Westfalyan Sistemin Direnişi: 11 Eylül ve Uluslararası Politika

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Westfalyan Sistemin Direnişi: 11 Eylül ve Uluslararası Politika"

Transkript

1 Yayın ilkeleri, izinler ve abonelik hakkında ayrıntılı bilgi: Web: Westfalyan Sistemin Direnişi: 11 Eylül ve Uluslararası Politika Gökhan Bacık Yrd. Doç. Dr., Fatih Üniversitesi, Uluslararası İlişkiler Bölümü Bu makaleye atıf için: Bacık, Gökhan, Westfalyan Sistemin Direnişi: 11 Eylül ve Uluslararası Politika, Uluslararası İlişkiler, Cilt 3, Sayı 10 (Yaz 2006), s Bu makalenin tüm hakları Uluslararası İlişkiler Konseyi Derneği ne aittir. Önceden yazılı izin alınmadan hiç bir iletişim, kopyalama ya da yayın sistemi kullanılarak yeniden yayımlanamaz, çoğaltılamaz, dağıtılamaz, satılamaz veya herhangi bir şekilde kamunun ücretli/ücretsiz kullanımına sunulamaz. Akademik ve haber amaçlı kısa alıntılar bu kuralın dışındadır. Aksi belirtilmediği sürece Uluslararası İlişkiler de yayınlanan yazılarda belirtilen fikirler yalnızca yazarına/yazarlarına aittir. UİK Derneğini, editörleri ve diğer yazarları bağlamaz. Uluslararası İlişkiler Konseyi Derneği Uluslararası İlişkiler Dergisi Söğütözü Cad. No. 43, TOBB-ETÜ Binası, Oda No. 364, Söğütözü ANKARA Tel: (312) Faks: (312) Web: E- Posta:

2 Westfalyan Sistemin dゥイ 11 Eylill ve Uluslararasl Politika * Gokhan BACIK" 6ZET Bu makale Soguk s カ sonrasl donemde uluslararasl sistem uzerine belirli kuramsal onermeler ortaya koymayl ュ セャ ュ ォエ Uk olarak, bu makalenin ikincil bir tezi olarak, Soguk s カ sonra ermesinden bed tecrube ettiklerimizin Westfalyan sistemin temel ozellikleriyle ヲ ャゥセ yeni bir olu uma i aret ettigi belirtilmektedir. jkinci olarak, bu makalenin temel tezi olarak, U tartl ma yapllmaktadlr: 11 Eyliil saldmlanndan beri Westfalyan model ile onu hedef alan yeni aklmlar arasmdaki rekabet yeni bir evreye girmi tir. Makale 11 Eyliil ornek olayl baglammda Westfalyan model ve yenilikfi aklmlar arasmdaki セ エコᄃュ kuramsal olarak ele almaktadlr. Anahtar kelimeler: Westfalya, Egemenlik, 11 Eyliil, Uluslararasl Sistem, Degi im The Resistance of the Westphalian System: September 11 and World Politics ABSTRACT This article aims to present several assumptions about world politics since the end of the Cold War. First, as the ancillary argument of this paper, what we have been experiencing since the end of the Cold War era is a sign of a newly emerging world system which bears contradictions with the Westphalian one. I explain the existence of the challenge to the Westphalian model by focusing on new developments that are inconsistent with the principles of this model. Second, as the basic argument of this paper, since September 11, the struggle between the Westphalian structure and newly emerging forces has entered a new phase. I take the cognitive process of the current world powers to analyze the struggle between the Westphalian structure and the challenging forces. Keywords: Westphalia, Sovereignty, 9/11, International System, Change Bu makalenin daha eski ve ingilizce versiyonu <;ah;;mada yer alm!;;tir: Gokhan Bacik, "The Resistance of the Westphalian System" Gokhan Bacik and Bulent Aras (der.), September 11 and World Politics American Hegemony Reconsidered, Fatih University Press: istanbul, Yrd. Do<;. Dr., Fatih Universitesi Uluslararas! ili;;kijer Boliimii Biiyiik<;ekmece istanbul. E-posta: Lreャゥkセゥャゥャセ 3, Say! 10, Yaz 2006, s

3 @snャiャt オerャanoitaュヲ{tniOreャゥkセゥャゥャsararaャsulu Giri Soguk yeni bir <;agm sembolii olarak Nitekim "yeni bir <;ag bilinci" Soguk sonra ortaya <;lkan populer ya da akademik i<;kin bir bi<;imde kendini belli etmekteydi. Sozgelimi Martin Shaw, Kuresel Toplurn ve Uluslararasl ili kiler adh eserinin ilk cumlesinde yazmaktaydl: "Yirminci yuzyllm sonuna bizler insanhgm tarihsel bir i<;inde oldugunu daha iyi anhyoruz. Sonu<;lan goz onunde tutuldugunda bu Ier gen;ekten tarihsel niteliktedir." Martin Shaw gibi uzmanlara gore ise sosyal her duzeyinde etkisini hissettiren kuresel bir kriz ile ャセイ Koslowski ve Kratochwil de aym baglamda 1989 Yllmda Dogu A vrupa komunist rejimlerinin kanslz devrimlerle ortadan kaldmlmasmm uluslararasl sistemi yazmaktaydl. C;:unku 1989 devrimleri gu<;ler olan ABD ve SSCB arasmdaki kiyi duzenleyen kurallan ve boylece uluslararasl sistemin uzerine edildigi bazl temel yapllan iki yazar aym makalelerinde uluslararasl baglammda temel tammlm da ortaya koymaktaydllar. Buna gore, uluslararasl sistem i<;inde temel dekast edilen; aktorlerin uygulamalar ve politikalarla uluslararasl meydana getiren kurucu normlan rinden ibarettir. Temel devletlerin inan<;lan ve kimliklerine ait ョゥイ onlarm uluslararasl sistemdeki eylemlerini duzenleyen kurallan demektir.3 Barry Buzan ve Richard Little'a gore ise 1989'da Berlin Duvan ylklhp Soguk sona erdiginde olup bitenlerin tarihsel ol<;titlere gore <;ok onemli donuf;>umlere ettigi kolayca kabul Ancak olaylann ne anlama geldigi konusunda Olup bitenlerin anlamlm belirlemede kan;n yiセイ zorluk nedeniyle gerekmektedir. Nitekim bu baglamda Roland Bleiker "buttin dunya sistemi bir gecede bi<;iminde ifade $uphesiz, farkh uzmanlann eserlerinden buyukliigu hakkmda baf;>ka duf;>unceler de ortaya konulabilir. Ancak sonu<; olarak, uluslararasl uz- 1 Martin Shaw, Global Society and International Relations: Sociological Concepts and Political Perspectives, Cambridge, Polity Press, 1994, s Rey Koslowski ve Friedrich V. Kratochwil, "Understanding change in international politics: the Soviet empire's demise and the international system", International Organization, Cilt 48, No 2, 1994, s Ibid., s Barry Buzan ve Richard Little, "Beyond Westphalia: Capitalism after the 'Fall"', Review of International Studies, Cilt 25, No 5,1999, s Roland B1eiker, "Retracing And Redrawing The Boundaries of Events: Postmodern Interferences With International Theory", Alternatives: Social Trans/ormation & Human Governance, Cilt 23, No 4,1998, s

4 Westfalyan Sistemin Direni i: 11 Eyliil ve Uluslararasl Politika manlannm uzerinde hemfikir oldugu nokta buyuk ve onemli degi;;imlerin ger<;ekle;;tigi bir zaman diliminde ya;;lyor olmamlzdlr. ate yandan, yukanda omekleri verilen entelektuel yakla;nmlann yamnda, farkh sosyal gruplar da Soguk Savaf{m sonunu kendilerine gore buyuk bir donu;;umun i;;areti olarak algllaml;;lardtr. Dogal olarak, Soguk Sava;;'m sonunu sembolize eden SSCB'nin Ylklh;H bir <;oklan i<;in sembolik bir anlam ta;>lmaktaydl. Sozgelimi, <;e;;itli islami gruplar SSCB'nin <;oku;;unu buyiik bir sevin<;le kar;;ilaml;;lardlr. Onlara gore, Sovyet modelinin <;oku;>u, ateist ilkelerin uzerine in;;a edilmi;> ;;eytani bir modelin yrklh;;mdan ba;;ka bir ;;ey degildi. Ba;;ka bir deyi;>le, "Sovyet fiyaskosu" Tannslz bir sistemin suremeyeceginin en son ve en a<;lk deliliydi. Aym donu;;um liberallere gore ise, BahlI <;ogulcu duzenin butiin insanhk i<;in arhk a;;llmasl mumkun olmayan bi<;;imde model haline geli;;ini sembolize ehnekteydi. Onlara gore arhk insanhk i<;in yeni bir siyasal model arayl;>l anlamslzdl; <;unku liberal BahlI model en tistiin altematif olarak kar;;lffiizda durmaktaydl. i;;in ilgin<; olan klsml ise, SSCB'nin ylklh;;mdan <;ok klsa bir sure soma, iki grubun (Bah ve islam) kendi kimliklerinden kaynaklanan bazl ogeler duzeyinde de olsa bile birbirini yeni du;;manlar olarak ilan edecek olmasaydl. Peki, butun bu donu;;um soylemleri ile kurgulanml tarh malar ne anlama gelmektedir? Degi en neydi? Uluslararasl politikada <;ath,;ma nerede ger<;ekle mektedir? Degi;>im kelimesi ile tammlanan butiin olup bitenlerin meydana getirdigi sure<; hangi buyuk sonucu ortaya koyacakhr? Teleolojik bir manhk kullanarak Hade edersek, bu sure<; bizleri bir yere gotiiruyorsa; arasl neresidir? Degi im kavramma yogunla arak, bu makale, Soguk Sava;; somasl donemde uluslararasl sistemin dogasma yonelik bazl kuramsal onermeleri ele alacakbr. Bu <;ah ma <;e itli uzmanlar tarafmdan da dile getirilen ve Soguk Sava 'm sona ermesinden soma olup bitenlerin, geleneksel Westfalya devlet merkezli sisteme aykm yeni bir uluslararasl yaplyl ortaya <;lkardlgl yonundeki tezi kabul etmektedir. Devlet-merkezli Westfalya modeli ge<;en donem i<;inde ortaya <;lkan pek <;ok olgu ve dinamik tarafmdan zaylflahlml;;hr. Ancak bu tezin a<;lklanmasl i<;in Westfalya modelinin incelenmesi gerekmektedir. Daha soma Westfalya modelinin nasll zaylflatlldlgml a<;1klamak i<;in ise; bu modelin ilkeleri ile uyu;;mayan ve son donemde uluslararasl sistemde ortaya <;lkan behi.. i geli;;meler ve egilimler uzerinde durmak gerekmektedir. Nihayet bu <;er<;eve i<;inde bu makalenin asll tezi ise, 11 Eyliil saldmlanndan beri suregelen donemde Westfalya sisteminin adeta bir diren<; gostererek, Soguk Sava 'tan itibaren kendisini a mdlran dinamiklerle yeni bir <;ah maya girmi;; oldugudur. Bir ba;;ka ifade ile, Westfalya modeli ile yeni ortaya <;lkmakta olan model arasmdaki gerilim, 11 Eyliil He yeni bir a;;amaya girmi;;tir. DolaYlsl ile, 11 Eylul 55

5 I NTEf{NA TlO i1alrelatiilns olaymm ba;;ta ABD olmak iizere degi;;ik aktorler tarafmdan nasll algllandlgl ve bu olaym biitiin bir sistemi -bu sistemin nedenselligi i<;;indenasll etkiledigi onemlidir. Ornek bir olay olarak, Westfalya modeli ile yeni ortaya <;;lkmakta olan (post-westfalyan) model arasmdaki <;;ah;;- may! analiz etmek i<;;in 11 Eyliil olaymm uluslararasl sistemde nasll algilandlgml ve bunun teleolojik olarak ne anlama geldigini ele almak yerinde olacaktir. 11 Eyliil somasl geli;;meleri sistem diizeyinde incelemek, uluslararasl sistemin teleolojik i;;leyi;;ini a<;;lklamak a<;;lsmdan onemli imkanlar vermektedir. Bir baf;>ka 11 Eyliil olayl i<;;erdigi siyasal anlam dl;;mda yontemsel olarak uluslararasl ゥャゥセゥォャ \[ ィセュ ャ i<;;in onemli bir vakza niteligindedir. 11 Eyliil somasl geli;;meleri Westfalya sisteminin bir direnci hatta bir イッカ olarak ele almak miimkiindiir. Boylece Soguk s カ sona ermesinden beri siiregelen Westfalya ォ siireci biiyiik bir sekteye ugramakta, sistem diizeyinde kapsamh bir muhafazakar karf;>l hareket ile ォ イセャ セュ ォエ Bu <;;en;:evede 11 Eyliil olaylannm devlet-merkezli uluslararasl sistem ya da bu sistemin gii<;; ilif;>kilerini meydana getiren ィゥケ イ yapl tarafmdan nasil algllandlgmm ョQ セiャュ gereklidir. Boylece, Westfalya devlet merkezli sistemi aleyhine ゥセャ ュ olan Soguk s カ somasl olaylar zinciri, 11 Eyliil somasl geli;;meler eliyle tersine <;:evrilemese bile ya- Nイィセャュャィ ャセ Eyliil saldmlarmdan soma yarahlan ani am ve sembol kiimesi tarihsel Westfalya devlet merkezli sistemin, kendisini sarsacak bi<;:imde dogmakta olan yeni olgular karf;>lsmda ァゥ\[Zャ ョ Daha onceden tahmin ediliyor olsun ya da olmasm, uluslararasl sistem i<;:inde her bir olay belirli sonu<;:lar iiretir. DolaYlsl ile, olaydan daha ziyade uluslararasl baglamm olaym politik ve sembolik anlamml nasll belirledigi onemlidir. Olay bir kere ortaya <;;lkmca, uluslararasl baglam bir nedensellik alam olarak sozii edilen olayl ilgili ォッセオャ gore i<;;ine ahr ve ゥセャ Baglam, bu a<;:ldan, aktorler arasmdaki ゥャゥセォゥャ etkileyen ve diizenleyen bir nedensellik mekanizmasldlr. Zaten baglam iki ya da daha <;;ok ァゥセォ etkileyen bir faktor olarak tammlanmca; <;:ok a<;;lktu ki bazl ァ ャゥセュ ャ -istenmeyen bile olsa- uluslararasl politikanm baglamsal mekanizmasml harekete ge<;;irebilir.7 Aym a<;;ldan bakarsak,l1 Eyliil saldmlan, teroristler tarafmdan organize edilmif;> bile olsa, uluslararasl sistemin iizerinde kurulu oldugu karma;;lk nedensellik ilif;>kilerini tahrik etmif;>tir. Boylece bir nedensellik alam olarak uluslararasl baglam terorist saldmlan da kendi mekanizmasl i<;;inde if;>lemeye baf;>lamlf;>tlr. 0 nedenle, saldmlan uluslararasl baglamm nasil alglladlgl ve onlara nasil tepki verdigi son derece onemlidir. Terorist bir 6 Gary Goetz, Contexts of International Politics, Cambridge, Cambridge University Press, 1994, s Ibid., s

6 Westfalyan Sistemin Direnilji: 11 EylUl ve Uluslararasl Politika eylem olmakla birlikte bu olay bizlere uluslararas1 sistemin nedensellik baglammda nasll dinamize oldugunu ya da r;all tzgznl gosterebilir. Bu makale, oncelikle Westfalya devlet merkezli dtizenin mirasml ele ald1ktan soma Soguk Saval? somas1 donemde bu mirasm nasll btiytik bir tehdit altmda kaldlgml ele almaktadlr. Daha somaki boltimde ise 11 Eyltil somasl gelil?melerin Westfalyan dtizeni ve onu tehdit eden unsurlar arasmdaki [ ィセュ nasll etkiledigi ele ahnacakhr. Yukanda da vurgulandlgl gibi alh c;izi!en temel tez, 11 Eyltil olaylarmdan soma ortaya C;lkan ァ ャゥセュ ャ Westfalya devlet merkezli dtizenini kendisini al?mdlran yeni olgulara ァエゥ [ャ ョ oldugudur. Boylece 11 Eyitil olayl, uluslararasl ili kiler ic;inde daha soma yol ac;hgl sonuc;lar baklmmdan bir ttir geriye ァゥ egilimi ortaya C;lkarml hr. Btittin bunlar ele ahmrken de bir anlamda dolayh bile olsa uluslararas1 sistem dtizeyinde nedenselligin nasil ァ イ [ ォャ konusu ele almacakhr. Westfalyan Miras: Realist Bir Diinya Tarihsel bir perspektif ic;inde, yontemsel bazi zorunluluklardan da kaynaklanan nedenlerden dolayl, modern egemenlik anlayl mm 17. ytizyll baglammda ortaya C;lktlgl kabul edilmektedir.8 Daha ァ bir bakt la, modern egemenligin ortaya C;lk1$1 Ortac;ag Avrupa'smdaki Hnstiyan toplumundan kopmay1 sembolize eder. Evrensel bir toplum idealine gore kurgulanml$ Ortac;ag mod eli, modern egemenligin ortaya pkmas1 ile birlikte artlk geride kalmaktadlr. Otuz Y11 Sava$lan'm sona erdiren Westfalya b (1648) bu ac;ldan tarihsel bir olay htikmtindedir. "Westfalya, devleti Avrupa siyasasmda ュ olarak tammlamll?hr ki bu egemenligin ilk ytiztine i;;aret eder."9 Boylece, 1648 somas1 Avrupa sistemi tilkesellik, ie;; ゥセャ ォ ョセュ gibi baz1 ilkelerin ortaya e;;lkmasma tamkhk edecektir. Westfalyan sistem, evrensel oldugu du$tintilen bir adaletin standardma dayanarak insan hayahm tum yonleriyle B Ancak Westfalya merkezli yakla;amm gu<;:lu bir elef,ltirisinin de varhgl goz ardl edilmemelidir. Sozgelimi Boeno de Mesquita, modern devlet sisteminin temel ozelliklerinin ortaya <;;lktlgl esash donuf,lumlerin12. ve 13. yuzyillarda oluf,ltugunu iddia etmektedir. Bruece Boeno de Mesquita, "Popes, Kings and Endogenous Institutions: The Concordat of Worms and the Origins of Sovereignty", International Studies Review, Cilt 2, No 2, 2000, s Buna gore, modern devletin kokenini meydana getiren gelif,lmeler Westfallya Banf,lmdan yaklaf,llk bef,lyuz yll once meydana gelen unlii Worms Sozle mesidir. (Concordat of Worms). Aym baglamda Andreas Osiander'da bir<;:oklan tarafmdan benimsenen bagka bir alternatif jeneoloyi ortaya koymaktadlr. Osiander'a gore Westfalya merkezli yakla\nm apa<;;lk bir mitten ibarettir. Osiander'e gore Westfalya Bangl'mn temelinde 1555 tarihle Augsburg Bangl vardlr. Bu bang Avrupa diizeninde iinlii cuius regiu eius religio ilkesini resmen kurumsallagtlrmlgh. Andreas Osiander, "Sovereignty, International Relations, and the Westphalian Myth", International Organization, Cilt 55, No 2, 2001, s Daniel Philpot, "Westphalia, Authority, and International Society", Political Studies, Glt 47, No 3, 1999, s

7 ULUSLARARASllli$KllER / IIHERNA TlONAlREUI nons kapsayan Hlristiyanhgm temel ogretilerine meydan okumu ltur.lo Eski ve yeni arasmdaki e;;atj lmayl Philpot loyle tasvir etmektedir: ll. Westfalya'dan soma uluslararasl mef,lruiyetin dili Hnstiyan birliginden, egemen ve sekiiler devletler uzerine inf,la edilmif,l uluslararasl <;ef,litlilige dogru kaymlf,lhr. Utrecht b ( l3) ile birlikte ise A vrupa yoneticileri, birbirini kendi if,llerine hakim ve baf,lkalarmm kendilerini bir f,ley dikte edemeyecegi bi<;imde algllamaktaydl. Modern uluslararasl sistemin aym tarihsel e;;izgiyi takip edersek yllian arasmda ortaya e;;lkan ge1i lmelerle olu ltugunu soylemek miimkiindiir. $iddetin ve devrimci hareketlerin niteledigi Avrupa tarihinin bu d6nemi, modern uluslararasl sistemin ilkelerinin ve aktorlerinin olu ltugu zaman dilimidir. Hukukun ve siyasetin sekiilerlei?- mesinden, uluslararasl yapmm adem-i merkezile lmesine kadar pek e;;ok ae;;ldan modern uluslararasl sistem Westfalya mirasma dayanmaktadlr. Bu mirasmm onemini belirtmek ie;;in Westfalya ile ortaya e;;lkan bazi kavramlan hahrlatmak yerinde olacaktlr: Dinin uluslararasl politikadan anndmlmasl, devletin egemenligi, devletlerin e litligi ilkesi, giie;; dengesi, kollektif giivenlik, see;;ici miidahale anlayl ll, moral degerlerin ikincil plana itilmesi, realpolitik'in me lruiyeti.1 2 Coriildiigii gibi uluslararasl ili;;kiler tarihinde Westfalyan devrim, sembolize ettigi donii;;iimiin biiyiikliigii nedeni ile, kolayhkla modern sistemin ba llanglcl olarak kabul edilebilir. Biitiin bunlann ie;;inde, modern ulus devletin uluslararasl sistemin temel aktorii olarak ortaya e;;lkmasl ve bunun yanmda giiciin uluslararasl politikanm belirleyici olgusu olarak somutla;;masl ozellikle dikkat edilmesi gereken iki konudur. Ciie;; olgusu ve modern devletin birlikte one e;;lkmaslyla devlet dl ll ya da devlet-alh unsurlarm etkinligi zamanla azalml;;t1r. Bunun sonucu olarak uluslararasl etkile;;im ie;;inde devletdl;;l ya da devlet-alh diizeydeki hareketlerin temel aktor olan devletlere etkisi son derece smlrll olmak zorunda kalml;;tir.13 Boylece uluslararasl politika, ancak devletlere miinhaslr bir alan olarak bie;;imlenmi;;tir. Nitekim dogal olarak da, devlet-merkezli Westfalya sisteminin ba;;at kurami olan realizm gibi geleneksel uluslararasl i1i1;'kiler kuramlan uzun siire devlet du;>1 aktorlerin one mini gormezden gelmi;;tir. Devlet mer- 10 Charles W. Kegley ve Gregory A. Raymond, Exorcising The Ghost of Westphalia Building World Order in the New Millennium, New Jersey, Prentice Hall, 2002, s Robert Jackson, "Sovereignty in World Politics: a Glance at the Conceptual and Historical Landscape", Political Studies, Cilt 47, No 3, 1999, s Kegley ve Raymond, Exorcising, s Roger Tooze, "Prologue: States, Nationalisms and Identities-Thinking in IR Theory", Jill Krause-Neil Renwick, (der.) Identities in International Relation, Oxford, Macmillan Press, 1996, s. xix. 58

8 Westfalyan Sistemin Direni$i: 11 Eylill ve Uluslararasl Politika kezli anlayl m temelini devletin egemenligi ilkesi olu:;;turur. Egemenlik ile birlikte devletin iistiinde ba;;ka bir otoritenin olmadlgl kabul edilmektedir,14 Boylece egemenlik uluslararasl politikamn diizenleyici kurah olarak ortaya C;:lkar. Egemenlik dl;; dunyamn, yani ba;;kalannm mudahale edemeyecegi mahrem bir alan yaratmaktadlr. 15 Bir tilr yan kutsal nitelik de kazanan mahrem alan ic;:inde devlet boylece kendi hikmeti hukiimet (raison d'etat) anlayl;;ma gore hareket etme hakki kazanmaktadlr. Bir baklma devlet egemenlik ilkesinin ortaya C;:lkmasl ile birlikte mutlak bir guc;: kazanmaktadlr. Bu kutsalla:;;tirma ya da mutlakla;;- tirma c;:ok onemli bir etkendir. Sozgelimi Carl Schmitt, modern devlet kurammm butiin onemli kavramlanmn sonradan sekulerle;;tirilmi;; teolojik kavramlar oldugunu iddia etmi;;tir,16 Schmitt'in demek istedigi devletin hpkl sorgulanmasl mumkun olmayan kutsal bir aktor gibi davranabildigidir. Bir tilr sonradan sekulerle mi;; teolojik soylem, devlete egemenlik yolu He mutlak guc;: alanlan ac;:maktadlr. Westfalya modelinin bir diger onemli ilkesi gucun merkeziligidir. Realist okulun en onemli kuramc11armdan Morgenthau, guc;:ten ba;;ka diger unsurlann bir kenara ablmasl gerektigini soyler. Ona gore uluslararasl politikanm realist kuraml, iki populer yanh;;a kan;n mucadele etmelidir: ideolojik tercihlere ve degerlere gore davranmak,17 Realist kurami uluslararasl sistemi ac;:lklamak ic;:in kullanmaya devam edersek, bu model ic;:inde temel olan ilkenin devletlerin C;:lkarlanm arthrmak ic;:in surekli olarak birbirleriyle c;:ah;;hklan oldugunu goriiruz. Nitekim devletlerin C;:lkarlanm arttirmak niyetini biitiln eylemlerinin temeli olarak kullanmasl onlann rasyonel olduklanm da gostermektedir. Bu ili;;kiler agl ic;:inde guc;: ise evrensel gec;:erliligi olan nesnel bir kategori olarak uiusiararasl sistemi ac;:lklayan anahtar kelimedir,18 GiiC;:-C;:lkar bagml uluslararasl sistemin diizenleyici ilkesi olarak kabul edince, siyasetin kendisi ekonomi, ahlak, estetik ve din gibi diger anlayl;;lardan ayn ozerk bir alana donu;;mektedir. 19 Moral degerlerin uluslararasl sistemden dl:;;lanmasl oyle bir noktaya varml:;;hr ki; geleneksel realistler gerc;:ek ve gorii;; arasmdaki aynmm hakikat ve safsata arasmdaki aynm kadar net oldugunu bile iddia etmi;;lerdir. 2o Bu yuzden giicun merkeziligi Westfalya devlet sisteminin en onemli miraslanndan birisidir. 14 Kegley ve Raymond, Exorcising, s Paul Taylor, "The United Nations in the 1990s: Proactive Cosmopolitanism and the Issue of Sovereignty", Political Studies, Cilt 47, No 3, 1999, s Zekredilen yer: Jens Bartelson, A GenealoglJ of Sovereignty, Cambridge- New York, Cambridge University Press, 1995, s Hans Morgenthau, Politics Among Nations The Struggle for power and Peace, New York, Alfred A Knopf, 1973, s Ibid., S Ibid., s Morgenthau, Politics, s

9 ULUSLARARASliLi$KllEFl/INTERNATIONAlRElATIONS Kegley ve Raymond, ornegin aym a<;ldan Westfalya miraslm devletleri moral sorumluluklardan a:;;m bi<;imde ozgur kildlgl i<;in su<;lamaktadlr: 21 ュ セイオャ Z[ィイ ォエャュャセᆳ オャ セ ュ Uygulamalar adaleti golgeledi. Askeri erki ve gu<; kullammuu te:;;vik etmeyi ve uluslararasl istikran guc; dengesinin ba:;;anh Qゥォ gibi belirsiz bir altyaplya oturtan Westfalya, ve gayri ahlakiligin uluslararasl ili:;;kilerde kok salmasml mtimktin hr. Gtivenlik rejiminin ilk odevi dtizeni saglamakhr; adaleti saglamak ta ikincisi. Ancak adaleti i<;eren bir dtizen istikrarh bir saglayabilir. Westfalya projesi her iki hedefe de Devlet-merkezlilik ve giiciin rnerkeziliginden miite:;;ekkil bu iki onemli rnirasm biitiin bir uluslararasl sisterni ytizyillar boyunca nasi] bi<;irnlendirdigini tahrnin etmek ise Zor degildir. Moral degerlerin de "safsata" olarak iian edildigi hahrlamrsa, gu<; dtizenleyici ilke haline gelerek uluslararasl sisterni ョ bir yap! bi<;iminde rekabetin ya:;;anbir alana donii tiirmti tiir. Anar ik bir sistem i<;inde ise hi<; bir devletin sistemi tek ba:;;ma yonetrnek gibi gticu soz konusu degildir. Boylece sistem ve siyasal birirnler arasmdaki denge, gti<; ili:;;kisi baglarnmda kurulabilir. Ba ka bir Hade ile uluslararasl sistern birimleri/ devletleri smlrlandmr. Bunun sonucu olarak, anar:;;ik yapl fonksiyonel olarak benzer siyasal birirnlerin ortaya <;lkmasma neden olur. Gticun, btitiin birimlerin siyasal tavlrlanm :;;ekillendirdigi anar ik uluslararasl yapl i<;inde devletler birbirine fonksiyonel olarak benzer ve i levleri a<;lsmdan <;ok az farkhla rnl:;;hr.22 Disiplinin belirli tipolojide bireyleri ortaya <;lkarmasl gibi, anar:;;ik sistem de i<;indeki temel dtizenleyici olgu giie; oldugu halde belirli siyasal birirnleri yarattr.23 Orne gin status quo'yu ォ bir devlet uluslararasl sistem tarafmdan cezalandlnlacakhr. Sistemin bu a<;ldan kararhhgl 0 kadar belirleyicidir ki kim in egernen olacagma da ancak sis tern karar verir. Nitekirn, bir tilkenin egernen e itliginin tanmmasi ancak kendisinin dl:;;mdaki tilkeler araclhg1 ile me:;;rudur. Hie; kimsenin tamrnadlgl bir devlet kendisi nasil iddia ediyorsa etsin egemenlik yetkisini kullanmakta zorlanacakhr. Temelde uluslararasl sistemin istikran kendi yapisl tarafmdan korunur. Tipki disiplinin duraganla hrdlgl, dtizenledigi ve ォ gtie;leri ortadan kaldlnp karma:;;ayl sona erdirdigi gibi, gii<; dengesi de uluslararasl sisternde temel aktor olan devletler i<;in benzer sonue;lar iiretir Kegley ve Raymond, Exorcising, s John M. Hobson, The State and International Relations, Cambridge, Cambridge University Press, 2000,s Michel Foucault(nun zikredildigi yer Jenny Edkins, Poststructuralism & International Relations Bringing the Political Back In, London, Lynne Rienner, 1999, s Michel Foucault, "Discipline", James D. Faubion (del'.), Rethinking the Subject An Anthology oj Con temporary European Social Thought, Oxford, Westview Press, 1995, s

10 Westfalyan Sistemin Direni i: 11 EylUl ve Uluslararasl Politika Buraya kadar olan エ イィセュ ャ Westfalyan sistemin modernite kavrami He de birlikte ele ahnmasl gerektigi notu da eklenmelidir. 25 Dogal olarak, modernitenin ruhuna paralel olarak bildik bazi onermeler bu sistemde i<,;kin olarak bulunmaktadlr. Sozgelimi, hpkl dogada oldugu gibi toplumu da yoneten nesnel kurallann varhgma olan ゥョ Westfalya He uluslararasl sistemi etkisi altma alan epistemelojik yapmm ozunde bulunmaktadlr. Boyleee, oneeden hesap edilebilir, rasyonel bir duzenin kurulabileeegine yonelik sistem diizeyinde yaygm bi- <;imde kabul Morgenthau, "realizm siyasetin nesnel kurallan olduguna inandlgl gibi, rasyonel bir kuramm gelir;;tirilmesinin mumkun olduguna da inamr" derken aym konuya parmak basmaktadlr. 26 Realizm bu nedenle "guc; evrensel olarak ge<;erli nesnel bir kategoridir" turunden pek c;ok kurah ortaya atar ve bunlarla uluslararasl sistemi a<;lklarp ;;uphesiz bu pozitivist onermelerin dogrulugu aneak kendi yontemsel paradigmalanmn tutarhhgl i<;:inde anlamhdlr. Nitekim realist ilkelerin dogrulugunu tarhr;;mak bu a<;ldan bar;;ka bir paradigma <;er- <;evesinde tutarslz g6runebilir. Ama burada onemli olan nokta, Westfalyan yapmm a<;lklanmasmda realist onermelerin g6sterdigi yuksek performanstir. Sistem ve kuram arasmda a<;lklaylclhk baklmmdan yuksek duzeyde bir ゥセャ イャゥォエ bahsetmek mumkundur. Burada, "realizm dogrudur <;unku buyuk devletlerin yoneticilerinin ihtiyac;lanm XRBイャ エォ ュ Qセイ tilr argumentum ad verecundiam), セ ォャゥョ <;ok bilinen ャ dogru gibi gorunebilir. Aneak uluslararasl sistem gueun bir tilr temsilinden ibaret olan egemenlik ilkesi etrafmda ケ ーiャ haldedir. DolaYlsl He realizmin tutarhhgl sistemin ゥセャ ケゥセゥョ kaynaklanan bazl unsurlara da ka<;milmaz olarak dayanmaktadlr. Bir ifade ile, kuram ve olay arasmdaki tutarhhk ilkesine gore, realizm gu<; ve <;lkar ilir;;kisinin son dereee belirleyici oldugu modern/ Westfalyan uluslararasl sistemi en tutarh bi<;imde a<;lklayan kuramlardan birisidir. indirgemeci bir kuram olarak bir <;ok olguyu dlglasa bile, realizm sistem i<;indeki gelif;lmeleri a<;lklamak konusunda son dereee if;llevsel Tehdit Altmdaki Westfalya Soguk Savag somasl ortaya <;lkan pek <;ok olgu, uluslararasl sistemin yukanda ozetlenmeye \[ ィセャQ egemenlik ya da ulus-devlet merkezli yaplsml sarslel ozelliktedir. Ashnda olup bitenler, ulus-devletin yaf;la- 25 David Held, "The Development of the Modern State", Stuart Hall-Bram Gieben, (del), Formations of Modernity, Cambridge, Polity Press, 1992, s Morgenthau, Politics, s Morgenthau, Politics, s Mark Neufeld, The Restructuring of International Relations Theory, Cambridge, Cambridge University Press, 1999, s

11 @si ioャtalerlanoitanュtniorelゥkセゥlゥャsararaャsulu dlgl bir Hir egemenligin erozyonu travmasl olarak da tammlanabilir. Egemenlik sorunu ise ka<;mllmaz olarak Westfalyan diizenin i<;inde bulundugu bir krize if,laret eder. Bir baklma, Stanley Hoffman'm Hade ettigi gibi arhk bizler Westfalya anlaf,lmasl He ortaya <;lkmlf,l olan diinyada ya amiyoruz. Aksine heniiz tammlanmamlf,l ya da anla Ilamaml yeni bir diizene dogru hareket etmekteyiz. 29 Bunun en belirgin delili, Soguk Savaf,l somasl donemde Westfalyan diizenin temel kurumu olan egemenlik ilkesine yonelik muhalefettir. Klsaca Hade etmek gerekirse egemenlik par<;alanmaktadlr. Keen Booth bunu oyle a<;lklar:30 Devletler geleneksel i levlerini yerine getirmek konusunda imdi daha az yeteneklidir. Kiiresel unsurlar hiikiimetlerin aldlgt biitun kararlan slmrlamakta, etkilemektedir. insanlar hem yerel kimliklerine sahip <;:lkhgt hem de kiiresel degerleri ve hayat tarzml talep ettikleri i<;in kimlik unsurlan daha karma lk hale gelmektedir. Dl ve i<; politika arasmdaki geleneksel aymm her zamankinden daha belirsiz hale gelmif,ltir. Ve ortak bir diinya tarihi paylaf,lhglmlz yonunde buyuyen bir bilin<;:ten soz etmek yerindedir... imdi ortaya <;lkmakta olan uluslararasl sistem ile ilgili benzetme bir tiir yumurta kutusuna benzer ki bu kutuda egemenlik kabuklarmm yanmda pif,lmekte olan kiiresel toplum omleti de vardlr. Tekrar etmek gerekirse, Soguk Savaf,l'm bitif,linden beri tecriibe ettigimiz durum ulus-devlet merkezli uluslararasl yapmm <;ef,litli bi<;imlerde ciddi tehditlerle yiizlef,lmekte oldugudur. Richard Rosecrance'a gore ulus devletin a mmasl dogrudan devlet kavrammm do iiniimii ile ilgilidir. Diinyamn kendisi, eskiden onemli olan fiziksel unsurun yerine, egitim ve sosyal sermaye gibi degerlere dayah olarak yeniden kurulurken, bu baglamda ka<;milmaz olarak geleneksel devlet anlayl l da anlamslz goriinmektedir.31 Cografya gibi fiziksel unsurlarm yeni tammlarmm ortaya <;lkhgl bir donemde bulunmaktaylz. Boylece eskinin depolayan ve pgan (stock) devletinin yerini ad 1m adlm hayali (virtual) devlet bi<;imi almaktadlr. Diinya devletleri arasmdaki ileri diizeydeki kar lhkh baglmhhk, dogal olarak Westfalyan sistemin temel degeri olan egemenlik kavrammm anlamml da doniif,ltiirmektedir. Giiniimiizde, Keohane'in sozleri ile, "egemenlik arhk daha az iilkesel olarak tammlanmlf,lhr ve iistelik karmaf,llk ulusotesi f,lebekelere gore daha oz onem 29 Stanley Hoffman, World Disorders: Troubled Peace in the Post-Cold War Era, New York, Rowman & Littlefield, 1998, s Ronnie D. Lipschutz, "Reconstructing World Politics: The Emergence of Global Society", Rick Fawn- Jeremy Larkins (del), International Society after the Cold War Anarchy and Order Reconsidered, London, Macmillan Press, 1996, s Richard Rosecrance, The Rise of the Virtual State, New York, Basic Books, 1999, s

12 Westfalyan Sistemin dゥイ 11 Eyliil ve Uluslararasl Politika ケ セ ァゥセゥォャゥォャ ゥャゥセォゥャ \L[ ィセュ ャ ァ ャゥセュ ャ ケ ォャ ゥセ イ エャ ケ ォャ ァ ャゥセュ ャ Hade etrnektedir."32 Westfalyan devlet rnodelinin ternel ilkesi onernli bir tehdit almdadlr. Nitekim yukandaki kuram ve sistem arasmdaki uyumu tekrar hahrlahrsak, krizin en onernli gostergelerinden birisi de hakim kuramlann entelektilel buhranlardlr. Bu yuzden, tecrube ettigirniz buyuk yanmda uzerinde durulmasl gereken bir konu da uluslararasl realist okulun yaf?adlgl sorunlard1r. Ortaya <,;lkan sonucu realist olup bitenleri a<,;lklamakta yeterli olmadlgl konusunda buyuk bir tar- <';lkmlf;,hr. Bir bak1ma, bizler kuram alamnda bir paradigrnatik ilk gormekteyiz. Nitekirn, bir <,;ok yeni ortaya <';lkmaslm da bu f?ekilde yorurnlamak yerinde olacakhr. Koslowski ve Kratochwil, uluslararasl sisternde ortaya <,;lkan bazl onernli ve sisternin donuf?umunu ele aldildanmakalelerinde, uluslararasl politikanm hakirn okulu realizrnin, yeni donuf?umleri a<,;lklamak konusunda tutarh bir yaklaf?lrn one suremedigini Hade etrnif?tir. Bu tilr yontemsel sorunlar da yeni yaklaf?lrnlarm ortaya <,;lkmasma f;>uphesiz katkida bulunmaktad1r.3 3 Ancak daha onemli olan kurarnla ilgili entelektuel tarhf;>malann aslmda gerideki daha onernli alan sistern duzeyindeki somut degif;>ime ve krize if;>aret etrneleridir. Hernen aym baglamda, son donernde uluslararasl politikada yaf;>anan donuf;>urnu a<,;lklamak i<,;in Hobbes, Lock ya da Kant rnerkezli bazl yaldaf;>lrnlarm entelektilel a<,;ldan da yaran olabilir. Sistern duzeyindeki olaylan bu tilr entelektuel baklf;> a<,;llanna gore <,;ahf;>mak bazl konularm aydmlatilrnasmda yardlrncl olacakhr. Bilindigi gibi Hobbes rnerkezli yaklaf;>lrn uluslararasl ilif;>kiler tarihini i<,;kin bir f;>iddet kavrarnl etrafmda kurgular. Buna gore, siyasal birimler arasmda yuksek duzeyde y1krna/ yok etme egilirni vardlr ve ancak gerektigi zaman bir dengeye gidilir. Ote yandan tarafslzhk i<,;in <,;ok az yer blrakilmlf;>tlr. 34 Bu nedenle aktorler birbiri ile daha <,;ok kavga eder haldedirler. Hobbes merkezli yaklaf;>lrnm ternel manhgl "herkesin herkesle savaf;>hgl" ilkesidir. Boylece sistern i<,;inde gu<,; yine temel belirleyicidir.3 5 Wendt'e gore, ancak Hobbes rnerkezli bir yo rum ile a<,;lklanabilecek olan bu yapl daha soma ad1m ad1rn Lock-merkezli bir bak1f;> a<';is1 ile a<,;lklanabilecek yaplya dogru evirilrnif;>tir. Yeni sistemde ise "yaf;>a ve ケ セ ュ izin ver" '12 Zikredilen yer: Mathias Albert ve Lothar Brock, "What Keeps Westphalia Together? Normative Differentiation in the Modern System of States", Mathias Albert-David Jacobson- Yosef Lapid (del), Identities Borders Orders: Rethinlcing International Relations Theory, Minneapolis, University of Minnesota Press, 2001, s. 38. '1'1 Rey Koslowski ve Friedrich V. Kratochwil, "Understanding change in international politics: the Soviet empire's demise and the international system", International Organization, Cilt 48, No 2, 1994, s '14 Alexander Wendt, Social Theory of International Politics, Cambridge, Cambridge University Press, 1999, s '15 Wendt, Social Theory, s

13 manhgl hakimdir.3 6 Egemenlik, Locke-merkezli ae;lklamayl takip edersek, sistemin temel duzenleyici ilkesi haline geldigi ie;in devletler birbidni fethetmek (yok etmek) yerine birbirinin ケ セ ュ ャ kabullenmekteydi. Cue; dengesi, sistemi yoneten tek kurumdu. Boylece sistemi meydana getiren aktorler, kendi guc;lerini arthrmak kavga yerine muzakereye tercih etmekteydiler. Ancak, zilmesi gereken nolda aktorlerin kendi gue;lerini hklar ォ ウ カ セュ ォエ e;ekinmeyecegidir.3 7 merkezli ae;lsl He ac;lklanabilen yeni sistem ウ カ ve slmriayan bir yap! ortaya \[ャォ da セゥ izin vermi;;tir. Bir ba;;ka deyi;;le, belirli sonu<;lar i<;in ウ カ me;;ru bir ara<;hr. Bu yuzden genel olarak, sava;nn belirli ama<;lar i<;in bile oisun me;;ru bir yon tern oimasi daha geni;; <;en;evede Westfalya modelinin bir ozelligi olarak goriilmelidir. Gte yandan, devletin temel aktor olarak en gu<;lu me;;ruiyet kaynagl oldugu bir sistemde e;ok ileri duzeyde bir yabanclla;;manm (alienation) bireyler a<;lsmdan ァ ョ[Z ォャ セ kestirmek hie; de zor degildir. Boyle bir sistem sadece insanlann birbirinden aynlmasl degil aym zamanda bireyin kendi bireyselliginden, vatanda9hk gibi bazl kategoriler yal'ahlarak aynhnasml dogurmaktadll'. Boyece bil'ey en ilel'i duzeyde kendi dogasmdan da uzak kalil'. Bil' kere sistem duzeyinde egemenlik ilkesi aracll!gl ile devletin temel ve belirleyici bil'im oldugu gel'<;eginden yola <;lkal'sak, bil'eyin temsili (presentation) buyuk deformasyona ugramaktad!r. Birey ancak devlet He girdigi tiirlu hukuksal ve kurumsal ゥャゥセォゥャ araclhgl He temsil edilebilir. Bunlardan ayn bir temsiliyeti soz konusu olamaz. Sozgelimi pasaportu olmayan bir kimse temsil edilemez. Yurtsuz bir insanm pek e;ok temel hakkl elinden almml;;hr. Hatta Hili duruma bakarsak "onemsiz" bir iilkenin pasaportunu ta91yan ki9inin durumu bile pek parlak degildir. Aynca, modern devletin ortaya He buyuk bir ケ ョ iャ dogdugu ie;in belirli konularda kae;mllmaz olarak klsltlamalar getirilmi9tir. Sozgelirni, Westfalya modeli i<;inde vatanda;;hk bagl olmakslzm ff dogal bireyler ff seyahat hakkl (ius peregrinandi) gibi pek e;ok temel haklanm kaybetmi9 durumdadlrlar. Westfalya modeli, egemenlik ve vatanda9hk gibi kurumlarla gezegenin fiziksel duzenini yeniden kurgulayan rasyonel bir proje olarak da gorulebilir. Yeryuzunun rasyonel olarak yeniden kurgulanmasl sonucu rasyonalite baglammda yabanclla9ma Westfalya duzeninde en ust duzeyde ortaya <;lkmaktadlr. Zaten, sistem-duzeyinde rasyonalite ilk a;;amada birey- 36 Wendt, Social Theory, s M. A. Kaplan, "Balance of Power, Bipolarity and Others: Models of International Systems", J. N. Rosenau (der.), International Politics and Foreign Policy, New York, The Free Press, 1969, s

14 Westfalyan Sistemin Direni i: 11 Eyliil ve Uluslararasl Politika diizeyinde akh onun \[Z fiziksel ve fiziksel olmayan ozgiirhiklerini klsltlayarak smlrlandmr. Boylece, カ エ ョ gibi kurumlar araclhgl セゥュョ ャョ slmrh rasyonalite bi<;:imleri yaratihr. bzgiirliik ve rasyonalitenin birbiri ile <;ok oldugunu hahrlarsak, Westfalya ninin birey diizeyindeki rasyonalitenen bilin<;li olarak geriye istikrarh bir uluslararasl sistem ortaya <;lkarmaya \[ ゥセゥョゥイャ セカオイオャᆳ s カ セカオイオャ セ ッャオセエオイ ケ ォャ セ ケ ォャ セャュゥ Bカ エ ョ ュセ ャi ョ ケMォィセ ョ ォャ ャ ケ ォャ Ne var son donemde ortaya <;lkan ve ulus-devlet merkezli bozan faktorleri yukandaki manhk ile a<;lklamak miimkiin C::iinkii yeni ortaya <;lkan unsurlar, devlet merkezli rasyonaliteyi rak yeniden birey merkezli rasyonaliteye yol a<;:maktadlr. $iiphesiz bu Hobbes ne de Locke merkezli a<;lklanabilir; <;:iinkii <;:ok temeldeki epistemolojik farkhhktan kaynaklanmaktadlr. Tlpkl Westfalya sistemini a<;lklamak i<;in Locke gibi dugu gibi; Soguk somasl ortaya <;lkan yeni durumu a<;lklamak i<;in isimlerin Kant gelmektedir. Nitekim Kant'm ョ ュャセ ャォ diizenin ortaya koydugu devlet-merkezli rasyonaliteyi bir durumu a<;;lklamak i<;;in onemli entelektiiel enstriimanlar bulmak miimkiindiir. Biitiin insanlann birlikteligi ya da biitiin insanlann bir topluluktan bahseden (community of all mankind) Kant<;;l en azmdan kuramsal olarak Westfalya diizeninin sarsan a<;;lklanmasmda yardlmcl olmaktadlr. Yine Kant'ta rastladlglmlz kurah evrensel misafirperverlik He slmrlandmhr" ilkesi; Westfalya manhgmm ortaya koydugu devlet-vakokten sarsacak niteliktedir. Boy- Ieee Kant<;;l gelenek rasyonel ve ulusal slmrlar He yeryiiziiniin boliinmesine felsefi bir yonetmektedir.3 9 Nitekim bu baglamda yeni dogmakta olan (embryonik) kiiresel alan gibi olgular Kant<;;l a<;;lklanabilir. Kiiresel bir kamusal alamn ortaya <;;lklyor olmasl egemen devlet ile nitelenen geleneksel yapmm aksine; kiiresel diizeyde etkin olan slmrlar otesi bir algi alamm meydana <;;lkarmaktadlr.40 セ ォゥャ ョュ ォエ ョャ セiャュ セュ ァ ャゥセュ ゥセゥョ イ Westfalya modeline yonelik onemli bir diger tehdit ise doga konusu etrafmda Daha once Westfalya modelinin modernite baglammda gerektigi iizerinde Modernite ise tammsal olarak en beri kendini insanlan irrasyonel olandan kurtarabilecek bir projenin miimkiin oldugu etrafmda Paradoksal olarak ise boyle bir rasyonalite 38 Theodor W. Adorno, Hegel Three Studies, London, The MIT Press, 1993, s Gokhan BacIk, "The Kantian Project in International Relations", The Review of International Affairs, Cilt 2, No 2, 2002, s Richard Devetak ve Richard Higgott, "Justice Unbound? Globalization, states and the transformation of the social bound", International Affairs, Cilt 75, No 3,1999, s Pauline Marie Rosenau, Post-Modernism And The Social Sciences: Insights, Inroads, and Intrusions, New Jersey, Princeton University Press, 1992, s

15 INTERNA T10NALRELATlOIIIS dogal olanm yerine rasyonel olanm konulmasma neden oimu;;tur. Modernitenin bir manhksal sonucu da dogal olaylarm ancak rasyonel a<;:lklamalar He anla;;llabilir oldugudur. Aynca, aym sure<;: i<;:inde, bilinmez olan Tann He bilimsel olarak a<;:lklanabilir doga de yer degi;;tirmi;;- tir.42 Daha soma, daha mutlu bir hayat i<;:in dogal kurallarm ke;;fedilmesi i<;:in, modern zihin toplum ve dogayl da birbirinden aylrml;;hr. 43 Boylece ortaya <;:lkan modern ve rasyonel kurumlarm ve kavramlann <;:ogu (modern devlet, ulusal kimlik) hep yerel veya ulusal olarak tammlamr hale gelmif?tir. Arhk Orta<;:ag'da oldugu gibi evrensel onermelere gore tammlanan kavramlara yer olamazdl. Nitekim, hahrlanacagl uzere, modern yaklaf?lmdan once insanlann sadakat odaklannda do gal merkezler vardl. Sozgelimi burada Orta<;:ag Avrupa'sml hahrlamak yeterlidir. Daha once de belirtilmif? oldugu gibi, Kilise bu donemde kendini mutlak otorite olarak kabul etmekteydi. ButUn etnik, bolgesel ve dilsel farkhhklar buyuk Hristiyanhk degerleri tarafmdan ku;;ahldlgl i<;:in Orta<;:ag toplumu evrensel bir toplumdu.44 0 duzende hi<;: bir f?ekilde bugunku anlaf?ild1g1 gibi ulusal Slmr yoktu. Durum dunyanm diger bolgelerinde de benzer bi<;:imdeydi. Boylece, Hristiyanlar (ya da baf?ka bolgelerdeki Muslumanlar) i<;:in kendi bireysellikleri kozmik duzenin merkezinde yer tutmaktaydl. Hi<;: bir rasyonel (ulusal) Slmr 01- makslzm insanlar doga ile hi<;: bir aymm olmadan bir biitunduler. Bu ;;af?lrhcl degildir <;:unku kutsal bir birliktelik ideal olarak evrensel olmak durumundadlr. Kutsal birliktelikler herkesi kapsamak istedikleri i<;in slmrlan ve kulturleri af?acak bi<;imde kurgulanml;;lardlr.45 Ne var ki, rasyonel smlrlarm ortaya <;:lkmasmdan sonra birey ve doga arasmdaki sozu edilen butunluk par<;:alanmlf?hr. Avrupa'da Orta- <;:ag Hnstiyan duzeninden aynlmayl sembolize eden olay bu baglamda modern egemenligin dogu;;udur. Din zaten modernite projesi i<;inde neredeyse tamamen tasfiye edildigi i<;in, arhk onemli olan rasyonel kurahar ve slmrlardl. Boylece, bireyler dunyayl <;ef?itli rasyonel smlrlarla <;evrilmi;; <;:evrelerinden yerel/ulusal olarak okumaya ba;;laml;;lardlr. Aym zamanda, bu anlay1;; fiziksel <;:evrenin (doga) devletlerin <;lkarlan i<;in rekabet ettigi alan haline gelmesine neden olmuf?tur. Nitekim, yuz- Yll1ar boyunca toprak siyasal ve ekonomik gucun en onemli gostergesi olmu;;tur. Modernite kendi doga rejimini yani kapitalist doga anlay1f?ml ortaya <;lkarm1f?hr. Bu anlayl;; Ronesans somas1 Avrupa'da ortaya <;lkml;; olup hem kapitalizm hem de 18. yuzyllm sonunda ortaya <;lkan yeni epistemik duzen ile biitunlef?erek eski doga anlay1f?lm yerle bir et- 42 Gordon D. Kaufman, "Ecological Consciousness and the Symbol of God", Buddhist-Christian Studies, Cilt 20, No 2, 2000, s Arturo Escobar, "After Nature", Current Anthropology, Cilt40, No 1, 1999, s Bartelson, A Genealogy, s Siobhan Nash-Marshall, "On the Fate of Nations", Logos, Cilt 4, No 1,2001, s

16 Westfalyan Sistemin Direni i: 11 Eylill ve Uluslararasl Politika ョャ doga tek bi<;imli, kullamlabilir, yonetilebilir, Fordist ve ekilebilir bir anlama ゥセ イ etmekteydi. 47 Kapitalist doga ャセャケ dunya uzerindeki topraklan uluslar arasmda ー ケャ olarak gormekteydi. Topraklar edilgen ve kullamlabilir oldugu i<;in dogal olarak ー ケャ セョャ ゥャゥイ p ケャ ise egemenlik ilkesine gore yapllacakb. Bu yuzden kapitalist sistemde ka<;lmlmaz olarak egemenlik ve mulkiyet arasmda gu<;lu bir bag Bunu Kurt Burch a<;;lklar: "Egemenlik ilk olarak yonetenlerin bir mulkiyet hakkldlr; mulkiyet hakkmm menkul ve gayr-i menkul bi<;imlere aynlmasl hem iilkesel deviet kavrammm hem de uluslararasl kapitalist duzenin akl;;kan yap 1- smm ortaya <;lkmasma yardlmcl olmu;;tur." 48 Ne var ki, bunu yaparak, ulus-devlet merkezli sistem, birey ve doga arasmdaki ili;;kiyi zarara ugratmh;>tlr. Peki bu nasil olmu;;tur? Bunun cevabl basittir: C:::unku yeni ortaya <;lkan sistemde bireyi dunyanm diger bolgeleri/ topraklan He ili;;ki i<;inde tutan bir hukuksal bag yoktur. Bir ornek ile a<;lklamak gerekirse; Bah Anadolu'daki nitrojen kirliliginin Pennsylvania' da ケ セ ケ ABD vatanda;;lan i<;in onemi ne olabilir? Rasyonel slmrlarla birbirinden aynlml;; uluslararasl yapl kuresel bilinci boylece zaylflatml;;hr. Hegel'in, Doga Felsefesi adh yapltmda ifade ettigi gibi, haberdar olmak tamamen soyut bir olgu degildir, aksine zihin ve bilinmek istenen II ;;ey" arasmda somut ili;;kiyi de gerektirir: 49 Bir olguyu kabul etmek ya da ona inanmak i<;in, onunla ili;;ki i<;inde olmahylz; ya da daha a<;lk ifade ile, 0 olguyu kendi bilincimiz ile birle;;mi;; ve kan;;ml;; halde bulmahylz. Ancak Westfalyan deviet duzeni boyle bir sistemin merkezinde duzenleyici ilke olarak hi<; bir zaman kabullenmemi;;tir. Doga ve insan arasmdaki kopma onemlidir <;unku bu kopma ile birlikte doga homo nationalis yani "ulusal adam" i<;in oteki haline gelmi;;tir. Aym ;;ekilde, dunyayl ulusal smlrlar araclhgl ile bolmekle birlikte diger ulkeler ve insanlar ka<;lmlmaz olarak "oteki" kategorisine girerler. Bu Decsola gibi du;;unurlerin daha once ortaya athgl homolojik du;;unceyi de hahrlatan bir sonu<; uretir: "insanlann doga ile nasil ili;;kiye ge<;tigi ve diger insanlarla nasil ili;;kiye ge<;tigi birbirine benzer."so Nitekim, butun bu karma;;lk yapmm hi<; te surpriz olmayan bir sonucu vardlr: Kapitalist Westfalyan doga rejimi, hegemonik oldugu ve temel ger<;ekligi do- 46 Escobar, "After Nature", s Ecbobar," After Nature", s Kurt Burch, Property and the Making of International System, Boulder-New York, Lynne Rienner Publishers, 1998, s C.W.F. Hegel, Encyc/opedia/Logic, 2 May 2005, texts/hegel, s Zikredilen yer: Per Binde, "Nature in Roman Catholic Tradition", Anthropological Quarterly, Cilt 74, No 1, 2001, s

17 @snャiャtaleゥuan}{itaセイbャヲャoャeャゥkセゥャゥャsararalsulu gamn liretilmesi oldugu daha once benzeri ァッイャゥャュ <;;evre sorunlarma da yol Ancak doganm rasyonel! ulusal smlr1arla b(-\llinmesi ゥャゥセォゥャ gozonline almdlgmda son derece normal kar- ウョ uzun donemde Westfalyan yaplyl sarsacak ウッョオセャ liret- yerylizlinlin rasyonel! ulusal slmrlara gore kurgulanmasl, blitlinsel doga ve onun her kesimi ile ゥセゥョ insan ャゥセャゥョᆳ cesinin ァ セ ortadan ォ ャ ャイ ュ ォオイァオャ ケ ウッョオセャ ウッョオセᆳ ゥイ セ ケ ォャ GQカ セ ォオイァオャ ゥョ セ v エ ョ ケ カ ゥャゥセォゥャ ォ ァャゥ\[ャ セャォ ァ \[ ュ Bir kere, her ne kadar yapay ve yapllar i<;;inde olsak bile, eylemlerimiz evrensel ve dogal liretmektedi1'. Pa1'- <;;as1 oldugumuz doga bir baklma bi1'bi1'ine bagh ve bi1'biri ile gli<;;lerin ve sli1'e<;;lerin toplaml anlamma gelmektedll51 DolaYlsl He bu kliresel silsile biz istesek de istemesek de eylemlerimizi kliresel lar lireti1' hale getirir. Bugtin pek <;;ok <;;evre sorunu kliresel niteliktedi1'. Kirlenme, kli1'esellsmma, ormanlann Wkenmesi, asit yagmurlan, iklim... BliWn bunlar ulusal slmrlan niteliktedi1'. Buglin bu sorunlan <;ozmek i<;in ancak ulusotesi bi1' etkili olabilecegi a1'tik kabul edilmektedir. Daha onemlisi, Westfalyan sistem bile kli1'esel sorunlanm <;ozmek i<;;in ulusotesi yontemlere fl1'sat ve1'mek istemektedir. Boylece, sistemin kendisi smirlanm ve yete1'sizlikle1'ini bi1' anlamda kabul olmaktadi1'. Zaten, sorunlanm <;ozmek i<;in ulusotesi ve kli1'esel yontemle1'in zorunlugu oldugu Ancak buradaonemli olan nokta; boyle kliresel <;evre sorunlannm <;;ok temel bir bi<;imde Westfalya sistemini sarsan sonw;lar liretmesidir. Boylece Westfalya sisteminin lirettigi rasyonel slmrlar ile dlinya dli- $lincesi sekteye ugramaktadlr. <;=linkli doga bu slmrlan dikkate aimadan bir blitlindlir. Mark W. Zacher gibilerinin de ifade ettigi gibi Westfalya projesi sanki ulusal slmrlann her Wrlli etkiyi durduracagl ili.izyonu lizerine Ne var ki, bu yanh$hgl ulusal slillrlan dinlemeden her tarafl etkileyen kliresel sorunlan ile ortaya <;lkmaktadlr. ya da genel ola1'ak ulus devlet illizyonu insanlan kendi ulusal slmrlan i<;inde sonsuza kadar mutlu bir hayat kurabilecekleri inanclm Westfalyan yapl da uzun slire ulusotesi diren<; gosterdigi i<;in bu illizyon daha da Nitekim, uzun yillar hi<; bir ulusotesi ideoloji gli<;lli bir alternatif olarak devlet merkezli ve dlinya algilamasmm online Gli<; dengesi temel belirleyici obrak aktorlerin 51 Kaufman, "Ecological Consciousness", s Mark W. Zacher, "Decaying Pillars of the Westphalian Temple: Implications For International Order And Governance", James N. Rosenau ve Ern-Otto Czempiel (del), Governance Without Government: Order and Clwnge in World Politics, Cambridge, Cambridge University Press, 1998, s Zacher, "Decaying Pillars", s. 61. Tarihsel olarak Marksizm gibi bazl ideolojiler burada tartl alm biitunselligi temsil eden alternatiflerdir. Ancak bunlar iki nedenden dolayl セ 68

18 Westfalyan Sistemin Direni i: 11 Eyli1l ve Uluslararasl Politilea ulusotesi egilimlere olan ilgisini slmrlandlrmlf?hr.54 Ancak f?imdi, ulusal egemenligin kutsal muhafazasl kmlmakta ve ulusal smlflan af?an e;evre sorunlan tehdidi sistem ile ilgili geleneksel alglyl donuf,?ti.irmektedir. 55 Sonue; olarak, uluslararasl sistem ve yeni ortaya e;lkan olgular arasmdaki gerilim ashnda gezegenin sosyal ve siyasal bir mekan (topoi) olarak rasyonel ve do gal kurgusu arasmdaki gerilime if,?aret etmektedir. Son donemde tamk oldugumuz yeni faktorler dunyayl siyasal ve sosyal ae;ldan farkh bie;imde kurgulamak istemektedir. Boylece dogal faktorler uzerinden Westfalyan sistemin ozu olan rasyonalite yani akla gore dunyayl ー ケャ セィイュ オセオョ buyuk darbe almaktadlr. Ozellikle Soguk s カ bitif?inden itibaren ashnda tamk olunan suree;, Westfalyan yapl ile henuz エ ュャ ョ ュ olsa bile yeni bir yapl talebinde bulunan olgular arasmdaki gerilime if?aret etmektedir. Bu makalenin takip eden boltimierinde ae;lklanacagl gibi eski ve yeni arasmdaki gerilim 11 Eyim olay! He yepyeni bir doneme girecektir. EyHil: Westfalyan Kar l Devrim Uluslararasl ilif,?kilerde 11 Eyim olaylan hie; f,?uphesiz yeni bir donemin ゥエ イ Pek e;ok uzmana gore 11 EylUJ olaylan butun bir sistemi Orne gin, Steve Smith, 11 Eyim olaylanyla uluslararasl ゥャゥセォゥャ bir donemin sona erdiginin ョャ セャ yazmaktadlr. Buna gore tek kutup1u -yani ABD'nin エ イエャセュ tek super gue; oldugu- donem arhk sona ermektedir. t bunun yerine ortaya e;lkacak olan duzenin dogasl uzerinedir. 56 Yine bu baglamda sozgelimi, ABD Temsilciler Meclisi'nin Uluslararasl ilif,?kiler Komitesi b セᆳ kam Hemy J. Hyde ise 11 Eyltil saldmlan ile ABD'nin yeni bir doneme girdigini iddia etmif,?tir. BazIlarma gore ise 11 Eyltil gunu diinya, resmen Soguk Savaf;> somasl done me gee;if;>i tamamlamu;>hr. SenatOr Tim Hutchinston'un yaklaf;>lml ise ilgine;tir. Hutchinston'a gore "Soguk Savaf;>'tan soma tamk oldugumuz stratejik ara donem (interlude) sona ermif,?tir." Ancak burada dikkat edilmesi gereken bu ara donemin nasil kullamldlgldlr. SenatOre gore bu flrsatm iyi kullamlmadlgl konusunda yo gun kuf;>kular vardlr. 57 Stephen M. Walt gibi kimi uzmanlar ise olaym Zヲャ イ ャセャュ ュ bu butundil ideolojiler politik ve pratik duzeyde セ Nイャ イ ャセャュ ュ bu evrenselci projeler siirekli olarak modern devlet merkezli sistem i<;inde ョ ョュゥセャ イ Dolayls ile kendi felsefi onermelerinin belirlemedigi bir yapl i<;inde slirekli olarak j セエゥイ bir yakla lm olarak kalml$lardlr. 54 Kaplan, "Balance of Power", s Jessica Tuchman Mathews "Redefining Security", Foreign Affairs, Cilt 68, No 1, 1989, s Steve Smith, "The End of the Unipolar Moment: September 11 and the Future of World Order", 12 Mayls 2003, s "Press Statement", 12 EyWI 2001, Ol_press_statement.html 69

19 UI. / IIJTERNATIONAlRElATIONS ABD dl::'; politikasl a<;lsmdan son derece biiyiik donii::,;iim doguracagmm albm <;izilmektedir. 58 $iiphesiz, konu iizerinde ba::,;ka uzmanlardan ya da isimlerden daha pek <;ok ::,;eyi aktarmak miimkiindiir. Ancak burada alb <;izilmesi gereken nokta olaym dogurdugu uluslararasl etkilerin biiyiikliigiiniin kabuliidiir. Peki bu olaylar, etkileri baklmldan ne anlama gelmektedir? 11 Eyliil saldmlan He nasil bir degi::,;imle yiizyiize kaldlk? Bumakalede, 11 Eyliil somas! geli::,;melerin biiyiik ve sistem diizeyinde degi::,;iklik olarak anla- ::,;Ilmamasl lazlm geldigi, aksine 11 Eyliil somasl geli::,;melerin bir siiredir devlet-merkezli yaplyl a::,;mdlran ge1i::,;melere kar::';l Westfalyan sistemin direni::,;i hatta rovan::';l olarak algilanmasl gerektigi temel tezi savunulmaktadlr. Kisaca ifade etmek gerekirse, 11 Eyliil somasl geli::,;meler, bir degi::,;imi temsil etmekten ziyade Westfalyan sistemin bir siiredir kendini hedef alan yeniliklere kar::';1 tekrar gii<;lenmesidir. Zaten, kiiresel degerlere dayah yeni bir sistemin ortaya <;lktlgma yonelik sosyal ve bilimsel <;o::,;kunluk, 11 EyIiil somasi geli::,;melerin etkisi ile yerini suskunluga yeniden devlet merkezli, giivenlik merkezli dile blrakml::,;hr. Gte yandan degi::,;im kelimesinin anlaml iizerinde durmakta bir zorunluluk vardlr. Gzellikle uluslararasl ili::,;kiler disiplini a<;lsmda degi- ::,;imden ifade edilen nedir? Etimolojik olarak degi::,;im kelimesi ingilizce'ye 1200'lerden once bir ;;eyi daha farkh hale getirmek anlammdaki changier kelimesi ile girmi;;tir.59 Britannica sozliigii ise kelimeye iki farkh ani am vermektedir: Birincisi, bazl a<;l1ardan degi;;iklik yapmak, ikincisi bir;;eyi bir ba::,;ka ::,;ey ile degi::,;tirmek.60 Ortaya konulan tammlardan anla;;llacagl gibi degi::,;mek kelimesi son derece belirsiz bir anlam kiimesine i::,;aret etmektedir. Bu yiizden degi::,;im kelimesinin i<;erdigi karma::';lk aniam kiimesini belirli sorunlara ragmen smlflandlrmak gerekmektedir. Dort ayakh bir masaya iki ayak daha eklemek sozgelimi bir degi;;ikliktir <;iinkii boylece bir nesne farkhla::,;maktadlr. <::iinkii masadaki degi;;im yeni bir durum ortaya <;lkarml::,;tir. Ancak masayl tamamen ayakslz yapmak veya masayl tamamen ortadan kaldlrmak ::,;iiphesiz farkh bir tiir degi::,;imdir. Her ne kadar farkh tiirde degi::,;imler olsa bile, her birinde belirli bir ::,;eyin/ olaym/ dii::,;iincenin varhgl ve yoklugu He ilgili durumlara i::,;aret edilmektedir.61 Orne gin, dort ayakh bir masa olmak ya da ba::,;ka bir tiir mas a olmak veya masamn oimasl ya da tamamen ortadan kalkmasl gibi. Kuramsal olarak, biitiin degi::,;ikliklerin ozii goriildiigii gibi aymdlr: Eskiye gore daha farkh bir var olma 58 Robert Fisk, "War Disturbs the Most Dangerous Political Tectonic Plate in the World", The Independent,8 Ekim 2001, s Chambers Dictionary of Etymology, New York, Chambers Harrap Publishers, 2001, s "Change", 23 Mart 2003, s Karin Verelstki, "On the Ontology Realized in Technological World-Reconstruction", Dialogue & Universalism, Cilt 11, No 3, 2001, s

20 Westfalyan Sistemin Direni i: 11 Eylnl ve Uluslararasl Politika durumu. Burada farkh degif?im turlerinde paylaf?llan ortak ozun alh <;i zilmelidir. Ancak ozsel benzerlik farkhhklann olmamasml gerektirmez. Yine bir ornek vermek gerekirse masaya yeni ayaklar eklemekle; masayi yakarak ortadan kaldlrmak farkhdlr. Her iki degif?im farkh olsa bile felsefi olarak ozsel olarak eski durumu degif?tirmek a<;lsmdan benzerdir. Halbuki masaya yeni ayaklar ekleyerek sadece ;;eylerin dizilif?i hakkmda yenilik yapmaktaylz. TartI;;malardan goriildugu gibi yon temsel olarak degif?im kavrammm bir Ol<;iit olarak sosyal bilimde kullamlmadan once mutlaka bir <;er<;evenin tammlanmlf? olmasl gerekmektedir. Degir;>im kavraml baglammda uluslararasl ilif?ikler <;ah:;;malanna gelince yukanda alh <;izilen yontemsel zorunluluklar ve sorunlar aynen ge<;erlidir. Hemen her yerde karf?lmlza <;lkan bu kelimenin neleri i<;erdigi neleri dlf?ladlg1 konusunda buyuk bir karmaf?a soz konusudur. Bu yuzden kavraml merkeze alan bir <;ahf?ma yontemsel olarak bir <;er<;eveyi once ortaya koymak zorundadlr. 11 Eyli.i.l olayl uzerinden uluslararasl sistemde degif?im kavramml ele alan bu makalede Robert Gilpin'in degif?im kuraml kullamlacakhr. Robert Gilpin, Dilnya Politikalannda s カ ve d adh eserinde uluslararasl ilif?kilere yonelik bir degif?im tamml ve smifiandirmasl sunmaktadir. Gilpin, kavramlm uluslararasl ゥャゥセォゥャ baglammda u<; farkh anlamda kullanmaktadtr: Etkile:;;imsel degi:;;im (interaction change), dizgesel ya da sistemsel change) ve sistemin degi:;;mesi (systems change).62 Etkile:;;imsel degi:;;im He Gilpin, uluslararasl sistemin aktorleri arasmdaki siyasal, ekonomik ve diger konularla ilgili turlu modifikasyonlan kast etmektedir.63 Dogal olarak boyle bir degi:;;im sistemde yaplsal sonu<;lar uretmez. C::unku anla:;;malar, diplomatik ziyaretler, ekonomik ゥャゥセォゥャ gibi uluslararasl ilif?kilerin gundelik duzeyinde smlrslz saylda etkilef?imsel degif?im her gun ger<;eklef?mektedir. Bu a<;ldan etkilef?imsel degif?im sistemi ayakta tutan temel normlar uzerinde de belirleyici degildir. Bir bakima bu degif?iklik sistemin slmrlan i<;inde olup biter. Ancak, etkilef?imsel ァゥセゥュャ uzun donemde buyuk ァゥセゥォャゥォャ alt yap Ism hazlrladigmm da goz onunde tutulmasl gerekir. ikinci simf olan sistemsel degi:;;ime gelince 0 da sistemin slmrlan i<;inde olup biter. Ancak sistemsel degi:;;im ozellikle gu<; ili:;;kileri bakimmdan <;ok onemli sonu<;lar uretir ve yeni bir gu<; konfigurasyonu meydana getirir. Tamm olarak sistemsel degi:;;im gucun, normlann ve gu<; hiyarerf?isinin uiusiararasl dagi1immda bir degi:;;iklige i:;;aret eder.64 Son olarak, u<;uncu smif degi- :;;im ise sistemin kendisinin yerini baf?ka bir sisteme birakmasldlr. Bu tur 62 Robert Gilpin, War & Change in World Politics, Cambridge, Cambridge University Press, 1981, s Ibid., s Ibid., s

Westfalyan Sistemin Direnişi: 11 Eylül ve Uluslararası Politika

Westfalyan Sistemin Direnişi: 11 Eylül ve Uluslararası Politika Yayın ilkeleri, izinler ve abonelik hakkında ayrıntılı bilgi: E-mail: bilgi@uidergisi.com Web: www.uidergisi.com Westfalyan Sistemin Direnişi: 11 Eylül ve Uluslararası Politika Gökhan Bacık Yrd. Doç. Dr.,

Detaylı

Liberalizmden Neoliberalizme Güç Olgusu ve Sistemik Bağımlılık

Liberalizmden Neoliberalizme Güç Olgusu ve Sistemik Bağımlılık Yayın ilkeleri, izinler ve abonelik hakkında ayrıntılı bilgi: E-mail: bilgi@uidergisi.com Web: www.uidergisi.com Liberalizmden Neoliberalizme Güç Olgusu ve Sistemik Bağımlılık Yücel Bozdağlıoğlu*, Çınar

Detaylı

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS ULUSLARARASI POLİTİK İKTİSAT ECON 367 8 3 + 0 3 6

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS ULUSLARARASI POLİTİK İKTİSAT ECON 367 8 3 + 0 3 6 DERS BİLGİLERİ Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS ULUSLARARASI POLİTİK İKTİSAT ECON 367 8 3 + 0 3 6 Ön Koşul Dersleri - Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü İngilizce Lisans Zorunlu Dersin Koordinatörü

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. Kemal Çiftçi

Yrd. Doç. Dr. Kemal Çiftçi Yrd. Doç. Dr. Kemal Çiftçi Giresun Üniversitesi/Uluslararası İlişkiler Bölümü Adres : İkt.ve İd. Bil. Fak. Uluslararası İlişkiler Bölümü Güre Yerleşkesi Merkez/GİRESUN E-Posta: kemalciftci@hotmail.com

Detaylı

Uluslararası İlişkilere Giriş PSIR 211 3 3 + 0 3 5 DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS. Ön Koşul Dersleri.

Uluslararası İlişkilere Giriş PSIR 211 3 3 + 0 3 5 DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS. Ön Koşul Dersleri. DERS BİLGİLERİ Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS Uluslararası İlişkilere Giriş PSIR 211 3 3 + 0 3 5 Ön Koşul Dersleri Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü İngilizce Lisans Zorunlu Dersin Koordinatörü

Detaylı

FELSEFE DERSKiTABI Komisyon

FELSEFE DERSKiTABI Komisyon ORTAÖ GRE TiM FELSEFE DERSKiTABI Komisyon DEVLET KiTAPLARI ÜCÜNCÜ BASKI Dergah Ofset - istanbul, 2012 i(indekiler I. ÜNiTE FELSEFEYLE TANI~MA A. FELSEFE NEDiR? 2 1. Fe1sefenin An1aml 2 2. Fe1sefenin A1an!.

Detaylı

DERS PROFİLİ. POLS 338 Bahar 6 3+0+0 3 6

DERS PROFİLİ. POLS 338 Bahar 6 3+0+0 3 6 DERS PROFİLİ Dersin Adı Kodu Yarıyıl Dönem Kuram+PÇ+Lab (saat/hafta) Kredi AKTS Amerikan Dış Politikası POLS 338 Bahar 6 3+0+0 3 6 Ön Koşul Yok Dersin Dili Ders Tipi Dersin Okutmanı Dersin Asistanı Dersin

Detaylı

Giresun Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü İletişim Bilimleri Anabilim Dalı İletişim Bilimleri Doktora Programı Ders İçerikleri

Giresun Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü İletişim Bilimleri Anabilim Dalı İletişim Bilimleri Doktora Programı Ders İçerikleri Giresun Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü İletişim Bilimleri Anabilim Dalı İletişim Bilimleri Doktora Programı Ders İçerikleri İLTB 601 İletişim Çalışmalarında Anahtar Kavramlar Derste iletişim çalışmalarına

Detaylı

Amerikan Dış Politikası (UI512) Ders Detayları

Amerikan Dış Politikası (UI512) Ders Detayları Amerikan Dış Politikası (UI512) Ders Detayları Ders Adı Ders Kodu Dönemi Ders Saati Uygulama Saati Laboratuar Saati Kredi AKTS Amerikan Dış Politikası UI512 Seçmeli 3 0 0 3 7.5 Ön Koşul Ders(ler)i - Dersin

Detaylı

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS. Siyaset Bilimine Giriş PSIR 101 3 3 + 0 3 5. Temel siyasal deyimleri ayırt eder 1,2,3 A,C

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS. Siyaset Bilimine Giriş PSIR 101 3 3 + 0 3 5. Temel siyasal deyimleri ayırt eder 1,2,3 A,C DERS BİLGİLERİ Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS Siyaset Bilimine Giriş PSIR 101 3 3 + 0 3 5 Ön Koşul Dersleri - Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü İngilizce Lisans Zorunlu Dersin Koordinatörü

Detaylı

Uluslararası İlişkilerde Klasik Jeopolitik Teoriler ve Çağdaş Yansımaları

Uluslararası İlişkilerde Klasik Jeopolitik Teoriler ve Çağdaş Yansımaları Yayın ilkeleri, izinler ve abonelik hakkında ayrıntılı bilgi: E-mail: bilgi@uidergisi.com Web: www.uidergisi.com Uluslararası İlişkilerde Klasik Jeopolitik Teoriler ve Çağdaş Yansımaları İsmail Hakkı İşcan

Detaylı

İdeal, Fonksiyonel ve Disiplinlerarası Program Sorunu

İdeal, Fonksiyonel ve Disiplinlerarası Program Sorunu Yayın ilkeleri, izinler ve abonelik hakkında ayrıntılı bilgi: E-mail: bilgi@uidergisi.com Web: www.uidergisi.com İdeal, Fonksiyonel ve Disiplinlerarası Program Sorunu Alaeddin Yalçınkaya Doç. Dr., Sakarya

Detaylı

Küreselleşme Avrupa Birliği ve Türkiye Üçgeninde Kimlik Parçalanması ve Kimlik Yönetişimi

Küreselleşme Avrupa Birliği ve Türkiye Üçgeninde Kimlik Parçalanması ve Kimlik Yönetişimi Yayın ilkeleri, izinler ve abonelik hakkında ayrıntılı bilgi: E-mail: bilgi@uidergisi.com Web: www.uidergisi.com Küreselleşme Avrupa Birliği ve Türkiye Üçgeninde Kimlik Parçalanması ve Kimlik Yönetişimi

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. Kemal Çiftçi

Yrd. Doç. Dr. Kemal Çiftçi Yrd. Doç. Dr. Kemal Çiftçi Giresun Üniversitesi/Uluslararası İlişkiler Bölümü Adres : İkt.ve İd. Bil. Fak. Uluslararası İlişkiler Bölümü Güre Yerleşkesi Merkez/GİRESUN E-Posta: kemalciftci@hotmail.com

Detaylı

Neogramşiyan Hegemonya Yaklaşımı Çerçevesinde Güç ve Global Finans: Pax Britannica daki Büyük Dönüşüm

Neogramşiyan Hegemonya Yaklaşımı Çerçevesinde Güç ve Global Finans: Pax Britannica daki Büyük Dönüşüm Yayın ilkeleri, izinler ve abonelik hakkında ayrıntılı bilgi: E-mail: bilgi@uidergisi.com Web: www.uidergisi.com Neogramşiyan Hegemonya Yaklaşımı Çerçevesinde Güç ve Global Finans: Pax Britannica daki

Detaylı

Küreselleşme, Batı Modernliği ve Şiddet: Batı ya Karşı Siyasal İslam

Küreselleşme, Batı Modernliği ve Şiddet: Batı ya Karşı Siyasal İslam Yayın ilkeleri, izinler ve abonelik hakkında ayrıntılı bilgi: E-mail: bilgi@uidergisi.com Web: www.uidergisi.com Küreselleşme, Batı Modernliği ve Şiddet: Batı ya Karşı Siyasal İslam Rasim Özgür Dönmez

Detaylı

Uluslararası İlişkilerin Gerçekçi Teorisi: Kökeni, Kapsamı, Kritiği

Uluslararası İlişkilerin Gerçekçi Teorisi: Kökeni, Kapsamı, Kritiği Yayın ilkeleri, izinler ve abonelik hakkında ayrıntılı bilgi: E-mail: bilgi@uidergisi.com Web: www.uidergisi.com Uluslararası İlişkilerin Gerçekçi Teorisi: Kökeni, Kapsamı, Kritiği Mustafa Aydın Doç. Dr.,

Detaylı

DERS PROFİLİ. Rus Dış Politikası POLS 439 Güz 7 3+0+0 3 6. Mehmet Turan Çağlar

DERS PROFİLİ. Rus Dış Politikası POLS 439 Güz 7 3+0+0 3 6. Mehmet Turan Çağlar DERS PROFİLİ Dersin Adı Kodu Yarıyıl Dönem Kuram+PÇ+Lab (saat/hafta) Kredi AKTS Rus Dış Politikası POLS 439 Güz 7 3+0+0 3 6 Ön Koşul Yok Dersin Dili Ders Tipi Dersin Okutmanı Dersin Asistanı Dersin Amaçları

Detaylı

Immanuel Wallerstein: Sosyal Bilimlere Yeniden Bakmak

Immanuel Wallerstein: Sosyal Bilimlere Yeniden Bakmak Yayın ilkeleri, izinler ve abonelik hakkında ayrıntılı bilgi: E-mail: bilgi@uidergisi.com Web: www.uidergisi.com Immanuel Wallerstein: Sosyal Bilimlere Yeniden Bakmak Elçin Aktoprak Arş. Gör., Ankara Üniversitesi,

Detaylı

15.660 Stratejik İnsan Kaynakları Yönetimi. MIT Sloan School of Management

15.660 Stratejik İnsan Kaynakları Yönetimi. MIT Sloan School of Management 15.660 Stratejik İnsan Kaynakları Yönetimi MIT Sloan School of Management Stratejik İnsan Kaynakları Yönetiminde Hedef Sürdürülebilir rekabet avantajını ve buna ulaşmak için gerekli değişiklikleri hayata

Detaylı

DERS PROFİLİ. POLS 438 Bahar 8 3+0+0 3 6. Yrd. Doç. Dr. Ödül Celep

DERS PROFİLİ. POLS 438 Bahar 8 3+0+0 3 6. Yrd. Doç. Dr. Ödül Celep DERS PROFİLİ Dersin Adı Kodu Yarıyıl Dönem Kuram+PÇ+Lab (saat/hafta) Kredi AKTS Türk-Amerikan İlişkileri POLS 438 Bahar 8 3+0+0 3 6 Ön Koşul Yok Dersin Dili Ders Tipi Dersin Okutmanı Dersin Asistanı Dersin

Detaylı

Dış Politika : Yeni Bir Kavramsallaştırma Bağlamında Egemenlik Mitinin Analizi

Dış Politika : Yeni Bir Kavramsallaştırma Bağlamında Egemenlik Mitinin Analizi Yayın ilkeleri, izinler ve abonelik hakkında ayrıntılı bilgi: E-mail: bilgi@uidergisi.com Web: www.uidergisi.com Dış Politika : Yeni Bir Kavramsallaştırma Bağlamında Egemenlik Mitinin Analizi Ali Balcı

Detaylı

Uluslararasılıkta Kaos, Bir Medeniyet Dönüşümü ve İslami (F)aktör: Türkiye de MÜSİAD Örneği

Uluslararasılıkta Kaos, Bir Medeniyet Dönüşümü ve İslami (F)aktör: Türkiye de MÜSİAD Örneği Yayın ilkeleri, izinler ve abonelik hakkında ayrıntılı bilgi: E-mail: bilgi@uidergisi.com Web: www.uidergisi.com Uluslararasılıkta Kaos, Bir Medeniyet Dönüşümü ve İslami (F)aktör: Türkiye de MÜSİAD Örneği

Detaylı

İlkçağlardan Günümüze Haklı Savaş Kavramı

İlkçağlardan Günümüze Haklı Savaş Kavramı Yayın ilkeleri, izinler ve abonelik hakkında ayrıntılı bilgi: E-mail: bilgi@uidergisi.com Web: www.uidergisi.com İlkçağlardan Günümüze Haklı Savaş Kavramı Fulya A. Ereker Arş. Gör., Ankara Üniversitesi,

Detaylı

Bölüm 1: Felsefeyle Tanışma

Bölüm 1: Felsefeyle Tanışma İÇİNDEKİLER Bölüm 1: Felsefeyle Tanışma 1. FELSEFE NEDİR?... 2 a. Felsefeyi Tanımlamanın Zorluğu... 3 i. Farklı Çağ ve Kültürlerde Felsefe... 3 ii. Farklı Filozofların Farklı Felsefe Tanımları... 5 b.

Detaylı

Dünya Ekonomisi Küreselleşmenin Neresinde?

Dünya Ekonomisi Küreselleşmenin Neresinde? Yayın ilkeleri, izinler ve abonelik hakkında ayrıntılı bilgi: E-mail: bilgi@uidergisi.com Web: www.uidergisi.com Dünya Ekonomisi Küreselleşmenin Neresinde? Aydın Fındıkçı Dr., Münih Ludwig Maximilians

Detaylı

Uluslararası Ekonomi Politik (IR502) Ders Detayları

Uluslararası Ekonomi Politik (IR502) Ders Detayları Uluslararası Ekonomi Politik (IR502) Ders Detayları Ders Adı Ders Kodu Dönemi Ders Uygulama Laboratuar Kredi AKTS Saati Saati Saati Uluslararası Ekonomi Politik IR502 Seçmeli 3 0 0 3 7.5 Ön Koşul Ders(ler)i

Detaylı

Türkiye de Uluslararası İlişkiler Çalışmaları ve Eğitimi Toplantı Tutanakları

Türkiye de Uluslararası İlişkiler Çalışmaları ve Eğitimi Toplantı Tutanakları Yayın ilkeleri, izinler ve abonelik hakkında ayrıntılı bilgi: E-mail: bilgi@uidergisi.com Web: www.uidergisi.com Türkiye de Uluslararası İlişkiler Çalışmaları ve Eğitimi Toplantı Tutanakları Bu makalenin

Detaylı

HALE BALSEVEN. Lisans, Gazi Üniversitesi, İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi, Maliye Bölümü, Ankara, 1993.

HALE BALSEVEN. Lisans, Gazi Üniversitesi, İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi, Maliye Bölümü, Ankara, 1993. HALE BALSEVEN Adres *********************************** Akdeniz Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Maliye Bölümü, A Blok, Kat:4, Ofis:319 Dumlupınar Bulvarı, Kampüs 07058, Antalya TÜRKİYE

Detaylı

SOĞUK SAVAŞ SONRASINDA DEVLET EGEMENLİĞİNİN SINIRLARINA NORMATİF BİR BAKIŞ

SOĞUK SAVAŞ SONRASINDA DEVLET EGEMENLİĞİNİN SINIRLARINA NORMATİF BİR BAKIŞ 140 ZERR N AYfiE BAKAN/SO UK SAVAfi SONRASINDA DEVLET... SOĞUK SAVAŞ SONRASINDA DEVLET EGEMENLİĞİNİN SINIRLARINA NORMATİF BİR BAKIŞ Zerrin Ayfle BAKAN* Since the establishment of the first state, one of

Detaylı

TOPLUMSAL MUCADELELER VE KENT BiR YEREL DENEYiM : UMRANiYE MUSTAFA KEMAL MAHALLESiNiN KURULU~U VE YASALLA~MA SUREci

TOPLUMSAL MUCADELELER VE KENT BiR YEREL DENEYiM : UMRANiYE MUSTAFA KEMAL MAHALLESiNiN KURULU~U VE YASALLA~MA SUREci TOPLUMSAL MUCADELELER VE KENT BiR YEREL DENEYiM : UMRANiYE MUSTAFA KEMAL MAHALLESiNiN KURULU~U VE YASALLA~MA SUREci ~likrll ASLAN' Modern kent Uzerine yapilan tartl~malarda genellikle "unutulan" bir boyut

Detaylı

DERS PROFİLİ. POLS 260 Bahar 4 3+0+0 3 6

DERS PROFİLİ. POLS 260 Bahar 4 3+0+0 3 6 DERS PROFİLİ Dersin Adı Kodu Yarıyıl Dönem Kuram+PÇ+Lab (saat/hafta) Kredi AKTS Avrupa Birliği Politikaları POLS 260 Bahar 4 3+0+0 3 6 Ön Koşul Yok Dersin Dili Ders Tipi Dersin Okutmanı Dersin Asistanı

Detaylı

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS ULUSLARARASI KURULUŞLAR PSIR 331 5 3 + 0 3 5

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS ULUSLARARASI KURULUŞLAR PSIR 331 5 3 + 0 3 5 DERS BİLGİLERİ Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS ULUSLARARASI KURULUŞLAR PSIR 331 5 3 + 0 3 5 Ön Koşul Dersleri - Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü İngilizce Lisans Zorunlu Dersin Koordinatörü

Detaylı

DERS PROFİLİ. POLS 337 Güz 5 3+0+0 3 6

DERS PROFİLİ. POLS 337 Güz 5 3+0+0 3 6 DERS PROFİLİ Dersin Adı Kodu Yarıyıl Dönem Kuram+PÇ+Lab (saat/hafta) Kredi AKTS Siyasal Partiler ve Çıkar Grupları POLS 337 Güz 5 3+0+0 3 6 Ön Koşul Yok Dersin Dili Ders Tipi Dersin Okutmanı Dersin Asistanı

Detaylı

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS. Amerika da Toplum ve Siyaset PSIR 450 7-8 3 + 0 3 6. Ön Koşul Dersleri - Dersin Seviyesi

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS. Amerika da Toplum ve Siyaset PSIR 450 7-8 3 + 0 3 6. Ön Koşul Dersleri - Dersin Seviyesi DERS BİLGİLERİ Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS Amerika da Toplum ve Siyaset PSIR 450 7-8 3 + 0 3 6 Ön Koşul Dersleri - Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü Dersin Koordinatörü İngilizce Lisans

Detaylı

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS. Kıbrıs Sorunu PSIR 464 7-8 3 + 0 3 5

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS. Kıbrıs Sorunu PSIR 464 7-8 3 + 0 3 5 DERS BİLGİLERİ Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS Kıbrıs Sorunu PSIR 464 7-8 3 + 0 3 5 Ön Koşul Dersleri Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü İngilizce Lisans Seçmeli Dersin Koordinatörü Dersi Verenler

Detaylı

ULU 504 ELEŞTİREL TEORİ

ULU 504 ELEŞTİREL TEORİ Salı: 14.30-17.20 (derslik - B71) http://ovuncongur.com/dersler/elestirel-teori/ ULU 504 ELEŞTİREL TEORİ 2014-2015 Yaz Dönemi Hakan Övünç Ongur Dersin Amacı Bu ders, lisansüstü seviyesindeki öğrencileri

Detaylı

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS. Diplomasi: Dış Politika'nın Uygulanışı PSIR 410 7-8 3 + 0 3 5

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS. Diplomasi: Dış Politika'nın Uygulanışı PSIR 410 7-8 3 + 0 3 5 DERS BİLGİLERİ Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS Diplomasi: Dış Politika'nın Uygulanışı PSIR 410 7-8 3 + 0 3 5 Ön Koşul Dersleri Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü İngilizce Lisans Seçmeli Dersin

Detaylı

Erdemir, E. Yönetme Hastalığının Şifâsı (Kitap Eleştirisi), İş Ahlakı Dergisi, Kasım 2014, C. 7, S. 1.

Erdemir, E. Yönetme Hastalığının Şifâsı (Kitap Eleştirisi), İş Ahlakı Dergisi, Kasım 2014, C. 7, S. 1. Öğrenim Durumu Doçent: Yönetim-Organizasyon, ÜAK, 2012 Doktora Sonrası: University of Illinois at Urbana-Champaign, College of Business, USA, 2011 Doktora: Yönetim-Organizasyon, Anadolu Üniversitesi, 2007

Detaylı

Milli Devlete Yönelik Tehdit Değerlendirmesi

Milli Devlete Yönelik Tehdit Değerlendirmesi Milli Devlete Yönelik Tehdit Değerlendirmesi tarafından tam algılanmadığı, diğer bir deyişle aynı duyarlılıkla değerlendirilmediği zaman mücadele etmek güçleşecek ve mücadeleye toplum desteği sağlanamayacaktır.

Detaylı

Emperyalizmin Yapısal Teorisi Kısım II

Emperyalizmin Yapısal Teorisi Kısım II Yayın ilkeleri, izinler ve abonelik hakkında ayrıntılı bilgi: E-mail: bilgi@uidergisi.com Web: www.uidergisi.com Emperyalizmin Yapısal Teorisi Kısım II Johan Galtung Uluslararası Barış Araştırmaları Enstitüsü,

Detaylı

CURRICULUM VİTAE. Doç. Dr. Sezgin Seymen Cebi

CURRICULUM VİTAE. Doç. Dr. Sezgin Seymen Cebi CURRICULUM VİTAE Doç. Dr. Sezgin Seymen Cebi E-Mail: Sezgin.Cebi@antalya.edu.tr sezginseymen@yahoo.com Eğitim Ocak/2003- Mayıs/2008 Nelson A. Rockefeller College Public Affairs & Policy-SUNY-Albany/New

Detaylı

SOSYOLOJİ BÖLÜMÜ 2015-2016 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI GÜZ DÖNEMİ PROGRAMI

SOSYOLOJİ BÖLÜMÜ 2015-2016 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI GÜZ DÖNEMİ PROGRAMI ANADAL EĞİTİM PROGRAMI ZORUNLU DERSLERİ.Sınıf/.Yarıyıl YDİ0 Temel Yabancı Dil (İngilizce) (Basic Foreign Language (English)) - 2 YDF0 Temel Yabancı Dil (Fransızca) (Basic Foreign Language (French)) - YDA0

Detaylı

DERS PROFİLİ. Amerikan Siyaseti POLS 233 Güz 3 3+0+0 3 6. Yrd. Doç. Dr. Ödül Celep

DERS PROFİLİ. Amerikan Siyaseti POLS 233 Güz 3 3+0+0 3 6. Yrd. Doç. Dr. Ödül Celep DERS PROFİLİ Dersin Adı Kodu Yarıyıl Dönem Kuram+PÇ+Lab (saat/hafta) Kredi AKTS Amerikan Siyaseti POLS 233 Güz 3 3+0+0 3 6 Ön Koşul Yok Dersin Dili Ders Tipi Dersin Okutmanı Dersin Asistanı Dersin Amaçları

Detaylı

Kamu Yönetimi Bölümü Ders Tanımları

Kamu Yönetimi Bölümü Ders Tanımları Kamu Yönetimi Bölümü Ders Tanımları PA 101 Kamu Yönetimine Giriş (3,0,0,3,5) Kamu yönetimine ilişkin kavramsal altyapı, yönetim alanında geliştirilmiş teori ve uygulamaların analiz edilmesi, yönetim biliminin

Detaylı

Yeni bir dönem açılıyor: Mali çöküş, depresyon, sınıf mücadelesi

Yeni bir dönem açılıyor: Mali çöküş, depresyon, sınıf mücadelesi Yeni bir dönem açılıyor: Mali çöküş, depresyon, sınıf mücadelesi Devrimci Marksizm Yayın Kurulu Uzun vadede bu felâket konusunda suçun nasýl daðýtýlacaðý çok þeyi belirleyecektir. Ýþte bu, önemli bir entelektüel

Detaylı

DR. SÜHEYLA SARITAŞ 1

DR. SÜHEYLA SARITAŞ 1 TÜRK MİTOLOJİSİNDE ÖNEMLİ RENKLER DR. SÜHEYLA SARITAŞ 1 RENKLER Türk mitolojisinde renklerin sembolik anlamları ilk olarak batılı Türkologların dikkatini çekmiş ve çalışmalarında bu hususa işaret etmişlerdir.

Detaylı

Türk-Alman Üniversitesi. Hukuk Fakültesi. Ders Bilgi Formu

Türk-Alman Üniversitesi. Hukuk Fakültesi. Ders Bilgi Formu Türk-Alman Üniversitesi Hukuk Fakültesi Ders Bilgi Formu Dersin Adı Dersin Kodu Dersin Yarıyılı Devlet Kuramı HUK 310 6 ECTS Ders Uygulama Laboratuar Kredisi (saat/hafta) (saat/hafta) (saat/hafta) 3 2

Detaylı

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS. Siyasal Düşünceler Tarihi PSIR 201 3 3 + 0 3 5

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS. Siyasal Düşünceler Tarihi PSIR 201 3 3 + 0 3 5 DERS BİLGİLERİ Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS Siyasal Düşünceler Tarihi PSIR 201 3 3 + 0 3 Ön Koşul Dersleri Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü İngilizce Lisans Zorunlu Dersin Koordinatörü

Detaylı

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS. Latin Amerika da Toplum ve Siyaset PSIR 453 7-8 3 + 0 3 6

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS. Latin Amerika da Toplum ve Siyaset PSIR 453 7-8 3 + 0 3 6 DERS BİLGİLERİ Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS Latin Amerika da Toplum ve Siyaset PSIR 453 7-8 3 + 0 3 6 Ön Koşul Dersleri - Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü İngilizce Lisans Seçmeli Dersin

Detaylı

Proceedings/Bildiriler Kitabı. siber silah fabrikas nda ve bir ya da birden fazla devlet. 20-21 September /Eylül 2013 Ankara / TURKEY 6.

Proceedings/Bildiriler Kitabı. siber silah fabrikas nda ve bir ya da birden fazla devlet. 20-21 September /Eylül 2013 Ankara / TURKEY 6. Hakan devlet- Anahtar Kelimeler Abstract In the last decade, it has become evident that states or state-sponsored actors are involved in large scale cyber attacks and that many States have been developing

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. M. Arcan TUZCU

Yrd. Doç. Dr. M. Arcan TUZCU Yrd. Doç. Dr. M. Arcan TUZCU Siyasal Bilgiler Fakültesi İşletme Bölümü Öğretim Üyesi EĞİTİM Doktora Yüksek Lisans Lisans Sosyal Bilimler Enstitüsü, İşletme Bölümü 1999 2003 Sosyal Bilimler Enstitüsü, İşletme

Detaylı

Postmodern ve Çokkültürcü Bir Alan Olarak Avrupa Birliği: Teknikleşen Siyaset ve Ulusal Demokrasilerin Açmazı

Postmodern ve Çokkültürcü Bir Alan Olarak Avrupa Birliği: Teknikleşen Siyaset ve Ulusal Demokrasilerin Açmazı Yayın ilkeleri, izinler ve abonelik hakkında ayrıntılı bilgi: E-mail: bilgi@uidergisi.com Web: www.uidergisi.com Postmodern ve Çokkültürcü Bir Alan Olarak Avrupa Birliği: Teknikleşen Siyaset ve Ulusal

Detaylı

Derece Alan Üniversite Yıl

Derece Alan Üniversite Yıl ÖZGEÇMİŞ 1. Adı Soyadı : Çetin DOĞAN 2. Doğum Tarihi : 28.01.1964 3. Unvanı : Profesör 4. Öğrenim Durumu : Doktora Derece Alan Üniversite Yıl Doktora İktisat Bölümü Bradford Üniversitesi, 1993 İngiltere

Detaylı

ERZİNCAN ÜNİVERSİTESİ

ERZİNCAN ÜNİVERSİTESİ Dersin Öğrenme Çıktıları ve Yeterlilikleri Dersin Hedefi Dersin Amacı ERZİNCAN ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ. ANABİLİM DALI DERS TANITIM FORMU Dersin Adı TR ENG Cumhuriyet Dönemi Kültür ve Eğitim

Detaylı

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS. Uluslararası Siyaset SPRI 322 2 3 + 0 3 5

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS. Uluslararası Siyaset SPRI 322 2 3 + 0 3 5 DERS BİLGİLERİ Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS Uluslararası Siyaset SPRI 322 2 3 + 0 3 5 Ön Koşul Dersleri - Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü Fransızca Lisans Zorunlu Dersin Koordinatörü Dersi

Detaylı

Avrupa Anayasallaşma Sürecinde Primer Hukukta Normlar Hiyerarşisi

Avrupa Anayasallaşma Sürecinde Primer Hukukta Normlar Hiyerarşisi Yayın ilkeleri, izinler ve abonelik hakkında ayrıntılı bilgi: E-mail: bilgi@uidergisi.com Web: www.uidergisi.com Avrupa Anayasallaşma Sürecinde Primer Hukukta Normlar Hiyerarşisi A. Füsun Arsava Prof.

Detaylı

Türkiye de Uluslararası İlişkiler Çalışmaları ve Eğitimi Toplantı Tutanakları

Türkiye de Uluslararası İlişkiler Çalışmaları ve Eğitimi Toplantı Tutanakları Yayın ilkeleri, izinler ve abonelik hakkında ayrıntılı bilgi: E-mail: bilgi@uidergisi.com Web: www.uidergisi.com Türkiye de Uluslararası İlişkiler Çalışmaları ve Eğitimi Toplantı Tutanakları Bu makalenin

Detaylı

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS. Uluslararası Çatışmaların Çözümlenmesi PSIR 436 7 ve 8 3 + 0 3 5. Ön Koşul Dersleri -

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS. Uluslararası Çatışmaların Çözümlenmesi PSIR 436 7 ve 8 3 + 0 3 5. Ön Koşul Dersleri - DERS BİLGİLERİ Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS Uluslararası Çatışmaların Çözümlenmesi PSIR 436 7 ve 8 3 + 0 3 5 Ön Koşul Dersleri - Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü İngilizce Lisans Seçmeli

Detaylı

Kişisel Bilgiler : 0236 242 01 45 / 1762. Posta Adresi : Şehitler Mahallesi Mehmetçik Cad. No: 2 45400 Mrk. Manisa

Kişisel Bilgiler : 0236 242 01 45 / 1762. Posta Adresi : Şehitler Mahallesi Mehmetçik Cad. No: 2 45400 Mrk. Manisa Kişisel Bilgiler Yrd. Doç. Dr. Hacer ÂŞIK EV Tel İş : 036 4 0 45 / 76 Faks : 036 3 0 44 Posta Adresi : Şehitler Mahallesi Mehmetçik Cad. No: 45400 Mrk. Manisa E-posta : hacerev@gmail.com hacer.ev@bayar.edu.tr

Detaylı

HALE BALSEVEN. Lisans, Gazi Üniversitesi, İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi, Maliye Bölümü, Ankara, 1993.

HALE BALSEVEN. Lisans, Gazi Üniversitesi, İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi, Maliye Bölümü, Ankara, 1993. HALE BALSEVEN Adres *********************************** Akdeniz Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Maliye Bölümü, A Blok, Kat:4, Ofis:319 Dumlupınar Bulvarı, Kampüs 07058, Antalya TÜRKİYE

Detaylı

DERS PROFİLİ. Uluslararası Örgütler POLS 308 Bahar 6 3+0+0 3 5. Yrd. Doç. Dr. Özlem Kayhan Pusane

DERS PROFİLİ. Uluslararası Örgütler POLS 308 Bahar 6 3+0+0 3 5. Yrd. Doç. Dr. Özlem Kayhan Pusane DERS PROFİLİ Dersin Adı Kodu Yarıyıl Dönem Kuram+PÇ+Lab (saat/hafta) Kredi AKTS Uluslararası Örgütler POLS 308 Bahar 6 3+0+0 3 5 Ön Koşul Yok Dersin Dili Ders Tipi Dersin Okutmanı Dersin Asistanı Dersin

Detaylı

SOSYAL BÝLÝMLER 1 TESTÝ (Sos 1)

SOSYAL BÝLÝMLER 1 TESTÝ (Sos 1) Dershanede doðru þýkkýnýz SOSYAL BÝLÝMLER1 TESTÝ (Sos1) Bu testte sýrasýyla, Tarih (113) Coðrafya (1423) Felsefe (2430) ile ilgili 30 soru vardýr. 1. Tarih öncesinde yaþayan insanlar, araç gereç yapýmýnda

Detaylı

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS. Çin Halk Cumhuriyeti nde Toplum ve Siyaset PSIR 452 7-8 3 + 0 3 6. Ön Koşul Dersleri -

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS. Çin Halk Cumhuriyeti nde Toplum ve Siyaset PSIR 452 7-8 3 + 0 3 6. Ön Koşul Dersleri - DERS BİLGİLERİ Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS Çin Halk Cumhuriyeti nde Toplum ve Siyaset PSIR 452 7-8 3 + 0 3 6 Ön Koşul Dersleri - Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü İngilizce Lisans Seçmeli

Detaylı

İşletme (Türkçe) - 1. yarıyıl. Academic and Social Orientation Hukukun Temelleri Fundamentals of Law TR

İşletme (Türkçe) - 1. yarıyıl. Academic and Social Orientation Hukukun Temelleri Fundamentals of Law TR - - - - - Bölüm Seçin - - - - - Gönder İşletme (Türkçe) - 1. yarıyıl 141000000001101 Akademik ve Sosyal Oryantasyon Academic and Social Orientation 1 0 0 1 0 1 TR 380000000001101 Hukukun leri Fundamentals

Detaylı

Ad Soyad. İş Telefonu. E-mail(ler) İş Adresi

Ad Soyad. İş Telefonu. E-mail(ler) İş Adresi Özgeçmiş Yrd. Doç. Dr. Hakan ÖZKAN Ad Soyad Hakan ÖZKAN İş Telefonu Tel: 0370 433 8200/2788 E-mail(ler) hakanozkan@karabuk.edu.tr İş Adresi Karabük Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Uluslararası

Detaylı

MALi KRizLER TARiHi: CiNNET, PANiK VE <;OKUS

MALi KRizLER TARiHi: CiNNET, PANiK VE <;OKUS Sosyoloji Dergisi, 3. Dizi, 16. SaYI, 200811, 239-244 MALi KRizLER TARiHi: CiNNET, PANiK VE

Detaylı

Hukuk İngilizcesi-II (LAW 252) Ders Detayları

Hukuk İngilizcesi-II (LAW 252) Ders Detayları Hukuk İngilizcesi-II (LAW 252) Ders Detayları Ders Adı Ders Kodu Dönemi Ders Saati Uygulama Saati Laboratuar Saati Kredi AKTS Hukuk İngilizcesi-II LAW 252 Bahar 2 0 0 2 3 Ön Koşul Ders(ler)i Dersin Dili

Detaylı

2006 (Ocak)- 2007 (Ocak) SUNY/Albany Uluslararasi Programlar Ofisinde (Office of International Programs) asistan.

2006 (Ocak)- 2007 (Ocak) SUNY/Albany Uluslararasi Programlar Ofisinde (Office of International Programs) asistan. CURRİCULUM VİTAE Yard Doç. Dr. Sezgin Seymen Cebi E-Mail: sezginseymen@yahoo.com Eğitim Ocak/2003- Mayıs/2008 Nelson A. Rockefeller College Public Affairs & Policy-SUNY-Albany/New York Siyaset Bilimi Doktora

Detaylı

Cümlede Anlam İlişkileri

Cümlede Anlam İlişkileri Cümlede Anlam İlişkileri Cümlede anlam ilişkileri kpss Türkçe konuları arasında önemli bir yer kaplamaktadır. Cümlede anlam ilişkilerine geçmeden önce cümlenin tanımını yapalım. Cümle, yargı bildiren,

Detaylı

Yrd.Doç.Dr. BÜLENT ŞENER

Yrd.Doç.Dr. BÜLENT ŞENER Yrd.Doç.Dr. BÜLENT ŞENER ÖZGEÇMİŞ DOSYASI KİŞİSEL BİLGİLER Doğum Yılı : Doğum Yeri : Sabit Telefon : Faks : E-Posta Adresi : Web Adresi : Posta Adresi : 1976 DİYARBAKIR - MERKEZ T: 46237730003227 F: bulentsener@ktu.edu.tr

Detaylı

Uluslararası İlişkiler Çalışmalarında Merkez-Çevre : Türkiye Nerede?

Uluslararası İlişkiler Çalışmalarında Merkez-Çevre : Türkiye Nerede? Yayın ilkeleri, izinler ve abonelik hakkında ayrıntılı bilgi: E-mail: bilgi@uidergisi.com Web: www.uidergisi.com Uluslararası İlişkiler Çalışmalarında Merkez-Çevre : Türkiye Nerede? Pınar Bilgin Yrd. Doç.

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ (Güncelleme: 12 Eylül 2014)

ÖZGEÇMİŞ (Güncelleme: 12 Eylül 2014) 1. Adı Soyadı: Sait YILMAZ 2. Doğum Tarihi: 20.12.1961 3. Ünvanı: Doç.Dr. 4. Öğrenim Durumu: ÖZGEÇMİŞ (Güncelleme: 12 Eylül 2014) Derece Alan Üniversite Yıl LİSANS İşletme Kara Harp Okulu 1978-1982 YÜKSEK

Detaylı

HÜRRİYET GAZETESİ: 1948-1953 DÖNEMİNİN YAYIN POLİTİKASI

HÜRRİYET GAZETESİ: 1948-1953 DÖNEMİNİN YAYIN POLİTİKASI T.C. ANKARA ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ GAZETECİLİK ANABİLİM DALI HÜRRİYET GAZETESİ: 1948-1953 DÖNEMİNİN YAYIN POLİTİKASI Doktora Tezi Selda Bulut Tez Danışmanı Prof.Dr.Korkmaz Alemdar Ankara-2007

Detaylı

INTERNATIONALRELATIONS

INTERNATIONALRELATIONS ULUSLARARASIiLiŞKiLER Akademik Dergi Cilt 8, Sayı 30, Yaz 2011 INTERNATIONALRELATIONS Academic Journal Volume 8, Number 30, Summer 2011 ULUSLARARASIiLiŞKiLER ULUSLARARASIİLİŞKİLER hakemli bir dergidir.

Detaylı

SOSY AL BiLiMLERi YENiDEN KURGULAMAK: AVRUPA-MERKEZCi YAKLA1;IIMLARIN A1;IILMASI (,::ABALARI..

SOSY AL BiLiMLERi YENiDEN KURGULAMAK: AVRUPA-MERKEZCi YAKLA1;IIMLARIN A1;IILMASI (,::ABALARI.. Sosyoloji Dergisi 3. Dizi, 15. SayJ, 2007/2, 57-84 SOSY AL BiLiMLERi YENiDEN KURGULAMAK: AVRUPA-MERKEZCi YAKLA1;IIMLARIN A1;IILMASI (,::ABALARI.. Yrd. Do~. Dr. Mustafa Kernal ~an Sakarya Univ. Fen-Edebiyat

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. Derece Alan Üniversite Yıl Lisans Kamu Yönetimi Trakya Üniversitesi 2001

ÖZGEÇMİŞ. Derece Alan Üniversite Yıl Lisans Kamu Yönetimi Trakya Üniversitesi 2001 ÖZGEÇMİŞ 1. Adı Soyadı : Volkan TATAR 2. Doğum Tarihi : 08.04.1977 3. Unvanı : Yrd. Doç. Dr. 4. Öğrenim Durumu: Doktora Derece Alan Üniversite Lisans Kamu Yönetimi Trakya Üniversitesi 2001 Y.Lisans Uluslararası

Detaylı

Ermenistan, Azerbaycan, Beyaz Rusya, Gürcistan, Moldova, Rusya, Türkiye ve Ukrayna da kamu sektöründe çalışan 20 genç yönetici adayına

Ermenistan, Azerbaycan, Beyaz Rusya, Gürcistan, Moldova, Rusya, Türkiye ve Ukrayna da kamu sektöründe çalışan 20 genç yönetici adayına Duvarlarla bölünmüş bir Avrupa değil, ancak sınırlarının ayırıcı özelliğini bertaraf etmiş bir kıta sınırlar ötesi bir uzlaşma sağlayabilir. Richard von Weizsäcker, 1985 Robert Bosch Stiftung GmbH Heidehofstraße

Detaylı

İBRAHİM ARAP. e-posta: ibrahim.arap@deu.edu.tr Tel: +0. 232. 420 41 80 / 20620. 2004-2009 : Dokuz Eylül Üni. Sosyal Bilimler Enst.

İBRAHİM ARAP. e-posta: ibrahim.arap@deu.edu.tr Tel: +0. 232. 420 41 80 / 20620. 2004-2009 : Dokuz Eylül Üni. Sosyal Bilimler Enst. İBRAHİM ARAP e-posta: ibrahim.arap@deu.edu.tr Tel: +0. 232. 420 41 80 / 20620 KİŞİSEL BİLGİLER Uyruğu : T.C Doğum Tarihi : 01.02.1972 Doğum Yeri : Mersin Medeni Durumu : Evli ÖĞRENİM 2004-2009 : Dokuz

Detaylı

1990 lardangünümüze Türkiye-İsrail Stratejik İşbirliği

1990 lardangünümüze Türkiye-İsrail Stratejik İşbirliği Yayın ilkeleri, izinler ve abonelik hakkında ayrıntılı bilgi: E-mail: bilgi@uidergisi.com Web: www.uidergisi.com 1990 lardangünümüze Türkiye-İsrail Stratejik İşbirliği Serhat Erkmen Araştırmacı, Avrasya

Detaylı

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS. Türkiye- Amerika İlişkileri SPRI 401 1 3 + 0 3 4

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS. Türkiye- Amerika İlişkileri SPRI 401 1 3 + 0 3 4 DERS BİLGİLERİ Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS Türkiye- Amerika İlişkileri SPRI 401 1 3 + 0 3 4 Ön Koşul Dersleri - Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü Fransızca Lisans Seçmeli Dersin Koordinatörü

Detaylı

YALVAc; GELi~iM DERG'lSl Hazlran 2008/ Arabk 2008

YALVAc; GELi~iM DERG'lSl Hazlran 2008/ Arabk 2008 YALVAc; GELi~iM DERG'lSl Hazlran 2008/ Arabk 2008 i

Detaylı

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS DERS BİLGİLERİ Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS Türk-Yunan İlişkileri PSIR 463 7-8 3 + 0 3 Ön Koşul Dersleri - - - Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü İngilizce Lisans Seçmeli Dersin Koordinatörü

Detaylı

FEN BÝLÝMLERÝ DERSHANESÝ

FEN BÝLÝMLERÝ DERSHANESÝ FEN BÝLÝMLERÝ DERSHANESÝ 6. SINIF DENEME SINAVI / 1. SAYI ÇÖZÜMLER TÜRKÇE TESTÝ 1. 1., 3. ve 4. cümlelerde piþmek sözcüðü duyu organlarýmýzdan biriyle algýlanabilmektedir. Ancak 2. cümlede geçen bir iþte

Detaylı

SİYASET BİLİMİ VE ULUSLARARASI İLİŞKİLER DOKTORA PROGRAMI DERS İÇERİKLERİ ZORUNLU DERSLER. Modern Siyaset Teorisi

SİYASET BİLİMİ VE ULUSLARARASI İLİŞKİLER DOKTORA PROGRAMI DERS İÇERİKLERİ ZORUNLU DERSLER. Modern Siyaset Teorisi SİYASET BİLİMİ VE ULUSLARARASI İLİŞKİLER DOKTORA PROGRAMI DERS İÇERİKLERİ ZORUNLU DERSLER Modern Siyaset Teorisi Dersin Kodu SBU 601 Siyaset, iktidar, otorite, meşruiyet, siyaset sosyolojisi, modernizm,

Detaylı

Yayın ilkeleri, izinler ve abonelik hakkında ayrıntılı bilgi: E-mail: bilgi@uidergisi.com Web: www.uidergisi.com

Yayın ilkeleri, izinler ve abonelik hakkında ayrıntılı bilgi: E-mail: bilgi@uidergisi.com Web: www.uidergisi.com Yayın ilkeleri, izinler ve abonelik hakkında ayrıntılı bilgi: E-mail: bilgi@uidergisi.com Web: www.uidergisi.com KİTAP İNCELEMESİ Bülent ARAS, Şule TOKTAŞ ve Ümit KURT, Araştırma Merkezlerinin Yükselişi,

Detaylı

Türkiye de Güvenlikleştirilmiş Bir Alan Olarak Dış Politikayı Yeniden Düşünmek: Kıbrıs Örneği

Türkiye de Güvenlikleştirilmiş Bir Alan Olarak Dış Politikayı Yeniden Düşünmek: Kıbrıs Örneği Yayın ilkeleri, izinler ve abonelik hakkında ayrıntılı bilgi: E-mail: bilgi@uidergisi.com Web: www.uidergisi.com Türkiye de Güvenlikleştirilmiş Bir Alan Olarak Dış Politikayı Yeniden Düşünmek: Kıbrıs Örneği

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. 1995 Azerbaycan Cumhuriyeti Anayasası nın Kurduğu Hükümet Rejimi (1998)

ÖZGEÇMİŞ. 1995 Azerbaycan Cumhuriyeti Anayasası nın Kurduğu Hükümet Rejimi (1998) ÖZGEÇMİŞ 1. Adı Soyadı Oktay Uygun 2. Doğum Tarihi 18. 01. 1963 3. Unvanı Profesör 4. Öğrenim Durumu Derece Alan Üniversite Yıl Lisans Hukuk Fakültesi İstanbul Üniversitesi 1985 Yüksek Lisans Kamu Hukuku

Detaylı

Giriş. evre, çalkantılı bir dönem, ağır bir kriz dönemidir. Gerçekten de siyasal düşünceler tarihine

Giriş. evre, çalkantılı bir dönem, ağır bir kriz dönemidir. Gerçekten de siyasal düşünceler tarihine Giriş Cumhuriyete Devreden Düşünce Mirası: Tanzimat ve Meşrutiyet in Birikimi başlıklı bu çalışma, Cumhuriyet Türkiyesi nde siyasal düşünce hayatına etki eden düşünce akımlarını inceleyen kapsamlı bir

Detaylı

Sayın Bakanım, Sayın Rektörlerimiz ve Değerli Katılımcılar,

Sayın Bakanım, Sayın Rektörlerimiz ve Değerli Katılımcılar, Sayın Bakanım, Sayın Rektörlerimiz ve Değerli Katılımcılar, Orman ve Su İşleri Bakanımız Sn. Veysel Eroğlu nun katılımları ile gerçekleştiriyor olacağımız toplantımıza katılımlarınız için teşekkür ediyor,

Detaylı

AVRASYA ÜNİVERSİTESİ

AVRASYA ÜNİVERSİTESİ Ders Tanıtım Formu Dersin Adı Öğretim Dili SİYASİ TARİH Türkçe Dersin Verildiği Düzey Ön Lisans ( ) Lisans ( X) Yüksek Lisans( ) Doktora( ) Eğitim Öğretim Sistemi Örgün Öğretim ( X) Uzaktan Öğretim( )

Detaylı

MİMARİ YÖNLENDİRME SİSTEMLERİ ARCHITECTURAL WAYFINDING SYSTEMS KİMLİKLENDİRMELER IDENTIFICATIONS

MİMARİ YÖNLENDİRME SİSTEMLERİ ARCHITECTURAL WAYFINDING SYSTEMS KİMLİKLENDİRMELER IDENTIFICATIONS MİMARİ YÖNLENDİRME SİSTEMLERİ ARCHITECTURAL WAYFINDING SYSTEMS KİMLİKLENDİRMELER IDENTIFICATIONS KİMLİK- LENDİRME PROJELERİ Kurumsal kimlik, hedef kitleye kendini doğrudan anlatmayı, yüzünü görünür kılmayı

Detaylı

OZBEKtSTAN ClJMHURtYETt'NtN Bt\LGESEL politikasi. Ceviren: Aras, Gor. Levent UNCU

OZBEKtSTAN ClJMHURtYETt'NtN Bt\LGESEL politikasi. Ceviren: Aras, Gor. Levent UNCU Ankara ttniversitesi Dil ve Tarih- Cografya Fakfiltesi Cografya Ara tirmalan' Dergisi ' SaYl12-1996'danAynbaslm OZBEKtSTAN ClJMHURtYETt'NtN Bt\LGESEL politikasi Prof. Dr. Anvar KASIMOV Ceviren: Aras, Gor.

Detaylı

IUI I I =IYI. 3.6 Ayrrstirma Yontemi. fl 1. ful. IXl = fa I 11.1, I I 1111 (. H-I)

IUI I I =IYI. 3.6 Ayrrstirma Yontemi. fl 1. ful. IXl = fa I 11.1, I I 1111 (. H-I) 3.6 Ayrrstirma Yontemi Bu yonternde denklem takirmrun katsayilar matrisi iki matrisin carpirru seklinde ifade edilerek katsayilar matrisi iki matrise aynstmhr. Bu matrislerin biri alt ucgen digeri ise

Detaylı

DÜŞÜNCE KURULUŞLARI: DÜNYADAKİ VE TÜRKİYE DEKİ YERİ VE ÖNEMİ. Düşünce Kuruluşları genel itibariyle, herhangi bir kâr amacı ve partizanlık anlayışı

DÜŞÜNCE KURULUŞLARI: DÜNYADAKİ VE TÜRKİYE DEKİ YERİ VE ÖNEMİ. Düşünce Kuruluşları genel itibariyle, herhangi bir kâr amacı ve partizanlık anlayışı DÜŞÜNCE KURULUŞLARI: DÜNYADAKİ VE TÜRKİYE DEKİ YERİ VE ÖNEMİ Furkan Güldemir, Okan Üniversitesi Uluslararası İlişkiler Tarihsel Süreç Düşünce Kuruluşları genel itibariyle, herhangi bir kâr amacı ve partizanlık

Detaylı

ÝÇÝNDEKÝLER TEMA 1. Anlam Bilgisi. Yazým Bilgisi. Dil Bilgisi. SÖZCÜK ANLAMI...15 Gerçek, Yan ve Mecaz Anlam...15 Deyim...15

ÝÇÝNDEKÝLER TEMA 1. Anlam Bilgisi. Yazým Bilgisi. Dil Bilgisi. SÖZCÜK ANLAMI...15 Gerçek, Yan ve Mecaz Anlam...15 Deyim...15 ÝÇÝNDEKÝLER TEMA 1 Anlam Bilgisi SÖZCÜK ANLAMI...15 Gerçek, Yan ve Mecaz Anlam...15 Deyim...15 CÜMLE ANLAMI...16 Öznel ve Nesnel Anlatým...16 Neden - Sonuç Ýliþkisi...16 Amaç - Sonuç Ýliþkisi...16 Koþula

Detaylı

Doç.Dr. Musa Kazım Arıcan, İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi, Felsefe Bölümü Türk İslam Düşüncesi Tarihi Anabilimdalı, Öğretim Üyesi

Doç.Dr. Musa Kazım Arıcan, İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi, Felsefe Bölümü Türk İslam Düşüncesi Tarihi Anabilimdalı, Öğretim Üyesi Doç.Dr. Musa Kazım Arıcan, İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi, Felsefe Bölümü Türk İslam Düşüncesi Tarihi Anabilimdalı, Öğretim Üyesi Adı Soyadı (Unvanı) Musa Kazım Arıcan (Doç. Dr.) Doktora: Ankara Üniversitesi,

Detaylı

ÖRGÜT VE YÖNETİM KURAMLARI

ÖRGÜT VE YÖNETİM KURAMLARI ÖRGÜT VE YÖNETİM KURAMLARI Örgüt Örgütsel amaçları gerçekleştirmek için yönetimin kullandığı bir araçtır (Başaran, 2000, 28). Örgüt Toplumsal gereksinmelerin bir kesimini karşılamak üzere, önceden belirlenmiş

Detaylı

T.C. GIDA TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIGI Gida ve Kontrol GencI Mudiirliigii

T.C. GIDA TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIGI Gida ve Kontrol GencI Mudiirliigii Gida ve Kontrol GencI Mudiirliigii Sayi : B. 12.0.GKG.0.08.02.00/320-04.06 31.07.2012* 2 6 5 1 1 Konu : Sinav Takvimi ve Sinav Uygulamasi Bilindigi iizere bitki koruma urunlerinin, toptan ve perakende

Detaylı

PINAR ÖZDEN CANKARA. İLETİŞİM BİLGİLERİ: Doğum Tarihi: 25.07.1980 E-Posta: pinar.cankara@bilecik.edu.tr. EĞİTİM BİLGİLERİ: Doktora/PhD 2008-2013

PINAR ÖZDEN CANKARA. İLETİŞİM BİLGİLERİ: Doğum Tarihi: 25.07.1980 E-Posta: pinar.cankara@bilecik.edu.tr. EĞİTİM BİLGİLERİ: Doktora/PhD 2008-2013 PINAR ÖZDEN CANKARA İLETİŞİM BİLGİLERİ: Doğum Tarihi: 25.07.1980 E-Posta: pinar.cankara@bilecik.edu.tr EĞİTİM BİLGİLERİ: Doktora/PhD Yüksek Lisans/MA Lisans/BA İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi Siyaset

Detaylı