Kamu Politikası Analizinde Görünmez Üniversite: AltLBilim Adamı

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Kamu Politikası Analizinde Görünmez Üniversite: AltLBilim Adamı"

Transkript

1 Kamu Politikası Analizinde Görünmez Üniversite: AltLBilim Adamı Arasındaki Bilişselve Sosyal Ağbağ. * Sztkz Çarbacıoğlu Özet: Bu araştırma, kamu politikası analizi alanına katkı yapmış Chester r Barnard, Harold D. Lasswell, Herbert A. Simon, Charles E. Lindblom, Robert A. DahI ve Aaron Wildavsky arasındaki bilişsel ve sosyal ilişkileri inceleyen bir örnek olay çalışmasıdır. Altı bilim adamının eserlerini karşılaştırarak inceleyen araştırma, hayatta kalan iki bilim adamıyla mülakat, bibliyografya analizi ve bu analizin sonuçlarının değerlendirildiği UC/NET 6.0 Sosyal Ağbağ Programından faydalanılarak gerçekleştirilmiştir. A raştırma sonuçları, bilginin gelişiminde bilişsel ilişkilere ek olarak sosyal ilişkilerin de katkı sağlayabildiğini belirtirken, bilişsel ve sosyal faktörlerden hareketle altı bilim a damı arasındaki enformel ağbağı açığa çıkarmaktadır. Anahtar Sözcükler: Kamupolitikası, kamu yönetimı~ bilginin gelişimi, ağbağ analizi. Invisible University in Public Policy Analysis: Cognitive and Social Network among Six Social Scientists Abstract This study is an exploratory case study examining cognitive and social relations among Chester 1. Barnard, Harold D. Lasswell, Herbert A. Simon, Charles E. Lindblom, Robert A. Dahi, and Aaron Wildavsky, who contributed to the field ofpublic policy analysis. While comparilig, coiıtrasting, and evaiuating their works, the research makes use ofvarious interviews conducted with two ofsix scientists, who arestill alive, as well as bibliographic analyses and UC/NET 6.0 Social Network Analysis Software, via which the findings of the bibliographic analyses were evaluated. The findings. indicate that along with cognitive factors, social relations_ such as co-authors hip, studentship, colleagueship may also play an important role in the growth ofknowledge. The study concludes that an informal network existsamong six social scientists. Key Words: Public policy analysis, public administration, the gmwth of knowledge, network analysis. 9iriş Bilgideki gelişimi açıklayan bilişsel (cognitive) modeller bilginin bilişsel gelişimi üzerine yoğunlaşmakta, bilimsel gelişirnde roloynayan sosyal süreçleri ihmal edebilmektedir. Bilgi gelişiminde üç bi1işsel modelden bahsetmek mümkündür (erane, 1972); "geleneksel", "rastlantısal" ve "kesikli periyotlar" modelleri. Bunlardan geleneksel model, bilginin gelişiminde, yeni fikirlerin ken : Yrd. Doç. Dr., Eskişehir Osmangazi Üniversitesi İİBF. Am';'e İdaresı Dergisi, Ci/t 41 Sayı 4 Aralık 2008, s

2 24 Amiı:ıf!ldaresi Dergisi. dindenöııcekifikirlerin gelişimin~~fı ma:ııtıksaubit sil~ll~ içiıjge'ortay~.çıktığım ve bu sayede k:ümülatif bir ilerlemeninolduğunu v~saynıaktadır..altematif bir. modelolan rastlantısalmodel ise, genellikle bi}imsef 'Q1rı:ıayan bilgiye uygulanmakta veyenifikirlerin,eij söl1g;elişmelerdepdeğinıeth~gibirçanşltlaalanınııilişkin tarihisüreçteortaya çıkrmşönceki gelişmelerden kaynaklandığım varsayrrıal$dır. Üçüncji model, kesikli periyotları.içerrııek'tedir; Kümülfttif gelişimikriz yadadevrim periyot1arıyla birleştiren Thomas Kulın'un, bilimsel değişimianalizi kesikli periyotlar yaklaşımımnönemlibir ömeğidir(kuhn,199s). Söz konusu bihşsel modellerden, rastlantısal model, bilim adamları arasında tiprlem karşılıklı paylaşı$ı;tda veya yapıcı tattışmal;:ırda sosyal ilişkilereçok az yer vermektedir. Benzer şekilde, geleneksel model, sosyal ilişkileri reddetmezken,11erhangibiı:araştırına alı:ınımndoğuşlu1da, soşyalolayların katklsına yeterlidikkatigösttmnemektedir(cnine, 1972). Kulın; TheStructureoF Scientific Revolutions başlıklı eserinde (Diesing, ı991; I<.uhn,1995); fen bilimlerinin: geçtiği. aşamaları. belirtirken;;behrli bir teorikôryantasyonasahipbilim. adamlarımn, özellikle olağan bilim olarak ifade edilen aşıüriada,mektup, makale, spesifiikbir,dergi;.~konferans vetoplantılararılcılığlyla, fikir ve elde edilen soriuçhırıpaylaştık1arım ve mevcut araştırmalar üzeririe yeııi araştırmalar inşa ederekhilginin,gelişiınine katkısağladiklarını anlatmaktadır: 1 Invisible College(1972)başlıklıeserinde,o bilginiligelişimindesosyal olay ve.ilişjg.ı~rinroıünü.inceleyçndianaçrail~, bilgitıink;umüıatifgelişiminebil.im adamlanarasınclakiıilişkiveetkileşiminkatladahıl1unduğunu. vutgulamıştıf. Crane'e göre; KUM tarafındanortayakonan paradigma (Kulın, 1995)ç~çeve~ sinde öneın1ibirbilişseı olayın ortaya çıkmasphelir1i'bir bitiı:nsel alana bilim adamlarımçekmesine rağmen, bunlararasında beliren yeni gruplar ve iletişim, bilginilliğeometrik olarakbüyümesine sebep olmaktadır,.insanlat arasındakiiletişiin,ôrtakyayin;ö~encilik, iş arkadaş1ığı ve benzeri ilişkiler, grupların gelişimindeönemli töloynatken (Mul1ins - MuUms,.1973)~cfarklı grupilirın!iderleri arasındaki iletişim, enformasyonun enformel bir şekildeilgilibilimsel ala,nayayılmasına yardımcı olarak, bir iletişim ağı ya da "görünmez üniversiteyi" oluştutmaktadır. Daha ilginç olanı, kartııaşık sosyal ve fikirsel bağlar biralanın değişikbölümlerinidiğeralanın bölümleriyle bir arayagetirdiği içingörtinmezu~ niversitede hiçbiraraştırma alanıdiğer biraraştırma alanından tamainıylajzole olmamaktadır (Crane1977). Araşhrma,l1tr a}qıdemikdisipiin olarak ka11l11 politikası. analizizalanındaki iki ralcip djiş:lincçokulufiun oluşumu v;eya gelişiminde.. önemli roloynayan altı IBlIaşamalar.sırasıYla; paradigmaöncesi aşama, farkı} teorilerirı (para:digmalann)yatıştiğt aşama; teorilerden. birisinin di.ğerlerine üstünlük sağladığı olağan bilimaşaması,kriz/anomali aşaması ve sözkonusubilim alanında yerıi bir teoıinin ortaya çıkma aşamasıdır ' 2Karrıup6litikası.analizi, ülkemizde kamuyönetimi ve siyaset bilirrıi bürıyesjnde~l)ğerlendirilinekle birlikte, Amerika Birleşik Devletleri'nde ayrı bir disiplin olarak 20. Yüzyılın ikinci yarısında gelişme göstermiştir..

3 Kamu Politikası Analizinde Görünmez Üniversite 25 " bilimadamını incelemekte, söz konusu bilim adamlarının geliştirdikler teori, model ve argütnanlarıylailgili olarakbirbirleriüzerindekibilişsel ve sosyal etkilerini ortayakoymayı amaçlanı'aktadır. Araştırmanın Yöntemi Bu araştırma keşfedicibir örnek olayçalışmasıdır. Çalışma iki problemi ce,.. vaplamayaçalışmaktadır. Bunlardan birincisi, Harold D. Lasswell, Chester 1. Bamard, Herbert A.. Simon, Robert A.. DahI, Charles E. Lindblom ve Aaron Wildavsky'nin kamu povtikası analizi alanında ortaya attıklan teori, model ve argümanlanyla ilgili olarak birbirleri üzerinde bilişsel ve sosyal etkileri olup olmadığını araştırmaktadır. 3 İkinci araştırma sorusu, söz konusu bilim adaj!llannın kamu politikası analizinde bir sosyal ağbağ (network) oluşturup oluşturmadıklannı analiz etmektedir. Araştırma için ihtiyaç duyulan veriler, araştırma konusu altı bilim adamının, kamu politikası analizine ilişkin eserleri, bu kişilerin hayatlarına ilişkin bilgilerin yer aldığı ansiklopedi, makale ve kitaplar, verilerin toplanmaya başladığıtarihte hayatta olan ikibilim adamıyla 4 mektup ve elektronik posta aracılığıyla yapılan mülakatlardan elde edilmiştir. Araştırma, kamu politikası analizinde rasyonel vetedrici (ineremental) okul olarakifade edilen iki farklı yaklaşınu esas alarak altı bilim adamının eserlerini karşılaştırarak değerlendirmekte ve bibhyografya analizine tabi tutmaktadır. Çalışma, söz konusu bilim adamlarının teori, model, ya da argümanlarını özetlerken, bilim adamlarından birisi tarafından geliştirilen teori, model ya da argümanlar üzerinde diğer bilim adamlannın yaptığı bilişsel etki ve bağlantılan ortaya koymayı amaçlamaktadır. Çalışmanın, söz konusu etkilerin derecelerinin belirlenmesi ya da karşılaştırılması gibi bir amacıyoktur. Atıf analizi yöntemi, akademik çalışmalar ya da bilim adamları arasında bağlantılarıincelemek için sosyal bilimlerde kullanılan bir yöntemdir.s Araştırmada kullanılan atıf analizi, araştımıa konusubilim adamlannın birbirlerine yaptıkları bilişsel etkileri bir başkaaçıdan ortaya koymaktır. Çalışma, her bir yaiarın diğerlerine hangi ese'" rinde kaç defa atıfta bulunduğunu belirledikten soma bu atıfları UCINET 6.0 Sosyal Ağbağ Programını (Borgatti - Everett, 2002) kullanarak analiz etmekte Kamu politikası bir bilim dalı olarak lıerhangi bir kamu politikasmın uygulaınaya konulmadan önce olası etkilerini belirlemeye yönelik tekniklerin geliştirilmesi, analizeilerin yetiştirilmesi ve analizlerin yapılması ü zerine yoğunlaşmaktadır (Slıafritz vd. 2006).. 3 Söz konusu bilijll adamlan kamu politikası yanında, kamu yönetimi, siyaset bilimive örgüt teorisi konulanna çok önemli katkılar sağlamıştır. Söz konusu kişilerin seçiini kamu politikası alanının önemli uzmanlanndan birisi olan Prof. Dr. William N. Dunn'ın yardınuyla yapılmıştır. Yazarlann eserlerinin karşılaştınnasırtı da içeren bu çalışma yer ve zaman kısıtlan dolayısıyla incelenen bilim adanu sayısını altı ile sınırlı tutınuştur. 4 Bu yazarlar Herbert A. Simon ve Charles E. Lindblom olup Robert A. DahI ile iletişim kurulamanuştır. 5 Bakınız, Gary Holden, Gary Rosenberg ve Kathleen Barker (2006), Bibliometriq; in Social Work, New York: Taylor & Francis; David, Nicholas - Ritchie, Maureen (1978), Literature and Bibliometrics, London: Clive Bingley; Behlü! Üsdiken - Y orgo Pas.edeoos (1992), ''Türkiye' de Yayınlanan Yönetimle İlgili Makalelerdeki Atıflar Üzerine Bir İnceleme" Amme İdaresi Dergisi, Cilt 25, Sayı 2, s. ıo7-134.

4 26 Amme İdaresiI)if!rgişi... ve bili-ın aqam1$:! ıırasmdaki"i1işkileri,"ağbı:ı:.ğteqdsi" pçrspektifinden, merkeıilik(centraliry) ve klik (cliques) analizlerine tabi tutmaktadıl Ağbağanalizisonuçlaı:ı eser incelemeleri ve atıf analizi sonuçlarıylabirlikte bir.bütünolarakde~ ğerlendirilmektedir. Araştırma bilim adamlarıarasındaki sosyal ilişkileri'de incelemekle bidikte, sözkonusui1işlôlerin tek başına, bilginingelişiminekatkı sağladığıiddiasında değildir. Araştırma, sosyal ilişkilerin bilişselilişkherin yaııınôa,bi1ginil1gelişi~ mine katkısağlııyabilen faktöder olarak dikkate ahnması-gerektiğiüzerinde duni1aktave bumin örneklerini vermektedil ChesterlIYİl!gBarnard vekarar Verıne Teorisi Chesteı"lrVing'BaI11atdbir akadeınisyenolmamakla birlikte pekçokakademisyeni etkilemişbir teorisyen ve üst düzey yöneticidir.harvard'üniversitesi Eko:rıomi Bölümünü, öğrenciliği-sırasında yaşadığı maddi slkıntııardolayısıyla terk eden Barnard,.NewJersey Ben Telephone Company'de genel müdürlüğe (CEO) kadar-yükselmi-ştir (Wrel1 and Greenwobd,' 1998; Scott, 1998),ı:Hırvard işletmecilik Okulu öğretim üyeleriyle yakın ilişkileri olanbamard, bu okulda verciiği senllnederi, örgüt tçorisi,.kamu yönetimi ve kamu p(j1itikasıalanlarını derindenetkileyen,. The Functions ofexecutive (1938) başlıklıkitabında topla 1mştır. John R Commons'dan etkilerierıbarnard; örgütleri~yöneticilerin temel fonksi%mf\örgütsel.ihtiyaçlarla; çalışan ihtiyaçıart arasındacdifiaıtı.ikdengeyı. sağlamak olan işbirlikçi sistemler olarakgörmüştür (l938)~e1ton Mayo'nunda arasında bulunduğu Harvard'lı bilim adanıları aracılığıyla Ha\vthomedeneyle:': rine ilişkin bulgulara ulaşma olanağı bulan Bamard, 'enformelörgüt' kavramını yönetiin ve orgal'lizasyon literatürüne kazandırmıştır. Birörgüttekibireysel irtibatlar, etkileşimler ve insanlardan ohışangruplar toplarnıııı ifadeedetı enfotinel örgütler, üyelerinin. tecrübe, bilgi,' tutuın ve'duygularınıdeğiştirerek formeıot.;. gütıeribiçimlerıdirmektedir~bamard,. 1938; Bamard, 1948)'. Bamard'a göre; insanların bireysel tercih ve rasyône1 karar verme sürecinin sonuetinda aldığıdüşünülen pek çok'kararaslında tecrübe ve setgiye dayanmalda, alışkanlıklar rasyonel tercih sürecinde ön 'plana çıkmaktadır (1938). Bam~rd~'karar v~rinede ikiötıemlifaktörünolduğunubehrtm.ektedir; BunlarCıaıi birincisi örgütselamaç,diğeri ise fıziksel ve sosyal dü.nya ile o anda geçerli dışsalş.art.. c.'.'.. ve..k.. u Vvetlerd.ir(193'8). Bam.ar.d. "ınotal üfisu:w'olarıık ad,'.la...n.drrdığı örgütsel amaçlardoğruhusunda.rasyoııeıkarar vemıe sürecinin, pratıkte.çoğuzaman.gerçekleşmediğini, bllhun yerine'hrsatçıunsur? olarak adlandırdığı fırsatçı karar verme teorisinin geçerliolduğunu ifadeetmiştir. Fırsatçı karar verme teorisi, ör,gütselama,çaulaşmaill\hangi olay, hedef ve şartların yardımcı, hangilenninengelleyici nitelikte olduğu:rıuaraştımıakla yakından ilgilidir. Bamard söz konusu olay, hedef ve şartları 'stratejik' veya 'sınırlayıcı' faktörler oıarak ad

5 :-----c i i Kamu Politikası Analizinde Görünmez Üniversite 27 i landımıaktadır. Stratejik/sınırlayıcı faktörler dışında kalan ve örgütselamaçlara pozitif veya negatif katkı sağlamayan unsurlar ise 'tamamlayıcı' faktörlerdir. Tamamlayıcı faktörler, karar vericilerm amaca ulaşmak için aldıkları kararlarda etkisiz olmaları dolayısıyla ikinci planda kalmaktadırlar (Bamard, 1938). - Bamard, bireylerin tercih gücüne sahip olmalarına karşın, yapılan tercihlerin belirli sınırlardan bağımsız olmadığını belirtmektedir. Bunun sebebi insanların fiziksel, sosyal ve biyolojik faktörlerin etkisi altında olmasıdır. Dolayısıyla, insanların sahip oldukları özgür irade, özellikle eşit seçeneklerin sayısının yüksek olması durumunda, seçme gücündeki kısıtlar dolayısıyla sınırlanmaktadır (1938). Örgütselamaca ulaşmak için alınan kararlar, fiziksel, sösyal ve psikolojik sınırlayıcılar dikkate alınarak, geçmiş tecrübe, alışkanlık ve sezgilere dayanılarakşekillenmektedir (1938). Bamard'ın ifade ettiği kısıtlar, dönemin rasyonel/ekonomik birey 'anlayışında önemli bir sapma teşkil etmektedir. Teori Üzerine Etkiler Chester. i. Bamard, Hawthome çalışmalarını yapan öğretim üyeleri ve Harvard İşletmecilik Okuluyla yakın sosyal ilişkileri bulunan bir araştırmacıdır. Bu okuldagörevli EIton Mayo, Lawrence J. Henqerson, Richard Cabot, Wallace B. Donham gibi bilim insanları Bamard'ı kitap yazmaya teşvik etmişlerdir (1938). Özellikle Elton Mayo ile geliştirdiği yakın ilişkiler Hawthome çalışmalarının sonuçlarına ulaşma açısından yararlı olm:uştur. Bamard'ın ikitemel eseri, The Functions ofthe Executive (1938) ve Organization and Management (1948) HarvardÜniversitesi Yayınevi tarafından basılmıştır. Ne var ki Bamard, bu çalışmada incelenen diğer beş bilim adamıyla önemlibir sosyal ilişkiye sahip değildir. Jolm R. Commons'un bilişsel etkisindekalan Bamard, yazdığı iki temel eserde bu çalışmadaara,ştırılan diğer beş bilim adamına herhangi bir atıfta bulunmamıştır (Bkz. Çizel ge 1). Bu nedenle de araştırma açısından daha çok öncü ve etkileyenkonumundadır. Harold Dwight Lasswell ve, Kamu Politikası Analizinde Rasyonel Model Farold DwightLasswell, siyaset biliminde davranışçı ekolün simgelerinden olup, Propaganda Technique in The-World War i başlıklı dcıktora teziyle Chicago Üniversite'sinden 1927 yılında doktora derecesi almış ve daha sonra aynı okulun siyaset bilimi bölümünde öğretim üyesi olarakgörev yapmaya başlamıştır (en.wikipedia.org, 2008). II. Dünya Savaşı yıllarında ABD Kongre Kütüphanesine Savaş İletişim Araştırmalarının Direktörlüğünü yapan Lasswell, yılları arasında Yale Üniversite'sinde, hukuk ve siyaset bilimi profesörü olarak Charles E. Lindblom ve Robert A. Dahl'la birlikte çalışmıştır. Lasswell, The Policy Sciences: Recent Developments in Scope and Method (1951)baş1ıklı kitabında kamu politikası (public policy) yaklaşımını, ilk kez or

6 28 Amme jdar~sipergisi (Lass\V~l1, 1971).,Karar vermesüfecine ilişldn bilgi,lqımupolitikalann nasıl tayaatatıtj.ilimadaırudır (Q~ıçon, 199~);.;Sözkonm;ıi,eseri yaq1pda, The Dectsion ProQess{19S 6)Ne4.Pre-View ofpolicy Sciences (1971) başlıklı kitaplankamu politikasının bir alqıdemikalanalarak temelleriniatı:nıştır. Buhakımdan keııdisikamu P9Jltikası.dahi1ındrurucusu olarak kabul~dilmek;tedir. Rasyonel kapsamlı yaklaş1111 (rational cornprahenfij}f!) ya da. kısaca rasyonelyaklaşım olarak bilinen.söz konusu model, kamu politikasıanalizinin uzun yıllarbaskın modeliolmuştur.politikaana1iziyle,antropolojiden istatistiğe kadar farklıdallardan ara,ştırma hu{gulanmkullanan disiplinler arası bir yaklaşı;ınvizyonuyla ortaya çıka.n Lasswefl, demokratik politika bilimlerini (policy sciel1ces) kurmayı amaçlamıştır. Dünya tarihindeki II.bünya Savaşıgibi irrasyoneldavranışlardan kaçınmanın yohmun sistematik analizden geçtiğini düşünen, Lasswell'egöre politika. bilimleri (1968); (1) karar verilen veya seçim yapılan ve (2) belirli probıetnleriçin geliştirilen çözümlere ilişkinbilgilerin. değerlendirildiği bir su; reçtir. Bu bakımdan Lasswell, kamuyu ilgilendiren karar süreçlerine ilişkin (knowledge oj) ve bu süreçlerdeki bilgi (knowledge in) ileyakından ilgilenmiştir 'yapıldığıyi:: uygulamaya konulduğuna ilişkinmetodik ve rasyoneuiğia,rttırmaya, yönelik sistematik çalışmalan ifade ederken, karar verme sürecindeki bilgi ise karar, vericilerin başvurduğuenfonnasyon ve yorumlan geliştiı;meyi hedeflemektedir. ;Politika bilimlerinin söz konusu ikitemel fonksiyonu birbiriyle yakından ilgilidir. Sağlam bir metodploji veyoksek rasyoneılik, elde edilen bilgininiçeriğıni ve bilgi bazındayapılauyonım.lan olumlu yönde etkilerken, metodikilerlemeler, doğru enformasyon ve yorumu kararverme süre.cineentegre e derekpolitika bilinllerini (policysciences) g~liştimıektedir (Lasswel1, ). Lasswell' e göl"~~p(')htika bilimleribeşö11emlientelektüel aktiviteyi gerektiren~pn)blemçözümsürecidir(lassweu, 1968;.1971): Ama,çlarirtnetleştirilmesi: GeTecekteeTde.edilriıek istenilen sonuçlar nelerdir?.'. EğiHmlerinbelirleumesi: Uzak ve yakın geçniiştegel'çekleşertö1'aylarrie ölçüdeistenilen sonuçları.. doğurdu? İstenilenileulaşıIal'l carasındane ölçüde. ve ne tür farklılıklarvardır?.' $arthırm analiı;i:geçmişte.:yaşanan.eğilimlerin oluşu.ıımnu ve bpyüklüğii-. nühangifaktörler şekilleridil111iştir? ' ' ~Gelecektecgerçekleşecek. gelişmelerin tahmini: Mevcut. politikalar devam ettiğisürece.,atnaçlara ulaşınaol asılığı>rtedir? '. Aİterhatiflerirrbellderrinesi;' değerlertdirilrn:esi vea:1te11iatifler"arasındase:' çimyapıhnası:istenilt::n amaçlara optimalbiçimde uhl,şılh1.asını sağlaya~ cak hedefvestratejller nelerdir?..'

7 Kamu Politikası Analizinde Gön"inmez Üniversite 29 Lasswell kararvenne sürecinin, politika analizcilerinin zihnindedoğrubiçimde temsil edilmesinin önemine inanmışhr. Ona göre karar venne süreci birbirini izleyen yediadımdanoluşmaktadır. Bu adımhu" (Lasswell, 1956; 1971): Enfonnasyon, tahmin ve planlamayı içeren istihbar-at (intelligence), Politika alternatiflerinin (araçların) ortaya konulması (promotion), Genel kuralların konulması (kriterlerin ortaya konması) (prescribtion), Söz konusu kurallarla somut koşullar arasında uyurnun gözetilmesi (invocation), Genel kurala uygun şartları taşıyan alternatifin uygulamayakonması (application), Politikanın başarı veya başarısızlığının değerlendirilmesi (appraisal), Ortaya konangenel kurallar ve bu kurallara ilişkin uygulamaya son verilmesidir(termination).. Lasswell tarafından ortaya konulan aşamalar yaklaşımı birçok bilim adamının dikkatini çekerek, bir kısım ifade değişiklikleriylegünümüzekadar gelmiştir. Bugün rasyonel yaklaşım, alternatif teoriler tarafındaneleştiriise de (Bkz.. Sabaiter, 1999), hala birçok ders kitabında politika analizi konusunda öğrencilerieğitmek için bir araç olarakkullanılmaktadır (Dunn, 1994; Bkz. Patton - Sawicki 1993).. Haroıd D. Lasswell'in bu araştınnanın kapsartuna giren bir başka çalışması ise Sigmund Freud'un etkisini taşıyan tanımlama (identijication) konusuyla ilgilidir. Freud, tanımlamayı grup birliğini 'sağlayan önemli bir mekanizma olarak görür. Grup üyeleri arasındaki karşılıklı bağ, ortak duygusal bir niteliğe dayanan tanımlama sürecinin bir sonucudur. Lasswell, bir çocuğun kendisinibabası ve babasının tercihleriyle tanımlaması gibi, bir gruptaki ortak niteliği11,liderle girilen ilişkinin doğasında yatabileceğini ileri sürmektedir (aktaran Simon, 1976). Tanımlama kavramını Freud'dan uyarlayan Lasswell, WorldPolitics and Personal Insecurity (1965) başlıklı kitabında "Nations and Classes: The Symbols ofidentification" başlığıyla bir böiüm yazmıştır. Model Üzerine Etkiler Lasswell, doktora çalışmaları sırasında bulunduğu Berlin'de Sigmund Freud'u çalışarak, onun psikanaliz yaklaşımını siyaset bilimine uyarlamışhr yılları arasında kadar Chicago Üniversitesi'nde siyaset bilimi dersleri veren Lasswell, davranışçı ekolü siyaset bilimine kazandıran Charles Merriam ve Harold Gosnel ile birlikte davranışsalokula önemli katkılar sağlamıştır (Simon, 1996). Herbert A. Simon'a Chicago Üniversitesi'nde ö~eticilik yapan Lasswell, yılları arasında hukuk ve siyaset bilimi profesörü olarak görev yaptığı Yale Üniversitesi'nde, Charles E. Liridblom ve Robert A. DahI ile

8 30 Amme İdareSiD(!rgisi.. c~birliktecçalışmıştır.,.aaron'wildı:ı:vsky' ninkertdisindeiliçlerş alıp. a1111adığr belirlenememekle' birlikte, Lasswell öğretici, Wildavsk)r doktoraöğrencisiolarak aynıdönemde YakÜniversitesi SiyasetBilimi Bölümünde bıılunp1uşlardıt, Lasswell,bulj:ahşrna kapsamtiıdainc.elenen yazarlaraçısmdauchester 1. Bamardgibi. öncü ve etkileyen konıımundadır. Politika;analizineiIişkin ve bir okulalarak değerlendirilebilecek modelini geliştirirken veya siyaset bilimiyle ilgili temel eserlerinde ana argümanlarlartaya atarken Chester Bamard dahil diğeryazarlardan önemli dereced 'etkilenmediği görülmektedir. Bununla birlikte Lasswell, bir kısım eserlerinde' söz konusu yazarlataatıfta. bulu11muştur (Bkz. Çizelge 1). Herbe.rtAlexanderSimouve Kararverme J'eorisi Lisans ve 'yüksek lisansçalışmalarındap()ıitika bilimine odaklanan. Herbert AlexanderSimon, matematiksel iktisat; ekonometri, mantıkveuygulamah matematik konularına özel öilem vermiştir (Simon, 1996). Herbert Simon, 1943 yılında Chicago Üniversitesi'nden siyaset bilimi dalında doktora derecesi alarak, akademikkariyerininbaşlarındakamu yönetimiveörgütcteorisi. alaillarınayöğurı.1aşmansarağmen, gelişen şart ve fırsatlarçer~~evesinde diğer alanlara yönelmiştir yılında ekonomi alanmda NobelÖdülü alansimon'ın,yapay zekavebilişselpsil<oloji dallarınaçok.önemlikatkıları bulunmaktadır (Simon, 1996). \V,:'. Simon, AdministrativeBehavior'(1926) başlıklı" kitabındayönetim teorisinin ashnda.rrıa.ksim.izasyondan çoktatmin edici nitelikteki inşandavranışlarınai1işkin;slllırlırasyonellik teorisi. olduğunu vurgulamıştır.' Buna göre yöneticiler, mümkünolan.tüınaltematifleriincelemedenvekararlannadayanakolanalternatinerin gerçekten gözönünde bulundurulması gerekenalternatifler olduğundanemil1;~olmadan, tat.111inedicikararlar vermektedirler. Simon'a göre tatmin. edici kaı"ar verınenin>teınelindeiki önemli '.sebepbulunur.l;3unlar:rinsanların Sl,~ nırlırasyoııelliğive Zihinsel kısıtıa.nn bir sonucu. olarak' enformelgruplarla ken~, dilerini tammlamaihtiyaçlarıdır.. Sınırlı R.asyonellik Smırlnasyonellik teorisi kamu yönetimi 'vekamupolitilcası disiplinlerinide,. rinden etkilemiştir. Administrative Behavior'da, Simon bireysel rasyonellik anlayışi ve dönemin yönetim teorisinireddetmiştir. Ona görebireysd rasyonelliğç yönelikoirkısım dinamik vepratikkısıtlarvardır. Limitlerin dinamizmi, bifey~ Bel.karatların alıiidıği.öfgütseıçevrelere.göre farklıhkgöste'rmesindendir. Bireysel kararlarınrasyonelliğini sınırlayancsöz konusukısıtlar üç ana başlığa:ayrılmaktadır (Simol1,1976). Bunlar: 1) Yetenekler,alışkanlıklar've reflekslere ilişkinsımdar; '.' 2). Değerler ve amaçlarailişkin sınırlar ve 3) yapılanişe İlişkin hususlar 'hakkında sahipolunanbilgiyeilişkirt sınırlardıt.

9 .~-~ Kamu Politikası Analizinde Görünmez Üniversite 31 Simon, 1940'ların.sosyolQji ve psikoloji okullarını ve LassWell'i, insanları rasyonel kabul eden görüşlerinden clolayıeleştirmektedir. Freud'cularm eleştirilerine karşılık, modern sosyoloji ve psikoloji insanlan her zaman veya genellikle rasyonelolarak gören bir önyargıyla hareket etmektedir. Simon, Lasswell'in Psikopatoloji ve Politika (1930) başlıklı eserine bu önyargının iyi bir örneği olarak atıfta bulunmaktadır (Simon, 1976). Rasyonellik yaklaşımı, "rasyonel adamın" (rational man) hareket tarzını belirleyen tüm alternatifleri karar verme anında gözönündebulundurduğunu varsayar. Simon'a göre insan aklının kapasitesi, karmaşık problemleri förmüle etme ve çözme bakımından problemlerinbüyüklüğü karşısında çok düşük seviyede kalmaktadır. Simon, karar vericiye hangi sonuçların gerçekleşeceğini, hangilerinin gerçekleşmeyeceğini düşündüren ve geleceğe ilişkin hangi (potansiyel) sonuçları dikkate almaması gerektiğinisöyleyenin, ilgilinin kendini içinde bulduğu örgütsel ve sosyal çevre olduğunu belirtmiştir (March - Simon, 1993). _ Simon, Lasswell'in politika analizindeki rasyonel adamını, basitleştirilmiş ve eksik bir dünya bakış açısına razı, örgütsel amaçları kararlarına ilişkin değerlerin sınırlan olarak kabul eden, kararlan optimalolmaktan çok tatmin edici o lan idari adam ıııodeliyle değiştirmiştir. Ancak burada dikkat edilmesigereken Simon'ın rasyonelliğe karşı olmamasıdır. Tersine o rasyonelliği geliştirmenin yollannı aramakta, bu bakımdan Chicago Üniversitesi'nden hocası olan Lasswell'i eleştirmektedir. Ona göre yönetimin üzerine düşen mümkün olduğu kadar bu kısıtlan geriye iterek karar vericilerin rasyonelliğini artırmak olmalıdır. Simon'ın ortaya attığı karar verme teorisi üzerinde Chester LBarnard'ın büyük etkisi vardır. Simon'ın bireyin rasyonelliğine -ilişkin olarak ortaya attığı 'pratik kısıtlar' kavramı Barnard'ın stratejik/sınırlayıcı faktörler kavramıyla benzerlik göstermektedir. İki yazar da söz konusu unsurları, insanları sınırlayıcı, dinamik örgütsel başanyı: etkileyen hususlar olarak görmüşlerdir. Benzer şekilde, Barnard'ın karar verme de fırsatlar teorisinin, karar vermenin rasyönel bir süreç olmaktan çok tecrübe, sezgi ve alışkanlıklar ile yakından ilgili olduğunu be,, lirtmesi, Simon'ın kısıtlı rasyonellik teorisini geliştirmesine önemli katkı sağlamıştır. Aynca Barnard'ın, The Functions of The Executive (1938) başlıklı kitabı, Simon'ın, klasikyönetim anlayışının önemli bir temsilcisi olan Luther Gullick'in 'prensipler yaklaşımın eksiklerini görmesine yardımcı olmuştur (Simon, 1996). Henüz doktora öğrencisiyken yazmış olduğu ve alanının ilkleri arasında yer alan The Technique ofmunicipal Administratiorı (1940) başlıklı kitapta, Simon'ın belediye yöneticilerine yaptığı tavsiyeler klasik yönetim teorisi çerçevesinde olmuştur. Barnard'ın, otorite, motivasyon, ödüllendirme, karar verme, grup dinamiği ve sistem yaklaşımıhususlarında eleştirdiği klasik teoriyi

10 (1938};:"Ptovetbs ofadministration"(1997) başlık11jn.akalesiyle.temeldeı:ı~barsan~isesımon ölmıışfur. ı;anı11j,~qma Karar vericiterin kararlar111ıetkileyen ikinciönemli husus kendilerini belirli bir grupla tanımlamalandır (identification~. FreııdveLasswelY'inkonuylailgili açıklamalanm fazlaca basitleştirilmiş bulan Simon, bireyin kendisinine zaınan birgruplatanlinlatnış.olacağı, soı;ustmajcbireyinkararverrnesürecindekarşılaşılanfarkhaltematifleri değerlendirilmesinde, doğacak sonuçlan. söz konusu grrtfl açısından değ~lendirmeye:.aldığı zaman cevab\nı vermektedil" (1976). Simoı:ı'a göreörgütlübirtoplumdatammlama. süreci,biteyeo kendişahsi güdüleri,yerine, birdeğerler s!ste1'niempoze<etmektedir. Simon. örgüt yapılannın; tanımlamasü.reçleriaracı1{~yla, öfgütsel ve sosyaldeğetler';arasl11da-,uyufuahizri1et ettigiöl~ çüde faydalı olduğugörüşünüsavunmaktadır (19?6).... SirrtCl));r, -kararveıme.teorisininiki.temel dayanağından binsiolan tanıınlama hu~ı;ısundıt!özel1ikle Barnard'ın-çalışmalanndanhareketle-kendiyaklaşıınınlortayakoymuştııt.Si1Ilon'ın,;.enfoı-mel.grıı,plannbireyinkendini'tammlamasıaçı~ sındanönemi üzerine dunnası;bireysel ve örgütsel kawrlanbirbirinden ay\rt ederek;ikisi'.arasl11dadengenin gerekli1iğ.indenbahsetmesi.veörgütsel amaçlanı başarıyhulaşmakiçin.foimel ve enformel örgütarasmdauyrtmı.ın gerekliliğini vurgulaması, ~.Barnad'ın. Simon üzerindeki. etkisinigöstermesiaçısından kayda değerdir~ Teori ÜzerineEtkiler SimoI1.'1u.,ka11lı.lyönetimivepolitikasıaıanlannda~ekç()kteorisyen ve uy~ g; tııayıq~yı etkileyen, karar verme teorisinigeliştirirlsen; J.)ilişss:lve sosyal (aktörlerin etkisıindealtında kaldığı görülmektedir. Lasswell'in Simon üzerindebilişselvesosyaletkisroldıiğunu.. söylemek mümkündür. "LasswellChicago Üniversite~sincle1923c;ı1928yıl1arr-ıirasıı:ıdagörevyapaı:keJ1, Siınon, Memamve Lasswell'den birdoktora seminerialmış ve opuu tümkitaplannıtı:kumj,lş1ur.simon"lassweu'in'kendisiüzerindeki etkisini şuşekildebehrtmelctedir: ~'.,;l,aş~ı:el1 'in)~eı:rinıiizerindekien öpetnli etkisikitaplan vasıtasıyla oldu; özellqde Poljtics: Who Gets What How When ikfreud'cu ve reelpolitikyamağır basan o döneme a~itdiğerik.i, üç kitabı... " --.' ~-- -, - ~:'._~'. -' -.-. "'H~rberfA. Simciri~ıateıei~Mayapıianmü1ak~t'(Siı:ıion'lıFöncelikı'e'telefon. görü;;ınesiy::pılmış olup, daha sonra telefon görüşmesini teyit mahiyetinde, E-posta olarak alınmışlır), 2000.

11 Kamu Politikası Analizinde Görünmez Üniversite 33 Simon' ın Laswell'in tüm kitaplannı okumasının bir. sebebi Lasswell'in Gosnel'le birlikte Simon'ın doktora yeterlik sınavlanndan birisini hazırlamalan ve değerlendirmeleridir.7 "...Doktora yeterlik sınavılli cevaplamadan önce, kimfu hangi soruyu yazdığı ve de~erlendireceği her zaman önemliydi." Bibliyografya analizi sonuçlanna göre Simon, eserlerinde Lasswell'e toplam 13 kez atıfta bulunmuştur (Bkz. Çizel ge 4). Bamard'ın, Simon üzerindeki etkisi bilişsel faktörlerin aracılığıyla olmuştur. Bamard'ın The Functions ofexecutive başlıklı kitabından doktora tezinde faydalanan Simon, tezinden ürettiği Administrative Behavior başlıklı kitabı basılmadan önce, eleştirmesi için bir kopyasını Bamard'a göndermiş, aldığı pozitif geribildirim üzerine kendisine kitabı için önsöz yazmasını teklif etmiş, O'da bu teklifi kabul etmiştir (1996). Simon eserlerinde B amard' a, toplam 31 defa atıfta bulunmuştur{bkz, Çizelge 1). Simon'ın diğer bilim adamlanyla olan ilişkilerinde, bilişselüıktörlerin sı11ırlı da olsa etkileri gözlenmektedir. Simon'ın, Lindblom vewildaysky'e herhangi bir atıfta bulunmazken, DahI'a iki kez atıfta bulunduğu (Bkz, Çi~elge4)ve o nun Public Administation Review dergisinde yayınlanan The Science of Public Administration: Three Problems (1947) başlıklı makalesine, A Comment ün "The Science of Public Administration" (1947) başlığıyla dört sayfalık bir yorum yazdığı saptanmıştır. Charles E. Lindblom ve Kamu Politikası Analizinde Tedricilik Modeli Charles E. Lindblom, Chicago Üniversitesi'nden Ekonomi dalında doktora derecesi almış bir ekonomist olmaklabirlikte, aynı zamanda kamupolitikası, siyaset bilimi ve poiitik ekonomi alanlarına önemli katkılar sağlamış bir akademisyendir (Anderson, 1998); Lindblom, kamu politikasında rasyonel modelin en önemli eleştirilerinden birisi olan ve alternatifbir okulu temsil eden tedtici modeli (incrementalism) ortaya atmıştır.. Pcilitika analizinde tedrici model karar vericilerin geçmiş kamu politikası kararlanyla sınırlandığını varsaymaktadır. Bu bakımdan alınan kararlar, kısa dönemli politik şartlara cevap veren küçük tedrici kararlara dayanmaktadır. Lindblom, Herbert Simon'ın sınırlı rasyonellik kavramı (Lindblom, 1959, 1979, 1980) ve Robert A. Dahı'la yapmış olduğu ortak çalışma (1953) üzerine inşa ettiği meşhur makalesi "The Science of Muddling Through" da (1959), Laswell'in rasyonel modelini hedef almıştır. Lasswell'in problem odaklı politika analizi kararlannın; beş erttelektüel aşamayı içeren tamamıyla rasyonel bir 7 Herbert A. Simon'la telefonla yapılan, 2000.

12 34 Amme İdIJresiDergisi. enformasyonsürecisonucunda almabileceğine ilişkinvarsayımı LindbJoın'ın eleştirisindetemelroloynamıştır. Endhlom'a göre; insanların. sınırlı zihin.sel kapasiteleri ve ele alınan politika problemlerinkarmaşıklığı,prohleme ilişkin. gerekhtqmenformasyonudikkate alarak. karar alımıyı neredeyseiın:kansız hale getirmektedir (Lindblom, 1959). Ona görebirkısım araçlarcageliştirilse bile insan 'aklı, gerçekliğe ilişkin karmaşıklığı kavrayamaz (1959, 197-9, 1980). Kavrayamamanın doğa.csonucu ise probleme ilişkin. gereklienformasyonunun tamamının dikkatealınamayarak karar almasürecinde kıiihın.ı1amamasıdır. İnsanların karmaşıklığı kavrayamama noktasıııcuıkikısıtlarının yanı sıra politika belideme sürecininkendisi de varsayıldığının. aksine rasyonel değildir (Lindblom, 1959): Bunun en önemli nedenlerinden birisi, politikıl a1tematiflerininbelirlenmesinill oncesinde sürece. ilişkin değerlerihnetlikkazanmasınin mümkün olmamasıdır;lindblom'a göre politika analizeilerinin herhangi bir problem çerçevesinde belirlenen hedeflere ilişkin değederi sınıflandırarak sıralamaya tabi tutmaları mümkün değildir. Bir çokkritik konuda; mii1etvekilleri, vatandaşhırvekamu yöneticileri aynı fikri paylaşmazlar. Po1itikaa1tematiflerinin oluşturulmasında çatışan değer ve öncelikler, tarafları ödün.vererek uzlaşma yolunagitmekzon:ırtda bırakır. Pol1tika belirlenıe sü.tecinin rasyonel işlememesinin.ikincisebebi (Lindblppı, 1959), rasyonelmodeldeortaya konan araç ve sonuç ilişkisinin politika analizi açısındangerçeğiyansıtmamasıdır. Araçların seçilmesinden önce, elge edilmek istenilen sonuçların araçlardan bağımsız olarakbelirlendiği bir-süreçte, kullanılan araçlar, ulaşılmak istenilensonuçlara bizigötürdüğü ölçüdedeğer kazanmakta ve tercihedilmektedir. Dahası, değerlerin tartışma~epazar1ıklaı:akol1l,1 yapılabildiği bir ortamda araç ve amaçların birbirinden bağımsızhğınıya:rsayrna1~-yanlıştır UÇül1CÜ oiar'~k Li11dbıoro (1959), alınankaranhen iyi politikakararı olup olmadığını test etmek için en iyi araç-sonuç seçiminin yapılıpyapılmadığının tespit edilmesi gerektiğini savunan varsayımı reddetmektedir. Liiidblbm'a göre, kainn'yöneticileriıiindeğerler veya hedefler hususundaaynı fikirde olmadığı, araç ve sonuçlarınbirbirinden bağımsız duşünülemediğiduiumlarda rasyonel fflödelinaraç-senuçs-eçiınine bakarakherhangi birpolitika)'ı en iyi veyaiyi ola~ rak testetmesi mümkün değildir. Lindblom'agörebir politikanın iyibir seçim olupolmadığının test edilmesi rasyonel modelikl.l.llanarak omınnekadar ideale yaklaştığının anlaşılmasıyla olamaz. Tarafların aynı fikri paylaşmadığı durumlardaegerçek test, p0litikanın ne ölçüdeuzlaşma sağlayıcı politik desteğe sahip olı.ipolmadığıdır.. Artırncı mode1egöre,değer veılıriaçlarınönceliğiy:~ sırçı;laması konusunda hem fikir olmanın neredeyse imkansız olması sebebiyle, üzerinde uzlaşmaya varılan değergerçekte daha iyi ile en iyi arasında bir seçimin ifadesidir. Bundan

13 KamuPolitikası Analizinde Görünmez Üniversite 35 söz konusu değer seçimi rasyonel modelin varsaydığından daha düşük dolayı standartta olacaktır. Lindblom, pazar odaklı Batı toplumlarında tedrici karar vermenin temelinde yatanın çoğulcu demokrasi modeliyle uyumlu yandaşçıkarşılıklı düzenlemeler (partisan mutual adjustment) olduğunu belirtmiştir. Bölünmüş veya ademi merkeziyetçi karar vern1enin esas olduğu bir ortamda, otonomi sahibi katılımcılar birbirlerini karşılıklı olarak etkilemeye çalışarak mevcut politikalarda küçük değişiklikler yapmaya çalışırlar (Braybrook ve Lindblom, 1963); Dolayısıyla, karşılıklı yandaşçı düzenlemeler ortaya çıkan politikalar bir bileşkedir ve geniş bir yelpazeden katılımcı ve menfaatler tarafından-etkilenmektedit. Tedricilik modeliyle Lindblom, Harold D. Lasswell'in rasyonel modeline meydan okumakta, kamu politikası analizinde birbirini izleyen aşamalar anlayışını reddetmektedir. Laswell'in rasyonel modeli uzun dönemli politika kararlarının alınabilmesini mümkünkılarken, Lindblom, politika kararlarının kısa dönemli politik şartlara cevap olduğu tezini işlemektedir. Bu farklılıkların yanında, Lindblom ve Laswell'in demokrasiye inanma noktasında benzer düşünceye sahip olduklarını söylemek mümkündür. Lasswell sistematik analiz sonucu Dünya Savaşları gibi irrasyonel davranış ve kararlardan kaçınmak için demokrasinin politika bilimlerini yaratmaya çalışırken, Lindblom, farklı düşüncelerin ve çikarların çatışması sonucu tarafların karşılıklı tavizleriyle sonuca çözüm bulma varsayımı çerçevesinde çoğulcu demokrasinin doğasına uygun bir yaklaşımın'gerçeklikle örtüştüğü fıkrini savunmaktadır. Model Üzerine Etkiler Bilişsel faktörler yanında bir kısım sosyalfaktörler de Lindblom'ın politika analizinde tedrici modeli geliştirmesine katkıda bulunmuştur. Bu model, sosyal faktörlerin, işbirliği ve ortak yazarlık neticesindebilginin gelişimine yaptığı etkilere iyi bir örnektir. Lindblom ekonomi dalında tam olarak aradığını bulamama hissi ile siyaset bilimine yönelmiştir. Yale Üniversitesi'nde kamu politikası analizi alanında ses getiren çalışmaları yapmasına olanak sağlayan iki önemli husus aynı kururnda çalışan meslektaşları ve üniversitenin sağladığı esnekliktir:" "...Ekonomi dersi vermeye başladığımda, bu dalda ne ve nasıl çalışılması gerektiği konusundaki düşüncelerim geleneksel ekonomi ile uyuşmuyordu. Siyaset bilimi alanındaki meslektaşlarımı ekonomi alanındakiler.e nazaran daha cana yakın buldum. Yale Üniversitesi'nin gösterdiği esneklik neticesinde yavaş yavaş siyaset bilimine doğru kaymaya başladnn". Lindblom, Robert DahI'la birlikte Yale Üniversitesi'nde ortak bir lisansüstü ders vermiştir. Bu ders Lindblom'ın ekonomi biliminin sınırlarından dışarıya " Lindblom'la mektup aracılığıyla yapılan mülakat, 2000.

14 36 AmmejdaresiDergisi çıkıj:iasmayid"dıtocj<olmuşttır.(premfors;> 1981). DahFlagirdiği iş:birliği Lindblom'u insan rasyonelliği ve çoğulcu demokrasilerde>politikanındoğası hususlarındaki fikirlerinigeliştirmesinde. etkiliolrnuştur. Benzerşekilde, LindbIom'ın tedricilikte VUI'gulad.ığı "~yandaşçı Jqırşı1tldı düzenlemeler" tezi de Dahl'm çoğulcu demokrasilerdeçıkargruplan analiziyle uyumludur. Lindblom, daha iyipolitik veekenomik sonuçlanbaşarma adına bir araç olarak DahI ile birlikte ortııyaattıklan tedrici modeli, politika oluşturma sürecinin analizinde kullanmış ve kamu politikası.analizinde Lasswell'inkine alteınatif hir model ortayakoynıuştur. LindblomLasswell'le YakÜniversitesi SiyasetEilimiBölümünde aynıdö-. nemde Öğretim üyesi olarakgörev yaphtış velasswelpi Şııhsen ~ammaolanağı bulmuşillt.lasswell Yale Vniversitesi 'ndegprev yaptığısıradapolicy Sciences (19S1}başlıklı eseriyle kamu politikası.disiplinintefuellerini atmıştır. Ayrıca, Lasswell ve Linqblom'ın, Comell Üniversitesi Davranış Bilimlerinde İleri AraştırmalarMerkezi tarafından organize edilen, dağyerlileri. üzerine araştırmııyı i çerenbir geliştirme (development) projesi kapsamında, Peru'nun Vicosşehrinde birplantasyonda çalışmışlardır: 1950'hyıl1arın başlarındııgerçekleşen proje toplantılan sırasındaiki bilimadamı arasında iuzlıışmadıın çokanlaşmazlıksöz konusu.olmuştur,lo "passwell, kendisininsosyal bilimlel'alamndakitoplumasnoptik bakışaçisıyıa uyumlu bir biçimde, genelleyicibir yakjaşınmıdenenmesi noktasında grubu ikna etti. Ben başarılı olamayacağım düşündüm. anc4jt,genededenemeye.razı oldum. Lasswell Vicoslanntünı gelişiminirı plan1amp sistematikbir biçimde gözlemlenehileceğinidüşünüyordu.fakat elbette, en azındandoğal olarak(gelişiın:inçeşidiçı.çıja:.;.tınıtemsiled~n)gerek1i sütunlan oluşturtı;ıa nqktasında aslabirbirineyııkınnoktahırdabııhışamadık.. Her ne kadar düşünceli,. saygılı ve arkadaşça da olsaher bir sü~ tını için hangi değişken veya konulanseçme hususunda sonugelmeyen tartışınalar. içensirıe girdik. BenZer şekilde.grupüyeleri kronoloji husıısınıdada aplaşamadılat". Lindblöın'ırt; ~assweu;in'snöfltik ve r~syonelkaps~c~ baigşımndlşı11daka~ lan.göti.iş veıiytııüniversiieiıjn~öğretim Üyesi olarak sahip olduklansosyal etki -. leşimilı, Lindbl0l11'um1959 yı1ında'yayım1adığı"the Seience of Mud,dling Through" başlıklı makalesiyle LasSwell'lrt rasyonel yaklaşımına alteinatifolarakörtayaattığı tedrici yaklaşımın ortayaçıkmasına katkısağladığı söylenebilir. Bibliyografyaaraştırrr1ası SOnuçlart, Li11dblomlin: eserlerindelasswell' e dokuz defaatıftabulunduğunu belirlemiştirebkz. Çizelge 1). Lin lblom ve Siıiıonarasındaöğrenei~öğr {tiei ilişkisi,iş arkaqaşlığı veya başka türden bir sosyal ilişki belirlenememiştir. Bununla birlikte Lindblom,. Simon'in insanrasyonelliğininkısıtlahnajlişkil1. tezini,rasyoıı~imo4elin.. neden gerçekçi":olamayaeağını açıklamadakullanmiştır. Diğer yanda Lindb1om,...'.Lindblorıı'la mektuparacılığıyla yapılan müıikat, Linôblom'lamektuparacılığıyla yapılan mülakat, 2000.

15 ~~- Kamu Politikası Analizinde Görünmez Üniversite 37 Siınori,'ın karar verme modelini rasyonel ~ anlayışın bir başkaçeşidi olarak göt':' müş ve tedricilik modeliyle çeliştiğini belirtmiştir (1959). Lindblom eserlerinde Simon'a 26 defa at1fta bulunmuştur (Bkz. Çizel ge 1). Liridbloın ve Barnard aral'iında herhangi bir sosyal veya bilişsel ilişki belirle,. nememiştir. Lindblom'ın eserlerinde Bamard'a ilişkin herhangi bir atıf söz konusu olmamakla birlikte, Bamard'ın insan rasyonelliğine ilişkin eleştirileri açısından Simon aracılığıyla Lindblomüzerinde dolaylı da olsa bilişsel etkisinden bahsetrnek mümkündür. R,obert Dahl ve Çoğulcu Demokrasilerde Karar Verme Teorisi Robert Dahf siyaset biliminde davranışçı ekolün öncülerindendir yı. lında Yale Üniversitesi 'nden doktora ~ derecesi alarak siyaset bilimi bölümünde öğretim üyesi olarak göreve başlamıştır. Kendisi.çoğulcu demokrasi konusunda çalışmalarda bulunmuş en seçkin bilim adamlarından birisi olarak kabul edilmektedir. DahI ve Lindblom'ın birlikte yazdıkları Politics, Economics and Welfare (1953) başhklı kitap kamu politikası analizinde tedrici modelin temellerini i çermektedir. DahI'ın tedrici model üzerindeki etkisini gömıekiçin 1947 yılında yazdığı "Science of Public Administration" başlıklı makalesirie bakmak yeterlidir. Bu makalede DahI açık ve net olarak elde edilmek istenilen sonuçların belirlenmesiile araç ve sonuçları birbirinden ayımmnın zorluğuna işaret etmektedir. Dahı'a göre, özellikle demokratik toplumlarda, sonuçlar genellikle tahışma -hdır; nadiren net ve herkes tarafından benimsenecek şekilde belirlenebilir. Ayrıca, araçlar ve -sonuçlar keskin bir şekilde birbirinden ayrılamazlar. Dolayısıyla, başlangıçta elde edilmekistenilen sonuçlar, araçlan belirlerken, belirlenen araçlar son aşamada sonuçlan belirleyecektir. Dalıl, Simon'a herhangi bir referans vermeksizin rasyonel insan varsayımını eleştirir. Dalıl'a göre kapitalizminin ü retinı örgütlenmesi üzerine empoze ettiği rasyonel karakter, kamu yönetimi yazarlarını etkilemekte ve sonuçta örgüt içerisinde görev yapan bireylerin irrasyonelözellikleri göz ardı edilmektedir. DahI ve Lindblonı (1953) rasyonel sosyal aksiyonu tüm zorluklara rağmen politik ve ekonomik amaçlara ulaşma adına. önemli bir girişimolarak değerıendirnıektedir. Ne var ki iki önemli ön şart rasyonel sonuçlara ulaşılması açısından problemçıkarmaktadır. Şöyle ki; bir taraftan ilgili aktör gerçek dünyada amaçlannı en iyi şekilde nasıl gerçekleştireceğinin yollarını hesaplarken, öte yandan da diğer aktörlerin vereceği tepki ve karşı eylemleri kontrol altında tutabilmelidir. Söz konusu iki şartın gerçek hayatta sağlanması ise oldukça zordur. DahI ve Lindblom(1953) irisanların rasyonel hesap1ar yaparken karşılaştıklan dört önemli problemden bahsetrnektedirler. Bunlar: I) Gerekli enfo~asyo

16 :58 Amnıeİdaresı,Dergişi,rtüeld~:etme,güçlüğü;2) enformasyonundletişimi,' 3}değişkertlerirtsayısr,.iVe4),değişkenlerarasıi1işkileril1 karmaştklığıdıl ' ", Yazarların, risk ana1izive bilimle birlikte politika analizinde ortaya koydııklan alternatifyöntemlerdenbirisi'de "tedricilildir". (19S3). Yazarlaia gör~,sos,., yal aksiyomm:biryöntemi olan tedricilik, mevcutpolitikayla, bundagötecelio~ larak küçük ve/veya'hüyükdeğişiklikler yapılması' sonucu ortaya.çıkmasimuhtemel kazanç. ve~kayıpları içeren alternatiflerarasında bir karşılaştırma yapmaktadıl ' DahI dahasonrayazdığı kitaplarırıda (1976,1967), tepricimodelinanahtı:ır kavramlarından birisi olan karşılıklı yandaşçıdüzenlemeler {mutual partisan adjustment) kavramı 'üzerinde.durmuştur. DahI'a göre demokrasi elde ediimiş bir başarı değil,ulaşılmakistenenidealdil Bubakürtdan de~okrasiye en yakın sosyo-politiksüreçehtçoğuleuluğu ifade eden ''poliarşidir''. Birtütpoliarşio~ lan've AmerikaBirleşik Devletleri'ni de içine alan çoğulcu sisteinler, devletin kontrolüüzerinekaçımlmaz itilafları içerirler. DahI, Pluralist Domocracylnthe United Sta.tes (19,6'7) başlıklı kitabında Amerikan çoğulculuk teorisini birbirine egemen'olmaya:ı:ı güçmerkezleriprensibine dayan:d1l1'l1aktadıl Dahl'a'göre 'bu, prensip gttcü ehlileştirmesi, diğerlerinin rızasım alması velitilafların barışçı yol~ lardan.çözülmesine.,hizmet.. etmesidolayısıylaçok öııemlidir. (1970). BU,durumun en önemli sebepleri ise: i }Herbit güç merkezinin birdiğerini denge1enıesi, 2) azınlıkların bile kuvvetli bir şekildekarşıolduklarıçözürn yolanm.engelleyebilecekfırsatlarasahip olması ve 3}kararlann alınrhasıiçin farklı güçmerkezleri arasında sürekli.pazarlık1ann gerekliolmasıdır. Dalina 'göfe.tedrici perspektif Ametikan. poliarşisinin' önemli biröze1liğidir (1976). Bunun en önemli nedenleri ise: 1) Problemlerin az veya çok parçalana- bilir veyabağı1usızolması, 2) probleinlıetin,nıevcuti~işkilerdekiküçük ayarla~ ma vedeğişikliklerle çözülebilmesi,ve 3}kimsehinveya en azındanherhangi bir önemli çıkargrubunun menfaatlerinezarar verıi1eyen tatmin edicitavizlere ulaşılabilmesidir. TeoriÜzerineEtkiler Dahl'ınLasswell ileaynı fakültedebirlikte çalışmasısosyal faktörlerin biliş~ sel faktötlerlecbirlikt~.bilginin bü:yilrrıeslüzerincieki wlüne birbaşkaömekteşkiletmektedir. Lasswellve yazdığı kitaplar DahIüzerinde önemli etkiye sahiptir: Laşswell Yak ÜJ1iversitesi'nde hukuk ve siyasetbilimiprofesörlüğüpozisyonlarınıaldığı 1946 yılında, DahI' göreve yeni başlayan'genç'bir akaciemisyen.. dillasşwen'i;ı;ı~'gü,ç" kavramıüzerine yazdığıeserler, Dahrınçoğulcudenıokrasilerdeki.(ya.da,kendi ifadesiyle poharşiler) güç. ilişkilerini.'analizine önemli

17 ~ Kamu PolitikasıAnalizinde Görünmez Üniversite 39 etkide bulunmuştur. DahI demokrasi ve çoğulculuk üzerine ana eserlerini yazmadan önce Lasswell konuyla ilgili üç önemli kitap yayınlamıştır. ll DahI, Lasswell'a, demokrasilerde kararverme ve güç ilişkisi üzerine yazdığı kitaplarında 10 kez atıfta bulunmuş (Bkz. Çizel ge 1), daha da ileri giderek okuyucularını Lasswell okuması konusunda uyarmıştır (DahI, 1970): "... Hiçbir 'güç' öğrencisi iki temel (seminal) eseri göz ardıetmenin maliyetine katlanamaz: Harold D. Lasswell'in çalışmaları, özellikle AbrahamKaplan'la birlikte. yazdığı, Power and Society (1950) başlıklı kitabı ve Thomas Hobbes'un, Leviathan (1651)... DahI'ın tavsiyesi, politika analiii konusunda Laswell'e benzer düşündüğü anlamına gelmemetidir. Lasswell rasyonel okulun kurucusuyken, DahI da Lindblom'la birlikte tedrici okulun temellerini atan kişi olmuştur. Ancak DahI'ın, tedrici modeli açıklarken faydalandığı, "demokrasilerde güç" ve "poliarşi" hususunda geliştirdiği yaklaşımıyla, aynı bölümde çalıştığı iş ve meslektaşı Lasswell'in eserlerinden etkilendiği de görülmektedir. arkadaşı Diğer bilim adamlarıyla ilişkileri incelendiğinde DahI'ın Simon'a 12, Bemard'a 5 ve Lindbloriı'a ise iki farklı kitabında toplam yedi defa atıfta bulunduğu tespit edilmiştir (Bkz.Çizelge 1). DahI Wildavsky'e herhangi bir atıfta bulunmamıştır. Aaron Wildavsky ve Devlet Bütçelemesinde Tedricilik Modeli Yale Üniversitesi'nden 1958 yılında siyaset bilimin alanında doktora derecesi alan Aaron Wildavsky, siyaset bilimi, kamu politikası analizi ve tedrici devlet bütçelemesi konularındakiçalışmalarıyla geçen yüzyılın kayda değer (Jones, 1998) bilim adamlarıarasında yerini almıştır ve 1962 yılları arasında Oberlin Kolejinde öğretim üyeliği yapan Wildavsky, daha sonra hayatının sonuna kadar.görev yapacağı Califomia Üniversitesi (Berkley), siyaset bilimi bölümü öğretim üyesi kadrosuna katılmıştır. Wildavsky Dixon Yates: A Study in Power Politics (1962) başlıklı kitabında, politika konusunda istikrarlı uzlaşmanın farklı çıkar gruplarının farklı kararlar için lobi yaptığı Amerikan Kongresigibi bir açık politik arenada getçekleşebileceğini ifade etmiştir. Wildavsky'e göre hiyerarşik otoritenin görevi farklı çıkarların alınan kararlarda mutabakatını sağlamaktir. Çoğulcu bir sistemde yarış içerisinde bulunan taraflar çıkarlarının peşinden koşarken tümkarmaşık hesapları yaparak diğer tarafların taleplerini ne ölçüde kabul edeceğinin testini de yapmaktadırlar. Eğer amaçlanan, en geniş çıkar grupları yelpazesini mümkün olduğu kadar tatmineden politikakararları almaksa, Tennessee Vadisi Otoritesi 11 Bu kitaplar, Power and Society (1950), Power and Personality (1948), ve Power and Democratic P/anning (1950)'dır.

18 40 AmnıecİdwesUJqgisi (Tenne~şeeNalley Authodty)Uörneğindeolduğu;,gibi~lkar1annçarpışmaşı, hi.. yel'arşik bir otorite tanıfıl1dçınrlısyonelhesaplama neticesindekarar verilmesin~ dendanaiyidir(1992): Wilı:lavs~'niı;ı<politikacanahzirteeİl önemlikatlası, tedricimode1ive Lindblom'm qüşüncekrini devletbütçesineııygulamasıdır. Wildavsky,dOlolitics ofbudgetary Bmcess(19..74) başlık1ı eserindebütçesürecinil1net birşekildepo- litik düşüncelerden etkilendiğinibeliıtrnektecbr.. Wildaysky"Plan1aınaProgramlama Bütçeleme Sistemleri (PPBS) örneğinde oldl.lğugibibütçelemede.kulianı. lan rasyonel politikaanalizi modellerini şiddetlibir şekilde eleştirinektedir (19 9): Wildavsky, normatif birbütçe teorisi geliştirmeçabalarınınyerine; sosyo' politik davranışçılık temelinde,.. YÜkselen, betimleyici 'bir analizin kullanıldığı, bütçesürecindeki katılımcıların gqzlemlendiği,.önemliaktör1erve. karar vericilerle. doğrudan.111ülakat1arınyapıldığı tedrici bir.bütçe teorisinfsavunmuştur (Jones and McQıffery, 1994). Wildavsky'e göre bütçeleme.çalışmalarınınözü,sınır1ı.kaynaldar ışığında, hangifaaliyetleriil neden~cede büt<jjeiçerisinde yeralac.ağı. j.izerine yaşçınantar. üşı:na1ardakinıin tercip.lermin galip;geleceğidir(wildavsky.197 4}.Wildaysky, bütçe harcamalarının sağladığı faydanın maksimizasyonunu hedefleyen. norma~ tif bir bütçelemeteorisi te19iflerinin,ancak teorinin savunucularınınsiyaseten diğertaraflafıikna.etnıesiyle mümkünolabileceğiniileri sürıiıüştiir.,.. Bütge tedricidir,rasyonel vekapsamhdeği1dir: eyeiıi'birbütçe ;hazırlanırken, hiç;bircz~ınan.bir.bütün olafakhaştansonagözden geçirilmez~ Gexçekte, dikkat~ lerbytçekalemlerindeki küçlil< çaplı. artış ve azalışlar.üzerinedir. Bu bakımdan, bityılın<.bütçesini:nbüyük1üğüve.. kap s ann ile ilgili.o larak en'önemlibelirleyici faktör,geçenyıl111'bütçesidir. Bütçede planlanan harcamalarının çoğu,önceki ytuara ilişkin karadannsohucudur{ ?4}. Wildavsky'egöre:bütçe,önemli bir kısmı hiç kimsenin kontroıualtındaolmayanvesı.ı)'ll11 altındakalan l1uzdağınabenzemektedir. (alctaran,premfors, 198;1). Bütçeıeıtıedekarşi laşı1an.pfohlemlerisetoplun'fved~vlettepô'litikakararlan konlisunda:.yaşanan:itilaf.' ve uyuşmazlıkların sonucudur: Dölayısıyla çözüm, kaynakdağılımı kararlanndakullanılanveppbsörheğihdec)lduğu'gibikurumsalmekani:l1'n.alard.akicrasyoneliyileştirınelerdençok, topinmdaki! sosyal ve'kül" türeldeğişimleyakındanilgilidir {Wildavsky 1969). u Tennessee VadisiOtoritesi, yılında Büyük.Ekonomik Buhram takib(ın;ab01ôe Quhrandaııen çok etkilenentennesseevadisi olarak adhındıhlantennessee, Alabama, Mississippi, Kentucky, Georgia;North Carolina ve Virginiaeyaletlerinden degişikbüyüklükte bölümleriiçeren,nav,igasyon, sij,baskınlarınınkont. rölü,elektrikvegübre üretimi ve ekonomikkalkınma.amacıylakurulmuşfe~eralhükümetebaglridaıibir otoritedir (http://en.wikipedia.orglwiki/tennessee_valley_authority).

19 -~ ~ Kamu Politikası Analizinde Görünmez Üniversite 41 Çizelge 1. Altı Bilim Adamımn BirbirilerineYaptıkları Atıflar,.... Eo-< 't:i 8 <il... ~.s > ~ = ~ ~ <il.=. = ~. 't:i ~...= <il ::= ~ Chester I. Barnard'ın Eserlerindeki Atıflar >- e ~.:3 (j) :.:s =- Q ~~ The Functions ofthe Exectitive , Organization and Management Harold D. Lassweıı'in.Eserlerindeki Atıflar ~- APreview orpoiicy Sciences The Policy Sciences. Recent Developments in Scope andmethod The Future ofpohticalscience Herbert A. Simon'ın Eserlerindeki Atıflar Administrative Behavior Pubhc Administration Models of Man Organizations " A Comment on "The Science ofpublic Adminİstration" Charles.E. Lindblom'ınEserlerindeki Atıflar The PolicyMaking Process Politics and Markets Politics,Economics, and Welfare A Strategy ofdecision: Policy Evaluation and Social Process "The Science of Muddling Through" "Stiıı Muddlıng, Not Yet ThrougI!." ~ Robert A. Dahı'ın Eserlerindeki Atıflar ~ Modem Political Analysis Politics, Economics,and Welfare Pluralist Democracy In the United States: Contlict and Consent Aaron Wildavsky'nin Eserlerindeki Atıflar Politics ofbudgetary Process How to Limit Government Spending Kaynak: Bıblıyografya Analızı Sonuçlan Dıkkate Alınarak Oluşturulmuştur. =! ~ ~.

20 42 AmmeİdaresiDergisi Wildavsky'ninbü.tçelemeteorisidionusundaki fikirleri,' Lindblom.yeDahl'ın kamu politikasıanalizi konusunda 'ortaya koydukları tedricinıodel ve çoğulcu deınokrasiıerde karar vermeye ilişkin fikirleriyleuyumiçerisindedir. Model ÜzerineEtkiler. -. -_'.~ Wildavsky'1l1n devletbütçesi,ü:ierineyapt1ğıçalış~lar,b,uginin;gelişimitıde' sosyal ilişkilerinetkisini gösteren diğer bir örnektir. Wildavsky, Lindblom'ın YaleÜniversitesİ'nden öğrencisidir. Lindblom, lisansüstüçalışmaları sırasında Wildavsky ilesıkıbir ilişkiiçindeolmuş ve bu ilişkisi:rfiwildavsky vefat edinceyekadar. devamettirmiştir. 13 Wildavsky, Lindbloin'ın poli,tikaanalizi üzerine tikirleriilden önemliderecedeetkile:ı;ımişve tedrici moôehdeyletbütçe1emesine uyarlamıştır. BenZer şekilde DahI ve Eindblonı'ın çoğulcu demokrasilerde karar vermeye İlişkin yalclaşırriları,da Wildavsky üzerinde. etkili olmuştur. Wilda:vsky'nin Dah1 ve Lasswell'in öğrencisiolup olmadığıkonusundanet bir bilgiedilememekle birlikte,söz konusu ikibilimadanımın Wildavsky'nindoktoraçalışmaları sırasında Yak Üniversitesi siyaset bilimi.pöıümündeöğretim, üyesiolarak görevli olduklanbilinmektedir. Bibliyografya analizi sonuçlarına göre Wildavsky, araştırma konusu diğerbeş bilim adamından sadece Lindblom'a iki farklı çalışmasındatoplam 4 kez atıfta bulunmuştur (Bkz. Çizelgel). Kamu PolitikaSlAnalizi,AlanındaGörünmezÜniv~rsite Bu~çalışmanm bulguları, kamu politikası analizi;ılahında'çogunluğuikianıı okul etrafında bilişsel ve sosyal faktörlerin etkisiyle,kümelenmişancakbirbiriyle ilişkilibir enformelağın; görünmez birüiıiversitenin varlığını göstermelq:ı;:dir. Sözkonusugörünmez üniversitede, rasyonel ve tedrici okulolarak adlandırılan iki.rakipteorik yaklaşım etrafında-altı bilim adamının -bilişselve sosyal ilişki kurduklannı söylemekmümkündür. Ağbağ iç,erisindeki yazarlardan, Lasswell ve Simon politika analizinde rasyonelokul içerisindeyer alırken, Lindblom, DahI ve Wildavsky'nİn politikaanalizinde tedrici okulun temsileısi,olduklan görü:lmektedir. Barnard, her ikiokula üye bazı aktörler üzerindebilişsel etkiye sahip birörgiitsosyolegu ve teorisyenidir. Bu araştırmadaincelenen altı bilim adamının birbirlerineyaptıklarıatıftar, yazarlar arasıı;ıda. bilişsel ilişkilerin ağbağ teorisi perspektifiııden açıklanması maksadıylakullanilabilir... \3 Lindblom'lamektuparacllığıylayapllanmü1akat, 2000,

1.Yönetim ve Yönetim Bilimi. 2.Planlama. 3.Örgütleme. 4.Yöneltme. 5.Denetim. 6.Klasik Yönetim. 7.Neo-Klasik Yönetim. 8.Sistem ve Durumsallık Yaklaşımı

1.Yönetim ve Yönetim Bilimi. 2.Planlama. 3.Örgütleme. 4.Yöneltme. 5.Denetim. 6.Klasik Yönetim. 7.Neo-Klasik Yönetim. 8.Sistem ve Durumsallık Yaklaşımı 1.Yönetim ve Yönetim Bilimi 2.Planlama 3.Örgütleme 4.Yöneltme 5.Denetim 1 6.Klasik Yönetim 7.Neo-Klasik Yönetim 8.Sistem ve Durumsallık Yaklaşımı 0888 228 22 22 WWW.22KASİMYAYİNLARİ.COM 1 Dersin Adı :

Detaylı

DAVRANIŞ BİLİMLERİNE GİRİŞ

DAVRANIŞ BİLİMLERİNE GİRİŞ DAVRANIŞ BİLİMLERİNE GİRİŞ DAVRANIŞIN TANIMI Davranış Kavramı, öncelikle insan veya hayvanın tek tek veya toplu olarak gösterdiği faaliyetler olarak tanımlanabilir. En genel anlamda davranış, insanların

Detaylı

DSK nın Ortaya Çıkışı ve Gelişimi

DSK nın Ortaya Çıkışı ve Gelişimi Balanced Scorecard DSK nın Ortaya Çıkışı ve Gelişimi Bu yöntemin ortaya çıkışı 1990 yılında Nolan Norton Enstitüsü sponsorluğunda gerçekleştirilen, bir yıl süren ve birçok şirketi kapsayan Measuring performance

Detaylı

AVRUPA BİRLİĞİ HAYAT BOYU ÖĞRENME İÇİN KİLİT YETKİNLİKLER

AVRUPA BİRLİĞİ HAYAT BOYU ÖĞRENME İÇİN KİLİT YETKİNLİKLER AVRUPA BİRLİĞİ HAYAT BOYU ÖĞRENME İÇİN KİLİT YETKİNLİKLER Özgül ÜNLÜ HBÖ- HAREKETE GEÇME ZAMANI BU KONU NİÇİN ÇOK ACİLDİR? Bilgi tabanlı toplumlar ve ekonomiler bireylerin hızla yeni beceriler edinmelerini

Detaylı

ÜNİTE:1. Sosyal Psikoloji Nedir? ÜNİTE:2. Sosyal Algı: İzlenim Oluşturma ÜNİTE:3. Sosyal Biliş ÜNİTE:4. Sosyal Etki ve Sosyal Güç ÜNİTE:5

ÜNİTE:1. Sosyal Psikoloji Nedir? ÜNİTE:2. Sosyal Algı: İzlenim Oluşturma ÜNİTE:3. Sosyal Biliş ÜNİTE:4. Sosyal Etki ve Sosyal Güç ÜNİTE:5 ÜNİTE:1 Sosyal Psikoloji Nedir? ÜNİTE:2 Sosyal Algı: İzlenim Oluşturma ÜNİTE:3 Sosyal Biliş ÜNİTE:4 Sosyal Etki ve Sosyal Güç ÜNİTE:5 1 Tutum ve Tutum Değişimi ÜNİTE:6 Kişilerarası Çekicilik ve Yakın İlişkiler

Detaylı

İnsanların tek başına yeteneği, gücü, zamanı ve çabası kendi istek ve ihtiyaçlarını karşılama konusunda yetersiz kalmaktadır.

İnsanların tek başına yeteneği, gücü, zamanı ve çabası kendi istek ve ihtiyaçlarını karşılama konusunda yetersiz kalmaktadır. DR.HASAN ERİŞ İnsanların tek başına yeteneği, gücü, zamanı ve çabası kendi istek ve ihtiyaçlarını karşılama konusunda yetersiz kalmaktadır. Bu nedenle yönetimin temel görevlerinden birisi, örgütü oluşturan

Detaylı

Bu yüzden de Akdeniz coğrafyasına günümüz dünya medeniyetinin doğduğu yer de denebilir.

Bu yüzden de Akdeniz coğrafyasına günümüz dünya medeniyetinin doğduğu yer de denebilir. Sevgili Meslektaşlarım, Kıymetli Katılımcılar, Bayanlar ve Baylar, Akdeniz bölgesi coğrafyası tarih boyunca insanlığın sosyal, ekonomik ve kültürel gelişimine en çok katkı sağlayan coğrafyalardan biri

Detaylı

PSİKOLOJİ 9.11.2015. Konular. Psikolojinin doğası. Konular. Psikolojinin doğası. Psikoloji tarihi. Psikoloji Biliminin Doğası

PSİKOLOJİ 9.11.2015. Konular. Psikolojinin doğası. Konular. Psikolojinin doğası. Psikoloji tarihi. Psikoloji Biliminin Doğası Konular nin Doğası Tarihi Antik dönemler PSİKOLOJİ Biliminin Doğası psikolojinin başlangıcı Günümüz k ler Biyolojik perspektif Davranışçı perspektif Bilişsel perspektif Psikanalitik perspektif Subjektif

Detaylı

Giresun Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü İletişim Bilimleri Anabilim Dalı İletişim Bilimleri Doktora Programı Ders İçerikleri

Giresun Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü İletişim Bilimleri Anabilim Dalı İletişim Bilimleri Doktora Programı Ders İçerikleri Giresun Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü İletişim Bilimleri Anabilim Dalı İletişim Bilimleri Doktora Programı Ders İçerikleri İLTB 601 İletişim Çalışmalarında Anahtar Kavramlar Derste iletişim çalışmalarına

Detaylı

İşletmelerde Stratejik Yönetim

İşletmelerde Stratejik Yönetim İşletmelerde Stratejik Yönetim Bölüm 1 Stratejik Yönetim İlgili Terim ve Kavramlar Yönetim ve Stratejik Yönetim Örgüt İki veya daha fazla bireyin amaçlarını gerçekleştirmek için bir araya gelerek işbirliği

Detaylı

STRATEJİK YÖNETİM RECAİ COŞKUN

STRATEJİK YÖNETİM RECAİ COŞKUN STRATEJİK YÖNETİM RECAİ COŞKUN I- Stratejik Yönetime Genel Bakış Tanım, Kapsam, Süreç Stratejik ve Stratejik Yönetim Tanımları Strateji, bir örgütün uzun vadeli hedeflerini tayin etmesi, bunlara ulaşmak

Detaylı

MBA 507 (7) ALGILAMA VE KARAR ALMA

MBA 507 (7) ALGILAMA VE KARAR ALMA MBA 507 (7) ALGILAMA VE KARAR ALMA Algı Bireylerin çevrelerini anlamlandırabilmek adına duyumsal izlenimlerini düzenleme ve yorumlama sürecine verilen isimdir. davranışlarımız algıladığımız dünyaya göre

Detaylı

GAZİ ÜNİVERSİTESİ ULUSLARARASI İLİŞKİLER BÖLÜMÜ STRATEJİK PLANI

GAZİ ÜNİVERSİTESİ ULUSLARARASI İLİŞKİLER BÖLÜMÜ STRATEJİK PLANI GAZİ ÜNİVERSİTESİ ULUSLARARASI İLİŞKİLER BÖLÜMÜ 2007 2010 STRATEJİK PLANI 1. GİRİŞ 1982 yılında kurulan İlişkiler Bölümümüzün 2007 2010 yılları stratejik plan ve hedeflerini ortaya koymayı amaçlayan bu

Detaylı

Liderler Forumu: Yeni Liderlik Arayışı

Liderler Forumu: Yeni Liderlik Arayışı Liderler Forumu: Yeni Liderlik Arayışı Ari Sihvola HAUS Finnish Institute of Public Management Kamuda Liderlik Paradigmasında Değişikliğin Gerekçelerine İlişkin Tez Kurallara dayalı yönetimden performans

Detaylı

Diyarbakır da Anayasa Değişiklik Paketi ve Referandum Algısı. 10 Ağustos 2010 Diyarbakır

Diyarbakır da Anayasa Değişiklik Paketi ve Referandum Algısı. 10 Ağustos 2010 Diyarbakır Diyarbakır da Anayasa Değişiklik Paketi ve Referandum Algısı 10 Ağustos 2010 Diyarbakır 2 DİYARBAKIR DA ANAYASA DEĞİŞİKLİK PAKETİ VE REFERANDUM ALGISI 10 Ağustos 2010 Doç. Dr. Behçet Oral Doç. Dr. İlhan

Detaylı

Para Teorisi ve Politikası Ders Notları

Para Teorisi ve Politikası Ders Notları Para Teorisi ve Politikası Ders Notları A. YASEMIN YALTA TÜRKİYE BİLİMLER AKADEMİSİ AÇIK DERS MALZEMELERİ PROJESİ SÜRÜM 1.0 (EKİM 2011) İçindekiler 1 Paranın Tanımı ve İşlevleri 1 1.1 Para Tanımı..............................

Detaylı

ELEKTRONİK İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİ (ELECTRONIC HUMAN RESOURCES MANAGEMENT) E- İKY / E- HRM (I)

ELEKTRONİK İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİ (ELECTRONIC HUMAN RESOURCES MANAGEMENT) E- İKY / E- HRM (I) ELEKTRONİK İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİ (ELECTRONIC HUMAN RESOURCES MANAGEMENT) E- İKY / E- HRM (I) Günümüzde bilişim ve iletişim teknolojilerindeki hızına erişilemez gelişme ve ilerlemelerin sonucunda özellikle

Detaylı

BİLİŞİM SİSTEMLERİNİN PRENSİPLERİ

BİLİŞİM SİSTEMLERİNİN PRENSİPLERİ BİLİŞİM SİSTEMLERİNİN PRENSİPLERİ Derleyen: Prof. Dr. Güngör BAL Bölüm 09 Bilişim ve Karar Destek Sistemleri Prensipler ve Öğrenme Hedefleri İyi karar-verme ve problem çözme yetenekleri etkin bilişim ve

Detaylı

DAVRANIŞ BİLİMLERİ DAVRANIŞ BİLİMLERİNİN İNCELENDİĞİ SİSTEMLER

DAVRANIŞ BİLİMLERİ DAVRANIŞ BİLİMLERİNİN İNCELENDİĞİ SİSTEMLER DAVRANIŞ BİLİMLERİ DAVRANIŞ BİLİMLERİNİN İNCELENDİĞİ SİSTEMLER Doç. Dr. Mahmut AKBOLAT Davranış Bilimleri I. Fizyobiyolojik Sistem A Biyolojik Yaklaşım II. Psikolojik Sistem B. Davranışçı Yaklaşım C. Gestalt

Detaylı

Liderlik: Kuramlar ve Uygulamalar

Liderlik: Kuramlar ve Uygulamalar Liderlik: Kuramlar ve Uygulamalar 1 Liderlik Nedir? Belirli ortamlarda, izleyenleri belirli amaçlara doğru birleştiren ve harekete geçiren rol davranışıdır. 2 Liderlik Seviyeleri Doğrudan Liderlik Kurumsal

Detaylı

Siyaset Psikolojisi (KAM 318) Ders Detayları

Siyaset Psikolojisi (KAM 318) Ders Detayları Siyaset Psikolojisi (KAM 318) Ders Detayları Ders Adı Ders Kodu Dönemi Ders Saati Uygulama Saati Laboratuar Saati Kredi AKTS Siyaset Psikolojisi KAM 318 Her İkisi 3 0 0 3 6 Ön Koşul Ders(ler)i Dersin Dili

Detaylı

KAMU DİPLOMASİSİNDE KİTLE İLETİŞİM ARAÇLARININ VE MEDYANIN ROLÜ

KAMU DİPLOMASİSİNDE KİTLE İLETİŞİM ARAÇLARININ VE MEDYANIN ROLÜ KAMU DİPLOMASİSİNDE KİTLE İLETİŞİM ARAÇLARININ VE MEDYANIN ROLÜ Doç. Dr. O. Can ÜNVER 15 Nisan 2017 BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ KAMU DİPLOMASİSİ SERTİFİKA PROGRAMI İletişim Nedir? İletişim, bireyler, insan grupları,

Detaylı

İktisat Tarihi I. 6-7 Ekim

İktisat Tarihi I. 6-7 Ekim İktisat Tarihi I 6-7 Ekim Giriş İnsanoğlu dünyada var olduğundan bugüne değin hayatını devam ettirebilmek için üretim ve tüketim faaliyeti içinde olmuştur. İktisat tarihi üzerindeki önemli bir problemli

Detaylı

İKTİSADÎ DÜŞÜNCENİN EVRİMİ (Başlangıcından Neoklasiklere) (İktisada Giriş I dersi için yardımcı kısa notlar)

İKTİSADÎ DÜŞÜNCENİN EVRİMİ (Başlangıcından Neoklasiklere) (İktisada Giriş I dersi için yardımcı kısa notlar) İKTİSADÎ DÜŞÜNCENİN EVRİMİ (Başlangıcından Neoklasiklere) (İktisada Giriş I dersi için yardımcı kısa notlar) Merkantilizm: 15. ve 16. yüzyıllardaki coğrafî keşiflerde birlikte Avrupa ülkeleri dünyaya açılmaya

Detaylı

Dersin Grubu. Dersin Kodu. Yarıyıl. Dersin Adı. Bölüm Zorunlu. 1 1 PSY101 Psikolojiye Giriş-I. Bölüm Zorunlu. 2 2 PSY102 Psikolojiye Giriş-II

Dersin Grubu. Dersin Kodu. Yarıyıl. Dersin Adı. Bölüm Zorunlu. 1 1 PSY101 Psikolojiye Giriş-I. Bölüm Zorunlu. 2 2 PSY102 Psikolojiye Giriş-II Adı 1 1 PSY101 ye Giriş-I Açıklaması 6 3 ki temel konulara giriş niteliğinde bir derstir. İşlenecek konulara araştırma teknikleri, davranışın biyolojik kökenleri, algı, hafıza, dil, insan gelişimi, vb.

Detaylı

Performans Esaslı Bütçeleme. Prof.Dr. Coşkun Can Aktan

Performans Esaslı Bütçeleme. Prof.Dr. Coşkun Can Aktan 1 Performans Esaslı Bütçeleme Prof.Dr. Coşkun Can Aktan 2 5018 SAYILI KAMU MALİ YÖNETİMİ VE KONTROL KANUNU Bilindiği üzere uluslararası standartlara uygun daha etkin bir kamu mali yönetim ve kontrol sisteminin

Detaylı

Öğretmen Liderliği ÖĞRETMEN LİDERLİĞİ

Öğretmen Liderliği ÖĞRETMEN LİDERLİĞİ Öğretmen Liderliği ÖĞRETMEN LİDERLİĞİ Doç. Dr. Cevat ELMA İlköğretim Bölümü Sınıf Öğretmenliği Anabilim Dalı E-posta: cevat.elma@omu.edu.tr Öğretmen liderliğini etkileyen faktörler: Bilgi kaynaklarının

Detaylı

İÇİNDEKİLER ÜNİTE I TÜRK EĞİTİM SİSTEMİ VE OKUL YÖNETİMİ...

İÇİNDEKİLER ÜNİTE I TÜRK EĞİTİM SİSTEMİ VE OKUL YÖNETİMİ... İÇİNDEKİLER ÜNİTE I TÜRK EĞİTİM SİSTEMİ VE OKUL YÖNETİMİ... 2 YÖNETİM VE OKUL YÖNETİMİ İLE İLGİLİ TEMEL KAVRAMLAR... 4 Yönetsel egemenlik... 10 Yetke... 10 Yetki... 11 Makam Yetkisi... 11 Kişilik ve Uzmanlık

Detaylı

Eğitim Fakülteleri ve İlköğretim Öğretmenleri için Matematik Öğretimi

Eğitim Fakülteleri ve İlköğretim Öğretmenleri için Matematik Öğretimi Dicle Üniversitesi Ziya Gökalp Eğitim Fakültesi Dergisi, 19 (2012) 269-273 269 KİTAP İNCELEMESİ Eğitim Fakülteleri ve İlköğretim Öğretmenleri için Matematik Öğretimi Prof. Dr. Murat ALTUN Dilek SEZGİN

Detaylı

Başarısızlığa odaklan

Başarısızlığa odaklan Felaketten Nasıl Uzak Durulur Başarısızlığa odaklan Ücretler ABD nin üretkenliği 1973 ten 2009 a kadar sağlıklı bir hızla büyüdü. Ortalama ücretler bu kazançlarla eşleşmeye yakın hale gelmedi. Üretkenlik

Detaylı

Yazılım Mimarisi (SE 322) Ders Detayları

Yazılım Mimarisi (SE 322) Ders Detayları Yazılım Mimarisi (SE 322) Ders Detayları Ders Adı Ders Kodu Dönemi Ders Saati Uygulama Saati Laboratuar Saati Kredi AKTS Yazılım Mimarisi SE 322 Bahar 3 0 0 3 5 Ön Koşul Ders(ler)i Dersin Dili Dersin Türü

Detaylı

DERS KODU DERS ADI İÇERİK BİLİM DALI T+U+KR AKTS

DERS KODU DERS ADI İÇERİK BİLİM DALI T+U+KR AKTS DERS KODU DERS ADI İÇERİK BİLİM DALI T+U+KR AKTS 345000000000506 Çokuluslu Şirket Stratejileri Dersin amacı, katılımcılarla çokuluslu şirketlerin küresel YÖNETİM 3+0+3 6 rekabetlerle üstünlük sağlayabilecekleri

Detaylı

Dersin İngilizce Adı Dersin Türkçe Adı Kurums al Kredi. Akademik İletişim

Dersin İngilizce Adı Dersin Türkçe Adı Kurums al Kredi. Akademik İletişim MÜFREDAT ADI: Siyaset 2012 Bu program 2012-2013, 2013-2014 ve 2014-2015 akademik yıllarında birinci sınıfa başlayan öğrencilere uygulanacaktır. BİRİNCİ YIL BİRİNCİ YARIYIL Dersin Dersin İngilizce Adı Dersin

Detaylı

İÇİNDEKİLER. Bölüm 1 Sosyal Bir Sistem Olarak Okul, 1 Teori, 2 Teori ve Bilim, 2 Teori ve Gerçek, 4 Teori ve Araştırma, 4 Teori ve Uygulama, 6

İÇİNDEKİLER. Bölüm 1 Sosyal Bir Sistem Olarak Okul, 1 Teori, 2 Teori ve Bilim, 2 Teori ve Gerçek, 4 Teori ve Araştırma, 4 Teori ve Uygulama, 6 İÇİNDEKİLER Bölüm 1 Sosyal Bir Sistem Olarak Okul, 1 Teori, 2 Teori ve Bilim, 2 Teori ve Gerçek, 4 Teori ve Araştırma, 4 Teori ve Uygulama, 6 Bir Sistem Perspektifi, 8 Rasyonel Sistemler: Bir Makine Modeli,

Detaylı

Örgütsel Davranış (MGMT 206) Ders Detayları

Örgütsel Davranış (MGMT 206) Ders Detayları Örgütsel Davranış (MGMT 206) Ders Detayları Ders Adı Ders Kodu Dönemi Ders Saati Uygulama Saati Laboratuar Saati Kredi AKTS Örgütsel Davranış MGMT 206 Bahar 3 0 0 3 6 Ön Koşul Ders(ler)i Dersin Dili Dersin

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. Doç. Dr. Mehmet KARAKAŞ. Yalova Üniversitesi İ.İ.B.F. İktisat Bölümü Öğretim Üyesi. Üniversite. Üniversitesi

ÖZGEÇMİŞ. Doç. Dr. Mehmet KARAKAŞ. Yalova Üniversitesi İ.İ.B.F. İktisat Bölümü Öğretim Üyesi. Üniversite. Üniversitesi Doğum Tarihi: 28.11.1970 ÖZGEÇMİŞ Doç. Dr. Mehmet KARAKAŞ Doğum Yeri: Medeni Hali: Kişisel E-posta: İstanbul Evli (2 Çocuk) karakasmehmet34@gmail.com Mevcut Konum Yalova Üniversitesi İ.İ.B.F. İktisat Bölümü

Detaylı

4 -Ortak normlar paylasan ve ortak amaçlar doğrultusunda birbirleriyle iletişim içinde büyüyen bireyler topluluğu? Cevap: Grup

4 -Ortak normlar paylasan ve ortak amaçlar doğrultusunda birbirleriyle iletişim içinde büyüyen bireyler topluluğu? Cevap: Grup 1- Çalışma ilişkilerinin ve endüstriyel demokrasinin başlangıcı kabul edilen tarih? Cevap: 1879 Fransız ihtilalı 2- Amerika da başlayan işçi işveren ilişkilerinde devletin müdahalesi zorunlu kılan ve kısa

Detaylı

9. HAFTA PFS102 SINIF YÖNETİMİ. Yrd. Doç. Dr. Ali Çağatay KILINÇ. cagataykilinc@karabuk.edu.tr

9. HAFTA PFS102 SINIF YÖNETİMİ. Yrd. Doç. Dr. Ali Çağatay KILINÇ. cagataykilinc@karabuk.edu.tr 9. HAFTA PFS102 Yrd. Doç. Dr. Ali Çağatay KILINÇ cagataykilinc@karabuk.edu.tr Karabük Üniversitesi Uzaktan Eğitim Uygulama ve Araştırma Merkezi 2 İÇİNDEKİLER MOTİVASYON Motivasyon Teorileri Kapsam Teorileri

Detaylı

KAMU POLİTİKASI. Doç. Dr. Nuray E. KESKİN

KAMU POLİTİKASI. Doç. Dr. Nuray E. KESKİN KAMU POLİTİKASI Doç. Dr. Nuray E. KESKİN nekeskin@omu.edu.tr Kamu politikası, kamu hizmetleri ile ilgili toplum taleplerinin ortaya çıkması, bu taleplerin devlete taşınma biçimleri ve siyasal-yönetsel

Detaylı

Bilimsel Araştırma Yöntemleri I

Bilimsel Araştırma Yöntemleri I İnsan Kaynakları Yönetimi Bilim Dalı Tezli ve Tezsiz Yüksek Lisans Programları Bilimsel Araştırma Yöntemleri I Yrd. Doç. Dr. M. Volkan TÜRKER Marmara Üniversitesi İşletme Fakültesi İşletme Bölümü vturker@marmara.edu.tr

Detaylı

yönetimi vb. lisans ve yüksek lisans programlarındaki öğrenciler için kapsamlı bilgilenme imkânı sağlamaktadır.

yönetimi vb. lisans ve yüksek lisans programlarındaki öğrenciler için kapsamlı bilgilenme imkânı sağlamaktadır. Önsöz Günümüzde, hemen hemen her tür ve boyutta organizasyonda, görevleri proje olarak organize etmek yaygınlaşmıştır. Bunun en temel nedenlerinden biri çağdaş yönetim anlayışının hiyerarşik örgüt yapısından

Detaylı

ÖĞRETMEN ADAYLARININ MESLEK BİLGİSİ DERSLERİ ÜZERİNE BAKIŞ AÇILARI

ÖĞRETMEN ADAYLARININ MESLEK BİLGİSİ DERSLERİ ÜZERİNE BAKIŞ AÇILARI ÖĞRETMEN ADAYLARININ MESLEK BİLGİSİ DERSLERİ ÜZERİNE BAKIŞ AÇILARI Çiğdem ŞAHİN TAŞKIN* Güney HACIÖMEROĞLU** *Yrd. Doç. Dr., Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Eğitim Fakültesi, İlköğretim Bölümü **

Detaylı

ĠLKÖĞRETĠM FEN VE TEKNOLOJĠ DERSĠ KAZANIMLARI VE SBS SORULARININ YENĠ BLOOM TAKSONOMĠSĠNE GÖRE DEĞERLENDĠRĠLMESĠ

ĠLKÖĞRETĠM FEN VE TEKNOLOJĠ DERSĠ KAZANIMLARI VE SBS SORULARININ YENĠ BLOOM TAKSONOMĠSĠNE GÖRE DEĞERLENDĠRĠLMESĠ ĠLKÖĞRETĠM FEN VE TEKNOLOJĠ DERSĠ KAZANIMLARI VE SBS SORULARININ YENĠ BLOOM TAKSONOMĠSĠNE GÖRE DEĞERLENDĠRĠLMESĠ Asım ARI 1 Zehra Sümeyye GÖKLER 2 1 Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, Eğitim Fakültesi Eğitim

Detaylı

Ekonomiye Giriş I Economics I

Ekonomiye Giriş I Economics I MÜFREDAT ADI: Siyaset 2010 Bu program 2010-2011 ve 2011-2012 akademik yıllarında birinci sınıfa başlayan öğrencilere uygulanacaktır. Siyaset 2012 müfredatı için tıklayınız Siyaset 2015 müfredatı için tıklayınız

Detaylı

ORGANİZASYONLARDA ÇEVREYE UYUM ve DEĞİŞİMLE İLGİLİ YAKLAŞIMLAR

ORGANİZASYONLARDA ÇEVREYE UYUM ve DEĞİŞİMLE İLGİLİ YAKLAŞIMLAR ORGANİZASYONLARDA ÇEVREYE UYUM ve DEĞİŞİMLE İLGİLİ YAKLAŞIMLAR Yönetim düşünce ve yaklaşımlarını üç genel gruplama ve bakış açısı içinde incelemek mümkündür: -Postmodernizm bakış açısının gelişmesi -Yönetim

Detaylı

SOSYAL PSİKOLOJİ G İ R İ Ş

SOSYAL PSİKOLOJİ G İ R İ Ş SOSYAL PSİKOLOJİ G İ R İ Ş sorular...sorular...sorular İnsanın duygu düşünce ve davranışları başka insanlardan nasıl etkilenir, onları nasıl etkiler? İnsanlar birbirlerini nasıl algılar? İnsanlar birbirlerine

Detaylı

ÖRGÜTSEL DAVRANIŞ. Motivasyon Motivasyon Teorileri - 3 YRD.DOÇ.DR. ÖZGÜR GÜLDÜ

ÖRGÜTSEL DAVRANIŞ. Motivasyon Motivasyon Teorileri - 3 YRD.DOÇ.DR. ÖZGÜR GÜLDÜ ÖRGÜTSEL DAVRANIŞ Motivasyon Motivasyon Teorileri - 3 YRD.DOÇ.DR. ÖZGÜR GÜLDÜ Motivasyon Kuramları Alfender in ERG Teorisi Clayton Alfender e göre, Maslow un kuramı gerçek hayata uygun değildir. Ona göre,

Detaylı

Yönetim ve Yöneticilik

Yönetim ve Yöneticilik Yönetim ve Yöneticilik Dersin Amaçları Öğrencinin Yönetim kavramını ve sürecini kavramasını Yönetim biliminin özelliklerini anlamasını Yöneticiliğin fonksiyonlarını ve gereklerini anlayıp gerekli bilgi

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. Derece Alan Üniversite Yıl. Unvan Alan Kurum Yıl Prof. Dr. Doç. Dr. Yrd. Doç. Dr. Görev Kurum Yıl

ÖZGEÇMİŞ. Derece Alan Üniversite Yıl. Unvan Alan Kurum Yıl Prof. Dr. Doç. Dr. Yrd. Doç. Dr. Görev Kurum Yıl Arş. Gör. Dr. Çiğdem APAYDIN ÖZGEÇMİŞ Adres Akdeniz Üniversitesi, Eğitim Fakültesi, Dumlupınar Bulvarı, Kampus, 07058/ Antalya E-posta cigdemapaydin@akdeniz.edu.tr Telefon 0 242-310 2077 Faks 0 242-2261953

Detaylı

REHBERLİK VE PSİKOLOJİK DANIŞMANLIK BÖLÜMÜ

REHBERLİK VE PSİKOLOJİK DANIŞMANLIK BÖLÜMÜ REHBERLİK VE PSİKOLOJİK DANIŞMANLIK BÖLÜMÜ Psikoloji RPD 101 Not II Uz. Gizem ÖNERİ UZUN Psikolojide Ekoller & Yaklaşımlar *1879 da Alman psikolog Wilhelm Wundt tarafından kurulan psikoloji laboratuarı

Detaylı

DERS KODU DERS ADI ZORUNLU TEORİ UYGULAMA LAB KREDİ AKTS Atatürk İlkeleri ve İnkılap AIT181 Tarihi I Zorunlu 2 0 0 2 2

DERS KODU DERS ADI ZORUNLU TEORİ UYGULAMA LAB KREDİ AKTS Atatürk İlkeleri ve İnkılap AIT181 Tarihi I Zorunlu 2 0 0 2 2 1.YARIYIL LERİ KODU ADI ZORUNLU TEORİ Atatürk İlkeleri ve İnkılap AIT181 Tarihi I Zorunlu 2 0 0 2 2 IKT101 İktisada Giriş I Zorunlu 3 0 0 3 6 IKT103 İktisatçılar İçin Matematik I Zorunlu 3 0 0 3 6 IKT105

Detaylı

Zorunlu Dersler Dersin Dersin Adı AKTS Teori Uygulama. SBE501 Bilimsel Araştırma Yöntemleri Seçmeli Dersler. Kodu

Zorunlu Dersler Dersin Dersin Adı AKTS Teori Uygulama. SBE501 Bilimsel Araştırma Yöntemleri Seçmeli Dersler. Kodu BURSA TEKNİK ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ İŞLETME ANABİLİM DALI TEZSİZ YÜKSEK LİSANS PROGRAMI (İÖ) İşletme Anabilim Dalı Tezsiz Yüksek Lisans Programı, toplam otuz krediden az olmamak kaydıyla

Detaylı

Bu program akademik yılı ve sonrasında birinci sınıfa başlayan öğrencilere uygulanacaktır.

Bu program akademik yılı ve sonrasında birinci sınıfa başlayan öğrencilere uygulanacaktır. MÜFREDAT ADI: Siyaset 2015 Bu program 2015-2016 akademik yılı ve sonrasında birinci sınıfa başlayan öğrencilere uygulanacaktır. Siyaset 2010 müfredatı için tıklayınız Siyaset 2012 müfredatı için tıklayınız

Detaylı

Rekabet üstünlüğü, bıçaklarla yapılan bir kavgada, bir tabancaya sahip olmak gibidir.

Rekabet üstünlüğü, bıçaklarla yapılan bir kavgada, bir tabancaya sahip olmak gibidir. PAZARLAMA İLETİŞİMİ Rekabet üstünlüğü, bıçaklarla yapılan bir kavgada, bir tabancaya sahip olmak gibidir. Hızla artan iletişim olanakları karşısında hedef kitleye en etkin şekilde ve doğru kanaldan ulaşmanın

Detaylı

İRAN IN BÖLGESEL FAALİYETLERİ VE GÜÇ UNSURLARI ABDULLAH YEGİN

İRAN IN BÖLGESEL FAALİYETLERİ VE GÜÇ UNSURLARI ABDULLAH YEGİN İRAN IN BÖLGESEL FAALİYETLERİ VE GÜÇ UNSURLARI ABDULLAH YEGİN İRAN IN BÖLGESEL FAALİYETLERİ VE GÜÇ UNSURLARI İRAN IN BÖLGESEL FAALİYETLERİ VE GÜÇ UNSURLARI ABDULLAH YEGIN SETA Abdullah YEGİN İstanbul

Detaylı

MEDYA EKONOMİSİ VE İŞLETMECİLİĞİ

MEDYA EKONOMİSİ VE İŞLETMECİLİĞİ Medya Ekonomisi Kavram ve Gelişimi Ünite 1 Medya ve İletişim Önlisans Programı MEDYA EKONOMİSİ VE İŞLETMECİLİĞİ Yrd. Doç. Dr. Nurhayat YOLOĞLU 1 Ünite 1 MEDYA EKONOMİSİ KAVRAM VE GELİŞİMİ Yrd. Doç. Dr.

Detaylı

AR-GE ANKETİ ANALİZ RAPORU

AR-GE ANKETİ ANALİZ RAPORU AR-GE ANKETİ ANALİZ RAPORU Eylül 2006 İÇİNDEKİLER Önsöz...3 TÜBİTAK Ar-Ge Anketi Soruları Analizi...4 1. Genel Bilgiler İle İlgili Sorular...4 2. Proje Sunum ve Destekler İle İlgili Sorular...12 3. Üniversite

Detaylı

Davranışsal Yönetim. Prof.Dr.A.BarışBARAZ

Davranışsal Yönetim. Prof.Dr.A.BarışBARAZ Davranışsal Yönetim Prof.Dr.A.BarışBARAZ 1 Davranışsal Yönetimin Ana Konuları Organizasyon içindeki insan unsurunu anlamak, İnsan yeteneklerinden azami ölçüde yararlanabilmek, Organizasyon yapısı ile insanların

Detaylı

Kişilik Psikolojisi (PSY 401) Ders Detayları

Kişilik Psikolojisi (PSY 401) Ders Detayları Kişilik Psikolojisi (PSY 401) Ders Detayları Ders Adı Ders Kodu Dönemi Ders Saati Uygulama Saati Laboratuar Saati Kredi AKTS Kişilik Psikolojisi PSY 401 Güz 3 0 0 3 7 Ön Koşul Ders(ler)i PSY301, Dersi

Detaylı

İÇİNDEKİLER. Gelişim Kuramları 22 Eylem Kuramı ve Toplumsal Yapılandırmacılık 28

İÇİNDEKİLER. Gelişim Kuramları 22 Eylem Kuramı ve Toplumsal Yapılandırmacılık 28 İÇİNDEKİLER Önsöz/ Ahmet Yıldız 5 Giriş 11 Psikoloji kökenli modeller 15 Davranışçılık 15 Bilişselcilik 17 Bilişsel Yapılandırmacılık 20 Gelişim Kuramları 22 Eylem Kuramı ve Toplumsal Yapılandırmacılık

Detaylı

Sosyal Bilimler Alanında Proje Yazımı

Sosyal Bilimler Alanında Proje Yazımı Sosyal Bilimler Alanında Proje Yazımı YARDıMCı DOÇENT DOKTOR DIRENÇ KANOL SOSYAL BILIMLER ENSTITÜSÜ ETIK KURULU TEMSILCISI YAKıN DOĞU ÜNIVERSITESI DIRENC.KANOL@NEU.EDU.TR Sosyal Bilimler Nedir? Sosyal

Detaylı

DERS KODU DERS ADI İÇERİK BİLİM DALI T+U+KR AKTS

DERS KODU DERS ADI İÇERİK BİLİM DALI T+U+KR AKTS İŞLETME İ ANABİLİM DALI, BİLİM DALI DERS HAVUZU DERS KODU DERS ADI İÇERİK BİLİM DALI T+U+KR AKTS 345000000000506 Çokuluslu Şirket Stratejileri Dersin amacı, katılımcılarla çokuluslu şirketlerin küresel

Detaylı

Tablo 11. Sosyal, Beşeri ve İdari Bilimler Temel Alanı Not: Kod 1101 1102 1103 1104 1105 1106 1107 1108 1109 1110 1111 1112 1113 1114 1115 1116 1117

Tablo 11. Sosyal, Beşeri ve İdari Bilimler Temel Alanı Not: Kod 1101 1102 1103 1104 1105 1106 1107 1108 1109 1110 1111 1112 1113 1114 1115 1116 1117 Tablo 11. Sosyal, Beşeri ve İdari Bilimler Temel Alanı Not: Bu tablo ile ilgili koşul (111, 112, 113, 114, 115, 116), kısaltmalar ve tanımlar dokümanın sonunda yer almaktadır. Kod Bilim Alanı Koşul No

Detaylı

HALKLA İLİŞKİLER (HİT102U)

HALKLA İLİŞKİLER (HİT102U) DİKKATİNİZE: BURADA SADECE ÖZETİN İLK ÜNİTESİ SİZE ÖRNEK OLARAK GÖSTERİLMİŞTİR. ÖZETİN TAMAMININ KAÇ SAYFA OLDUĞUNU ÜNİTELERİ İÇİNDEKİLER BÖLÜMÜNDEN GÖREBİLİRSİNİZ. HALKLA İLİŞKİLER (HİT102U) KISA ÖZET

Detaylı

Bölüm 1. Stratejik Yönetim İlgili Terim ve Kavramlar. İşletme Yönetimi. Yönetim ve Stratejik Yönetim. Yönetim, bir işletmenin ve örgütün amaçlarını

Bölüm 1. Stratejik Yönetim İlgili Terim ve Kavramlar. İşletme Yönetimi. Yönetim ve Stratejik Yönetim. Yönetim, bir işletmenin ve örgütün amaçlarını Bölüm 1 Stratejik Yönetim İlgili Terim ve Kavramlar Ülgen & Mirze 2004 Yönetim ve Stratejik Yönetim İşletme Yönetimi Örgüt İki veya daha fazla bireyin amaçlarını gerçekleştirmek için bir araya gelerek

Detaylı

RADEP ÇALIŞAN DESTEK PROGRAMI (RASYONEL DESTEK PROGRAMI)

RADEP ÇALIŞAN DESTEK PROGRAMI (RASYONEL DESTEK PROGRAMI) ALBERT ELLİS ENSTİTÜSÜ TÜRKİYE MERKEZİ RASYONEL PSİKOLOJİ RADEP ÇALIŞAN DESTEK PROGRAMI (RASYONEL DESTEK PROGRAMI) RATİONAL EMPLOYEE ASİSTANT PROGRAM RADEP-E Kimiz Biz? Albert Ellis Enstitüsü Türkiye Merkezi

Detaylı

MÜHENDİSLİK KARİYERİ Mühendislik Kariyeri Mezun olduktan sonra çalışmak için seçtiğiniz şirket ne olursa olsun genelde işe basit projelerle başlayacaksınız. Mühendis olmak için üniversitede 4 yıl harcamanıza

Detaylı

DAVRANIŞ BİLİMLERİ ÜZERİNE YRD.DOÇ.DR. ÖZGÜR GÜLDÜ

DAVRANIŞ BİLİMLERİ ÜZERİNE YRD.DOÇ.DR. ÖZGÜR GÜLDÜ DAVRANIŞ BİLİMLERİ ve İLETİŞİM DAVRANIŞ BİLİMLERİ ÜZERİNE YRD.DOÇ.DR. ÖZGÜR GÜLDÜ Davranış Bilimleri üzerine Davranış Bilimleri insan davranışını, davranışa etki eden toplumsal, psikolojik, grupsal ve

Detaylı

5Element Eğitim ve Danışmanlık EĞİTİM KATALOĞU

5Element Eğitim ve Danışmanlık EĞİTİM KATALOĞU 5Element Eğitim ve Danışmanlık EĞİTİM KATALOĞU 2016 Çatışma Yönetimi: Kişi, Ekip ve Organizasyon Değişimi Koçluk Yaklaşımı ile Yönetmek Eğiticinin Eğitimi: Eğitime ve Kişiye Özel Ekip Yönetimi: Bütünsel

Detaylı

28 Aralık 2013. Yıldız Teknik Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü

28 Aralık 2013. Yıldız Teknik Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü 28 Aralık 13 Yıldız Teknik Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü 12-13 Eğitim Yılında (Ocak-Kasım 13 tarihleri arasında) doldurulmuş olan Bölümü Değerlendirme Anket Formları Raporu Öğrencilerin staj

Detaylı

Kariyer ve Profesyonel Ağlar

Kariyer ve Profesyonel Ağlar Kariyer ve Profesyonel Ağlar Kariyer Fransızca carrière kelimesinden gelmektedir. Bir yere çıkan, bir yere gelen anlamına gelmektedir. Bir meslekte çalışma ve zamanla elde edilen aşama, başarı ve uzmanlıktır.

Detaylı

MÜŞTERİ İLİŞKİLERİ YÖNETİMİ (PZL208U)

MÜŞTERİ İLİŞKİLERİ YÖNETİMİ (PZL208U) DİKKATİNİZE: BURADA SADECE ÖZETİN İLK ÜNİTESİ SİZE ÖRNEK OLARAK GÖSTERİLMİŞTİR. ÖZETİN TAMAMININ KAÇ SAYFA OLDUĞUNU ÜNİTELERİ İÇİNDEKİLER BÖLÜMÜNDEN GÖREBİLİRSİNİZ. MÜŞTERİ İLİŞKİLERİ YÖNETİMİ (PZL208U)

Detaylı

YÖNETİM (KYT202U) KISA ÖZET-2013 KOLAYAOF

YÖNETİM (KYT202U) KISA ÖZET-2013 KOLAYAOF DİKKATİNİZE: BURADA SADECE ÖZETİN İLK ÜNİTESİ SİZE ÖRNEK OLARAK GÖSTERİLMİŞTİR. ÖZETİN TAMAMININ KAÇ SAYFA OLDUĞUNU ÜNİTELERİ İÇİNDEKİLER BÖLÜMÜNDEN GÖREBİLİRSİNİZ. YÖNETİM BİLİMİ-II (KYT202U) KISA ÖZET-2013

Detaylı

DÜŞÜNCE KURULUŞLARI: DÜNYADAKİ VE TÜRKİYE DEKİ YERİ VE ÖNEMİ. Düşünce Kuruluşları genel itibariyle, herhangi bir kâr amacı ve partizanlık anlayışı

DÜŞÜNCE KURULUŞLARI: DÜNYADAKİ VE TÜRKİYE DEKİ YERİ VE ÖNEMİ. Düşünce Kuruluşları genel itibariyle, herhangi bir kâr amacı ve partizanlık anlayışı DÜŞÜNCE KURULUŞLARI: DÜNYADAKİ VE TÜRKİYE DEKİ YERİ VE ÖNEMİ Furkan Güldemir, Okan Üniversitesi Uluslararası İlişkiler Tarihsel Süreç Düşünce Kuruluşları genel itibariyle, herhangi bir kâr amacı ve partizanlık

Detaylı

SANAT FELSEFESİ. Sercan KALKAN Felsefe Öğretmeni

SANAT FELSEFESİ. Sercan KALKAN Felsefe Öğretmeni SANAT FELSEFESİ Sercan KALKAN Felsefe Öğretmeni Estetik güzel üzerine düşünme, onun ne olduğunu araştırma sanatıdır. A.G. Baumgarten SANATA FELSEFE İLE BAKMAK ESTETİK Estetik; güzelin ne olduğunu sorgulayan

Detaylı

Ankara, Türkiye. Başkanları 26 Şubat- 2 Mart 2007

Ankara, Türkiye. Başkanları 26 Şubat- 2 Mart 2007 Eğitim Programı Ankara, Türkiye Strateji Geliştirme Daire Başkanları 26 Şubat- 2 Mart 2007 Program ve Performans Esaslı Bütçeleme VBTB: Hollanda yaklaşımı Mr. S. de Bruin Program Öğrenme hedefleri Konuya

Detaylı

İKTİSADİ VE İDARİ BİLİMLER FAKÜLTESİ

İKTİSADİ VE İDARİ BİLİMLER FAKÜLTESİ I. YARIYIL I. YIL 0 4 0 2 1 0 1 MATEMATİK I Z 4 0 4 5 0 4 0 2 1 0 3 İKTİSADA GİRİŞ I Z 3 0 3 4 0 4 0 2 1 0 5 İŞLETME YÖNETİMİNE GİRİŞ Z 3 0 3 4 0 4 0 2 1 1 3 INTRODUCTION TO BUSINESS (Z) 3 0 3 4 0 4 0

Detaylı

Hastane Yönetimi-Ders 2 Yönetim Teorileri

Hastane Yönetimi-Ders 2 Yönetim Teorileri Hastane Yönetimi-Ders 2 Yönetim Teorileri Öğr. Gör. Hüseyin ARI 1 İçerik Yönetim düşüncesinin gelişimi Yönetim üzerine yapılan çalışmalar Klasik Yönetim Neoklasik Yönetim Modern Yönetim Düşüncesi Çağdaş

Detaylı

Temel Yönetim Becerileri (Basic Management Skills)

Temel Yönetim Becerileri (Basic Management Skills) Temel Yönetim Becerileri (Basic Management Skills) Programın Amacı Yöneticiniz olarak benim görevim, işinizi daha iyi yapabilmeniz adına sizlere hizmet etmektir felsefesinin temel alındığı bu eğitimde

Detaylı

Aile İşletmeleri. Doç. Dr. Aykut GÖKSEL

Aile İşletmeleri. Doç. Dr. Aykut GÖKSEL Aile İşletmeleri Doç. Dr. Aykut GÖKSEL AİLE İŞLETMELERİNDE SİSTEM MODELLERİ 3. BÖLÜM Aile Sistem Teorisi Modeli (İki Daire Modeli) Üç Daire Modeli Dört Daire Modeli Aile İşletmelerinde Sürdürülebilirlik

Detaylı

Yazılı Ödeviniz Hakkında Kendinize Sormanız Gereken Bazı Sorular

Yazılı Ödeviniz Hakkında Kendinize Sormanız Gereken Bazı Sorular 24.00/24.02 Güz Dönemi, 2005 Yazılı Ödeviniz Hakkında Kendinize Sormanız Gereken Bazı Sorular Bir Ödevi yazmaya başlamadan önce, hazırladığınız taslağınızı, bir de şu soruları aklınızda tutarak gözden

Detaylı

Çukurova Üniversitesi ve Adaso Protokolü Odamız, üniversite-sanayi işbirliğinin geliştirilmesine amacıyla, Çukurova Üniversitesi Mühendislik Mimarlık

Çukurova Üniversitesi ve Adaso Protokolü Odamız, üniversite-sanayi işbirliğinin geliştirilmesine amacıyla, Çukurova Üniversitesi Mühendislik Mimarlık 22.06.2016 Kapsam ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ ADANA SANAYİ ODASI ARASINDAKİ İŞBİRLİĞİ PROTOKOLÜ KAPSAMINDA ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK MİMARLIK FAKÜLTESİ TEKSTİL VE ENDÜSTRİ BÖLÜMÜNE KAYITLI LİSANS ÖĞRENCİLERİNİN;

Detaylı

Yönetim için Sayısal Yöntemler (AVM306) Ders Detayları

Yönetim için Sayısal Yöntemler (AVM306) Ders Detayları Yönetim için Sayısal Yöntemler (AVM306) Ders Detayları Ders Adı Ders Kodu Dönemi Ders Uygulama Laboratuar Kredi AKTS Saati Saati Saati Yönetim için Sayısal Yöntemler AVM306 Bahar 3 0 0 3 6 Ön Koşul Ders(ler)i

Detaylı

SWOT Analizi. Umut Al BBY 401, 31 Aralık 2013

SWOT Analizi. Umut Al BBY 401, 31 Aralık 2013 SWOT Analizi Umut Al umutal@hacettepe.edu.tr - 1 SWOT Strengths Weaknesses Opportunities Threats İşletmenin güçlü ve zayıf yanları ile fırsat ve tehditlerin tespit edilmesi, stratejinin bu unsurlar arasında

Detaylı

Fen Edebiyat Fakültesi Psikoloji Bölümü

Fen Edebiyat Fakültesi Psikoloji Bölümü Fen Edebiyat Fakültesi Psikoloji Bölümü Psikoloji Psikoloji bilimi, insanı anlamada bu bütünsel bakış açısını koruyan bir yaklaşım sergiler. Amacı insanı daha iyi anlamak ve ona yardımcı olmaktır. Psikoloji,

Detaylı

Sistem Mühendisliği. Prof. Dr. Ferit Kemal Sönmez

Sistem Mühendisliği. Prof. Dr. Ferit Kemal Sönmez Sistem Mühendisliği Prof. Dr. Ferit Kemal Sönmez Organizasyon Teorileri 20. yüzyılın başından itibaren insan ilişkilerinin her alandaki giderek artan önemi, iki dünya savaşı ve 1960 ların sosyal devrimleri,

Detaylı

Duyurunun başlangıç tarihi: 25 Ağustos 2015 Son Başvuru Tarihi: 08 Eylül 2015

Duyurunun başlangıç tarihi: 25 Ağustos 2015 Son Başvuru Tarihi: 08 Eylül 2015 Duyurunun başlangıç tarihi: 25 Ağustos 2015 Son Başvuru Tarihi: 08 Eylül 2015 T.C. BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜ NDEN Üniversitemiz aşağıda belirtilen birimlerine 2547 Sayılı Kanun ile Öğretim Üyeliğine

Detaylı

Termodinamik ve Isı Aktarımı (MECE 310) Ders Detayları

Termodinamik ve Isı Aktarımı (MECE 310) Ders Detayları Termodinamik ve Isı Aktarımı (MECE 310) Ders Detayları Ders Adı Termodinamik ve Isı Aktarımı Ders Kodu MECE 310 Dönemi Ders Saati Uygulama Saati Laboratuar Kredi AKTS Saati Bahar 3 0 0 3 3 Ön Koşul Ders(ler)i

Detaylı

Genel Fizik I (PHYS 101) Ders Detayları

Genel Fizik I (PHYS 101) Ders Detayları Genel Fizik I (PHYS 101) Ders Detayları Ders Adı Ders Kodu Dönemi Ders Saati Uygulama Saati Laboratuar Saati Kredi AKTS Genel Fizik I PHYS 101 Güz 3 2 0 4 6 Ön Koşul Ders(ler)i Dersin Dili Dersin Türü

Detaylı

KARġILAġTIRMALI EĞĠTĠM

KARġILAġTIRMALI EĞĠTĠM KARġILAġTIRMALI EĞĠTĠM Toplumlarda var olan eğitim sorunlarını ve bu sorunları doğuran nedenleri, diğer toplumlarda benzer faktörlere değinerek saptayan, yorumlayan bir inceleme ve araştırma alanıdır.

Detaylı

Staj II (EE 499) Ders Detayları

Staj II (EE 499) Ders Detayları Staj II (EE 499) Ders Detayları Ders Adı Ders Kodu Dönemi Ders Saati Uygulama Saati Laboratuar Saati Kredi AKTS Staj II EE 499 Bahar 0 0 0 0 4 Ön Koşul Ders(ler)i Dersin Dili Dersin Türü Dersin Seviyesi

Detaylı

ViZYON BELİRLEME ÇALIŞMASI. Hazırlayan: Mustafa YILMAZ- Uzman (PKB)

ViZYON BELİRLEME ÇALIŞMASI. Hazırlayan: Mustafa YILMAZ- Uzman (PKB) ViZYON BELİRLEME ÇALIŞMASI Hazırlayan: Mustafa YILMAZ- Uzman (PKB) Strateji seçimi İş konuşmak için bir kamp yerini seçen iki rakip firma yöneticisinin karşısına bir ayı çıkar. Yöneticilerden biri hemen

Detaylı

Gebze Teknik Üniversitesi Öğretim Üyesi Kadrolarına Atamalarda ve Akademik Yükseltmelerde Aranan Asgari Koşullar

Gebze Teknik Üniversitesi Öğretim Üyesi Kadrolarına Atamalarda ve Akademik Yükseltmelerde Aranan Asgari Koşullar Gebze Teknik Üniversitesi Öğretim Üyesi Kadrolarına Atamalarda ve Akademik Yükseltmelerde Aranan Asgari Koşullar A) Mühendislik Fakültesi Öğretim Üyesi Kadrolarına Atanma Kriterleri Yardımcı Doçentlik

Detaylı

MAĞAZA İMAJI, MAĞAZA MEMNUNİYETİ VE MAĞAZA SADAKATİ ARASINDAKİ İLİŞKİNİN TÜKETİCİLER AÇISINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ ÖZET

MAĞAZA İMAJI, MAĞAZA MEMNUNİYETİ VE MAĞAZA SADAKATİ ARASINDAKİ İLİŞKİNİN TÜKETİCİLER AÇISINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ ÖZET D.E.Ü.İ.İ.B.F. Dergisi Cilt:22 Sayı:1, Yıl:2007, ss:105-121 MAĞAZA İMAJI, MAĞAZA MEMNUNİYETİ VE MAĞAZA SADAKATİ ARASINDAKİ İLİŞKİNİN TÜKETİCİLER AÇISINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ Murat Selim SELVİ * Hatice ÖZKOÇ

Detaylı

Bilişim Teknolojilerinde Yenilik ve Girişimcilik (ISE 432) Ders Detayları

Bilişim Teknolojilerinde Yenilik ve Girişimcilik (ISE 432) Ders Detayları Bilişim Teknolojilerinde Yenilik ve Girişimcilik (ISE 432) Ders Detayları Ders Adı Ders Dönemi Ders Kodu Saati Uygulama Saati Laboratuar Kredi AKTS Saati Bilişim Teknolojilerinde Yenilik ve Girişimcilik

Detaylı

Öğrenim Kazanımları Bu programı başarı ile tamamlayan öğrenci;

Öğrenim Kazanımları Bu programı başarı ile tamamlayan öğrenci; Image not found http://bologna.konya.edu.tr/panel/images/pdflogo.png Ders Adı : YÖNETİMİN TEMEL İLKELERİ Ders No : 0350040013 Teorik : 3 Pratik : 0 Kredi : 3 ECTS : 6 Ders Bilgileri Ders Türü Öğretim Dili

Detaylı

ULUSLARARASI ÖRGÜTLER

ULUSLARARASI ÖRGÜTLER DİKKATİNİZE: BURADA SADECE ÖZETİN İLK ÜNİTESİ SİZE ÖRNEK OLARAK GÖSTERİLMİŞTİR. ÖZETİN TAMAMININ KAÇ SAYFA OLDUĞUNU ÜNİTELERİ İÇİNDEKİLER BÖLÜMÜNDEN GÖREBİLİRSİNİZ. ULUSLARARASI ÖRGÜTLER KISA ÖZET KOLAYAOF

Detaylı

BİLGİ EKONOMİSİNDE YENİ YAKLAŞIMLAR: BİLGİ YÖNETİŞİMİ ve ÜNİVERSİTE EKONOMİSİ 1

BİLGİ EKONOMİSİNDE YENİ YAKLAŞIMLAR: BİLGİ YÖNETİŞİMİ ve ÜNİVERSİTE EKONOMİSİ 1 BİLGİ EKONOMİSİNDE YENİ YAKLAŞIMLAR: BİLGİ YÖNETİŞİMİ ve ÜNİVERSİTE EKONOMİSİ 1 Yard. Doç. Dr. İsmail SEKİ ÇANAKKALE 2013 1 Çalışma yazarın Bilgi Yönetişimi Bağlamında Üniversitelerin Ekonomideki Rolü

Detaylı

tepav Haziran2011 N201143 POLİTİKANOTU 12 Haziran 2011 Seçiminde Seçim Sisteminin Parlamento Yapısına Etkileri

tepav Haziran2011 N201143 POLİTİKANOTU 12 Haziran 2011 Seçiminde Seçim Sisteminin Parlamento Yapısına Etkileri POLİTİKANOTU Haziran2011 N201143 tepav Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Dr. Türkmen Göksel Öğretim Üyesi, Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Dr. Yetkin Çınar Öğretim Üyesi, Ankara

Detaylı