Bölüm 17 TANIMI. Kalp Yetersizli inde Kullan lan Di er Bafll ca Tan mlamalar:

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Bölüm 17 TANIMI. Kalp Yetersizli inde Kullan lan Di er Bafll ca Tan mlamalar:"

Transkript

1 537 Bölüm 17 KALP YETERS ZL Prof. Dr. Seçkin PEHL VANO LU TANIMI Kalbin yap sal veya fonksiyonel bozuklu- u sonucu ventrikülün dolumu ve ejeksiyonunda bozulman n ortaya ç kt kompleks klinik bir sendromdur (ACC / AHA Kronik Kalp Yetersizli i Tan ve Tedavi K lavuzu 2001) Kalp yetersizli inin kabul edilmifl tek bir tan m olmamakla birlikte merkezde kalbe ait bozuklu un yer ald ve artm fl nörohormonal aktivasyonun efllik etti i, yetersiz doku perfüzyonu ve/veya dolafl mda konjesyon ile karakterize klinik bir sendromdur. Kalp yetersizli i tan m farkl klinik disiplindeki kifliler ve hastaya göre farkl anlamlar tafl mayabilmektedir; Klinik kardiyolog yönünden; Kalbin sistolik ve/veya diyastolik fonksiyon bozuklu una sekonder dolafl m yetersizli i ve konjesyon ile seyreden bir sendrom Epidemiyolojist yönünden; Klinik kardiyoloji alan ndaki geliflmeler sonucu (özellikle akut miyokard infarktüsü tedavisi) ölümcül kalp hastal klar n n belli ölçüde önlenmesi ve yaflam süresinin uzamas sonucu kardiyak disfonksiyonu olan popülasyonun artmas ile zaman içinde en önemli halk sa l problemi haline gelmesi Fizyolog yönünden; Bafllang çta primer olarak kalpte ve takiben vaskülatürde meydana gelen de ifliklikler sonras dolafl mda dekompanzasyon ortaya ç kmas Moleküler biyolog yönünden; Kalbe ve vasküler hücre büyüme siklusunu etkileyen biyolojik faktörlere karfl uygunsuz adaptif cevap geliflimi Hasta yönünden; yaflam kalitesi ve süresini etkileyen kronik bir hastal k Kalp Yetersizli inde Kullan lan Di er Bafll ca Tan mlamalar: Akut kalp yetersizli i; Ço unlukla k sa sürede geliflen pulmoner konjesyon veya pulmoner ödem klini ine sekonder akut kardiyojenik dispne tablosundaki sol kalp yetersizli i hastalar için kullan l r. Buna karfl n

2 538 Temel Kardiyoloji akut pulmoner ödem efllik etsin veya etmesin düflük arteryel kan bas nc, oligoüri ve so uk perifer bulgular ile karakterize kardiyojenik flok tablosunda dispne ön planda olmayabilir. Bu nedenle akut sol kalp yetersizli i yerine, akut pulmoner konjesyon/ödem veya kardiyojenik flok terimlerinin kullan lmas daha uygun olur. Di er formlar ise hipertansif akut sol kalp yetersizli i, yüksek debili kalp yetersizli i ve akut sa kalp yetersizli i dir. Akut kalp yetersizli inin geliflimi, de novo (ilk kez ortaya ç kan) veya kronik kalp yetersizli inin dekompanzasyonu fleklinde olabilir. Diyastolik kalp yetersizli i; özellikle yafll, hipertansif ve sol ventrikül hipertrofisi olan sol ventrikül sistolik fonksiyonlar korunmufl bir hastada (örn. ekokardiyografide normal LVEF ve normal end-diastolik volüm) kalp yetersizli i semptom veya bulgular olmas durumunda kullan lan bir tan mlamad r. Ayr - ca ekokardiyografik olarak diyastolik disfonksiyon bulgular tan y destekleyici nitelikte olmal d r. Klinik pratikte izole (veya predominant ) diyastolik disfonksiyon genellikle seyrek olup, ço u sistolik yetersizlik olgular nda diyastolik disfonksiyon efllik etmektedir, bu nedenle sistolik ve diyastolik kalp yetersizli i tan mlamalar n her zaman ayr patofizyolojik durum olarak düflünülmesi yanl flt r. Sa kalp yetersizli i: zole sa kalp yetersizli i ( cor pulmonale / akut massif pulmoner emboli, pulmoner stenoz, sa ventrikül infarktüsüne sekonder) nadir olup, genelde sol ventrikül yetersizli ine sekonder oluflan kronik pulmoner hipertansiyon sonucu oluflur. Asemptomatik sol ventrikül disfonksiyonu: Genellikle hipertansif, diyabetik veya baflka risk faktörleri olan asemptomatik hastalar n rutin kardiyak de erlendirmesi veya non-kardiyak cerrahi operasyonu öncesinde istenilen de erlendirme esnas nda yap lan ekokardiyografik tetkikde kalp boflluklar nda geniflleme ve/veya düflük LVEF saptanmas - d r. Epidemiyolojik ve klinik çal flmalarda prevalans n n klinik kalp yetersizli i olgular kadar oldu u saptanm flt r. Bu olgularda klinik kalp yetersizli i geliflme riski yüksek ve prognozu sa l kl popülasyona göre kötüdür. 2. KL N K ÖNEM Kronik kalp yetersizli i prevalans ndaki art fl epidemik oranlara ulaflm flt r. Avrupa popülasyonunda semptomatik kalp yetersizli i prevalans %0.4 ila %2 aras ndad r. Kalp yetersizli i prevalans yaflla birlikte kabaca her dekadda iki kat artmaktad r (fiekil 17-1). Buna ek olarak kalp yetersizli i insidans ndaki art fl nedeniyle, tedavideki geliflmelere ra men yafl gruplar ndaki yüksek mortalitede iyleflme sa lanamam flt r (fiekil 17-2). Kalp yetersizli i tan s konmufl hastalar n %50 si 4 y l içinde, ve ileri evre kalp yetersizli i olgular - n n ise %50 si 1 y l içinde ölmektedir. Bu sonucu non-kardiyak (örn. enfeksiyon, neoplazi) ve kardiyak (örn. miyokard iskemisi, aritmi) nedenlere ba l yüksek ölüm oranlar n n etkilemesi olas d r. Bu nedenle kalp yetersizli i olgular nda sürviyi iylefltirdi i gösterilen tedavilerin gelecekte daha yayg n kullan m - n n ileri yafl gruplar nda ölüm oranlar nda azalma sa lamas beklenebilir.

3 Kalp Yetersizliği 539 P R E V A L A N S YAfi (Y llar) fiek L Kalp yetersizli i prevalans ( kiflilik popülasyonda). *Ref 2: fiekil 1-2 den adapte edilmifltir (JACC, Oct 1993; 22:8A). fiek L yafl üzerindeki kalp yetersizli i olgular nda yafla göre kaba ölüm oranlar ( kiflide) *Ref 2: fiekil 1-3 den adapte edilmifltir. ETYOLOJ Kronik kalp yetersizli i etyolojisinde rol oynayan birçok majör faktör, kalpte hasar oluflturarak kritik miktardaki fonksiyone miyokard hücresinin fonksiyonunda veya yap - s nda de iflikli e veya kayb na yol açarak kalp yetersizli i klini inin ortaya ç kmas nda etkili olur. Bafll ca etyolojik faktörler; skemik kalp hastal (örn. geçirilmifl anteriyor miyokard infarktüsü) Hipertansiyon Kardiyomiyopatiler (örn. idiyopatik dilate kardiyomiyopati) nfeksiyonlar (örn. viral miyokardit, bakteryel endokardit) Toksinler (örn. alkol veya sitotoksik ilaçlar) Kapak Hastal klar (örn. ciddi mitral yetersizli, aort stenozu) Uzun süreli aritmiler (örn. kronik atriyal fibrilasyon) skemik kalp hastal ve hipertansiyon kronik kalp yetersizli i etyolojisinin ana faktörleridir; hastalar n yaklafl k %40 nda altta yatan sebeplerdir. Kardiyomiyopatiler ve kapak hastal klar daha az s kl kla rastlanmakla birlikte önemli etyolojik faktörlerdir. skemik kalp hastal n n kalp yetersizli i etyolojisindeki rolü nekroze miyokard miktar (geçirilmifl miyokard infarktüsü) ve/veya koroner arter hastal n yayg nl ve ciddiyetine ba l olarak iskemik ancak canl miyokard ( hiberne miyokard ) alan n n geniflli i ile paralellik gösterir. Ayn flekilde hipertansiyonun fliddeti (örn. kontrolsüz hipertansiyon) kalp yetersizli i gelifliminin kuvvetli bir öngörücüsüdür. Hipertansiyon uzun dönemde diyastolik disfonksiyona (kalbin dolumunda bozulma) veya sistolik disfonksiyona (EF<%40) sekonder kalp yetersizli ine yol açabilir. Hipertansiyon ayn zamanda koroner arter hastal -, valvüler kalp hastal veya kardiyomiyopati gibi di er etyolojik faktörler varl nda da kalp yetersizli i geliflimini presipite eden faktör olarak da rol oynayabilir. Hipertansif kalp yetersizli i hastalar nda kan bas nc hedefi 130/85 mmhg nin alt d r. Ailede dilate veya hipertrofik kardiyomiyopati anamnezi olan olgular bu yönden araflt r lmal d r.

4 540 Temel Kardiyoloji Akut sol kap yetersizli i: Özellikle yafll popülasyonda akut koroner sendromlar %60-70 olguda sorumlu etyolojik faktördür. Genç hastalarda ise, akut sol kalp yetersizli i s kl kla zeminde dilate kardiyomiyopati, konjenital kalp hastal klar veya ciddi kapak hastal klar (akut mitral yetersizli i, aort stenozu) veya miyokardite ba l olarak ortaya ç kmaktad r. Bafll ca di er etyolojik veya presipitan faktörler; aritmiler, hipertansif kriz, kardiyak tamponad, aort diseksiyonu, post-partum kardiyomiyopati, yüksek debili sendromlar (septisemi, tirotoksikoz krizi, anemi, flantlar) ve non-kardiyovasküler sebepler (akut renal yetersizlik, feokromasitoma, afl r alkol al m, infeksiyonlar, ast m, kardiyodepresan ilaç kullan m ) d r. Euro Heart-Heart Failure Registry ekokardiyografik alt grup analizde %3-%29 olguda, kalp yetersizli inde en s k etyolojik neden olarak mitral yetersizli i, takiben aort yetersizli i ve aort stenozu, ve mitral stenozu bildirilmifltir. Hastalar n yar s nda hipertansiyon veya sol ventrikül hipertrofisinin efllik etti i ve ayr ca diyabet %27, renal yetersizlik %17, solunum hastal klar n n %32 oran nda gözlendi- i bildirilmifltir. Sol ventrikül disfonksiyonu akut miyokard infarktüsü olgular nda %30-35 ve unstab l anginada ise %9 oran nda saptand bildirilmifltir. F ZYOPATOLOJ 2001 y l nda yay nlanan ACC/AHA Kronik Kalp Yetersizli inin Tan ve Tedavisi K - lavuzunda kalp yetersizli i patofizyolojik bir süreç olarak tan mlanm flt r (fiekil 17-3). Bu tan mlama klinik kalp yetersizli inin geliflimi, tan s, ve progresyonunun anlafl lmas nda önemli bir katk yapm flt r. Kardiyotoksik ilaç/alkol fiek L Kronik kalp yetersizli i geliflim süreci. KMP: Kardiyomiyopati; RF: Romatimal atefl (Ref. 3 den adapte edilmifltir).

5 Kalp Yetersizliği 541 Klinik kardiyoloji prati inde patofizyolojik süreçte hastan n tan mlanmas flu flekilde yap lmaktad r; Evre A: Hastalarda kalp yetersizli i risk faktörleri vard r, ancak hastada kalbe ait yap sal veya fonksiyonel bir bozukluk yoktur ve hasta asemptomatiktir. Evre B: Hastalarda risk faktörleri (örn. hipertansiyon) ve/veya kalbe ait bir patoloji (örn. geçirilmifl miyokard infarktüsü, mitral stenozu, konstriktif perikardit, vs) vard r. Hasta bu evrede de asemptomatiktir, ancak kalbe ait yap sal veya fonksiyonel bir bozukluk mevcuttur. Evre C: Hastalarda klinik olarak kalp yetersizli i mevcuttur (ço unlukla kalp yetersizli inin semptom ve/veya bulgular vard r). Ancak etkin tedavi ile kompanse kalp yetersizli i olgular n n bir bölümü asemptomatiktir veya minimal semptom tan mlayabilir. Evre D: leri evre kalp yetersizli i olgular olup, hastalarda ço unlukla agresif medikal tedaviye ra men istirahat halinde bile kalp yetersizli inin semptom ve bulgular belirgindir. Kalp Fonksiyonlar n Etkileyen De iflkenler (fiekil 17-4) 1. Fizyolojik: Vasküler tonus, inotropik durum/kalp h z, kan hacmi 2. Klinik: Kan bas nc, kalp debisi/kalp h z, dolum bas nçlar 3. Ventrikül fonksiyonlar : Kontraktilite, preload, afterload SOL KALP YETERS ZL Klinik anlamda kalp yetersizli inde en s k gözlenen fizyopatolojik bozukluk sol ventrikülün sistolik yetersizli i dir. Bu patolojinin en iyi klinik karfl l genellikle ekokardiyografik olarak de erlendirilen sol ventrikül ejeksiyon fraksiyonunun (LVEF) %40 n alt nda olmas d r (LVEF nin %40 ila %50 aras nda olmas hafif sol ventrikül sistolik fonksiyon bozuklu u olarak tan mlan r). LVEF nin en önemli belirleyicisi sol ventrikül kontraktilitesi iken, kalp debisi kontraktilite yan nda özellikle kan volümü ve vasküler tonusdaki akut fizyolojik de ifliklikler olarak tan mlanabilecek preload ve afterload de iflkenlerinden etkilenir. notropik Durum Kontraktilite + Afterload At m Hacmi Kalp Debisi Kalp Bas nc Vasküler Tonus Preload + Kalp H z Kan Hacmi fiek L fiekil Kalp hemodinamisini etkiliyen kardiyovasküler de iflkenler (Referans 2; fiekil 3-10 dan adapte edilmifltir).

6 542 Temel Kardiyoloji Sol ventrikül yetersizli indeki bafll ca hemodinamik ve fonksiyonel de iflikler; sol ventrikül volümü ve bas nc nda art fl, miyokard/miyosit kayb veya disfonksiyonu ve kontraktilitede azalmad r. Bunun sonucunda LVEF ve kalp debisi düfler. Sol kalp yetersizili inin bafll ca iki önemli klinik sonucu vard r; I. Periferik hipoperfüzyon bulgular (serebral, renal, ekstremitelerde hipoperfüzyon) II. Sol ventrikül end-sistolik ve end-diastolik bas nçlar n art fl n n geriye do ru sol atriyum, pulmoner venöz ve kapiller bas nçlar nda art fla yol açmas sonucu pulmoner konjesyon ve ödem tablosu oluflur. Kalp yetersizli inde hemodinamik de erlendirme: Hemodinamik de erlendirme, anamnez, fizik muayene, veya non-invaziv laboratuvar bulgular (örn. ekokardiyografi) veya kalp kateterizasyonu esnas nda al nan ölçümler ile direkt olarak yap labilir. Tan m olarak akut veya kronik dekompanse kalp yetersizli i, kalbin dolum bas nçlar ndaki yükseklik ve/veya düflük kardiyak indekse ba l hastada istirahat halinde semptom veya bulgular n olmas d r. Kan bas nc bir ölçüde sistemik vasküler dirence ba l olarak yüksek, normal veya düflük olabilir. Ayr ca düflük ejeksiyon fraksiyonu olan bir hastada vasküler tonus ve intravasküler volüm durumuna ba l olarak hemodinamik bulgular normal veya bozuk olabilir (fiekil 17-5). SOL KALP YETERS ZL NDE KOMPANSATUVAR MEKAN ZMALAR Sol ventrikül sistolik disfonksiyonu sonucunda kalp debisinin korunmas amac yla erken ve kronik dönemde üç ana kompansatuvar mekanizma devreye girer; 1. Frank Starling Mekanizmas 2. Nörohormonal Aktivasyon 3. Ventrikül Remodellingi Frank- Starling Kalp Kanunu : (Otto Frank, ve Earnst Starling, ) Kalbin dolum bas nçlar ndaki art fl, kalbin ejeksiyonunu art rarak at m hacminde art fla yol açaca n bildirir. Bu prensibe göre kalp dolafl m de iflikliklerine karfl n kalbin at m volümünü belli bir fizyolojik arakl kta sabit tutar. Sa ve sol kalp debisi fazik de iflikliklere ra men ortalama olarak eflittir. Frank-Starling E risi: Kalbin atim volümü (veya kalp debisi) ile sol ventrikülün dolum hacmi aras ndaki iliflkiyi ortaya koyar. Normal kalp preload (dolum bas nc ) art fl na kalp debisini art rarak cevap verirken, kalp yetersizli inde kalp debisinde yeterli art fl sa lanamamas sonucu pulmoner ödem ve/veya yetersiz doku perfüzyonu geliflir. (fiekil 17-6) Frank Starling Kanunu nun fizyopatoljik temelinde çeflitli faktörler vard r; diyastol sonu miyosit uzunlu u ( preload ) aktin-miyozin eflleflmesini, intrasellüler Ca konsantrasyonu miyosit gücü ve k salmas n etkiler. Nörohormonal aktivasyon: Normal kardiyak homeostaz n idame ettirilmesi için bafll ca 3 ana nörohormonal sistem devrededir (fiekil 17-7). Kalp yetersizli- i olgular nda kompanzasyon amac yla nörohormonal aktivasyon düzeyi artm flt r. 1. Sempatik sinir sistemi (SNS) 2. Renin-anjiotensin-aldosteron sistemi (RA- AS) 3. Vazopressin (ADH = antidiüretik hormon)

7 Kalp Yetersizliği 543 fiek L Normal (solda) ve dekompanse kalp yetersizli inde (sa da) örneklerinde hemodinamik bulgular (Ref 2; fiekil 3.2 den al nt d r). CO: Kardiyak debi; SVR: Sistemik vasküler direnç ; KH: Kalp h z ; TA: Kan bas nc PA: Pulmoner arter bas nc ; PCW: Pulmoner arter wedge bas nc ; RA: Sa atriyum bas nc ; RV: Sa ventrikül bas nc ; LV: Sol ventrikül bas nc ; LA: Sol atriyum At m Hacmi / Kalp Debisi Hipotansiyon Kontraktilite Art fl Normal Kalp Yetersizli i Pulmoner konjesyon Sol ventrikül end-diastolik bas nc / volümü (preload) fiek L Frank Starling Mekanizmas

8 544 Temel Kardiyoloji fiek L Kalp yetersizli inde nörohormonal aktivasyon Nörohormonal Hipotez; Bafllang çta kardiyak hemodinaminin fizyolojik s n rlarda kalmas n sa layan nörohormonal aktivasyon, uzun dönemde kalp yetersizli inin progresyonu ve mortalite ve morbiditenin artmas nda rol oynamaktad r. Kronik kalp yetersizli i olgular nda, dolafl mdaki yüksek katekolamin düzeyleri, post-sinaptik sinirlerde norepinefrin rezervlerinde azalma, intrinsik kardiyak ve vasküler fonksiyonlarda azalma ve SNS reseptörlerindeki down-regülasyon (duyarl l nda azalma) sonucunda feed-back adaptif mekanizman n fonksiyonu kaybolmufltur. Kalp yetersizli i olgular nda dolafl m foksiyonel olarak denervedir Kalp yetersizli i ve böbrek fonksiyonlar ( kardiyo-renal sendrom): Böbrekteki jukstra-glomerüler hücreler kalp yetersizli i olgular nda kan bas nc ve/veya kalp debisindeki düflmeye cevap olarak dolafl mdaki anjiyotensinojenden anjiyotensin-i i sentezler. Dolafl mdaki anjiyotesin I den akci erlerde anjiyotensin dönüfltürücü enzim (ACE) ile anjiyotensin II sentezlenir. Anjiotensin II ve benzer olarak da aldosteron kalp ve arteryel vaskülatürde lokal olarak da sentezlenmektedir. Anjyotensin II potent bir vazokonstriktör olmas yan nda, adrenal bezin korteksinden aldosteron, posteriyor pituetüer bezden vazopressin salg lanmas n stimüle eder. Sonuç olarak RAAS n aktivasyonu vazokonstriksiyon, ve böbrek üzerindeki etkileri nedeniyle tuz ve serbest su geri

9 Kalp Yetersizliği 545 emilimini art rarak dolaflan kan volümünde art fla yol açar. Aldosteron bu etkilerinin yan nda, kardiyak fibroplastlarda da aldosteron resöpterlerinin varl nedeniyle miyokardiyal fibroz art fl na ve karotis baroreseptör cevab nda azalmaya yol açar. Natriüretik peptidler: Kalp yetersizli i olgular nda ventrikül ve atriyumlar n dolum bas nçlar ndaki art fl ve gerilimin artmas nedeniyle a rl kl olarak atriyumlardan salg lanan atriyal natriüretik peptid (ANP) ve ventriküllerden salg lanan brain natriüretik peptid (BNP) düzeylerinde art fl gözlenir. ANP ve BNP diüretik ve vazodilatatör etki gösterirler. Ayn aileden olan C-tipi natriüretik peptid (CNP) a rl kl olarak SNS de bulunur, ancak diüretik ve vazodilatatör etkileri zay ft r. Kalp yetersizli i progresyonunda rol alan di er mediyatörler: Kronik kalp yetersizli i olgular nda, SNS ve RAAS sistemi aktivasyonu yan nda çok say da k sa etkili vazoaktif ajanlar ve uzun dönemde etkili büyüme faktörleri saptanm flt r. Endotel kaynakl gevfleme faktörleri (EDRF- Vazodilatatörler); Örn. Nitrik oksid (NO), Bradikinin, Prostasiklin (PGI2) Endotel kaynakl konstriktör faktörler (EDCF Vazokonstriktörler) Örn. Endotelin 1 Sitokinler; Çok say da farkl doku ve hücreden salg lanan küçük protein yap s ndaki maddeler miyokard üzerinde negatif inotropi, vs gibi olumsuz etkileri vard r ve artm fl kan düzeyleri kötü prognoz ile ilflkilidir Örn. Tumor necrosis factor (TNF) alfa, Interlökin (IL)-1, IL-2, IL-6, Interferon-alfa VENTR KÜLER REMODELL NG Kronik kalp yetersizli i sürecinde, oluflan miyokard hasar, ventrikül hacmi ve dolum bas nçlar ndaki art fl, nörohormonal aktivasyon ve sitokinlerin kronik olumsuz etkileri sonucu ventrikül geometrisinde kardiyak hemostaz idameye yönelik adaptif, ancak klinik yönden olumsuz flekil de iflikli i oluflur. Ventrikül remodellingin fliddeti prognozu olumsuz yönden etkilemektedir. TANI Kalp yetersizli i (akut veya kronik) tan s baz olgularda sadece semptom ve fizik muayene bulgular ile kolayl kla konulabilirken, baz olgularda ayr nt l klinik de erlendirmeyi gerekli k lar. ACC/AHA ve ESC k lavuzlar nda kalp yetersizili i tan s için minumum afla daki kriterlerin karfl lanmas gereklili i vurgulanm flt r. 1. Kalp yetersizli i semptomlar n n varl (istirahat halinde veya egzersiz ile) ve 2. Kalbe ait fonksiyon bozuklu unun (sistolik veya diyastolik) istirahatte dokümante edilmifl olmas (tercihan ekokardiyografik incelenme ile) ve tan n n flüpheli oldu u durumlarda 3. Kalp yetersizli ine yönelik tedaviye yan t al nm fl olmas Örnek hasta; genellikle acil ünitesine akut nefes darl ile baflvurur. Bu hastada acil hekiminin öncelikli hedefi akut solunum yetersizli i klini inin kardiyak veya non-kardiyak (veya nadiren birlikte) nedene ba l oldu unun araflt r lmas ve k sa sürede tan n n konulup tedavinin bafllan lmas d r.

10 546 Temel Kardiyoloji Kalp yetersizli i tan s nda afla daki de erlendirmeler s ras yla yap lmal ve ay r c tan - lar da göz önünde bulundurularak tan bir bütünlük içinde konulmal d r. a. Anamnez: Hastada anamnez iki yönlü araflt r lmal d r; 1. Hastan n daha önce kalp yetersizli i tan s ile tedavi görmesi (veya alternatif olarak solunum yetersizli ine yol açan kronik akci- er hastal nedeniyle tedavi görmesi) 2. Hastada bilinen kalp yetersizli i tan s olsun veya olmas n, kalp yetersizli i etyolojisinde yer alan majör faktörler (örn. geçirilmifl miyokard infarktüsü, ciddi kapak hastal, izole hipertansiyon, diyabetes mellitus, vs) sorgulanmal d r. Anamnezde ayr ca kalp yetersizli i yönünden tedavi gören hastada uygun ilaç kullan - m ve hastan n diyet ve tedavi önerilerine uyumu da sorgulanmal d r Kalp yetersizli ini presipite edebilecek renal yetersizlik, tiroid disfonksiyonu, anemi varl ve kardiyodepresan ilaç kullan m sorgulanmal d r. b. Semptomatoloji ve fizik muayene bulgular : Kronik kalp yetersizli i semptomlar n n en belirgin özelli i aktivitede k s tlanmad r ( New-York Kalp Derne i-nyha Fonksiyonel Kapasite S n flamas ). Aktivite düzeyini belirleyen fizyolojik parametre oksijen tüketimi (SV x KH x AVO 2 ) dir. Kalp yetersizli i hastalar nda egzersizde oksijen tüketimindeki azalman n nedenleri; kardiyak debide yeterli art fl sa lanamamas, pulmoner konjesyon veya iskelet kas fonksiyonlar nda yetersizlik ( deconditioning ) dir. NYHA Fonksiyonel Kapasite S n flamas : Class I: Class II: Günlük ola an aktivitede semptom yok Fizik aktivitede s n rl k s tlanma vard r. stirahat halinde asemptomatik, ancak günlük ola an fizik aktivite ile yorgunluk, nefes darl, çarp nt veya angina tan mlan r. Class III: Fizik aktivite belirgin k s tlanma vard r. stirahat halinde asemptomatik, ancak günlük ola an aktivitenin alt nda bir fizik aktivite ile yorgunluk, nefes darl, çarp nt veya angina tan mlan r. Class IV: Hasta en düflük düzeyli fizik aktivitede dahi semptomatiktir, ço unlukla istirahat halinde de semptom tarif eder. Kalp yetersizli i olgular nda kardiyak disfonksiyonun fliddeti ile semptomlar n ciddiyeti aras nda zay f bir iliflki vard r; buna karfl n optimal tedaviye ra men semptomlar n devam etmesi genellikle kötü prognoz belirtisidir. NYHA I s n f de erlendirmesi, hastada kardiyak disfonksiyonun objektif bulgular n n olmas, anamnezde kalp yetersizli i semptomlar - n n varl ve kalp yetersizli i tedavisi al yor olmas kalp yetersizli inin fonksiyonel tan mlamas için gereklidir. Akut sol kalp yetersizli i: Hasta ileri derecede solunum yetersizli inde olup, takipneik ve ortopneiktir. Buna anksiyete, terleme ve bazen ölüm korkusu efllik edebilir. Fizik muayenede; hastada santral ve periferik siyanoz ve solukluk, kardiyak oskültasyonda S 3 gallop, taflikardi, sufl ve akçi er oskültasyonunda her iki bazelde veya tüm akci er alanlar nda yafl raller duyulabilir. Akut miyokard

11 Kalp Yetersizliği 547 infarktüsü olgular nda semptom ve bulgular n ciddiyetine göre Killip S n flamas önerilmifltir (Tablo 17-1). Bu s n flaman n AM d fl akut sol kalp yetersizli i olgular nda da kullan m hastan n prognostik de erlendirilmesi ve tedavinin yönlendirilmesinde katk yapacakt r. Kronik kalp yetersizli inin semptom ve fizik muayene bulgular n n spesifitelerinin düflük olmas ve interobserver variabilite oran n n yüksek olmas nedeniyle tek bafl na tan koydurucu olmamakla birlikte, dekompanse kalp yetersizli i klini inde büyük ölçüde tan y destekleyicidir (Tablo 17-2). c. Laboratuvar tetkikleri: Kalp yetersizli- i etyolojisi veya efllik eden prespite edici faktörlerin tan mlanmas nda gereklidir. Temel de erlendirmeler flunlar kapsamal d r; Elektrokardiyografi: Normal EKG bulgular varl nda kronik kalp yetersizli i tan s dikkatlice de erlendirilmelidir. Kalp yetersizli i olgular nda çeflitli EKG bulgular gözlenebilir; geçirilmifl miyokard infarktüsü bulgusu (Q dalgalar ), sol ventrikül hipertrofisi, atriyal fibrilasyon, sol dal blo u, AV ileti bozukluklar, vs. Dal blo u yoklu unda QRS>120 ms olmas kardiyak dissenkroni varl n düflündürür ve hasta kardiyak resonkronizasyon tedavisi (CRT) yönünden de erlendirilmelidir. Telekardiyografi; Kalp yetersizli inin en de erli bulgular ; kardiyomegali, bilateral pulmoner konjesyon veya pulmoner ödem ve bilateral veya sa plevral effüzyondur (tek sol taraftaki plevral effüzyon kalp yetersizli i için ola an bir bulgu de ildir). Kardiyomegali akut sol kalp yetersizli i veya diyastolik disfonksiyon olgular nda rastlanmayabilir. TABLO Akut miyokard infarktüsünde kalp yetersizli inin klinik Killip s n flamas Killip S n f Klinik Bulgu Hasta Mortalite 1 Kalp yetersizli i bulgusu yok %40-50 %6 2 S 3 gallop, AC alt zonda raller %30-40 %17 3 Akut pulmoner ödem %10-15 %38 4 Kardiyojenik flok %5-10 %81 (Killip T. And Kimball J. Am J. Cardiol 20;457:1967 TABLO Kalp yetersizli i (sistolik ve diyastolik) semptom ve bulgular Sol Ventrikül Disfonksiyonu Sa Ventrikül Yetersizli i Semptomlar Bulgular Semptomlar Bulgular - Egzersiz dispnesi - AC bazalinde raller - Kar n a r s - Periferik ödem - PND - Pulmoner ödem - fltahs zl k - Juguler Venöz - Yorgunluk - S 3 gallop - Bulant Dolgunluk - Taflikardi - Plevral effüzyon - Kar nda fliflkinlik - Abdominal- - Öksürük - Chyenes - Stokes - Ayaklarda Ödem Juguler Reflü - Hemoptizi solunumu - Yorgunluk - Hepatomegali * PND: Paroksismal noktürnal dispne

12 548 Temel Kardiyoloji Biyokimyasal tetkikler: Kalp yetersizli ini presipite veya efllik eden patolojilerin tan mlanmas na yönelik rutin de erlendirme kapsam nda istenmelidir. Diyabetes mellitus: AKfi yüksekli i, glikozüri Renal yetersizlik: Serum üre ve kretainin yüksekli i, proteinüri, hiperkalemi Tirotoksikoz Hipotroidi; TSH, st3, st4 düzeyiinde de ifliklikler Anemi: Hb, Htc düflüklü ü Hepatik konjesyon: AST, ALT düzeylerinde yükseklik Kalp yetersizli i tedavisinde yüksek doz diüretik ve/veya ACE-inhibitörünün, bazen birlikte potasyum tutucu diüretik ile birlikte kullan lmas serum kreatinin düzeylerinde yükselmeye neden olabilir. Kalp yetersizli i olgular nda hiponatremi ve renal yetersizlik varl kötü prognoz belirtisidir. Natriüretik peptidler: Serum BNP ve NT pro-bnp de erlendirilmesi, testlerin laboratuvar flartlar na ek olarak yatakbafl yap labilmesi ve özellikle sistolik yetersizli inin oldu- u akut dispne olgular nda negatif prediktiktif de erinin yüksek olmas nedeniyle özellikle acil ünitesinde kalp yetersizli inin erken tan s nda önemli bir laboratuvar tetkikidir. Normal veya düflük BNP de eri kalp yetersizli i tan s n tamamen d fllamamakla birlikte, kalp yetersizli i tedavisi almayan hastalarda semptomlar n kalp yetersizli ine ba l olma olas l düflüktür. Kalp yetersizli i olgular nda yüksek natriüretik peptid düzeyleri kötü prognoz belirtisidir. Serum BNP ve NT pro-bnp de erlerindeki yükseklik, ayr ca diyastolik disfonksiyon, sol ventrikül hipertrofisi, kapak hastal klar, akut veya kronik iskemi veya hipertansiyon ve pulmoner emboli olgular nda da gözlenebilir. Ekokardiyografi: Kalp yetersizli i tan s nda asgari kriter olan kalbe ait fonksiyonel (sistolik ve diastolik) veya yap sal (miyokard, kapak veya perikard hastal klar, büyük damar patolojileri, flantlar, ASD, VSD) patolojilerin tan mlanmas nda non-invazif yatak bafl uygulama olana sa layan en önemli tan yöntemidir. Sistolik kalp yetersizli i tan s n n temel kriteri olan düflük LVEF, diyastolik disfonksiyon bulgular, kalp boflluklar nda büyüme, ciddi kapak darl k veya yetersizlikleri, perikardiyal effüzyon, konstriktif ve restriktik kardiyomiyopati, vs tan lar 2-D ve Doppler de erlendirme ile konulabilmektedir. Asemptomatik bir hastada rutin kardiyovasküler de erlendirmede kalp boflluklar nda büyüme ve/veya düflük EF bulgusu asemptomatik kalp yetersizli i tan s koydurur. *Transözafagiyal ekokardiyografi (TEE); Transtorasik ekokardiyografik (TTE) de erlendirmenin uygun ekokardiyografik pencere olmamas nedeniyle yeterli olmad olgularda (örn. afl r obez, KOAH, vs), komplike kapak hastal veya konjenital anomalilerde, protez kapak disfonksiyonu flüphesi veya özellikle atrial appendikste trombüs flüphesi olan olgularda uygulanmal d r. Di er Ek Tetkikler: Kalp yetersizli i tan s veya prognozuna yönelik yukar daki tetkiklere ek olarak baz özel hasta gruplar nda istenmelidir; Holter elektrokardiyografi (Ambulatuvar

13 Kalp Yetersizliği 549 EKG); Semptomatik aritmisi olan kronik kalp yetersizli i olgular nda özellikle malign ventriküler aritmi (örn. non-sustained VT) ve/veya ileri derece ileti bozukluklar (geçici AV blok, sinüs dü üm hastal, vs) tan s na yönelik yap labilir. Ancak Holter EKG de normal bulgular olmas ani kardiyak ölüm riskini d fllamaz, bu nedenle AICD ( Automated Implantable Cardiac Defibrilator) ve/veya kal c pace-maker tedavisi yönünden de erlendirmek amac yla yüksek riskli seçilmifl hastalarda elektrofizyolojik çal flma yap lmal d r. Egzersiz Testi (Efor EKG); Efor testinin kalp yetersizli i tan s ndaki de eri çok s n rl olmakla birlikte, normal maksimal efor testi (Treadmill testi veya bisiklet ergometresi) kalp yetersizli i tan s n büyük ölçüde d fllar. Kronik kalp yetersizli inde efor testi uygulamas - n n temel amac, fonksiyonel kapasite ve tedavi de erlendirmesine ek olarak prognoz yönünden veri edinmektir. 6 dakika yürüme testinde (submaksimal efor testi) yürüme mesafesi <300 m alt nda olmas kötü prognoz göstergesidir. Kronik kalp yetersizli i hastalar nda egzersiz testinde maksimum oksijen tüketimi (MVO2) de erlendirmesi yürüme mesafesinden daha iyi prognostik de er tafl maktad r. MVO2<10 ml/kgdk kötü prognoz göstergesidir. Bafll ca ek di er testler flunlard r; - Spirometri: Kronik kalp yetersizli inde ön planda restriktif tip solunum bozuklu u bulgular vard r. Kalp yetersizli i tan s nda s - n rl de eri olmakla birlikte nefes darl n n solunum yollar na ait sebeplerinin araflt r lmas nda veya efllik eden solunum yolu hastal n n de erlendirilmesi amac yla kullan labilinir. - Miyokard perfüzyon sintigrafisi (MPS) veya Dobutamin stres ekokardiyografi: Egzersiz (treadmill veya dipridamol veya dobutamin) MPS ile miyokardiyal iskemi / skar / canl l k de erlendirmesi yap l rken, istirahat MPS ile ön planda canl l k de erlendirilmesi yap lmaktad r. Alternatif olarak Dobutamin stres ekokardiyografi ile iskemi ve canl l k de erlendirmesine ek olarak kontraktil rezerv de erlendirilmeleri yap labilmektedir. Bu her iki testin ana amac revasülarizasyon aday olan hastalarda revaskülarizasyonun sa layabilece i yarar n de erlendirilmesidir. - Kardiyak MRI: Kalbe ait yap sal (kalp volümleri, duvar kal nl, intrakaviter kitle ve perikard), fonksiyonel (miyokard kas lmas ), miyokard perfüzyonu (skar, iskemi), hücre düzeyinde (MRI spektroskopi ile miyokard hücresinin enerji de erlendirmesi) yüksek do rulukta, tekrarlanabilir de erlendirme yapma olana vermektedir. Teknik üstünlüklerine karfl n, yeterli klinik tecrübenin ancak az say da merkez ile s n rl olmas nedeniyle günümüzde rutin klinik pratik uygulamada yayg n kullan m henüz yoktur. - nvaziv de erlendirme; Tan amac yla k - s tl kullan m vard r, genelde etyolojinin tan mlanmas veya tedaviyi yönlendirmek amac yla yap l r. I. Koroner anjiyografi: Agresif kalp yetersizli i tedavisine yan t vermeyen akut veya dekompanse kronik kalp yetersizli i hastalar veya maksimal antiskemik tedaviye yan t vermeyen miyokard iskemisi dökümante hastalarda kullan lmal d r. Koroner anjiyografi idiopatik dilate kardiyomiyopati hastalar nda koroner arter hastal n d fllamak veya ciddi mitral kapak yetersizli i veya aort kapak hastal nedeniyle opere edilecek yafl n üstündeki tüm hastalarda uygulanmal - d r.

14 550 Temel Kardiyoloji II. Swan-Ganz kateteri ile hemodinamik monitörizasyon: Agresif intravenöz kalp yetersizli i tedavisi uygulanacak ileri evre kalp yetersizli i olgular nda tedavi dozlar n n optimize edilmesi ve akut M sonras geliflen akut mitral yetersizli i veya VSD gibi akut kalp yetersizli i olgular nda özellikle ekokardiyografik de erlendirmenin yeterli olmad olgularda tan sal amaçl kullan labilinir. Akut solunum yetersizli inde kardiyak etyolojinin non-invaziv testlerle kesin olarak konulamad ve kronik akci er hastal n n ay r c tan s nda kullan labilinir (diüretik ve vazodilatör tedavi uygulanmam fl olgularda PCWP <12 mmhg ve PAB>30 mmhg olmas akut sol kalp yetersizli i tan s n d fllar) III. Endomiyokardiyal biopsi: Miyokard iskemsinin d flland kalp yetersizli i olgular nda konstriktif ve restriktif etyolojilerin ay - r c tan s nda veya seyrek olarak miyokarditin tan s nda kullan labilinir. TEDAV Kalp yetersizili i tedavisinin üç ana hedefi vard r; 1. Primer hedef Önleme: ki yönlüdür; a. Kardiyak disfonksiyon veya kalp yetersizli ine yol açabilecek hastal klar n tedavisi veya önlenmesi (örn. hipertansiyonun tedavisi veya ARA geçirmifl hastada romatizmal kalp hastal proflaksisi) b. Kardiyak disfonksiyon oluflmufl hastalarda kalp yetersizli i progresyonunun önlenmesi 2. Yaflam kalitesinin iylefltirilmesi veya idamesi, hospitalizasyon s kl n n azalt lmas 3. Survinin iylefltirilmesi Kalp yetersizli i tedavisi 3 temel unsur içerir; 1. Genel Öneriler 2. Farmakolojik tedavi 3. Cerrahi tedavi ve cihaz tedavisi 1. Genel öneriler: Kronik kalp yetersizli- inin tüm evrelerinde uyulmas gereken önlemler niteli indedir; Teröpatik yaflam tarz de ifliklikleri; - deal kilonun sa lanmas - Sigaran n b rak lmas - Afl r alkol ve di er kardiyotoksik ilaç al m - n n yasaklanmas - Düzenli egzersiz T bbi tedavi önerileri; Uygun hastalarda önerilir - Hipertansiyon, dislipidemi, diyabet ve aritmilerin tedavisi - Koroner revaskülarizasyon - Antikoagülasyon - mmünizasyon - Tuz k s tlamas - Kilo takibi* - Kullan lmamas veya dikkatli kullan lmas gereken ilaçlar** - Düzenli ayaktan kardiyoloji takibi Hastan n tedavi alt nda günlük kilo takiplerinde 3 gün içinde >2 kg almas halinde bir kardiyolo a baflvurmas veya diüretik dozunu art rmas gerekir Non-steroid antienflanmatuvar ilaçlar (NSAI), Class-I antiaritmikler, Ca-kanal blokerleri (verapamil, diltiazem, ve k sa etkili dihidropridine grubu), trisiklik antidepresan ilaçlar, kortikosteroidler, lithium 2. Farmakolojik Tedavi: Kronik kalp yetersizli i olgular nda, kalp yetersizli i prog-

15 Kalp Yetersizliği 551 resyonu ve mortalitenin en önemli nedeni persistan nörohormonal aktivasyon dur. Bu nedenle kalp yetersizli i hastalar nda nörohormonal sistemi bloke eden ajanlar (RAAS blokerleri ve beta-blokerler) kronik tedavinin temel tafllar d r. Buna ek olarak özellikle ileri evre hastalarda semptomatik iyleflme ve egzersiz tolerans n n art r lmas amac yla digoksin ve diüretik ilaçlar kronik tedavinin di er unsurlar d r (fiekil 17-8). ACE-inhibitörleri (ACE-I): - Orta ve ileri evre kronik kalp yetersizli i ve sol ventrikül sistolik disfonksiyonu olgular nda prognozun iylefltirilmesi yan nda semptomatik iyleflme, fonksiyonel kapasitede art fl ve hospitalizasyonda azalma sa lamak amac yla kullan l r. - Asemptomatik sol ventrikül disfonksiyonu ve Evre I kalp yetersizli i olgular nda da kullan lmal d r. - Kalp yetersizli i geliflen tüm post-mi hastalarda (kalp yetersizli i semptom ve bulgular geçici olarak ortaya ç ksa bile) sürvinin iylefltirilmesi, re-infarktüsün önlenmesi, ve kalp yetersizli ine ba l hospitalizasyonun azalt lmas amac yla kullan lmal d r - ACE-I tedavisinde, ilaç dozu hedefi olan çal flmalarda kullan lan maksimum doza haftalar içinde ç k lmal dr. Doz ayarlamas semptomatik iyleflmeye göre yap lmaz. laç dozunda art rma yap ld dönemde her 1-2 haftada bir, takiben 3-6 ayl k aralar ile renal fonksiyonlar kontrol edilmelidir - Önemli yan etkileri; kuru öksürük, renal yetersizlik, hiperkalemi, senkop ve anjioödem. Bilateral renal arter stenozu ve ACE-I tedavisi alt nda anjiyoödem geliflmifl olan hastalarda kontraendikedir. Anjiyotensin Reseptör Blokerleri (ARB): - Sol ventrikül sistolik disfonksiyonu olan hastalarda, ACE-I ile tedaviye alternatif olarak kullan lmal d r (ACE-I ile tedaviye intolerans) fiek L Kalp yetersizli inde patofizyojik evrelere göre tedavi önerileri (Ref. 3 den adapte edilmifltir).

16 552 Temel Kardiyoloji - Kalp yetersizli i geliflen veya sol ventrikül disfonksiyonu olan post-mi olgularda ACE-I ile benzer etkinliktedir. - ACE-I, diüretik ve beta-bloker tedavi alt nda semptomatik seyreden hastalarda ARB tedaviye eklenebilir. Beta-blokerler: (metoprolol succinat, carvedilol, bisoprolol, nebivolol) - NYHA II-IV tüm stabil kalp yetersizli i olgular nda ACE-I ve diüretik tedaviye ek olarak kullan lmal d r. - skemik veya non-iskemik kardiyomiyopati olgular nda kullan lmal d r - Semptomatik kalp yetersizli i olsun veya olmas n sol ventrikül disfonksiyonu olan tüm post-mi olgularda kullan lmal d r. Diüretikler: - Loop diüretikler veya thiazid grubu diüretikler; pulmoner veya sistemik s v retansiyonu olan tüm olgularda ACE-I ve beta-bloker (tolere edildi i takdirde) tedaviye ek olarak kullan lmal d r. - Diüretikler, NYHA III-IV olgularda standart tedavinin bir parças d r. Ancak diüretik tedavi alt nda stabilize olan NYHA II olgularda da diüretikler kullan lmal d r. - GFR<30 ml/dk alt nda olan olgularda thiazid grubu diüretikler kullan lmamal d r (veya loop diüreti i ile birlikte verilebilir) - Potasyum tutucu diüretikler (triamterene, amiloride, spirinolactone); ACE-I ve diüretik tedavi alt nda hipokalemisi persiste eden veya ACE-I ve düflük doz spirinolactone tedavisi alt nda semptomatik seyreden olgularda kullan labilinir. Aldosterone reseptör antagonistleri (spirinolaktone, eplerenon): - Sol ventrikül sistolik disfonksiyonuna ba l kalp yetersizli i olan NYHA III-IV tüm olgularda ACE-I, beta-bloker ve diüretik tedaviye ek olarak kullan lmal d r - Post-MI sol ventrikül disfonksiyonuna ek olarak kalp yetersizli i veya diyabeti olan tüm hastalarda ACE-I ve beta-bloker tedaviye ek olarak kullan lmal d r Digoksin: - Sol ventrikül disfonksiyonu olsun veya olmas n atriyal fibrilasyonu ve semptomatik kalp yetersizli i olan tüm olgularda kullan lmal d r. - Sistolik disfonksiyona sekonder sinüs ritmindeki kalp yetersizli i olgular nda ACE-I, beta-bloker ve ileri evre kap yetersizli inde spirinolactone tedaviye ek olarak kullan ld - nda özellikle kalp yetersizli ine ba l hospitalizasyonda azalma sa lamak amac yla kullan lmal d r. - Kontrendikasyon olan hastalar; bradikardi, II. ve III. derece AV blok, hasta sinüs sendromu, karotis sinüs sendromu, Wolff-Parkinson-White sendromu, hipertrofik obstruktif kardiyomiyopati, hipokalemi ve hiperkalemi. Di er ilaçlar: - Alfa-adrenerjik blokerler: Kalp yetersizli i tedavisinde kullan m endikasyonlar yoktur. - Kalsiyum kanal blokerleri: Sistolik disfonkisyona sekonder kalp yetersizli i tedavisinde kullan m endikasyonlar yoktur. Verapamil veya Diltiazem; Diyastolik disfonkisyon ve h zl ventrikül cevapl atriyal fibrilasyonda kalp h z n kontrol etmek amac yla digoksine ek olarak kullan labilinir. Felodipine ve amlodipine; Hipertansiyon ve anginan n nitratlar veya beta-blokerler ile kontrol alt na al namad hallerde tedaviye eklenebilinir. - Nitratlar; Kalp yetersizli inde efllik eden angina veya dispnenin tedavisi için k sa süreli kulllan labilinir.

17 Kalp Yetersizliği Antiaritmikler ; Beta-bloker d fl ndaki antiaritmik ilaçlar genelde önerilmez (Class I antiaritmikler kontrendike). Amiodarone atriyal fibrilasyonda medikal kardiyoversiyon ve hastay sinüs ritminde tutmak amac yla kullan lmaktad r; ayr ca malign ventriküler aritmilerin tedavisinde tek bafl na veya AICD ile birlikte kullan labilir. Amiodaronun klinik olarak anlaml düzeyde negatif inotropik etkisi olmamas kalp yetersizli i olgular nda kullan m nda önemli bir avantajd r. 3. Cerrahi ve Cihaz Tedavisi: - Koroner revaskülarizasyon: Anginas olan veya non-invazi testlerde (MPS, dobutamin ekokardiyografi, vs) genifl alanda iskemisi dökümante edilen hastalarda perkütan koroner giriflim veya bypass cerrahisi operasyonu uygulanmal d r. - Mitral kapak cerrahisi: Ciddi mitral yetersizli ine (romatizmal, dejeneratif, iskemik veya sol ventrükül dilatasyonunda anüler dilatasyona sekonder) sekonder veya efllik etti i kalp yetersizli i hastalar ndan uygun olgularda mitral kapak cerrahisi (kapak tamiri veya replasman ) uygulanabilinir. skemik mitral yetersizli i olgular nda mitral kapak cerrahisine ek olarak koroner bypass cerrahisi uygulanmal d r. - Sol ventrikül restorasyonu: Sol ventrikül anevrizmektomi operasyonu genifl, diskret sol ventrikül anevrizmas na sekonder kalp yetersizli i geliflen olgularda uygulanmal d r. Kardiyomiyoplasti veya Batista operasyonunun (parsiyel sol ventrikülotomi ) kalp yetersizli i olgular nda uygulanmas önerilmemektedir. - Kal c pace-maker implantasyonu: Kalp yetersizli inde tek (ventriküler) veya uygun hastalarda çift odac kl (atriyoventriküler) pace-maker tedavisi klasik endikasyonlara göre (örn. bradikardisi olan AV bloklu olgularda) uygulanmal d r. Resenkronizasyon tedavisi (Bi-ventriküler pacing ); düflük EF (<%30-35) + ventriküler dissenkronisi olan (QRS> 120 msn) ve optimal medikal tedaviye ra men semptomatik olan hastalarda uygulanmal d r. - Implantable Cardiac Defibrilatör (ICD); Bi-ventriküler pacing endikasyonu olan ve ani kardiyak ölüm riski yüksek olan hastalarda ek olarak ICD uygulanmas endikasyonu vard r. ICD ayr ca düflük sol ventrikül ejeksiyonu olan tüm semptomatik hastalarda (resüsite edilmifl VF, sustained VT veya malign ventriküler aritmisi dökümante edilmemifl, ancak post-mi<40 gün içinde olmayan) kalp yetersizli inde optimal farmakolojik tedaviye ek olarak ani kardiyak ölüm riskinin azalt - mas amac yla uygulanma endikasyonu vard r. - Sol ventrikül destek cihazlar / Total Artificial Heart (Yapay mekanik kalp): Bu cihazlar ile çok s n rl bir tecrübe olmas ve ancak belli merkezlerde kullan m olana olmas nedeniyle endikasyonu olan refrakter kalp yetersizli i hastalar nda rutin veya kronik kullan m önerilmemektedir. Çok k s tl hasta grubunda kalp transplantasyonuna köprü olmak amac yla s n rl süre kullan labilmektedir. - Kalp transplantasyonu: Bu konuda yeterli tecrübesi olan merkezlerde uygun olarak seçilmifl son dönem kalp yetersizli i hastalar nda etkin bir tedavi seçene idir. Baflar l kalp transplantasyonu uygulamas ile, prognozda iyleflme, egzersiz kapasitesinde ve yaflam kalitesinde art fl sa lanmaktad r. K s tl

18 554 Temel Kardiyoloji say da donör bulunabilmesi yan nda, alograft rejeksiyonu ve uzun süreli immünosupresif tedaviye ba l komplikasyonlar (infeksiyon, hipertansiyon, renal yetersizlik, malignancy, transplant koroner arter hastal ) kalp transplantasyonunun en önemli sorunlar d r. Kalp Yetersizli inde Özel Hasta Gruplar : Asemptomatik sol ventrikül sistolik disfonksiyonu: Post-MI sol ventrikül disfonksiyonunda nörohumoral sistem aktivasyonu gösterilmifltir. ACE-I tedavisine ek olarak beta-bloker ilaç kullan m ölüm riskini ba ms z ve anlaml düzeyde azaltmaktad r. Bu yararl etki aritmik ölüm, kalp yetersizli ine ba l ölüm ve kalp yetersizli i progresyonundaki azalmaya ba l d r. ACE-I tedavisi; yeni veya eski geçirilmifl M olgular nda EF ye bak lmaks z n veya tüm düflük EF li hastalarda önerilmektedir. Beta-bloker tedavisi ise yeni geçirilmifl M veya tüm düflük EF li hastalarda önerilmektedir Diyastolik kalp yetersizli i: Öncelikli olarak presipite edici faktörlerin tan mlanmas (örn. tafliaritmiler) ve tedavi edilmesi gerekmektedir. ACE-I veya yüksek doz ARB tedavisi, kardiyak relaksasyonun iylefltirilmesi, hipertrofi ve fibrozun regresyonunda rol oyn yarak diyastolik disfonksiyonda iyleflme sa layabilirler. Diüretikler pulmoner konjesyon bulgular olanlarda k sa süreli kullan lmal d r. Beta bloker ve non-dihidropiridin grubu ilaçlar atriyal fibrilasyonda kalp h z n kontrol etmek ve diyastolik dolufl periodunu uzatmak amac yla kullan labilirler. Akut sol kalp yetersizli i: Bu hastalar n tedavisi geçici olarak acil ünitelerinde veya altta yatan neden ve klini in ciddiyetine göre kardiyoloji servisi veya koroner bak m ünitelerinde yat r larak yap l r. Temel tedavi prensibi; O 2, IV diüretik (örn. furasemid), IV nitrogliserin, IV inotropik ajanlar n (pulmoner konjesyon ve periferik hipoperfüzyon bulgular ) hastalarda hemodinamik ve klinik olarak stabilizasyonu sa lan ncaya kadar kullan lmas d r. Pozitif inotropik ajanlar olarak IV dobutamin ve hipotansif olgularda IV dopamin kombinasyonu kullan l r. Yeni grup pozitif inotropik ilaçlardan olan IV levosimendan dobutamine alternatif olarak veya dobutamin refrakter olgularda yerine kullan lmaktad r. Tedaviye refrakter olgularda altta yatan patoloji (örn. akut mitral yetersizli i, iskemi, vs) ve/veya presipite eden faktörlerin (örn. h zl ventrikül cevapl AF, akut renal yetersizlik) tedavi edilmesi gerekir. Akut pulmoner ödem olgular ndan, agresif tedaviye ra men kan gaz takiplerinde ciddi hipoksi, hiperkapni ve respiratuvar asidoz bulgular persiste edenlerde CPAP (maske ile pozitif bas nçl ventilasyon) veya entübasyon ve mekanik ventilasyon uygulamas yap lmal d r. Refrakter kalp yetersizli i ( end-stage kalp yetersizli i ): Ço unlukla bu olgular, optimal kalp yetersizli i tedavisine ra men semptom ve bulgular persiste eden NYHA IV kalp yetersizli i hastalar d r. Bu hastalar s k olarak dekompanzasyon bulgular geliflmesi nedeniyle, geçici süreler ile IV diüretik, IV inotropik (dopamin, dobutamin, levosimendan) kullan lmak üzere hospitalize edilirler. Transplantasyon planlanan hastalarda hemodinamik destek amac yla belli süreler ile intra-aortik balon pompas ve ventriküler assist cihazlar kullan m ve hemofiltrasyon veya diyaliz uygulamas yap labilir.

19 Kalp Yetersizliği 555 KAYNAKLAR 1. Task Force for the Diagnosis and Treatment of Chronic Heart Failure, European Society of Cardiology: W.J. Remme and K. Swedberg. Guidelines for the diagnosis and treatment of chronic heart failure. Eur Heart J 2001; 22: Brian E Jaski. Basics of Heart Failure: A Problem Solving Approach. 3rd ed. Kluver Academic Publishers, Massachusetts, Raymond J Gibbons, Eliot M. Antman et al. A report of the American College of Cardiology/ American Heart Association Task Force on Practice Guidelines. ACC/AHA Guidelines for the Evaluation and Management of Chronic Heart Failure in the Adult. Circulation 2005; 112: Task Force for the Diagnosis and Treatment of Chronic Heart Failure of the European Society of Cardiology: Karl Swedber et al. Guidelines for the diagnosis and treatment of chronic heart failure executive (update 2005). Eur Heart J 2005; 26: The Task Force on Acute Heart Failure of The European Society of Cardiology. Markku S. Nieminen, et al. Guidelines on the diagnosis and treatment of acute heart failure.

Kalp Yetersizliğinde Güncel Tedavi Doç. Dr. Bülent Özdemir

Kalp Yetersizliğinde Güncel Tedavi Doç. Dr. Bülent Özdemir Kalp Yetersizliğinde Güncel Tedavi Doç. Dr. Bülent Özdemir Kalp yetmezliği Ventrikülün dolumunu veya kanı pompalamasını önleyen yapısal veya işlevsel herhangi bir kalp bozukluğu nedeniyle oluşan karmaşık

Detaylı

Kardiyak Resenkronizasyon Tedavisi (CRT)

Kardiyak Resenkronizasyon Tedavisi (CRT) Kardiyak Resenkronizasyon Tedavisi (CRT) Dr. Sabri Demircan Ondokuz Mayıs Üniversitesi Tıp Fakültesi Kardiyoloji ABD September 20, 2014 Kardiyoloji Semineri 2009 1 Kalp Yetersizliğinin Ciddiyeti Ölüm Nedenleri

Detaylı

Hazırlayan ekip : Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Çalışma Grubu. Üyeler - Dr.Baktash Morrad - Dr.Ayşe Hüseyinoğlu - Dr.

Hazırlayan ekip : Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Çalışma Grubu. Üyeler - Dr.Baktash Morrad - Dr.Ayşe Hüseyinoğlu - Dr. Genç Kardiyologlar Grup Sorumlusu - Prof.Dr.Oktay Ergene Bilimsel İçeriğin Değerlendirilmesi, Son Düzenleme - Prof.Dr. Recep Demirbağ Düzenleme, Gözden Geçirme - Uz.Dr.Rida Berilğen - Uz.Dr.Barış Düzel

Detaylı

BALIK YAĞI MI BALIK MI?

BALIK YAĞI MI BALIK MI? BALIK YAĞI MI BALIK MI? Son yıllarda balık yağı ile ilgili kalp damar hastalıklarından tutun da romatizma, şizofreni, AIDS gibi hastalıklarda balık yağının kullanılmasının yararları üzerine çok sayıda

Detaylı

Kardiyomyopatiler. Dilate kardiyomiyopati. Dr. Faruk Güngör. Spesifik Kardiyomiyopatiler. Dilate kardiyomiyopati

Kardiyomyopatiler. Dilate kardiyomiyopati. Dr. Faruk Güngör. Spesifik Kardiyomiyopatiler. Dilate kardiyomiyopati Kardiyomyopatiler Dr. Faruk Güngör Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Acil Tıp Anabilim Dalı Kardiyomiyopati Kalbin yapısını doğrudan değiştiren ve miyokard fonksiyonunda bozulmaya yol açan bir grup hastalıktır

Detaylı

EGZERSİZ TEST SONUÇLARININ YORUMLANMASI. Doç.Dr.Mitat KOZ

EGZERSİZ TEST SONUÇLARININ YORUMLANMASI. Doç.Dr.Mitat KOZ EGZERSİZ TEST SONUÇLARININ YORUMLANMASI Doç.Dr.Mitat KOZ Fiziksel Uygunluk Test Sonuçları Klinik Egzersiz Test Sonuçları Fiziksel Uygunluk Test Sonuçlarının Yorumlanması Bireyler arası karşılaştırmalar

Detaylı

HİPERTROFİK KARDİYOMİYOPATİ

HİPERTROFİK KARDİYOMİYOPATİ ANİ ÖLÜMLE İLİŞKİLİ YAPISAL KALP HASTALIKLARIN TEDAVİSİNDE SON GELİŞMELER HİPERTROFİK KARDİYOMİYOPATİ Dr. Murat Sucu Gaziantep Üniversitesi Tıp Fakültesi Kardiyoloji AD. Tanım Eko, MR veya CT ile Herhangi

Detaylı

Kan Akımı. 5000 ml/dk. Kalp Debisi DOLAŞIM SİSTEMİ FİZYOLOJİSİ VII. Dr. Nevzat KAHVECİ

Kan Akımı. 5000 ml/dk. Kalp Debisi DOLAŞIM SİSTEMİ FİZYOLOJİSİ VII. Dr. Nevzat KAHVECİ MERKEZİ SİNİR SİSTEMİNİN İSKEMİK YANITI DOLAŞIM SİSTEMİ FİZYOLOJİSİ VII Dr. Nevzat KAHVECİ Kan basıncı 60 mmhg nın altına düştüğünde uyarılırlar. En fazla kan basıncı 1520 mmhg ya düştüğünde uyarılır.

Detaylı

Göğüs ağrılarının ayırıcı tanısı. Prof. Dr. Zeki Öngen İ.Ü Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Kardiyoloji Anabilim Dalı

Göğüs ağrılarının ayırıcı tanısı. Prof. Dr. Zeki Öngen İ.Ü Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Kardiyoloji Anabilim Dalı Göğüs ağrılarının ayırıcı tanısı Prof. Dr. Zeki Öngen İ.Ü Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Kardiyoloji Anabilim Dalı Göğüs ağrısı ile ne sıklıkta karşılaşıyoruz? Göğüs ağrısı ile ne sıklıkta karşılaşıyoruz? İngiltere

Detaylı

KARDİYOJENİK ŞOK ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ KARDİYOLOJİ ANABİLİM DALI

KARDİYOJENİK ŞOK ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ KARDİYOLOJİ ANABİLİM DALI KARDİYOJENİK ŞOK ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ KARDİYOLOJİ ANABİLİM DALI KARDİYOJENİK ŞOK-TANIM Ø Kardiyojenik şok (KŞ), kardiyak yetersizliğe bağlı uç-organ hipoperfüzyonudur. Ø KŞ taki hemodinamik

Detaylı

KORONER ARTER HASTALIĞINDA BETA BLOKERLER GÖZDEN DÜŞÜYOR MU?

KORONER ARTER HASTALIĞINDA BETA BLOKERLER GÖZDEN DÜŞÜYOR MU? KORONER ARTER HASTALIĞINDA BETA BLOKERLER GÖZDEN DÜŞÜYOR MU? TABİ Kİ HAYIR, HER HASTAYA VERMELİYİZ DR. SABRİ DEMİ RCAN Beta Blokerler Adrenerjik reseptörler katekolaminler tarafından stimüle edilen G-protein

Detaylı

APAH: konjenital kalp hastalığı. Prof. Dr. Sanem Nalbantgil Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Kardiyoloji AD 2015 ADHAD 2. PAH OKULU

APAH: konjenital kalp hastalığı. Prof. Dr. Sanem Nalbantgil Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Kardiyoloji AD 2015 ADHAD 2. PAH OKULU APAH: konjenital kalp hastalığı Prof. Dr. Sanem Nalbantgil Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Kardiyoloji AD 2015 ADHAD 2. PAH OKULU Klinik Sınıflama 2009 Eisenmenger Sendromu ve sistemik komplikasyonlar European

Detaylı

KARDİYOLOJİ UZMANLIK EĞİTİM PROGRAMI

KARDİYOLOJİ UZMANLIK EĞİTİM PROGRAMI TKD KARDİYOLOJİ UZMANLIK EĞİTİM PROGRAMI 1 KARDİYOLOJİ UZMANLIK EĞİTİM PROGRAMI Süre: 5 yıl Rotasyonlar ve süreleri: Nefroloji: 3 ay Endokrinoloji: 3 ay Gastroenteroloji: 3 ay Göğüs hastalıkları: 3 ay

Detaylı

Aort Kapak Darlığı Dr.Mustafa SAÇAR Tarihçe

Aort Kapak Darlığı Dr.Mustafa SAÇAR Tarihçe Aort Kapak Darlığı Dr.Mustafa SAÇAR 17.03.2008 Tarihçe v 1914: Tuffier Dijital yolla aort kapak dilatasyonu v 1952: Bailey LV den dilatör ile yaklaşım v 1954: Gibbon KALP AKCİĞER MAKİNASI Aortik valvotomi

Detaylı

Prof. Dr. Azem AKILLI EÜTF Kardiyoloji İzmir

Prof. Dr. Azem AKILLI EÜTF Kardiyoloji İzmir Kalp yetersizliğine ine sahip yaşlılarda larda Nebivolol ü ün KARDİYAK SONUÇLARA (outcomes)) ve rehospitalizasyon üzerindeki etkileri Prof. Dr. Azem AKILLI EÜTF Kardiyoloji İzmir Hipertansiyonla Mücadele

Detaylı

Konjestiv Kalp Yetmezliği. Başar Cander Selçuk Üniversitesi Meram Tıp Fakültesi Acil Tıp AD

Konjestiv Kalp Yetmezliği. Başar Cander Selçuk Üniversitesi Meram Tıp Fakültesi Acil Tıp AD Konjestiv Kalp Yetmezliği Başar Cander Selçuk Üniversitesi Meram Tıp Fakültesi Acil Tıp AD Kalbin pompa fonksiyonundaki dengesizlik sonucunda yeterli kan dolaşımını sağlayamaması Değişik gruplandırmalar

Detaylı

ACİL SERVİSTE ŞOK YÖNETİMİ

ACİL SERVİSTE ŞOK YÖNETİMİ ACİL SERVİSTE ŞOK YÖNETİMİ Yrd. Doç. Dr. Z. Defne DÜNDAR Necmettin Erbakan Üniversitesi Meram Tıp Fak. Acil Tıp AD. KONYA ŞOK Sistemik doku perfüzyonu bozulduğu ve dokulara oksijen sunumunun azaldığı klinik

Detaylı

SPORCULARDA KARDİYAK SEBEPLİ ANİ ÖLÜMLER

SPORCULARDA KARDİYAK SEBEPLİ ANİ ÖLÜMLER SPOR HEKİMLİĞİ ANABİLİM DALI SPORCULARDA KARDİYAK SEBEPLİ ANİ ÖLÜMLER DOÇ.DR.ERDEM KAŞIKCIOĞLU 1 35 yaşın altındaki sporcularda ani ölüm nedenleri 2% 1% 2% 4% 2% 2% 35% 3% 3% 3% 4% 5% 24% 10% Hipertrofik

Detaylı

VAKA SUNUMU. Dr. Arif Alper KIRKPANTUR Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Nefroloji Ünitesi

VAKA SUNUMU. Dr. Arif Alper KIRKPANTUR Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Nefroloji Ünitesi VAKA SUNUMU Dr. Arif Alper KIRKPANTUR Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Nefroloji Ünitesi ÖYKÜ 58 yaşında, erkek hasta, emekli memur, Ankara 1989: Tip 2 DM tanısı konularak, oral antidiyabetik

Detaylı

BRADİARİTMİLERE YAKLAŞIM DOÇ. DR. TAYFUN AÇIL ACIBADEM INTERNATIONAL HOSPITAL ISTANBUL

BRADİARİTMİLERE YAKLAŞIM DOÇ. DR. TAYFUN AÇIL ACIBADEM INTERNATIONAL HOSPITAL ISTANBUL BRADİARİTMİLERE YAKLAŞIM DOÇ. DR. TAYFUN AÇIL ACIBADEM INTERNATIONAL HOSPITAL ISTANBUL 3. Atriyal Fibrilasyon Zirvesi 31 Mayıs 2014 Antalya Kalbin elektriksel anatomisi Bradiaritmilerin patofizyolojisi

Detaylı

Maximal. Normal LV Hafif LVD Ciddi LVD. Normal İstirahat. Düşük-Debi Semptomları

Maximal. Normal LV Hafif LVD Ciddi LVD. Normal İstirahat. Düşük-Debi Semptomları SOL VE KARDİYOJENİK ÖDEM : Dr.Necmi DEĞER Kalbin dokulara metabolik ihtiyaçlarına uygun miktarda kanı pompalayamadığı veya bunu ancak yüksek kardiyak dolum basınçları ile gerçekleştirebildiği patolojik

Detaylı

YAŞLILARDA KARDİYOVASKÜLER SİSTEM VE HASTALIKLARI

YAŞLILARDA KARDİYOVASKÜLER SİSTEM VE HASTALIKLARI YAŞLILARDA KARDİYOVASKÜLER SİSTEM VE HASTALIKLARI Dr. Sabri DEMIRCAN Ondokuz Mayıs Üniversitesi Tıp Fakültesi Kardiyoloji ABD Slide 1 Slide 2 Yaş ve cinsiyete göre iskemik kalp hastalığı için hospitalizasyon

Detaylı

SENKOP. Uz.Dr. ŞEBNEM KILIÇ ACİL TIP UZMANI TOYOTASA ACİL YARDIM HASTANESİ SAKARYA ARALIK 2007

SENKOP. Uz.Dr. ŞEBNEM KILIÇ ACİL TIP UZMANI TOYOTASA ACİL YARDIM HASTANESİ SAKARYA ARALIK 2007 SENKOP Uz.Dr. ŞEBNEM KILIÇ ACİL TIP UZMANI TOYOTASA ACİL YARDIM HASTANESİ SAKARYA ARALIK 2007 Olgu 1 45 y,bayan Hikaye? Nb;53,ritmik,TA 110/70 mmhg,ss;16 Özgeçmiş,soygeçmiş,kullandığı ilaçlar Fm normal

Detaylı

YILDIRIM /1 /2 /3 /4 /5 KOD DERS ADI

YILDIRIM /1 /2 /3 /4 /5 KOD DERS ADI KAR 16 KARDİYOLOJİ Dr. Haksun EBİNÇ /1 Dr. Mehmet Tolga DOĞRU /2 Dr. Murat TULMAÇ /3 Dr. Vedat ŞİMŞEK /4 Dr. Nesligül YILDIRIM /5 KOD DERS ADI ÖÜ T P KREDİ AKTS KAR 7001 SEMİNER SAATİ (Her Öğretim Üyesi

Detaylı

Yoğun Bakım Prensipleri. Doç. Dr. Emrah Oğuz Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Kalp-Damar Cerrahisi Anabilim Dalı, İzmir

Yoğun Bakım Prensipleri. Doç. Dr. Emrah Oğuz Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Kalp-Damar Cerrahisi Anabilim Dalı, İzmir Yoğun Bakım Prensipleri Doç. Dr. Emrah Oğuz Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Kalp-Damar Cerrahisi Anabilim Dalı, İzmir Yoğun Bakımda Bakımda Takip Edilen Parametreler EKG (ritm, ST değişiklikleri) Arteriyel

Detaylı

Bugün Neredeyiz? Dr. Yunus Erdem Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji Ünitesi

Bugün Neredeyiz? Dr. Yunus Erdem Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji Ünitesi Hipertansiyon Tedavisi: Bugün Neredeyiz? Dr. Yunus Erdem Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji Ünitesi Hipertansiyon Sıklık Yolaçtığı sorunlar Nedenler Kan basıncı hedefleri Tedavi Dünyada Mortalite

Detaylı

BRADİKARDİK HASTAYA YAKLAŞIM

BRADİKARDİK HASTAYA YAKLAŞIM Türkiye Acil Tıp Derneği Asistan Oryantasyon Eğitimi BRADİKARDİK HASTAYA YAKLAŞIM SB İzmir Tepecik Eğitim ve Araştırma Hastanesi İzmir, 24-27 Mart 2011 Sunumu Hazırlayan Yrd. Doç. Dr Ayhan ÖZHASENEKLER

Detaylı

AKUT AKCİĞER ÖDEMİ. Seda Özkan. Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi Acil Tıp AD. Acil Tıp Anabilim Dalı, Kayseri

AKUT AKCİĞER ÖDEMİ. Seda Özkan. Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi Acil Tıp AD. Acil Tıp Anabilim Dalı, Kayseri AKUT AKCİĞER ÖDEMİ Seda Özkan Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi Acil Tıp Anabilim Dalı, Kayseri Akut Kalp Yetmezliği Sendromu ACC/AHA Kılavuzu Akut dekompanse kalp yetmezliği Hipertansif akut kalp yetmezliği

Detaylı

ÇANAKKALE ONSEKİZ MART ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ

ÇANAKKALE ONSEKİZ MART ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ Dönem V Kardiyoloji Staj Eğitim Programı Eğitim Başkoordinatörü: Dönem Koordinatörü: Koordinatör Yardımcısı: Doç. Dr. Erkan Melih ŞAHİN Yrd. Doç. Dr. Baran GENCER Yrd. Doç. Dr. Oğuz GÜÇLÜ Yrd. Doç. Dr.

Detaylı

Ani Kardiyak Ölüm: Önleyebilir miyiz? Doç. Dr. Yakup Ekmekçi Özel Ankara Güven Hastanesi

Ani Kardiyak Ölüm: Önleyebilir miyiz? Doç. Dr. Yakup Ekmekçi Özel Ankara Güven Hastanesi Ani Kardiyak Ölüm: Önleyebilir miyiz? Doç. Dr. Yakup Ekmekçi Özel Ankara Güven Hastanesi DİYALİZ-MORTALİTE 200 ölüm/1000 hasta-yıl. USRDS-2011 En önemli ölüm nedeni kardiyak hastalıklardır. USRDS -2011:

Detaylı

Göğüs Ağrısı Olan Hasta. Dr. Ö.Faruk AYDIN / 06.04.2016

Göğüs Ağrısı Olan Hasta. Dr. Ö.Faruk AYDIN / 06.04.2016 Göğüs Ağrısı Olan Hasta Dr. Ö.Faruk AYDIN / 06.04.2016 Göğüs Ağrısı??? Yan ağrısı? Sırt ağrısı? Mide ağrısı? Karın ağrısı? Boğaz ağrısı? Omuz ağrısı? Meme ağrısı? Akut Göğüs Ağrısı Aniden başlar-tipik

Detaylı

KALP YETMEZLĠĞĠ. Dr. Müge GÜLEN EskiĢehir Yunus Emre Devlet Hastanesi Acil Tıp Uzmanı

KALP YETMEZLĠĞĠ. Dr. Müge GÜLEN EskiĢehir Yunus Emre Devlet Hastanesi Acil Tıp Uzmanı KALP YETMEZLĠĞĠ Dr. Müge GÜLEN EskiĢehir Yunus Emre Devlet Hastanesi Acil Tıp Uzmanı SUNUM PLANI Tanımlar Epidemiyoloji Patofizyoloji Klinik - Fizik Bakı Tanı Akut Kalp Yetmezliği ve Tedavisi Kalp Yetmezliğinde

Detaylı

DR. ERGÜN ÇİL. www.erguncil.com

DR. ERGÜN ÇİL. www.erguncil.com DR. ERGÜN ÇİL www.erguncil.com TAŞİARİTMİLER BURSA TABİP ODASI 2014 2 TAŞİARİTMİLER BURSA TABİP ODASI 2014 3 DR. ERGÜN ÇİL www.erguncil.com Taşiaritmiler: Dar QRS li ( 0.08 sn) taşikardi Sinüzal taşikardi

Detaylı

Tarifname BÖBREKÜSTÜ BEZĠ YETMEZLĠĞĠNĠN TEDAVĠSĠNE YÖNELĠK BĠR FORMÜLASYON

Tarifname BÖBREKÜSTÜ BEZĠ YETMEZLĠĞĠNĠN TEDAVĠSĠNE YÖNELĠK BĠR FORMÜLASYON 1 Tarifname Teknik Alan BÖBREKÜSTÜ BEZĠ YETMEZLĠĞĠNĠN TEDAVĠSĠNE YÖNELĠK BĠR FORMÜLASYON Buluş, böbreküstü bezi yetmezliğinin tedavisine yönelik oluşturulmuş bir formülasyon ile ilgilidir. Tekniğin Bilinen

Detaylı

Kronik kalp yetersizli inin tan s ve tedavisi için k lavuz: özet (güncelleme 2005)

Kronik kalp yetersizli inin tan s ve tedavisi için k lavuz: özet (güncelleme 2005) Euopean Heart Journal (2005) 26, 1115 1140 doi: 10.1093/eurheart/ehi204 ESC K lavuzu Kronik kalp yetersizli inin tan s ve tedavisi için k lavuz: özet (güncelleme 2005) Avrupa Kardiyoloji Derne i nin Kronik

Detaylı

Kombinasyon tedavisi. Prof.Dr.Çetin Erol AÜTF Kardiyoloji ABD

Kombinasyon tedavisi. Prof.Dr.Çetin Erol AÜTF Kardiyoloji ABD Kombinasyon tedavisi Prof.Dr.Çetin Erol AÜTF Kardiyoloji ABD Kan basıncı (KB) kontrolünde güncel yaklaşım: Daha iyi etki mekanizması Tedavide KB kontrolünün ötesi fayda Daha iyi tedavi uyumu (motive hasta,

Detaylı

KONGENİTAL KALP HASTALIKLARINDAN KORUNMA. Doç. Dr. Kemal Nişli İTF Pediatrik Kardiyoloji

KONGENİTAL KALP HASTALIKLARINDAN KORUNMA. Doç. Dr. Kemal Nişli İTF Pediatrik Kardiyoloji KONGENİTAL KALP HASTALIKLARINDAN KORUNMA Doç. Dr. Kemal Nişli İTF Pediatrik Kardiyoloji Doğumsal kalp hastalığının sıklığı % 0.9 Ciddi anomali % 0.3 Her yıl 1.2 milyon kalp hastası bebek dünyaya gelmekte

Detaylı

1. HİZMET KAPSAMI: UÜ-SK KARDİYOLOJİ ANABİLİM DALI HİZMET KAPSAMI

1. HİZMET KAPSAMI: UÜ-SK KARDİYOLOJİ ANABİLİM DALI HİZMET KAPSAMI Rev. No : 03 Rev.Tarihi : 28 Şubat 2012 1 / 7 1. HİZMET KAPSAMI: Kardiyoloji Anabilim Dalı, erişkin ayaktan ve yatan hastalara tanı ve tedavi hizmetleri sunmaktadır. Bu hizmet haftada 7 gün ve 24 saat

Detaylı

.Ü. Cerrahpafla T p Fakültesi Sürekli T p E itimi Etkinlikleri. Sempozyum Dizisi No: 64 Nisan 2008; s. 123-151. Prof. Dr.

.Ü. Cerrahpafla T p Fakültesi Sürekli T p E itimi Etkinlikleri. Sempozyum Dizisi No: 64 Nisan 2008; s. 123-151. Prof. Dr. .Ü. Cerrahpafla T p Fakültesi Sürekli T p E itimi Etkinlikleri KARD YOLOJ GÜNDEM Sempozyum Dizisi No: 64 Nisan 2008; s. 123-151 Kalp Yetersizli inin Epidemiyolojisi, Tan s ve Tedavisi Prof. Dr. Bar fl

Detaylı

Dr. Sabri DEMİRCAN İstanbul Bilim Üniversitesi Kardiyoloji Anabilim Dalı

Dr. Sabri DEMİRCAN İstanbul Bilim Üniversitesi Kardiyoloji Anabilim Dalı Dr. Sabri DEMİRCAN İstanbul Bilim Üniversitesi Kardiyoloji Anabilim Dalı Aritmini başlamasını veya devamını sağlayan lokalize kardiyak dokunun tahrip edilmesi Odak İleti yolları Anatomik substrat Direk

Detaylı

AKCİĞER ÖDEMİ. Dr. Yücel YAVUZ Ondokuz Mayıs Üniversitesi Tıp Fak. Acil Tıp AD.

AKCİĞER ÖDEMİ. Dr. Yücel YAVUZ Ondokuz Mayıs Üniversitesi Tıp Fak. Acil Tıp AD. AKCİĞER ÖDEMİ Dr. Yücel YAVUZ Ondokuz Mayıs Üniversitesi Tıp Fak. Acil Tıp AD. 1 Giriş Pulmoner ödem, pulmoner kapiler basınçtaki artışa ikincil olarak pulmoner kapiller membranda geçirgenlikte artış sonucu

Detaylı

Kalp Yetersizliği Olan Hastaların Tedavisinde Kıvrım Diüretiklerinin Dozunu Belirleyen Faktörler

Kalp Yetersizliği Olan Hastaların Tedavisinde Kıvrım Diüretiklerinin Dozunu Belirleyen Faktörler Kalp Yetersizliği Olan Hastaların Tedavisinde Kıvrım Diüretiklerinin Dozunu Belirleyen Faktörler Deniz Kaya, Atike Gül, Damlasu Selcen Bağcaz, Ezgi Sümer, Mehmet Emre Peker, Ceren Yapar Danışman: Doç.

Detaylı

MİTRAL DARLIĞI. Yrd. Doç. Dr. Sinan DEMİRTAŞ

MİTRAL DARLIĞI. Yrd. Doç. Dr. Sinan DEMİRTAŞ MİTRAL DARLIĞI Yrd. Doç. Dr. Sinan DEMİRTAŞ Mitral darlığı Kaç yaprakçık var? Anterior Posterior Anüler çevresi 10 cm Kapak alanı 5-6 cm2 NORMAL MİTRAL KAPAK ANATOMİ Mitral anülüs fibröz ve müsküler dokunun

Detaylı

Levosimendanın farmakolojisi

Levosimendanın farmakolojisi Levosimendanın farmakolojisi Prof. Dr. Öner SÜZER Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Farmakoloji ve Klinik Farmakoloji AbD 1 Konjestif kalp yetmezliği ve mortalite 2 Kaynak: BM Massie et al, Curr Opin Cardiol 1996

Detaylı

RENAL ARTER DARLIĞI VE HİPERTANSİYON TEDAVİSİ Medikal tedavi daha iyi

RENAL ARTER DARLIĞI VE HİPERTANSİYON TEDAVİSİ Medikal tedavi daha iyi RENAL ARTER DARLIĞI VE HİPERTANSİYON TEDAVİSİ Medikal tedavi daha iyi Dr. Halil Yazıcı İstanbul Tıp Fakültesi, Nefroloji Bilim Dalı Renal arter stenozu Anatomik bir tanı Asemptomatik Renovasküler hipertansiyon

Detaylı

AF ZİRVESİ. Uzamış Ventriküler Takikardi ve Ani Ölüme Yaklaşım. Başar Candemir. Ankara Üniversitesi Kardiyoloji AD Antalya 31.05.

AF ZİRVESİ. Uzamış Ventriküler Takikardi ve Ani Ölüme Yaklaşım. Başar Candemir. Ankara Üniversitesi Kardiyoloji AD Antalya 31.05. AF ZİRVESİ Uzamış Ventriküler Takikardi ve Ani Ölüme Yaklaşım Başar Candemir Ankara Üniversitesi Kardiyoloji AD Antalya 31.05.2014 Ventriküler Takikardi (VT) VT : 3 ardışık, his bölgesi altında iletim

Detaylı

YOĞUN BAKIMDA HEMODİNAMİK MONİTORİZASYON Prof.Dr.Cihan Top GATA Haydarpaşa Eğitim Hastanesi İç Hastalıkları Servisi Yoğun Bakım Ünitesi

YOĞUN BAKIMDA HEMODİNAMİK MONİTORİZASYON Prof.Dr.Cihan Top GATA Haydarpaşa Eğitim Hastanesi İç Hastalıkları Servisi Yoğun Bakım Ünitesi YOĞUN BAKIMDA HEMODİNAMİK MONİTORİZASYON Prof.Dr.Cihan Top GATA Haydarpaşa Eğitim Hastanesi İç Hastalıkları Servisi Yoğun Bakım Ünitesi Monitörize Edilebilen Parametreler KARDİYOVASKÜLER SİSTEM Elektrokardiyogram

Detaylı

KRONİK KALP YETERSİZLİĞİ OLAN HASTALARDA NABIZ BASINCI İLE KARDİYOVASKÜLER MORTALİTE ARASINDAKİ İLİŞKİ

KRONİK KALP YETERSİZLİĞİ OLAN HASTALARDA NABIZ BASINCI İLE KARDİYOVASKÜLER MORTALİTE ARASINDAKİ İLİŞKİ T.C. ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ KARDİYOLOJİ ANABİLİM DALI KRONİK KALP YETERSİZLİĞİ OLAN HASTALARDA NABIZ BASINCI İLE KARDİYOVASKÜLER MORTALİTE ARASINDAKİ İLİŞKİ Dr. TANSEL YILDIRAN UZMANLIK TEZİ

Detaylı

Venöz Tromboembolizmin Önlenmesinde Antitrombotik Tedavi (Birincil Koruma)

Venöz Tromboembolizmin Önlenmesinde Antitrombotik Tedavi (Birincil Koruma) .Ü. Cerrahpafla T p Fakültesi Sürekli T p E itimi Etkinlikleri Kanama ve Tromboza E ilim Sempozyum Dizisi No: 36 Kas m 2003; s. 185-189 Venöz Tromboembolizmin Önlenmesinde Antitrombotik Tedavi (Birincil

Detaylı

ÇOCUK ve ERGENL KTE GUATR

ÇOCUK ve ERGENL KTE GUATR ÇOCUK ve ERGENL KTE GUATR GUATR NED R? Bu kitapç n içeri i Çocuk Endokrinolojisi ve Diyabet Derne i nin web sitesinden faydalan larak haz rlanm flt r. www.cocukendokrindiyabet.org Tiroid bezi Guatr Tiroid

Detaylı

2.Valvüler kalp hastalıklarına cerrahi yaklaşım: Aort,Mitral, Trikuspit (2 saat)(yrd.doç.dr.şenol Gülmen)

2.Valvüler kalp hastalıklarına cerrahi yaklaşım: Aort,Mitral, Trikuspit (2 saat)(yrd.doç.dr.şenol Gülmen) Kalp Damar Cerrahi Dönem 4 2012-2013 Öğretim Yılı Teorik Dersler 12.11.2012-16.11.2012 Staj Grubu(4) 1.Kardiyopulmoner Baypas, İntraaortik Balon Pompası, Yapay Kalp (1 saat) Yrd.Doç.Dr.Şenol 2.Valvüler

Detaylı

Okumufl / Mete (Ed.) Anne Babalar için Do uma Haz rl k / Sa l k Profesyonelleri için Rehber 16.5 x 24 cm, XIV + 210 Sayfa ISBN 978-975-8882-31-1

Okumufl / Mete (Ed.) Anne Babalar için Do uma Haz rl k / Sa l k Profesyonelleri için Rehber 16.5 x 24 cm, XIV + 210 Sayfa ISBN 978-975-8882-31-1 Deomed Medikal Yay nc l k Okumufl / Mete (Ed.) Anne Babalar için Do uma Haz rl k / Sa l k Profesyonelleri için Rehber 16.5 x 24 cm, XIV + 210 Sayfa ISBN 978-975-8882-31-1 Birinci bask Deomed, 2009. 62

Detaylı

İSKEMİK KALP YETMEZLİKLİ HASTALARDA MAKSİMAL OKSİJEN TÜKETİM DEĞERİNİN MORTALİTE ÜZERİNE OLAN ETKİSİ

İSKEMİK KALP YETMEZLİKLİ HASTALARDA MAKSİMAL OKSİJEN TÜKETİM DEĞERİNİN MORTALİTE ÜZERİNE OLAN ETKİSİ T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI DR. SİYAMİ ERSEK GÖGÜS KALP VE DAMAR CERRAHİSİ EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ İSKEMİK KALP YETMEZLİKLİ HASTALARDA MAKSİMAL OKSİJEN TÜKETİM DEĞERİNİN MORTALİTE ÜZERİNE OLAN ETKİSİ (UZMANLIK

Detaylı

AVN LAD RCA pa sc Ao

AVN LAD RCA pa sc Ao Kalp Yetmezliği Prof. Dr. Ertuğrul Ercan Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Tıp Fakültesi Kardiyoloji AD Çanakkale AVN RCA LAD pa sc Ao 1. Düşük basınçlı giriş 2. Yüksek basınçlı çıkış Kalp Yetmezliği

Detaylı

LENFOMA NEDİR? Lenfoma lenf dokusunun kötü huylu tümörüne verilen genel bir isimdir.

LENFOMA NEDİR? Lenfoma lenf dokusunun kötü huylu tümörüne verilen genel bir isimdir. LENFOMA LENFOMA NEDİR? Lenfoma lenf dokusunun kötü huylu tümörüne verilen genel bir isimdir. LENF SİSTEMİ NEDİR? Lenf sistemi vücuttaki akkan dolaşım sistemidir. Lenf yolu damarlarındaki bağışıklık hücreleri,

Detaylı

Mustafa Kemal YILDIRIM*, Tülay TUNÇER PEKER*, Dilek KARAASLAN*, Betül MERMİ CEYHAN**, Oktay PEKER***

Mustafa Kemal YILDIRIM*, Tülay TUNÇER PEKER*, Dilek KARAASLAN*, Betül MERMİ CEYHAN**, Oktay PEKER*** Mustafa Kemal YILDIRIM*, Tülay TUNÇER PEKER*, Dilek KARAASLAN*, Betül MERMİ CEYHAN**, Oktay PEKER*** Süleyman Demirel Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Anesteziyoloji AD*, Biyokimya AD**, Kalp Damar Cerrahi

Detaylı

Sağ kalp yetmezliği ve sistemik venöz konjesyon. Sol kalp yetmezliği ve akciğer konjesyonu

Sağ kalp yetmezliği ve sistemik venöz konjesyon. Sol kalp yetmezliği ve akciğer konjesyonu Kalbin yapısal veya fonksiyonel bir bozukluğu nedeniyle dolumunun ve/veya boşalmasının bozulduğu ve kalp debisinin vücudun metabolik ihtiyaçlarının karşılayamadığı kompleks klinik sendromdur. Akut kalp

Detaylı

Aritmilerin elektrokardiyografik tanısı ve tedavileri. Dr Erdal YILMAZ

Aritmilerin elektrokardiyografik tanısı ve tedavileri. Dr Erdal YILMAZ Aritmilerin elektrokardiyografik tanısı ve tedavileri Dr Erdal YILMAZ Tanı yöntemlerinin gelişmesi Kardiyak cerrahi sonrası aritmilerin sık görülmesi Disritmi : Ritm düzensizliği Aritmi : Ritm yokluğu

Detaylı

KONJESTİF KALP YETERSİZLİĞİ

KONJESTİF KALP YETERSİZLİĞİ KONJESTİF KALP YETERSİZLİĞİ Konjestif kalp yetersizliği (KKY), organizmanın metabolik ihtiyaçlarını karşılayacak yeterli kardiyak debinin sağlanamaması halidir. Kalp kendine gelen kanın hepsini perifere

Detaylı

Kalp yetersizliği, kalbin yapısal veya fonksiyonel bozukluğundan kaynaklanan

Kalp yetersizliği, kalbin yapısal veya fonksiyonel bozukluğundan kaynaklanan DERLEME Hacettepe Tıp Dergisi 2004; 35:69-81 Kalp yetersizli i tedavisi Alper Kepez 1, Giray Kabakc 2 1Araştırma Görevlisi, Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Kardiyoloji Anabilim Dalı, Ankara 2Prof.

Detaylı

Hipertrofik Kardiyomiyopati. Dr. Sabri DEMİRCAN Ondokuz Mayıs Üniversitesi Tıp Fakültesi Kardiyoloji ABD, Samsun

Hipertrofik Kardiyomiyopati. Dr. Sabri DEMİRCAN Ondokuz Mayıs Üniversitesi Tıp Fakültesi Kardiyoloji ABD, Samsun Hipertrofik Kardiyomiyopati Epidemiyoloji ve Genetik Chapter 16 Dr. Sabri DEMİRCAN Ondokuz Mayıs Üniversitesi Tıp Fakültesi Kardiyoloji ABD, Samsun Copyright 2001 Harcourt Canada Ltd. Hipertrofik Kardiyomiyopati

Detaylı

Ödem, hiperemi, konjesyon. Doç. Dr. Halil Kıyıcı 2015

Ödem, hiperemi, konjesyon. Doç. Dr. Halil Kıyıcı 2015 Ödem, hiperemi, konjesyon Doç. Dr. Halil Kıyıcı 2015 1 Hemodinamik bozukluklar Ödem Hiperemi / konjesyon Kanama (hemoraji) Trombüs / emboli İnfarktüs Şok 2 Hemodinamik bozukluklar Ödem 3 Ödem Tanım: İnterstisyel

Detaylı

T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI İSTANBUL GÖZTEPE EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ 3. DAHİLİYE KLİNİĞİ Şef Doç. Dr. Hilmi ÇİFTÇİ

T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI İSTANBUL GÖZTEPE EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ 3. DAHİLİYE KLİNİĞİ Şef Doç. Dr. Hilmi ÇİFTÇİ T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI İSTANBUL GÖZTEPE EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ 3. DAHİLİYE KLİNİĞİ Şef Doç. Dr. Hilmi ÇİFTÇİ KRONİK KALP YETMEZLİĞİ VE ANEMİSİ OLAN HASTALARDA İNTRAVENÖZ DEMİR TEDAVİSİNİN EGZERSİZ

Detaylı

KAN AKIMININ KONTROLÜ. 1- Otoregülasyon veya Miyojenik Regülasyon 2- Metabolik Regülasyon KAN AKIMININ LOKAL KONTROLÜ DOLAŞIM SİSTEMİ FİZYOLOJİSİ IV

KAN AKIMININ KONTROLÜ. 1- Otoregülasyon veya Miyojenik Regülasyon 2- Metabolik Regülasyon KAN AKIMININ LOKAL KONTROLÜ DOLAŞIM SİSTEMİ FİZYOLOJİSİ IV KAN AKIMININ KONTROLÜ Nöronal Humoral Lokal Otonom Sinir Sistemi Plazma Epinefrin, Anjiyotensin II, Vazopressin, İyonlar Akut Kontrol DOLAŞIM SİSTEMİ FİZYOLOJİSİ IV Uzun Süreli Kontrol Dr. Nevzat KAHVECİ

Detaylı

7 Mayıs, 2015 - Antalya

7 Mayıs, 2015 - Antalya 7 Mayıs, 2015 - Antalya Dernekler Uzlaşı Raporu Kurulu Dernek Türk Kardiyoloji Derneği (TKD) Türk İç Hastalıkları Uzmanlık Derneği (TİHUD) Türkiye Endokrinoloji ve Metabolizma Derneği (TEMD) Türk Nefroloji

Detaylı

GENÇ YET fik NLERDE BÜYÜME HORMONU EKS KL

GENÇ YET fik NLERDE BÜYÜME HORMONU EKS KL Hasta Rehberi Say 7 GENÇ YET fik NLERDE BÜYÜME HORMONU EKS KL Orta kolayl kta okunabilir rehber Genç Yetiflkinlerde Büyüme Hormonu Eksikli i - Say 7 (A ustos 2006 da güncellenmifltir) Bu rehber Reading

Detaylı

Kalp Yetersizliği. Dr. Alp Aydınalp

Kalp Yetersizliği. Dr. Alp Aydınalp Kalp Yetersizliği Dr. Alp Aydınalp Kalp Yetersizliği Sendrom Semptom; Nefes darlığı Halsizlik Belirti;Ödem Tetkik: EKO Nonspesifik Semptom tarifleyen hasta? 1) Tedavi altında asemptomatik (Kompanse kalp

Detaylı

Hemodiyaliz Hastalarında Aritmiler ve Ani Kardiyak Ölüm. Dr. M. Tuğrul Sezer Süleyman Demirel Üniversitesi Tıp Fakültesi, Isparta

Hemodiyaliz Hastalarında Aritmiler ve Ani Kardiyak Ölüm. Dr. M. Tuğrul Sezer Süleyman Demirel Üniversitesi Tıp Fakültesi, Isparta Hemodiyaliz Hastalarında Aritmiler ve Ani Kardiyak Ölüm Dr. M. Tuğrul Sezer Süleyman Demirel Üniversitesi Tıp Fakültesi, Isparta HD Hastalarında Aritmi Sık karşılaşılan bir sorun % 68 88 indeatriyal aritmi

Detaylı

Kalp Yetmezliği ve Akciğer Ödemi

Kalp Yetmezliği ve Akciğer Ödemi Kitap Bölümü DERMAN Kalp Yetmezliği ve Akciğer Ödemi Ayhan Özhasenekler Giriş Kalp yetmezliği, kalbin pompa fonksiyon bozukluğu olarak tanımlanabilir. Kalbin pompa fonksiyonundaki bir bozukluk, vücudun

Detaylı

NEFROTİK SENDROM. INTERN DR. H.RUMEYSA DAĞ Eylül 2013

NEFROTİK SENDROM. INTERN DR. H.RUMEYSA DAĞ Eylül 2013 NEFROTİK SENDROM INTERN DR. H.RUMEYSA DAĞ Eylül 2013 NEFROTİK SENDROM NEDİR? Nefrotik sendrom ; proteinüri (günde 3.5gr/gün/1.73 m2), hipoalbüminemi (

Detaylı

Prof.Dr.Abdurrahman Oğuzhan. Doç.Dr. Mehmet Güngör KAYA

Prof.Dr.Abdurrahman Oğuzhan. Doç.Dr. Mehmet Güngör KAYA ERCIYES ÜNĠVERSĠTESĠ TIP FAKÜLTESĠ Kardiyoloji Anabilim Dalı I. GENEL BĠLGĠLER Dersin Adı MED 607 KARDİYOLOJİ STAJI Yerel Kredi: Yıl ve Dönemi 011-01 6. SINIF AKTS Kredi:3 Öğretim Üyeleri Prof.Dr.Abdurrahman

Detaylı

Başkent Üniversitesi Tıp Fakültesi Kardiyak Yoğun Bakım Sertifika Programı

Başkent Üniversitesi Tıp Fakültesi Kardiyak Yoğun Bakım Sertifika Programı Başkent Üniversitesi Tıp Fakültesi Kardiyak Yoğun Bakım Sertifika Programı Tanım: Başkent Üniversitesi Tıp Fakültesi Ankara Hastanesi Kardiyoloji Ana Bilim Dalında uygulanacak olan 2 yıllık kardiyoloji

Detaylı

ÜRÜN BİLGİSİ. CARDOVOL 5 mg/5 ml İ.V. Enjeksiyonluk Çözelti İçeren Ampul

ÜRÜN BİLGİSİ. CARDOVOL 5 mg/5 ml İ.V. Enjeksiyonluk Çözelti İçeren Ampul 1. ÜRÜN ADI ÜRÜN BİLGİSİ CARDOVOL 5 mg/5 ml İ.V. Enjeksiyonluk Çözelti İçeren Ampul 2. BİLEŞİM Etkin madde: Metoprolol tartarat 5 mg 3. TERAPÖTİK ENDİKASYONLAR Supraventriküler taşiaritmiler. Şüphelenilen

Detaylı

Deomed Medikal Yay nc l k

Deomed Medikal Yay nc l k Deomed Medikal Yay nc l k Schiltenwolf / Henningsen Muskuloskeletal A r lar Biyopsikososyal Yaklafl mla Tan ve Tedavi Türkçe Editörü / M. Sar do an Çeviri / A. Kasabal gil 16.5 x 24 cm, XVI + 320 Sayfa

Detaylı

Merkezi Sterilizasyon Ünitesinde Hizmet çi E itim Uygulamalar

Merkezi Sterilizasyon Ünitesinde Hizmet çi E itim Uygulamalar Merkezi Sterilizasyon Ünitesinde Hizmet çi E itim Uygulamalar Hmfl. Sevgili GÜREL Emekli, Ac badem Sa l k Grubu Ac badem Hastanesi, Merkezi Sterilizasyon Ünitesi, STANBUL e-posta: sgurkan@asg.com.tr H

Detaylı

6. BÖLÜM AKUT M YOKARD NFARKTÜSÜNDE POMPA YETERS ZL

6. BÖLÜM AKUT M YOKARD NFARKTÜSÜNDE POMPA YETERS ZL 6. BÖLÜM AKUT M YOKARD NFARKTÜSÜNDE POMPA YETERS ZL Prof. Dr. Rasim ENAR stanbul Üniversitesi Kardiyoloji Enstitüsü Akut miyokard infarktüsünde (AM ) hemodinamik bozuklu un derecesi; nekrozun lokalizasyonu,

Detaylı

Kronik Zeminde Akut Karaciğer Yetmezliği

Kronik Zeminde Akut Karaciğer Yetmezliği Kronik Zeminde Akut Karaciğer Yetmezliği Prof. Dr. Birol ÖZER Başkent Üniversitesi Gastroenteroloji Bilim Dalı 1. Türkiye-Azerbaycan Ortak Hepatoloji Kursu, İstanbul, 2015 Tanım Kronik karaciğer hastalığı

Detaylı

Romatizmal Ateş ve Streptokok Enfeksiyonu Sonrası Gelişen Reaktif Artrit

Romatizmal Ateş ve Streptokok Enfeksiyonu Sonrası Gelişen Reaktif Artrit www.printo.it/pediatric-rheumatology/tr/intro Romatizmal Ateş ve Streptokok Enfeksiyonu Sonrası Gelişen Reaktif Artrit 2016 un türevi 1. ROMATİZMAL ATEŞ NEDİR? 1.1 Nedir? Romatizmal ateş, streptokok adı

Detaylı

Koroner Arter Hastalığında Tanı Uzm. Dr. Zehra İlke Akyıldız İzmir Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi Kardiyoloji Kliniğiiği Aşağıdakilerden hangisi tipik göğüs ağrısının özellikleridir? a) Retrosternal

Detaylı

AKUT SOLUNUM SIKINTISI SENDROMU YAKIN DOĞU ÜNİVERSİTESİ SHMYO İLK VE ACİL YARDIM BÖLÜMÜ YRD DOÇ DR SEMRA ASLAY 2015

AKUT SOLUNUM SIKINTISI SENDROMU YAKIN DOĞU ÜNİVERSİTESİ SHMYO İLK VE ACİL YARDIM BÖLÜMÜ YRD DOÇ DR SEMRA ASLAY 2015 AKUT SOLUNUM SIKINTISI SENDROMU YAKIN DOĞU ÜNİVERSİTESİ SHMYO İLK VE ACİL YARDIM BÖLÜMÜ YRD DOÇ DR SEMRA ASLAY 2015 Nonkardiyojenik Akciğer Ödemi Şok Akciğeri Travmatik Yaş Akciğer Beyaz Akciğer Sendromu

Detaylı

MASUM ÜFÜRÜM-PATOLOJİK ÜFÜRÜM AYRIMINDA İPUÇLARI

MASUM ÜFÜRÜM-PATOLOJİK ÜFÜRÜM AYRIMINDA İPUÇLARI MASUM ÜFÜRÜM-PATOLOJİK ÜFÜRÜM AYRIMINDA İPUÇLARI DOÇ.DR.CEMŞİT KARAKURT İNÖNÜ ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ PEDİYATRİK KARDİYOLOJİ BİLİM DALI Üfürüm: Kalp ve damarsal yapılardaki yapısal veya hemodinamik

Detaylı

KONJESTİF KALP YETMEZLİĞİNDE KARVEDİLOL KULLANIMININ GÜVENLİK, ETKİNLİK VE TOLERABİLİTESİNİN İZLENDİĞİ FARMAKOEPİDEMİYOLOJİK ÇALIŞMA

KONJESTİF KALP YETMEZLİĞİNDE KARVEDİLOL KULLANIMININ GÜVENLİK, ETKİNLİK VE TOLERABİLİTESİNİN İZLENDİĞİ FARMAKOEPİDEMİYOLOJİK ÇALIŞMA T.C. Sağlık Bakanlığı Haseki Eğitim ve Araştırma Hastanesi Başhekim: Opr. Dr. Haldun ERTÜRK Şef: Doç. Dr. Mehmet KENDİR KONJESTİF KALP YETMEZLİĞİNDE KARVEDİLOL KULLANIMININ GÜVENLİK, ETKİNLİK VE TOLERABİLİTESİNİN

Detaylı

KALP YETERSİZLİĞİ HASTALARINDA SERUM ADİPONEKTİN DÜZEYLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

KALP YETERSİZLİĞİ HASTALARINDA SERUM ADİPONEKTİN DÜZEYLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ T.C PAMUKKALE ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ KARDİYOLOJİ ANABİLİM DALI KALP YETERSİZLİĞİ HASTALARINDA SERUM ADİPONEKTİN DÜZEYLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ UZMANLIK TEZİ DR. MEHMET ÖZTÜRK TEZ DANIŞMANI DOÇ. DR.

Detaylı

CUMHURĠYET ÜNĠVERSĠTESĠ TIP FAKÜLTESĠ KARDĠYOLOJĠ BÖLÜMÜ DERS BĠLGĠLERĠ FORMU. Lisans

CUMHURĠYET ÜNĠVERSĠTESĠ TIP FAKÜLTESĠ KARDĠYOLOJĠ BÖLÜMÜ DERS BĠLGĠLERĠ FORMU. Lisans CUMHURĠYET ÜNĠVERSĠTESĠ TIP FAKÜLTESĠ KARDĠYOLOJĠ BÖLÜMÜ DERS BĠLGĠLERĠ FORMU Bölüm Kardiyoloji Yıl/yarıyıl 4/1-2 Dersin Adı Ders düzeyi (Önlisans, lisans,vb) Dersin Türü(Z/S) Dersin dili Kodu Kardiyoloji

Detaylı

Gebelikte kardiyovasküler hastalıklar (2014-Kasım) Prof. Dr. Hüseyin Oflaz İstanbul Üniversitesi, İstanbul Tıp Fakültesi, Kardiyoloji Anabilim Dalı

Gebelikte kardiyovasküler hastalıklar (2014-Kasım) Prof. Dr. Hüseyin Oflaz İstanbul Üniversitesi, İstanbul Tıp Fakültesi, Kardiyoloji Anabilim Dalı Gebelikte kardiyovasküler hastalıklar (2014-Kasım) Prof. Dr. Hüseyin Oflaz İstanbul Üniversitesi, İstanbul Tıp Fakültesi, Kardiyoloji Anabilim Dalı Engin-Üstün Y, Çelen Ş, Özcan A, Sanisoğlu S, Karaahmetoğlu

Detaylı

T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI HAYDARPAŞA NUMUNE EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ 2. İÇ HASTALIKLARI KLİNİĞİ ŞEF: UZM. DR. REFİK DEMİRTUNÇ

T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI HAYDARPAŞA NUMUNE EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ 2. İÇ HASTALIKLARI KLİNİĞİ ŞEF: UZM. DR. REFİK DEMİRTUNÇ T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI HAYDARPAŞA NUMUNE EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ 2. İÇ HASTALIKLARI KLİNİĞİ ŞEF: UZM. DR. REFİK DEMİRTUNÇ DEKOMPANSE KALP YETERSİZLİĞİNDE LEVOSİMENDAN VE DOBUTAMİN İN QT DİSPERSİYONU

Detaylı

ULUSAL KALP SAĞLIĞI POLİTİKASI ANA İLKELERİ

ULUSAL KALP SAĞLIĞI POLİTİKASI ANA İLKELERİ ULUSAL KALP SAĞLIĞI POLİTİKASI ANA İLKELERİ 1. Dünyada kalp-damar hastalıkları ile ilgili epidemiyolojik gerçekler 1.1. Kalp ve Damar Hastalığı Kavramı 1.2. Dünyada Kalp ve Damar Hastalıklarının Epidemiyolojisi

Detaylı

08.11.2008 VİTAMİN D VE İMMÜN SİSTEM VİTAMİN D

08.11.2008 VİTAMİN D VE İMMÜN SİSTEM VİTAMİN D VİTAMİN D VE İMMÜN SİSTEM VİTAMİN D Vitamin D ve İmmün Sistem İnsülin Sekresyonuna Etkisi Besinlerde D Vitamini Makaleler Vitamin D, normal bir kemik gelişimi ve kalsiyum-fosfor homeostazisi için elzem

Detaylı

FK II çarpıntı. FK IV ödem KİT AML. 37y, ev hanımı. Miyeloablatif tedavi Busulfan Siklofosfamid İmmünsupresif tedavi Metotreksat

FK II çarpıntı. FK IV ödem KİT AML. 37y, ev hanımı. Miyeloablatif tedavi Busulfan Siklofosfamid İmmünsupresif tedavi Metotreksat OLGU 37y, ev hanımı AML KİT FK II çarpıntı FK IV ödem Eylül 2013 Ocak 2014 Mart 2014 Nisan 2014 İdarubisin ARA-C Miyeloablatif tedavi Busulfan Siklofosfamid İmmünsupresif tedavi Metotreksat Siklosporin

Detaylı

Dr. Mustafa SAÇAR 18.03.2008. Etiyoloji

Dr. Mustafa SAÇAR 18.03.2008. Etiyoloji Aort Kapak Yetmezliği Dr. Mustafa SAÇAR 18.03.2008 Etiyoloji v Romatizmal v İE v Konjenital biküspid aorta v Künt göğüs travmaları v Uzun süreli HT miksomaöz dejenerasyon v Ascenden aort, aort kökünde

Detaylı

Çocuklarda Kalp Yetersizliği. Doç. Dr MEKİ BİLİCİ DİCLE ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ PEDİATRİK KARDİYOLOJİ

Çocuklarda Kalp Yetersizliği. Doç. Dr MEKİ BİLİCİ DİCLE ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ PEDİATRİK KARDİYOLOJİ Çocuklarda Kalp Yetersizliği Doç. Dr MEKİ BİLİCİ DİCLE ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ PEDİATRİK KARDİYOLOJİ Konjestif Kalp Yetersizliği Konjestif kalp yetmezliği (KKY), kalbin dokuların metabolik gereksinimlerini

Detaylı

YOĞUN BAKIM EKĐBĐNDE HEMŞĐRE ve REHABĐLĐTASYON. Yrd. Doç. Dr. Nilay Şahin Selçuk Üniversitesi, Meram Tıp Fakültesi Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon AD.

YOĞUN BAKIM EKĐBĐNDE HEMŞĐRE ve REHABĐLĐTASYON. Yrd. Doç. Dr. Nilay Şahin Selçuk Üniversitesi, Meram Tıp Fakültesi Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon AD. YOĞUN BAKIM EKĐBĐNDE HEMŞĐRE ve REHABĐLĐTASYON Yrd. Doç. Dr. Nilay Şahin Selçuk Üniversitesi, Meram Tıp Fakültesi Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon AD. Rehabilitasyonun Tanımı Fizyolojik veya anatomik yetersizliği

Detaylı

Akut koroner sendromlarda yeni antiagreganlar. Yrd.Doç.Dr.Mehmet DOKUR Zirve Üniversitesi Emine-Bahaeddin Nakıboğlu Tıp Fakültesi/Acil Tıp AD.

Akut koroner sendromlarda yeni antiagreganlar. Yrd.Doç.Dr.Mehmet DOKUR Zirve Üniversitesi Emine-Bahaeddin Nakıboğlu Tıp Fakültesi/Acil Tıp AD. Akut koroner sendromlarda yeni antiagreganlar Yrd.Doç.Dr.Mehmet DOKUR Zirve Üniversitesi Emine-Bahaeddin Nakıboğlu Tıp Fakültesi/Acil Tıp AD. Akut Koroner Sendrom(ACS) ST Segment Elevasyonlu Miyokart İnfarktüsü(STEMI)

Detaylı

Akut ve Kronik Kalp Yetersizli i Tan ve Tedavisine Yönelik 2008 ESC K lavuzu

Akut ve Kronik Kalp Yetersizli i Tan ve Tedavisine Yönelik 2008 ESC K lavuzu European Heart Journal doi:10.1093/eurheartj/ehn309 ESC KILAVUZLARI Akut ve Kronik Kalp Yetersizli i Tan ve Tedavisine Yönelik 2008 ESC K lavuzu Avrupa Kardiyoloji Derne i (ESC) 2008 Akut ve Kronik Kalp

Detaylı

EBSTEİN ANOMALİSİ. Uzm. Dr. İhsan Alur

EBSTEİN ANOMALİSİ. Uzm. Dr. İhsan Alur EBSTEİN ANOMALİSİ Uzm. Dr. İhsan Alur 1866 da W. Ebstein tarafından tanımlandı. 1964 te Lillehei tarafından ilk başarılı valvuloplasti ameliyatı yapıldı. Triküspit kapağın septal ve posterior lifletlerinin

Detaylı

PERİFERİK ARTER HASTALIĞI. Dr Sim Kutlay

PERİFERİK ARTER HASTALIĞI. Dr Sim Kutlay PERİFERİK ARTER HASTALIĞI Dr Sim Kutlay ENDOTEL Nitrik oksit Endotelin-1 Anjiotensin II Nitrik oksit NF-kB aktivasyonu Anjiotensin II Aktivatör protein-1 aktivasyonu Nitrik oksit Doku faktörü Plazminojen

Detaylı

Atrial Fibrillasyon Ablasyonu Sonrası Hasta İzlemi

Atrial Fibrillasyon Ablasyonu Sonrası Hasta İzlemi Atrial Fibrillasyon Ablasyonu Sonrası Hasta İzlemi Dr.Ahmet Akyol Acıbadem Üniversitesi Tıp Fakültesi Kardiyoloji A.B.D Ablasyon sonrası hasta izlemi amacı İşlem başarısının değerlendirilmesi Komplikasyonların

Detaylı

Kardiyak hastaların bakımında Türkiye'de sorunlar neler ve ne yapmalıyız? Kardiyoloji Gözüyle

Kardiyak hastaların bakımında Türkiye'de sorunlar neler ve ne yapmalıyız? Kardiyoloji Gözüyle Kardiyak hastaların bakımında Türkiye'de sorunlar neler ve ne yapmalıyız? Kardiyoloji Gözüyle Dr. Mehmet Emre Özpelit İzmir Ünv. Tıp Fak. Medicalpark Hastanesi Kardiyoloji AD Acil serviste karģılaģılan

Detaylı

EOZİNOFİLİK ÖZOFAJİT ANTALYA 2016 DR YÜKSEL ATEŞ BAYINDIR HASTANESİ ANKARA

EOZİNOFİLİK ÖZOFAJİT ANTALYA 2016 DR YÜKSEL ATEŞ BAYINDIR HASTANESİ ANKARA EOZİNOFİLİK ÖZOFAJİT ANTALYA 2016 DR YÜKSEL ATEŞ BAYINDIR HASTANESİ ANKARA 1. vaka S.P ERKEK 1982 DOĞUMLU YUTMA GÜÇLÜĞÜ ŞİKAYETİ MEVCUT DIŞ MERKEZDE YAPILAN ÖGD SONUCU SQUAMOZ HÜCRELİ CA TANISI ALMIŞ TEKRARLANAN

Detaylı