Bronfl Ast ml Çocuklarda nhale Steroidin, Kemik Metabolizmas n n Biyokimyasal Göstergeleri ve Renal Kalsiyum At l m H z na Etkisi

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Bronfl Ast ml Çocuklarda nhale Steroidin, Kemik Metabolizmas n n Biyokimyasal Göstergeleri ve Renal Kalsiyum At l m H z na Etkisi"

Transkript

1 Araştırmalar Bronfl Ast ml Çocuklarda nhale Steroidin, Kemik Metabolizmas n n Biyokimyasal Göstergeleri ve Renal Kalsiyum At l m H z na Etkisi. AK L*, H. YÜKSEL*, V. ÜRK*, E. ONUR*, A. VAR**, Y. GÜVENÇ** * Celal Bayar Üniversitesi T p Fakültesi, Çocuk Sa l ve Hastal klar Anabilim Dal, ** Celal Bayar Üniversitesi T p Fakültesi, Biyokimya Anabilim Dal, MAN SA Son yıllarda çocukluk çağı bronş astımı tedavisinin birinci basamağında, inhale glikokortikoidler kullanılmaya başlanmıştır. Sistemik glikokortikoidler kemikten kalsiyum (Ca) rezorbsiyonunu arttırdıkları için hiperkalsiüriye neden olmakta ancak inhale glik o k o rtikoidlerin renal kalsiyum metabolizmasına olan etkileri net olarak bilinmemektedir. Bu çalışmada inhale steroidlerin bronş astımlı çocuklarda renal kalsiyum atılımı ve kemik metabolizması üzerine etkilerinin olup olmadığının ve renal Ca atılımının sodyum ve potasyum atılımı ile olası ilişkisinin araştırılması amaçlanmıştır. Çalışmaya bronş astımı tanısı ile izlenen ve ortalama 13.6 ± 8.8 aydır, günde µg inhale budesonid tedavisi kullanan 20 çocuk (beş kız, 15 erkek, yaş ortalaması 9 ± 3.9 yıl) ve 22 sağlıklı çocuk (beş kız, 17 erkek, yaş ortalaması 10.1 ± 3.7 yıl) alındı. Her iki grubun açlık serum sodyum, potasyum, kalsiyum, fosfor, alkalen fosfataz (ALP), type-i collogen carboxyterminal telopeptide (ICTP), osteokalsin, intakt paratiroid hormon düzeyi (PTH), sabah ilk idrar örneğinden kalsiyum/kre a t i n i n (Ca/Cr) ve sodyum/potasyum oranı (Na/K), 24 saatlik idrar kalsiyum atılımı ölçüldü. Çalışma gruplarında serum sodyum, potasyum, kalsiyum, fosfor, ALP, PTH düzeyleri normaldi. Serum ICTP düzeyi astım grubunda, kontrol grubuna göre anlamlı olarak yüksek (p= 0.043) ve osteokalsin düzeyi ise kontrol grubuna oranla düşük bulundu (p= 0.045). Günlük idrar kalsiyum atılım hızı astımlı hastalarda, kontrol grubuna oranla düşüktü (p= 0.04). Ca/Cr ve Na/K oranları ise her iki grupta benzerdi (p= 0.2, p= 0.4). Sonuç olarak; orta dozlarda inhale budesonid kullanımının astımlı çocuklarda sistemik etki göstermeksizin renal kalsiyum atılım hızında azalmaya yol açtığı saptanm ı ş t ı r. Bunun gastrointestinal sistemden kalsiyum emiliminin azalması sonucu gelişen bir kompansasyon mekanizmasına bağlı olabileceği ve bu kompansasyonun da kemik metabolizmasında artışla gerçekleştirilebildiği düşünülmüştür. Anahtar Kelimeler:Bronş astımı, İnhale budesonid, Kalsiüri, Natriüri. Biochemical Markers of Bone Metabolism and Renal Calcium Excretion in the Asthmatic Patients Treated with Inhaled Corticosteroid In re c e n t l y, inhaled glucocorticoids are the first-line t reatment for asthma bronchiale in childhood. Systemic glucocorticoids cause hypercalciuria via increasing bone resorption; there is no knowledge about effects of inhaled glucocorticoids to renal calcium metabolism. We planned to investigate renal calcium e x c retion and the relationship between calcium and sodium, potassium excretion in asthmatic childre n Dr.. AK L 6345 Sokak, No: 50/10, Bostanl, Karfl yaka, ZM R e-posta: 5

2 t reated with inhaled budesonide. Twenty asthmatic c h i l d ren (5 female, 15 male, mean age 9 ± 3.9 years) t reated with inhaled budesonide at the dose of µ/day for 13.6 ± 8.8 months, and 22 healthy c h i l d ren (5 female, 17 male, mean age 10.1 ± 3.7 years) were enrolled in the study. Serum sodium, potassium, calcium, phosphorus, alkaline phosphatase (ALP), type-i collogen carboxyterminal telopeptide (ICTP), osteocalcin, intact PTH, first spot morn i n g urine calcium/creatinine ratio, sodium/potassium ratio, and daily renal calcium excretion were measure d in both study groups. Serum electrolytes, ALP, and PTH were found normal in both groups. ICTP was i n c reased in the asthmatic patients compared the c o n t rols (p= 0.043). Osteocalcin was found to decrease in the asthmatic patients (p= 0.045). There was no statistically diff e rence for Ca/Cr and Na/K ratios between the asthmatic patients and the controls. As a conclusion, moderate doses of inhaled budesonide causes hypocalciuria without systemic effects, this finding may be explained with by a compensatory mechanism against to decreased absorption of calcium in g a s t rointestinal system due to topical effect of orally inhaled budesonide. Increased bone metabolism may have a role in this possible compensatory mechanism. Key Words:Asthma bronchiale, İnhaled budesonide, Calciuria, Natriuria. Son y llarda bronfl ast ml çocuklar n tedavisinin birinci basama nda inhale glikokortikoidler kullan lmaya bafllanm flt r. nhale glik o k o rtikoidlerin hipotalamus-hipofiz-adre n a l aks na olan bask lay c etkileri, sistemik glikokortikoidlere oranla çok daha azd r. Bununla beraber inhale glikokortikoidlerin eriflkinlerde 800 µg/gün ve çocuklarda 400 µg/gün üzerindeki dozlar n n sistemik dolafl ma geçen miktarlar n n, kemik metabolizmas na olumsuz etkileri olabilece i ve çocuklarda büyümeyi bask layabilece i bildirilmektedir. Bu nedenle inhale kullan lmalar na ra men, olas sistemik etkileri büyüyen bir organizma olan çocuklar için en s k tart fl lan yan etki profilini oluflturmaktad r [1-3]. nhale glikokortikoidlerin olas sistemik etkileri ve sistemik glikokortikoidlerin kemik metabolizmas na olan etkileri, osteoporotik niteliktedir. Bu hem kemik yap m n azalmas hem de y k m n artmas yolu ile olmaktad r. Sistemik glikokortikoidler kemikten kalsiyum (Ca) rezorbsiyonunu artt rd klar için hiperkalsiüriye neden olmaktad r. Ancak inhale glikokortikoidler için çocuklarda s kl kla kullan lan doz µg/gün budesonid eflde eri olup, bu dozlarda bildirilmifl sistemik yan etki yoktur. Bildirilen yan etkilerin baz lar ise tart flm a l d r. Geliflen çocuk organizmas için en önemli yan etki, büyümenin gerçekleflti i sistem olan kemik dokusu ve dolay s yla kalsiyum metabolizmas üzerine olas yan etkilerdir [4-6]. Çocuklarda inhale glikokortikoid kullan - m n n dinamik kemik metabolizmas ve renal kalsiyum metabolizmas na olan etkileri net olarak bilinmemektedir. Bu çal flmada inhale steroid kullanan bronfl ast ml çocuklarda, bu ilaçlar n kemik döngüsü, renal kalsiyum (Ca) at l m üzerine etkilerinin olup olmad n n araflt r lmas ve ayr ca renal kalsiyum at l m - n n, sodyum (Na) at l m ile iliflkisinin araflt - r lmas planlanm flt r. HASTALAR ve YÖNTEM Çal flma Düzeni Çal flmada en az alt ayd r inhale steroid kullanan ast ml çocuklar n kemik ve renal kalsiyum metabolizmas ve bu çocuklar ile homojen demografik özelliklere sahip sa l kl çocuklar n sonuçlar kesitsel olarak karfl laflt r lm flt r. Çal flma grubuna al nan çocuklarda ast m tan s Ulusal Ast m Tan ve Tedavi Rehberine uygun kriterlere göre konulmufltur [7]. Olgular n tümü, deri testleri ile en az bir çevresel allerjene karfl pozitif sonuç elde eldilen, allerjik bronfl ast ml çocuklard r. Tümünde bafllang çta erken reverzibilite pozitif olarak elde edilmifl ya da Peak Expiratory Flow (PEF) izlemi ile hava yolu hiperreaktivitesi tan s konulmufltur. Çal flmaya alt ay n alt nda ve 400 µg/gün budesonidden daha az dozda inhale steroid alan ve son bir ay içinde inhale ya da sistemik steroid alm fl sa l kl çocuklar al nmam flt r. Ayr ca, çal flmaya girmeyi kabul etmeyen aile ve çocuklar da çal flmaya al nmam flt r. Çal flma ve Kontrol Grubu Çal flmaya bronfl ast m tan s ile izlenen ve ortalama 13.6 ± 8.8 ayd r inhale budesonid tedavisi kullanan 20 çocuk (befl k z, 15 erkek, yafl ortalamas 9 ± 3.9 y l) al nd. Kullan lan bude- 6

3 sonid dozu ortalama µg/gün idi. Sa l kl kontrol grubu olarak da sistemik hastal olmayan, sa l kl 22 çocuk (befl k z, 17 erkek, yafl ortalamas 10.1 ± 3.7 y l) al nd. Çal flma ve kontrol grubu aras nda yafl, cins ve di er demografik özellikler aç s ndan istatistiksel anlaml bir fark saptanmad (p> 0.05). Hasta ve kontrol grubunun demografik özellikleri Tablo 1 de belirtilmifltir. Kemik ve Renal Kalsiyum Metabolizmas Her iki grubun açl k serum sodyum, potasyum, kalsiyum, fosfor, alkalen fosfataz (ALP) düzeyleri ölçüldü. Günlük kalsiyum at l m 24 saatte toplanan idrar örne inden ölçüldü. Sabah ilk idrar örne inden kalsiyum/kreatinin (Ca/Cr) oran ve sodyum/potasyum (Na/K) oran ölçüldü. Kemik metabolizmas n n durumunun gösterilmesi amac yla, rezorbsiyonunun de erlendirilmesi ve belirleyicisi olarak kemik tip-1 kollajenin fragmantasyon ürünü olan C-terminal telopeptidleri gösteren type-i collogen c a r b o x y t e rminal telopeptide (ICTP), kemik mineralizasyonunun belirleyicisi olarak osteokalsin ve ALP düzeyleri çal fl ld. Kemik regülasyon parametresi olarak intakt paratiro i d hormon düzeyi (PTH) için kan örne i al nd. PTH, ICTP ve osteokalsin ölçümü için al nan kan ö rnekleri çal flma tamamlanana kadar -70 C de sakland. Sodyum ve potasyum düzeyi iyon selektif elektrot, kalsiyum, fosfor, ALP, kreatinin düzeyleri spektrofotometrik yöntemle Mega automatic analyzer (Merck) cihaz nda ölçüldü. PTH, osteokalsin, ICTP ölçümleri immuno-kemiluminesans yöntem ile Modular Analytics E170 immunoassay analyser (Roche Elecsys 1010/2010) cihaz nda yap ld. statistiksel De erlendirme Hasta ve kontrol grubunun sonuçlar SPSS 10.0 paket program na kaydedildi. ki grubun istatistiksel karfl laflt rmas nda Mann Whitney- U testi kullan ld. p< 0.05 olmas durumu istatistiksel farkl l k olarak kabul edildi. Sonuçlar ortalama ± standart deviasyon olarak verildi. BULGULAR Ast ml ve kontrol grubunda serum sodyum, potasyum, kalsiyum, fosfor, ALP düzeyleri normaldi ve iki grup aras nda fark bulunmad (Tablo 2). Serum PTH düzeyi aç s ndan iki grup aras nda istatistiksel fark yoktu (p= 0.2). Kemik yap m n n belirleyicisi olan osteokalsin düzeyi ast m grubunda kontrol grubuna oranla düflük bulundu (p= 0.045) (Tablo 2). Tablo 1. Ast ml ve kontrol grubunun baz demografik özellikleri. Özellik Ast m (n= 20) Kontrol (n= 22) p* Yafl (y l) 9 ± ± 3.7 > 0.05 Cinsiyet (K/E) 5/15 5/17 > 0.05 A rl k (kg) 34.2 ± ± 14.9 > 0.05 Boy (cm) ± ± 20.7 > 0.05 * p< 0.05 ise anlaml d r. Tablo 2. Ast ml ve kontrol grubunun serum biyokimyasal de erleri. Ast m (n= 20) Kontrol (n= 22) p Sodyum (meq/l) ± ± Potasyum (meq/l) 4.3 ± ± Kalsiyum (mg/dl) 9.5 ± ± Fosfor (mg/dl) 5.3 ± ± ALP (U/L) ± ± PTH (pg/ml) 25.6 ± ± ICTP (pg/ml) 1.5 ± ± Osteokalsin (ng/ml) 65.7 ± ±

4 Yirmidört saatte idrarla kalsiyum at l m hastalarda, sa l kl kontrol grubuna oranla düflük bulundu (p= 0.04). Spot idrar örne inde Ca/Cr ve Na/K oranlar iki grup aras nda istatistiksel olarak fark göstermedi (p= 0.2, p= 0.4) (Tablo 3). TARTIfiMA Bu çal flmada, inhale budesonid kullan m - n n renal kalsiyum at l m nda azalmaya yol açt bulunmufltur. Budesonid inhalasyonu yap - lan hastalarda kemik yap m n n göstergesi olan osteokalsin düzeyleri azalm fl ve kemik rezorbsiyonunun göstergesi olan ICTP yüksek bulunmufltur. Osteokalsin, osteoblastlar taraf ndan üretilen bir matriks proteinidir. Eriflkin ve çocuklarda yap lan birçok çal flmada, inhale glikokortikoid kullan m n n kemik metabolizmas nda bask lanma ve osteokalsin düzeylerinde azalmaya yol açt bildirilmektedir [6,8-12]. Bununla beraber inhale glikokortikoidlerin kemik metabolizmas n etkilemedi ini öne süren yay nlar da bulunmaktad r [13-19]. Sistemik etkilenmeye ait de iflik çal flmalardaki sonuçlar, kullan lan glikokortikoid türü ve dozu ile iliflkilidir. Biyoyararlan m ve sistemik etkileri en fazla olan inhale glikokortikoid beklometazon dipropionatt r. Flutikazon ve budesonidin sistemik biyoyararlan m beklometazon dipropionata oranla yaklafl k dört kat daha azd r [4,12]. Çocuklarda yap lan bir çal flmada ilk iki ay 800 µg/gün budesonid ve 500 µg/gün flutikozon kullan lm fl, budesonid dozu 400 µg/gün, flutikozon 200 µg/gün olarak tedavi alt ay sürdürülmüfltür. Dördüncü ayda budesonid grubunda osteokalsin düzeyinin bafllang ca göre %23 oran nda azald, flutikazon kullan m ile ikinci ayda osteokalsin düzeyi %19 azal rken, dördüncü ay kontrolünde normale döndü ü bulunmufltur. Düflük doz ACTH testi ile gösterilen adrenokortikal bask lanman n osteokalsin düzeyindeki azalmayla iliflkili oldu u bildir i l m e k t e d i r [ 6 ]. Bir baflka çal flmada ise 300 µg/gün budesonid inhalasyonu uygulanan ast ml çocuklarda alt nc ay n sonunda kemik mineral dansitesinde ve kemik metabolizmas ile iliflkili parametrelerde de ifliklik olmad saptanm flt r [3]. Çal flmam zda ortalama bir y - l n üstünde ve 400 µg/gün dozda budesonid inhalasyonu yap lan çocuklarda, sa l kl çocuklara oranla osteokalsin düzeylerinin düflük oldu u bulunmufl ve kemik metabolizmas nda yap m n azalmas yönünde etkilenmenin oldu- u düflünülmüfltür. Ancak bunun sistemik bir etkiden kaynaklanmas mutlak de ildir. Laboratuvar bulgular m zda kemik yap m, kalsiyum at l m h z n n azalmas serum kalsiyum düzeyinin homeostazisine ba l olabilir. Bu da yutulan inhale steroidin gastrointestinal topikal etkilerine ba l olabilir. I C T P, kemik matriksi tip-1 kollajenin y k m sonucu dolafl ma geçen C-telopeptidleri gösteren bir kemik y k m ürünüdür, kemik re z o r b s i- yonunu yans t r. Ast ml çocuklarda flutikazonun 500 µg/gün dozda kullan m ICTP yi %21 oran nda azaltm fl, dördüncü ayda dozun 200 µg/gün olarak devam etmesi ile normale dönm ü fl t ü r. Ayn çal flmada budesonid inhalasyonu ICTP düzeylerinde de iflikli e neden olmam flt r [ 6 ]. Bir baflka çal flmada 300 µg/gün dozda budesonid kullan lan çocuklarda ICTP düzeyinin, k o n t rol grubu veya inhale glikokortikoid kullanmayan ast ml çocuklardan farkl olmad s a p t a n m fl t r [ 3 ]. Bu çal flmada ise 400 µg/gün dozda budesonid inhalasyonu yap lan ast ml ç o c u k l a rda, sa l kl çocuklara oranla ICTP düzeylerinin yüksek oldu u saptanm flt r. Bu sonuca göre budesonid inhalasyonuna ba l kemik rezorbsiyonunda artma oldu u düflünülmüfltür. E r i fl k i n l e rde yap lan az say da çal flmada inhale glikokortikoidlerin idrar kalsiyum at l m n a rt t rd bildirilmektedir. Bu çal flmalardan birinde 2000 µg/gün beklometazon ve 1800 µg/gün budesonid kullan m n n etkileri karfl laflt r lm fl, beklometazonun kalsiyum kreatinin ora- Tablo 3. Ast ml ve kontrol grubunun idrar kalsiyum, sodyum, potasyum at l m. Ast m (n= 20) Kontrol (n= 22) p Ca at l m (mg/kg/gün) 1.18 ± ± Ca/Cr (mg/mg) 0.11 ± ± Na/K (mg/mg) 1.6 ± ±

5 n n bafllang ca göre %33 oran nda artt rd saptanm flt r [12]. Di er bir çal flmada Boulet ve arkadafllar, üç y l süre ile ortalama 1140 µg/günlük inhale glikokortikoid kullan m n n sabah iki saatte toplanan idrar örne inde kalsiyumun at l m nda artmaya yol açt n bildirmektedir [13]. Bootsma ve arkadafllar, dokuz haftal k sürede 750 µg/gün flutikazon ve 1500 µg/gün beklometazon kullan m n n spot idrar örne inde kalsiyum at l m na etkili olmad n bulmufltur [10]. Pauwels ve arkadafllar da inhale steroid kullan m n n açl kta al nan ikinci idrar örne inde kalsiyum kreatinin oran na etkili olmad n bildirmektedir [11]. Çocuklarda ise König ve arkadafllar, toplam 15 hastan n bulundu u iki grupta kalsiyum kreatinin oran n ölçmüfller ve istatistiksel farkl l k bulunmasa da 800 µg/gün beklometazon kullanan hastalarda inhale tedavi kullanmayan ast ml lara oranla kalsiyum at l m n n düflük oldu unu bulmufllard r [15]. Toogood ve arkadafllar sa l kl gönüllülerde budesonid inhalasyonuna ba l kalsiyum ve fosfor metabolizmas n incelemifl ve tedaviye ba l açl k idrar kalsiyumunda azalma, kalsiyum ve fosforun renal tübüler maksimum reabsorpsiyonunda artma ve serum fosforunda artma saptam fllard r. Günlük kalsiyum at l m nda de ifliklik bulmam fllar ve inhale budesonidin kalsiyumun diurnal at l m n etkiledi ini düflünmüfllerdir [20]. Bu çal flmada günlük kalsiyum at l m n n inhale budesonid kullanan ast ml hastalarda azald bulunmufltur. drar kalsiyum at l m - n n de erlendirilmesinde en uygun yol, 24 saatlik toplanan idrarda yap lan ölçümlerdir. Ancak idrar toplaman n zor olaca küçük çocuklarda sabah açl kta al nan ilk veya ikinci idrarda kalsiyum kreatinin oran de erlendirmeye yard mc olmaktad r [21]. Çal flmam zda kalsiyum kreatinin oran ast m ve kontrol grubunda farkl bulunmam fl ancak 24 saatlik ölçümde ast ml hastalarda hipokalsiüri saptanm flt r. S e rum kalsiyum, fosfor düzeyleri, ALP ve PTH de budesonide ba l etkilenme olmam fl, yani budesonid inhalasyonuna ba l sistemik bir etkilenme söz konusu de ildir. Bu nedenle sistemik glikokortikoidlerin kullan m nda oldu u gibi kemik rezorbsiyonunda artma sonucu hiperkalsiüri geliflmemifltir. Sistemik glikokortikoidler, gastrointestinal sistemden kalsiyum emiliminde azalma ve renal kalsiyum at - l m nda artmaya yol açt klar için kalsiyum dengesinin sa lanmas amac yla sekonder hiperparatiroidizm geliflmekte ve serum kalsiyumunu korunmaya çal fl lmaktad r. Smith ve arkadafllar, beklometazonun topikal etki ile gastrointestinal kalsiyum emiliminde azalmaya yol açt n göstermifltir [22]. Bu çal flmada ise inhale glikokortikoidin topikal etki ile gastrointestinal kalsiyum emiliminde azalmaya yol açt, sistemik etkilenmenin olmad, buna karfl l k oluflan hipokalsiürinin serum kalsiyum dengesini sa lamaya yönelik renal kompansasyon mekanizmas na ba l olabilece i düflünülmüfltür. Sistemik etkilenme olmaks z n kemik yap m ndaki l ml azalma ve rezorbsiyon göstergesindeki l ml yükselmenin ise normal serum kalsiyumun dengesinin sa lanmas na yönelik oldu u düflünülmüfltür. Renal kalsiyum at l m sodyum klorür uygulamas veya diyetin fazla tuz içermesi durumlar nda artar. Renal kalsiyum ve sodyum emilimi yak n iliflkilidir. Tam olarak aç klanamayan intrarenal nedenlere ba l olarak artm fl renal sodyum klorür yükü proksimal ve özellikle distal tübülüsün son bölümlerinde kalsiyum geri emiliminde azalma ile sonuçlan r [21]. Hiperkalsiürili hastalarda diyet ile tuz k s tlamas, kalsiyum k s tlamas na oranla daha az tafl oluflumu, hiperkalsiürinin daha iyi kontrolünü sa lar [23]. Sistemik glikokortikoidler, renal sodyum at l m nda azalmaya neden olur. Bu çal flmada serum sodyumunda ve idrar sodyum potasyum oran nda inhale budesonid ve kontrol grubu aras nda fark bulunmam flt r. Renal kalsiyum ve sodyum at l m aras nda iliflki yoktur. Bu sonuç, inhale budesonid tedavisinin sistemik etkili olmad n, renal sodyum at l m na etkisi olmad n düflündüren bir bulgu olarak yorumlanabilir. Sonuç olarak, orta dozlarda inhale budesonid kullan m n n ast ml çocuklarda sistemik etki göstermeksizin renal kalsiyum at l m h - z nda azalmaya yol açt saptanm flt r. Bunun nedeni olarak, inhale edilen steroidin yutulan miktar n n gastrointestinal sistemde topikal etkisiyle kalsiyum emilimini azaltmas sonucu geliflen bir kompansasyon mekanizmas na ba l olabilece i ve bu kompansasyonun da kemik metabolizmas nda art flla gerçeklefltirilebildi i düflünülmüfltür. 9

6 KAYNAKLAR 1. Saravi FD, Guirao MA, Elias PC, Guarnieri PJ. Influence of inhaled glucocorticoids on bone mineral density and bone metabolism. Rev Panam Salud Publica 2000;7:211-8 (ispanyolca). 2. Pedersen S. Long-term outcomes in paediatric asthma. Allergy 2002;57(Suppl 74): Valeri PM, Gomez EM, Valeri E ve ark. Effect of budesonide on bone density and metabolism in asthmatic children. Salud Publica Mex 2000;42: (ispanyolca). 4. Allen DB. Inhaled corticosteroid therapy for asthma in preschool children: Growth issues. Pediatrics 2002;109: Delacourt C, Dutau G, Lefrancois G, Clerson P. Comparison of the efficacy and safety of nebulized beclometasone dipropionate and budesonide in severe persistent childhood asthma. Respir Med 2003; 97(Suppl B): Kannisto S, Korppi M, Arikoski P ve ark. Biochemical markers of bone metabolism in relation to adrenocortical and growth suppression during the initiation phase of inhaled steroid therapy. Pediatr Res 2002;52: Ulusal ast m tan ve tedavi rehberi. Toraks Dergisi 2000;3:Ek Rao R, Gregson RK, Jones AC ve ark. Systemic effects of inhaled corticosteroids on growth and bone turnover in childhood asthma: A comparison of fluticasone with beclamethasone. Eur Respir J 1999; 13: Allen HD, Thong IG, Clifton-Bligh P ve ark. Effects of high-dose inhaled corticosteroids on bone metabolism in prepubertal children with asthma. Pediatric Pulmonology 2000;29: Bootsma P, Dekhuijzen RD, Festen J ve ark. Fluticasone propionate does not influence bone metabolism in contrast to beclomethasone dipropionate. Am J Respir Crit Care 1996;153: Pauwels RA, Yernault JC, Demedts MG, Geusens P. Safety and efficacy of fluticasone and beclomethasone in moderate to severe asthma. Am J Respir Crit Care Med 1998;157: Ali NJ, Capewell S, Ward MJ. Bone turnover during high dose inhaled corticosteroid treatment. Thorax 1991;46: Boulet LP, Milot J, Gagnon L ve ark. Long-term influence of inhaled corticosteroids on bone metabolism and density. Are biological markers predictors of bone loss? Am J Crit Care Med 1999;159: Bahceciler NN, Sezgin G, Nursoy MA ve ark. Inhaled corticosteroids and bone density of children with asthma. J Asthma 2002;39: Konig P, Hillman L, Cervantes C ve ark. Bone metabolism in children with asthma treated with inhaled beclomethasone dipropionate. J Pediatr 1993; 122: Chay OM, Goh A, Lim WH ve ark. Effects of inhaled corticosteroid on bone turnover in children with bronchial asthma. Respirology 1999;4: Agertoft L, Pedersen S. Bone mineral density in children with asthma receiving long-term treatment with inhaled budesonide. Am J Respir Crit Care Med 1998;157: Martinati LC, Sette L, Chiocca E ve ark. Effect of beclomethasone dipropionate nasal aerosol on serum markers of bone metabolism in children with seasonal allergic rhinitis. Clin Exp Allergy 1993;23: Harris M, Hauser S, Nguyen TV ve ark. Bone mineral density in prepubertal asthmatics receiving corticosteroid treatment. J Paediatr Child Health 2001; 37: Toogood JH, Crilly RG, Jones G ve ark. Effect of high-dose inhaled budesonide on calcium and phosphate metabolism and the risk of osteoporosis. Am Rev Respir Dis 1988;138: Portale AA. Calcium and phosphorus. In: Barratt TM, Avner ED, Harmon WE (eds). Pediatric Nephrology. 4 th ed. Lippincott Williams and Wilkins, 1999: Smith BJ, Phillips PJ, Pannall PR ve ark. Effect of orally administered beclomethasone dipropionate on calcium absorption from the gut in normal subjects. Thorax 1993;48: Borghi L, Schianchi T, Meschi T ve ark. Comparison of two diets for the prevention of recurrent stones in idiopathic hypercalciuria. N Engl J Med 2002;10; 346:

SB Sakarya E itim ve Araflt rma Hastanesi Asinetobakterli Hastalarda DAS Uygulamalar ve yilefltirme Çabalar

SB Sakarya E itim ve Araflt rma Hastanesi Asinetobakterli Hastalarda DAS Uygulamalar ve yilefltirme Çabalar SB Sakarya E itim ve Araflt rma Hastanesi Asinetobakterli Hastalarda DAS Uygulamalar ve yilefltirme Çabalar Hmfl. Özlem SANDIKCI SB Sakarya E itim ve Araflt rma Hastanesi, nfeksiyon Kontrol Hemfliresi,

Detaylı

EOZİNOFİLİK ÖZOFAJİT ANTALYA 2016 DR YÜKSEL ATEŞ BAYINDIR HASTANESİ ANKARA

EOZİNOFİLİK ÖZOFAJİT ANTALYA 2016 DR YÜKSEL ATEŞ BAYINDIR HASTANESİ ANKARA EOZİNOFİLİK ÖZOFAJİT ANTALYA 2016 DR YÜKSEL ATEŞ BAYINDIR HASTANESİ ANKARA 1. vaka S.P ERKEK 1982 DOĞUMLU YUTMA GÜÇLÜĞÜ ŞİKAYETİ MEVCUT DIŞ MERKEZDE YAPILAN ÖGD SONUCU SQUAMOZ HÜCRELİ CA TANISI ALMIŞ TEKRARLANAN

Detaylı

Gebelikte Astım Yönetimi. Dr. Dilşad Mungan Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları ABD İmmünoloji ve Allerji BD

Gebelikte Astım Yönetimi. Dr. Dilşad Mungan Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları ABD İmmünoloji ve Allerji BD Gebelikte Astım Yönetimi Dr. Dilşad Mungan Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları ABD İmmünoloji ve Allerji BD ık Kadın Doğum uzmanları hangi koşullarda astımlı hasta ile karşılaşırlar? Astımlı

Detaylı

SEVELAMER HEMODİYALİZ HASTALARINDA SERUM ELEKTROLİT DÜZEYİ, METABOLİK VE KARDİOVASKÜLER RİSKLERİ VE SAĞKALIMI ETKİLER

SEVELAMER HEMODİYALİZ HASTALARINDA SERUM ELEKTROLİT DÜZEYİ, METABOLİK VE KARDİOVASKÜLER RİSKLERİ VE SAĞKALIMI ETKİLER SEVELAMER HEMODİYALİZ HASTALARINDA SERUM ELEKTROLİT DÜZEYİ, METABOLİK VE KARDİOVASKÜLER RİSKLERİ VE SAĞKALIMI ETKİLER Siren SEZER, Şebnem KARAKAN, Nurhan ÖZDEMİR ACAR. Başkent Üniversitesi Nefroloji Bilim

Detaylı

Ankara da Eriflkin Ast ml larda Klinik Özellikler ve De iflen Tedavi Yaklafl mlar

Ankara da Eriflkin Ast ml larda Klinik Özellikler ve De iflen Tedavi Yaklafl mlar Ankara da Eriflkin Ast ml larda Klinik Özellikler ve De iflen Tedavi Yaklafl mlar B. BOZKURT*, B. fiah N**, G. KARAKAYA*, A.F. KALYONCU* * Hacettepe Üniversitesi T p Fakültesi, Gö üs Hastal klar Anabilim

Detaylı

ÇOCUKLUK ve ERGENL KTE D YABETLE YAfiAM

ÇOCUKLUK ve ERGENL KTE D YABETLE YAfiAM ÇOCUKLUK ve ERGENL KTE D YABETLE YAfiAM D YABETLE YAfiAMAK Bu kitapç n içeri i Çocuk Endokrinolojisi ve Diyabet Derne i nin web sitesinden faydalan larak haz rlanm flt r. www.cocukendokrindiyabet.org Diyabet,

Detaylı

Dünya Çavdar ve Yulaf Pazarı

Dünya Çavdar ve Yulaf Pazarı Dünya Çavdar ve Yulaf Pazarı Dünyada çavdar ve yulafın üretimi, buğday, pirinç, mısır ve arpa gibi diğer tahıl ürünlerine kıyasla son derece sınırlıdır. Yılda ortalama 14-15 milyon ton dolayında olan dünya

Detaylı

Üriner Sistem Taş Hastalığında Metabolik Değerlendirmede Kullandığım Algoritmler

Üriner Sistem Taş Hastalığında Metabolik Değerlendirmede Kullandığım Algoritmler Üriner Sistem Taş Hastalığında Metabolik Değerlendirmede Kullandığım Algoritmler Hikaye: aşağıdaki özellikler sorulmalıdır. Diyet ve sıvı alımı ( et, süt, sodyum, potasyum, askorbik asit ) İlaç alımı :

Detaylı

Dünyada ve Türkiye de Güncel Verilerle HIV/AIDS. Hacettepe Üniversitesi AIDS Tedavi ve Araflt rma Merkezi (HATAM)

Dünyada ve Türkiye de Güncel Verilerle HIV/AIDS. Hacettepe Üniversitesi AIDS Tedavi ve Araflt rma Merkezi (HATAM) Dünyada ve Türkiye de Güncel Verilerle /AIDS Dr. Aygen Tümer Hacettepe Üniversitesi AIDS Tedavi ve Araflt rma Merkezi (HATAM) Dünyada /AIDS Dünya Sa l k Örgütü (DSÖ)/UNAIDS taraf ndan Aral k 2010 tarihinde

Detaylı

2007 YILI VE ÖNCES TAR H BASKILI HAYVANCILIK B LG S DERS K TABINA L fik N DO RU YANLIfi CETVEL

2007 YILI VE ÖNCES TAR H BASKILI HAYVANCILIK B LG S DERS K TABINA L fik N DO RU YANLIfi CETVEL 2007 YILI VE ÖNCES TAR H BASKILI HAYVANCILIK B LG S DERS K TABINA L fik N DO RU YANLIfi CETVEL NOT: Düzeltmeler bold (koyu renk) olarak yaz lm flt r. YANLIfi DO RU 1. Ünite 1, Sayfa 3 3. DÜNYA HAYVAN POPULASYONU

Detaylı

Kronik Böbrek Hastalığında Kolekalsiferol ün Etkisi

Kronik Böbrek Hastalığında Kolekalsiferol ün Etkisi Kronik Böbrek Hastalığında Kolekalsiferol ün Etkisi Taner Baştürk 1, Abdülkadir Ünsal 2 1Bağcılar Eğitim ve Araştırma Hastanesi, 2Şişli Etfal Eğitim ve Araştırma Hastanesi Nefroloji Kliniği Serum Kalsidiol

Detaylı

Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Değerlendirme Notu Sayfa1

Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Değerlendirme Notu Sayfa1 Sağlık Reformunun Sonuçları İtibariyle Değerlendirilmesi 26-03 - 2009 Tuncay TEKSÖZ Dr. Yalçın KAYA Kerem HELVACIOĞLU Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Türkiye 2004 yılından itibaren sağlık

Detaylı

www.boren.com.tr / info@boren.com.tr

www.boren.com.tr / info@boren.com.tr www.boren.com.tr / info@boren.com.tr YAŞAM da BOR BOR/B; Yeryüzünde bileşikler halinde, toprak, kaya ve suda az miktarlarda fakat yaygın olarak bulunan bir elementtir. Yer kabuğunda 10-20 ppm, deniz ve

Detaylı

Merkezi Sterilizasyon Ünitesinde Hizmet çi E itim Uygulamalar

Merkezi Sterilizasyon Ünitesinde Hizmet çi E itim Uygulamalar Merkezi Sterilizasyon Ünitesinde Hizmet çi E itim Uygulamalar Hmfl. Sevgili GÜREL Emekli, Ac badem Sa l k Grubu Ac badem Hastanesi, Merkezi Sterilizasyon Ünitesi, STANBUL e-posta: sgurkan@asg.com.tr H

Detaylı

Farkl protokollerdeki durdurma gücü oranlar n n %DD e risine etkisi

Farkl protokollerdeki durdurma gücü oranlar n n %DD e risine etkisi Türk Onkoloji Dergisi 9;24(1):15- Farkl protokollerdeki durdurma gücü oranlar n n %DD e risine etkisi The effect of stopping power ratios of different protocols on %DD curve Hilal ACAR 1 1 stanbul Üniversitesi

Detaylı

DÜNYA KROM VE FERROKROM PİYASALARINDAKİ GELİŞMELER

DÜNYA KROM VE FERROKROM PİYASALARINDAKİ GELİŞMELER DÜNYA KROM VE FERROKROM PİYASALARINDAKİ GELİŞMELER Dünyada üretilen krom cevherinin % 90 ının metalurji sanayinde ferrokrom üretiminde, üretilen ferrokromun da yaklaşık % 90 ının paslanmaz çelik sektöründe

Detaylı

SÜT ÇOCUKLARINDA UZUN SÜRELİ PERİTON DİYALİZİNİN SONUÇLARI

SÜT ÇOCUKLARINDA UZUN SÜRELİ PERİTON DİYALİZİNİN SONUÇLARI SÜT ÇOCUKLARINDA UZUN SÜRELİ PERİTON DİYALİZİNİN SONUÇLARI Gülseren PEHLİVAN, Nur CANPOLAT, Şennur ERKUT, Ayşe KESER, Salim ÇALIŞKAN, Lale SEVER İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı

Detaylı

Astımlılarda İnhaler Kortikosteroid Kullanımı Glukoz Tolerans Bozukluğu Yapıyor mu?

Astımlılarda İnhaler Kortikosteroid Kullanımı Glukoz Tolerans Bozukluğu Yapıyor mu? Dicle Tıp Dergisi, 25 Cilt:32, Sayı:1, (26-3) Astımlılarda İnhaler Kortikosteroid Kullanımı Glukoz Tolerans Bozukluğu Yapıyor mu? Nurhan Köksal*, Mehmet Akif Büyükbeşe**, Ali Çetinkaya**, Fatma İnanç***

Detaylı

08.11.2008 VİTAMİN D VE İMMÜN SİSTEM VİTAMİN D

08.11.2008 VİTAMİN D VE İMMÜN SİSTEM VİTAMİN D VİTAMİN D VE İMMÜN SİSTEM VİTAMİN D Vitamin D ve İmmün Sistem İnsülin Sekresyonuna Etkisi Besinlerde D Vitamini Makaleler Vitamin D, normal bir kemik gelişimi ve kalsiyum-fosfor homeostazisi için elzem

Detaylı

Dr. Erdal DUMAN. Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Uzmanı. Şair Eşref Bulvarı No:65 Alsancak İzmir. Tel: 0232-4642932. www.erdalduman.

Dr. Erdal DUMAN. Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Uzmanı. Şair Eşref Bulvarı No:65 Alsancak İzmir. Tel: 0232-4642932. www.erdalduman. Dr. Erdal DUMAN Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Uzmanı Şair Eşref Bulvarı No:65 Alsancak İzmir Tel: 0232-4642932 www.erdalduman.com Söylenceler Erkeklerde osteoporoz olmaz Diyet yapınca vücuttaki

Detaylı

Doç.Dr.Mehmet Emin Altundemir 1 Sakarya Akademik Dan man

Doç.Dr.Mehmet Emin Altundemir 1 Sakarya Akademik Dan man 214 EK M-ARALIK DÖNEM BANKA KRED LER E M ANKET Doç.Dr.Mehmet Emin Altundemir 1 Sakarya Akademik Dan man nin 214 y dördüncü çeyrek verileri, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankas (TCMB) taraf ndan 9 Ocak 215

Detaylı

Canan Albayrak, Davut Albayrak Ondokuz Mayıs Üniversitesi Tıp Fakültesi, Çocuk Hematoloji Bölümü, Samsun

Canan Albayrak, Davut Albayrak Ondokuz Mayıs Üniversitesi Tıp Fakültesi, Çocuk Hematoloji Bölümü, Samsun Canan Albayrak, Davut Albayrak Ondokuz Mayıs Üniversitesi Tıp Fakültesi, Çocuk Hematoloji Bölümü, Samsun Talasemi takip ve tedavisi daha çok transfüzyon ve şelasyona yoğunlaşmıştır. Talasemilerde hemoliz,

Detaylı

MALAT SANAY N N TEMEL GÖSTERGELER AÇISINDAN YAPISAL ANAL Z

MALAT SANAY N N TEMEL GÖSTERGELER AÇISINDAN YAPISAL ANAL Z MALAT SANAY N N TEMEL GÖSTERGELER AÇISINDAN YAPISAL ANAL Z Nisan 2010 ISBN 978-9944-60-631-8 1. Bask, 1000 Adet Nisan 2010 stanbul stanbul Sanayi Odas Yay nlar No: 2010/5 Araflt rma fiubesi Meflrutiyet

Detaylı

Yakıt Özelliklerinin Doğrulanması. Teknik Rapor. No.: 942/7193278-00

Yakıt Özelliklerinin Doğrulanması. Teknik Rapor. No.: 942/7193278-00 Müşteri : Kozyatağı Mahallesi Sarı Kanarya Sok. No: 14 K2 Plaza Kat: 11 Kadıköy 34742 İstanbul Türkiye Konu : Seçilen Yakıt Özelliklerin Belirlenmesi için Dizel Yakıtlara İlişkin Testlerin, Doğrulanması

Detaylı

KANSER HASTALARINDA PALYATİF BAKIM VE DESTEK SERVİSİNDE NARKOTİK ANALJEZİK KULLANIMI

KANSER HASTALARINDA PALYATİF BAKIM VE DESTEK SERVİSİNDE NARKOTİK ANALJEZİK KULLANIMI T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI İZMİR KATİP ÇELEBİ ÜNİVERSİTESİ ATATÜRK EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ AİLE HEKİMLİĞİ KLİNİĞİ KANSER HASTALARINDA PALYATİF BAKIM VE DESTEK SERVİSİNDE NARKOTİK ANALJEZİK KULLANIMI UZMANLIK

Detaylı

VOB-DOLAR/ONS ALTIN. VOB-DOLAR/ONS ALTIN VADEL filem SÖZLEfiMES

VOB-DOLAR/ONS ALTIN. VOB-DOLAR/ONS ALTIN VADEL filem SÖZLEfiMES VOB-DOLAR/ONS ALTIN VOB-DOLAR/ONS ALTIN VADEL filem SÖZLEfiMES Copyright Vadeli fllem ve Opsiyon Borsas A.fi. Aral k 2010 VOB-DOLAR/ONS ALTIN VADEL filem SÖZLEfiMES V A D E L fi L E M V E O P S Y O

Detaylı

FOSFOR DENGESİ ve HİPERFOSFATEMİNİN KLİNİK SONUÇLARI

FOSFOR DENGESİ ve HİPERFOSFATEMİNİN KLİNİK SONUÇLARI FOSFOR DENGESİ ve HİPERFOSFATEMİNİN KLİNİK SONUÇLARI Dr. Dilek TORUN Başkent Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji Bilim Dalı 13-17 Kasım 2013 30. Ulusal Nefroloji Hipertansiyon Diyaliz ve Transplantasyon

Detaylı

Radyasyon Koliti Oluşturulmuş Sıçanlarda Ghrelinin Barsak Anastomozu Üzerine Etkisi Dr. Ebubekir Gündeş

Radyasyon Koliti Oluşturulmuş Sıçanlarda Ghrelinin Barsak Anastomozu Üzerine Etkisi Dr. Ebubekir Gündeş Radyasyon Koliti Oluşturulmuş Sıçanlarda Ghrelinin Barsak Anastomozu Üzerine Etkisi Dr. Ebubekir Gündeş Kartal Koşuyolu Yüksek İhtisas Eğitim ve Araştırma Hastanesi Gastroenteroloji Cerrahisi Kliniği Giriş

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ

ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ 1. Adı Soyadı Arif Şahin Kut İletişim Bilgileri Adres Telefon Mail 2. Doğum Tarihi :17.09.1966 3. Unvanı :Doçent Doktor Maltepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Çocuk Sağlığı

Detaylı

GEKA NİHAİ RAPOR TEKNİK BÖLÜM. 1. Açıklama

GEKA NİHAİ RAPOR TEKNİK BÖLÜM. 1. Açıklama GEKA NİHAİ RAPOR TEKNİK BÖLÜM 1. Açıklama 1.1.Proje Ortaklarının Adları: Uzman Klinik Psikolog Özge Yaren YAVUZ ERDAN, Uzman Klinik Psikolog Elvan DEMİRBAĞ, Uzman Klinik Psikolog Nilay KONDUZ 1.2.Nihai

Detaylı

ÇOCUKLUK ÇAĞI ASTIMINDA TEDAVİ. Dr. Arif KUT

ÇOCUKLUK ÇAĞI ASTIMINDA TEDAVİ. Dr. Arif KUT ÇOCUKLUK ÇAĞI ASTIMINDA TEDAVİ Dr. Arif KUT ASTIM Kronik enflamatuvar bir hastalıktır Çok sayıda hücre ve mediatör rol alır Solunum yollarında aşırı duyarlılık vardır Tekrarlayıcı öksürük ve hırıltı ile

Detaylı

Hücre zedelenmesi etkenleri. Doç. Dr. Halil Kıyıcı 2015

Hücre zedelenmesi etkenleri. Doç. Dr. Halil Kıyıcı 2015 Hücre zedelenmesi etkenleri Doç. Dr. Halil Kıyıcı 2015 Homeostaz Homeostaz = hücre içindeki denge Hücrenin aktif olarak hayatını sürdürebilmesi için homeostaz korunmalıdır Hücre zedelenirse ne olur? Hücre

Detaylı

SOSYAL S GORTALAR VE GENEL SA LIK S GORTASI KANUNLARI VE GERÇEKLER SEMPOZYUMU

SOSYAL S GORTALAR VE GENEL SA LIK S GORTASI KANUNLARI VE GERÇEKLER SEMPOZYUMU SOSYAL S GORTALAR VE GENEL SA LIK S GORTASI KANUNLARI VE GERÇEKLER SEMPOZYUMU 26-27.01.2007 stanbul Üniversitesi Merkez Bina Doktora Salonu stanbul Barosu stanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi STANBUL BAROSU

Detaylı

ÇOCUKLUKTA ve ERGENL KTE KEM K SA LI I

ÇOCUKLUKTA ve ERGENL KTE KEM K SA LI I ÇOCUKLUKTA ve ERGENL KTE KEM K SA LI I Bu kitapç n içeri i Çocuk Endokrinolojisi ve Diyabet Derne i nin web sitesinden faydalan larak haz rlanm flt r. www.cocukendokrindiyabet.org ÇOCUKLUK ve ERGENL KTE

Detaylı

Okumufl / Mete (Ed.) Anne Babalar için Do uma Haz rl k / Sa l k Profesyonelleri için Rehber 16.5 x 24 cm, XIV + 210 Sayfa ISBN 978-975-8882-31-1

Okumufl / Mete (Ed.) Anne Babalar için Do uma Haz rl k / Sa l k Profesyonelleri için Rehber 16.5 x 24 cm, XIV + 210 Sayfa ISBN 978-975-8882-31-1 Deomed Medikal Yay nc l k Okumufl / Mete (Ed.) Anne Babalar için Do uma Haz rl k / Sa l k Profesyonelleri için Rehber 16.5 x 24 cm, XIV + 210 Sayfa ISBN 978-975-8882-31-1 Birinci bask Deomed, 2009. 62

Detaylı

G ünümüzde bir çok firma sat fllar n artt rmak amac yla çeflitli adlar (Sat fl

G ünümüzde bir çok firma sat fllar n artt rmak amac yla çeflitli adlar (Sat fl 220 ÇEfi TL ADLARLA ÖDENEN C RO PR MLER N N VERG SEL BOYUTLARI Fatih GÜNDÜZ* I-G R fi G ünümüzde bir çok firma sat fllar n artt rmak amac yla çeflitli adlar (Sat fl Primi,Has lat Primi, Y l Sonu skontosu)

Detaylı

Hasta Rehberi Say 6. KONJEN TAL ADRENAL H PERPLAZ Kolay okunabilir rehber

Hasta Rehberi Say 6. KONJEN TAL ADRENAL H PERPLAZ Kolay okunabilir rehber Hasta Rehberi Say 6 KONJEN TAL ADRENAL H PERPLAZ Kolay okunabilir rehber Konjenital Adrenal Hiperplazi - Say 6 (A ustos 2006 da güncellenmifltir) Bu rehber Reading Üniversitesi, Sa l k Bilimleri Enstitüsü,

Detaylı

Tarifname DENTİN FORMASYONUNU TEŞVİK EDEN BİR KOMPOZİSYON

Tarifname DENTİN FORMASYONUNU TEŞVİK EDEN BİR KOMPOZİSYON 1 Tarifname DENTİN FORMASYONUNU TEŞVİK EDEN BİR KOMPOZİSYON Teknik Alan Buluş, dentin formasyonunu teşvik etmeye yönelik oluşturulmuş bir kompozisyon ile ilgilidir. Tekniğin Bilinen Durumu 1 Günümüzde

Detaylı

Araştırma Notu 15/177

Araştırma Notu 15/177 Araştırma Notu 15/177 02 Mart 2015 YOKSUL İLE ZENGİN ARASINDAKİ ENFLASYON FARKI REKOR SEVİYEDE Seyfettin Gürsel *, Ayşenur Acar ** Yönetici özeti Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından yapılan enflasyon

Detaylı

PROF. DR. YONCA NUHOĞLU

PROF. DR. YONCA NUHOĞLU Doğum Tarihi: 20 /06 / 1966 Öğrenim Durumu: PROF. DR. YONCA NUHOĞLU ÖZGEÇMİŞ Derece Bölüm/Program Üniversite Yıl Lisans TIP İSTANBUL ÜNİV. İSTANBUL TIP FAKÜLTESİ Doktora/S.Yeterlik/ Tıpta Uzmanlık Tıpta

Detaylı

Hepinizin bildi i gibi bilgi ça olarak adland r lan günümüzde bilim ve teknoloji alan nda

Hepinizin bildi i gibi bilgi ça olarak adland r lan günümüzde bilim ve teknoloji alan nda Say n Meslektafllar m z, Hepinizin bildi i gibi bilgi ça olarak adland r lan günümüzde bilim ve teknoloji alan nda bafl döndürücü flekilde h zl ilerlemeler olmaktad r. Bu geliflmelerin en fazla oldu u

Detaylı

6 MADDE VE ÖZELL KLER

6 MADDE VE ÖZELL KLER 6 MADDE VE ÖZELL KLER TERMOD NAM K MODEL SORU 1 DEK SORULARIN ÇÖZÜMLER MODEL SORU 2 DEK SORULARIN ÇÖZÜMLER 1. Birbirine temasdaki iki cisimden s cakl büyük olan s verir, küçük olan s al r. ki cisim bir

Detaylı

Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS HAYVAN BESLEME VE YEM BİLGİSİ TEKNOLOJİSİ

Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS HAYVAN BESLEME VE YEM BİLGİSİ TEKNOLOJİSİ DERS BİLGİLERİ Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS HAYVAN BESLEME VE YEM BİLGİSİ TEKNOLOJİSİ LVS22 IV 2 2 3 Ön Koşul Dersleri Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü Ön Lisans Seçmeli

Detaylı

ÖZET. Anahtar Kelimeler: HCV-HBV koinfeksiyonu, viral interferans Nobel Med 2010; 6(3): 34-38. Bulgular: De erlendirmeye al nan olgulardan 13'ü

ÖZET. Anahtar Kelimeler: HCV-HBV koinfeksiyonu, viral interferans Nobel Med 2010; 6(3): 34-38. Bulgular: De erlendirmeye al nan olgulardan 13'ü ÖZET Amaç: HCV-HBV koinfeksiyonlu olgularda viral replikasyon durumunun kesitsel de erlendirmesi ve koinfeksiyonlu olgularla kronik HBV infeksiyonlu olgular n HBV replikasyonu aç s ndan karfl laflt r lmas.

Detaylı

EGZERSİZ TEST SONUÇLARININ YORUMLANMASI. Doç.Dr.Mitat KOZ

EGZERSİZ TEST SONUÇLARININ YORUMLANMASI. Doç.Dr.Mitat KOZ EGZERSİZ TEST SONUÇLARININ YORUMLANMASI Doç.Dr.Mitat KOZ Fiziksel Uygunluk Test Sonuçları Klinik Egzersiz Test Sonuçları Fiziksel Uygunluk Test Sonuçlarının Yorumlanması Bireyler arası karşılaştırmalar

Detaylı

KONJEN TAL ADRENAL H PERPLAZ

KONJEN TAL ADRENAL H PERPLAZ Hasta Rehberi Say 6 KONJEN TAL ADRENAL H PERPLAZ Orta kolayl kta okunabilir rehber Konjenital Adrenal Hiperplazi - Say 6 (A ustos 2006 da güncellenmifltir) Bu rehber Reading Üniversitesi, Sa l k Bilimleri

Detaylı

Akaryakıt Fiyatları Basın Açıklaması

Akaryakıt Fiyatları Basın Açıklaması 23 Aralık 2008 Akaryakıt Fiyatları Basın Açıklaması Son günlerde akaryakıt fiyatları ile ilgili olarak kamuoyunda bir bilgi kirliliği gözlemlenmekte olup, bu durum Sektörü ve Şirketimizi itham altında

Detaylı

Zihin ve Hareket Engelli Çocuklar çin E itim Araflt rma ve Uygulama Merkezi nde zlenen Olgular n Demografik Özellikleri

Zihin ve Hareket Engelli Çocuklar çin E itim Araflt rma ve Uygulama Merkezi nde zlenen Olgular n Demografik Özellikleri TRAKYA ÜN V TIP FAK DERG 2005;22(2):88-92 KL N K ARAfiTIRMA Zihin ve Hareket Engelli Çocuklar çin E itim Araflt rma ve Uygulama Merkezi nde zlenen Olgular n Demografik Özellikleri Demographic Characteristics

Detaylı

BEBEK VE ÇOCUK ÖLÜMLÜLÜĞÜ 9

BEBEK VE ÇOCUK ÖLÜMLÜLÜĞÜ 9 BEBEK VE ÇOCUK ÖLÜMLÜLÜĞÜ 9 Attila Hancıoğlu ve İlknur Yüksel Alyanak Sağlık programlarının izlenmesi, değerlendirilmesi ve ileriye yönelik politikaların belirlenmesi açısından neonatal, post-neonatal

Detaylı

DEĞERLENDİRME NOTU: Mehmet Buğra AHLATCI Mevlana Kalkınma Ajansı, Araştırma Etüt ve Planlama Birimi Uzmanı, Sosyolog

DEĞERLENDİRME NOTU: Mehmet Buğra AHLATCI Mevlana Kalkınma Ajansı, Araştırma Etüt ve Planlama Birimi Uzmanı, Sosyolog DEĞERLENDİRME NOTU: Mehmet Buğra AHLATCI Mevlana Kalkınma Ajansı, Araştırma Etüt ve Planlama Birimi Uzmanı, Sosyolog KONYA KARAMAN BÖLGESİ BOŞANMA ANALİZİ 22.07.2014 Tarihsel sürece bakıldığında kalkınma,

Detaylı

Hart Walker, gövde deste i ve dengeli tekerlek sistemi sayesinde, geliflim düzeyi uygun olan çocuklar n, eller serbest flekilde yürümesini sa lar.

Hart Walker, gövde deste i ve dengeli tekerlek sistemi sayesinde, geliflim düzeyi uygun olan çocuklar n, eller serbest flekilde yürümesini sa lar. Cerebral palsi gibi hareket ve postüral kontrol bozukluklar na yol açan hastal klar olan çocuklar, hastal klar n n derecesine ba l olarak yürüme güçlü ü çekmekte veya hiç yürüyememektedir. Hart Walker,

Detaylı

BURSA DAKİ ENBÜYÜK 250 FİRMAYA FİNANSAL ANALİZ AÇISINDAN BAKIŞ (2005) Prof.Dr.İbrahim Lazol

BURSA DAKİ ENBÜYÜK 250 FİRMAYA FİNANSAL ANALİZ AÇISINDAN BAKIŞ (2005) Prof.Dr.İbrahim Lazol BURSA DAKİ ENBÜYÜK 250 FİRMAYA FİNANSAL ANALİZ AÇISINDAN BAKIŞ (2005) Prof.Dr.İbrahim Lazol 1. Giriş Bu yazıda, Bursa daki (ciro açısından) en büyük 250 firmanın finansal profilini ortaya koymak amacındayız.

Detaylı

15-797989.qxp 10/17/08 1:19 PM Page U1. IQ8Quad. Her ortam için do ru dedektör. IQ8Quad alg lama prensipleri. Yang n alg lama teknolojisi

15-797989.qxp 10/17/08 1:19 PM Page U1. IQ8Quad. Her ortam için do ru dedektör. IQ8Quad alg lama prensipleri. Yang n alg lama teknolojisi 15-797989.qxp 10/17/08 1:19 PM Page U1 IQ8Quad Her ortam için do ru dedektör IQ8Quad alg lama prensipleri Yang n alg lama teknolojisi 15-797989.qxp 10/17/08 1:19 PM Page 2 02 03 Do ru seçim Hiçbir yang

Detaylı

HİPERKALSEMİ. Meral BAKAR Ankara Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi Tıbbi Onkoloji Gündüz Tedavi Ünitesi

HİPERKALSEMİ. Meral BAKAR Ankara Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi Tıbbi Onkoloji Gündüz Tedavi Ünitesi HİPERKALSEMİ Meral BAKAR Ankara Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi Tıbbi Onkoloji Gündüz Tedavi Ünitesi Tanım: Hiperkalsemi serum kalsiyum düzeyinin normalden (9-11 mg/dl) yüksek olduğunda meydana gelen

Detaylı

N-3 Diz Sabitleyici (Posterior Sheel)

N-3 Diz Sabitleyici (Posterior Sheel) N-3 Diz Sabitleyici (Posterior Sheel) Laminasyon tekni i ile kaplanm fl 1 cm lik özel süngerli kumafltan yap lan dizli in sa ve sol yanlar nda 1'er adet arkada ise 3 adet cep içine yerlefltirilmifl sert

Detaylı

Araflt rma modelinin oluflturulmas. Veri toplama

Araflt rma modelinin oluflturulmas. Veri toplama 21 G R fi Araflt rman n amac na ba l olarak araflt rmac ayr ayr nicel veya nitel yöntemi kullanabilece i gibi her iki yöntemi bir arada kullanarak da araflt rmas n planlar. Her iki yöntemin planlama aflamas

Detaylı

C. MADDEN N ÖLÇÜLEB L R ÖZELL KLER

C. MADDEN N ÖLÇÜLEB L R ÖZELL KLER C. MADDEN N ÖLÇÜLEB L R ÖZELL KLER 1. Patates ve sütün miktar nas l ölçülür? 2. Pinpon topu ile golf topu hemen hemen ayn büyüklüktedir. Her iki topu tartt n zda bulaca n z sonucun ayn olmas n bekler misiniz?

Detaylı

Banka Kredileri E ilim Anketi nin 2015 y ilk çeyrek verileri, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankas (TCMB) taraf ndan 10 Nisan 2015 tarihinde yay mland.

Banka Kredileri E ilim Anketi nin 2015 y ilk çeyrek verileri, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankas (TCMB) taraf ndan 10 Nisan 2015 tarihinde yay mland. 21 OCAK-MART DÖNEM BANKA KRED LER E M ANKET Doç.Dr.Mehmet Emin Altundemir 1 Sakarya Akademik Dan man nin 21 y ilk çeyrek verileri, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankas (TCMB) taraf ndan 1 Nisan 21 tarihinde

Detaylı

Tablo 3.3. TAKV YES Z KANAL SAC KALINLIKLARI (mm)

Tablo 3.3. TAKV YES Z KANAL SAC KALINLIKLARI (mm) 3. KANAL KONSTRÜKS YONU Türk Standart ve fiartnamelerinde kanal konstrüksiyonu üzerinde fazla durulmam flt r. Bay nd rl k Bakanl fiartnamesine göre, bas nç s - n fland rmas na ve takviye durumuna bak lmaks

Detaylı

ALPHA ALTIN RAPORU ÖZET 26 Ocak 2016

ALPHA ALTIN RAPORU ÖZET 26 Ocak 2016 ALPHA ALTIN RAPORU ÖZET 26 Ocak 2016 19 Ocak 2016 tarihli Alpha Altın raporumuzda paylaştığımız görüşümüz; Kısa dönemde 144 günlük ortalama $1110.82 trend değişimi için referans takip seviyesi olabilir.

Detaylı

MULTİVİTAMİN PREPARATI KULLANIMINA İKİNCİL GELİŞEN D VİTAMİNİ İNTOKSİKASYONU: 3 OLGU SUNUMU

MULTİVİTAMİN PREPARATI KULLANIMINA İKİNCİL GELİŞEN D VİTAMİNİ İNTOKSİKASYONU: 3 OLGU SUNUMU MULTİVİTAMİN PREPARATI KULLANIMINA İKİNCİL GELİŞEN D VİTAMİNİ İNTOKSİKASYONU: 3 OLGU SUNUMU Ahmet Anık, Gönül Çatlı, Ayhan Abacı, Ceyhun Dizdarer, Ece Böber 1 Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk

Detaylı

YAYGIN ANKSİYETE BOZUKLUĞU OLAN HASTALARDA NÖROTİSİZM VE OLUMSUZ OTOMATİK DÜŞÜNCELER UZM. DR. GÜLNİHAL GÖKÇE ŞİMŞEK

YAYGIN ANKSİYETE BOZUKLUĞU OLAN HASTALARDA NÖROTİSİZM VE OLUMSUZ OTOMATİK DÜŞÜNCELER UZM. DR. GÜLNİHAL GÖKÇE ŞİMŞEK YAYGIN ANKSİYETE BOZUKLUĞU OLAN HASTALARDA NÖROTİSİZM VE OLUMSUZ OTOMATİK DÜŞÜNCELER UZM. DR. GÜLNİHAL GÖKÇE ŞİMŞEK GİRİŞ Yaygın anksiyete bozukluğu ( YAB ) birçok konuyla, örneğin parasal, güvenlik, sağlık,

Detaylı

SÜT HUMMASI HİPOKALSEMİ-MİKS YETMEZLİK

SÜT HUMMASI HİPOKALSEMİ-MİKS YETMEZLİK SÜT HUMMASI Hastalık, dana humması, parezis puerperalis ya da hipokalsemi olarak da adlandırılır. Süt verimi yüksek olan ineklerde ortaya çıkan ve parezis ile karekterize bir hastalıktır. Üzerinde yıllardan

Detaylı

İdiyopatik Hiperkalsiürik Çocukların Kemik Yoğunluğunun Değerlendirilmesi

İdiyopatik Hiperkalsiürik Çocukların Kemik Yoğunluğunun Değerlendirilmesi 1 ƘŰƬƑƊ Özgün Araştırma / Original Article İdiyopatik Hiperkalsiürik Çocukların Kemik Yoğunluğunun Değerlendirilmesi Evaluation of Bone Density in Children with Idiopathic Hypercalciuria Meryem ÖNDER 1,

Detaylı

Doç. Dr. Mehmet Durdu KARSLI Sakarya Üniversitesi E itim fakültesi Doç. Dr. I k ifa ÜSTÜNER Akdeniz Üniversitesi E itim Fakültesi

Doç. Dr. Mehmet Durdu KARSLI Sakarya Üniversitesi E itim fakültesi Doç. Dr. I k ifa ÜSTÜNER Akdeniz Üniversitesi E itim Fakültesi ÜN VERS TEYE G R SINAV S STEM NDEK SON DE KL E L K N Ö RENC LER N ALGILARI Doç. Dr. Mehmet Durdu KARSLI Sakarya Üniversitesi E itim fakültesi Doç. Dr. I k ifa ÜSTÜNER Akdeniz Üniversitesi E itim Fakültesi

Detaylı

KDV BEYAN DÖNEM, TAKV M YILININ ÜÇER AYLIK DÖNEMLER OLAN MÜKELLEFLER

KDV BEYAN DÖNEM, TAKV M YILININ ÜÇER AYLIK DÖNEMLER OLAN MÜKELLEFLER KDV BEYAN DÖNEM, TAKV M YILININ ÜÇER AYLIK DÖNEMLER OLAN MÜKELLEFLER Bülent SEZG N* 1-G R fi Katma de er vergisinde vergilendirme dönemi, 3065 Say l Katma De- er Vergisi Kanununun 39 uncu maddesinin 1

Detaylı

4/A (SSK) S GORTALILARININ YAfiLILIK AYLI INA HAK KAZANMA KOfiULLARI

4/A (SSK) S GORTALILARININ YAfiLILIK AYLI INA HAK KAZANMA KOfiULLARI 4/A (SSK) S GORTALILARININ YAfiLILIK AYLI INA HAK KAZANMA KOfiULLARI Resul KURT* I. G R fi Ülkemizde 4447 say l Kanunla, emeklilikte köklü reformlar yap lm fl, ancak 4447 say l yasan n emeklilikte kademeli

Detaylı

PERİTON DİYALİZİ HASTALARINDA AKIM ARACILI DİLATASYON VE ASİMETRİK DİMETİLARGİNİN MORTALİTEYİ BELİRLEMEZ

PERİTON DİYALİZİ HASTALARINDA AKIM ARACILI DİLATASYON VE ASİMETRİK DİMETİLARGİNİN MORTALİTEYİ BELİRLEMEZ PERİTON DİYALİZİ HASTALARINDA AKIM ARACILI DİLATASYON VE ASİMETRİK DİMETİLARGİNİN MORTALİTEYİ BELİRLEMEZ Sami Uzun 1, Serhat Karadag 1, Meltem Gursu 1, Metin Yegen 2, İdris Kurtulus 3, Zeki Aydin 4, Ahmet

Detaylı

HALK SAĞLIĞI ANABİLİM DALI İş Sağlığı Programı

HALK SAĞLIĞI ANABİLİM DALI İş Sağlığı Programı HALK SAĞLIĞI ANABİLİM DALI İş Sağlığı Programı Programa Kabul Koşulları: Yüksek Lisans: Sağlık alanında lisans düzeyinde bir Yükseköğretim kurumundan mezun olmak, Psikoloji, Sosyoloji, İşletme,İktisat

Detaylı

-Bursa nın ciroları itibariyle büyük firmalarını belirlemek amacıyla düzenlenen bu çalışma onikinci kez gerçekleştirilmiştir.

-Bursa nın ciroları itibariyle büyük firmalarını belirlemek amacıyla düzenlenen bu çalışma onikinci kez gerçekleştirilmiştir. Bursa nın 25 Büyük Firması Araştırması; -Bursa nın ciroları itibariyle büyük firmalarını belirlemek amacıyla düzenlenen bu çalışma onikinci kez gerçekleştirilmiştir. -Bu çalışma Bursa il genelinde yapılmış,

Detaylı

Hasta Rehberi Say 11. ÇO UL H POF Z HORMONU EKS KL Orta kolayl kta okunabilir rehber

Hasta Rehberi Say 11. ÇO UL H POF Z HORMONU EKS KL Orta kolayl kta okunabilir rehber Hasta Rehberi Say 11 ÇO UL H POF Z HORMONU EKS KL Orta kolayl kta okunabilir rehber Ço ul Hipofiz Hormonu Eksikli i - Say 11 (A ustos 2006 da güncellenmifltir) Bu rehber Reading Üniversitesi, Sa l k Bilimleri

Detaylı

Proje Yönetiminde Toplumsal Cinsiyet. Türkiye- EuropeAid/126747/D/SV/TR_Alina Maric, Hifab 1

Proje Yönetiminde Toplumsal Cinsiyet. Türkiye- EuropeAid/126747/D/SV/TR_Alina Maric, Hifab 1 Proje Yönetiminde Toplumsal Cinsiyet Türkiye- EuropeAid/126747/D/SV/TR_Alina Maric, Hifab 1 18 Aral k 1979 da Birle mi Milletler Genel cinsiyet ayr mc l n yasaklayan ve kad n haklar n güvence alt na alan

Detaylı

Ayşe YÜCE Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi İnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD.

Ayşe YÜCE Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi İnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD. TÜRKİYE DE TÜBERKÜLOZUN DURUMU Ayşe YÜCE Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi İnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD. DSÖ Küresel Tüberküloz Kontrolü 2010 Raporu Dünya için 3 büyük tehlikeden

Detaylı

Tarifname SARKOPENİ NİN TEDAVİSİNE YÖNELİK BİR KOMPOZİSYON

Tarifname SARKOPENİ NİN TEDAVİSİNE YÖNELİK BİR KOMPOZİSYON 1 Tarifname SARKOPENİ NİN TEDAVİSİNE YÖNELİK BİR KOMPOZİSYON Teknik Alan Buluş, sarkopeni nin tedavisine yönelik oluşturulmuş bir kompozisyon ile ilgilidir. Tekniğin Bilinen Durumu Günümüzde sarkopeni,

Detaylı

OYUNCU SAYISI Oyun bir çocuk taraf ndan oynanabilece i gibi, farkl yafl gruplar nda 2-6 çocuk ile de oynanabilir.

OYUNCU SAYISI Oyun bir çocuk taraf ndan oynanabilece i gibi, farkl yafl gruplar nda 2-6 çocuk ile de oynanabilir. OYUNCA IN ADI Akl nda Tut YAfi GRUBU 4-6 yafl OYUNCU SAYISI Oyun bir çocuk taraf ndan oynanabilece i gibi, farkl yafl gruplar nda 2-6 çocuk ile de oynanabilir. GENEL KURALLAR Çocuklar n görsel belle inin

Detaylı

www.mercedes-benz.com.tr Mercedes-Benz Orijinal Ya lar

www.mercedes-benz.com.tr Mercedes-Benz Orijinal Ya lar www.mercedes-benz.com.tr Mercedes-Benz Orijinal Ya lar Kazand ran Güç Mercedes-Benz orijinal ya lar arac n z üreten uzmanlar taraf ndan, gelifltirilmifltir. Mercedes-Benz in dilinden en iyi Mercedes-Benz

Detaylı

RİSK ANALİZİ VE. İşletme Doktorası

RİSK ANALİZİ VE. İşletme Doktorası RİSK ANALİZİ VE MODELLEME İşletme Doktorası Programı Bölüm - 1 Portföy Teorisi Bağlamında Risk Yönetimi ile İlgili Temel Kavramlar 1 F23 F1 Risk Kavramı ve Riskin Ölçülmesi Risk istenmeyen bir olayın olma

Detaylı

ALPHA ALTIN RAPORU ÖZET 10 Kasım 2015

ALPHA ALTIN RAPORU ÖZET 10 Kasım 2015 ALPHA ALTIN RAPORU ÖZET 10 Kasım 2015 3 Kasım 2015 tarihli Alpha Altın raporumuzda paylaştığımız görüşümüz; RSI indikatörü genel olarak dip/tepe fiyatlamalarında başarılı sonuçlar vermektedir. Günlük bazda

Detaylı

Buzağılarda Protein Beslemesi ve Buzağı Mamasının Önemi. Sayı:2013/Rm-37 Sayfa:205-210

Buzağılarda Protein Beslemesi ve Buzağı Mamasının Önemi. Sayı:2013/Rm-37 Sayfa:205-210 Buzağılarda Protein Beslemesi ve Buzağı Mamasının Önemi Sayı:2013/Rm-37 Sayfa:205-210 KONU İLGİ Buzağılarda Protein Beslemesi ve Buzağı Mamasının Önemi Besleme TERCÜME VE DERLEME Ürün Müdürü Esra ÇINAR

Detaylı

YÖNTEM 1.1. ÖRNEKLEM. 1.1.1. Örneklem plan. 1.1.2. l seçim ölçütleri

YÖNTEM 1.1. ÖRNEKLEM. 1.1.1. Örneklem plan. 1.1.2. l seçim ölçütleri BÖLÜM 1 YÖNTEM Bu çal flma 11, 13 ve 15 yafllar ndaki gençlerin sa l k durumlar ve sa l k davran fllar n saptamay hedefleyen, kesitsel tan mlay c ve çok uluslu Health Behavior in School Aged Children,

Detaylı

1 OCAK 31 ARALIK 2009 ARASI ODAMIZ FUAR TEŞVİKLERİNİN ANALİZİ

1 OCAK 31 ARALIK 2009 ARASI ODAMIZ FUAR TEŞVİKLERİNİN ANALİZİ 1 OCAK 31 ARALIK 2009 ARASI ODAMIZ FUAR TEŞVİKLERİNİN ANALİZİ 1. GİRİŞ Odamızca, 2009 yılında 63 fuara katılan 435 üyemize 423 bin TL yurtiçi fuar teşviki ödenmiştir. Ödenen teşvik rakamı, 2008 yılına

Detaylı

ASTIMLI ÇOCUKLARIN EBEVEYNLERİNİN SİGARA İÇME DAVRANIŞLARI ÜZERİNE EĞİTİMİN ETKİSİ

ASTIMLI ÇOCUKLARIN EBEVEYNLERİNİN SİGARA İÇME DAVRANIŞLARI ÜZERİNE EĞİTİMİN ETKİSİ ASTIMLI ÇOCUKLARIN EBEVEYNLERİNİN SİGARA İÇME DAVRANIŞLARI ÜZERİNE EĞİTİMİN ETKİSİ The Effects of Education on Parental Smoking Behaviour of Asthmatic Children Dr.Bülent Karadağ Marmara Üniversitesi Tıp

Detaylı

24 SAATLİK İDRARDA SODYUM, POTASYUM VE KALSİYUM ÖLÇÜMÜ VE BUNLARIN SPOT İDRARLA KORELASYONU. YYÜ Tıp Fak. Nefroloji BD

24 SAATLİK İDRARDA SODYUM, POTASYUM VE KALSİYUM ÖLÇÜMÜ VE BUNLARIN SPOT İDRARLA KORELASYONU. YYÜ Tıp Fak. Nefroloji BD 24 SAATLİK İDRARDA SODYUM, POTASYUM VE KALSİYUM ÖLÇÜMÜ VE BUNLARIN SPOT İDRARLA KORELASYONU Dr Hüseyin H BEĞEN ENİK YYÜ Tıp Fak. Nefroloji BD GİRİŞ VE AMAÇ Spot idrarda protein/kreatinin(cr) oranı, 24

Detaylı

fiekers Z D YABET (Diyabet nsipit)

fiekers Z D YABET (Diyabet nsipit) Hasta Rehberi Say 12 fiekers Z D YABET (Diyabet nsipit) Kolay okunabilir rehber Diyabet nsipid - Say 12 (A ustos 2006 da güncellenmifltir) Bu rehber Reading Üniversitesi, Sa l k Bilimleri Enstitüsü, Reading,

Detaylı

2015 OCAK ÖZEL SEKTÖR DI BORCU

2015 OCAK ÖZEL SEKTÖR DI BORCU OCAK ÖZEL SEKTÖR DI BORCU Doç.Dr.Mehmet Emin Altundemir 1 Sakarya Akademik Dan man Özel sektörün yurt d ndan sa lad k sa ve uzun vadeli kredilerin borçlu ve alacakl bilgileri, döviz cinsi, kullan m, anapara/faiz

Detaylı

YAZILI YEREL BASININ ÇEVRE KİRLİLİĞİNE TEPKİSİ

YAZILI YEREL BASININ ÇEVRE KİRLİLİĞİNE TEPKİSİ YAZILI YEREL BASININ ÇEVRE KİRLİLİĞİNE TEPKİSİ Savaş AYBERK, Bilge ALYÜZ*, Şenay ÇETİN Kocaeli Üniversitesi Çevre Mühendisliği Bölümü, Kocaeli *İletişim kurulacak yazar bilge.alyuz@kou.edu.tr, Tel: 262

Detaylı

Antiepileptik ilaçların kemik metabolizmasına etkilerinin değerlendirilmesi

Antiepileptik ilaçların kemik metabolizmasına etkilerinin değerlendirilmesi Türk Pediatri Arşivi 2005; 40: 221-6 Antiepileptik ilaçların kemik metabolizmasına etkilerinin değerlendirilmesi The evaluation of the effects of antiepileptic drugs on bone metabolism Tuba Giray, Ayça

Detaylı

TULAREMİ KONTROL ve KORUNMA. Dr. Kemalettin ÖZDEN

TULAREMİ KONTROL ve KORUNMA. Dr. Kemalettin ÖZDEN TULAREMİ KONTROL ve KORUNMA Dr. Kemalettin ÖZDEN Bulaş yolları Deri ve mukozal yol: İnfekte kene veya sinek gibi vektörlerin ısırmasıyla veya infekte hayvan dokuları, hayvan çıkartılarıyla (idrar, dışkı

Detaylı

BÜYÜME HORMONU EKS KL

BÜYÜME HORMONU EKS KL Hasta Rehberi Say 2 BÜYÜME HORMONU EKS KL Kolay okunabilir rehber Büyüme Hormonu Eksikli i - Say 2 (A ustos 2006 da güncellenmifltir) Bu rehber Reading Üniversitesi, Sa l k Bilimleri Enstitüsü, Reading,

Detaylı

INCREASING THE PERIOD OF EXCLUSIVE BREASTFEEDING WITH EDUCATION OF MOTHERS. Key words: Exclusive breastfeeding, health education, breastfeeding

INCREASING THE PERIOD OF EXCLUSIVE BREASTFEEDING WITH EDUCATION OF MOTHERS. Key words: Exclusive breastfeeding, health education, breastfeeding Türk Aile Hek Derg 1998; 2(3): 125-129 TEK BAfiINA ANNE SÜTÜ LE BESLENME SÜRES N N ANNE E T M LE UZATILMASI INCREASING THE PERIOD OF EXCLUSIVE BREASTFEEDING WITH EDUCATION OF MOTHERS Erdal Koç, 1 Arkan

Detaylı

Perennial ve Mevsimsel Allerjik Rinitli Çocuklar n De erlendirilmesi

Perennial ve Mevsimsel Allerjik Rinitli Çocuklar n De erlendirilmesi Perennial ve Mevsimsel Allerjik Rinitli Çocuklar n De erlendirilmesi E.D. MISIRLIO LU*, R. CENG ZL ER* * SSK Ankara Çocuk Hastal klar E itim Hastanesi, Allerji Bölümü, ANKARA Allerjik rinit, en sık görülen

Detaylı

ORHAN YILMAZ (*) B- 3095 SAYILI YASADA YAPILAN DE fi KL KLER:

ORHAN YILMAZ (*) B- 3095 SAYILI YASADA YAPILAN DE fi KL KLER: YASAL TEMERRÜT FA Z ORHAN YILMAZ (*) A- G R fi: Bilindi i üzere, gerek yasal kapital faizi ve gerekse yasal temerrüt faizi yönünden uygulanmas gereken hükümler, 19.12.1984 gün ve 18610 say l Resmi Gazete

Detaylı

İKİNCİ BÖLÜM EKONOMİYE GÜVEN VE BEKLENTİLER ANKETİ

İKİNCİ BÖLÜM EKONOMİYE GÜVEN VE BEKLENTİLER ANKETİ İKİNCİ BÖLÜM EKONOMİYE GÜVEN VE BEKLENTİLER ANKETİ 120 kinci Bölüm - Ekonomiye Güven ve Beklentiler Anketi 1. ARAfiTIRMANIN AMACI ve YÖNTEM Ekonomiye Güven ve Beklentiler Anketi, tüketici enflasyonu, iflsizlik

Detaylı

Sosyal Riski azaltma Projesi Kapsamında Şartlı Nakit Transferi Uygulaması Genelgesi 2004 / 64

Sosyal Riski azaltma Projesi Kapsamında Şartlı Nakit Transferi Uygulaması Genelgesi 2004 / 64 Sosyal Riski azaltma Projesi Kapsamında Genelgesi 2004 / 64 Tarihi:03.05.2004 Sayısı:2004/64-1838 SAĞLIK BAKANLIĞI Ana Çocuk Sağlığı ve Aile Planlaması Genel Müdürlüğü ANKARA 03/05/2004 Sayı : B100ACS0140000-9216/1853

Detaylı

Tarifname BÖBREKÜSTÜ BEZĠ YETMEZLĠĞĠNĠN TEDAVĠSĠNE YÖNELĠK BĠR FORMÜLASYON

Tarifname BÖBREKÜSTÜ BEZĠ YETMEZLĠĞĠNĠN TEDAVĠSĠNE YÖNELĠK BĠR FORMÜLASYON 1 Tarifname Teknik Alan BÖBREKÜSTÜ BEZĠ YETMEZLĠĞĠNĠN TEDAVĠSĠNE YÖNELĠK BĠR FORMÜLASYON Buluş, böbreküstü bezi yetmezliğinin tedavisine yönelik oluşturulmuş bir formülasyon ile ilgilidir. Tekniğin Bilinen

Detaylı

LABORATUVARIN DÖNER SERMAYE EK ÖDEME SİSTEMİNE ETKİSİ. Prof. Dr. Mehmet Tarakçıoğlu Gaziantep Üniversitesi

LABORATUVARIN DÖNER SERMAYE EK ÖDEME SİSTEMİNE ETKİSİ. Prof. Dr. Mehmet Tarakçıoğlu Gaziantep Üniversitesi LABORATUVARIN DÖNER SERMAYE EK ÖDEME SİSTEMİNE ETKİSİ Prof. Dr. Mehmet Tarakçıoğlu Gaziantep Üniversitesi Bir etkinliğin sonucunda elde edilen çıktıyı nicel ve/veya nitel olarak belirleyen bir kavramdır.

Detaylı