ISBN: (Basılı) ISBN: (Elektronik) Bilgi ve Doküman Yönetimi Şubesi Dokümantasyon Servisi 'nden alınabilir.

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "ISBN: 978-9944-60-947-0 (Basılı) ISBN: 978-9944-60-948-7 (Elektronik) Bilgi ve Doküman Yönetimi Şubesi Dokümantasyon Servisi 'nden alınabilir."

Transkript

1

2 Dr.

3 Copyright İTO (İstanbul Ticaret Odası) Tüm haklar saklıdır. Bu yayının hiçbir bölümü, yazann ve İTO'nun önceden yazılı izni olmaksızın mekanik olarak, fotokopi yoluyla veya herhangi bir şekilde çoğaltılamaz. Eserin bazı bölümleri veya paragraflan, sadece araştırma veya özel çalışmalar amacıyla, yazann adı ve İTO belirtilmek suretiyle kullanılabilir. ISBN: (Basılı) ISBN: (Elektronik) İTO ÇAÖRI MERKEZi Tel: (212) 444 O 486 İTO yayınlan için ayrıntılı bilgi Bilgi ve Doküman Yönetimi Şubesi Dokümantasyon Servisi 'nden alınabilir. Tel : (212) Faks : (212) E-posta : İnternet : Odamız yayınianna tam metin ve ücretsiz olarak internetten ulaşabilirsiniz. YAYINA HAZIRLIK, BASKI, CİLT G.M. Matbaacılık ve Ticaret A.Ş. Tel: (212) Faks: (212) tr

4

5 1965 yılında Rize'de doğan Arif Yavuz, lise öğrenimini Deniz Lisesi'nde tamamlamış, üniversite eğitimini ise İstanbul Üniversitesi, İktisat Fakültesi, Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Bölümünde birineilikle tamamlamıştır. Yavuz, 1989 yılında İstanbul Üniversitesi, İktisat Fakültesi, Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Bölümü'nde Araştırma Görevlisi olarak göreve başlamıştır yılında İÜ İktisat Fakültesi, Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Bölümü'nde Yardımcı Doçentlik kadrosuna, 2005 yılında Doçentlik kadrosuna atanan Yavuz, 201 O yılından itibaren ise Profesörlük kadrosunda görevine devam etmektedir. Yavuz, ll yılları arasında Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığunda İstihdam Danışma Kurulu üyeliğinde görev almıştır. 2009'dan beri devam eden görevleri; İstanbul Üniversitesi Sermaye Piyasası Kurulu Araştırma Merkezi Danışma Kurulu Üyeliği ve İstanbul Üniversitesi İdari ve Mali işler Daire Başkanlığı İlıale Komisyon Üyeliğidir. 201 O yılından itibaren devam eden görevleri ise; İstanbul Üniversitesi, Açık ve Uzaktan Eğitim Fakültesi, Fakülte Kurulu Üyeliği; İstanbul Üniversitesi, Açık ve Uzaktan Eğitim Fakültesi, Yönetim Kurulu Üyeliği ve İstanbul Üniversitesi, Kariyer Geliştirme Merkezi, Danışma Kurulu Üyeliği devam etmektedir. Yavuz, 2011 yılında ise İstanbul Üniversitesi, İ.Ü. Sosyal Tesisler, Yönetim Kurulu Üyesi ve İstanbul Üniversitesi Rektör danışmanı olarak görev almaya başlamıştır.

6 Tablolar Listesi... 8 Ş elciller Listesi... 9 Sunuş Özet Önsöz ICüresel Kriz, Etkileri ve Çözüm Önerileri Küresel Açıklanması ve N edenleri Krizi Bir Dünya Midir? Bölgesel Midir? ı Dünya Dünya? Krizinin Nedenleri Dünya Ekonomisi Hikayesi Bretton Woods Sistemi Sanayi Krizi Mi, Finans Varlık Değerlerinin Olması Gerekenin Çok Üzerine Çıkması Türev Enstrümanları Nedeniyle Reel Değer Piyasa Değeri Arasında Uçurum Oluşması Yılında The Glass-Steagall Yasası'nın Çıkarılması Krizde Kazananlar ve Kaybedenler ( 4 Grup) Krizin Süresi Nedir? Kriz Bitti? ı. Birinci ihtimal İkinci ihtimal Üçüncü ICrizin Etkileri Piyasada Güven Sorunu

7 Türkiye Ekonomisine Etkileri Çözüm Önerileri Dünyanın Yapması Gerekenler Türkiye'nin Yapması Gerekenler Şirketlerin Yapması Gerekenler Küresel Krizin İstihdama Etkisi İşsizlik ve Teorik Çerçevesi Genel Olarak İşsizlik Kavramı İşsizlik Türleri Açık İşsizlik Tüleri Mevsimlik İşsizlik Teknolojik İşsizlik Yapısal İşsizlik Konjonktürel İşsizlik Friksiyonel İşsizlik Yılından Günümüze Ülkemizde İşgücü, İstihdam ve İşsizlik Ral(amları Genel İşsizlik Oranları işsiz Sayısı Kır- Kent İşsizliği Genç İşsizlik Tarımdışı Sektör İşsizliği İstihdamın Yapısı Hizmetler Sektöründe İstihdam Sanayi Sektöründe İstihdam İnşaat Sektöründe İstihdam Tarım Sektöründe İstihdam Tarımdışı Sektörde İstihdamın Seyri İşgücü Miktarı Umutlu ve Umutsuz işsizler Gerçek İşsizlik Oranı... 86

8 2.3. Dünyada ve Gelecekte İşsizlik Dünyada İşsizlik Rakamları... 9 ı Ülkemizde Önümüzdeki Aylarda işsizliğin Seyri işsizliğin Artışının Nedenleri Çözümler İstihdamı Arttırıcı Doğrudan işsizliğin Artışını Engelleyici Çözümler Genel Değelendirme ve Sonuç Kaynakça... ı 02

9 TABlOlAR listesi Tablo 2.1: Yıllık Bazda İşsizlik Oranlan ( ) Tablo 2.2: Türkiye'de işsiz Sayılan (2008 mayıs-20ıo haziran) Tablo 2.3: Kentsel ve Kırsal İşsizlik (2008 aralık- 20ıo haziran) Tablo 2.4: Genç İşsizlik ( 2008 aralık- 20ı0 haziran) Tablo 2.5: Tarım Dışı Sektör İşsizliği Tablo 2.6: Sektörlere Göre İstilidamın Yapısı (Haziran- Temmuz 20ı0) Tablo 2.7: İstİlıdamın Sektörlere Göre Yapısı (2009) Tablo 2.8: İstihdamın Sektörlere Göre Yapısı (20ıO) Tablo 2.9: Sanayi Sektöründe İstilidamın Seyri ( ıo Aylık- Bin) Tablo 2.10: Tarım Sektöründe İstilidamın Seyri ( ıo Aylık- Bin) Tablo 2.11: Sanayi, İnşaat ve Hizmetler Sektöründe İstihdamın Seyri ( ıo Aylık- Bin) Tablo 2. ı2: İşgücü-İstihdam-İşsiz Miktan (Ocak Temmuz 20ı0) Tablo 2.ı3: İşgücü, İstihdam ve işsiz Miktan Tablo 2. ı 4: Umutsuz-Kronik İş sizler Tablo 2. ı 5: Dünyada İşsizlik Oranlan Tablo 2.ı6: AB'nde İşsizlik Oranlan (Ocak-Ağustos 2010)... 93

10 Şekil 1.1: Petrol Fiyatları Şekil 1.2: ABD Toplam Gayrimenkul Değeri Şekil 1.3: Kuru Yük Endeksi ( 2002 Ocak Ocak) Şekil 1.4: Baltık Kuru Yük Endeksi ( 2010 Mayıs-Ekim) Şekil 1.5: Şekil 1.6: U Biçimi Şekil 1.7: Biçimi Şekil 1.8: Merdiven Biçimi Şekil 1.9: WWW (İnternet) Biçimi Şekil 2.1: Yıllık Genel İşsizlik Oranları Şekil 2.2: Aylık Bazda İşsizlik Oranları (2007 Haziran) Şekil 2.3: Aylık Bazda İşsizlik Oranlarının Seyri ( Şekil 2.4: Türkiye' de İş siz Sayıları Şekil 2.5: Türkiye'de Genç İşsizlik (% ) Şekil 2.6: Dışı Sektör İşsizliği (%) Şekil 2.7: İstihdamın Dağılımı (Temmuz 2010) Şekil 2.8: Hizmetler Sektöründe İstihdam Şekil 2.9: Sanayi Sektöründe İstihdam Şekil2.10: Sanayi Sektöründe İstihdamın Seyri Şekil2.11: İnşaat Sektöründe İstihdam Şekil2.12: Tarım Sektöründe İstihdam Şekil2.13: Tarım Sektöründe İstihdamın Seyri Şekil2. Sanayi İnşaat Hizmetler Sektöründe İstihdamın Seyri Şekil2.15: İşgücü Miktarı Şekil2.16: Umutsuz işsizler (Ocak 2009-Haziran 2010)... 85

11

12 Dünya, yirminci yüzyılda birçok ilkiere tanıklık etmiştir. Yüzyıl içinde yaşanan 1929 ve 2008 küresel krizleri de bu ilklerden dir. Bilindiği üzere, 1929'da mal arzının talebin çok üstünde olmasından ve 2008'de de para arzının gerekenin çok üstünde olmasından kaynaklanan daha önce tecrübe edilen ülkesel ya da bölgesel krizlerden farklı olarak tüm dünyada etkilerini göstermiştir en önemli etkisi, tüm ülkelerde olduğu gibi ülkemizde de halihazırda mevcut olan işsizlik sorununu tetiklemesidir. Zaten Türkiye'nin en önemli ekonomik ve sosyal sorunu olan işsizlik, bilindiği üzere 2001 krizinden sonra artarak IO'lar düzeyinde yapısal bir nitelik kazanmıştır. Ancak yaşanan bu son krizle yıllan arasında asla %12'yi geçmeyen işsizlik oranı, ilk olarak 2008 Kasım ayında %12.3 olmuştur. Dünya geliştiği ve değiştiği sürece yeni krizierin yaşanınası kaçınılmazdır. Tecrübe edilen yarattığı "know-how" doğru değerlendirildiği taktirde, gelecek krizlerde sürecin daha rahat atıatılabileceği inancındayım. bakış açısıyla araştırmada, en önemli etkilerinden olan işssizlik artış faktörü de incelenerek, işgücü ve işsizlik sorunu hakkında bir perspektif çizilmeye çalışılmıştır. Araştırmamızın, ilgililer için yararlı bir kaynak olacağını ümit eder, Prof. ArifYavuz'a teşekkür..,,.n.-ıjllu.. Dr. "--'""' "".ı;;;.'lli Genel Sekreter

13

14 bölümden oluşan bu çalışmanın birinci bölümünde genel olarak 2008 Global ikinci bölümde ise, ülkemizde istihdama ve işsizliğe etkisi ele alınmaktadır**. bölümde, 2008 Global Krizi ile 1929 Dünya Ekonomik karşılaştınlmakta, kazananlar, kaybedenler ve süresi tartışılmaktadır. dünya ve Türkiye ekonomisine etkileri anlatılmakta, ekonomide güven ortamının kaybolduğu, beklentilerin olumsuz olduğu, uluslararası ticaretin azaldığı, dünya gelirinin, ve "'-U""'"... J. düştüğü, işsizliğin arttığı açıklanmaktadır. ve Türkiye' de artan işsizlik...~~.....ll ile 2009 '"...,L._...,,""'...,...,..Jl işsizliğin aylık seyri ve...,.dli..i..._..., sektörlere göre, gençlere ve kente göre, tarım ve tarım dışına göre yapısı ele alınmaktadır. Etkileri. Ekonomik 2008 Global Ekonomik Çözümleri, İstihdam, İşsizlik, İstihdama

15

16 Ülkelerde bölgesel ekonomik krizler sık sık yaşanmakta olup, küresel ekonomik ortaya çıkması çok nadir olmaktadır ekonomik lerizi nadir olan küresel boyutlu bir dünya lerizini oluşturmaktadır. Bazı akademisyenlerin görüşüne göre, 2008 küresel krizinin dünyada mevcut olan 3. veya 4. Dünya krizi olduğu düşünülmektedir. Bizim görüşümüze göre ise, 2008 krizi 1929 Küresel dünya krizinden sonra, 2. Dünya krizini oluşturmaktadır ekonomik krizi bir sanayi olmakla beraber, 2008 küresel bir fınans krizidir krizi sanayide başlamış olup, daha sonra fınans krizine neden olmuştur ekonomik ise, tam ters olarak fınans lerizi olarak ortaya çıkmış, daha sonra ise sanayi sebep olmuştur. Ekonomik krizierin temel nedeni, arz ve talep dengesinin ani ve şiddetli olarak bozulmasıdır dünya krizinde üretim ve mal arzı mal talebinden çok fazla olmuştur ekonomik ise para kıtlığından değil para bolluğundan kaynaklanmış ve para arzı gereğinden misli ile fazla olmuştur. Ancak, bu para arzı gerçek para arzı olarak değil, sanal- kaydi para arzı olarak yaşanmıştır ekonomik lerizinin nedeni, sanal - kaydi para bolluğu ile dünya varlık değerlerinin olması gereken değerinin çok üzerine çıkarılmasıdır küresel alt yapısını hazırlayan nedenler ise, 1933 The Glass - Steagall yasasının 1999' da iptal edilmesi, uluslararası kredi derecelendirme kuruluşlarının tahvillere ve bütün kağıtlara yüksek not vermesi, AIG sigorta şirketinin bu kağıtlan sigortalaması, yeterli denetimin yapılmaması ve denetim eksikliği olarak sayılmaktadır. çalışmada, 1929 ve 2008 küresel ekonomik krizierin bir daha '-'...ıu,..._ yasaklanması, para basma yetkisi _..._,.,. _..._"' _.._ olan._.. n_...,_._...,.._._._

17 ile yapılmasının uygun olacağı kanısındayız. Yaşanan her ekonomik krizin ort~ ya çıkıp, zirve yapıp son bulduğu gibi, bu 2008 ekonomik krizi de 20 ll 'lerde sona erecek ve ekonomik değerler eski günlerine verilerine kavuşacaktır küresel ekonomik krizin, en önemli etkilerinden biri de işsizliği arttırmasıdır. 15 Eylül2008'de Lehman Brothers'ın iflasını açıklamasıyla bütün dünyaya yayılan ekonomik kriz, kısa süre içinde reel ekonomiyi etkilemiş bütün dünya ülkelerindeki işsizliliği arttırmıştır. ABD' de kriz öncesi % 5 olan işsizlik % lo'lara 2008 yılında AB 27 ülkelerinde % 7,0 olan işsizlik oranı, 2009 yılında% 8,9'a; ülkemizde kriz öncesi% 10 olan işsizlik 2009'da% 14'e çıkmıştır. Bütün dünya ülkelerinde işsizlik %1 O ile %300 arasında artmış olup işsizliğin artmadığı bir ülke bulunmamaktadır. İspanya, Litvanya, Estonya, İrlanda ve Letonya gibi ülkelerde ise işsizlik olağan üstü artmış bulunmaktadır yılında Estonya' da % 4, 7 olan işsizlik, iki yıl gibi kısa süre içerisinde 2009 yılında % 13,8'e çıkmıştır. Benzer şekilde aynı tarihler arasında işsizlik oranları, İrlanda'da % 4,6 dan % 11,9'a; İspanya'da % 8,3'den % 18'e; Letonya'da% 6,0'dan% 17,1'e; Litvanya'da% 4,3'den% 13,7'ye yükselmiştir. Bu eserde, ülkemizdeki işsizlik detaylı olarak incelenmiştir. Genel işsizlik oranları ve işsiz sayısı belirtilmekle beraber kır-kent işsizliği, genç işsizlik, tarımdışı sektör işsizliği, istihdamın yapısı, işgücü miktarı, umutlu ve umutsuz işsizler ve gerçek işsizlik oranlan ayrıntılı olarak değerlendirilmiştir. Ülkemizde yılları arasında %9 ile %ll arasında seyreden ve ortalama %1 O civarında olan işsizlik oranı, küresellerizin etkisi ile 2009 yılında %14'e çıkmıştır. Hükümet uyguladığı ekonomik politikalar ve çıkardığı yasalar ile işsizliğe müdahale etmiş ve 201 O yılı ilk altı ay işsizlik oranını % 12,68 'e düşürmüş tür. Ülkemizde, 201 O yılında ortalama işsizlik oranının daha da aşağıya düşeceği % 12 - % 12,5 arasında olacağı kanaatindeyiz. Bu düşüş trendinin

18 edeceği,

19

20 İŞGÜCÜ, İSTİliDAM VE KRİZ OLGUSU 19 üresel Kriz, Etkileri ve Çözüm Önerileri isimli bu bölüm 3 kısımdan oluşmaktadır. Birinci kısımda küresel nasıl ortaya çıktığı ve bugüne hangi şartlar altında geldiği incelenmektedir..._..._._...,_... küresel etkileri tartışılmakta ve üçüncü kısımda küresel önerilerine yer verilmektedir Küresel nasıl ortaya çıktığının anlaşılması için önce bölgesel bir yoksa dünya olduğunun tartışılması gerekmektedir sonları ve 2009 aylarında meydana gelen gelişmeler ışığında, yaşadığımız bir dünya olduğunu söylememiz Bu daha önce 2001 ve 1994 yılında Türkiye'de, 1996 Asya'da ve 2000'li yıllarda Latin Amerika' da yaşanan krizlerden farklı göstermektedir. Çünkü, saydığımız karakteristiğine sahip iken, bugün içinde bulunduğumuz ise küresel açıkçası bir dünya..., Ekonomik Krizi, dünya çapında olmakla beraber, 2008 ekonomik krizinin de maalesef, ikinci dünya olduğu görülmektedir yıl önce, 1600-l?OO'lü yıllarda, toplumlar tarım olduğu için dünya ölçeğinde bir krizin çıkması mümkün değildi. Çünkü, bugün bildiğimiz anlamda sanayi üretim ve ulaşım araçlan bulunmamaktaydı. Toplum, sadece tarıma bağlı olarak geçimini sağlamaktaydı. Ancak, 1700'lü yılların sonu, 1800'lü yılların başından itibaren Sanayi başlayınca, yani makinesinin James icat edilmesiyle toplum yapısında '-'... J... değişimler gelmiş, tarım toplumundan sanayi "'-'VA'-".. JL......

21 20 İSTANBUL TİCARET ODASI Sanayi döneminin iktisadi anlayışı klasik iktisattır. Klasik iktisatçılar, liberal ekonomiyi, yani "bırakınız yapsınlar, bırakınız geçsinler" görüşünü savunuyor, bu felsefeyi ünlü "görünmez el" ilkesine dayandınyorlardı. Yani, ekonominin kendi kendini düzenleme mekanizması olduğuna, dolayısıyla ekonomiye müdahale edilirse, ekonominin kendisini düzenleme mekanizmasının bozulacağına inamyorlardı. Sanayi çağında, kitle üretimine geçilmiş ve sanayi devriminin en tipik özelliği olan fabrikalar üretebildiği kadar mal üretmiştir. Çünkü, klasik iktisatçılar, "her arzın kendi talebini yaratacağını" da düşünüyorlardı. gelişmelerin ve görüşlerin kaynağı İngiltere olup, bu gelişmeler Avrupa ve Amerika'ya da sıçramıştır. Ancak, gelişmeler klasik iktisatçıların öne sürdüğü gibi olmamıştır. Fabrikaların aşırı üretim yapması sonucunda stoklar birikmiş bu nedenle de fabrikalar iflas etmiştir. İşte, 1929 krizinin temel nedeni budur. Kısacası, 1929 krizi finans kaynaklı değil, sanayi temelli, aşırı üretim ve bunun karşısında yetersiz talepten kaynaklanan bir kriz özelliğini taşımaktadır. Bu dönemde, sanayi sektörünün krize girmesinin sonucu olarak finansal sektörde de kriz yaşanmıştır. Çünkü, iflas eden fabrikaların hisse senetleri borsada değer yitirmiştir. Bunun nedeni, sanayi kesimiyle, finansal kesimin birbirine paralel işlemesidir. Sanayi kesiminde yapılan üretim sonucu elde edilen kazançlar finansal sistemde anapara ve faiz ödemelerinin kaynağını oluşturmaktadır krizinin açıklaması, iktisadın genel arz ve talep kanunlan çerçevesinde arz ve talep dengesinin bozulmuş olmasına bağlanmaktadır. Çünkü, arz ve talebin birbirine denk olması gerekmektedir. Dengenin ani ve şiddetli bir şekilde bozulmuş olması, beraberinde krizi getirmiştir. Bugünidi de anlaşılabilmesi için, nasıl bir toplum yapısında olduğumuzun anlaşılması lazımdır. Şu anda birçok ülke sanayi toplumu olarak tanımlanabiliyor olsa da, Amerika ve Avrupa toplumlannın artık sanayi toplumlan olmadıldannı, bilgi toplumlan olduklannı kabul etmek gerekmektedir. Bugünidi

22 İŞGÜCÜ, İSTiHDAM VE KRİZ OLGUSU bir yaşanan finansal Dolayısıyla, gibi aynı bilgiyi...,._...,""... u......,... n_...,... değil, bağlarken, diğer bo ll uğundan yaygındır sona ermesi 4-5 krizin, daha büyük ve yaygın 1.1 olacağı düşünülmektedir. bolluğu, fiziksel

23 22 İSTANBUL TİCARET ODASI 1.1. Bir Aşağıdaki örnek hikaye ile bu konunun daha iyi anlaşılması sağlanabilir. On kişinin yaşadığı bir gezegen olduğu düşünülsün ve bu kişilerin her birinin bir mal ya da hizmet ürettiği varsayılsın. Bu kişilerden bir tanesi tanmla uğraşmakta, tarım ürünleri (sebze ve meyve) üretip satmaktadır. İkinci kişi, hayvancılılda uğraşmakta, süt, et ve peynir üretmektedir. Diğer bir kişi, tekstil ürünleri üretip satmaktadır. Dördüncüsü, otomotiv sanayicisi olup insanların ulaşımını sağlayacak taşıt üretip satmaktadır. Beşincisinin doğal su kaynaklan bulunmakta, doğal kaynak suyu çıkartıp satmakta, insanların su ihtiyacını karşılamaktadır. Altıncı kişi ise konut inşaatı ve ticareti ile meşgul olmakta, insanların barınma ihtiyacını gidermektedir. Kısacası, onun cu kişi hariç, herkes mal ve hizmet üretip satmaktadır. Sadece onuncu kişi mal ve hizmet üretmemektedir. Onun bir makinesi bulunmakta, makinesinin tuşuna basarak bu malların takası için gerekli olan kağıdı basmaktadır. Bastığı kağıdı, taşıt üretene verip, ondan taşıtlan almaktadır. Kağıdı, sebze ve meyve üretene verip, ondan sebze ve meyveleri almaktadır. Kağıdı, tekstil ürünleri üretene verip, ondan elbiseleri almaktadır. Kağıtlan konut üretene verip, ondan konutlan almaktadır. Böylece mal ve hizmet üreten dokuz kişide bu kağıtlara sahip olmaktadır. Mal ve hizmet üreten dokuz kişinin her biri, kendi ürettiği mallada hayatlarını devam ettinneleri mümkün değildir. almalan gerekmektedir. Bu dokuz kişi, ellerindeki bu kağıtların karşılığında, birbirlerine kendi ürettikleri mallan vermekte ve takas etmektedirler. Bu çalışmada ki, bu hikayeye "Ekmel Teorisi" denilmektedir. Bugün içinde bulunduğumuz durum, bu örnek hikayedeki olaya çok benzemektedir. 1944'de kabul edilmiş olan Bretton-Woods sistemi ile para basmanın kurallan bulunmaktaydı. Ancak, 1971 'de Bretton-Woods sisteminin kaldırılmasıyla Diğer kişilerin ürettiği mallan uluslararası para ve ticaret sisteminde sorunlar yaşanınaya başlanmıştır.

24 İŞGÜCÜ, İSTİHDAM VE KRİZ OLGUSU edilmiş 2003), kasabası ticaret, rezervine bağlı olarak hasılabilen dünya ekonomisinde U.VJ""""''"u......, '-''"'-... J......,... Bretton Sistemi'ne göre, (Seyidoğlu, Ülkeler arasındaki karşılığında ı uluslararası ~... ~... ~...,... sağlayan karşılığında 1

25 24 İSTANBUL TİCARET ODASI 1.1 Başta ABD olmak üzere gelişmiş ülkelerde bütün varlık değerlerle oynanmış, 5-6 yıl gibi kısa bir süre içerisinde varlıkların değerlerinde 2-6 kat arasında artışlar gözlenmiştir. Hisse senetleri şirketlerin değerini temsil ettiğinden, bir şirketin hisse senedinin değerinin artması için, o şirketin değerinin de reel olarak artmış olması gerekmektedir. Ancak, bazen hisse senetlerinin değerinin artışı, reel bir artışı yansıtmamaktadır. Tamamen spekülatif bir artış olabilmektedir. Örneğin, herhangi bir şirket, A şirketi, gerçekte % 1 O veya % 20 büyümüş olmasına rağmen, bu A şirketinin değerini temsil eden hisse senetleri 5 kat büyümüş olabilir. Hisse senedi spekülasyonuna benzer spekülatif işlemler petrol, demir ve bakır gibi madenlerle de yapılmıştır. Aşağıda grafiklerde ve tablolarda görüldüğü gibi; Örneğin, petrolün varil değeri 5-6 yıl içerisinde, yıllan arasında 25 USD'den 150 USD'ye (İncekara, 2009), aynı süre zarfında demirin tonu 300 USD'den USD'ye (Tuduk, 2008), aynı zaman içinde bakırın tonu 25 USD'den 150 USD'ye yükseltilmiştir. Aynı şekilde, Amerika'da gayrimenkul değerleri de, toplamda 8 trilyon USD'den 20 trilyon USD'ye (Tarhan, 2008) yükseltilmiştir. Oysa, bu fiyatlar, dünya ülkeleri ortalama enflasyon düzeyinde artmış olsaydı, en fazla % 30 artabilirdi. Gelişmiş ülkelere bakılacak olursa, Avrupa ülkelerinde% 2 ile% 5, Amerika'da% 3 ile% 4, diğer gelişmiş ülkelerde de% 5 olarak seyreden enflasyon dild(ate alındığında, 5-6 yıllık bir zaman zarfında artışın % 30 olması gerekirdi. Bu veriler ışığında, petrol, bakır, demir ya da gayrimenkul fiyatlanndaki artışın normal bir artış olmadığını kabul etmek gerekmektedir. Ancak bu anormal artışların o günlerde bir sorun teşkil etmediği çok dikkat çekicidir.

26 İŞGÜCÜ, İSTİliDAM VE KRİZ OLGUSU 25 Uluslararası piyasalarda gelen yükselme gerilerneye bırakmaktadır. Yukarıda şekilde görüldüğü gibi, n,.., dolara çıkan fiyatlan kadar gerilemiş 201 O yılı başında dolar Benzer biçimde gayrimenkul 8 dolardan 20 trilyon dolara çıkmıştır.

27 26 İSTANBUL TİCARET ODASI Şekil Toplam o 8 $ $ JLı..uv.nıı~.n : Vefa Tarhan (2008), "Global Kriz ve Türkiye", TİSK Sosyal Politika Aynı şekilde, uluslararası kuru yük ticaret hacmini gösteren Baltık kuru yük endeksinin değeri de, 2002 yılından sonra çok süratli bir biçimde artmış olup, daha sonra krizin çıkmasıyla beraber düşmeye başlamıştır. Şekil 1.3 de görüldüğü gibi, 1 Ocak 2002 yılında 916 olan ve bu seviyelerde seyreden Baltık kuru yük endeksi, bu tarihten itibaren süratli bir biçimde artmaya başlamış ve 2008 Haziran ayında düzeyine çıkıp zirve yapmıştır. Altı - yedi yıl gibi kısa sürede yaklaşık 13 kat yani % gibi böyle bir artışın olması normal olmayıp, reel olarak açıklanması mümkün değildir. Bu artış da spekülatif bir artışı göstermektedir yılında küresel ekonomik krizin çıkmasıyla beraber, Baltık kuru yük endeksi seviyesinden süratli bir şekilde düşmeye başlamış ve altı ay gibi kısa bir sürede, 1 Ocak 2009 tarihinde tekrar 916 olan eski seviyesine gerilemiştir. Daha sonralan ise çıkmaya başlamış ve seviyelerine

28 İŞGÜCÜ, İSTiHDAM VE KRİZ OLGUSU 27 Bu olan zirve seviyesinin yaklaşık investmenttools.com

29 28 İSTANBUL TİCARET ODASI Şekil Baltık Endeksi ( ) Chart created with Neo Ticker EOO TickQuest Ine. Kaynak: investınenttools.com Tü rev Enstrümanları Nedeniyle Reel Değer ile Piyasa Değeri Arasmda Uçurum Olu~ması Sözü edilen bu anormal artış, gerçek para ile değil, kaydi para ile yani sanal para ile sağlanmıştır. Dolayısıyla, bu artışlar türev enstrümanlanyla sağlanmış spekülatif bir artıştan kaynaklanmaktadır. Bilindiği gibi türev enstrümanları, para hacmini aritmetik olarak değil, geometrik olarak arttıran finansal bir enstrümandır.

30 = 2 X 2 X 2 = 8 ya 2 = 2 x 2 x 2 x 2 x 2 = 32 olması gibi İŞGÜCÜ, İSTiHDAM VE KRİZ OLGUSU 29

31 30 İSTANBUL TİCARET ODASI Yılmda The Glass-Steagall Yasası'nın Çıkanlmasi ABD'de 1933 yılında çıkarılan The Glass-Steagall Yasası ile, bankaların borsada işlem yapınası ve türev enstrümanı uygulamalannda bulunması yasaklanmıştır. Ancak, ilginçtir ki, bu yasa 1999 yılında yürürlükten kaldırılmış olup, bankaların borsada işlem yapması ve türev enstrümanı ihraç etmelerine müsaade edilmiştir (Yıldıray, 2009). Bugünkü krizin başlangıcı Lehmann Brothers' ın 15 Eylül 2008 'de iflasını açıklamasına dayandınlabilir. Le lımann Brothers' ın iflasını açıklaması, aşırı şişmiş, reel varlığa dayanınayan piyasada işlerin iyi gitmediğinin bir işareti olarak kabul edilmiştir. Lehmann Brothers'ın ardından, bir çok yatırım şirketi, sigorta şirketi, GM gibi bir sanayi devi de dahil olmak üzere üretici firmalar da zor durumda kalmışlardır. Örneğin, GM'in değeri kısa bir sürede 20 milyar USD seviyesinden sadece 1,8 milyar USD seviyesine inmiştir (Anadolu Ajansı, ). Bu nedenle 2008 ekonomik krizi, sadece bir mortgage ya da tahvil krizi değil, genel anlamıyla bütün dünyayı etkileyen bir finans krizidir. Bu küresel ekonomik krizin altyapısını hazırlayan ve tetikleyen birinci unsur 1999 yılında The Glass-Steagall Yasasının kaldırılınasıdır. Örneğin, Kuveyt Dışişleri Bakanı'nın yakın bir geçmişte körfez ülkelerinin (Kuveyt, Dubai, Katar, vb.) 2, 5 trilyon USD kaybettiklerini açıklaması krizin boyutu ve yaygınlığı hakkında bir fikir verebilmektedir.

32 İŞGÜCÜ, İSTİHDAM VE KRİZ OLGUSU Yanıtlanması gereken diğer bir soru da bu kendiliğinden mi, yoksa şekilde ortaya çıktığıdır. İkinci bir soru ise, bu krizde ka:;;:anlanlarım ya da kaybedenierin kimler olduğu sorusudur. Burada üç ihtimal olduğu söylenebilir: Birincisi, eğer kriz kontrolsüz bir biçimde kendiliğinden ortaya çıkmışsa, küresel sermaye tümüyle (yani başta belirttiğimiz büyük sermaye grubunun her ikisi de) bu krizden olumsuz olarak etleilenmiş ve kaybetmiş olacaklardır... u:~.. u..."'...'"- eğer kontrollü bir şekilde çıkartılmışsa, iki gruptan bir tanesi kazanmış, diğeri ise kaybetmiş Üçüncüsü ise, eğer yine kontrollü bir şekilde çıkartılmışsa, iki grup da kazanmış olabilir. Bu kazananlar da 2 grup, kaybedenler de 2 grup altında toplanabilir. kazanan grup, para basma sahip olanlardır. Çünkü finansal piyasasının çökmesi ile birlikte reel sektörün, sanayi ve sektörü diğer reel varlıkların değerleri düşmeye başlamıştır. Örneğin, 150 USD seviyesine ulaşan petrol, kısa bir sürede 40 USD seviyesine inmiş olup, 201 O yılı başlannda 75 USD civarındadır. Benzer şekilde değeri olan değeri TL'ye gerilemiştir. nedenle, para basma imtiyazına sahip olanlar bu avantajlan nedeniyle bütün dünyanın varlık değerlerini, ucuz fiyatlarla elde edebilirler. İkinci kazanan grup ise likidite sahibi olanlardır (piyasa tabiriyle kasa masası olan ve nakitte kalmış olan kişilerdir). Bütün varlık değerlerin düştüğü için, daha önce 20 milyar USD değeri olan GM'i bugün 1 milyar USD'ye alabilmek hale gelebilmiştir. şirketi ve holdingi olanlardır. YJLLJL'L'V'-"-'"""--'--'--'--'--'--'-' -"-""'-'-"--""-'--""-'-"'--'LU.U.JLL ya büyüklüğü ile doğru

33 32 İSTANBUL TİCARET ODASI orantılıdır. Diğer bir deyişle, büyük şirket sahipleri, daha küçük şirket sahiplerine göre daha fazla kaybetmişlerdir. Örneğin, For bes Dergisi tarafından yapılan dünyanın en zenginleri sıralamasında Değerli Bir Türk işadamı olan Hüsnü Özyeğin'in ön plana çıkması kayda değer bir gelişmedir. Çünkü, krizden az önce sahibi olduğu Finansbank'ı 2,7 milyar USD'ye satmış olup, nakit durumdayken krize yakalanmış tır. Kaybedenler grubunun ikincisi de, elinde tahvil bulunduranlardır. Çeşitli ülkelerin ya da şirketlerinin veya yatırım bankalannın tahvillerini ellerinde bulundurulanlar, bu tahvillerin ödenip ödenmeyeceğinin belirsizliği nedeniyle şu anda kaybetmiş olarak görünmektedirler. Ayrıca, bir çok tahvilin değeri de krizle beraber süratli bir biçimde azalmaya başlamıştır. 1.1 Krizin ne kadar süreceği, ne zaman dibe vuracağı ve ne zaman biteceği önemli sorulardan bazılarını oluşturmaktadır. Bu küresel kriz de, diğer önceki laizler gibi dibe vuracak ve bir gün sona erecektir. Kriz dibe vurduktan sonra ve sona ermeden önce 3 değişik şekilde gelişim seyri izleyebilir. Birinci şekil "V", ikinci şekil "U" veya "W" veya Merdiven şekli ve üçüncü şekil ise, "WWW" (internet) sembolüyle ifade edilebilir. Dolayısıyla 3 ihtimal söz konusudur. 1.1 Birinci ihtimal, aşağıda grafikte görüldüğü gibi, eğer küresel sermayenin iki aktörü de kazandıysa ve nakitte iseler, 2008 yılında başlayan küresel kriz 2009' da dibe vurur, 1-2 yıl sürer ve V şekli ile süratli bir şekilde geri döner. Genel olarak dünya ekonomisindeki 2007 yılındaki ekonomik değerleri, 20 ll yılında yakalayabiliriz.

34 İŞGÜCÜ, İS TİRDAM VE KRİZ OLGUSU ,1 o Aşağıda eğer küresel sermayenin.._,._...,...,...,.._.._..._, diğeri kaybettiyse, krizin 3-4 yıl yani 'lere sürmesi beklenmektedir. U ve şekliyle şekli arasında fark bulunmaktadır. Merdiven şeklinde Küresel 2009 da dibe vurur, şekli gibi süratli olmasa da yavaş yavaş ekonomi topadanınaya başlayıp, 2007 ekonomik değerlere 20 ll ulaşılır. U veya şeklinde ise, Küresel 2009 da dibe vurduktan sonra ya yatay seyir ya 201 O de dip yapar. göre, ekonomi daha geç toparlar yılında 2007 Aşağıda grafiklerde görüldüğü gibi U veya şekli veya

35 34 İSTANBUL TİCARET ODASI Şekil u u o ShapeW 1 0,8 0,6 0,4 0,2 o

36 İŞGÜCÜ, İS TİRDAM VE KRİZ OLGUSU Üçüncü ise, eğer küresel sermayenin kaybettiyse ve kağıtta iseler, küreseliaiz 6-8 yıl sürer, arasında yapar, internet şekli seyreder ve böylesi ortamın savaşlara..."...,... ihtimali 2007 dünya ekonomik değerlerine, '"'...,."',.."' ulaşabiliriz.

37 3 6 İSTANBUL TİCARET O D ASI Şekil ( Krizin birinci etkisi, öncelikle güven sorununun ortaya çıkmasıdır. Bu kriz ile birlikte bütün dünyada bir güven sorunu başlamıştır. Şu anda kimse kimseye güvenmemektedir. Örneğin, bankalar şirketlere güvenmedikleri için kredi vennemekte, benzer şekilde şahıslar ve şirketler de senet ve çekiere güvenınediği için birbirlerine mal vennemektedirler. Benzer şekilde, insanların da birbirlerine güveni kalmamış, dünya ekonomisinde güven kaybolmuş bulunmaktadır. Ekonomide ve piyasada güven bunalımı olması, ticareti ve ekonomiyi olumsuz etkilemektedir.

38 İŞGÜCÜ, İSTiHDAM VE KRİZ OLGUSU 3 7 etmekte ve böylece nedenle de etkisiyle bugün VW.J.U.JLL'U-U.f;.,U.UU.UL<U söylemek yanlış

39 3 8 İSTANBUL TİCARET ODASI Krizin bir diğer etkisi de, bugün dünyadaki milli gelir toplamı olan 60 trilyon USD'nın yaklaşık üçte iki seviyesine, yani 40 trilyon USD'ye gerilemesi dir. Bu kriz, ABD ve Avrupa kökenli finansal bir dünya krizi olduğu için, ülkemizdeki ekonomik ortaya çıkmasından hükümetin sorumlu tutulmaması gerekmektedir. Ülkemizde, hükümetin sorumluluğu bundan sonra başlamaktadır. Yani hükümetler krizi iyi yönetme sorumluluğundadır. Dolayısıyla, krizin ortaya çıkmasından hükümet sorumlu tutulamayacak olup, laizin olumsuz sonuçlarından sorumlu tutulabilecektir. Çünkü, olumsuz sonuçlann ortaya çıkması hükümetin krizi iyi yönetemediği anlamına gelecektir. Ancak, ülkemiz ekonomisinin bu küresel krizden etkilenme seviyesine baktığımızda, gelişmiş batı ülkelerine göre daha iyi durumda olduğumuzu görmekteyiz. Türkiye, bu krizden Amerika, İngiltere, Fransa, Almanya, İtalya, İspanya ve Yunanistan gibi gelişmiş ülkelere göre daha az etkilenmiştir. Ayrıca, ülkemiz ekonomisinin yine bu ülkelere göre daha çabuk topadandığı görülmektedir. Bu kriz, dünya genelinde bir fınans krizidir. Dünyada fınans sektörü çökünce, önce bankalar ve sonra da sanayi sektörü iflas etmeye başlamıştır. Oysa, bu durum Türkiye' de bu şekilde yaşanmamıştır. Türkiye' de daha ilginç bir durum söz konusudur. Çünkü, Türkiye'de hiçbir banka iflas etmediği gibi, bankaların hepsi gerek 2008 yılı için gerekse 2009 yılının ilk 6 aylık dönemi için kar açıklamıştır. Dolayısıyla, Türkiye'de bir fınans krizi olduğundan söz etmek doğru olmayacaktır. Ancak durum böyleyken, Türkiye' de sanayi ve reel sektör laizi yaşanmıştır. Yani, dünyadaki krizin aksine, Türkiye' de fınans sektöründe kriz olmamasına rağmen, sanayi sektörü ve reel sektördelaiz yaşanmaktadır. Bunun

üresel Kriz, Etkileri ve Çözüm Önerileri isimli bu bölüm 3 kısımdan

üresel Kriz, Etkileri ve Çözüm Önerileri isimli bu bölüm 3 kısımdan İŞGÜCÜ, İSTİliDAM VE KRİZ OLGUSU 19 üresel Kriz, Etkileri ve Çözüm Önerileri isimli bu bölüm 3 kısımdan oluşmaktadır. Birinci kısımda küresel nasıl ortaya çıktığı ve bugüne hangi şartlar altında geldiği

Detaylı

TİSK İŞGÜCÜ PİYASASI BÜLTENİ NİSAN 2013 (SAYI: 23) I. SON BİR YILDA İŞGÜCÜ PİYASASINDAKİ GELİŞMELER (OCAK 2013 İTİBARİYLE) a. İŞGÜCÜ KOMPOZİSYONU:

TİSK İŞGÜCÜ PİYASASI BÜLTENİ NİSAN 2013 (SAYI: 23) I. SON BİR YILDA İŞGÜCÜ PİYASASINDAKİ GELİŞMELER (OCAK 2013 İTİBARİYLE) a. İŞGÜCÜ KOMPOZİSYONU: TİSK İŞGÜCÜ PİYASASI BÜLTENİ NİSAN 2013 (SAYI: 23) (Ocak 2013 TÜİK HİA Verilerinin Değerlendirilmesi) Türkiye İstatistik Kurumu nun (TÜİK) Ocak 2013 Hanehalkı İşgücü İstatistikleri, 14 Nisan 2013 tarihli

Detaylı

GRAFİKLERLE FEDERAL ALMANYA EKONOMİSİNİN GÖRÜNÜMÜ

GRAFİKLERLE FEDERAL ALMANYA EKONOMİSİNİN GÖRÜNÜMÜ GRAFİKLERLE FEDERAL ALMANYA EKONOMİSİNİN GÖRÜNÜMÜ Hazırlayan: Fethi SAYGIN Mart 2014 Kaynak :DESTATIS (Alman İstatistik Enstitüsü) GENEL DEĞERLENDİRME Ekonomi piyasalarındaki durgunluk ve sorunlara rağmen,

Detaylı

Ekonomi Bülteni. 22 Haziran 2015, Sayı: 16. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı

Ekonomi Bülteni. 22 Haziran 2015, Sayı: 16. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomi Bülteni, Sayı: 16 Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomik Araştırma ve Strateji Dr. Saruhan Özel Ezgi Gülbaş Orhan Kaya İnci Şengül 1 DenizBank

Detaylı

SERMAYE PİYASASI KURULU BAŞKANI SN. DOÇ. DR. TURAN EROL UN

SERMAYE PİYASASI KURULU BAŞKANI SN. DOÇ. DR. TURAN EROL UN BAŞKANI SN. DOÇ. DR. TURAN EROL UN ADNAN MENDERES ÜNİVERSİTESİ NAZİLLİ İİBF İKTİSAT BÖLÜMÜ VE AVRUPA ARAŞTIRMALAR MERKEZİ TARAFINDAN DÜZENLENEN GÜNCEL EKONOMİK SORUNLAR KONGRESİ NDE YAPACAĞI Açılış Konuşmasının

Detaylı

TÜRKİYE EKONOMİSİ MAKRO EKONOMİK GÖSTERGELER. (Temmuz 2015)

TÜRKİYE EKONOMİSİ MAKRO EKONOMİK GÖSTERGELER. (Temmuz 2015) TÜRKİYE EKONOMİSİ MAKRO EKONOMİK GÖSTERGELER (Temmuz 2015) İstihdam (Mart 2015) Sigortalı ücretli sayısı Mart 2015 de geçen yılın aynı dönemine göre %4,9 artarak; 13 milyon 328 bin olmuştur. Yaz mevsiminin

Detaylı

GARANTİ EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. ALTIN EMEKLİLİK YATIRIM FONU 2013 YILI 6 AYLIK FAALİYET RAPORU 1-Ekonominin Genel durumu Dünya ekonomisi 2013 ü genel olarak bir toparlanma dönemi olarak geride bıraktı.

Detaylı

2015 HAZİRAN ÖZEL SEKTÖRÜN YURT DIŞINDAN SAĞLADIĞI KREDİ BORCU GELİŞMELERİ

2015 HAZİRAN ÖZEL SEKTÖRÜN YURT DIŞINDAN SAĞLADIĞI KREDİ BORCU GELİŞMELERİ HAZİRAN ÖZEL SEKTÖRÜN YURT DIŞINDAN SAĞLADIĞI KREDİ BORCU GELİŞMELERİ 13 Ağustos Özel Sektörün Yurt Dışından Sağladığı Kredi Borcuna ilişkin yılı ikinci çeyrek verileri, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası

Detaylı

11.12.2013 CARİ İŞLEMLER DENGESİ

11.12.2013 CARİ İŞLEMLER DENGESİ 11.12.2013 CARİ İŞLEMLER DENGESİ Ekim ayı cari işlemler açığı piyasa beklentisi 2,9 Milyar dolar eksiyken, veri beklentilere paralel 2,89 milyar dolar açık olarak geldi. Ocak-Ekim arasındaki 2013 cari

Detaylı

DÜNYA BANKASI TÜRKİYE DÜZENLİ EKONOMİ NOTU TEMMUZ 2015. Hazırlayan: Ekin Sıla Özsümer. Uluslararası İlişkiler Müdürlüğü

DÜNYA BANKASI TÜRKİYE DÜZENLİ EKONOMİ NOTU TEMMUZ 2015. Hazırlayan: Ekin Sıla Özsümer. Uluslararası İlişkiler Müdürlüğü DÜNYA BANKASI TÜRKİYE DÜZENLİ EKONOMİ NOTU TEMMUZ 2015 Hazırlayan: Ekin Sıla Özsümer Uluslararası İlişkiler Müdürlüğü DÜNYA BANKASI TÜRKİYE DÜZENLİ EKONOMİ NOTU Temmuz ayı içerisinde Dünya Bankası Türkiye

Detaylı

Türkiye nin TL cinsinden yatırım yapma açısından

Türkiye nin TL cinsinden yatırım yapma açısından 1 16-30 Eylül 2011 Sayı: 21 MÜSİAD Araştırmalar ve Yayın Komisyonu GÜNCEL EKO-YORUM: TÜRKİYE NİN KREDİ NOTU NİHAYET ARTIRILDI Türkiye nin TL cinsinden yatırım yapma açısından kredi notu, 20 Eylül de S&P

Detaylı

Ekonomi Bülteni. 06 Temmuz 2015, Sayı: 18. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı

Ekonomi Bülteni. 06 Temmuz 2015, Sayı: 18. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomi Bülteni, Sayı: 18 Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomik Araştırma ve Strateji Dr. Saruhan Özel Ezgi Gülbaş Orhan Kaya İnci Şengül 1 DenizBank

Detaylı

https://www.garantiemeklilik.com.tr/fon-ile-ilgili-duyurular.aspx internet adreslerinden

https://www.garantiemeklilik.com.tr/fon-ile-ilgili-duyurular.aspx internet adreslerinden GARANTİ EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. ALTERNATİF STANDART EMEKLİLİK YATIRIM FONU 2013 YILI 6 AYLIK FAALİYET RAPORU 1- Ekonominin Genel durumu Dünya ekonomisi 2013 ü genel olarak bir toparlanma dönemi olarak

Detaylı

Stratejik Düşünce Enstitüsü Ekonomi Koordinatörlüğü

Stratejik Düşünce Enstitüsü Ekonomi Koordinatörlüğü Stratejik Düşünce Enstitüsü Ekonomi Koordinatörlüğü www.sde.org.tr ANALİZ 2014/2 2013 YILI ALTIN ANALİZİ Dr. M. Levent YILMAZ Ekonomistlerin çoğu zaman yanıldığı ve nedenini tahmin etmekte zorlandığı bir

Detaylı

2015 AĞUSTOS DIŞ TİCARET BÜLTENİ 30 Eylül 2015

2015 AĞUSTOS DIŞ TİCARET BÜLTENİ 30 Eylül 2015 2015 AĞUSTOS DIŞ TİCARET BÜLTENİ 30 Eylül 2015 Ağustos 2015 Dış ticaret istatistiklerine ilişkin veriler Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından 30 Eylül 2015 tarihinde yayımlandı. TÜİK, Gümrük ve

Detaylı

Ekonomi Bülteni. 29 Haziran 2015, Sayı: 17. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı

Ekonomi Bülteni. 29 Haziran 2015, Sayı: 17. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomi Bülteni, Sayı: 17 Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomik Araştırma ve Strateji Dr. Saruhan Özel Ezgi Gülbaş Orhan Kaya İnci Şengül 1 DenizBank

Detaylı

AYDIN TİCARET BORSASI

AYDIN TİCARET BORSASI AYDIN TİCARET BORSASI AYDIN COMMODITY EXCHANGE ŞUBAT 2015 TÜRKİYE NİN TEMEL EKONOMİK GÖSTERGELERİ Ata Mahallesi Denizli Bulv. No:18 09010 AYDIN Tel: +90 256 211 50 00 +90 256 211 61 45 Faks:+90 256 211

Detaylı

Konut Satışları Temmuz 2014. Konut Satışları Temmuz

Konut Satışları Temmuz 2014. Konut Satışları Temmuz Konut Satışları Temmuz Gülay Dincel TSKB Ekonomik Araştırmalar dincelg@tskb.com.tr Ağustos 2014 1 Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) Konut Satış İstatistikleri ne göre 2014 yılının Temmuz ayında konut satışları

Detaylı

TÜRKİYE EKONOMİSİ MAKRO EKONOMİK GÖSTERGELER. (Ağustos 2015)

TÜRKİYE EKONOMİSİ MAKRO EKONOMİK GÖSTERGELER. (Ağustos 2015) TÜRKİYE EKONOMİSİ MAKRO EKONOMİK GÖSTERGELER (Ağustos 2015) TEPAV Perakende Güven Endeksi-TEPE (02.09.2015) TEPE, Ağustos ayında bir önceki aya göre artarken, geçen yılın aynı dönemine göre azaldı. Önümüzdeki

Detaylı

TEMEL MAKROEKONOMİK GÖSTERGELER - BÜYÜME

TEMEL MAKROEKONOMİK GÖSTERGELER - BÜYÜME 1 TEMEL MAKROEKONOMİK GÖSTERGELER - BÜYÜME 12.0 Türkiye GSYİH Büyüme Oranları(%) 10.0 9.4 8.4 9.2 8.8 8.0 6.0 4.0 6.8 6.2 5.3 6.9 4.7 4.0 4.0 5.0 2.0 0.7 2.1 0.0-2.0-4.0-6.0-8.0-5.7-4.8 Tahmin(%) 2014

Detaylı

İçindekiler. İSO Sanayi Gelişim ve Girdi Fiyatları Endeksi. Kaynak: İSO. İSO Sanayi Girdi Fiyatları Endeksi

İçindekiler. İSO Sanayi Gelişim ve Girdi Fiyatları Endeksi. Kaynak: İSO. İSO Sanayi Girdi Fiyatları Endeksi İçindekiler İSO Sanayi Gelişim ve Girdi Fiyatları Endeksi... 1 Reel Kesim ve Tüketici Güven Endeksi... 2 Büyüme... 2 Fiyatlar... 3 Sanayi Üretim Endeksi... 3 İmalat Sanayi Ciro ve Sipariş Endeksi... 4

Detaylı

EKONOMİK GÖSTERGELER

EKONOMİK GÖSTERGELER EKONOMİK GÖSTERGELER 1. özel SEKTÖRÜN YURTDIŞINDAN SAĞLADIĞI KREDİLER 2. HANE HALKI İŞGÜCÜ İSTATİSTİKLERİ 3. KISA VADELİ DIŞ BORÇLARIN GELİŞİMİ 4. SANAYİ ÜRETİM ENDEKSİ Dr. Adem KORKMAZ 1. ÖZEL SEKTÖRÜN

Detaylı

SEKTÖREL GELİŞMELER İÇİNDEKİLER Otomotiv. Beyaz Eşya. İnşaat. Turizm. Enerji. Diğer Göstergeler. Sektörel Gelişmeler /Ağustos 2013 1

SEKTÖREL GELİŞMELER İÇİNDEKİLER Otomotiv. Beyaz Eşya. İnşaat. Turizm. Enerji. Diğer Göstergeler. Sektörel Gelişmeler /Ağustos 2013 1 SEKTÖREL GELİŞMELER İÇİNDEKİLER Otomotiv Otomotiv İç Satışlarda Hızlı Artış Temmuz Ayında Devam Ediyor. Beyaz Eşya Beyaz Eşya İç Satışlarda Artış Temmuz Ayında Hızlandı. İnşaat Reel Konut Fiyat Endeksinde

Detaylı

BURSA DA İLK 250 ŞİRKET VE İSTİHDAM

BURSA DA İLK 250 ŞİRKET VE İSTİHDAM BURSA DA İLK 250 ŞİRKET VE İSTİHDAM Prof. Dr. Yusuf ALPER 1. GENEL OLARAK İSTİHDAM Ekonomik faaliyetin toplumsal açıdan en önemli ve anlamlı sonuçlarından birini, yarattığı istihdam kapasitesi oluşturur.

Detaylı

Rakamlarla 2011'de Türkiye Ekonomisi

Rakamlarla 2011'de Türkiye Ekonomisi On5yirmi5.com Rakamlarla 2011'de Türkiye Ekonomisi Avro bölgesindeki ülkelerde derinleşmekte olan kamu borç krizine rağmen 2011, Türkiye ekonomisinin yüksek büyüme hızı yakaladığı bir yıl oldu. Yayın Tarihi

Detaylı

Tekstil-Hazır Giyim Gülay Dincel TSKB Ekonomik Araştırmalar dincelg@tskb.com.tr Kasım 2014

Tekstil-Hazır Giyim Gülay Dincel TSKB Ekonomik Araştırmalar dincelg@tskb.com.tr Kasım 2014 Tekstil-Hazır Giyim Gülay Dincel TSKB Ekonomik Araştırmalar dincelg@tskb.com.tr Kasım 2014 Sektöre Bakış Tekstil ve hazır giyim sektörleri, GSYH içinde sırasıyla %4 ve %3 paya sahiptir. Her iki sektör

Detaylı

Aylık Dış Ticaret Analizi

Aylık Dış Ticaret Analizi EKİM YÖNETİCİ ÖZETİ Bu çalışmada, Türkiye İhracatçılar Meclisi tarafından her ayın ilk günü açıklanan ihracat rakamları temel alınarak Türkiye nin aylık dış ticaret analizi yapılmaktadır. Aşağıdaki analiz,

Detaylı

12.03.2014 CARİ İŞLEMLER DENGESİ

12.03.2014 CARİ İŞLEMLER DENGESİ 12.03.2014 CARİ İŞLEMLER DENGESİ Ocak ayı cari işlemler açığı piyasa beklentisi olan -5,2 Milyar doların altında -4,88 milyar dolar olarak geldi. Ocak ayında dış ticaret açığı geçen yılın aynı ayına göre

Detaylı

ANADOLU HAYAT EMEKLİLİK A.Ş GELİR AMAÇLI ESNEK EMEKLİLİK YATIRIM FONU YILLIK RAPOR

ANADOLU HAYAT EMEKLİLİK A.Ş GELİR AMAÇLI ESNEK EMEKLİLİK YATIRIM FONU YILLIK RAPOR ANADOLU HAYAT EMEKLİLİK A.Ş GELİR AMAÇLI ESNEK EMEKLİLİK YATIRIM FONU YILLIK RAPOR Bu rapor ANADOLU HAYAT EMEKLİLİK A.Ş. Gelir Amaçlı Esnek Emeklilik Yatırım Fonu nun 01.01.2008-31.12.2008 dönemine ilişkin

Detaylı

Araştırma Notu 13/156

Araştırma Notu 13/156 Araştırma Notu 13/156 01 Kasım 2013 ALTIN HARİÇ CARi AÇIK DÜŞÜYOR Zümrüt İmamoglu, Barış Soybilgen ** Yönetici Özeti 2011-2013 yılları arasında altın ithalat ve ihracatında görülen yüksek iniş-çıkışlar

Detaylı

Konut Kredisi Piyasasına Bakış

Konut Kredisi Piyasasına Bakış Konut Kredisi Piyasasına Bakış Türkiye Konut Kredisi İstatistikleri (Ocak 2012 - Aralık 2012) 2012 Yıl Sonu Uyarı: Bu raporda sunulan istatistiklerin önemli bir kısmı Konutkredisi.com.tr web sitesinin

Detaylı

PİYASAYA BAKIŞ 24 Temmuz 2013

PİYASAYA BAKIŞ 24 Temmuz 2013 PİYASAYA BAKIŞ 24 Temmuz 2013 RİSKİN İŞTAHI KAÇARSA Bernanke nin Mayıs ayı içerisinde yaptığı açıklama ile başlayan riskten kaçınma eğilimi 19 20 Haziran FED toplantısı ile doruğa ulaştı. FED in 85 milyar

Detaylı

Şubat 2013 Fiyat Gelişmeleri

Şubat 2013 Fiyat Gelişmeleri Şubat 2013 Fiyat Gelişmeleri Her ayın 3 ünde açıklanması beklenen enflasyon verileri ilgili tarihin yine Pazar gününe denk gelmesi sebebiyle 4 Şubat 2013 Pazartesi günü saat 10:00 da yayınlandı. TÜİK tarafından

Detaylı

TÜRKİYE İŞVEREN SENDİKALARI KONFEDERASYONU AYLIK EKONOMİ BÜLTENİ www.tisk.org.tr

TÜRKİYE İŞVEREN SENDİKALARI KONFEDERASYONU AYLIK EKONOMİ BÜLTENİ www.tisk.org.tr TİSK AYLIK EKONOMİ BÜLTENİ- MAYIS 2014 (SAYI: 63) 04.06.2014 GENEL DEĞERLENDİRME BÜTÇE AÇIĞI İKAZ EDİYOR Küresel ekonomi krizden çıkış sinyalleri verdi. Hem OECD hem de AB ülkelerinde GSYH arttı. OECD

Detaylı

Ekonomi Bülteni. 14 Aralık 2015, Sayı: 39. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı

Ekonomi Bülteni. 14 Aralık 2015, Sayı: 39. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomi Bülteni 14 Aralık 2015, Sayı: 39 Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomik Araştırma ve Strateji Dr. Saruhan Özel Ezgi Gülbaş Orhan Kaya İnci Şengül

Detaylı

Ekonomi Bülteni. 01 Haziran 2015, Sayı: 13. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı

Ekonomi Bülteni. 01 Haziran 2015, Sayı: 13. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomi Bülteni, Sayı: 13 Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomik Araştırma ve Strateji Dr. Saruhan Özel Ezgi Gülbaş Orhan Kaya Çağlar Kuzlukluoğlu 1

Detaylı

HABER BÜLTENİ Sayı 42

HABER BÜLTENİ Sayı 42 KONYA PERAKENDE SEKTÖRÜ DURAĞAN SEYRETTİ: HABER BÜLTENİ 04.08.2015 Sayı 42 Konya Perakende Güven Endeksi (KOPE) değeri geçen aya göre önemli bir değişim göstermedi. Önümüzdeki 3 aydaki satış fiyatı ve

Detaylı

Konut Kredisi Piyasasına Bakış

Konut Kredisi Piyasasına Bakış Konut Kredisi Piyasasına Bakış Türkiye Konut Kredisi İstatistikleri (Haziran 2011 - Mayıs 2012) Temmuz 2012 Uyarı: Bu raporda sunulan istatistiklerin önemli bir kısmı Konutkredisi.com.tr web sitesinin

Detaylı

Azerbaycan Enerji Görünümü GÖRÜNÜMÜ. Hazar Strateji Enstitüsü Enerji ve Ekonomi Araştırmaları Merkezi. www.hazar.org

Azerbaycan Enerji Görünümü GÖRÜNÜMÜ. Hazar Strateji Enstitüsü Enerji ve Ekonomi Araştırmaları Merkezi. www.hazar.org Azerbaycan Enerji GÖRÜNÜMÜ Hazar Strateji Enstitüsü Enerji ve Ekonomi Araştırmaları Merkezi EKİM 214 www.hazar.org 1 HASEN Enerji ve Ekonomi Araştırmaları Merkezi, Geniş Hazar Bölgesi ne yönelik enerji,

Detaylı

INTERNATIONAL MONETARY FUND IMF (ULUSLARARASI PARA FONU) KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM OCAK 2015

INTERNATIONAL MONETARY FUND IMF (ULUSLARARASI PARA FONU) KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM OCAK 2015 INTERNATIONAL MONETARY FUND IMF (ULUSLARARASI PARA FONU) KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM OCAK 2015 Hazırlayan: Ekin Sıla Özsümer AB ve Uluslararası Organizasyonlar Şefliği Uzman Yardımcısı IMF Küresel Ekonomik

Detaylı

Haftalık Piyasa Beklentileri. 18 Ağustos 2014

Haftalık Piyasa Beklentileri. 18 Ağustos 2014 Haftalık Piyasa Beklentileri 18 Ağustos 2014 1 BIST Hisse Senetleri BIST 100 Endeksinde 84,500 seviyelerinden başlayan düşüş eğilimi; yükselen enflasyon beklentileri, kredi derecelendirme kuruluşlarının

Detaylı

ÖZET ...DEĞERLENDİRMELER...

ÖZET ...DEĞERLENDİRMELER... 9.11 1. 3.. 7. 9. 1.13 3.13.13 7.13 9.13 9.11 1. 3.. 7. 9. 1.13 3.13.13 7.13 9.13 9.11 1. 3.. 7. 9. 1.13 3.13.13 7.13 9.13 9.11 1. 3.. 7. 9. 1.13 3.13.13 7.13 9.13 ÖZET Eylül ayında tüketici fiyatları

Detaylı

Ekonomi Bülteni. 27 Temmuz 2015, Sayı: 20. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı

Ekonomi Bülteni. 27 Temmuz 2015, Sayı: 20. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomi Bülteni, Sayı: 20 Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomik Araştırma ve Strateji Dr. Saruhan Özel Ezgi Gülbaş Orhan Kaya İnci Şengül 1 DenizBank

Detaylı

HAFTALIK RAPOR 23 Şubat 2015

HAFTALIK RAPOR 23 Şubat 2015 23Q4 24Q2 24Q4 2Q2 2Q4 26Q2 26Q4 27Q2 27Q4 28Q2 28Q4 29Q2 29Q4 21Q2 21Q4 211Q2 211Q4 212Q2 212Q4 213Q2 213Q4 214Q2 214Q4 HAFTALIK RAPOR 23 Şubat 21 Makro ekonomik değişkenlerin takipteki alacaklar üzerindeki

Detaylı

TÜRKİYE EKONOMİSİ MAKRO EKONOMİK GÖSTERGELER. (Kasım 2015)

TÜRKİYE EKONOMİSİ MAKRO EKONOMİK GÖSTERGELER. (Kasım 2015) TÜRKİYE EKONOMİSİ MAKRO EKONOMİK GÖSTERGELER (Kasım 2015) TEPAV Perakende Güven Endeksi-TEPE (Ağustos 2015) TEPE, Ekim ayında bir önceki aya ve geçen yılın aynı dönemine göre arttı. Geçtiğimiz 3 ayda işlerin

Detaylı

2014 OCAK AYI İŞSİZLİK RAPORU

2014 OCAK AYI İŞSİZLİK RAPORU 2014 OCAK AYI İŞSİZLİK RAPORU HAZIRLAYAN 27.04.2014 RAPOR Prof. Dr. Halis Yunus ERSÖZ Prof. Dr. Mustafa DELİCAN Doç. Dr. Levent ŞAHİN 1. İşgücü Türkiye İşgücü Piyasasının Genel Görünümü Toplam nüfusun

Detaylı

2015 NİSAN ÖZEL SEKTÖRÜN YURT DIŞINDAN SAĞLADIĞI KREDİ BORCU GELİŞMELERİ

2015 NİSAN ÖZEL SEKTÖRÜN YURT DIŞINDAN SAĞLADIĞI KREDİ BORCU GELİŞMELERİ NİSAN ÖZEL SEKTÖRÜN YURT DIŞINDAN SAĞLADIĞI KREDİ BORCU GELİŞMELERİ 15 Haziran Özel Sektörün Yurt Dışından Sağladığı Kredi Borcuna ilişkin yılı verileri, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) tarafından

Detaylı

Haftalık Piyasa Beklentileri. 27 Ekim 2014

Haftalık Piyasa Beklentileri. 27 Ekim 2014 Haftalık Piyasa Beklentileri 27 Ekim 20 1 BIST Hisse Senetleri BIST 100 Endeksinde düşen petrol fiyatlarının makro dengelere olumlu etkisi ve global hisse piyasalarında olumlu seyir paralelinde tepki yükselişi

Detaylı

Ekonomi Bülteni. 07 Eylül 2015, Sayı: 26. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı

Ekonomi Bülteni. 07 Eylül 2015, Sayı: 26. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomi Bülteni, Sayı: 26 Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomik Araştırma ve Strateji Dr. Saruhan Özel Ezgi Gülbaş Orhan Kaya İnci Şengül 1 DenizBank

Detaylı

AVRUPA BİRLİĞİ OTOMOTİV SEKTÖRÜ

AVRUPA BİRLİĞİ OTOMOTİV SEKTÖRÜ İZMİR TİCARET ODASI AVRUPA BİRLİĞİ OTOMOTİV SEKTÖRÜ Dilara SÜLÜN DIŞ EKONOMİK İLİŞKİLER MÜDÜRLÜĞÜ AB MASASI ŞEFİ (TD) Mayıs 2006 AB OTOMOTİV SEKTÖRÜ AB, dünya otomotiv pazarının %35'ine sahiptir. Otomobil

Detaylı

tepav Mart2011 N201139 POLİTİKANOTU Cari Açığın Sebebini Merak Eden Bütçeye Baksın Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı

tepav Mart2011 N201139 POLİTİKANOTU Cari Açığın Sebebini Merak Eden Bütçeye Baksın Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı POLİTİKANOTU Mart2011 N201139 tepav Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Sarp Kalkan 1 Politika Analisti, Ekonomi Etütleri Cari Açığın Sebebini Merak Eden Bütçeye Baksın Cari açık, uzun yıllardan

Detaylı

FAİZ HAREKETLİLİĞİ. Mehmet ÖZÇELİK. Bilgi Raporu Ekonomik Araştırmalar ve Proje Müdürlüğü. KONYA Nisan, 2016 www.kto.org.tr

FAİZ HAREKETLİLİĞİ. Mehmet ÖZÇELİK. Bilgi Raporu Ekonomik Araştırmalar ve Proje Müdürlüğü. KONYA Nisan, 2016 www.kto.org.tr Mehmet ÖZÇELİK Bilgi Raporu Ekonomik Araştırmalar ve Proje Müdürlüğü KONYA Nisan, 2016 www.kto.org.tr İÇİNDEKİLER 1. GİRİŞ... 1 2. POLİTİKA FAİZİ... 2 3. GECELİK FAİZ... 4 4. FAİZ ve YATIRIM-TASARRUF İLİŞKİSİ...

Detaylı

2015 Eylül SEKTÖREL GÜVEN ENDEKSLERİ 28 Eylül 2015

2015 Eylül SEKTÖREL GÜVEN ENDEKSLERİ 28 Eylül 2015 2015 Eylül SEKTÖREL GÜVEN ENDEKSLERİ 28 Eylül 2015 Eylül ayı inşaat ve hizmet sektörü güven endeksleri TÜİK tarafından 28 Eylül 2015 tarihinde yayımlandı. İnşaat sektörü güven endeksi 2015 yılı Ağustos

Detaylı

13.02.2014 CARİ İŞLEMLER DENGESİ

13.02.2014 CARİ İŞLEMLER DENGESİ 13.02.2014 CARİ İŞLEMLER DENGESİ Aralık ayı cari işlemler açığı piyasa beklentisi olan -7,5 Milyar doların üzerinde -8,322 milyar dolar olarak geldi. 2013 yılı cari işlemler açığı bir önceki yıla göre

Detaylı

SORU SETİ 11 MİKTAR TEORİSİ TOPLAM ARZ VE TALEP ENFLASYON KLASİK VE KEYNEZYEN YAKLAŞIMLAR PARA

SORU SETİ 11 MİKTAR TEORİSİ TOPLAM ARZ VE TALEP ENFLASYON KLASİK VE KEYNEZYEN YAKLAŞIMLAR PARA SORU SETİ 11 MİKTAR TEORİSİ TOPLAM ARZ VE TALEP ENFLASYON KLASİK VE KEYNEZYEN YAKLAŞIMLAR PARA Problem 1 (KMS-2001) Kısa dönem toplam arz eğrisinin pozitif eğimli olmasının nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

Detaylı

2015 MAYIS ÖZEL SEKTÖRÜN YURT DIŞINDAN SAĞLADIĞI KREDİ BORCU GELİŞMELERİ

2015 MAYIS ÖZEL SEKTÖRÜN YURT DIŞINDAN SAĞLADIĞI KREDİ BORCU GELİŞMELERİ MAYIS ÖZEL SEKTÖRÜN YURT DIŞINDAN SAĞLADIĞI KREDİ BORCU GELİŞMELERİ 14 Temmuz Özel Sektörün Yurt Dışından Sağladığı Kredi Borcuna ilişkin yılı Mayıs verileri, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) tarafından

Detaylı

ANADOLU HAYAT EMEKLİLİK A.Ş GRUPLARA YÖNELİK GELİR AMAÇLI KAMU BORÇLANMA ARAÇLARI EMEKLİLİK YATIRIM FONU YILLIK RAPOR

ANADOLU HAYAT EMEKLİLİK A.Ş GRUPLARA YÖNELİK GELİR AMAÇLI KAMU BORÇLANMA ARAÇLARI EMEKLİLİK YATIRIM FONU YILLIK RAPOR ANADOLU HAYAT EMEKLİLİK A.Ş GRUPLARA YÖNELİK GELİR AMAÇLI KAMU BORÇLANMA ARAÇLARI EMEKLİLİK YATIRIM FONU YILLIK RAPOR Bu rapor ANADOLU HAYAT EMEKLİLİK A.Ş Gruplara Yönelik Gelir Amaçlı Kamu Borçlanma Araçları

Detaylı

PERAKENDE GÜVEN ENDEKSİ MAYIS 2015 PERAKENDEDE İŞLER DURGUN ANCAK İYİMSER BEKLENTİLER SÜRÜYOR

PERAKENDE GÜVEN ENDEKSİ MAYIS 2015 PERAKENDEDE İŞLER DURGUN ANCAK İYİMSER BEKLENTİLER SÜRÜYOR PERAKENDE GÜVEN ENDEKSİ MAYIS 2015 PERAKENDEDE İŞLER DURGUN ANCAK İYİMSER BEKLENTİLER SÜRÜYOR TEPE, mayıs ayında yükseldi. Geçen yılın aynı dönemine göre işlerin durumu, Önümüzdeki 3 aydaki tedarikçilerden

Detaylı

Ekonomi Bülteni. 09 Kasım 2015, Sayı: 34. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı

Ekonomi Bülteni. 09 Kasım 2015, Sayı: 34. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomi Bülteni, Sayı: 34 Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomik Araştırma ve Strateji Dr. Saruhan Özel Ezgi Gülbaş Orhan Kaya İnci Şengül 1 DenizBank

Detaylı

GÖSTERGELER YABANCI HAREKETİ:

GÖSTERGELER YABANCI HAREKETİ: Alaattin AKTAŞ ala.aktas@gmail.com PROJEKSİYON YABANCI HAREKETİ: Piyasa oyuncuları gelişmeleri yorumlarken üç göstergeye bakıyor; döviz, faiz ve borsa. Döviz geriler, faiz düşer ve borsa çıkarsa, genellikle

Detaylı

GÜNE BAŞLARKEN 1 Haziran 2009

GÜNE BAŞLARKEN 1 Haziran 2009 GÜNE BAŞLARKEN 1 Haziran 2009...ekonomikarastirma@halkbank.com.tr... YURTİÇİ GELİŞMELER Yurtiçi Piyasalar-Döviz Bankalararası döviz piyasasında dolar kuru bugün açılışta, küresel piyasalardaki olumlu havaya

Detaylı

Ekonomi Bülteni. 03 Ağustos 2015, Sayı: 21. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı

Ekonomi Bülteni. 03 Ağustos 2015, Sayı: 21. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomi Bülteni, Sayı: 21 Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomik Araştırma ve Strateji Dr. Saruhan Özel Ezgi Gülbaş Orhan Kaya İnci Şengül 1 DenizBank

Detaylı

Ekonomi Bülteni. 08 Haziran 2015, Sayı: 14. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı

Ekonomi Bülteni. 08 Haziran 2015, Sayı: 14. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomi Bülteni, Sayı: 14 Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomik Araştırma ve Strateji Dr. Saruhan Özel Ezgi Gülbaş Orhan Kaya Çağlar Kuzlukluoğlu 1

Detaylı

Tu rkiye de Iİnşaat Sekto ru. Aylık Bülten

Tu rkiye de Iİnşaat Sekto ru. Aylık Bülten Tu rkiye de Iİnşaat Sekto ru Aylık Bülten Eylül 2013 Genel Ekonomi Büyüme Hızları Tarım İmalat Sanayi İnşaat Toptancılık ve Perakendecilik Turizm Ulaştırma ve Haberleşme Konut Sahipliği Gayrimenkul ve

Detaylı

Ekonomi Bülteni. 16 Mart 2015, Sayı: 11. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı

Ekonomi Bülteni. 16 Mart 2015, Sayı: 11. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomi Bülteni, Sayı: 11 Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomik Araştırma ve Strateji Dr. Saruhan Özel Ezgi Gülbaş Çağlar Kuzlukluoğlu 1 DenizBank Ekonomi

Detaylı

YENİ TEŞVİK SİSTEMİ VE DİYARBAKIR

YENİ TEŞVİK SİSTEMİ VE DİYARBAKIR YENİ TEŞVİK SİSTEMİ VE DİYARBAKIR Mart 215 Hikmet DENİZ i İçindekiler Tablo Listesi... iii Grafik Listesi... iii 1. Giriş... 1 2. Türkiye'de Teşvik Belgesine Bağlı Yatırımlar... 1 3. Yatırımların Bölgesel

Detaylı

TÜRKİYE İŞ ve İNŞAAT MAKİNALARI ALT SEKTÖRÜ

TÜRKİYE İŞ ve İNŞAAT MAKİNALARI ALT SEKTÖRÜ TÜRKİYE İŞ ve İNŞAAT MAKİNALARI ALT SEKTÖRÜ SANAYİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Ocak 2010 1 İÇİNDEKİLER 1. GİRİŞ... 3 2. MEVCUT DURUM... 4 2.1. Dünya İş Makinaları Pazarı... 4 2.2. Sektörün Türkiye deki Durumu... 4

Detaylı

II. MALİ SEKTÖRÜN GENEL YAPISI

II. MALİ SEKTÖRÜN GENEL YAPISI II. MALİ SEKTÖRÜN GENEL YAPISI Türk mali sektörü 27 yılının ilk altı ayında büyümesini sürdürmüştür. Bu dönemde bankacılık sektörüne yabancı yatırımcı ilgisi de devam etmiştir. Grafik II.1. Mali Sektörün

Detaylı

İhracat azaldı, Merkez Bankası faiz indirdi

İhracat azaldı, Merkez Bankası faiz indirdi AYLIK RAPOR İhracat azaldı, Merkez Bankası faiz indirdi Ocak ayında başlıca pazarlara ihracat geriledi, enflasyonda gerileme beklentisi ile Merkez Bankası politika faizini indirdi. EKONOMİK VE SEKTÖREL

Detaylı

Ekonomi Bülteni. 10 Ağustos 2015, Sayı: 22. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı

Ekonomi Bülteni. 10 Ağustos 2015, Sayı: 22. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomi Bülteni, Sayı: 22 Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomik Araştırma ve Strateji Dr. Saruhan Özel Ezgi Gülbaş Orhan Kaya İnci Şengül 1 DenizBank

Detaylı

Ekonomik Ticari Gelişmeler

Ekonomik Ticari Gelişmeler Ekonomik Ticari Gelişmeler 3 Mayıs 2011 1 / 24 İçindekiler Giriş Sektör Haberleri Ülkelere Göre Çıkış Sayıları Haftalık Makroekonomik Gelişmeler 2 / 24 Yükselen Değerler Mart ayında İmalat Sanayi Genelinde

Detaylı

BÜRO, MUHASEBE VE BİLGİ İŞLEM MAKİNELERİ İMALATI Hazırlayan M. Emin KARACA Kıdemli Uzman

BÜRO, MUHASEBE VE BİLGİ İŞLEM MAKİNELERİ İMALATI Hazırlayan M. Emin KARACA Kıdemli Uzman BÜRO, MUHASEBE VE BİLGİ İŞLEM MAKİNELERİ İMALATI Hazırlayan M. Emin KARACA Kıdemli Uzman 516 1. SEKTÖRÜN TANIMI Büro, muhasebe ve bilgi işlem makineleri imalatı ISIC Revize 3 ve NACE Revize 1 sınıflandırmasına

Detaylı

GÜNE BAŞLARKEN 17 Aralık 2009

GÜNE BAŞLARKEN 17 Aralık 2009 GÜNE BAŞLARKEN 17 Aralık 2009...ekonomikarastirma@halkbank.com.tr... YURTİÇİ GELİŞMELER Yurtiçi Piyasalar-Döviz B ankalararası döviz piyasasında dolar kuru bugün açılışta, euro dolar paritesinin aşağı

Detaylı

TÜRKİYE EKONOMİSİ MAKRO EKONOMİK GÖSTERGELER (MAYIS 2015)

TÜRKİYE EKONOMİSİ MAKRO EKONOMİK GÖSTERGELER (MAYIS 2015) TÜRKİYE EKONOMİSİ MAKRO EKONOMİK GÖSTERGELER (MAYIS 2015) Tüketici Güven Endeksi (Nisan 2015) Tüketici Güven Endeksi bir önceki aya göre sınırlı bir artış sergilemiştir. 2015 Mart ayında 64.39 olan Tüketici

Detaylı

AVRO BÖLGESİ NDE YENİ KORKU: DEFLASYON Mehmet ÖZÇELİK

AVRO BÖLGESİ NDE YENİ KORKU: DEFLASYON Mehmet ÖZÇELİK Mehmet ÖZÇELİK Bilgi Raporu Ekonomik Araştırmalar ve Proje Müdürlüğü KONYA Şubat, 2016 www.kto.org.tr 0 GİRİŞ 2008 küresel ekonomik krizinin ardından piyasalarda bir türlü istenilen hareketliliği yakalayamayan

Detaylı

Nisan 2015. Konya Ekonomik Verileri

Nisan 2015. Konya Ekonomik Verileri Nisan 2015 Konya Ekonomik Verileri Dış Ticaret İHRACAT BİLGİLERİ Tablo 1-İhracatta Türkiye Konya Karşılaştırması İHRACAT 1000 $ Nisan 14 Nisan 15 Değişim % Ocak-Nisan 14 Ocak-Nisan 15 Değişim % Konya 140.853

Detaylı

Aralık 2014. Tekstil ve Hammaddeleri Sektörü 2014 Ocak-Kasım Dönemi İhracat Bilgi Notu. Tekstil, Deri ve Halı Şubesi İTKİB Genel Sekreterliği

Aralık 2014. Tekstil ve Hammaddeleri Sektörü 2014 Ocak-Kasım Dönemi İhracat Bilgi Notu. Tekstil, Deri ve Halı Şubesi İTKİB Genel Sekreterliği Aralık 2014 Tekstil ve Hammaddeleri Sektörü 2014 Ocak-Kasım Dönemi İhracat Bilgi Notu Tekstil, Deri ve Halı Şubesi İTKİB Genel Sekreterliği 12/2014 TEKSTİL VE HAMMADDELERİ SEKTÖRÜ 2014 YILI KASIM AYI İHRACAT

Detaylı

EKONOMİK GELİŞMELER Ağustos - 2008

EKONOMİK GELİŞMELER Ağustos - 2008 EKONOMİK GELİŞMELER Ağustos - 2008 AR-GE MÜDÜRLÜĞÜ TÜRKİYE ESNAF VE SANATKARLARI KONFEDERASYONU İÇİNDEKİLER...1 TÜKETİCİ FİYATLARI ENDEKSİ (TÜFE)... 2 ÜRETİCİ FİYAT ENDEKSİ (ÜFE)... 2 İTHALAT - İHRACAT...

Detaylı

Kentsel Dönüşümde Finans Aktörleri ve Beklentileri Doç. Dr. Erk HACIHASANOĞLU Araştırma, İş ve Ürün Geliştirme Grup Md.

Kentsel Dönüşümde Finans Aktörleri ve Beklentileri Doç. Dr. Erk HACIHASANOĞLU Araştırma, İş ve Ürün Geliştirme Grup Md. Kentsel Dönüşümde Finans Aktörleri ve Beklentileri Doç. Dr. Erk HACIHASANOĞLU Araştırma, İş ve Ürün Geliştirme Grup Md. 8 Ekim 2013 Ajanda 1- Finansal Aktörler: Güncel Durum A- Güncel Durum: Birincil Konut

Detaylı

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası 5 Ocak 2007

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası 5 Ocak 2007 Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Ocak 27 ÖZET 2 yılı Aralık ayında tüketici fiyatları yüzde,2 oranında artarak yılı yüzde, oranında artış ile tamamlamıştır. Giyim ve ayakkabı grubu fiyatlarında mevsimsel

Detaylı

Haftalık Piyasa Beklentileri. 05 Mayıs 2014

Haftalık Piyasa Beklentileri. 05 Mayıs 2014 Haftalık Piyasa Beklentileri 05 Mayıs 2014 1 May 13 Haz 13 Tem 13 Ağu 13 Eyl 13 Eki 13 Kas 13 Ara 13 Oca 14 Şub 14 Mar 14 Nis 14 May 14 BIST Hisse Senetleri BIST 100 Endeksinde son bir ay boyunca 71,000-74,000

Detaylı

CİGNA FİNANS EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. PARA PİYASASI LİKİT KAMU EMEKLİLİK YATIRIM FONU 01.01.2015 30.06.2015 DÖNEMİ ALTI AYLIK RAPORU

CİGNA FİNANS EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. PARA PİYASASI LİKİT KAMU EMEKLİLİK YATIRIM FONU 01.01.2015 30.06.2015 DÖNEMİ ALTI AYLIK RAPORU CİGNA FİNANS EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. PARA PİYASASI LİKİT KAMU EMEKLİLİK YATIRIM FONU 01.01.2015 30.06.2015 DÖNEMİ ALTI AYLIK RAPORU Bu rapor Cigna Finans Emeklilik ve Hayat A.Ş. Para Piyasası Likit Kamu

Detaylı

KOK KÖMÜRÜ, RAFİNE EDİLMİŞ PETROL ÜRÜNLERİ VE NÜKLEER YAKIT İMALATI Hazırlayan Seher OZAN DÜNDAR Kıdemli Uzman 302 1. SEKTÖRÜN TANIMI Kok kömürü, rafine edilmiş petrol ürünleri ve nükleer yakıt imalatı

Detaylı

BANK MELLAT Merkezi Tahran-İran Türkiye Şubeleri 1 OCAK 31 MART 2009 ARA DÖNEM FAALİYET RAPORU

BANK MELLAT Merkezi Tahran-İran Türkiye Şubeleri 1 OCAK 31 MART 2009 ARA DÖNEM FAALİYET RAPORU BANK MELLAT Merkezi Tahran-İran Türkiye Şubeleri 1 OCAK 31 MART 2009 ARA DÖNEM FAALİYET RAPORU 1 GENEL BİLGİLER Şubenin Gelişimi Hakkında Özet Bilgi Şube Tahran İran da kurulu Bank Mellat ın Türkiye de

Detaylı

2015 Temmuz SEKTÖREL GÜVEN ENDEKSLERİ 27 Temmuz 2015

2015 Temmuz SEKTÖREL GÜVEN ENDEKSLERİ 27 Temmuz 2015 2015 Temmuz SEKTÖREL GÜVEN ENDEKSLERİ 27 Temmuz 2015 Temmuz ayı inşaat ve hizmet sektörü güven endeksleri TÜİK tarafından 27 Temmuz 2015 tarihinde yayımlandı. İnşaat sektörü güven endeksi 2015 yılı Haziran

Detaylı

TÜRKİYE EKONOMİSİ MAKRO EKONOMİK GÖSTERGELER. (Haziran 2015)

TÜRKİYE EKONOMİSİ MAKRO EKONOMİK GÖSTERGELER. (Haziran 2015) TÜRKİYE EKONOMİSİ MAKRO EKONOMİK GÖSTERGELER (Haziran 2015) Tüketici Güven Endeksi (Mayıs 2015) Tüketici Güven Endeksi bir önceki aya göre sınırlı bir azalış göstermiştir. 2015 Nisan ayında 65.35 olan

Detaylı

Günlük Bülten 18 Mart 2015

Günlük Bülten 18 Mart 2015 Bülten 18 Mart 015 PİYASALAR Döviz Piyasası Güne,6 seviyesinden başlayan USD/TL kuru PPK toplantısının beklenmesiyle öğlene kadar dar bir bantta hareket etti. Politika faizi, koridorun alt ve üst bandının

Detaylı

TÜRKİYE'NİN İLK 500 BÜYÜK SANAYİ KURULUŞU 2012

TÜRKİYE'NİN İLK 500 BÜYÜK SANAYİ KURULUŞU 2012 İstanbul Sanayi Odası tarafından bu yıl 45 incisi hazırlanan TÜRKİYE NİN İLK 500 BÜYÜK KURULUŞU içerisinde bu yılda 2011 yılına göre değişiklik olmamış ve 487 özel, 13 de kamu sanayi kuruluşu yer almaktadır.

Detaylı

Günlük Bülten 25 Temmuz 2013

Günlük Bülten 25 Temmuz 2013 Bülten Temmuz 13 PİYASALAR Döviz Piyasası Çarşamba günü USD, gelişmekte olan ülke para birimleri karşısında değer kazanırken yurtiçinde kurumsal döviz talebinin de USD/TL kurunun yükselişine destek vermesiyle

Detaylı

Konya Ekonomik Verileri. Temmuz 2015

Konya Ekonomik Verileri. Temmuz 2015 Konya Ekonomik Verileri Temmuz 2015 DIŞ TİCARET VERİLERİ İHRACAT BİLGİLERİ Tablo 1-İhracatta Türkiye Konya Karşılaştırması (1000 $) İHRACAT RAKAMLARI -1.000 $ TEMMUZ OCAK-TEMMUZ KONYA 114.893 106.076-7,7%

Detaylı

Ekonomik Görünüm ve Tahminler: Nisan 2015

Ekonomik Görünüm ve Tahminler: Nisan 2015 Ekonomik Görünüm ve Tahminler: Nisan 215 BÜYÜME DÜŞMEYE DEVAM EDİYOR Zümrüt İmamoğlu* ve Barış Soybilgen ** 13 Nisan 215 Yönetici Özeti Mevsim ve takvim etkisinden arındırılmış Sanayi Üretim Endeksi (SÜE)

Detaylı

HOLLANDA ÜLKE RAPORU 12.10.2015

HOLLANDA ÜLKE RAPORU 12.10.2015 HOLLANDA ÜLKE RAPORU 12.10.2015 YÖNETİCİ ÖZETİ Uludağ İhracatçı Birlikleri nin kayıtlarına göre, Bursa dan Hollanda ya ihracat yapan 361 firma bulunmaktadır. 30.06.2015 tarihi itibariyle Ekonomi Bakanlığı

Detaylı

Günlük Bülten 12 Eylül 2014

Günlük Bülten 12 Eylül 2014 Bülten 12 Eylül 21 PİYASALAR Döviz Piyasası Sabah saatlerinde 2,2 seviyesini aşan USD/TL kuru temmuz ayı cari açık verisinin beklentilere paralel açıklanmasıyla gerileyerek 2,192 seviyesine kadar geldi.

Detaylı

Ülkemizdeki İşsizlik Sorununun Kısa Bir Değerlendirmesi ve Çözüm Önerileri. Erdem ALPTEKİN

Ülkemizdeki İşsizlik Sorununun Kısa Bir Değerlendirmesi ve Çözüm Önerileri. Erdem ALPTEKİN İşsizlik sorunu, dünyanın olduğu gibi ülkemizin de en önemli sosyal sorunudur. Son zamanlarda hızla artan işsizlik oranında ya da işsiz sayısında yaşadığımız son krizlerin payının çok büyük olduğu da unutulmamalıdır.

Detaylı

Araştırma Notu 15/179

Araştırma Notu 15/179 Araştırma Notu 15/179 27.03.2015 2014 ihracatını AB kurtardı Barış Soybilgen* Yönetici Özeti 2014 yılında Türkiye'nin ihracatı bir önceki yıla göre yüzde 3,8 artarak 152 milyar dolardan 158 milyar dolara

Detaylı

GARANTİ EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. BÜYÜME AMAÇLI HİSSE SENEDİ EMEKLİLİK YATIRIM FONU 2007 YILI 12 AYLIK FAALİYET RAPORU

GARANTİ EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. BÜYÜME AMAÇLI HİSSE SENEDİ EMEKLİLİK YATIRIM FONU 2007 YILI 12 AYLIK FAALİYET RAPORU GARANTİ EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. BÜYÜME AMAÇLI HİSSE SENEDİ EMEKLİLİK YATIRIM FONU 2007 YILI 12 AYLIK FAALİYET RAPORU 1.- Ekonominin Genel durumu ABD de başlayan ve ardından tüm gelişmiş ülke piyasalarına

Detaylı

Euro Bölgesi İzleme Raporu: Eylül 2001

Euro Bölgesi İzleme Raporu: Eylül 2001 Euro Bölgesi İzleme Raporu: Eylül 2001 I. Genel Ekonomik Gelişmeler Avrupa Merkez Bankası (ECB) Yönetim Konseyi, 30 Ağustos 2001 tarihinde yaptığı toplantıda yaz ayları boyunca fiyatlarda yaşanan olumlu

Detaylı

Reel Sektör Risk Yönetimi

Reel Sektör Risk Yönetimi Temel Analiz 2009 Aralık ayında vadeli piyasalarda 1230.0 dolar/ons seviyesine kadar yükselen altın fiyatları sonrasında yaklaşık % 15 düşüş ile Şubat ayı başında 1045.0 dolar/ons seviyesine geriledi.

Detaylı

Ekonomi Bülteni. 22 Ağustos 2016, Sayı: 33. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı

Ekonomi Bülteni. 22 Ağustos 2016, Sayı: 33. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomi Bülteni, Sayı: 33 Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomik Araştırma ve Strateji Dr. Saruhan Özel Ezgi Gülbaş Orhan Kaya 1 DenizBank Ekonomi Bülteni

Detaylı