GAZİ MUSTAFA KEMAL ATATÜRK VE CUMHURİYET EKONOMİSİNİN İNŞASI

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "GAZİ MUSTAFA KEMAL ATATÜRK VE CUMHURİYET EKONOMİSİNİN İNŞASI"

Transkript

1 GAZİ MUSTAFA KEMAL ATATÜRK VE CUMHURİYET EKONOMİSİNİN İNŞASI Konu: Gazi Mustafa Kemal Atatürk Ve Cumhuriyet Ekonomisinin İnşası Konuşmacı: Dr. Serdar Şahinkaya Tarih: Yer. Atılım Üniversitesi Seyhan Cengiz Konferans Salonu Sunucu: Sayın Öğretim Üyeleri, Değerli Konuşmacımız, Çok Değerli Konuklarımız, Sevgili Öğrenciler. Üniversitemiz tarafından düzenlenen Sayın Dr. Serdar Şahinkaya nın sunacakları, Gazi Mustafa Kemal Atatürk ve Cumhuriyet Ekonomisinin İnşası, Türkiye Büyük Millet Meclisinin açılış konuşmasındaki İktisadi Temalar konulu konferansa hoş geldiniz. Konuşmacımıza sözü vermeden önce özgeçmişlerini okumak istiyorum. Dr. Serdar Şahinkaya, 1958 yılında İzmir in Eşrefpaşa semtinde doğdu. İlk ve orta öğrenimini bu kentte sırasıyla Halit Bey İlkokulu, Kestelli Ortaokulu ve Atatürk Lisesinde tamamladı te Ankara Üniversitesi, Siyasal Bilgiler Fakültesi, İktisat Bölümünü bitirdi de Kadrocularla Devletçilik ve Planlama İlişkisi başlıklı teziyle yüksek lisans; 1998 de Sanayileşme Süreçleri ve Kalkınma Yatırım Bankaları, Teorik Bir Çerçeve ve Türkiye Örneği başlıklı teziyle doktora derecesini aldı. Sayın Şahinkaya, Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü ve Siyasal Bilgiler Fakültesinde yarı zamanlı olarak dersler vermekte, seminerler yönetmektedir. Sayın Bülent Ecevit in Başbakanlığındaki 57. Hükümet döneminde Türkiye Cumhuriyeti hisselerini temsilen Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Kalkınma Bankası Yönetim Kurulu Üyeliği, 10. Cumhurbaşkanımız Sayın Ahmet Necdet Sezer döneminde, Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı Ekonomi ve Uluslararası İlişkiler Çalışma Grup Üyeliği görevini sürdürdü. Sayın Dr. Serdar Şahinkaya nın Yedi Kitapta Bölüm, 5 i uluslararası, 10 u ulusal olmak üzere 15 Kongre Tebliği, 51 Makalesi, 14 kitap değerlendirme yazısı bulunmaktadır. Şimdi konferanslarını vermek üzere değerli konuğumuzu yerine davet ediyorum. Sayın Dr. Serdar Şahinkaya: Öncelikle hepiniz hoş geldiniz. Bu konferans ortamını hazırlayan ve konferansı organize eden İktisat Bölüm Başkanı Prof. Dr. Sinan Sönmez Hocama çok teşekkür ediyorum. Sizlere de geldiğiniz içinde teşekkür ediyorum. Aşağı yukarı bir buçuk saatte yakın, 180 slayt eşliğinde bir sunuş yapacağım. Genellikle görmediğinizi düşündüğüm ve ilk defa göreceğiniz, kimi belge ve eski fotoğraflarla süslemeye çalıştım. Konferansa geçmeden önce bir iki noktaya değineceğim. Son dönemlerde kitapçıların vitrinlerinde çok sıkça Mustafa Kemal, Cumhuriyet Ekonomisi ya da Osmanlı nın son dönemine dair yayın fazlalığı görüyorsunuz. Bu belki ülkemiz açısından sevindirici bir gelişme ancak bu yayınların arasında iki canlı yayına konuk olan bir kitap ve yazarından biraz bahsederek başlayacağım. Kitabın yazarı Taha Akyol ve kitap Ama Hangi Atatürk, böyle bir dönemde Taha Akyol un Ama Hangi Atatürk başlıklı kitabı 5 Şubat Cumartesi Sky Türk te Enver Aysever le Aykırı Sorular ; 1 ay sonra da 5 Mart 2008 de CNN Türk te Ahmet Hakan ın Tarafsız Bölge sine konuk oldu. Şimdi bu şundan dolayı önemli Enver Aysever, yazara şöyle bir soru yöneltti. Dedi ki, bu koca kitapta Mustafa Kemal in İktisadi Görüşleri hakkında bize söyleyeceğiz, neler vardır? Taha Akyol un canlı yayındaki cevabı aynen şöyleydi. Mustafa Kemal bir kültür devrimcisidir; İktisatla hiçbir ilgisi olmamıştır. Bununda en önemli göstergesi, ilk topladığı kongre olan 1932 deki Dil ve Tarih Kongresidir. Halbuki Mustafa Kemal 1932 de ilk kongreyi toplamamıştır. 1

2 Cumhuriyet kurulduktan sonra toplanan 23 İktisat Kongresini saymazsak ki Cumhuriyet ten önceye tekabül eder. İlk kongresi iktisat anlamında 1930 Sanayi Kongresidir. Yazara yöneltilen ikinci soru; peki Atatürk dönemi iktisadiyatının büyüme performansı hakkında bize bir şey söyleyebilir misiniz? Taha Akyol dan yanıt aynen şöyle, büyüme serilerine de baktım. Hem de Prof. Şevket Pamukkaya, Yahya Sezai Tezel in verilerinden hareket ederek, Mustafa Kemal dönemi Türkiye Ekonomisinin büyüme performansı dünya ortalamasının oldukça altında kalmıştır. Şimdi göreceğiz, altında mı kaldı, üstünde mi kaldı. İki yazara atıf yaparken kaynakçaya koymayı unutmuş Şevket Pamuk a hiçbir referans yok kitapta. İkinci toplantı az önce söylediğim gibi Tarafsız Bölge deydi ve yazarın yani Taha Akyol un kitabında teşekkür ettiği, iki tarihçiyi de yanına getirdi; biri Metin Tuncay Hoca, öbürü de Sabancı Üniversitesinden Cemil Koçak. Orada da CNN Türk ün ve Ahmet Hakan ın sulandırmasıyla programın açılışında altta şöyle bir yazı geçiyordu. Sizin Atatürk ünüz hangisi? Bolşevik mi, Milliyetçi mi, Anti emperyalist mi, İslamcı mı? diye. Bu Mustafa Kemal i sulandırmak ve zihinlerde zaten giderek karışık hale gelen böyle lifestyle programına benzetilen bir hale gelmiştir. Buna değinmeden geçmek istemedim. Çünkü, ciddi ciddi rahatsız ediyor. Dün gecede ilginç bir gelişme oldu, belki fark etmişsinizdir. Flash TV de Erhan Göksel Gerçek Gelecek programının girişinde tarım konuşacaklar, iş medyayla olunca, bir şey söyleyeceğim, son dönemde bir kitap dolaşıyor, Ama Hangi Atatürk kitabı. Ben burada canlı yayındayım. Taha Bey bana bağlansın. Bu kitabı kime yazdırdı ve kime düzelttirdi dün gece canlı yayında böyle bir soru sordu. Ama Taha Akyol falan bağlanmadı. Ben şöyle bir iddianın peşindeyim. Yani bu konferans benim üniversitelerde verdiğim beşinci konferans, iddiam şudur. Mustafa Kemal Atatürk, ta 1920 de Büyük Millet Meclisi ni açtığında 38 e kadar yaptığı, özellikle meclisi açılışında yaptığı konuşmalarda bir temel stratejik tercih dahilinde o 18 yılı hani Anadolu kadının ilmik ilmik kilim örer gibi ördüğü bir bilinçli tercihle kurgulayarak ekonomi yönetimini organize etmiştir. Bizde gelenektir, bilirsiniz. Türkiye Cumhuriyetinin Cumhurbaşkanını genellikle meclislerin açılışında bir konuşma yapar, bu konuşma Mustafa Kemal in döneminde genellikle geçmiş yılın muhasebesi ve geleceğe istikamet vermektir. Bu bir yani toplumsal amaç fonksiyonu vardır, ülkenin ve bu amaç fonksiyonunun temsili dillendirilmesi Cumhurbaşkanı tarafından kitlelerin o ortak amaç fonksiyonu etrafında birleşip bütün iktisadi aktör ve faktörlerin o amaç etrafında örgütlenerek önümüzdeki yılı örmeleri geleneğidir, bu son dönemde bozulmuş olabilir. Buradan hareketle Mustafa Kemal 1920 de Reis Paşa ya da Sarı Paşa sıfatıyla başladığı daha sonra Cumhurbaşkanı olduktan sonra Reisi Cumhur olarak konuştuğu 5 dönemde 20 tane konuşma yapmıştır, Büyük Millet Meclisi açılışında. Bu konuşmalara ek olarak, ben 4 konuşma daha ilave ettim, çünkü kritik konuşmalardır. Bir tanesi hepinizin bildiğine inandığım 1923 teki İzmir İktisat Kongresinde yaptığı konuşma, diğer ikisi İzmir e 1931 de yaptığı seyahat sırasında Cumhuriyet Halk Fırkası İzmir vilayetinde yaptığı bir konuşma; 2 gün sonra İzmir Ticaret Odasına yaptığı konuşma; bir de en son kitle önünde İktisatla ilişkili yaptığı konuşma var. Benim alanım iktisatla ilişkili yani bütün anlatacaklarım Atatürk ün İktisat Politikaları demetini anlamaya yardımcı olacağını düşünüyorum. Son konuşması da yani dördüncü konuşması da 20 konuşmasının üzerinde ilavedir te Cumhuriyet Halk Partisi Genel Kurultayında yaptığı konuşmadır. Bu bizim üzerinde durup öğrenmeye ve anlamaya çalışacağımız konuşmalara ilişkin Türkiye de iki tane yayın var. Bir tanesi Profesör rahmetli Afet İnan Hanımın 1973 Birinci Sanayi Planı diye, Türk Tarih Kurumunda çıkan, kitap. Bu kitabın 174 sayfası Mustafa Kemal in Mecliste yaptığı konuşmalara ayrılmıştır. Ancak ciddi hatalar vardır, Tarih Kurumunun kitabında. Konuşmaların çoğu tarihi yanlıştır. 2

3 O tarihte meclis zabıtlarında konuşma gözükmemektedir. İki bazı konuşmalar atlanmıştır. İkinci eserde Prof. Birsay Kuruç un Siyasal Bilgiler Fakültesinden çıkan İktisat Politikası Belgeleri adlı iki ciltte Birsay Hoca konuşmaları, Meclis konuşmalarına değinerek İktisat Politikaları anlamında bizim gözümüzü açmıştır. Bir de değinilen ikinci eserde dediğim gibi ben bu konuşmaları Büyük Millet Meclisi nin zabıt ceridesini tarayarak yaptım. Artık aşağıda gördüğünüz TBMM.gov.tr tarihçe Atatürk html linkinde de hem eski Türkçe yle, hem yeni Türkçe yle elektronik ortama da taşıdı meclis. Meraklısı olan bunu izleyebilir. Yavaş yavaş Cumhuriyete gelen kimi karelerle başlayalım, uygun görürseniz. 30 Ekim 1918 de Mondros Mütarekesi, takiben İstanbul un, İzmir in işgali ve Mustafa Kemal Paşa nın İstanbul dan başlattığı kurtuluş yolculuğunda izlediği tur, Atatürk ün Samsun a çıkışı, Amasya Genelgesi, Haziran 1919 da Erzurum Kongresi, peşine Sivas, Atatürk ün Ankara ya gelişi ve Kurtuluş Savaşı öncesindeki meşhur Sevr Agreement. Şimdi bana göre 20 yüzyılı anlamadan 21 yüzyılda gerçekten bir şeyi tasarlamak, bir şeyler düşünmek imkansız. Önce 20 yüzyılın bizim açımızdan ana yapı taşlarını az önce söyledim onu konuşalım. 30 Ekim 1918 deki Mondros Ateşkes Anlaşmasından sonra 18 Ocak 1919 da Paris Konferansı toplanıyor. Takiben adım adım işgaller başlıyor. Atatürk Samsun a çıkıyor, Amasya Tamimi, iki kongre yapıyoruz, Erzurum ve Sivas Kongreleri, 23 Nisan 1920 de Büyük Millet Meclisi. Büyük Millet Meclisinin açılmasıyla da Milli Mücadeleye yeni bir nitelik kazanıyor. Bizim konferansımızın da tarihi çok uygun düştü. Bugün Ulusal Egemenlik Haftasının kutlamaya başladık, birinci günüdür. O açıdan Sinan Hoca isabetli bir tarih seçmiş, kendisine bir kere daha teşekkür ediyorum. Büyük Millet Meclisiyle birlikte Kurtuluş Savaşı ve Cumhuriyet e geliyoruz. İktisat bilmeyen Atatürk bakın ne demiş? Biraz sonra göreceğiz. Kurtuluş Savaşı bittiğinde Anadolu gerçekleri içinde bütün ayrık otlarını da temizlemiş, bir huzurlu toplum özelliğindedir. Savaşı, ölümü, ihaneti görmüş; direnci, dayanışmayı ve dostluğu geçirmiş. Yaralı yoksul ama özgür, bağımsız, eşit ve bugün çok ihtiyacın olduğunu düşündüğümüz onurlu bir ülkeydi. Bu sözü Taha Akyol a göndereceğiz, başka çaremiz yok. Yani Mustafa Kemal in iktisat düşüncesi, iktisatla ilgili bir katkısı olmadığını söyleyen Taha Akyol a. Birkaç tespit yapmama izin verin, dönem konuşmalarına geçmeden önce. Bana göre 23 ile birlikte Cumhuriyet o Osmanlıdaki savaşa dayalı ya da kahramanlık temennisindeki öz güven mirası tamamıyla üretim temelli öz güven mirasına dönüşmüştü. Bu dönüşüm gerçekten topyekun ve köklüydü. Dönüşüm toplum yaşamından iktisada, hukuktan eğitime, siyasetten uluslararası ilişkilere sözün özü yarı sömürge bir ülkeden bir ulus devlet yaratmaya doğru dönüşmüştür ve bu dönüşüm gerçekten temelde bir stratejik tercihle gerçekleşmiştir. Cumhuriyet i kuranlar ve Cumhuriyet in önderleri, Osmanlının torunlarıydılar ve biliyorlardı, bu Cumhuriyet rejiminin yeni bir sermaye birikim mekanizmasına ihtiyacı var, o dönemdeki üretim ilişkileriyle Cumhuriyetin kendisini selamette hissetmesi imkansızdı. Onun için yeni bir sermaye birikim mekanizması 3

4 ihtiyacı vardı ve bu ihtiyaç ancak ve ancak sanayileşmeyle mümkün kılınabilirdi. Çünkü onlar yani önderlerimiz, Cumhuriyet önderlerimiz sanayileşmeye aynı zamanda bir bağımsızlık meselesi olarak da ele alıyorlardı. Osmanlı İmparatorluğunun İngiliz liberalizminin tutsağı olduğu, Osmanlı Sanayisiyle zanaatlarının Sanayi Devrimi Avrupa sının mamul maddelerinin istilasıyla yıkıldığını biliyorlardı ve bu bağımlılığı, bu iktisadi bağımlılığı ancak ve ancak sanayileşmeyle kıracaklarına inanmışlardı. Cumhuriyet dedik ki sanayileşmeyi bağımsızlıkla esas eş anlamlı anmışlardı ve 3 beyaz problemi, 3 beyazı öğrenci arkadaşlarımız belki bilmez; un, şeker ve patiska dedikleri daha sonra Sümerbank ın üreteceği yani karnımızı doyuracağız ve giyineceğiz, 3 beyaz üzerine kurulu, 3 beyaz ihtiyaçlar başlayarak, yaratılması gereken sanayi üretim kapasiteleri, yani fabrikalar özlemleri süslüyordu ve Cumhuriyet unutulmamalıdır ki baştan söyleyelim. Sonuçta yine buraya geleceğiz. Bu sanayi temelli ulusal ekonomisini, emperyalist çıkarların kesiştiği bölgede ve iki dünya savaşı arasındaki o çalkantılı ortamda gerçekleştirmiştir. Yani 2008 den bakıp da 1930 lara hakkı teslim etmek lazım. Hem uluslararası iş bölümünü düşüneceksiniz, hem 1920 de kurduğumuz Büyük Millet Meclisi ne ta 1931 yılına kadar yani Merkez Bankasını kurana kadar temel toplam para arzınız 150 milyon lira, 11 yılda sadece 150 milyon liranız var ve kendi ulusal para yaratma kabiliyetiniz ve bankanız da yok. Şimdi o iktisat bilmeyen Kemalistler var ya 1929 da Milli İktisat ve Tasarruf Cemiyeti yani bugünkü adıyla Türkiye Ekonomi Kurumu diye bir kurum kuruluyor. Bu kurum bir dergi çıkartıyor. Dergi başlığı İktisat ve Tasarruf, derginin genel yayın yönetmeni daha sonra komünist tevkifatından içeri alınacak olan Dr. Vedat Nedim Tör. Bakın şimdi derginin altında kullandıkları esas slogan İlk hedef Akdeniz di; ikinci hedef İktisat. Bunun üstün alan Mustafa Kemal e iktisatla alakası yoktur, diyen Taha Akyol u bir daha, ben bunu 2005 yılında ilk defa ODTÜ de sunduğum zaman söylemiştim, o zaman böyle görsel malzemeyi falan kullanmadık ten 2008 e 3 yıl geçti. İlk hedef Akdeniz di; ikinci hedef iktisat diye iki tanede kitap çıktı, bu arada. Şimdi kimi sorular soracağız. Yani acaba bu dönemindeki ulusal devlet, sanayileşmeyle ilgili ulusal devlet, yani Cumhuriyet treni nasıl bir bilinçli tercihle makas değiştirdi? Benim kafamdaki kurduğum incelemelerim sonucunda kurduğum denklem demiryolları artı sanayileşme eşittir devletçilikle kurulmuştur. Bu denklemle Cumhuriyet treni gerçek makasını değiştirerek, gerçek yoluna oturmuştur ve bu dönüşüm Mustafa Kemal in stratejisiyle, bilinçli bir stratejisiyle ortaya çıkmıştır. Bakalım şimdi meclis konuşmalarıyla birlikte Mustafa Kemal neler söylemiş. Birinci dönem biliyorsunuz Büyük Millet Meclisi dönemler halinde çalışır. Şuanda 22. dönemde miyiz, 23. dönemde miyiz, tam bilmiyorum ama Uluç Hoca bizi düzeltebilir, kaçıncı dönemde olduğumuzu. Dönemler halinde bende konuşmaları ayırdım, 20 konuşmayı dönemi birinci dönem; birinci dönemde Büyük Millet Meclisi 4

5 açılıyor ve 24 Nisan 1920 de Mustafa Kemal bir konuşma yapıyor, açılış konuşması. Bu ilk konuşmada Gazi hayli genişçe bir durum tespiti yapıyor ve özellikle İstanbul yönetimi ve Uluslararası İlişkiler temelinde bir konuşma yapıyor. İlk konuşmasında da bağımsızlık temel kerteriz noktasıdır. Dünyadaki çoğu ülkenin gelişmişlik düzeyinin gerilerinde kalınmış olmasa da yabancı kaynaktan bugünlerde çok sündürülen bir şey. Hani rahmetli Atatürk sağ olsaydı, ABD den yana tercih koyardı; rahmetli Atatürk sağ olsaydı, Refah Partisine üye olurdu; rahmetli Atatürk sağ olsaydı, yabancı sermayeye evet derdi gibi tezahüratlara da cevaben söyleyelim. Esas diyor biz çok geri durumdayız. Bağımsız kalma görünüş ve yetkisini daima korumak şartıyla, yabancı sermayeden destek alabiliriz. Ama bizim esas disturumuz diyor, Erzurum Kongresinde belirlenmiştir. Erzurum Kongresi kararlarına bir bakalım. 23 Temmuz 7 Ağustos 1919 da bildiğiniz gibi 8 eksenli, 8 ana madde de toplanan Erzurum Kongresi kararları alınıyor ve gerçekten Erzurum Kongresi Türkiye Cumhuriyeti nin temel harcındaki en önemli, temelindeki en önemli harçlardan bir tanesi. Bu göreceğiniz fotoğraflar Erzurum Kongresi Başkan ve Üyelerine ait gerçekten hepsinin tek tek rahmetle yad etmek lazım ikinci yasama yılının birincisinde bakın diyor ki, ateşkesten sonra yabancılar gelir kaynaklarımızın tümüyle el koymak için girişimlerde bulundular. İstanbul daki zorbaların sözlerine dayanarak maden aramak için gerekli izin belgelerinin verilmesini yasakladılar. Biz memleketin bütün varlık kaynaklarına sahip olarak ihracat ve ithalat arasındaki dengenin sağlanması ve üretimin gideceği yere kolayca ulaşması için yolların düzeltilmesini ve ulaşıma açılmasını, açık tutulmasını sağlamaya çalıştık. Şimdi bu ulaşım meselesi kritik önemdedir. Çünkü Cumhuriyet kurulduğu dönemde Osmanlı dan devir alınan ağaç yapısında bir ulaşım ağına sahipti. Her şey Dersaadet e, her şey kahpe Bizans sa akıyordu. Eğer bir şey üreteceksek, üretim kapasitelerimizi yurda, yurdun sathına yayacağız, Anadolu ya yayacağız. 2- Burada ürettiklerimizi bir örümcek ağına benzer bir yol sistemiyle beraber iç pazarda entegrasyon sağlayacağız. Temel strateji iç pazarda entegrasyonu, malları ve insanları birbiriyle kucaklaştıran yeni bir ulaşım ağı tasarımıdır. Hani bizim 10.Yıl Marşımızda Demir ağlarla ördük, ana yurdu dört baştan meselesinin özü budur. O ulaşım meselesini daha sonra göreceğiz, demiryollarıyla devam edecek. Esas dediğim gibi dış ticaret dengesi, iç pazar entegrasyonu ve az da olsa bir denk bütçe hazırlama; denk bütçe halk tabirine göre ayağını yorganına göre uzat bütçesidir. Burada arasında Cumhuriyet falan yok, döneminde bakın. 16 tane de ayaklanmayla boğuşuyorsunuz, kolay bir iş değil. 16 tane kökünde etnisiter milliyetçilik yani Kürt ve İslam, şeriat ayaklanmaları olan bir yandan da 16 tane ayaklanma meclisi kurmuşsunuz, Cumhuriyet kuracaksınız. Bir yandan emperyalist ülkelerle savaş yapıyorsunuz; bir yandan da kendi içinizde 16 tane ayaklanma ile boğuşuyorsunuz ve neredeyse Anadolu nun bütün her tarafı, her tarafında bir şey var, yani ufunet odağı gibi bu oradan pıt pıt pıt bu harita bize hangi ayaklanmaların, neredeyse Anadolu nun herhangi yerinde olmadığı yer yoktu. Daha 5

6 sonraki dönemde yani 1921 de I. ve II. İnönü Zaferi, daha sonra 20 Ocak 1921 de Teşkilatı Esasiye Kanunu kabul ediliyor. Aynı yılın Eylül ayında Sakarya Meydan Muharebesini yapıyoruz ve 1927 yılına geçiyoruz. Şimdi Mustafa Kemal in bu 20 konuşması içinde iki tane kritik ve uzun konuşması vardır. Bir tanesi 1927 dir, biraz sonra anlatacağım konuşma. Birisi de 1937 konuşmasıdır. 27 konuşması bizim hepimizin hatırladığı bildiği bu toprakların sahibi ki bu milletin esas efendisi köylüdür, diye. Orta okuldan hatırlayacağımız tarih bilgileridir. Ama Mustafa Kemal bakın diyor ki, doğrusu 700 yıldan beri dünyanın çeşitli yörelerine gönderilerek kanlarını akıttığımız, kemiklerini topraklarında bıraktığımız ve 700 yıldan beri emeklerini ellerinden alıp, gereksiz yere harcadığımız ve buna karşılık da daima onurunu kırdığımız ve hor gördüğümüz ve bunca özveri ve iyiliklerine karşılık nankörlük, küstahlık ve zorbalıkla uşak durumuna indirmek istediğimiz bu ülkenin gerçek sahibi huzurunda bugün büyük utanç ve saygıyla gerçek durumumuzu anladık. Şimdi bir köylü devrimi bir Kurtuluş Savaşı aslında köylülerin yaptığı, fiziki olarak köylülerin cephede savaştığı; rejim yani Cumhuriyet yani Mustafa Kemal kuracağı devlette bu köylü topluluğunu, çiftçiye dönüştürmek kaygısı yatıyor. Onun için de bu köylü meselesi özel önem arz ediyor. Daha sonra toprak meselesiyle 28 den itibaren göreceğiz, topraksız köylü bırakmamak üzere. Aynı yıl yaptığı konuşmada güçsüz özel sektöre kapitülasyonlara ve ekonomide yabancı hakimiyetine ve onların haksız rekabetlerine dikkat çekiyor. Bakın diyor ki, Tanzimat ın açtığı serbest ticaret devri Avrupa rekabetine karşı kendisini koruyamayan ekonomimizi bir de iktisadi kapitülasyon zincirleriyle bağlıyor. Kuruluş ve özel sektör yönünden ekonomik alanda bizden çok kuvvetli olanlar memleketimizde ayrıca imtiyazlı durumda bulunuyorlardı. Gelir vergisi vermiyorlardı. Gümrüklerimizi ellerinde tutuyorlardı, istedikleri zaman istedikleri eşyayı istedikleri şartlar altında ülkemize sokuyorlardı. Bütün ekonomimizin her bölümünü bu sayede kesin olarak hakim olacak. Burada bir parantez açıp güncel bilgi değerlendirme yapmama izin verin. Bu paragraftaki altını çizmeye gayret ettiğim hususların bugün çok daha ağırı vardır. Türkiye nin toplam mali aktiflerinin %97 sini elinde tutan Türk Bankacılık sisteminin %52 si Türklerin kontrolü dışındadır, yabancılardadır %52 si. Bakın özelleştirilen tesisler bir tarafa yani kamu iktisadi teşebbüsleri bir tarafa, yerli fabrikaların yabancılara satışı, hani Maliye Bakanımız diyor ya, kardeşim fabrika burada duruyor, torbaya koyup götürecek hali yok ya mesele o kadar basit değil. TAMEK Fabrikası Almanlara satılabilir, belki. Biz yeni konserve fabrikaları kurabiliriz. Ama bir ülkenin finanssal mimarisi eğer ulusal olmazsa, yani bankacılık sistemi, çünkü mali sistemin varlık nedeni reel sektörü fonlamaktır. Dünyanın her tarafında böyledir. Aynı fizikteki bileşik kaplar gibi düşünün. Eğer mali sistemimiz varlık nedeni olan reel sektörü fonlamayı bırakır ise hele ki bu kontrol, bu mali sistem kontrolü yabancılara geçerse bizi bekleyen en büyük tehlikelerden bir tanesi Türk Finanssal Mimarisi bankacılık sisteminin %52 sinin yabancıların elinde olmasıdır. Bu yabancılaşma çağın gereği değildir. Bu yabancılaşma küreselleşmenin gereği de değil. Çünkü size reçete sunan ülkeler, açın bakın İtalya nın bankacılık kanununa, Fransa nın bankacılık kanununa bakın, Almanya ya bakın. En babası, en yüksek yabancı hisse senedine, yabancıların hisse almasını sağlayan Yunanistan da bile yabancıların hisse oranı %18 de sınırlıdır. Ama bizim toplam bankacılık sisteminin diyorum. Bakın bazı bankalar pür olarak yabancı hale geldi ve dikkat edin o bankalara yani bugün işte denizden babam çıksa yerim gibi reklamları olan Deniz Bankın son 6 ayda tarım sektörüne verdiği kredileri ihtiyatla izlemeniz lazım geldiğini öneririm. Çünkü köylüye kredi tarla ipoteğiyle verilir, başka bir şeyi yok, adamın. Küçük bir doğadan beklenen herhangi bir olumsuzlukla tarımda çöküntü ve köylünün istediğini elde edemeyip, onu paraya tahammül edememesi ve kredi geri ödemesindeki vade merdivenindeki küçük bu uyumsuzluk Deniz Bankın köylünün toprağına birinci derece ipotek olduğu için el koyması ihtimalini doğurabilir, 6

7 ihtiyatla izlemek lazım. Öyle olacak anlamında söylemiyorum, ama durup dururken bir yabancı ticari banka niye köylüye kredi verir, soru bir budur. 2- Siz bir sektör ihtisas bankası olan Ziraat Bankasını nasıl satmaya kalkarsınız? Halk Bankasının da sonuna geleceğiz. Yeri gelmişken o parantezi de öyle koyup kapatmış olalım. Devam ediyorum. Mustafa Kemal konuşmasının devamında yine aynı perspektiften rakiplerimiz bu davranışıyla gelişme yerleşti. Sanayimizi de öldürdüler. Tarımımıza da zarar verdiler. Ekonomi ve maliyemizin gelişmesi ve olgunlaşmasını önlediler. Tanzimat la ilgili söylediklerinin ben 2008 Türkiye si için de aynen geçerli olduğuna hatta bazı alt sektörlerde daha derin olduğuna inanıyorum. Şimdi bizim İktisat Tarihi hocalarımız genellikle 1923 ten başlatırlar ve günümüze kadar getirirler. Bunun mimarlarından bir tanesi benim de çok sevdiğim, saygı duyduğum, öğrencisi olmaktan gurur duyduğum Prof. Boratav a aittir. Boratav hoca da Cumhuriyet i 1923 ten alıp dönemlendirir ve en ihtiyatlısı Korkut hocadır ya da dönemini nispeten liberal dönem diye adlandırabiliriz, der. Şartlar gereği fiiliyat öyle olmuş olabilir, ama bakın 22 de Mecliste Mustafa Kemal ne diyor. Ekonomik politikalarımızın önemli amaçlarından biri de genel yararı doğrudan doğruya ilgilendirecek kurumlar ve iktisadi teşebbüslerin, mali kudretimizin ve teknolojimizin izni oranında devletleştirilmeleridir. Yani Mustafa Kemal in kitle önünde ve Büyük Millet Meclisi zabıtlarına geçen ve ilk devletleştirmeden bahsettiği konuşması, 1922 yılına aittir, dikkatinizi çekerim. Daha Cumhuriyet falan yoktur. Bu laf bana göre 1930 ların devletçilik politikasının ana payandalarından birisi de, birini de oluşturacaktır, hatta en temeli ve devam ediyor ki, ülkenin ekonomik temelleri tarım ve tarımsal sanayiye bağlı olmakla birlikte ülkede öteden beri varolan, örneğin dokuma sanayi gibi kurumların korunması canlandırılması ve bazı bölgelerde yeniden kurulabilecek diğer sanayinin her şartta gözetilmesi göz önünde önemle bulundurulacaktır. İleri de göreceğiz. Sonuçta diyeceğim ki, korumacılıkla başladı, devletçilikle taçlandığı iktisat politikaları anlamında ilk ip uçlarını o dönemde zaten Osmanlı dan devraldığımız Feshane ve o temeldeki kimi işletmeleri korumaktan bahsediyor ve bakın 22 de çalışanların rahat yaşamalarını sağlayacak Zonguldak Amele Kanunu bu bizim Sosyal Güvenlik sistemimizin, Türkiye deki Sosyal Güvenlik sisteminin çalışanlar açısından ilk defa yasayla kurumsal düzenlemeye kavuştuğu Zonguldak Amele Kanunu. Şimdi de meclisten çıktı bakalım, Cumhurbaşkanı onaylayıp, muhtemelen Anayasa Mahkemesinden dönecek. Sosyal Güvenlik Yasasını da düşünelim. Çalışanların rahat yaşamalarını sağlayacak. Çalışan yok daha ortada çok fazla ama o dönemde bile işçi hakları konusunda meclisin ve Mustafa Kemal in daha titiz davrandığını düşünebiliriz. Devamla dedik ya hani 22 ile 37 en ayrıntılı konuşmalardan bir tanesi; bakın 22 de genel ekonomik çalışmalarımız ve ekonomik politikamızın değindiğim ve gösterdiğim bu görüş içerisinde ve bir plan dahilinde düzenli biçimde yürütülmesi Bakanlar Kurulumuzun çabalarını bu nokta üzerine toplaması ile sağlanacaktır. Özünde mali bağımsızlığın yarattığı tam bağımsızlığın altını çizen Mustafa Kemal 22 de iktisat yönetiminde planlama kavramından bahsediyor, bu çok önemli. Ülkemizin gelir kaynakları milli davamızı güven içinde sağlanmasına yeterlidir. Mali kudretimiz bugüne kadar olduğu gibi dış borç yapılmadan da orta halli bir düzeyde ülkeyi yönetecek veya amacına ulaştıracaktır. Tam bağımsızlık meselesine devamla birlikte, bugün sattığımız TTN meselesine ilk defa deyiniyor ve diyor ki, şimdiki durumdan yararlanılamayan gelir kaynaklarından yararlanmak ve halkın vergi yükünü azaltmak için bazı maddeler üzerine tekel konulması gerekmektedir, o dönemde de tuz, kibrit konusunda. Yine 22 konuşmasında eğitime ve özellikle tarih eğitimine önemli dikkatleri çeken Atatürk; ülke kaynakları zenginliğine ve hap sanayinin gelişimine değinerek 22 yılı konuşmasını tamamlıyor. 7

8 Aynı dönem saltanat kaldırılıyor. Başkomutanlık Meydan Muharebesi veriliyor ve geliyoruz, milletimiz mazisinden değil, artık istikbalinden mesuldür, şiarı altında toplanan 1923 teki 17 Şubat ta toplanan ve 4 Mart ta nihayetleşen İzmir İktisat Kongresi. Bu İzmir İktisat Kongresi kritik bir kongre üzerinde rahmetli bizim okuldan yine hocamız eski Dışişleri Bakanımız Gündüz Ökçü nün zabıtlarının önemli bir bölümünü yayınladığı İzmir İktisat Kongresi, Lozan Görüşmelerinin kesildiği bir dönemde yani Başvekil İsmet in trene atlayıp Türkiye ye geldiği bir dönemde yapılmıştır. Şimdi iki karikatürü görüyorsunuz. Amerikan mahkemelerinde fotoğraf çekilmiyor, ressamlar çiziyor. Üstteki karikatür, Lozan delegasyonunu anlatan yani ortada İsmet Paşa, diğerleri Lord Curzon hepsinin imzası var. Alttaki karikatürde Lozan a katılan Türk Heyeti yine Başvekil İsmet, kalpaklı olan Doktor Rıza Nur u görüyorsunuz. Şimdi Lozan başlayıp görüşmeler uzayınca Türkiye nin önüne yıllık mali hesapları çıkartıyorlar ve 4 Şubat 1923 tarihinde Lozan kesintiye uğruyor. Şimdi niye önemli çünkü bu Lozan daki kesintiye uğradıktan 4 Nisan, 4 Şubat tan sonra 17 Şubat ta ve İzmir de yani 13 gün sonra Mustafa Kemal 1135 delegenin katıldığı bir iktisat kongresi düzenliyor. Milli egemenlik, iktisadi egemenlik ile pekiştirilmelidir, sözleriyle açtığı İzmir İktisat Kongresinin gerçekten zabıtlarını yeniden okumakta fayda var. Bu sol altta gördüğünüz fotoğrafı genellikle İzmir iktisat Kongresi nde Mustafa Kemal açılış konuşması yapıyor diye verilir. Bu fotoğraf İzmir İktisat Kongresi açılış konuşması değildir. Aynı tarihte kongreden önce İzmirli hanımlarla Hamparsumyan Han da yaptığı özel toplantıda çekilmiş bir fotoğraftır. Peki acaba niye Mustafa Kemal İzmir de toplamıştır, İzmir Türkiye İktisat Kongresini? İzmirli yazar benim de hemşerim olan Yaşar Aksoy un şu cümlesine ben de katılıyorum. Cumhuriyet Hükümeti, İzmir de İktisat Kongresini boşuna toplamıyor. Bu adeta İzmir in yaşadığı Yunan işgaline karşıda bir tepkiyi, uluslararası bir tepkiyi gösteriyor. Şimdi 4 tane amblem gelecek, bunlar 4 grup halinde İzmir İktisat Kongresindeki delegelerin çiftçi grubunun, tüccar grubunun, sanayi grubunun, işçi ya da amele grubu diye adlandırılan amele 8

9 gruplarının kongredeki, o dönemdeki armaları. Bakın 1923 te amele grubunun elinde böyle nasırlı bir elde çekiç var, bizim kuşakta böyle görsel malzeme kullandığımızda komünist propagandasından insanların başı ağrıyordu, orak çekiç meselesi nedeniyle. Kongrede Mustafa Kemal in konuşmasını takiben dönemin İktisat Vekili Mahmut Esat Bey de, Milli egemenliği İktisadi egemenlik olarak anlıyorum. Eğer böyle olmazsa o zaman milli egemenlik bir hayal olur diyerek. Gazinin söylediğinin altını bir kere daha çiziyorum. Kongrede ortaya atılan tartışma konuları ve delegasyonların sunduğu raporların sonucunda şöyle bir temel hedef var. Bir milli ekonominin kuruluşunu ilerlemek, ilerletmek ve doğmakta olan Cumhuriyet devletinin sosyo ekonomik temelini kısa sürede oluşturacak ekonomik güçleri geliştirmek. Kongreden sonra bitirmeden, şimdi başka bir konuya geçelim. Bu bina kongrenin toplandığı Hamparsumyan Üzüm, İncir İşletme binasının 1974 yılındaki görünümü, İzmir deki rahmetli eski Belediye Başkanı Ahmet Piriştina nın kurduğu kent müzesi, kent kitaplığından aldım, bu fotoğrafı. Şimdi aynı binaya ilişkin iki fotoğraf daha var. Bu fotoğraf 74 yılında Üzüm, İncir İşletmesinin çalıştığı dönem, 1135 kongre artı kimi misafirlerle 2000 civarında yurttaşın İzmir e geleceğini belirleyenler en büyük bina olarak bu binayı seçmişler. Fakat bu bina Türkiye nin yaptığı ilk iktisat kongresi binası ve Cumhuriyetin temelini çizen bu bina. Bu binayı 1900, 12 Eylül Darbesinden sonra yıkıp, otopark yapmışız. Kestane Pazarı, 857. Sokakta neyse şimdi yeni Belediye Başkanı Piriştina dan sonraki vekalet eden Belediye Başkanı oraya küçük bir anıt dikmiş burada kongre binası vardı falan diye böyle komik bir şey. Bu ayıp, bir İzmirli hemşerim olarak bana da ayıp tabii, ama başka Ankara ayıbı yakında yaşanılan bir ayıp. Ulus taki Cumhuriyetin simgelerinden İş Bankası Genel Müdürlüğü binasının yanında bir Sümerbank binası var. Sümerbank binası aşağı yukarı 2 aydır, tahta perdelerle çevriliydi. Bu hafta başında da tahta perdeleri söktüler. Bakın Sümerbank binası hangi mağazaya dönüşmüş? Bu ayıpta Ankaralılara yetsin. Şimdi sevgili arkadaşlar, değerli hocalarım bana göre sadece kentin siluetiyle değil, Cumhuriyetin simgeleriyle de oynanıyor. 9

10 O Ulusun o profilini hatırlayın. Yani bir çatallı yol var, sol tarafta İş Bankasının pembe taşlar eski genel müdürlük binası yanında Sümerbank binası oradan çıkıyorsunuz. Eski hükümet Konağı yani şimdi Maliye Bakanlığının kullandığı ta Hacı Bayrama kadar olan paftayı düşünün. Yaşı genç olanlar bilmez. Benim yaşıtlarım ya da benden yaşlılar bilirler. Murat Karayalçın ın Belediye Başkanlığı döneminde o paftaya ait yarışmalar açıldı ve Orta Doğu Teknik Üniversitesi Mimarlık Bölümü o yarışmada kent siluetini koruyan proje olarak orayı kazandı. Bir tek Hacı Bayramdaki Augustus Tapınağının oralarında bir miktar restorasyon oldu. O biraz ortaya çıktı. Fakat aşağıya doğru ömrü gitmedi. Fransız sermayesi hafızalardan Sümerbank ı sildiler. Şimdi binayı da dönüştürüyorlar, halbuki orası kentin ortasında bir sanayi müzesi haline getirilebilirdi. Bir kütüphane olabilirdi. Bir Cumhuriyet Sanat Galerisi olup eski resimler sergilenebilirdi. Bir şey olabilirdi. Ben böyle hikayelere doğrusu dayanamıyorum. Onun için yeri gelmişken araya manzara koymuş gibi olmayayım. Geleceğiz şimdi 1923 konuşmasına birinci konuşma, 1923 te iki konuşma var. Birinci konuşması 1 Mart dördüncü yasama yılını açarken Mustafa Kemal diyor ki, Büyük Savaşa ait harcamaların tümü ile savaş dışı devlet idealleri birlikte hiç dış borç almadan ve bu arada da devlet borçlarını 2/3 nü ödedik, diyor. Şimdi buradaki kritik önemdeki paragraf bana göre 1922 yılında 23 te konuşmayı yaparken, 22 yılında bakın Mustafa Kemal ne diyor? 22 yılında özel idare ne yapmış, arkadaşlar? 3 erkek, 1 kız ilk öğretmen okulu; 5 erkek, 3 kız lisesi ve 134 erkek, 30 kız ilk okulu ve 10 sanayi, 2 çırak okulu açılmıştır. 22 yılında, 1922 yılında özel idare gelirinden bayındırlık hizmetleri için 536 bin okul inşaatı için, hastaneler için, basımevi, kütüphaneler, fidanlık falan. Şimdi biz kendi okulumuzu yapamıyoruz ve hayırsever yurttaşları gel işte okul yap diyoruz savaş sürüyor, Cumhuriyet daha yok ve aynı yıl yani 1 Martta Mustafa Kemal konuşma yaptıktan sonra bu TİME kapağını hatırlarsınız. Bu TİME kapağının tarihi 24 Mart 1923 tür ve tarihçi Arnold Toynbee nin, Mustafa Kemal Paşa hiç şüphesiz çağdaş tarihin büyük şahsiyetlerinden biridir. Bir Türk ün Anadolu da kendi efendisi olabileceğini şahsen sergileyerek, ispatlamıştır diye bir yazısı vardı ve Cumhuriyet falan yok. İlk TİME a kapak oluşu 24 Mart 1923 tür. Lozan Barış Anlaşması imzalanıyor ve ikinci döneme geçiyoruz. Bu fotoğraf Mustafa Kemal in Cumhur Reis sıfatıyla çektirdiği birinci resimdir, tarihi 30 Ekim 1923 tür. İkinci dönemde dönemini irdeleyeceğiz. Bu ikinci dönemin ilk konuşmasının tarihi 13 Ağustos 1923, deki konuşmalardaki hakim olan üçlü dönem genellikle bayındırlık, ekonomik ve eğitim üzerineydi. Mustafa Kemal 13 Ağustos 1923 te iç ve dış güvenlik sorununu da ekliyor, konuşmasında ve oldukça kısa olan konuşmada devletin, kurulacak olan devletin 10

11 niteliğini, halk devleti olarak belirliyor ve diyor ki bakın; gerçekte Türkiye devletinin bu yeni yönetim şeklinin dayandığı temeller nitelik yönünden kendinden önce gelen tarihi yönetim temellerinden başkadır. Bunu bir kelimeyle belirtmek gerekirse diyebiliriz ki Yeni Türkiye Devleti, bir halk devletidir, halkın devletidir. Daha Cumhuriyet falan yok. Cumhuriyeti ilan ediyoruz, 29 Ekim 1923 te ve ikinci yasama yılının 1 Kasım 24 tarihli konuşmasında Mustafa Kemal diyor ki, hiçbir hayal ve teori peşinde koşup aldanmaksızın ülkenin kaynakları ve insan gücüyle işi sürdürmek kesin olarak gereklidir. Bu bir otarşik iktisat yönetimi anlayışı değildir. Bu gerçekten ayakları üstüne duran ve kendi yağıyla ürettiği kadar tüketen bir toplum modelinin tarifidir ve yavaş yavaş demiryolu meselesine giriyorlar. Uygarlığın bugünkü araçlarını bundan da öte bugünkü düşüncelerini demiryolu dışında yaya bilmek imkansızdır. Demiryolu, mutluluk yoludur. Bu slogan, bu laf Demiryolu, mutluluk yoludur, lafı çok uzun süreler demiryollarının inşasında, çeşitli dövizlerde falan kullanılmış. Aynı yıl hilafet kaldırılıyor. Tevhid-i Tedrisat Kanunu kabul ediliyor. Şer iye ve Evkaf Vekaleti kaldırılıyor. Cumhuriyetin ilk Anayasası çünkü 1921 deki Teşkilat Esasiye Kanunudur. Cumhuriyet kurulduktan sonra ilk Anayasa 20 Nisan 1924 yılında kabul ediliyor. On kuruşluk paralar piyasaya çıkıyor ve İş Bankası kuruluyor, 1 milyon lira sermayeyle aynı yıl ve bakın o dönemde Zümrüt ü Anka diye bir dergi çıkıyor, karikatür dergisi 6 Mart Mustafa Kemal Paşa devrimleri gerçekleştiriyor. Engelleri koşan bir atlet gibi tüm engelleri aşıyor. Engellerin önünde yazan saltanat, hanedan, ama Mustafa Kemal kendi karikatürünü çizen karikatüristlere dava açmamış, hiçbir zaman. Geliyoruz, üçüncü yasama yılı teki konuşmasına çalışanlara sağlanan güvenceler yani özlük hakları anlamında tarım, maden sanayine özel önem verilmesi ve ticaret hayatı üzerine kısa değerlendirmelerle ulusal bir ekonomi yönetiminin esas olması lazım geldiğini ifade ediyor. 22 de zaten bahsetmişti, hatırlarsanız, bir plan dahilinde yapalım, diye. 25 teki konuşması bugünkü uygarlığın güçlü temeli olan maden sanayini özellikle önem vermenizi ve yönelmenizi isterim. Sanayi fabrikalarına, maden enstitüsüne yönelik genel ilgi ve atılımları desteklemek için çözüm yolu ve önlemler bulmak hayati gereksinmelerimiz arasındadır. Çok uzun süreler maden konusunda ısrarlı, ben 2008 de Türkiye nin madenleriyle ilgili dönen dolapları, çıkan maden yasasını hafızalarınıza bir kere daha getirmek isterim, dönen dolapları, Kaz Dağı, Çanakkale altın meselelerini birlikte düşünebilmek lazım. Aynı yıl Aşar Vergisini kaldırıyoruz. Şapka kanununu kabul ediyoruz. Tekke ve Zaviyeleriyle, Türbelerin kapatılmasına dair kanunun kabul ediliyor, 1925 te ve ilk fabrikalardan biri Alpullu Şeker Fabrikası açılıyor. Türkiye nin ilk betonarme köprüsü yapılıyor, Ankara, Yahşiyan demiryolunda ve Ankara Hukuk Mektebi açılıyor. Atatürk Orman Çiftliği kuruluyor ve Tayyare Cemiyeti kuruluyor, 16 Şubat 1925 te ve aynı yıl çok ünlü bir isyan 13 Şubat-31 Mayıs 1925 te tarihleri arasındaki Ergani İlçesine bağlı Eğil bucağının Piran Köyünde başlayan meşhur Şeyh Said isyanı yılına geçtiğimizde Yol Kanunu, Köy Kanunu, Borçlanma Kanunu, İskan ve Mülkü Teşkilat Kanunları ve Sanayi Şirketleri başarılı çalışmalar yaptığı ve Milli Bankalar, İş Bankasıyla birlikte yeni bankalar kurulacak ve bu konuşmada arkadaşlar yeni Sanayi Özendirme Kanunu yani Teşvik Kanunu 27 de çıkacak olan Teşviki Sanayi Kanunu, taslağından bahsederken bir de benim henüz ulaşamadığım biraz arşivlerle yine açıldı aslında zaman bulup yapmak lazım. Tarihi hemen aklı olan varsa içinizde Yüksek Ekonomi Meclisi Kanunu Tasarısından bahsediliyor, 26 yılındaki konuşmasında. Belki iyi bir araştırma alanı, belki bir mastır tezi bile olabilir, diye düşünüyorum, eğer tarihe ilgili arkadaşlar varsa. Aynı yıl Türk Medeni Kanunu kabul ediliyor, Ceza Kanunu kabul ediliyor. Merkezi İstatistik Dairesi yani Merkezi İstatistik Umum Müdürlüğü ya da Devlet İstatistik Enstitüsü ya da bugünkü adıyla 11

12 Türkiye İstatistik Kurumu 25 Nisan 1926 da kuruluyor ve çok önemli, çok önemsediğim Kabotaj Kanununu aynı yıl kabul ediliyor. Kayseri Uçak Montaj Fabrikası açılıyor. Şimdi burada bir parantez açacağım, benim özel ilgi alanlarımdan bir tanesi. Şimdi bu Kayseri de 6 Ekim 1926 da başlattığımız uçak imalatının meselesi Almanların Junkers firmasından da 150 tane Mühendis ve Teknik Personel getirerek başlattığımız, 1926 da Türkiye ürettiği 13 tane uçağı resmen belgeli bir biçimde Danimarka ya ihraç etti da üretmeye başladığımız Türk tipi uçaklardan üç tane tip geliştirmişiz. Bunların içinden 13 tanesini Danimarka ya ihraç etmişiz. Bu belgeli tarihin tozlu sayfaları diye kimse ilgilenmiyor, ama maalesef bugün biz ne haldeyiz, bir bakın 1926 dan bahsediyorum. Uçaktan bahsediyorum. Aynı yıl Uşak ta Şeker Fabrikası açılıyor ve üçüncü döneme geliyoruz, yılına ait konuşmalara bakacağız. 27 yılındaki 1 Kasım 27 yılında yaptığı konuşma Mustafa Kemal in ikinci kere Cumhurbaşkanlığına seçilmesi nedeniyle teşekkür mahiyetinde oldukça kısa bir konuşmadır ve ekonomiyle ilgili bir şey yoktur. Çünkü aynı yılın Ekim ayında Büyük Nutku okumaya başlamıştır Mustafa Kemal. O nedenle zaten söyleyeceğini Nutuk ta söylemiştir. Ama aynı yıl Ulus taki Zafer Anıtı açılıyor. Binaların numaralandırılması ve sokaklara isim verilmesine başlıyor. Birinci nüfus sayımı yapılıyor, arkadaşlar Nüfusumuz 13 milyon 648 bin imiş. Ne zaman? 28 Ekim 1927 tarihinde. Dediğimiz gibi Ekim 27 de Mustafa Kemal mecliste Büyük Nutku okuyor ve geliyoruz, le birlikte Mustafa Kemal in o 22 de bu ülkenin gerçek sahibi kim diye başlatıp köylüyü çiftçiye dönüştürme meselesi giderek hız kazanacak ve 1928 den itibaren ta 38 e kadar, 37 de çok ağır, 36 da da ağır. Mustafa Kemal in bu topraksız köylüye, toprak dağıtımı meselesinde meclisteki parlamenterlere nasıl pres yaptığını göreceğiz. Fakat meclisteki özellikle Doğu ve Güneydoğu Anadolu bölgesindeki aşiret reisleri artı Söke Ovasının sahipleri yani bugünkü Menderes in yani Rahmetli Başbakan Menderes in, dedeleri ya da babaları ve Eskişehir civarındaki Sazak ailesinden oluşan milletvekilleri mecliste bu çiftçi, köylüye toprak dağıtım meselesinde elleri sürekli soğuk davranıyor ve kanunun teklifini bir türlü, Mustafa Kemal in bastırmasına rağmen gündeme getirmiyorlar. Yani nedir? 28 de topraksız köylüye toprak, denk bütçe, Cumhuriyet dönemi kağıt parası ve Merkez Bankasının açılış hazırlıkları; yavaş yavaş ekonomi, İş Bankası kuruldu, özel sektörün kuruluşları, İstanbul daki özel sektör firmalarını destekleyecek ve Anadolu daki ikili sanayi ürünlerine tesislerini kredilendirecek, bir yandan da Merkez Bankasına milli para yaratacağız ve ondan sonra sektör ve ihtisas bankalarıyla devam edecek. 28 konuşmasında ulaşım çalışmaları, demiryolları ve sanayi modül bankasıyla ile hususlara değindikten sonra Mustafa Kemal konuşmayı sonlandırıyor. Aynı yıl Danıştay kuruluyor, Uluslararası sayıları kabul ediyoruz ve 1 Kasım 1928 de Türk Harfleri kabul ve tatbiki hakkındaki kanun ve onunla ilgili yapılan şenlikler ve en önemlisi bence 1928 de ilk defa Uluslararası Kadınlar Tıp Kongresine 12

13 bir Türk Kadın Vekil Safiye Aliye Hanımı gönderiyoruz, yıl Şimdi acaba durum nedir, takdirlerinize sunuyorum. Hanımlarımıza bakın, yıl 1928 bir Türk Kadın Doktor, uluslararası bir tıp kongresine katılıyor a geldiğimizde sanki yavaş yavaş o Amerika da başlayıp, sonra tarım sektörüne esas alan dünya krizi ve dünya buhranı sinyalleri Türkiye ye doğru gelirken 2008 in bugünleri gibi 2007 de Temmuz da başladı bu Norveç piyasasıyla ilgili Amerika daki domino etkisiyle yavaş yavaş şimdi bize doğru sirayet edecek ve bizde muhtemelen bana göre giderek derinleşerek mali sistemi değil, ama reel sektör firmalarını vuracak ve kitlesel, derin ve yığınsal işsizlikle karşılaşacağımız bir krizin arifesindeyiz. Hiçbir tedbir ve B planı diye zaten A planı da olduğuna inanmıyorum, 29 da öyle bir yıl. Mustafa Kemal diyor ki, yani gelişiyoruz, fikri ve ekonomik gelişme olarak iyi şeyler yapıyoruz; ama dikkat etmeliyiz ki, bu gelişme uygar ve milli olmalıdır. Sınırlarımız dışından etki almasını prensiplerimize uygun bulmayız. Altını çizip bir daha söyleyelim mi? Sınırlarımız dışından etki almasını prensiplerimize uygun bulmayız. Yani öyle Barroso lar falan gelecek konuşacak o zor iş yani; hatta biz gidip talep edeceğiz, Avrupa Komisyonuna aman ne olur bildiri yazın diye. Sınırlarımızın dışından etki almasını uygun bulmayız. 29 konuşmasında yine köylünün yeterli miktarda toprağa sahip olma zorunluluğu var. Aynı yıl Türk harflerinin öğretilmesini sağlayacak Millet Mektepleri açılıyor, alfabe kabulünden sonra Millet Mekteplerinde kadınlar, çocuklar, yaşlılar okuyor ve aynı yıl biz Ankara-İstanbul arası telefon görüşmelerine başlıyoruz, 1 Temmuz 1929 da. Ondan önce telgrafla haberleşme, 29 da nihayet telefon görüşülüyor. Okullardan Arapça yı ve Farsça yı kaldırıyoruz. Yeni Türk harfleriyle basılan ilk posta pulu aynı yıl çıkıyor ve geliyoruz 1930 yılına. Mustafa Kemal artık o Amerika yı vuran neredeyse vuran demeyelim, hatta çökerten mali sistemini, Amerika mali sistemini çökerten mali iflasla birlikte 1 Kasım 30 da diyor ki, arkadaşlar geçen yıl içinde karşı durmak zorunda kaldığımız büyük olayda milli para krizidir. Bu krizi karşılamak için çıkan önlemlerin olumlu olduğu görülmüştür. En önemli konu da ekonomik görüşe göre ulusun uyanıklığı ve kendi yasama hakkına olan güvenidir. Meclis ve hükümet tarafından alınan önlemler özellikle bu konuda birleşir. Bugün içinde bulunduğumuz durum mali ve ekonomik önlemlerin ve ölçülü davranmanın özenle sürdürülmesini gerektirmektedir. Bu ölçülü davranma yine bizim kuşağın, gençler çok hatırlamaz, bizim kuşağın Aralık ayının ilk haftasında Yerli Malı veya Milli Tutum Haftası diye kutladığımız, Yerli Malı Yurdun Malı Her Türk Bunu Kullanmalı diye, şimdi dalga geçilen, o zaman zaten yılda bir iki kere muzu gördüğümüz zaman Aralık ayında işte ya da yılbaşı sofralarında falan olurdu. Muz falan gibi meyveleri alıp okula gittiğimiz Tutum Haftası, şimdi bundan sonra başlayacak, yani 1930 da Türkiye de o denk bütçe meselesini sağlayabilmek için insanların olabildiği ölçüde tasarruflu yaşama konusunda etki altına alınmasının da başlangıcı. Cumhuriyet Merkez Bankasının kurulması ve hisse senetlerinin vatandaşa sunulması yakın bir gidiyor. Yani öyle blok satış falan yok. Halka arzın bence ilk örneği budur diye değerlendirebiliriz. Dördüncü döneme geçmeden birkaç nokta hani girişte söylemiştim. Mustafa Kemal sadece mecliste yaptığı 20 konuşmayla değil, ek 4 konuşmayla daha Türkiye İktisat Politikasının rotasını çizmiştir. Demiştik ki, 28 Ocak 31 de Halk Fırkasının İzmir Vilayet Kongre konuşması ve 1 Şubat 31 de İzmir Ticaret Odasında yaptığı konuşma; bu niye önemli? Mustafa Kemal in topluluk önünde Devletçilik konusundaki düşüncesini açıkladığı tek belge olduğu için önemli, onun için görmezden gelemeyiz. Bu vilayet kongresinde, CHP nin İzmir Vilayet Kongresindeki konuşmasında Mustafa Kemal diyor ki, Biz siyasette demokratik halkçı; ekonomide ise devletçiyiz. Bu devletçiliğin, demokratik halkçılığa aykırı olmadığı, çünkü halkın tabağından gelen yani bir yaratılışından gelen devletçi olduğunu, ekonomide her türlü ihtiyacın devletten talep etme hakkı kullandığını 13

14 söylüyor. Bu özelliklerden ötürü Cumhuriyet Halk Fırkasının herhangi bir siyasi parti değil, toplumdaki tüm sınıfların siyasal ve ekonomik gereksinmelerini bağdaştırmayı beceren tek kuruluş olduğunu söylemesi ise ülkede tek parti yönetiminin başlangıcı olarak sayabiliriz. Bu İzmir Ticaret Odasındaki konuşmayı da, şimdi şöyle bağlayalım mı? Sivas a demiryolu gidip de Sivas ta demiryolu açıldığı zaman bu 29 konuşmasından, 30 konuşmasından sonra dönemin Başvekili İsmet Paşa; Fırkamızın devletçilik vasfı diye, inanılmaz bir doktrine bir konuşma yapmıştır ve dönemin önemli dergilerinden olan benim mastır tezinde üzerinde çalıştığım, 2 yıl çıkan yaklaşık de yayınlanan Kadro dergilerinde ilk defa yayınlanmıştır, bu Fırkamızın Devletçilik Vasfı, makalesi. Daha sonra da 1984 de çıkan Yapıt diye bir dergide yayınlandı. Yine tarihe meraklı olanların, Türkiye nin İktisat tarihindeki yönelişlerinde bir gerçekten rota değiştirme yani korumacılıktan devletçiliğe geçiş, Mustafa Kemal in tamamlayıcı bir örnek konuşma olarak, Başvekil İsmet Paşa nın da 30 Ağustos 30 daki Sivas konuşmasını okumalıyız, yeniden eğer merak ediyorsak. Aynı yıl kadınlara belediye seçimlerine katılma, seçme ve seçilme hakkı verildi. Şehir tiyatroları düzenli temsillere başladı. Operetler başladı ve kahpe bir suikastla 30 yılını kapadık, Yedek Subay Kubilay, Menemen de şehit edildi. Ama ayaklanmayı bastırdılar. Bu ayaklanmadaki organizatör yobazların dönemin jandarmaları arasındaki bir fotoğrafıdır. Dördüncü döneme geçiyoruz. Son dönem beşinci dönemdi. Dördüncü dönemde 1931 yılında esas vurgu, dünya buhranının ve krizinin giderek derinleşme olduğu tasarrufları arttırmanın çok olduğu noktasıdır. Ayrıca dünya krizinden etkilenen ülkelerin tedbiri olarak vergileri arttırmalarına rağmen Türkiye de vergi azaltmanın cesur bir davranış olduğunun altını çiziyor, Mustafa Kemal. Bu 30 yılında, 31 e geçmeden önce 29 Aralık 1930 yılında Mustafa Kemal in talimatıyla az önce sözünü ettiğim, girişte sözünü ettiğim o dönemin Meclis Başkanı Kazım Özalp in siyasetinde bir cemiyet kuruluyor, Milli İktisat ve Tasarruf Cemiyeti bugünkü Türkiye Ekonomi Kurumu ve o bahsettiğim yine yerli malı haftalarını organize eden ve Türkiye de gerçekten tasarruf alışkanlığını geliştiren bir kurum. Bu resim 1929 krizi sırasında Amerika da çekilmiş ve insanların hangi özelliklere sahip olarak nasıl iş aradıklarını belirten tarihi resimlerden birisi. Burada yine borsa krizleriyle ilgili vatandaşların Amerika da gazete peşinde, haber peşinde koştukları bir yıl. Biz aynı yıl 26 Mart 31 de Ölçüler Kanununu kabul ediyoruz ve 23 Nisan Milli Egemenlik Bayramını ilk defa Çocuk Bayramı olan da ilaveten, 23 Nisan 1931 de adı değişiyor, Milli Egemenlik Bayramının bir de Çocuk Bayramı ilave ediyor. Aynı yıl nihayet 3 Ekim 1931 de Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası kuruluyor. Aynı yıl Türk Tarih Kurumu kuruluyor ve ilk sesli Türk filmi olan İstanbul Sokakları filmi gösterime giriyor, 1 Aralık ye geldiğimizde denk 14

15 bütçe, güçlü milli para ve sanayi kuruluşlarının çok önemli olduğu yani konuşmanın ana temeli üç unsurdan oluşuyor. Ulusal ihtiyaçlar için hani demiştik ya üç B meselesi diye. Hala onlar tamamlanmamış durumda 1930 a gelindiğinde. Sanayi tesislerinin bir an önce kurulması dileğiyle buhrana rağmen, kriz var. Dünyayı sarsıyor ve siz ciddi bir iş yapıyorsunuz. Bir şeyi yoktan var ediyorsunuz. Dünya iktisadi krize girdiği dönemde siz kararlı, ciddi, büyük ve hırslı bir sanayileşme hamlesi yapıyorsunuz. Dünya tarihinde başka bir örneği olduğunu bilmiyorum ben. Aynı yıl Halkevleri açılıyor ve bence aydınlanma meşaleleri adım adım bütün Anadolu ya yayılıyor. Türk Dil Kurumu kuruluyor ve biz 18 Temmuz 1930 da, 32 de Cemiyeti Akvama yani bugünkü Birleşmiş Milletleri ne üye oluyoruz. Bakın Cumhuriyet Gazetesi nin ana manşeti altındaki ikinci şeye birlikte bir göz atalım. Büyük Meclis, Türkiye nin azalığını ittifakla tasvip ve kabul etti. Bugün böyle manşet görebilir misiniz? Büyük Millet Meclisi, Avrupa Birliği ilişkilerinde düşünün. Yani Meclis kabul ediyor. Aynı yıl Keriman Halis o dönemin Türkiye Güzeli, Belçika da Dünya Güzeli seçildi. 33 e geldiğimizde Cumhuriyetin 10. yılı kutlanıyor. Reisi Cumhur Mustafa Kemal 2 konuşmada 2 noktanın altını çiziyor. 1- Ekonomide buhran sürüyor. Ama yönetim her şeyden önce bütçe dengelerini korumaya önem verecek. 2- Yine 32 deki gibi mübrem yani gerekli sanayileri kısa sürede kullanarak kendi kendine yeterliliğimizi sağlayacağız diyor ve o dönemin üniversiteli hayatına Yüksek Ziraat Enstitüsü yani dönemin bu dönemin Ziraat Fakülteleri de ilk kurulan fakültelerden birisi mevcutlara ilave olarak, 10. yıl kutlamaları üniversite reformu yapılıyor ve İstanbul Üniversitesi kuruluyor. Dar-ül Fünun un adı değişiyor. Bugünün Milli Güvenlik Kurulu o dönem Yüksek Müdafaa Meclisi olarak kuruluyor. Devlet Havayolları İşletmesi, PTT aynı yıl kuruluyor ve yani az önce konuştuğumuz, hafızalardan artık silinen 1-11 Temmuz 1933 te Sümerbank kuruluyor. İzmir Panayırı o dönemki adıyla İzmir Fuarı yine aynı yıl. Şimdi biraz ayrıntıya geleceğiz. Bu bizim iktisat tarihimizde planlı döneme ilişkin kimi şeyler söylenirken ya da anlatılırken gene Afet Hanımın Birinci Sanayi Planı diye 1973 te o atıf yaptığım kitabı önemli bir bölümünde orijinalinin yayınlandı. İktisadi Birinci Sanayi Planı, bazı hocalarım mesela buna plan olarak ad vermenin yanlış olduğunu söylüyorlar. Çünkü diyorlar ki, bunlar bir takım bu belge bir takım fizibilitelerden oluşuyor. Buna biz şey diyelim, Birinci Sanayi Programı diyelim, deniyor. Ama kitabın orijinalindeki adı Birinci sanayi Planı olduğu için bende o adı tahrip etmek istemiyorum. Kapağı görüyorsunuz, Mustafa Kemal incelemiş, okumuşta, notları var içinde. Zaten biz baktığımızda bütün olarak değerlendirdiğimizde hani az önce dedim ya önce korumacılık seçeneğini uyguluyorlar. Sonra tek başına korumacılığın sorunları çözmediğini anladıktan sonra devletçilik adımını atıyorlar. Şimdi bu az önce gösterdiğim Birinci Sanayi Planının içinde 44 sayfalık bir Dünya ve Türkiye tahlili bölümü var. Sevgili arkadaşlar bu Dünya ve Türkiye tahlilini ilişkin bölüm çok kritik önemde bakın. Batı kültürü tekniği ve sanayiyle doğu sahillerini kucaklıyordu. Sanayileşmemiş ulusları işlenmiş ürünler gönderiyor. Bunların tufanı altında kalan dünya pazarlarında üretim araçları çöküntüye uğruyor ve daha dün bağımsız birimler halindeki topluluklar büyük sanayinin hegemonyası altına girerek hukuken bağımsız; fakat iktisaden bağımlı giren varlık haline dönüşüyordu. Batının sanayici ülkeleriyle; tarımcı ve hammaddeci ülkeleri arasındaki bu bağımlılık sanayici ülkeleri ihya edici; hammadde ülkelerini ise çökertici durumlar yarattı. Bu giriş bölümündeki birinci vurgulama dönemin Marksist analiz, Marksist açıdan döneme bakılırsa ya da Marksistleri hariç tutarsak, böyle bir tahmini Türkler 1933 de yapmışlardır. Ama Batılılar bu pasajı yıl sonra kullanarak bağımlılık ekolü diye bugün iktisatta bildiğimiz ekol bizden, bizim kitabımızdaki bu epigrafiden sonundan yazdıkları için ama Frenkler ne yazarsa hani itibar görür ya biz de dönüp tarihi şeylerimize pek bakmayız. Bu kritik bir dönemdedir. Bakın, Batının sanayici ülkeleriyle; tarımcı ve hammaddeci ülkeleri 15

16 arasındaki bu bağımlılık, sanayici ülkeleri ihya edici; hammadde ülkeleri ise çökertici durumlar yaratır. Burada yine bir parantez açalım mı? Tarihi biraz daha öne çekelim. Nereye kadar çekelim? Bana göre 1978 e bir bakalım. 1978, Türkiye nin dördüncü beş yıllık kalkınma planını hazırladığı yıldır, Dönemin Planlama Müsteşarı Sevgili Hocam Birsay Kuruç, Başbakan Bülent Ecevit döneminde dördüncü plan hazırlanır. Dördüncü planda Türkiye nin temel iddiası şudur. Bir, iki ve üçüncü planda geldiğimiz ithal ikameci sanayileşme eşiğini daha geniş ve daha bir üst eşiğe taşıyacaktır. O zaman Türkiye nin gündemine iki yazarlı bir Dünya Bankası Raporu düştü. O raporun yazarlarından bir tanesi sonradan 2000 li yıllarda Türkiye de kurtarıcı Ekonomi Bakanlığı yapan Dr. Kemal Derviş ve öbürü de Prof. Shelma Robinson du. İki yazarın yazdığı raporun özü şudur. Türkiye iddialı sanayi hedefleri bırakmalı; tarımcı, tarım ülkesi olarak ya da en fazla.tarımsal sanayi ürünleri üretmelidir ve dedik iddialı bizim hedefimiz vardı, dördüncü beş yıllık kalkınma plan Shelma Robinson la, Dr. Derviş in bu raporu, peşine 24 Ocak kararları ardı 12 Eylül faşist darbesi ve dördüncü plan 1983 yılında kanık olmuş vurgulanmamıştır ve biz o dördüncü aşamaya geçireceğimiz ihraç, ithal ikameci sanayileşme stratejisi yerine o dönemin durumuna göre söylenirse, dışa açılma, benim dışa saçılma diye tabir ettiğim bir iktisat politikası varyantına Türkiye yi oturttular. İkinci ve üçüncü vurgulama da birinci vurgulamayla aynı temeldedir diye düşünüyorum. Yani Türkiye nin dış ticaretteki konumu batı sanayi ürünlerini bir Pazar ve o sanayiye hammadde yetiştiren bir tarım ülkesi olmasıdır. Kaç yılında yazılmış, 33 değil mi? Şimdi dördüncü yasama yılına geldiğimizde 33 te o az önce kapağını gördüğümüz ve bir takım fizibilitelerin olduğu sanayileşme, sanayi işletmeleri kurulmaya başlandığını görüyoruz ve 33 yılında uygulamaya başlanan sanayi programının yarattığı başarı duygusu, yeni ticaret yöntemleri ile dengeyi koruyarak ticaret hacmini artışı bayındırlık ve demiryolu politikasıyla denk bütçe sürdürülebilmesi, Atatürk ü ve Cumhuriyet kadrolarını memnun ediyor gibi gözüküyor. Ne diyor, burada yeni ticaret yöntemleriyle dengeyi koruyarak. Demiryollarına değiniliyor. Aynı yıl iktisadi hayatta bunları yaparken biz Balkan ülkeleriyle bir Balkan Paktı imzalıyoruz, 9 Şubat 1934 de. Aynı yıl hani o ihraç edilen uçakların ilki, ilk parti 6 avcı uçağından biri elli dakikalık uçuşla Kayseri den Ankara ya geliyor ve aynı Mustafa Kemal e Atatürk soyadı veriliyor. Türk Kadınına seçme ve seçilme hakkı Yaşar Anıt Şimdi burada beşinci döneme geçmeden. Ne diyor 1927 deki Sivas Kurultay ıyla beraber başlattığı bu 35 konuşmasında ses kaydının diğer tarafında bulamadığımız ama zabıt çevirilerinde bulduğumuz önemli bir hikaye güdümlü ekonomi meselesidir. Mustafa Kemal, devletçilikten sonra 9 Mayıs 1935 te güdümlü ekonomi terimini ilk defa kullanmıştır. Bakın burada, bir kitaptan bir alıntı koydum. Alıntı Cambridge Üniversitesi, Kalkınma Çalışmaları Merkezinden Prof. Chang ın Türkiye de çevrilmiş bir kitabının ön sözü. Diyor ki Chang, geçilen yılda 2006 Ekim inde de bu Uluslararası Kongre için Ankara ya gelmişti. Dünya sahnesinde sadece Amerikalıların, Avrupalıların yerinin olduğunu düşünen, üçüncü dünyalı bir okul çocuğu için bu liderlerin arasında birde Türk liderinin bulunması ilginç bir durumdu. Bu Türk Lider, General Kemal Paşa ya da Kore de daha çok bilinen adıyla Kemal Atatürk tü. Kemal Atatürk ün yaşam öyküsünü okuyan bir okul çocuğu ile, çok uzaklarda bir ülkeyi yönetmiş olan bir liderin General Park için bir rol modeli olduğuna anlayabiliyordu. Yıllar sonra bir üniversite öğrencisi olarak Kalkınma İktisadı okuduğunda Kemal Atatürk ün gerçekten ve daha sonra devlet güdümlü kaldırma stratejisiyle adlandırılacak olan stratejiyi ilk uygulayan üçüncü dünya lideri olduğunu öğrendim, diyor. Şimdi Prof. Chang bunu diyor. Taha Akyol, Mustafa Kemal in iktisatla alakası yoktu, diyor. Değerlendirme ve takdir sizlerin. 16

17 Beşinci ve son döneme geçiyoruz. 35 yılında Mustafa Kemal in konuşmasında o 33 teki Sanayi Planıyla ilgili adım adım örülen sanayi tesisleri, üretilen sanayi tesislerinin gelişiminde oldukça mutlu ve mesut olduğunu anlıyoruz. Ama yine de rejimin tamamıyla kendisini iktisadi açıdan selamette hissedebilmesi için yapılanların hala az olduğunu düşünüyor. Savunma ve demiryolu politikasına dayanıyor. Vatanın kurumlaşma hızının arttırmak gerektiğinden bahsediyor. Uçak filolarının imalatı konusunda büyük ulusun yüce duyguları heyecanlanmak zorundadır. Çünkü Türk Hava Kurumuna ciddi bağışlar yapılıyor. Aynı yıl ilk kadın Milletvekili Satı Çırpan, Türkiye Büyük Millet Meclisindeki yerini alıyor. Bu fotoğrafı da izninizle Egemen Bağış a göndermek istiyorum. Çünkü türbanlı kadınlarında girmesinde ne mahsuru var, demişti. Bu fotoğrafı göndereceğim. Erkan-ı Harbiye Riyasetinin adı genel Kurmay Başkanlığı olarak değişiyor. İlk arkeolojik kazı, Alaca Höyük te başlıyor, aynı yıl. 36 da tekrar bağırıyor, Mustafa Kemal. Topraksız köylüyü topraklandıracak kanunu sürünceme de bırakıyorsunuz, diyor mecliste. Bu konu üzerindeki ısrarını bir kere daha hatırlatıyorum. Devletçilik ve halkçılığında altını çiziyor. Takiben 36 daki konuşmada özellikle devletçi ve halkçı olan bir yönetim ve ekonomi hayatında hazinenin gücü ve düzeni başlıca dayanıklıdır, dedikten sonra izninizle burada biraz konunun dışına çıkalım. Yani iktisat alanının dışına çıkalım. 36 da iki tane önemli mesele var, birisi Boğazlar meselesi ile Montrö Anlaşması; ikincisi de Hatay Meselesi. Hatırlayın, Amerika Birleşik Devletleri nin, dünde, bugünde, yarında muhtemelen Karadeniz e çıkması için, zaman zaman el altından, zaman zaman el üstünden, dil üstünden dillendirdiği, şu 36 model Montrö yü bir görüşsek, şu hükümlere bir daha baksak, dediği bir takım sıkıntılar var. Onun kökü işte bu 36 da bizim Boğazlara hakim olduğumuz Montrö Anlaşması ile Boğazlardaki Türk hakimiyetinin kesinleştiği yıl 20 Temmuz Aynı yıl Bayrak Kanunu kabul ediliyor. Osmanlı paraları tamamıyla tedavülden kaldırılıyor. Konservatuar kuruluyor. Kayser deki uçak fabrikası yanında Nuri Demirağ denen demiryollarında önemli görevler yaptığı için Mustafa Kemal tarafından soyadı Demirağ olarak verilen 1936 yılında seri üretim haline gelecek ilk uçağı Etimesgut taki atölyelerde yapmaya başlıyor. 37 konuşması 22 konuşması çok önemli, birde 37 konuşması çok önemli; 37 yle beraber bir iki şeyi de nihayetlendiriyoruz artık. Atatürk ün bu konuşmanın öneminden bir tanesi fiziki olarak meclis kürsüsünde Gazi Mustafa Kemal in yaptığı son konuşmadır. Çünkü 38 konuşması, 1 Kasım 1938 tarihine aittir. Kendisi çok rahatsızdır. Anayasanın 36. maddesi gereği dönemin Başvekili Celal Bayar, Mustafa Kemal in konuşmasını 38 de okumuştur. 37 deki konuşma işte soru bu, tarife bakın. Mustafa Kemal ekonomiyi nasıl tarif ediyor? Hemen bildirmek isterim ki ben, ekonomik yaşam denince, tarım, ticaret, sanayi faaliyetlerine ve bütün bayındırlık işlerine birbirinden ayrı düşünülmesi doğru olmayan bir bütün sayarım. Bu nedenle şunu da hatırlatmayalım ki, bir ulusa görünüş ve değerini veren siyasi yaşam çarkında, devlet fikir ve ekonomi yaşam işleyişleri birbirine bağlı ve birbirleriyle ilişkilidir. O kadar ki, bu işleyişler birbirine uyacak aynı düzen içinde çalıştırılmazsa, hükümetin çekici gücü harcanmış olur. Ondan beklenen tam verim sağlanamaz. Birde bizim yani Türkiye nin günümüz Türkiye sinin ekonomi yönetiminin organizasyonunu bir düşünün. Ekonomiyle iki tanede Devlet Bakanlığı dış ticaret ayrı, hazinesi ayrı, DPT si ayrı, Merkez Bankası ayrı ve bir ortak amaç fonksiyonu etrafında kurgulanmış, üretilmiş bir iktisat politikası anlayışımızda yok, tamamıyla savrulmuşsunuz. Onun için 37 de Mustafa Kemal in yaptığı bu iktisat tanımını bence bugünde esas alınıp, bu ekonomiyle ilgili bütün kamusal otoriteleri bir İktisat Bakanlığı altında birleştirmenin daha rasyonel olabileceğini düşünüyorum. Yine büyük bir insan ısrarla topraksız çiftçi meselesini söylüyor ve diyor ki, iktisadi kalkınmanın temeli Türkiye de iki büyük güç kaynağına dayanıyor. Toprağımızın, iklimi, zenginlikleri ve başlı başına varlık coğrafi durum bugünkü tabiriyle, moda 17

18 tabiriyle stratejik konum ve birde Türk Milletinin silah kadar, makinede tutmaya yarayan güçlü eli ve bileği olduğuna inandığı işlerde ve zamanlarda tarihin akışını değiştiren kahramanlıklar ortaya çıkaran yüksek sosyal benlik duygusudur. Böyle bir yüksek sosyal benlik duygusunun 2008 Türkiye sinde çok ihtiyacımız olduğunu ama nasıl yaratacağımızı bende bilmiyorum, var mı yok mu? Üçüncü vurgusu devlet yönetiminde ana programın, Cumhuriyet Halk Partisi programı olduğu milli ekonominin temeli tarımdır, ülkede topraksız çiftçi bırakılmamalıdır. Bunların ayrıntılarını geçelim. Çok sıkmadan yeteri kadar sıkıldınız ve o dönemde sanayi de öne çıkan sektörlerin kömür, çimento, deri, şeker, pamuk, ipek ve ama her şeyden öncesi üstte yazan cümleye bir birlikte göz atalım, dikkatlice. Sanayi, iktisadi istiklalin yani bağımsızlığın bel kemiğidir. Dışarıdan aldıklarımızı, şimdi kendimiz yapıyoruz. Şimdi bizim 2008, 31 Martı itibariyle dış ticaret verilerine baktığımızda ihracatımıza konu olan her 100 birimin %74 nün ithalat olduğunu da altını çizip kayıtlara düşmesi açısından bildiririm. Devlet madenciliği milli kalkınma meselesi, benim belki biraz İzmirli olmakla çok önemsediğim paragraflardan bir tanesi de bu. Mustafa Kemal in, Türk Milletine denizcilik hikayesiyle ilgili söylediği şudur, bakın. Diyor ki Gazi, arkadaşlar en güzel coğrafi konumda ve üç tarafı denizle çevrili olan Türkiye; endüstrisi, ticareti ve sporu ile en ileri denizci ulus yetiştirmek yeteneğindedir. Bu yetenekten yararlanmalıyız. Denizciliği, Türk ün büyük milli ülküsü olarak düşünmeli ve bunu en kısa zamanda başarmalıyız. Allah aşkına sorarım, 2008 de denizcilik endüstrimiz, ticaret ve deniz ticareti, biz Karadeniz i doldurup otoyolu yaptık, ya da denizci yüzme sporu konusunda bir uluslararası sporcumuz yok. Biz hala Osmanlı mantığıyla derya götürür diye denize çöp atmakla, denizi doldurmakla meşgulüz. En yakında biliyorsunuz, Pina yarımadasına MNG Holding bir iskele için doldurdu. Ceza kestiler, kesiyorlar, kanuna aykırıydı falan derken bir baktık ki, turizm ödülü aldı, MNG. Yani bizim denizciliğimiz, Mustafa Kemal in belirttiği denizcilik gibi değil. Ayrıca biz kamusal işletme olarak kurduğumuz tersanelerin özelleştirip, özelleştirilenleri de taşeronlara devrettikten sonra birer insan ölüm makinesi haline gelen Tuzla Tersaneleri kamunun kontrolündeyken, siz kaç yaşında olursanız, olun, devletin kontrolündeki tersanelerde bir tane işçi ölümü hatırlıyor musunuz? Ben hatırlamıyorum. Demiryollarıyla devam edelim ve burayı, burayla nihayetlendireceğim. Şimdi diyor ki, Mustafa Kemal; Türkiye yi üç büyük kültür merkezine ayıracağız, bana göre değil. Batı bölgesi için, İstanbul Üniversitesinde başlamış olan, hani 33 de de reform yapıldı ya İstanbul Üniversitesinde başlamış olan reform programını daha köklü bir biçimde uygulanmasıyla Cumhuriyete gerçekten modern bir üniversite kazandırmak; Merkez bölgesi için Ankara Üniversitesine az zamanda kurmak, takiben bu konuşmadan işte 15 sene sonra. Ama bakın diyor ki, Doğu bölgesi için Van Gölü sahillerinin en güzel yerinde her aşamadaki okulları ve bunlara ek olarak üniversitesiyle modern bir kültür şehri yaratmak yolunda şimdiden harekete geçilmelidir. Bu yararlı girişimin doğu illerimiz gençliğine vereceği verimlilik, Cumhuriyet Hükümeti için en mutlu dile kalacaktır. 37 Van da üniversite ön görüyor, Mustafa Kemal. Peki soruyorum, 100. Yıl Üniversitesi kaç yılında kuruldu? , 1983 eksi 37 yi düşünerek, 37 de Mustafa Kemal diyor. Acaba Van Üniversitesi o yıllarda kurulmuş olsaydı. Doğu, Güneydoğu Anadolu da bugünkü problemlere acaba, derman olmaz mıydı? İnsanların o toprakları yeniden yurt yapma özlemini 2008 lerde uğraşıyoruz larda ön görülmüş. Ordu Harp Endüstrisi, havacılık, deniz altılarıyla falan devam ettikten sonra 37 deki son konuşmasında diyor ki, dünyaca bilinmektedir gibi bizim devlet yönetimimizdeki ana programımız, Cumhuriyet Halk Partisi programıdır. Bunun kapsadığı prensipler yönetimde ve politikada bizi aydınlatıcı ana çizgilerdir. Bakın, fakat bu prensipleri gökten indiği sanılan kitapların doğmalarıyla asla bir tutmamalıyız. Biz ilhamlarımızı gökten ve gaipten değil, doğrudan doğruya yaşamdan almış bulunuyoruz. Devam 18

19 ediyorum. Bizim yolumuzu çizen, içinde yaşadığımız yurt, bağrından çıktığımız Türk Ulusu ve birde Uluslar Tarihinin bin bir acıklı olay ve sıkıntıyla dolu yapraklarından çıkardığımız sonuçlardır. Bu konuşmadan sonra tabii ki Laiklik ilkesi Anayasaya girecek, tartışmasız, değil mi? 5 Şubat Balkan Paktından sonra bir pakt daha yapıyoruz. Türkiye, İran, Irak, Afganistan arasında Sadabat Paktı aynı yıl imzalanıyor. Bakar mısınız, 1937 deki 19 Mayıs Gençlik Bayramındaki kızlarımıza? Bir de nereye getirilmek istendiğini de birlikte düşünelim. İlk havacı, kadın havacımız Sabiha Gökçen törenle diplomasını alıyor. 38 de Hatay Meselesine yani bir miktar derleme, toplama var, Celal Bayar ın okuduğu konuşmada ekonomi açısından her şey yolunda gittiğinin ip uçları metinde yer alıyor. Halk Bankası, Halk Sandıklarıyla, Denizcilik Bankası, Deniz Bank ın kurulması ve Hatay Meselesiyle ilgili şey var. Hani demiştik ya yılları arasında daha Cumhuriyet yokken, ülke inşa edilirken 16 tane ayaklanma vardı. Bakın de ilave 18 tane daha ayaklanma, o işler yapılırken, birde bu tedip hareketleri, isyanlar vardı. Toparlıyoruz, artık bitti, sayılır. 5 döneme ayırdık. Birinci dönemde Mustafa Kemal in vurguları; iç dış bağımsızlık, Erzurum Kongreleri, Milli Ekonomi, Türkiye nin gerçek sahibi köylüdür, güçsüz özel sektör, kapitülasyonlar; ikinci dönemde bayındırlık, ekonomi, eğitime iki dedim hatırlarsanız, öğe daha ilave etti, iç ve dış güvenlik. Üçüncü dönemde başlıyor. Topraksız çiftçi, denk bütçe, Merkez Bankası; dördüncü dönemde dünya ekonomik buhranı yine denk bütçe, güçlü milli para; beşinci dönemde sanayi programı, kurumsallaşma hızlanmalı falan diye devam ediyor. Yani buradan sonuç olarak gördüğümüz 20 den 38 e kadar hemen hemen hiçbir şey tesadüf olmadığı ve bilinçli bir strateji etrafında örülerek geldiğini düşünüyorum. Sonuç olarak aynı Halil İnalcı hocamızın tabiriyle söylersek, Mustafa Kemal bu önderliği bir Erkan-ı Harp Subayı titizliğinde berrak bir stratejiyle kurgulamıştır. Korumacılıktan, devletçiliğe doğru stratejik bir tercih geliştirilmiştir ve bu tercih sayesinde bana göre sonuçta üretim alanına, 2- Dış ticaret borçlanma ve finanssal akınlardan oluşan dolaşım alanına, 3- Bölüşüm alanına, 4- Fikir alanına sahip, özgür ve bağımsız bir ülke yaratılmıştır. Dönelim, ikinci başlığa biz şuanda özellikle dış ticaret, borçlanma ve finanssal akımlara ne kadar egemeniz? Üretim patentimiz, üretim alanımız elimizin altından kayıyor. Bölüşüm zaten oldukça uzun bir süredir, üzerinde iktisatçıların bile çalışmadığı bir alan haline geldi. Fikir alanının da hali televizyonlardan ve gazetelerden ortada; üretim alanı, ulaşım alanı, bölüşüm alanını, fikir alanına sahip özgür ve bağımsız bir ülke. Evet, sonuçta bir sürü iç dış baskı ve dirence karşı bir aydınlanmacı olarak Mustafa Kemal bu stratejik tercihin yaratıcısı ve önderidir. Ama bence bu eksik bunu tamamlayalım. Cumhuriyet döneminin tümü dahil olmak üzere gelmiş geçmiş bütün siyasiler içinde tek aydınlanmacı jakobendir ve bu stratejik tercihin yaratıcı ve önderine bu hakkı yemeği değil, bu hakkı teslim etme niyetini taşır, benim söylediğim ifade, yani tek aydınlanma jakoben olması. Bakın, şimdi toparlayacağız. Bir iki tane görsel malzemeyle bütün anlattıklarımın özeti olacak. Şimdi bir harita gelecek. Şimdi bakın, bu harita Birinci Sanayi Planı 1933 te; Birinci Sanayi Planı yapılıp, uygulamalar başladıktan sonra Birinci Sanayi Planının içinde yer alan bir harita. Farkında mısınız? Anadolu da neredeyse kurulmuş olanlar var, kurulacak ve fizibiliteleri yapılmış olanlar ve proje halindeki endüstri tesislerinin nasıl yurt sathında nerdeyse birebir dengeli bir şekilde yayıldığını düşünün ten bahsediyorum. Türkiye nin bugün böyle bir haritası olmadığını iddia ediyorum. Tek bir harita da gösteremezsiniz. Hani şey denebilir. Çok sayıda tesis olduğu için tek bir haritaya sığdıramayız değil, ama her şey sığabilir. İkinci dikkat çekeceğim, husus. Bugün o dönemin işletmecileri yani günah keçisi ilan edilen kitler. Yani Türkiye yi neredeyse ikiye böler. Hani herkes çok sofistike, bölgesel dengesizlik, yakınsama, ıraksama, ekonometrik modeller falan filan çalışmalar yapar. Saygılı çalışmalardır, belki ama, çalışmaların hepsinin sonucunda söylenecek husus şudur. Türkiye de E- 19

20 5 in batısı, solu gelişmiştir; sağı az gelişmiştir, bugün itibariyle bakıldığında. Bakın, Doğu ve Güneydoğu Anadolu Bölgesine özellikle GAP, bugün GAP diye tabir edilen yörede ki endüstri tesislerine. Birde bir şeye dikkatiniz çekerim. Bugün doldurulup da Karadeniz otoyol yapılan Trabzon, İstanbul arasında tarifeli vapur dönemi var, o zamanlar, haftada üç gün karşılıklıymış. Aynı şey aşağıda da var, bakın. Ta Dörtyol dan, Mersin, Antalya, Ege yi de dolaşıyor. Yani biz denizleri kullanmıyoruz. Mustafa Kemal demiş ve o dönemde yapmışlar. Şirketi Hayriye den de devir alınan vapurları imal ve inşa etmişler ve yeni yolcu vapurları yapmışlar. Yolcu ve yük, deniz yollarından taşınmış, demiryollarıyla birlikte. Ama biz, bize iktisat hocalarımız, iktisat öğrencisiyken öğrettikleri taşıma maliyetlerinde en ucuz maliyetin deniz yolu olduğunu, bizim siyasilerimiz sadece Temmuz ayının Kabotaj Haftasında çıkarlar, üç tarafı denizlerle çevrili memleket diye tıraşa yatırırlar. Kendileri yüzme bile bilmezler. Artı komik bir ülkeyiz. Çünkü Denizcilik Müsteşarlığımız Ankara dadır. Bir başka şeye daha bakacağız ve bitiriyoruz. Evet, 1937 tarihine ait General Kazım tarafından Türk Tarih Kurumuna verilen, bunun üzerine ben bir makale yazdım, yayınlandı. Sadece bu İdeal Cumhuriyet Köyü diye. Cumhuriyetin önderleri, şehir planlamasında da 1930 lu yıllarda açılan proje yarışmasında önemli derece alan bu proje, bu köy, bu ve buna benzer projeler var. Bu köy projesinde 43 tane kamu kuruluşu var, köyün içinde. Merkezden açılan yollar konutların halini görüyorsunuz, kırmızı kutular konutlar. 10 na yakın itfaiye, söndürme evi, ebe odası, halk sağlığı odası bilmem ne ahırı, mezarlığı, hayvan mezarlığı bile var, futbol sahası bile var. Böyle bir köy tasarımını tasarlayan bir ülke, bugün işte Doğu, Güneydoğu Anadolu yu bırakın, Ege yi bırakın. Hani köyleri terk ediliyor, yeniden köy inşa edeceğiz. Biz gerçekten tarihimizdeki referanslara birazcık bir ciddi eğilsek, o köye dönüş projelerinde acaba buna benzer modeller kurulmaz mıydı, diye fikren bile tartışmaktan uzak bir ülkenin çocuklarıyız. Şimdi sonuçta bir tablo göstereceğiz ve bu iş yani Cumhuriyet Dönemi Ekonomisinin iktisadi büyüme performansına birlikte bakacağız, hani dünya ortalamasının altında kaldığı söylenen performans. Bakın Cumhuriyet yılı ortalamasında, ortalama yıllık Milli Gelir büyüklüğü 4.9 dur. Yeniden inşa ve devletçilik diye tabir ettiğimiz, benim üzerinde durmaya çalıştığım döneminin büyümesi 6.6 dır ve Cumhuriyet döneminin altın sayfalarıdır. Aynı 6.6 ya yaklaşan büyüme hızı birde yeniden aklımızı başımıza devşirdiğimiz 61 Anayasasının getirdiği planlamayla yeniden aklımızın başına geldiği dönemi arasında uygulanan Karma Müdahaleci Ekonomi dönemindeki 6.5, %6.5 ortalama yıllık büyüme hızıdır ve alakası yokken, hiç ihtiyaç yokken kesintisiz İMF güdümüne girdiğimiz ve bir yakın izleme anlaşması yaptığımız, dönemine baktığımızda ortalama büyüme hızı %2.5 tur. Bu finaldir, yani bunun üzerine 6.6 lık yıllık ortalama büyüme hızı üzerine büyüme hızı olduğunu hesaplayan yok. Son sözlerime geçiyorum. Bana göre Kurtuluş Savaşı, yurdun dinden de, ırktan da daha önemli olduğunu öğretmiş ve kurtuluş kuruluşla tamamlanmıştır. Lozan da dünyanın bütün efendilerine eşitlik dansına kaldırmanın onuru yaşanmıştır döneminde Cumhuriyet, sanayi temelli ulusal bir ekonomi, emperyalist çıkarların kesiştiği bölgede ve iki dünya savaşında olağanüstü çalkantılı ortamı da yaratmıştır. Bu yaratma toplum yaşamından ekonomiye, hukuktan eğitime, siyasetten uluslararası ilişkilere, yarı sömürgeden bağımsız bir ulus devlete, bilinçli bir tercih, tutarlı bir stratejiyle köklü bir biçimde gerçekleştirilmiştir. Dünya tarihinde başka bir örneği yoktur. Unutulmamalıdır ki, tarihin hükmünü değiştirme fikri düşünce ve belki de efendi değiştirmek kadar kolay değildir ve yine unutulmamalıdır ki, tarihle oynayan hükmüne katlanacaktır. Evet, teşekkür ediyorum, bugün için. 20

Türkçe Ulusal Derlemi Sözcük Sıklıkları (ilk 1000)

Türkçe Ulusal Derlemi Sözcük Sıklıkları (ilk 1000) Türkçe Ulusal Derlemi Sözcük Sıklıkları (ilk 1000) 14.08.2014 SIRA SIKLIK SÖZCÜK TÜR AÇIKLAMA 1 1209785 bir DT Belirleyici 2 1004455 ve CJ Bağlaç 3 625335 bu PN Adıl 4 361061 da AV Belirteç 5 352249 de

Detaylı

T.C. İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük MİLLİ EKONOMİ VE BAŞKENT ANKARA

T.C. İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük MİLLİ EKONOMİ VE BAŞKENT ANKARA 1 Bir ülkede üretim, dağıtım, tüketim etkinliklerinin bütününe ekonomi denmektedir. Bir ülkenin kendi kendine yetebilmesi, ekonomik olarak bağımsız olması çok önemlidir. 2 Osmanlı Devleti 1911 yılından

Detaylı

6 Mayıs 1922 - Başkomutanlık kanunu süresinin meclisçe tekrar uzatılması. 26 Ağustos 1922 - Büyük Taarruzun başlaması

6 Mayıs 1922 - Başkomutanlık kanunu süresinin meclisçe tekrar uzatılması. 26 Ağustos 1922 - Büyük Taarruzun başlaması 6 Mayıs 1922 - Başkomutanlık kanunu süresinin meclisçe tekrar uzatılması 26 Ağustos 1922 - Büyük Taarruzun başlaması 30 Ağustos 1922 - Başkumandan meydan muharebesi 2 Eylül 1922 - Yunan orduları başkomutanı

Detaylı

T.C. İNKILAP TARİHİ VE ATATÜRKÇÜLÜK TESTİ

T.C. İNKILAP TARİHİ VE ATATÜRKÇÜLÜK TESTİ T.C. İNKILAP TARİHİ VE ATATÜRKÇÜLÜK TESTİ DİKKAT! BU BÖLÜMDE YANITLAYACAĞINIZ TOPLAM SORU SAYISI 0 DİR. ÖNERİLEN YANITLAMA SÜRESİ 40 DAKİKADIR. ) I Vatan ve Hürriyet Cemiyetini kurdu. ) Mondros Ateşkesi

Detaylı

MİLLİ MÜCADELE TRENİ www.egitimhane.com

MİLLİ MÜCADELE TRENİ www.egitimhane.com MİLLİ MÜCADELE TRENİ TRABLUSGARP SAVAŞI Tarih: 1911 Savaşan Devletler: Osmanlı Devleti İtalya Mustafa Kemal in katıldığı ilk savaş Trablusgarp Savaşı dır. Trablusgarp Savaşı, Mustafa Kemal in ilk askeri

Detaylı

09.01.2016 fatihtekinkaya@hotmail.com

09.01.2016 fatihtekinkaya@hotmail.com Fatih TEKİNKAYA Sosyal Bilgiler Öğretmeni ANAYASALARIMIZ Teşkilat-ı Esasi 1921 Anayasası 1924 Anayasası 1961 Anayasası 1982 Anayasası Türkiye Cumhuriyeti Anayasası MADDE 1- Türkiye Devleti bir Cumhuriyettir.

Detaylı

ACR Group. NEDEN? neden?

ACR Group. NEDEN? neden? ACR Group NEDEN? neden? CİNSİYET YÜZDE % Kadın Erkek 46,8 53,2 YAŞ - - - - - - 18-25 26-35 20,1 27,6 36-45 46-60 29,4 15,2 60+ 7,7 I. AMAÇ Bu çalışmanın amacı, aylık periyotlar halinde düzenlediğimiz,

Detaylı

Bu bölümde A.B.D. nin tarihi ve A.B.D. hakkında sıkça sorulan konular hakkında genel bilgilere yer verilmektedir.

Bu bölümde A.B.D. nin tarihi ve A.B.D. hakkında sıkça sorulan konular hakkında genel bilgilere yer verilmektedir. - 1 - I. A.B.D. HAKKINDA GERÇEKLER Bu bölümde A.B.D. nin tarihi ve A.B.D. hakkında sıkça sorulan konular hakkında genel bilgilere yer verilmektedir. 1- Genel bakış A.B.D. nin değişen nüfus yapısı: http://usinfo.state.gov/journals/itsv/0699/ijse/ijse0699.htm

Detaylı

Sayın Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanımız ve Değerli Konuklar,

Sayın Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanımız ve Değerli Konuklar, Sayın Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanımız ve Değerli Konuklar, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı, Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı ve Organize Sanayi Bölgeleri Üst Kuruluşu nun desteğiyle, Enerji

Detaylı

T.C. İNKILÂP TARİHİ VE ATATÜRKÇÜLÜK 1998-2013/ SON 16 YIL OKS, SBS VE TEOG ÜNİTE BAZINDA SINIFLANDIRILMIŞ ÇIKMIŞ SORULAR FASİKÜLÜ

T.C. İNKILÂP TARİHİ VE ATATÜRKÇÜLÜK 1998-2013/ SON 16 YIL OKS, SBS VE TEOG ÜNİTE BAZINDA SINIFLANDIRILMIŞ ÇIKMIŞ SORULAR FASİKÜLÜ 998-008 OKS 03... TEOG 009-03 SBS T.C. İNKILÂP TARİHİ VE ATATÜRKÇÜLÜK 998-03/ SON 6 YIL OKS, SBS VE TEOG ÜNİTE BAZINDA SINIFLANDIRILMIŞ ÇIKMIŞ SORULAR FASİKÜLÜ Metin ÖZDAMARLAR Sosyal Bilgiler Öğretmeni

Detaylı

NİSAN 2014 FAALİYET RAPORU. Prof. Dr. Aytuğ ATICI Mersin Milletvekili

NİSAN 2014 FAALİYET RAPORU. Prof. Dr. Aytuğ ATICI Mersin Milletvekili NİSAN 2014 FAALİYET RAPORU Prof. Dr. Aytuğ ATICI Mersin Milletvekili 1 CHP MERSİN İL-İLÇE ÖRGÜTLERİ, BELEDİYELER VE KÖYLERE YÖNELİK YAPILAN ÇALIŞMALAR 1. Mezitli Belediye Başkanı nı makamında ziyaret ederek

Detaylı

T.C. İNKILÂP TARİHİ VE ATATÜRKÇÜLÜK 1998-2014/ SON 16 YIL OKS, SBS VE TEOG ÜNİTE BAZINDA SINIFLANDIRILMIŞ ÇIKMIŞ SORULAR FASİKÜLÜ

T.C. İNKILÂP TARİHİ VE ATATÜRKÇÜLÜK 1998-2014/ SON 16 YIL OKS, SBS VE TEOG ÜNİTE BAZINDA SINIFLANDIRILMIŞ ÇIKMIŞ SORULAR FASİKÜLÜ 998-008 OKS 03... TEOG 009-04 SBS T.C. İNKILÂP TARİHİ VE ATATÜRKÇÜLÜK 998-04/ SON 6 YIL OKS, SBS VE TEOG ÜNİTE BAZINDA SINIFLANDIRILMIŞ ÇIKMIŞ SORULAR FASİKÜLÜ Metin ÖZDAMARLAR Sosyal Bilgiler Öğretmeni

Detaylı

ÜLKE RAPORLARI ÇİN HALK CUMHURİYETİ 2013. Marksist-Leninist Tek Parti Devleti Yüzölçümü 9,7 milyon km 2

ÜLKE RAPORLARI ÇİN HALK CUMHURİYETİ 2013. Marksist-Leninist Tek Parti Devleti Yüzölçümü 9,7 milyon km 2 ÜLKE RAPORLARI ÇİN HALK CUMHURİYETİ 2013 Başkent Pekin Yönetim Şekli Marksist-Leninist Tek Parti Devleti Yüzölçümü 9,7 milyon km 2 Nüfus 1,35 milyar GSYH 8,2 trilyon $ Kişi Başına Milli Gelir 9.300 $ Resmi

Detaylı

Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi

Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Bu ders içeriğinin basım, yayım ve satış hakları Yakın Doğu Üniversitesi Uzaktan Eğitim Merkezi ne aittir. Bu ders içeriğinin bütün hakları saklıdır. İlgili kuruluştan

Detaylı

HOCAİLYAS ORTAOKULU. ÜNİTE 1: Bir Kahraman Doğuyor T.C. İNKILÂP TARİHİ VE ATATÜRKÇÜLÜK-8

HOCAİLYAS ORTAOKULU. ÜNİTE 1: Bir Kahraman Doğuyor T.C. İNKILÂP TARİHİ VE ATATÜRKÇÜLÜK-8 1/11 ÜNİTE 1: Bir Kahraman Doğuyor 1. Batıya Erken Açılan Kent Selanik 1.Atatürk ün çocukluk dönemini ve bu dönemde içinde bulunduğu toplumun sosyal ve kültürel yapısını analiz eder. 2. Mustafa Kemal Okulda

Detaylı

Kütahya Gazeteciler Cemiyeti Ziyareti:

Kütahya Gazeteciler Cemiyeti Ziyareti: Türk Ocakları Genel Merkezi Merkez Yönetim Kurulu Üyesi Efendi BARUTCU, Türk Ocakları nın 100 üncü kuruluş yıldönümü kutlamaları çerçevesinde, Sönmeyen Ocak Türk Ocakları ve Türkiye nin Geleceği konulu

Detaylı

Kafkasya ve Türkiye Zor Arazide Komfluluk Siyaseti

Kafkasya ve Türkiye Zor Arazide Komfluluk Siyaseti Kafkasya ve Türkiye Zor Arazide Komfluluk Siyaseti Leyla Tavflano lu Çok sıklıkla Azerbaycan, Ermenistan ve Gürcistan a gittiğim için olsa gerek beni bu oturuma konuşmacı koydular. Oraların koşullarını

Detaylı

XI. TÜRKİYE İÇ DENETİM KONGRESİ KÜRESEL BİRİKİMLERDEN ULUSAL DEĞERLER YARATMAK

XI. TÜRKİYE İÇ DENETİM KONGRESİ KÜRESEL BİRİKİMLERDEN ULUSAL DEĞERLER YARATMAK XI. TÜRKİYE İÇ DENETİM KONGRESİ KÜRESEL BİRİKİMLERDEN ULUSAL DEĞERLER YARATMAK Birlikte Başarmak Ali Kamil UZUN, CPA, CFE Türkiye İç Denetim Enstitüsü Kurucu Başkanı Ali Kamil Uzun, CPA, CFE Deloitte Türkiye

Detaylı

Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi

Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Bu ders içeriğinin basım, yayım ve satış hakları Yakın Doğu Üniversitesi Uzaktan Eğitim Merkezi ne aittir. Bu ders içeriğinin bütün hakları saklıdır. İlgili kuruluştan

Detaylı

29 EKİM TÖRENLERİ. Cumhuriyet Bayramı Republic Day OFFICIAL HOLIDAY. Cumhuriyetin ilanı ve Atatürk'ün Cumhurbaşkanlığı'na seçilmesi

29 EKİM TÖRENLERİ. Cumhuriyet Bayramı Republic Day OFFICIAL HOLIDAY. Cumhuriyetin ilanı ve Atatürk'ün Cumhurbaşkanlığı'na seçilmesi 29 EKİM TÖRENLERİ Cumhuriyet Bayramı Republic Day OFFICIAL HOLIDAY Cumhuriyetin ilanı ve Atatürk'ün Cumhurbaşkanlığı'na seçilmesi 1923 Cumhuriyet ilân edildi. Mustafa Kemal Türkiye Cumhuriyeti'nin ilk

Detaylı

TÜRKİYE FİLATELİ DERNEKLERİ FEDERASYONU İSTANBUL 14.01.2014 KONU: 2014 KIBRIS TÜRK POSTALARI 50. YILI ULUSLARARASI PUL SERGİSİ

TÜRKİYE FİLATELİ DERNEKLERİ FEDERASYONU İSTANBUL 14.01.2014 KONU: 2014 KIBRIS TÜRK POSTALARI 50. YILI ULUSLARARASI PUL SERGİSİ TÜRKİYE FİLATELİ DERNEKLERİ FEDERASYONU İSTANBUL 14.01.2014 KONU: 2014 KIBRIS TÜRK POSTALARI 50. YILI ULUSLARARASI PUL SERGİSİ 6-11 Ocak 2014 tarihleri arasında KKTC Lefkoşa kentinde yapılmış bulunan KIBRIS

Detaylı

Tarım alanlarının bölünmesi 50 bin kişiye sorulacak

Tarım alanlarının bölünmesi 50 bin kişiye sorulacak Tarım alanlarının bölünmesi 50 bin kişiye sorulacak Şubat 29, 2012-1:29:29 Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanı Mehdi Eker, Türkiye'nin her yıl arazi bölünmesinden, parsel küçülmesinden dolayı yaklaşık 8 milyar

Detaylı

Eylül 2013 FAALİYET RAPORU. Prof. Dr. Aytuğ ATICI Mersin Milletvekili

Eylül 2013 FAALİYET RAPORU. Prof. Dr. Aytuğ ATICI Mersin Milletvekili Eylül 2013 FAALİYET RAPORU Prof. Dr. Aytuğ ATICI Mersin Milletvekili CHP MERSİN İL-İLÇE ÖRGÜTLERİ, BELEDİYELER VE KÖYLERE YÖNELİK YAPILAN ÇALIŞMALAR 1. Mersin/Yenişehir İlçesi CHP Belediye Başkanı aday

Detaylı

Şef Makbul Ev Yemekleri'nin sahibi Pelin Tüzün Quality of magazine'e konuk oldu

Şef Makbul Ev Yemekleri'nin sahibi Pelin Tüzün Quality of magazine'e konuk oldu Şef Makbul Ev Yemekleri'nin sahibi Pelin Tüzün Quality of magazine'e konuk oldu Hayallere inanmam, insan çok çalışırsa başarır Pelin Tüzün, Bebek te üç ay önce hizmete giren Şef makbul Ev Yemekleri nin

Detaylı

OSMANİYE KAHRAMANMARAŞLILAR YARDIMLAŞMA VE DAYANIŞMA DERNEĞİNE GÖRKEMLİ AÇILIŞ.

OSMANİYE KAHRAMANMARAŞLILAR YARDIMLAŞMA VE DAYANIŞMA DERNEĞİNE GÖRKEMLİ AÇILIŞ. OSMANİYE KAHRAMANMARAŞLILAR YARDIMLAŞMA VE DAYANIŞMA DERNEĞİNE GÖRKEMLİ AÇILIŞ. Osmaniye de yaşayan Kahramanmaraş lılar tarafından kurulan Osmaniye Kahramanmaraşlılar Yardımlaşma ve Dayanışma Derneği nin

Detaylı

Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS TÜRKİYE EKONOMİSİ TÜK449 7 3+0 3 4

Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS TÜRKİYE EKONOMİSİ TÜK449 7 3+0 3 4 DERS BİLGİLERİ Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS TÜRKİYE EKONOMİSİ TÜK449 7 3+0 3 4 Ön Koşul Dersleri Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü Türkçe Lisans Yüz Yüze / Zorunlu Dersin

Detaylı

GAZİANTEP KOLEJ VAKFI ÖZEL OKULLARI

GAZİANTEP KOLEJ VAKFI ÖZEL OKULLARI GAZİANTEP KOLEJ VAKFI ÖZEL OKULLARI EYLÜL / 2014 ÖĞRENCİNİN Adı : Soyadı : Sınıfı : 1 EYLÜL / 2014 Pazartesi Salı Çarşamba Perşembe 1 EYLÜL 2014-2015 Eğitim Öğretim yılı Öğretmen Seminerlerinin Başlaması

Detaylı

BAKA BULUŞMALARI -I-

BAKA BULUŞMALARI -I- BAKA BULUŞMALARI -I- Onur Konuğu Isparta Belediye Başkanı Y. Mimar Yusuf Ziya GÜNAYDIN Tarih 01 Ekim 2010 Cuma Saat 10:00 Katılımcılar Batı Akdeniz Kalkınma Ajansı Genel Sekreteri ve Uzmanları Batı Akdeniz

Detaylı

Şimdi olayı şöyle düşünün. Temel ile Dursun iddiaya giriyor. Temel diyor ki

Şimdi olayı şöyle düşünün. Temel ile Dursun iddiaya giriyor. Temel diyor ki Bildiğiniz üzere Deutsche bank'ın arzı ile varantlar İMKB'de işlem görmeye başladı. Bu konuda çok soru gelmiş. Basit bir şekilde ne olduğunu açıklamak da bize farz oldu. Fakat hemen şunu belirteyim ki;

Detaylı

3647 SAYILI ve 2008 (3647/2008) TARİHLİ YUNANİSTAN VAKIFLAR YASASI VE UYGULAMALARI

3647 SAYILI ve 2008 (3647/2008) TARİHLİ YUNANİSTAN VAKIFLAR YASASI VE UYGULAMALARI Yrd. Doç. Dr. Turgay CİN* 3647 SAYILI ve 2008 (3647/2008) TARİHLİ YUNANİSTAN VAKIFLAR YASASI VE UYGULAMALARI Ortodoks Hıristiyanlık hukukunda vakıf var mı, yok mu, bir sorgulayın. Birinci sorum bu Hıristiyan

Detaylı

7. Yayınlar 7.1 Uluslar arası hakemli dergilerde yayınlanan makaleler (SCI & SSCI & Arts and Humanities)

7. Yayınlar 7.1 Uluslar arası hakemli dergilerde yayınlanan makaleler (SCI & SSCI & Arts and Humanities) ÖZGEÇMİŞ 1. Adı Soyadı : Veli Yılmaz 2. Doğum Tarihi : 25.11.1948 3. Unvanı : Yrd. Doç. Dr. 4. Öğretim Durumu : Derece Alan Üniversite Yıl Lisans Subay Kara Harp Okulu 1969 Y. Lisans Kurmaylık Kara Harp

Detaylı

KOPENHAG ZİRVESİ IŞIĞINDA TÜRKİYE AB İLİŞKİLERİ

KOPENHAG ZİRVESİ IŞIĞINDA TÜRKİYE AB İLİŞKİLERİ 16 Prof. Dr. Atilla ERALP KOPENHAG ZİRVESİ IŞIĞINDA TÜRKİYE AB İLİŞKİLERİ Prof. Dr. Atilla ERALP ODTÜ Uluslararası İlişkiler Bölümü Kopenhag Zirvesiyle ilgili bir düşüncemi sizinle paylaşarak başlamak

Detaylı

Maliye Bakanı Sayın Mehmet Şimşek in Konuşma Metni

Maliye Bakanı Sayın Mehmet Şimşek in Konuşma Metni GSO-TOBB-TEPAV Girişimcilik Merkezinin Açılışı Kredi Garanti Fonu Gaziantep Şubesi nin Açılışı Proje Değerlendirme ve Eğitim Merkezi nin Açılışı Dünya Bankası Gaziantep Bilgi Merkezi Açılışı 23 Temmuz

Detaylı

TV LERDEKİ PROGRAMLARA ÇIKANLAR KURAN OKUMASINI BİLMİYOR

TV LERDEKİ PROGRAMLARA ÇIKANLAR KURAN OKUMASINI BİLMİYOR Site İsmi : Zaman 53 Tarih: 10.05.2012 Site Adresi : www.zaman53.com Haber Linki : http://www.zaman53.com/haber/14544/camilerin-ayaga-kalkmasi-lazim.html ---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Detaylı

Orta Asya Türkleriyle ilgili yukarıdaki kavramlardan hangisi varlığı sürekli olmayan toplumsal ve siyasal birimi ifade eder?

Orta Asya Türkleriyle ilgili yukarıdaki kavramlardan hangisi varlığı sürekli olmayan toplumsal ve siyasal birimi ifade eder? KPSS TARİH DENEME SINAVI 1: I- Orhun Anıtları II- Yenisey Yazıtları III- Manas Destanı Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri Kırgız Türklerine aittir? A- Yalnız ll B-l ve ll C-ll ve lll D-l ve lll E-Yalnız

Detaylı

BASIN BİRİMİ GÜNLÜK YAYIN RAPORU

BASIN BİRİMİ GÜNLÜK YAYIN RAPORU Sayfası :5. Syf Sayfası :7. Syf Sayfası :6. Syf Sayfası :7. Syf Sayfası :3. Syf Sayfası :7. Syf Sayfası :İnternet Sitesi SON DAKİKA GAZETESİ Sayfası :İnternet Sitesi Karabağlar Belediyesi Farkındalık Yaratacak

Detaylı

İZMİR TİCARET ODASI MECLİS TOPLANTISI 30.09.2015

İZMİR TİCARET ODASI MECLİS TOPLANTISI 30.09.2015 İZMİR TİCARET ODASI MECLİS TOPLANTISI 30.09.2015 Ekrem DEMİRTAŞ İzmir Ticaret Odası Yönetim Kurulu Başkanı Her gün gelen şehit haberlerine YETER İki yıldır bitmeyen seçim maratonuna YETER Siyasetçilerin

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. Derece Alan Üniversite Yıl Lisans Tarih Öğretmenliği Gazi Üniversitesi KEF 1999 Y. Lisans Türkiye Cumhuriyeti Tarihi

ÖZGEÇMİŞ. Derece Alan Üniversite Yıl Lisans Tarih Öğretmenliği Gazi Üniversitesi KEF 1999 Y. Lisans Türkiye Cumhuriyeti Tarihi ÖZGEÇMİŞ 1. Adı Soyadı: Mustafa MÜJDECİ 2. Doğum Tarihi-Yeri: 30.07.1978 - Yerköy 3. Unvanı: Yrd.Doç.Dr. (Çankırı Karatekin Üniversitesi İİBF Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Bölümü) 4. Medeni Durumu: Evli

Detaylı

GAZ ANTEP KOLEJ VAKFI ÖZEL OKULLARI

GAZ ANTEP KOLEJ VAKFI ÖZEL OKULLARI ANAOKULU LKOKUL ORTAOKUL ANADOLU L SES FEN L SES CEM L ALEVL KOLEJ GAZ ANTEP KOLEJ VAKFI ÖZEL OKULLARI ÖĞRENCİNİN Adı : Soyadı : Sınıfı : Eylül 2013 Pazartesi Salı Çarşamba Perşembe 2 Eylül 2013 Pazartesi

Detaylı

TARSUS BELEDİYESİ NE ZİYARET

TARSUS BELEDİYESİ NE ZİYARET TARSUS BELEDİYESİ NE ZİYARET Toplum Projesi etkinliği olarak İngilizce öğretmenimiz, rehberlik öğretmenimiz ve biz, yani beş Tarsus lu öğrenci, belediyenin Tarsus ta yürüttüğü sosyal hizmetlerin neler

Detaylı

Türkiye-Almanya Sosyal Güvenlik Sözleşmesi nin 50 nci Yılı Konferansı Ankara da Düzenlendi

Türkiye-Almanya Sosyal Güvenlik Sözleşmesi nin 50 nci Yılı Konferansı Ankara da Düzenlendi Türkiye-Almanya Sosyal Güvenlik Sözleşmesi nin 50 nci Yılı Konferansı Ankara da Düzenlendi Sosyal Güvenlik Kurumu(SGK), Ankara Üniversitesi ve Ziraat Bankası işbirliği ile Türkiye-Almanya Sosyal Güvenlik

Detaylı

Erbil Ticaret ve Sanayi Odası Başkanı Dara Celil Hayat ile Türkiye-Kürdistan Ekonomik ilişkileri. 02 Temmuz 2014

Erbil Ticaret ve Sanayi Odası Başkanı Dara Celil Hayat ile Türkiye-Kürdistan Ekonomik ilişkileri. 02 Temmuz 2014 Erbil Ticaret ve Sanayi Odası Başkanı Dara Celil Hayat ile Türkiye ile Kürdistan arasındaki ekonomik ilişkiler son yılların en önemli rakamlarına ulaşmış bulunuyor. Bugünlerde petrol anlaşmaları ön plana

Detaylı

U T A N A K. Dönem : 2015 Toplantı : Nisan Birleşim : 5 Oturum : 1 Birleşim Tarihi : 10.04.2015 Birleşim Saati : 17.30

U T A N A K. Dönem : 2015 Toplantı : Nisan Birleşim : 5 Oturum : 1 Birleşim Tarihi : 10.04.2015 Birleşim Saati : 17.30 T U T A N A K Dönem : 2015 Toplantı : Nisan Birleşim : 5 Oturum : 1 Birleşim Tarihi : 10.04.2015 Birleşim Saati : 17.30 Gündemin 1. maddesinde yer alan yoklama yapıldı. 34 üyeden müteşekkil İl Genel Meclisinin

Detaylı

İSTANBUL AYDIN ÜNİVERSİTESİ SİYASET AKADEMİSİ ANKARA TÜRKİYE DE SOL GELENEĞİNİ VE SİYASİ LİDERLİĞİ TARTIŞTI

İSTANBUL AYDIN ÜNİVERSİTESİ SİYASET AKADEMİSİ ANKARA TÜRKİYE DE SOL GELENEĞİNİ VE SİYASİ LİDERLİĞİ TARTIŞTI İSTANBUL AYDIN ÜNİVERSİTESİ SİYASET AKADEMİSİ ANKARA TÜRKİYE DE SOL GELENEĞİNİ VE SİYASİ LİDERLİĞİ TARTIŞTI Türkiye nin gündemine damgasına vuran önemli toplumsal ve politik konularının tartışıldığı İstanbul

Detaylı

01.01.2012. www.konutkredisi.com.tr

01.01.2012. www.konutkredisi.com.tr Türkiye'nin ilk konut çöpçatanı Tüketici ile bankaların arasını bulan bir çöpçatan gibi çalışıyor. Türkiye de büyüme potansiyelinin en yüksek olduğu piyasalardan biri de şüphesiz konut. Dünyada 2008 de

Detaylı

Yeni Göç Yasas Tecrübeleri

Yeni Göç Yasas Tecrübeleri Eflref Ar kan Bildiğiniz gibi Almanya aile birleşiminin gerçekleşmesi konusunda göç yasasında bazı değişiklikler yapmıştır. Bu değişiklikleri eleştirenler ve olumlu görenler bulunmaktadır. Ben göç yasasının

Detaylı

1999 dan 2007 ye Seçmen Tercihleri ve Değişim AKP

1999 dan 2007 ye Seçmen Tercihleri ve Değişim AKP 1999 dan 2007 ye Seçmen Tercihleri ve Değişim AKP VERİ ARAŞTIRMA A.Ş. Bu çalışma, Radikal Gazetesinin isteği üzerine seçim istatistiklerinden yararlanılarak VERİ ARAŞTIRMA A.Ş. tarafından RADİKAL Gazetesi

Detaylı

Prof. Dr. Ekrem Pakdemirli

Prof. Dr. Ekrem Pakdemirli Prof. Dr. Ekrem Pakdemirli www.ekrempakdemirli.com 21.05.2014 1923 sonlarında Cumhuriyet Kurulduğunda Savaşlardan yorgun Eğitim-öğrenim seviyesi oldukça düşük bir toplum Savaşlar sonrası ülke harap ve

Detaylı

Atatürk ün Kişisel Özellikleri. Elif Naz Fidancı

Atatürk ün Kişisel Özellikleri. Elif Naz Fidancı Atatürk ün Kişisel Özellikleri Atatürk cesur ve iyi bir liderdir Atatürk iyi bir lider olmak için gerekli bütün özelliklere sahiptir. Dürüstlüğü ve davranışları ile her zaman örnek olmuştur. Gerek devlet

Detaylı

BASIN BİRİMİ GÜNLÜK YAYIN RAPORU

BASIN BİRİMİ GÜNLÜK YAYIN RAPORU Sayfası :1-7. Syf Sayfası :5. Syf Sayfası :7. Syf Sayfası :4. Syf Sayfası :6. Syf Son Dakika KARABAĞLAR BELEDİYE BAŞKANI MUHİTTİN SELVİTOPU: Karabağlar Belediye Başkanı Muhittin Selvitopu, belediye tarafından

Detaylı

Page 1 of 6. Öncelikle, Edirne de yaşanan sel felaketi için çok üzgünüz. Tüm Edirne halkına, şahsım ve üniversitem adına geçmiş olsun demek istiyorum.

Page 1 of 6. Öncelikle, Edirne de yaşanan sel felaketi için çok üzgünüz. Tüm Edirne halkına, şahsım ve üniversitem adına geçmiş olsun demek istiyorum. Page 1 of 6 Edirne Valisi Sayın Dursun Ali Şahin, Edirne Ticaret ve Sanayi Odası Başkanı Sayın Recep Zıpkınkurt, Edirne Ticaret ve Sanayi Odası nın değerli üyeleri ve temsilcileri, Bilgi birikimi ve üslubunu,

Detaylı

Musul Sorunu'na Lozan'da bir çözüm bulunamadı. Bu nedenle Irak sınırının belirlenmesi ileri bir tarihe bırakıldı.

Musul Sorunu'na Lozan'da bir çözüm bulunamadı. Bu nedenle Irak sınırının belirlenmesi ileri bir tarihe bırakıldı. MUSUL SORUNU VE ANKARA ANTLAŞMASI Musul, Mondros Ateşkes Anlaşması imzalanmadan önce Osmanlı Devleti'nin elinde idi. Ancak ateşkesin imzalanmasından dört gün sonra Musul İngilizler tarafından işgal edildi.

Detaylı

Serbest ticaret satrancı

Serbest ticaret satrancı Serbest ticaret satrancı Türkiye nin sadece AB nin Serbest Ticaret Anlaşması (STA) imzaladığı ülkelerle anlaşma yapabilmesi Türk dış ticaretini olumsuz etkiliyor. AB ile STA yapan bazı ülkeler Türkiye

Detaylı

TÜRKİYE DE KADINLARIN SİYASAL HAYATA KATILIM MÜCADELESİ VE POZİTİF AYRIMCILIK

TÜRKİYE DE KADINLARIN SİYASAL HAYATA KATILIM MÜCADELESİ VE POZİTİF AYRIMCILIK TÜRKİYE DE KADINLARIN SİYASAL HAYATA KATILIM MÜCADELESİ VE POZİTİF AYRIMCILIK TürkİYE KADIN DERNEKLERİ FEDERASYONU Türkiye Kadın Dernekleri Federasyonu 1976 Yılında kurulmuş ülke genelinde 50.500 üyesi

Detaylı

GÖLCÜK MESLEK YÜKSEK OKULU 7. DÖNEM ÖĞRENCİLERİ KOCAELİ FABRİKAMIZDA BECERİ EĞİTİMİNE BAŞLADI Sabahattin Gücin Eğitim Uzmanı İnsan Kaynakları Direktörlüğü 2001 yılında Ford Otomotiv Sanayi A.Ş. ile Kocaeli

Detaylı

Kızla İlk Buluşmada Nasıl Sohbet Edilir? Hızlı Bağ Kurma Teknikleri

Kızla İlk Buluşmada Nasıl Sohbet Edilir? Hızlı Bağ Kurma Teknikleri 1 Kızla İlk Buluşmada Nasıl Sohbet Edilir? Hızlı Bağ Kurma Teknikleri Bugün kızla tanışma anında değil de, flört süreci içinde olduğumuz bir kızla nasıl konuşmamız gerektiğini dilim döndüğünce anlatmaya

Detaylı

ÖZEL ANAKENT İLKOKULU. 2013-2014 EĞİTİM ve ÖĞRETİM DÖNEMİ DEĞERLER EĞİTİMİ PROJESİ MART NİSAN FEDAKARLIK FEDAKARLIK BİLİNCİ

ÖZEL ANAKENT İLKOKULU. 2013-2014 EĞİTİM ve ÖĞRETİM DÖNEMİ DEĞERLER EĞİTİMİ PROJESİ MART NİSAN FEDAKARLIK FEDAKARLIK BİLİNCİ ÖZEL ANAKENT İLKOKULU 2013-2014 EĞİTİM ve ÖĞRETİM DÖNEMİ DEĞERLER EĞİTİMİ PROJESİ MART NİSAN FEDAKARLIK FEDAKARLIK BİLİNCİ FEDAKARLIK & YARDIMSEVERLİK 02.05.2014 3K Yardım Kampanyamızla Kardeş Okulumuza

Detaylı

İZMİR TİCARET ODASI MECLİS TOPLANTISI 29.07.2015

İZMİR TİCARET ODASI MECLİS TOPLANTISI 29.07.2015 İZMİR TİCARET ODASI MECLİS TOPLANTISI 29.07.2015 Ekrem DEMİRTAŞ İzmir Ticaret Odası Yönetim Kurulu Başkanı Acımasız savaşın kanı ülkemize de sıçradı Şanlıurfa nın Suruç kentinde gerçekleştirilen bombalı

Detaylı

YENİ TEŞVİK SİSTEMİ 1 / 7

YENİ TEŞVİK SİSTEMİ 1 / 7 YENİ TEŞVİK SİSTEMİ 1 / 7 Biliyorsunuz, 19 Haziran da yeni teşvik sistemine ilişkin gerekli yasal prosedürler tamamlandı ve konuya ilişkin Bakanlar Kurulu Kararı -2012 yılının başından itibaren geçerli

Detaylı

zaferin ve başarının getirdiği güzel bir tebessüm dışında, takdir belgesini kaçırmış olmanın verdiği üzüntü. Yanımda disiplinli bir öğretmen olarak bilinen ama aslında melek olan Evin Hocam gözüküyor,

Detaylı

1895: Selanik Askeri Rüştiyesi ni bitirdi, Manastır Askeri İdadisi ne girdi.

1895: Selanik Askeri Rüştiyesi ni bitirdi, Manastır Askeri İdadisi ne girdi. ATATÜRK KRONOLOJİSİ 1881: Selanik te doğdu. 1893: Askeri Rüştiye ye girdi ve Kemal adını aldı. 1895: Selanik Askeri Rüştiyesi ni bitirdi, Manastır Askeri İdadisi ne girdi. 1899: Mart 13: İstanbul Harp

Detaylı

SAMSUN BÜYÜKŞEHIR BELEDİYE BAŞKANI YUSUF ZİYA YILMAZ & SAM-DER Avusturyada yaşayan Samsunlular Derneğinin

SAMSUN BÜYÜKŞEHIR BELEDİYE BAŞKANI YUSUF ZİYA YILMAZ & SAM-DER Avusturyada yaşayan Samsunlular Derneğinin SAMSUN BÜYÜKŞEHIR BELEDİYE BAŞKANI YUSUF ZİYA YILMAZ & SAM-DER Avusturyada yaşayan Samsunlular Derneğinin (kısa adı ile SAM-DER in) davetlisi olarak 2010 yılında kurulduğu dönemde Sam-der e geldim ve büyük

Detaylı

40 yılı aşkın bir süre, önce öğrenci, sonra değişik unvanlarla öğretim elemanı ve

40 yılı aşkın bir süre, önce öğrenci, sonra değişik unvanlarla öğretim elemanı ve 04.10.2010 Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Sayın Cumhurbaşkanı, Muhterem Konuklar, 40 yılı aşkın bir süre, önce öğrenci, sonra değişik unvanlarla öğretim elemanı ve yönetici olarak içinde yer aldığım Ankara

Detaylı

Uluslararası Yükseköğretim Hareketliliği ve Türkiye nin Konumu temalı Toplantı İstanbul TOBB Plaza da Gerçekleşti

Uluslararası Yükseköğretim Hareketliliği ve Türkiye nin Konumu temalı Toplantı İstanbul TOBB Plaza da Gerçekleşti Uluslararası Yükseköğretim Hareketliliği ve Türkiye nin Konumu temalı Toplantı İstanbul TOBB Plaza da Gerçekleşti Uluslararası Yükseköğretim Hareketliliği ve Türkiye nin Konumu Toplantısı TOBB Plaza da

Detaylı

Güncel Bilgiler. y a y ı n l a r ı

Güncel Bilgiler. y a y ı n l a r ı DÜNYA - SİYASET 2012 yılının Şubat ayında Tunus ta yapılan Suriye nin Dostları Konferansı nın ikincisi Nisan 2012 de İstanbul da yapıldı. Konferansta Esad rejimi üstündeki uluslararası baskının artırılması,

Detaylı

LİDER DEĞİŞİRKEN. Prof. Dr. Necmi Gürsakal ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ İ.İ.B.F. ÖĞRETİM ÜYESİ

LİDER DEĞİŞİRKEN. Prof. Dr. Necmi Gürsakal ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ İ.İ.B.F. ÖĞRETİM ÜYESİ LİDER DEĞİŞİRKEN Prof. Dr. Necmi Gürsakal ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ İ.İ.B.F. ÖĞRETİM ÜYESİ I. GİRİŞ Güngör Uras bir köşe yazısında şöyle diyordu : Türkiye deki sanayi yatırımla-rının yarısından fazlasını gerçekleştiren,

Detaylı

YÖNETİM KURULU BAŞKANI MUSTAFA GÜÇLÜ NÜN KONUŞMASI

YÖNETİM KURULU BAŞKANI MUSTAFA GÜÇLÜ NÜN KONUŞMASI KEMAL KILIÇDAROĞLU NUN KONUK KONUŞMACI OLDUĞU TOPLANTI YÖNETİM KURULU BAŞKANI MUSTAFA GÜÇLÜ NÜN KONUŞMASI 1 ARALIK 2014 İZMİR Cumhuriyet Halk Partisi nin çok değerli Genel Başkanı ve çalışma arkadaşları,

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. 1995-2008 2008-2014 Profesör Tarih/Yakınçağ Celal Bayar Üniversitesi Fen Edebiyat Fak. 2014

ÖZGEÇMİŞ. 1995-2008 2008-2014 Profesör Tarih/Yakınçağ Celal Bayar Üniversitesi Fen Edebiyat Fak. 2014 ÖZGEÇMİŞ 1.Adı Soyadı : MUZAFFER TEPEKAYA 2.Doğum Tarihi : 20.10.1962 3.Unvanı : Prof. Dr. / Tarih Bölümü 4. e-mail : muzaffer.tepekaya@cbu.edu.tr Öğrenim Hayatı: Derece Alan Üniversite Lisans Tarih Selçuk

Detaylı

"Kentsel Dönüşümün Anahtarı Kooperatiflerde"

Kentsel Dönüşümün Anahtarı Kooperatiflerde "Kentsel Dönüşümün Anahtarı Kooperatiflerde" 16 Ağustos 2014 Haber Linki: http://www.egemetropolgazetesi.com/haber/kentsel-donusumun-anahtari-kooperatiflerde-17554.html S.S. Batı Anadolu Konut Yapı Kooperatifleri

Detaylı

Kahramanmaraş mutlaka devler liginde olacak

Kahramanmaraş mutlaka devler liginde olacak Kahramanmaraş mutlaka devler liginde olacak Sami Altınkaya nın Bloomberg TV de canlı olarak yayınlanan çıkış yolu programına katılan KMTSO Başkanı Kemal Karaküçük: 2023 te Kahramanmaraş ın 5 milyar dolar

Detaylı

OKUL MÜDÜRÜMÜZLE RÖPORTAJ

OKUL MÜDÜRÜMÜZLE RÖPORTAJ OKUL MÜDÜRÜMÜZLE RÖPORTAJ Kendinizden biraz bahseder misiniz? -1969 yılında Elazığ'da dünyaya geldim. İlk orta ve liseyi orada okudum. Daha sonra üniversiteyi Van 100.yıl Üniversitesi'nde okudum. Liseyi

Detaylı

T.C. İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük KABOTAJ BAYRAMI, MUSTAFA KEMAL E SUİKAST GİRİŞİMİ, BİR DEVRİN ANALİZİ: NUTUK

T.C. İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük KABOTAJ BAYRAMI, MUSTAFA KEMAL E SUİKAST GİRİŞİMİ, BİR DEVRİN ANALİZİ: NUTUK 1 Kabotaj Hakkı Nedir? Kabotaj, bir devletin kendi limanlarına deniz ticareti konusunda tanıdığı ayrıcalıktır. Bu ayrıcalıktan yalnızca yurttaşlarının yararlanması, millî ekonomiye önemli bir katkı sağlayacağından,

Detaylı

TÜRKİYE DEMİRYOLU ULAŞTIRMASININ SERBESTLEŞTİRİLMESİ HAKKINDA KANUN

TÜRKİYE DEMİRYOLU ULAŞTIRMASININ SERBESTLEŞTİRİLMESİ HAKKINDA KANUN TÜRKİYE DEMİRYOLU ULAŞTIRMASININ SERBESTLEŞTİRİLMESİ HAKKINDA KANUN Halkla İlişkiler Başkanlığı TA K D İ M Değerli; Ana Kademe, Kadın Kolları, Gençlik Kolları MKYK üyemiz, Bakan Yardımcımız, Milletvekilimiz,

Detaylı

Lozan Barış Antlaşması (24 Temmuz 1923)

Lozan Barış Antlaşması (24 Temmuz 1923) Lozan Barış Antlaşması (24 Temmuz 1923) Lozan Antlaşması, Türk Kurtuluş Savaşı nı sona erdiren antlaşmadır. Bu antlaşma ile Misak-ı Milli büyük ölçüde gerçekleşmiştir. Şekil 1. Kasım 1922 de Lozan Konferansı

Detaylı

Osmanlı dan Cumhuriyet e Adım Adım!

Osmanlı dan Cumhuriyet e Adım Adım! Osmanlı dan Cumhuriyet e Adım Adım! Eskiden devletimizin adı Osmanlı Ġmparatorluğu idi. Başımızda padişah vardı. Egemenlik haklarımız padişahın elindeydi. Başkentimiz Ġstanbul du. 19 Mayıs 1919 da Mustafa

Detaylı

TİCARİ İLİŞKİLER DURUM İKÖ ÜLKELERİ ARASINDA AVRUPA BİRLİĞİ >>

TİCARİ İLİŞKİLER DURUM İKÖ ÜLKELERİ ARASINDA AVRUPA BİRLİĞİ >> AVRUPA BİRLİĞİ >> Hazırlayan: Mustafa BAYBURTLU (TOBB AB Daire Başkanı) İKÖ ÜLKELERİ ARASINDA TİCARİ İLİŞKİLER VE EKONOMİK DURUM İslam Konferansı Örgütü (İKÖ) üyesi ülkelerin ekonomik yapıları, ekonomik

Detaylı

III. STRATEJİ GELİŞTİRME BİRİM YÖNETİCİLERİ TOPLANTISI

III. STRATEJİ GELİŞTİRME BİRİM YÖNETİCİLERİ TOPLANTISI III. STRATEJİ GELİŞTİRME BİRİM YÖNETİCİLERİ TOPLANTISI 28-29 NİSAN 2011 AFYON Sayın Strateji Geliştirme Birim Yöneticileri, Bildiğiniz üzere, kamu kaynaklarının belirlenen politika ve hedefler doğrultusunda

Detaylı

T.C. İnkılâp Tarihi ve Atatürkçülük 8

T.C. İnkılâp Tarihi ve Atatürkçülük 8 T.C. İnkılâp Tarihi ve Atatürkçülük 8 Orijinal Metin Özdamarlar 2013-2014 Merkezi Yazılıya Hazırlık Deneme Sınavı-8 Öğrencinin Adı ve Soyadı: Sınıfı ve Numarası: 8/ - 1. SEVR LOZAN Boğazlar Kapitülasyonlar

Detaylı

İSTANBUL AYDIN ÜNİVERSİTESİ SİYASET AKADEMİSİ ANKARA DEMOKRATİKLEŞME SÜRECİNDE KÜRT VE ERMENİ MESELELERİNİ TARTIŞTI!

İSTANBUL AYDIN ÜNİVERSİTESİ SİYASET AKADEMİSİ ANKARA DEMOKRATİKLEŞME SÜRECİNDE KÜRT VE ERMENİ MESELELERİNİ TARTIŞTI! İSTANBUL AYDIN ÜNİVERSİTESİ SİYASET AKADEMİSİ ANKARA DEMOKRATİKLEŞME SÜRECİNDE KÜRT VE ERMENİ MESELELERİNİ TARTIŞTI! Türkiye nin önemli toplumsal ve politik konularının tartışıldığı İstanbul Aydın Üniversitesi

Detaylı

Yine yapmak istediklerimizden birisi olan, spesifik sektörlerde, belki daha az, ama daha etkin iş adamları seyahatlerini önemsiyoruz ve buna

Yine yapmak istediklerimizden birisi olan, spesifik sektörlerde, belki daha az, ama daha etkin iş adamları seyahatlerini önemsiyoruz ve buna MÜSİAD Cidde Temsilcisi Tanıtımı ve Türk Suud İş Forumu 23.05.2015 TC Cidde Başkonsolosu Fikret Özel, Cidde Tic Odası Başkan Yardımcısı, Mazeen Baterjee Türk-Suud İş Konseyi Başkanı, Mazan Ragap, Cidde

Detaylı

Halil Kurt'tan Esnafı Sevindirecek Talep

Halil Kurt'tan Esnafı Sevindirecek Talep Halil Kurt'tan Esnafı Sevindirecek Talep 09 Kasım 2015 Haber Linki: http://www.egehabergazetesi.com/halil-kurttan-esnafi-sevindirecek-talep/1651/ Ekonomi nin candamarını oluşturan Esnaf ve Kobi ler Karabağlar

Detaylı

12.06.2008 16:48 FİLİZ ESEN-BİROL BAŞARAN

12.06.2008 16:48 FİLİZ ESEN-BİROL BAŞARAN 12.06.2008 16:48 FİLİZ ESEN-İROL AŞARAN : Efendim : İyiyim sağol sen nasılsın : Çalışıyorum işte yaramaz birşey yok : Kim yazmış bunu : Kim yazmış bunu Milliyet te : Yani sen sen birşey yollamış mıydın

Detaylı

KİTAP GÜNCESİ VIII. GELENEKSEL KİTAP GÜNLERİ SAYI:3

KİTAP GÜNCESİ VIII. GELENEKSEL KİTAP GÜNLERİ SAYI:3 KİTAP GÜNCESİ VIII. GELENEKSEL KİTAP GÜNLERİ SAYI:3 Issue #: [Date] MAVİSEL YENER İLE RÖPOTAJ 1. Diş hekimliği fakültesinden mezunsunuz. Bu iş alanından sonra çocuk edebiyatına yönelmeye nasıl karar verdiniz?

Detaylı

HEM DÜŞÜNECEĞİZ, HEM ÖĞRENECEĞİZ HEM DE SÜRPRİZ HEDİYELER KAZANMA ŞANSINA SAHİP OLACAĞIZ.

HEM DÜŞÜNECEĞİZ, HEM ÖĞRENECEĞİZ HEM DE SÜRPRİZ HEDİYELER KAZANMA ŞANSINA SAHİP OLACAĞIZ. HEM DÜŞÜNECEĞİZ, HEM ÖĞRENECEĞİZ HEM DE SÜRPRİZ HEDİYELER KAZANMA ŞANSINA SAHİP OLACAĞIZ. Sorular her ay panolara asılacak ve hafta sonuna kadar panolarda kalacak. Öğrenciler çizgisiz A5 kâğıdına önce

Detaylı

TÜRK KONSEYİ EKONOMİK İLİŞKİLERİ YETERLİ Mİ?

TÜRK KONSEYİ EKONOMİK İLİŞKİLERİ YETERLİ Mİ? TÜRK KONSEYİ EKONOMİK İLİŞKİLERİ YETERLİ Mİ? Dr. Fatih Macit, Süleyman Şah Üniversitesi Öğretim Üyesi, HASEN Bilim ve Uzmanlar Kurulu Üyesi Giriş Türk Konseyi nin temelleri 3 Ekim 2009 da imzalanan Nahçivan

Detaylı

İZMİR TİCARET ODASI MECLİS TOPLANTISI 24.06.2015

İZMİR TİCARET ODASI MECLİS TOPLANTISI 24.06.2015 İZMİR TİCARET ODASI MECLİS TOPLANTISI 24.06.2015 Ekrem DEMİRTAŞ İzmir Ticaret Odası Yönetim Kurulu Başkanı 2001 yılında Üniversitemizin ilk açılışında bizimle birlikteydi 10 yıl boyunca İzmir Ekonomi

Detaylı

AKOFiS ÖDEME VE MENKUL KIYMET MUTABAKAT SİSTEMLERİ, ÖDEME HİZMETLERİ VE ELEKTRONİK PARA KURULUŞLARI HAKKINDA KANUN. Halkla İlişkiler Başkanlığı

AKOFiS ÖDEME VE MENKUL KIYMET MUTABAKAT SİSTEMLERİ, ÖDEME HİZMETLERİ VE ELEKTRONİK PARA KURULUŞLARI HAKKINDA KANUN. Halkla İlişkiler Başkanlığı ÖDEME VE MENKUL KIYMET MUTABAKAT SİSTEMLERİ, ÖDEME HİZMETLERİ VE ELEKTRONİK PARA KURULUŞLARI HAKKINDA KANUN Halkla İlişkiler Başkanlığı TA K D İ M Değerli; Ana Kademe, Kadın Kolları, Gençlik Kolları MKYK

Detaylı

Araştırma Notu 12/124

Araştırma Notu 12/124 Araştırma Notu 12/124 05.01.2012 YENİLENEBİLİR ENERJİ HABERLERİNDE REGÜLASYON ve FİNANSMAN ÖNE ÇIKIYOR Barış Gençer Baykan Yönetici Özeti Yenilenebilir enerjiler, gerek fosil yakıtların tükeneceği öngörüsü

Detaylı

En Yüksek Prim Ödeyen 10 İşverene Ödül Verildi

En Yüksek Prim Ödeyen 10 İşverene Ödül Verildi En Yüksek Prim Ödeyen 10 İşverene Ödül Verildi SOSYAL GÜVENLİK KURUMU BAŞKANI FATİH ACAR: -2008 YILINDA YAŞANAN OLUMSUZLUKLARA ARTIK RASTLAMIYORUZ -PLAKET VERDİĞİMİZ İŞVERENLER DÜZENLİ PRİMLERİNİ ÖDEYEN,

Detaylı

KRİZ ÖNCESİNİN TEK İYİ HABERİ

KRİZ ÖNCESİNİN TEK İYİ HABERİ KRİZ ÖNCESİNİN TEK İYİ HABERİ Necmi Gürsakal 1 I. GİRİŞ Bursa Ticaret ve Sanayi Odası, Bursa daki 250 Büyük Firma Araştırması nın 2000 yılı sonuçlarını yayınladı. 1997 yılından başlayarak 2000 yılına kadar

Detaylı

İnsanların birbirleriyle ve devletle olan ilişkilerini düzenleyen kurallara hukuk denir. Hukuk kurallarını koyan, uygulanıp uygulanmadığını

İnsanların birbirleriyle ve devletle olan ilişkilerini düzenleyen kurallara hukuk denir. Hukuk kurallarını koyan, uygulanıp uygulanmadığını İnsanların birbirleriyle ve devletle olan ilişkilerini düzenleyen kurallara hukuk denir. Hukuk kurallarını koyan, uygulanıp uygulanmadığını denetleyen en yüksek organ ise devlettir. Hukuk alanında birlik

Detaylı

19-21 Haziran 2015 Kalamata/YUNANİSTAN

19-21 Haziran 2015 Kalamata/YUNANİSTAN AKDENİZ ZEYTİNCİ ŞEHİRLER BİRLİĞİ TOPLANTISI 19-21 Haziran 2015 Kalamata/YUNANİSTAN Murat KÜÇÜKÇAKIR Edremit Zeytincilik Üretme İst. Müd. Müdür V. AKDENİZ ZEYTİNCİ ŞEHİRLER BİRLİĞİ NEDİR? Akdeniz Zeytinci

Detaylı

Sayın Bülent SOYLAN Yeminli Mali Müşavir (E. Hesap Uzmanı)

Sayın Bülent SOYLAN Yeminli Mali Müşavir (E. Hesap Uzmanı) Yeminli Mali Müşavir (E. Hesap Uzmanı) 12.11.2011, Şişli-İstanbul 108 Dursun Ali Yaz Özgeçmiş PTT çalışanı olan babasının memuriyeti dolayısıyla bulunduğu Adapazarı nda 1949 yılında doğdu.baba tarafından

Detaylı

Aslında, benim perakende sektöründeki kariyerim bir anlamda 12 yaşında sahibi olduğumuz süpemarkette yaz tatillerinde çalışmamla başladı.

Aslında, benim perakende sektöründeki kariyerim bir anlamda 12 yaşında sahibi olduğumuz süpemarkette yaz tatillerinde çalışmamla başladı. Değerli Basın Mensupları, Kıymetli Konuklar, İstanbul, 14 Temmuz 2008 Öncelikle Real Hipermarketleri Türkiye Genel Müdürü olarak gerçekleştirdiğimiz ilk basın toplantımıza katılımınız için çok teşekkür

Detaylı

Beşiktaş Gazetesi. Gençlere anlatacaklar

Beşiktaş Gazetesi. Gençlere anlatacaklar Gençlere anlatacaklar BEŞİKTAŞ Belediyesi genç girişimciler için başlattığı projesi ile eğitimde çalışmalarını sürdürüyor. Genç girişimciler için düzenlenen seminer etkinliklerinde etkinliğe katılacaklara

Detaylı

Aile Bülteni. ANKA Çocuk Destek Programı nın Tanıtımı Yapıldı. aile.gov.tr

Aile Bülteni. ANKA Çocuk Destek Programı nın Tanıtımı Yapıldı. aile.gov.tr Aylık Süreli Elektronik Yayın ANKA Çocuk Destek Programı nın Tanıtımı Yapıldı Bakan İslam, 2015 yılı sonuna kadar, yurt ve yuvalarda şu anda kalmakta olan bin civarında çocuğumuzun da çocuk evlerine geçişini

Detaylı

http://www.ilkyar.org.tr/izlenimler/140717%20nasil%20destek%20olabilirsiniz.pdf

http://www.ilkyar.org.tr/izlenimler/140717%20nasil%20destek%20olabilirsiniz.pdf ilk yar'larımızın sevgili dostları, ilkyar desteklerinizle giderek büyüyen bir aile olarak varlığını sürdürüyor. Yeni yeni ilk yar'larımızla tanışırken bir taraftan fedakar gönüllülerimizi, ve bir zamanlar

Detaylı

1- TÜSİAD Gıda, Tarım ve Hayvancılık konusunu ele aldı - TÜSİAD 27.11.2014

1- TÜSİAD Gıda, Tarım ve Hayvancılık konusunu ele aldı - TÜSİAD 27.11.2014 1- TÜSİAD Gıda, Tarım ve Hayvancılık konusunu ele aldı - TÜSİAD 27.11.2014 TÜSİAD, Türk tarım sektörünün tüm unsurlarını bütüncül bir bakış açısıyla ele almak amacıyla Gıda, Tarım ve Hayvancılık Rekabet

Detaylı

BÜLTEN İSTANBUL AZİZ BABUŞCU. FİLİSTİN MESELESİ 2 5 te B İ L G İ NOTU. Öğretmenler ile öğrenciler yıllar sonra bir araya geldi

BÜLTEN İSTANBUL AZİZ BABUŞCU. FİLİSTİN MESELESİ 2 5 te B İ L G İ NOTU. Öğretmenler ile öğrenciler yıllar sonra bir araya geldi 2 de Öğretmenler ile öğrenciler yıllar sonra bir araya geldi AK Parti İstanbul İl Kadın Kolları nda AK Öğretmenler ile öğrenciler yıllar sonra bir araya gelmenin mutluluğunu yaşadı. 8 de YIL: 2012 SAYI

Detaylı