YENİLENMESİ METYX TELATEKS MANİSA O.S.B. FABRİKASI ELEKTRİK TRAFO BİNASININ DURATEK ÜRÜNLERİ İLE YENİLENMESİ YAPILAN İŞLER Bina Dış Cephe Gerekli Yüzey Hazırlıklarının ve Gerekli Tamiratların Yapılması Dış Cephenin

Detaylı

ALÇI DUVAR. Celal Bayar Üniversitesi Turgutlu Meslek Yüksekokulu İnşaat Bölümü. Öğretim Görevlisi Tekin TEZCAN İnşaat Yüksek Mühendisi

ALÇI DUVAR. Celal Bayar Üniversitesi Turgutlu Meslek Yüksekokulu İnşaat Bölümü. Öğretim Görevlisi Tekin TEZCAN İnşaat Yüksek Mühendisi ALÇI DUVAR Celal Bayar Üniversitesi Turgutlu Meslek Yüksekokulu İnşaat Bölümü Öğretim Görevlisi Tekin TEZCAN İnşaat Yüksek Mühendisi ALÇI BLOK DUVAR Alçı panel, alçının belirli oranda suyla karıştırılıp

Detaylı

Prof. Dr. İRFAN AY / Öğr. Gör. FAHRETTİN KAPUSUZ 1

Prof. Dr. İRFAN AY / Öğr. Gör. FAHRETTİN KAPUSUZ 1 MAKİNE PROGRAMI MALZEME TEKNOLOJİSİ-I- (DERS NOTLARI) Prof.Dr.İrfan AY Öğr. Gör. Fahrettin Kapusuz 2008-20092009 BALIKESİR Prof. Dr. İRFAN AY / Öğr. Gör. FAHRETTİN KAPUSUZ 1 Seramikler Polimerler Kompozitler

Detaylı

BA KENT ÜNİVERSİTESİ. Malzemeler genel olarak 4 ana sınıfa ayrılabilirler: 1. Metaller, 2. Seramikler, 3. Polimerler 4. Kompozitler.

BA KENT ÜNİVERSİTESİ. Malzemeler genel olarak 4 ana sınıfa ayrılabilirler: 1. Metaller, 2. Seramikler, 3. Polimerler 4. Kompozitler. MALZEMELER VE GERĐLMELER Malzeme Bilimi mühendisliğin temel ve en önemli konularından birisidir. Malzeme teknolojisindeki gelişim tüm mühendislik dallarını doğrudan veya dolaylı olarak etkilemektedir.

Detaylı

SunTherm Isı Yalıtım Malzemeleri Resmi Türkiyer Distribütörü ENTOPI ENTOPI. Cumhuriyet Bulvarı Konak İşhanı

SunTherm Isı Yalıtım Malzemeleri Resmi Türkiyer Distribütörü ENTOPI ENTOPI. Cumhuriyet Bulvarı Konak İşhanı SunTherm Isı Yalıtım Malzemeleri Resmi Türkiyer Distribütörü No:24/703 35250 Konak / İzmir 0232 4841803 0532 3527560 1 SunTherm Isı Yalıtım Malzemeleri Resmi Türkiyer Distribütörü BATTANİYE Folyoya sarıldıktan

Detaylı