Cilt: 16 Sayı: 2 Yıl:

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Cilt: 16 Sayı: 2 Yıl:"

Transkript

1 10 Cilt: 16 Sayı: 2 Yıl: Kronik Viral Hepatitli Hastaların Serumlarında Holo-Transkobalamin (Aktif B12 Vitamin) İncelenmesi Fatma SIRMATEL, Öcal SIRMATEL, Güler BUĞDAYCI, Fatma NUR ERİŞ, Sevim DİNÇER Hatay Doğum ve Çocuk Bakımevi Hastanesi'ne Başvuran Kadınlarda Hepatit B ve Hepatit C Seropozitifliği Vicdan KÖKSALDI MOTOR, Ömer EVİRGEN, Mehmet AKSAKAL, Melek İNCİ, Yusuf ÖNLEN, Sabahattin OCAK Hatay İli Hemodiyaliz Hastalarında HBV, HCV Seroprevalansı ve Hepatit B Aşılaması ile Oluşan Antikor Cevabının Değerlendirilmesi Ömer EVİRGEN, Yusuf ÖNLEN, Vicdan KÖKSALDI MOTOR, Erkan MAHSERECİ, Melek İNCİ, Şule ŞAHİN İzmir Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumuna (SHÇEK) Bağlı Yetiştirme Yurtlarında Yaşayan Çocuklarda Hepatit B ve Hepatit C Seroprevalansı Şükran KÖSE, Gülfem ECE, Ayhan GÖZAYDIN, Özlem ERGİN Kemoterapi Alan Hastalarda Hepatit B Reaktivasyonu Mehmet ARTAÇ, Orhan Önder EREN, Melih Cem BÖRÜBAN, Ahmet Çağkan İNKAYA Pegileinterferon Alfa-2b Enjeksiyonuna Bağlı Kutanöz Nekroz: Olgu Sunumu Rahmet GÜNER, Derya YAPAR, Murat SARICI, Mehmet Akın TAŞYARAN

2

3 Cilt: 16 Sayı: 2 Yıl: 2010

4 Viral Hepatit Dergisi Viral Hepatitle Savaşım Derneği tarafından yayınlanmakta ve üyelerine ücretsiz olarak dağıtılmaktadır. Bu derginin basımı ve dağıtımındaki katkılarından dolayı ROCHE Müstahzarları A.Ş.'ye teşekkür ederiz.

5 Cilt: 16 Sayı: 2 Yıl: 2010 İÇİNDEKİLER Araştırma Kronik Viral Hepatitli Hastaların Serumlarında Holo-Transkobalamin (Aktif B12 Vitamin) İncelenmesi Fatma SIRMATEL, Öcal SIRMATEL, Güler BUĞDAYCI, Fatma NUR ERİŞ, Sevim DİNÇER Araştırma Hatay Doğum ve Çocuk Bakımevi Hastanesi'ne Başvuran Kadınlarda Hepatit B ve Hepatit C Seropozitifliği Vicdan KÖKSALDI MOTOR, Ömer EVİRGEN, Mehmet AKSAKAL, Melek İNCİ, Yusuf ÖNLEN, Sabahattin OCAK Araştırma Hatay İli Hemodiyaliz Hastalarında HBV, HCV Seroprevalansı ve Hepatit B Aşılaması ile Oluşan Antikor Cevabının Değerlendirilmesi Ömer EVİRGEN, Yusuf ÖNLEN, Vicdan KÖKSALDI MOTOR, Erkan MAHSERECİ, Melek İNCİ, Şule ŞAHİN Araştırma İzmir Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumuna (SHÇEK) Bağlı Yetiştirme Yurtlarında Yaşayan Çocuklarda Hepatit B ve Hepatit C Seroprevalansı Şükran KÖSE, Gülfem ECE, Ayhan GÖZAYDIN, Özlem ERGİN Derleme Kemoterapi Alan Hastalarda Hepatit B Reaktivasyonu Mehmet ARTAÇ, Orhan Önder EREN, Melih Cem BÖRÜBAN, Ahmet Çağkan İNKAYA Olgu Sunumu Pegileinterferon Alfa-2b Enjeksiyonuna Bağlı Kutanöz Nekroz: Olgu Sunumu Rahmet GÜNER, Derya YAPAR, Murat SARICI, Mehmet Akın TAŞYARAN

6

7 1. "Viral Hepatit" dergisi, Viral Hepatitle Savaşım Derneği (VHSD)'nin süreli bilimsel yayını olarak dört ayda bir yayınlanmaktadır. Bu derginin amacı, viral hepatitler konusunda yapılan klinik ve deneysel araştırmalar, ilginç olgu bildirimleri, derlemeler türünden yazılar ile okuyucular arasında bilgi alışverişini sağlamak; özellikle VHSD'nin kuruluş amacı olan konularda ülkemizin bilimsel gelişimine katkıda bulunmaktır. Dergide basılan çalışmalarla ilgili görüşler ve bunlara yayın sahibinin verdiği cevaplara "Editöre Mektup" bölümünde yer verilir. 2. Derginin yayın dili Türkçe'dir. Yazıların Türk Dil Kurumu'nun Türkçe sözlüğüne ve yeni yazım kılavuzuna uygun olması gerekir. Ancak deneysel çalışmalar, klinik çalışmalar ve olgu sunumları için İngilizce başlık, İngilizce özet ve İngilizce anahtar kelimelerin bulunması zorunludur. Kısaltmalar uluslararası kabul edilen şekilde olmalı, ilk kullanıldıkları yerde açık olarak yazılmalı, parantez içinde kısaltılmış şekli gösterilmeli ve daha sonra metin içinde kısaltmaları kullanılmalıdır. 3. Gönderilen yazılar önce yayın yürütme kurulu ve editör tarafından değerlendirilir. Yayın yürütme kurulu ve editörden onay alan yazılar, isimleri gizli tutulan konuyla ilgili üç yayın inceleme kurulu üyesi tarafından değerlendirildikten sonra, en az iki olumlu görüş almak kaydı ile yayınlanmaya hak kazanır. Yazılar geliş tarihi göz önüne alınarak yayın kurulunun belirlediği sıraya göre yayınlanır. Yayın kurulu yayın koşullarına uymayan bilimsel yazılan yayınlamamak, gerektiğinde düzeltmek üzere yazarına geri vermek, yazarın iznini alarak kısaltmak yetkisine sahiptir. 4. Yazılar elektronik posta ile adresine gönderilmelidir. 5. Antibiyotik ve antivirallerin isimleri dil bütünlüğünü sağlamak açısından okunduğu gibi yazılmalı ve cümle başında değilse ilk harfi küçük harfle yazılmalıdır. Örneğin; ribavirin, interferon-alfa 2b, streptomisin gibi. 6. Araştırma ve olgu sunumu şeklindeki makaleler mutlaka aşağıda belirtilen düzene uygun olmalıdır; I. Sayfa: Başlık (Türkçe), Yazarlar, Kurum, Yazışma Adresi, II. Sayfa: Özet (Türkçe), Anahtar Kelimeler, İngilizce Başlık, İngilizce Özet, İngilizceAnahtar Kelimeler, III. ve sonraki sayfalar sırası ile Giriş, Materyal ve Metot, Bulgular, Tartışma ve Kaynaklar bölümleri olacak şekilde yazılmalıdır. 7. Derleme türü makalelerde Türkçe ve İngilizce özet şart değildir. Kaynak sayısı mümkünse 40'ın üzerinde olmamalıdır. 8. Kaynak numaraları metinde parantez içinde ve yazar adı geçiyorsa takiben, diğer durumlarda cümle sonunda belirtilmeli, metin sonunda eserin içindeki geçiş sırasına göre numaralandırılmalıdır. Kaynakların yazımı aşağıdaki örneklere uygun olmalıdır. Kaynak bir dergi ise; Yazar(lar)ın soyadı adının baş harf(ler)i, 6 ve daha az sayıdaki yazarlar için yazarların tamamı, 6'nın üzerinde yazarı bulunan makaleler için ilk 3 yazar belirtilmeli, Türkçe kaynaklar için "ve ark." yabancı kaynaklar için "et al." ibaresi kullanılmalıdır. Makalenin başlığı, derginin Index Medicus'a göre uygun kısaltılmış ismi Yıl; Cilt: ilk ve son sayfa numaraları. Örneğin; Kuo G, Choo QL, After HJ, et al. An assay for circulating antibodies to a major etiologic virus of human non-a, non-b hepatitis. Science 1989; 244: Kaynak bir kitap ise; Yazar(lar)ın soyadı ve adının baş harf(ler)i. Kitabın adı. Kaçıncı baskı olduğu. Basımevi, Basım yılı. nd Örneğin; Sykes G. Disinfection and Application. 2 ed. London: FN Spon Co, Kaynak kitaptan bir bölüm ise; Bölüm yazar(lar)ının soyadı adının baş harf(ler)i. Bölüm başlığı, In: Editör(ler)in soyadı adının baş harf(ler)i (ed) veya (eds). Kitabın adı. Kaçıncı baskı olduğu. Basım yeri: Yayınevi, Baskı yılı: Bölümün ilk ve son sayfa numarası. Örneğin; Yenen OŞ. Hepatit C virusu molekül özellikleri ve serolojik tanı. Kılıçturgay K (ed). Viral Hepatit Baskı. İstanbul: Viral Hepatitle Savaşım Derneği, 1994: Olgu sunumlarının giriş ve tartışma kısımları kısa ve öz olmalı, kaynak sayısı sınırlı olmalıdır. 10. Editöre mektup bölümü, dergide daha önce yayınlanmış yazılara eleştiri getirmek, katkı sağlamak ya da orijinal bir çalışma olarak hazırlanmamış ve hazırlanamayacak bilgilerin iletilmesi amacıyla oluşturulduğundan kısa-öz olmalı, özet içermemeli, kaynakları sınırlı olmalıdır. 11. Yazılar, yazının daha önce bir dergide yayınlanmamış veya yayınlanmak üzere gönderilmemiş olduğunu bildiren, makaledeki isim sırasına uygun biçimde yazarlar tarafından imzalanmış Telif Hakkı Formu ile gönderilmelidir. Form ic.htm adresinden temin edilebilir. 12. Daha önce bildiri olarak sunulmuş yazılar, sunum yer ve tarihi belirtilmek koşulu ile yayınlanabilir. Bu durum makalenin ilk sayfasının altında belirtilmelidir. 13. Yayınlanan yazıların hukuki sorumluluğu yazarlara aittir. Yazarlara telif ücreti ödenmez. VİRALHEPATİT DERGİSİ Sağlık Mahallesi, Süleyman Sırrı Caddesi, No: 2/15 Sıhhiye-ANKARA Tel: Faks:

8

9 Kronik Viral Hepatitli Hastaların Serumlarında Holo-Transkobalamin (Aktif B12 Vitamin) İncelenmesi Araştırma Kronik Viral Hepatitli Hastaların Serumlarında Holo-Transkobalamin (Aktif B12 Vitamin) İncelenmesi* Fatma SIRMATEL, Öcal SIRMATEL, Güler BUĞDAYCI, Fatma NUR ERİŞ, Sevim DİNÇER Abant İzzet Baysal Üniversitesi, İzzet Baysal Tıp Fakültesi, Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Anabilim Dalı, Abant İzzet Baysal Üniversitesi, İzzet Baysal Tıp Fakültesi, Radyoloji Anabilim Dalı Abant İzzet Baysal Üniversitesi, İzzet Baysal Tıp Fakültesi, Biyokimya Anabilim Dalı Abant İzzet Baysal Üniversitesi, İzzet Baysal Tıp Fakültesi, Mikrobiyoloji Laboratuvarı, BOLU *Bu çalışma X. Ulusal Viral Hepatit Kongresi, 1-4 Mart 2010, Antalya'da poster olarak sunulmuştur. ÖZET Kronik viral hepatitlerde erken karaciğer nekrozu ve viral replikasyon tanımlanırsa tedavi ile nekroinflamasyon durdurulabilir ve siroz oluşumu önlenebilir. Kronik karaciğer yetmezliğinde vaskuler sızma nedeniyle kanda B12 düzeyinin artması söz konusudur. Bu açıdan hareket ederek serumda aktif B12 göstergesi olan holo-transkobalamin II (Holo TC II), karaciğer hücre harabiyetinin bir göstergesi olarak, kronik viral hepatit B (HBV) ve kronik viral hepatit C (HCV) olgularında tedavi öncesi değerlendirildi. Bu çalışmada amaç Aktif B12 vitaminin gerçek göstergesi olan Holo TC II serum düzeyinin kronik viral hepatitler de karaciğer bozukluğunun ve hücre harabiyetinin göstergesi olarak kullanabilirliğinin değerlendirilmesidir. Bir üniversite hastanesinde klinik, serolojik ve histolojik olarak tanımlanan 274 kronik viral hepatit (127 HBV, 17 HCV) olgusu ve 127 sağlıklı kan donörlerinin serumlarında, serum B12 vitamin değerinin en iyi göstergesi olan Holo TC II düzeyi çalışıldı. Hastaların yaş grubu arası idi. Kronik viral hepatit olan hastaların serumları tedavi öncesi alındı ve -20ºC'de saklandı. Hasta grubunun seçiminde dekompanse siroz, kardiyak, metabolik, hematolojik, gastrointestinal ve oto immun hastalığı olan olgular çalışma dışı bırakıldı. Kontrol grubu olarak sağlıklı kan donörleri seçilerek herhangi bir metabolik, kardiyovaskuler, gastrointestinal ve hematolojik hastalığının olmamasına yaş ve cins açısından hasta grubu ile eşleştirmeye dikkat edildi. Çalışma Holo TC II hazır ticari kiti prospektüsü doğrultusunda makro EIA yöntemi ile çalışıldı. Sonuçlar istatistiksel olarak gruplar arasında karşılaştırıldı. Yapılan çalışmada kronik viral HBV (42.07 pmol/l) ve HCV hastaları (42.8 pmol/l) arasında Holo TC II düzeyi açısından bir fark bulunmaz iken kontrol grubu (25.7 pmol/l) ile karşılaştırıldığı zaman anlamlı olarak yüksek bulundu (p<0.017). Özellikle kronik viral hepatit olgularında hücre harabiyetinin en erken bir belirtisi olarak Holo TC II düzeyi kullanılabilir. Bu durumun daha ileri çalışmalarla kronik karaciğer yetmezliğinde ve hücre harabiyetinde tanı kriteri olarak kullanılabileceği düşünülebilir. Anahtar kelimeler: B12 vitamin, holo transkobalamin, kronik viral hepatitis Viral Hepatit Dergisi 2010; 16(2):

10 Sırmatel F ve ark. SUMMARY Analysis of Holo-Transcobalamin (Active Vitamin B12) in the Sera of Patients with Chronic Viral Hepatitis In chronic viral hepatitis, when early hepatic necrosis and viral replication are defined, progression of hepatic necroinflammation can be terminated and cirrhosis can be prevented by therapy. In chronic hepatic failure, an increase in the blood levels of vitamin B12 is observed as a result of vascular leakage. From this perspective, in cases with chronic viral hepatitis B (HBV) and chronic viral hepatitis C (HCV), the indicator of serum active vitamin B12, namely holo-transcobalamin II (Holo-TCII), is interpreted as an indicator of hepatocellular damage prior to treatment. The aim of this study is to evaluate the value of serum Holo-TCII in the diagnosis of hepatic failure and hepatocellular damage in chronic viral hepatitis. In a university hospital, Holo-TCII, the best indicator of serum vitamin B12, was analyzed in the sera of 127 healthy blood donors and in 274 patients with chronic viral hepatitis ( 127 HBV patients and 17 HCV patients), who were clinically, serologically and histologically diagnosed. Age distribution of the patients ranged between 18 and 70 years. Serum samples of the patients with chronic viral hepatitis were collected before therapy and kept at -20º C until use. When determining the study group, the patients with decompensated cirrhosis, any cardiac, metabolic, hematologic, gastrointestinal and autoimmune disorders were excluded. As the control group, healthy blood donors without metabolic, cardiovascular, gastrointestinal and hematologic diseases were chosen; age and gender distributions were also considered to be parallel with the patient group. Analyses were performed with commercially available Holo-TCII kits according to the prospectus, using macro enzyme immunoassay method (EIA) method. Results were statistically compared between the groups. In our study, no difference was determined in terms of holo-tcii levels between chronic HBV (42.07 pmol/l) and HCV patients (42.8 pmol/l), whereas the results of the HBV and HCV patients were found to be significantly higher compared to the control group (25.7 pmol/l, p<0.017). Holo-TCII can be used as the earliest symptom of cellular damage, particularly in patients with chronic viral hepatitis. Further studies on chronic hepatic failure and cellular damage may also provide information that Holo-TCII can be used as a diagnostic criterion. Keywords: Vitamin B12, holo-transcobalamin, chronic viral hepatitis GİRİŞ Yapısında kobalt metali bulunduğundan B12 vitaminine kobalamin ismi verilir. Multivitamin ilaçlarda B12 vitamini, siyanokobalamin adıyla bulunur. Kobalamin olan B12 vitamini sinir dokusunun sağlığı, eritrosit ve diğer hücrelerde bulunan DNA'nın yapımı için gerekli olan bir vitamindir (1). Siyanokobalamin doğal B12 vitaminidir ve hücrelerde DNA yapımında rol alan önemli bir maddedir. Serumda bulunan B12 vitamini transkobalamin ve haptokorrine bağlanır. Karaciğer vücutta bulunan B12 vitaminin büyük kısmını depolar ve son derece yavaş kullanır. Kronik karaciğer hastalığında, serumda B12 vitamini artmakta ve karaciğer hücresine vitamin girememektedir (2, 3). Holotranskobalamin (Holo TC II) kobalamine bağlanarak B12 vitamin taşınmasına yardımcı olan ve serumda gerçek B12 değerini gösteren bir üründür. Kanda bulunan B12 vitamininin en iyi göstergesi olan Holo TC II özellikle karaciğer yetmezliği olgularında serumda yükselmektedir (4). Bunun nedeni karaciğer hücrelerinin yetersizliğine bağlı olarak B12 vitaminin depo edilmesindeki yetersizlik olarak belirtilmektedir (3, 4, 5). Hatta yapılan bazı çalışmalarda artan serum B12 düzeyi ALT, AST ve GGT yüksekliği ile direkt ilişkili bulunmuştur (5, 6, 7, 8). Kronik viral hepatit olgularında kronikleşme nedenleri tam olarak açıklık kazanmamıştır. Viral replikasyon karaciğer dokusunda devam ettiği süreçte karaciğer hücre yıkımı olur ve sonra fibrozis gelişir. Kronik viral hepatit olgularında kronikleşme belirtisi olarak karaciğer fibrozisinin artması kriter olarak kabul edilir (6). Kronik viral hepatitlerde erken karaciğer nekrozu ve viral replikasyon tanımlanırsa tedavi ile nekroinflamasyon durdurulabilir ve siroz oluşumu önlenebilir. Aktif B12 göstergesi olan Holo TC II karaciğer hücre harabiyetinin bir göstergesi olarak kronik viral hepatitlerde bir parametre olarak kullanılabilir mi düşüncesini desteklemek için bu çalışma planlanmıştır. Bu çalışmada amaç aktif B12 vitaminin gerçek göstergesi olan serumda Holo TC II düzeyinin kronik viral 48 Viral Hepatit Dergisi 2010; 16(2): 47-52

11 Kronik Viral Hepatitli Hastaların Serumlarında Holo-Transkobalamin (Aktif B12 Vitamin) İncelenmesi hepatit olgularında incelenmesi ve karaciğer hücre harabiyetinin göstergesi olarak kullanabilirliğinin değerlendirilmesidir. MATERYAL ve METOT Çalışmaya alınan olgular kronik viral hepatit B (HBV) ve kronik hepatit C (HCV) olarak ikiye ayrıldı. Kontrol grubu olarak sağlıklı kan donörleri seçildi. Çalışma tarihleri arasında yazarın çalıştığı hastanelere baş vuran hastaların serumlarında yapıldı. Kronik viral hepatit tanısı; altı aydan daha fazla süre ALT yüksekliği (normalden 2 misli), viral marker pozitifliği, karaciğer biyopsisi (fibrozis skorunun >2'den fazla olması) ve abdominal ultrasonografi ile konuldu. Viral marker açısından; kronik HBV için; HBsAg, HBeAg/anti-HBe pozitifliği, HBV DNA >10-10 kopya/ml olması, kronik HCV için anti-hcv ve HCV RNA düzeyinin >10 kopya/ml olması dikkate alındı. Hasta grubunda siroz olanlar, hematolojik, kardiyolojik, renal, metabolik veya herhangi kronik bir sistem hastalığı olanlar çalışma dışında bırakıldı. Tüm hastaların tedavi öncesi serumları alındı. Tüm hastalar serolojik, biyokimyasal ve histolojik olarak kronik viral hepatit tanısı aldıktan sonra tedavi öncesi anemi, kanda demir ve demir bağlama kapasitesi, ferritin ve serum B12, folik asit açısından incelendi. Tüm hastaların abdominal ultrasonografilari, rutin kan tetkikleri ve kan biyokimyaları yapıldı. Kontrol grubu olarak kan bankasına başvuran sağlıklı, herhangi bir yakınması olmayan hasta grubunun yaş grubuna yakın olan son bir ayda alkol almayan olgulardan seçilmesine özen gösterildi. Bu çalışma planlanırken yerel etik kurul onayı alınmıştır. Hastalardan tedavi öncesi alınan serumlar -20 C'de saklandı ve çalışma sırasında aynı anda çözüldü. Holo-transkobalamin II deneklerin serumunda makro ELISA ile kantitatif olarak pmol/l değeri ile çalışıldı. Kullanılan kit Holotranscobalamin (Abbott GmbH & Co. KG) Abbott firması tarafından temin edildi ve tüm deneklerin kan biyokimyası biyokimya laboratuvarında usulüne uygun olarak çalışıldı. BULGULAR Çalışmaya 127 kronik HBV, 17 HCV olgusu alındı. Hastaların yaş aralığı (ortalama 35±12.5) ve kadın erkek oranı 55/189 idi. Kontrol grubu olarak seçilen 127 kişinin yaş aralığı (ortalama 28±16.8) ve kadın erkek oranı 27/100 olarak düzenlendi. Yapılan karşılaştırmada hastaların enzim yüksekliği ve Holo TC II serum düzeyi arasında anlamlı bir ilişki bulunmadı. Kontrol grubunun zaten karaciğer enzim yüksekliği yoktu. Serum Holo TC II düzeyi kronik HBV ve HCV olguları arasında fark yok iken kontrol grubu ile hasta grubu arasında anlamlı bir fark gösterdi. Sonuçlar Tablo 1'de görülmektedir. Bulgular özetlenecek olursa: 1. HBV ve HCV grubu arasında Holo TC II açısından fark yok (p>0.017). 2. HBV ve kontrol grubu arasında Holo TC II açısından fark var (p<0.017) 3. HCV ve kontrol grubu arasında Holo TC II açısından fark var (p<0.017) Tablo 1: Çalışma gruplarında serum Holo TC II düzeyleri Grup Minumum Maksimum Median (pmol/l) (pmol/l) (pmol/l) Kronik HBV (n=127) Kronik HCV (n=17) Kontrol (n=127) Total İstatistiksel analiz Yapılan çalışmada Holo TC II, kronik HBV ve HCV olgularında kontrol grubuna göre anlamlı olarak yüksek bulundu. Hasta grupları ile kontrol grubu Viral Hepatit Dergisi 2010; 16(2): karşılaştırıldığı zaman istatistiksel açıdan Holo TC II düzeyi açısından fark vardı. Yapılan Kruskal- Wallis testine göre grupları ikişerli karşılaştırmada Mann-Whitney U testi kullanıldı. Burada ikişerli 49

12 Sırmatel F ve ark. karşılaştırmada p<0.05 değil p<0.017 alındı. Buna Bonferroni düzeltmesi denir. Bu çalışmada Bonferroni düzeltmesi yapılarak gruplar arasında karşılaştırmada p değeri anlamlı bulundu. TARTIŞMA Kronik viral hepatitte karaciğer hücre harabiyeti viral inflamatuar yanıt sonucu gelişen bir sonuçtur. Halen kronikleşme nedenleri tam olarak anlaşılamayan kronik viral hepatit olgularında karaciğer parankim hücre harabiyeti, kan biyokimyası (ALT yüksekliği), serolojik (HBsAg, HBeAg/anti-HBe ve anti-hcv pozitifliği), virolojik (HBV de HBV DNA ve HCV de HCV RNA düzeyinin artması) ve histolojik olarak (biyopside fibrozis skorunun >2 olması) tanımlanmaktadır (6, 9). Hücre içerisinde bulunan B12 vitamini, DNA yapımında rol alan, hücre membranında sinyalizasyon mekanizmasını düzenleyen önemli bir maddedir. Eksikliğinde nöral hücre harabiyeti ile birlikte olan birçok hastalık görülebilir. Vücudun B12 vitamini karaciğerde depo edilerek vücudun ihtiyacı durumunda seruma verilir. Yapılan çalışmalarda serumda aktif B12 vitaminin en iyi göstergesi Holo TC II olduğu gösterilmiştir (7). Gerek karaciğer, gerek serum B12 düzeyinin saptanması Holo TC II düzeyinin tayini ile yapılmaktadır (5, 8). Karaciğer hastalığında B12 vitaminin seruma sızmasından dolayı serum ve plazmada yüksek bulunduğu bir çok çalışmada gösterilmiştir (2, 4, 8). Yapılan son çalışmalarda karaciğer hücre harabiyeti olmadan kanda B12 vitamin düzeyinin arttığı ve kanda yüksek saptanan siyanokobalamin ve yüksek bilirubinin, hepatosellüler disfonksiyon ve kolestazda iki önemli bir gösterge olduğu rapor edilmiştir (3, 4, 5). Siroz olgularında serumda B12 düzeyi normal olmasına rağmen karaciğerde depoların boşaldığı yapılan çalışmalarda belirtilmiştir (4). Biz yaptığımız çalışmada kronik viral hepatiti olan olgularda serumda Holo TCII düzeyini kontrol grubuna göre yüksek bulduk. Tedavi öncesi kronik viral hepatit tanısı konulan ve karaciğer hücre yıkımı olan bu olguların anemi gibi bir göstergeleri olmamasına rağmen serumlarında Holo TC II düzeyinin artmış olması karaciğer hücrelerinin bir yetmezliğinin göstergesi olabilir. Nitekim karaciğer hücresinde aktif B12 azalması hücre dejenerasyonunun önemli bir belirtisidir. Kronik viral hepatit olgularında serumda viral yük düşük olmasına rağmen, karaciğer dokusunda viral replikasyon devam etmekte ve nekroinflamasyon ile hasta siroza gidebilmektedir (6, 9). Özellikle ALT normal olan kronik HCV olgularının %40'ında siroz geliştiği rapor edilmiştir (9). Bu durum acaba karaciğer dokusunda B12 vitamini ile ilişkili midir diye araştırılacak önemli bir nokta olabilir. Yapılan kısıtlı Holo TC II çalışmalarında hücre yüzeyinde reseptör düzeyinde etkili olan bu maddenin >50 pmol/l olması gerçek B12 yetmezliği olmadığını <35 pmol/l olması gerçek B12 yetmezliğinin göstergesi olduğunu ortaya koymuştur (10). Bizim çalışmamızda B12 düzeyi yetmezliği hasta ve kontrol grubunda söz konusu değildir. Gerek kontrol gerek hasta grubunun serumdaki folik asit ve B12 düzeyi normal sınırlarda olmasına rağmen Holo TC II düzeyi kontrol grubundan yüksek bulunmuştur (p<0.017). Zafarullah ve ark. (3) tarafından yapılan bir çalışmada hepatik konjesyonu olan olguların hepatik hücre nekrozu olmadan serumda B12 düzeyinin arttığı gösterilmiştir. Yazarların kardiyak yetmezliğe bağlı gelişen siroz olgularında serumda saptanan yüksek kobalamin/bilirubin düzeyinin karaciğer dokusundaki kolestaz ve hepatosellüler disfonksiyonun önemli bir göstergesi olduğu belirtilmiş ve hatta karaciğer hücrelerinde hepatik nekroz olmadan artan konjesyonun bir göstergesi olarak serumda artan B12 düzeyi suçlanmıştır. Kronik HCV olgularında interferon tedavisi sırasında anemi görülmesi Borgia (11) ve ark. tarafından gösterilmiştir. Bizim çalışmaya aldığımız hastalar hiç tedavi almayan olgulardı ve pernisiyöz veya başka bir nedene bağlı anemi gibi bir yakınmaları yoktu. Beslenme bozukluğu olan malnütrisyon ve kronik alkoliklerde yapılan çalışmalarda karaciğer hücrelerinde ve endotelinde harabiyet saptanmış ve bunun yetersiz B12 sonucu olduğu gösterilmiştir (12). Özellikle kronik alkolik erkek olgularda karaciğer dokusunda azalan B12 düzeyine karşı, serumda Holo TC II düzeyi yüksek bulunmuş ve karaciğer hücre yıkım göstergesi olan ALT, AST, GGT enzimlerinde yükselmenin serum siyanokobalamin düzeyi ile pozitif bir ilişkisi olduğu belirtilmiştir (4). Yapılan bu çalışmada savunulan tez karaciğer hücresi içerisine giremeyen B12 vitamini hücre içinde disfonksiyona neden olmakta ve bozulan 50 Viral Hepatit Dergisi 2010; 16(2): 47-52

13 Kronik Viral Hepatitli Hastaların Serumlarında Holo-Transkobalamin (Aktif B12 Vitamin) İncelenmesi karaciğer hücresi B12 vitamini depolayamadığı için zaman süreci içerisinde apoptoza gidiyor olabilir diye düşünülebilir. Şimdiye kadar kısıtlı çalışmalarda kronik karaciğer hasarında serumda B12 düzeyi yüksek bulunmuş ama kronik viral hepatitlerde bu durum incelenmemiştir. Bu çalışmadan çıkan sonuçlarla karaciğer hücresinde depolanamayan vitamin B12, hücre fonksiyonun bozulmasına yardımcı olmakta ve viral replikasyonla artan inflamasyon hastanın hücre harabiyetinin hızlanmasına neden olmaktadır diye düşünülebilir. Bu çalışmada kanda B12 düzeyi normal olmasına rağmen hasta grubunun serumunda Holo TC II düzeyi sağlıklı kontrol grubundan yüksek bulunmuştur. Yapılan çalışmalarda kanda gerçek B12 düzeyini gösteren Holo TC II düzeyi olduğu göz önüne alınırsa bu kronik viral hepatitlerde nekrozun bir göstergesi olabilir diye düşünmek gerekir. Yapılan bir çalışmada Holo TC II düzeyi multiple myelom ve siroz olgularında hastalığın progresyonunu gösteren akut faz reaktanı olarak bulunmuş ve bunun bir hepatik retikuloendotelial hücre bozukluğunun perifere yansıması olarak kabul edilmesi gerektiği savunulmuştur (13). Serumda bulunan Holo TC II ve metilmalonik asit aktif B12 için iyi bir göstergedir. Bir vitamin olan B12 serumda %70-90 haptokorrine bağlanır (10). Serumda B12 vitamin düzeyini en iyi gösteren Holo TC II hücre düzeyinde reseptörde etkili olan aktif bir maddedir ve yapılan geniş kapsamlı çalışmalarda serum düzeyi <35 pmol/l altında olunca gerçek B12 yetmezliğinin göstergesi olarak tanımlanmaktadır. Bizim olgularımızda kontrol grubunda Holo TC II ortalama 25.7 pmol/l bulunmuştur fakat hiçbir olguda anemi söz konusu değildir. Hâlâ tam olarak açıklanamayan kronik karaciğer hastalığında Holo TC II düzeyi yüksek bulunmuştur (13, 14). Daha önceden yapılan sirotik hastalarda karaciğer yetmezliğinde serum Holo TC II düzeyi akut faz reaktanı gibi retikuloendotelial bir bozulmanın sonucu olarak serumda yüksek bulunmuştur (2, 4) ve bu konunun kronik viral hepatit olgularında değerlendirilebileceği düşünülmektedir. Şöyle ki karaciğer yetmezliğine bağlı artan serum Holo TC II düzeyi yıkıma uğrayan hücrelerde viral replikasyonla birlikte değerlendirilebilir. Ülkemizde yapılan bir çalışmada Canoruç ve ark.(2) özellikle siroz olgularının serumunda B12 Viral Hepatit Dergisi 2010; 16(2): düzeyini yüksek bulurken kronik viral hepatit olgularında bu düzeyi normal bulmuştur. Canoruç'un yaptığı çalışmada gerçek aktif B12 çalışması olmadığı için serumda B12 düzeyi normal bulunmuş olabilir. Zaten karaciğer hücre harabiyeti ilerlediği zaman kanda B12 düzeyi artış göstermektedir. Bizim olgularımız tedavi öncesi, henüz siroz olmayan kronik viral hepatit olguları idi. Bu olgularda serumda gerçek B12 düzeyini gösteren Holo TC II düzeyinin yüksek bulunması karaciğer hücresinin özellikle endotel hücre yetmezliğinin bir belirtisi olarak akut faz reaktanı olarak kullanılabilir mi sorusunu akla getirmektedir. Nedeni hâlâ tartışmalı olan kronik viral hepatitlerde hücre içerisinde bozulan sinyalizasyon hücrenin hızla yıkımına ve harabiyetine neden olmaktadır (15, 16, 17). Bu durumun hücre içinde viral replikasyon ile hızlanacağı ve karaciğer hücresinin hızla yıkıma uğrayacağı tezini ortaya koyabilir. Bu çalışmadan çıkan sonuçlarla ve ilerde yapılacak daha geniş kapsamlı çalışmalarla Holo TC II düzeyi özellikle kronik viral hepatit olgularında kolay hızlı bir serolojik marker olarak karaciğer yetmezliğinin bir belirtisi olarak kullanılabilir. KAYNAKLAR 1. Özata M. Vitamin, Mineral, Bitkisel Urun Rehberi, Gurer Yayınları, 2008, İstanbul 2. Canoruç N, Canoruç F, Aslan Ç ve ark. Karaciğer hastalarında (siroz ve hepatit) homosistein ve selenyum düzeyleri. Akademik Gastroenteroloji Dergisi 2006; 5: Zafarullah H, Shahbaz A, Alturkmani R, et al. Elevated serum cobalamin in patients with decompensated biventricular failure. Am J Med Sci 2008; 336: Himmerich H, Anghelescu I, Klawe C, Szegedi A. Vitamin B12 and hepatic enzyme serum levels correlate in male alcohol-dependent patients. Alcohol Alcohol 2001; 36: Komar VI. The blood level of cobalamin as an indicator of the functional status of the liver in jaundice of different etiologies. Lab Delo 1991; (9): Lok AS, McMahon BJ. Chronic hepatitis B: update Hepatology 2009; 50: Chen X, Remacha AF, Sarda MP, Carmel R. Influence of cobalamine deficiency compared with that of cobalamin absorbtion on serum holotranscobalamin II. Am J Clin Nutr 2005; 81:

14 Sırmatel F ve ark Baker H, Leevy CB, DeAngelis B, Frank O, Baker ER. Cobalamin (vitamin B12) and holotranscobalamin changes in plasma and liver tissue in alcoholics with liver disease. J Am Coll Nutr 1998; 17: Webster DP, Klenerman P, Collier J, Jeffery KJ. Development of novel treatments for hepatitis C. Lancet Infect Dis 2009; 9: Miller JW, Garrod MG, Rockwood AL, et al. Measurement of total vitamin B12 and holotranscobalamin, singly and in combination, in screening for metabolic vitamin B12 deficiency. Clin Chem 2006; 52: Borgia G, Reynaud L, Gentile I, et al. Pernicious anemia during IFN-alpha treatment for chronic hepatitis C. J Interferon Cytokine Res 2003; 23: Orning L, Rian A, Campbell A, et al. Characterization of a monoclonal antibody with specificity for holo-transcobalamin. Nutr Metab (Lond) 2006; 3: 3. Carmel R, Vasireddy H, Aurangzeb I, George K. High serum cobalamin levels in the clinical setting -clinical associations and holo-transcobalamin changes. Clin Lab Haematol 2001; 23: Goringe A, Ellis R, McDowell I, et al. The limited value of mehylmalonic acid, homocysteine and holotranscobalamin in the diagnosis of early B12 deficiency. Haemotologica 2006; 91: Hagelskjaer L, Rasmussen K. Methylmalonic acid concentration in serum not affected in hepatic disease. Clin Chem. 1992; 38: Strader DB, Wright T, Thomas DL, Seef LB; American Association for the Study of Liver Diseases. Diagnosis, management and treatment of hepatitis C. Hepatology 2004; 39: Herrman W, Schorr H, Obeid R, Geisel J. Vitamin B12 status, particularly holotranscobalamin II and methylmalonic acid concentrations, and hyperhomocysteinemia in vegetariens. Am J Clin Nutr 2003; 78: Liappas IA, Nicolaou C, Chatzipanagiotou S, et al.vitamin B12 and hepatic enzyme serum levels correlate with interleukin-6 in alcohol-dependent individuals without liver disease. Clin Biochem 2007; 40; YAZIŞMA ADRESİ Prof. Dr. Fatma SIRMATEL Abant İzzet Baysal Üniversitesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Anabilim Dalı BOLU 52 Viral Hepatit Dergisi 2010; 16(2): 47-52

15 Hatay Doğum ve Çocuk Bakımevi Hastanesi'ne Başvuran Kadınlarda Hepatit B ve Hepatit C Seropozitifliği Araştırma Hatay Doğum ve Çocuk Bakımevi Hastanesi'ne Başvuran Kadınlarda Hepatit B ve Hepatit C Seropozitifliği* Vicdan KÖKSALDI MOTOR, Ömer EVİRGEN, Mehmet AKSAKAL, Melek İNCİ, Yusuf ÖNLEN, 1 Sabahattin OCAK Mustafa Kemal Üniversitesi Tıp Fakültesi, Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Anabilim Dalı, Hatay Doğum ve Çocuk Bakımevi Hastanesi, Mikrobiyoloji Laboratuvarı, Mustafa Kemal Üniversitesi Tıp Fakültesi, Tıbbi Mikrobiyoloji Anabilim Dalı, HATAY *Bu çalışma X. Ulusal Viral Hepatit Kongresi'nde (01-04 Nisan 2010, Antalya) bildiri olarak sunulmuştur. ÖZET Bu çalışmada, ilimiz kadın doğum hastanesine 01 Ocak 31 Aralık 2009 tarihleri arasında başvuran doğurganlık çağındaki kadınlarda HBsAg ve anti-hcv seropozitiflik oranlarının araştırılması amaçlanmıştır. Kemilüminesans immunassay (Architect i2000, Abbott, USA) yöntemi ile tespit edilen HBsAg ve anti-hcv düzeyleri retrospektif olarak incelenmiştir. Çalışmaya alınan kadının 5410 tanesi gebelik nedeniyle takip edilmiştir. HBsAg bakılan olgunun 203'ünde (%1.6); anti-hcv bakılan olgunun ise 55'inde (%0.4) pozitiflik saptanmıştır. Gebelik nedeniyle takip edilen olguların 81'inde (%1.5) HBsAg, 16'sında (%0.3) ise anti-hcv pozitif bulunmuştur. Yaş grupları arasında HBsAg pozitifliği açısından anlamlı bir fark saptanırken, anti-hcv pozitifliği açısından anlamlı bir fark gözlenmemiştir. Sonuç olarak, seropozitif tüm anne adaylarının doğum sırasında alınabilecek önlemler konusunda eğitilmesi ve doğum yapılan hastanelerin bu açıdan denetlenmesi gerekmektedir. Anahtar kelimeler: Hepatit B, hepatit C, gebelik, seroloji SUMMARY Seropositivity of Hepatitis B and Hepatitis C in women who were admitted to Hatay Maternity and Children's Hospital The aim of this study was to investigate the rates of HBsAg and anti-hcv seropositivity in women in reproductive age group who were applied to our provincial maternity hospital between January 01 and December 31, Levels of HBsAg and anti-hcv determined with chemiluminescence immunoassay (Architect i2000, Abbott, USA) method were evaluated retrospectively. A total of 5410 women out of women included in the study were followed-up for pregnancy. For HBsAg, samples were analyzed and 203 (1.6%) of these samples were positive; for anti-hcv, samples were analyzed and 55 (0.4%) of these samples were positive. HBsAg and anti-hcv serology were positive in 81 (1.5%) and in 16 (0.3%) of the Viral Hepatit Dergisi 2010; 16(2):

16 Köksaldı Motor V ve ark. pregnant women, respectively. Among age groups, a significant difference was determined for HBsAg positivity, but a significant difference was not observed for anti-hcv positivity. In conclusion, all pregnant women with positive serology should be educated for precaution during delivery. Hospitals should be controlled regularly. Keywords: Hepatitis B, hepatitis C, pregnancy, serology GİRİŞ Neden olduğu hastalıklar, ülke ekonomisine verdiği zararlar ve geçiş yollarının benzer olması nedeni ile Hepatit B Virus (HBV) ve Hepatit C Virus (HCV) enfeksiyonları tüm dünyada hâlâ önemli sağlık problemlerindendir. Dünyada milyon kişinin HBV ile, 175 milyon kişinin ise HCV ile enfekte olduğu düşünülmektedir (1). Tüm siroz vakalarının %30'unu HBV, %27'sini HCV oluştururken; tüm hepatoselüler kanser vakalarının %53'ünden HBV, %25'inden HCV sorumlu tutulmaktadır (2). Ülkemizin de içinde bulunduğu orta endemisite bölgelerinde HBsAg pozitifliği %2-7 oranında değişmektedir (3). HBV enfeksiyonunda yüksek endemik bölgelerde perinatal geçiş başlıca bulaş yolu iken orta endemik bölgelerde özellikle erken çocukluktaki horizontal geçiş en yaygın bulaş şeklidir (3, 4). Kronik enfeksiyon riski perinatal geçişlerde %90 iken, 1-5 yaş arası çocuklarda %10-20, erişkinlerde ise yaklaşık %5'dir (3). Kan donörlerinin HCV için taranmaya başlanmasıyla virus bulaşı yıllar içinde giderek azalmasına rağmen, akut HCV enfeksiyonu geçirenlerin en az %85'inde kronik HCV enfeksiyonu meydana gelmektedir (1). Anneden bebeğe geçebilmeleri ve aile içi yakın temasla bulaşabilmeleri nedeniyle bu çalışmada, ilimiz kadın doğum hastanesine başvuran doğurganlık çağındaki kadınlarda HBsAg ve anti- HCV seropozitiflik oranlarının araştırılması amaçlanmıştır. MATERYAL ve METOT Bu çalışmada, 01 Ocak 31 Aralık 2009 tarihleri arasında Hatay Doğum ve Çocuk Bakımevi Hastanesi'ne başvuran yaş arası tüm kadınların HBsAg ve anti-hcv sonuçları retrospektif olarak incelenmiştir. Bütün HBsAg ve anti-hcv düzeyleri kemilüminesans immunassay (Architect i2000, Abbott, USA) yöntemi ile tespit edilmiştir. Elde edilen verilerin istatistiksel analizi SPSS 15.0 kullanılarak yapılmıştır. Grupların karşılaştırılmasında ki kare ( chi square) testi kullanılmıştır. Sonucun p 0.05 olması durumunda veriler arasındaki farklılığın anlamlı olduğu sonucuna varılmıştır. BULGULAR Çalışmaya alınan yaş arası kadının yaş ortalaması 28.26±6.49 olarak bulunmuştur. HBsAg bakılan olgunun 203'ünde (%1.6); anti-hvc bakılan olgunun ise 55'inde (%0.4) pozitiflik saptanmıştır. Sadece iki olguda hem HBsAg, hem de anti-hcv pozitifliği gözlenmiş ve bu iki olgunun da gebe olmadığı saptanmıştır. Yaşgruplarına göre HBsAg ve anti-hcv sonuçları Tablo 1 ve Tablo 2'de gösterilmiştir. Tablo 1. HBsAg sonuçlarının yaşlara göre dağılımı HBsAg pozitif HBsAg negatif Toplam n (%) n n yaş 64 (1.2) yaş 94 (1.6) yaş 45 (2.2) Toplam 203 (1.6) Viral Hepatit Dergisi 2010; 16(2): 53-56

17 Hatay Doğum ve Çocuk Bakımevi Hastanesi'ne Başvuran Kadınlarda Hepatit B ve Hepatit C Seropozitifliği Tablo 2. Anti-HCV sonuçlarının yaşlara göre dağılımı Anti-HCV pozitif Anti-HCV negatif Toplam n (%) n n yaş 17 (0.3) yaş 24 (0.4) yaş 14 (0.7) Toplam 55 (0.4) HBsAg pozitifliği açısından yaş grupları incelendiğinde anlamlı bir fark saptanmıştır (ki kare=8.586, p<0.05). Anti-HCV pozitifliği açısından yaş grupları arasında anlamlı bir fark gözlenmemiştir (ki kare=4.165, p> 0.05). Çalışmaya alınan yaş arası kadından 5410 tanesi gebelik nedeniyle takip edilmiştir. Gebelerin yaş ortalaması olarak bulunmuştur. Gebelik nedeniyle takip edilen olguların 81'inde (%1.5) HBsAg, 16'sında (%0.3) ise anti-hcv pozitif bulunmuştur. TARTIŞMA HBV ve HCV gibi perinatal ve horizontal yolla bulaşan viral enfeksiyonların doğurganlık çağındaki kadınlarda seroprevalansının belirlenmesi etkin korunma ve kontrol önlemlerinin alınmasında yararlı olacaktır (5). HBV taşıyan anneden yenidoğana bulaş nadiren gebelik sırasında, daha çok doğum sırasında veya doğum sonrası olabilmektedir. Anneleri HBsAg pozitif olan çocuklar, doğumda enfeksiyonu almadılarsa ilk 5 yıl içinde %40 ihtimalle enfekte olabilirler (6). Doğum sonrası önlemler için gebenin serolojik açıdan değerlendirilmesi çok önemlidir. Gebe kadınların HBsAg için taranarak; HBV'nin anneden bebeğe bulaşının önlenmesi, bebeğin doğumda hepatit B hiperimmunglobulin ile tedavisi ve HBV aşısı yapılması toplum sağlığı için bir zorunluluktur (7). Türkiye'de HBsAg pozitifliği; yıllarında kan merkezlerinde yapılan çalışmalarda ortalama %5.2 bulunurken, yıllarında ortalama %2.97 olarak saptanmış ve istatistiksel olarak anlamlı bir azalma olduğu bildirilmiştir. Kan donörü dışındaki popülasyonda HBsAg pozitiflik oranı %1.3 ile %13.8 arasında ve ortalama %7.6 olarak bildirilmiştir (8). Ülkemizin değişik bölgelerinde kadınların araştırıldığı çalışmalarda HBsAg Viral Hepatit Dergisi 2010; 16(2): seropozitifliğini; Ankara'da Madendağ ve ark. (9) %2.06, Van'da Kurdoğlu ve ark. (10) %1.54, Malatya'da Tekerekoğlu ve ark. (5) %3.8 olarak bildirmişlerdir. Hatay bölgesinde yaş arası kadınların araştırıldığı bu çalışmada HBsAg seropozitifliği %1.6 olarak bulunmuştur. Gebelerde bakılan HBsAg seropozitiflik oranını İzmir'de Tosun ve ark. (11) %4.2, Ankara'da Madendağ ve ark. (9) %2.11, Gaziantep'te Sırmatel ve ark. (12) %9.3, Adıyaman'da Kölgelier ve ark. (13) %4.7 olarak saptamışlardır. Bizim çalışmamızda 5410 gebenin %1.5'inde HBsAg pozitif bulunmuştur. Bu oran Türkiye'den bildirilen HBsAg pozitif gebe oranlarından daha düşük bulunmuştur. Bu çalışmada HBsAg pozitifliği açısından yaş grupları incelendiğinde anlamlı bir fark saptanmıştır (ki kare=8.586, p<0.05). HBsAg pozitifliğinin ileri yaş gruplarında daha yüksek görülme nedeni, Hatay'da yaşayan kadınların yaş ilerledikçe hastalıkla karşılaşma ihtimalinin artması olarak düşünülebilir. Anti-HCV pozitif annelerde HCV'nin perinatal bulaş riski %5'ten düşüktür. Perinatal bulaşı engellemek için özel bir korunma önerisi yoktur (14). Genellikle dolaşımda viral yükü yüksek olan anneler yenidoğanları enfekte etmektedirler (8). Ülkemizde anti-hcv pozitifliği çeşitli gruplarda yapılan çalışmalarda %0.05 ile %51.6 arasında bildirilmektedir (15). Kadınların araştırıldığı çalışmalarda anti-hcv pozitifliğini Ankara'da Madendağ ve ark. (9) %0.15, Van'da Kurdoğlu ve ark. (10) %0.54, Malatya'da Tekerekoğlu ve ark. (5) %1.3 olarak bildirmişlerdir. Bizim çalışmamızda anti-hcv pozitifliği %0.4 olarak bulunmuştur. Gebelerin araştırıldığı çalışmalarda anti-hcv pozitifliğini İzmir'de Tosun ve ark. (11) %0.5, Ankara'da Madendağ ve ark. (9) %0.17, Adıyaman'da Kölgelier ve ark. (13) %1.1, Rize'de 55

18 Köksaldı Motor V ve ark. Atılgan ve ark. (16) %0.44 olarak saptamışlardır. Hatay'daki bu çalışmada gebelerin %0.3'ünde anti- HCV pozitif saptanmıştır. Anti-HCV pozitifliği açısından yaş grupları arasında anlamlı bir fark bulunamamıştır (ki kare=4.165, p>0.05). Çalışma sonucunda elde edilen sonuçlar; gebelerdeki HBsAg pozitiflik oranı dışında, Türkiye'de bildirilen seroprevalans oranları ile benzer bulunmuştur. Sonuç olarak, seropozitif tüm anne adaylarının doğum sırasında alınabilecek önlemler konusunda eğitilmesi ve doğum yapılan hastanelerin bu açıdan denetlenmesi gerekmektedir. KAYNAKLAR 1. Dienstag JL. Chronic Viral Hepatitis. In: Mandell GL, Bennet JE, Dolin R (eds). Principles and th Practice of Infectious Diseases. 7 ed. Philadelphia: Churchill Livingstone, 2010: Kantarçeken B. Kronik Hepatit B doğal seyir. Tabak F, Balık İ (eds). Viral Hepatit Baskı. İstanbul: Viral Hepatitle Savaşım Derneği, 2009: Koziel MJ, Thio CL. Hepatitis B Virus and Hepatitis Delta Virus. In: Mandell GL, Bennet JE, Dolin R (eds). Principles and Practice of Infectious th Diseases. 7 ed. Philadelphia: Churchill Livingstone, 2010: Wasmuth JC. Hepatitis B- Epidemiology, transmission and natural history. In Mauss S, Berg T, Rockstroh J, Sarrazin C, Wedemeyer H, (eds). Hepatology. Dusseldorf: Flying Publisher; 2009: Tekerekoğlu MS, Aktaş E, Özerol İH, Durmaz R. Onsekiz-kırkbeş yaş grubu kadınlarda HBsAg, anti-hcv ve anti-hiv seropozitifliği. Viral Hepatit Derg 2004; 9: Özdemir D, Kurt H. Hepatit B virusu enfeksiyonlarının epidemiyolojisi. Tabak F, Balık İ, Tekeli E (eds). Viral Hepatit Baskı. İstanbul: Viral Hepatitle Savaşım Derneği, 2007: Shiraki K. Perinatal transmission of hepatitis B virus and its prevention. J Gastroenterol Hepatol 2000; 15 Suppl: E Mıstık R. Türkiye'de viral hepatit epidemiyolojisiyayınların irdelenmesi. Tabak F, Balık İ, Tekeli E (eds). Viral Hepatit Baskı. İstanbul: Viral Hepatitle Savaşım Derneği, 2007: Madendağ Y, Çöl Madendağ İ, Çelen Ş, Ünlü S, Danşman N. Hastanemize başvuran tüm Obstetrik ve Jinekolojik hastalarda hepatit B, hepatit C ve HIV seroprevalansı. Türkiye Klinikleri J Gynecol Obst 2007; 17: Kurdoğlu Z, Efe Ş. Van İli'ndeki kadınlarda hepatit B, hepatit C ve HIV seroprevalansı. Van Tıp Derg 2009; 16: Yegane Tosun S, Erensoy S, Özaçar T, Yücebilgin S, Bilgiç A. Gebelerin ve bebeklerin hepatit virüs infeksiyonları yönünden araştırılması ve izlenmesi. Türk Mikrobiyol Cem Derg 2003; 33: Sırmatel F, Bozkurt Aİ, Karslıgil T, Çakmak A, Geyikli İ. Hepatit B taşıyıcı annelerin çocuklarının aşılanması ve takibi. Bakırköy Tıp Derg 2008; 4: Kölgelier S, Güler D, Demiraslan H. Adıyaman'da gebe kadınlarda HBsAg ve anti-hcv sıklığı. Dicle Tıp Derg 2009; 36: Pembrey L, Newell ML, Tovo PA. The management of HCV infected pregnant women and their children European paediatric HCV network. J Hepatol 2005; 43: Sünbül M. HCV enfeksiyonunun epidemiyolojisi ve korunma. Tabak F, Balık İ, Tekeli E (eds). Viral Hepatit Baskı. İstanbul: Viral Hepatitle Savaşım Derneği, 2007: Atılgan R, Kavak SB, Çelik B. Gebelerde hepatit B ve hepatit C seropozitiflik oranları. Türkiye Klinikleri J Gynecol Obst 2009; 19: YAZIŞMAADRESİ Yrd. Doç. Dr. Vicdan KÖKSALDI MOTOR Mustafa Kemal Üniversitesi Tayfur Ata Sökmen Tıp Fakültesi, Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Anabilim Dalı HATAY 56 Viral Hepatit Dergisi 2010; 16(2): 53-56

19 Hatay İli Hemodiyaliz Hastalarında HBV, HCV Seroprevalansı ve Hepatit B Aşılaması ile Oluşan Antikor Cevabının Değerlendirilmesi Araştırma Hatay İli Hemodiyaliz Hastalarında HBV, HCV Seroprevalansı ve Hepatit B Aşılaması ile Oluşan Antikor Cevabının Değerlendirilmesi* Ömer EVİRGEN, Yusuf ÖNLEN, Vicdan KÖKSALDI MOTOR, Erkan MAHSERECİ, Melek İNCİ, 1 Şule ŞAHİN Mustafa Kemal Üniversitesi Tıp Fakültesi, Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Anabilim Dalı Antakya Devlet Hastanesi, Nefroloji, Mustafa Kemal Üniversitesi Tıp Fakültesi, Mikrobiyoloji ve Klinik Mikrobiyoloji Anabilim Dalı, HATAY *Bu çalışma Antalya 2010, X. Ulusal Viral Hepatit Kongresi'nde poster olarak sunulmuştur. ÖZET Hemodiyaliz (HD) hastaları sık hastaneye yatmaları ve kan transfüzyonuna ihtiyaç göstermeleri nedeni ile hepatit açısından riskli grupların başında gelmektedirler. Enfeksiyon kontrol önlemlerinin ve aşılamanın düzenli yapıldığı diyaliz ünitelerinde HBV ve HCV enfeksiyonu sıklığında düşüş gözlenmektedir. Bu çalışmada Hatay ili diyaliz merkezlerindeki HBV ve HCV belirleyicilerinin seroprevalansını belirlemeyi ve HD hastalarında hepatit B aşı uygulamasının başarısını tespit etmeyi amaçladık. Hatay ilinde birisi devlet altısı özel olmak üzere yedi HD merkezinde 1 Ocak-31 Aralık 2009 tarihlerinde tedavi gören 801 HD hastası çalışmaya alındı. Veriler retrospektif olarak hasta dosyaları taranarak tespit edildi. Hasta örneklerinde HBsAg, anti-hbs ve anti-hcv seropozitiflikleri enzim immunoassay yöntemi ile değerlendirilmiştir. Çalışmaya alınan 801 HD hastasının 480'i (%59.9) erkek, 321'i (%40.1) kadındı ve yaşları ortalama 58.2±14.9 (10-98) idi. Hastaların 29'unda (%3.6) HBsAg pozitif iken 76'sında (%9.5) anti-hcv pozitifliği tespit edildi. Beş hastada (%0.6) hem HBsAg hem de anti-hcv pozitifliği birlikteydi. 712 hastada anti-hbs sonuçları mevcuttu ve 578'inde (%72.2) anti-hbs pozitifken 134 (%16.7) hastada yeterli aşı cevabı oluşmamıştı. İlimizde hepatit B ve C seroprevalansı Türkçe literatüre göre daha düşük bulunurken birçok Avrupa ülkesiyle benzerdir. Buna rağmen viral hepatitler HD hastaları için hâlâ önemli bir sağlık sorunudur. Aşı ile korunulamayan hastalıklar da dikkate alınarak uygun enfeksiyon kontrol önlemleri, aşılama, hasta ve sağlık çalışanlarının eğitimi yeni bulaş olasılığını azaltabilir. Anahtar kelimeler: Hemodiyaliz, hepatit B virus, hepatit C virus, seroprevalans, bağışıklama Viral Hepatit Dergisi 2010; 16(2):

20 Evirgen Ö ve ark. SUMMARY The Evaluation of the Seroprevalence of HBV and HCV Infections in Patients with Hemodialysis in Hatay City and the Assessment of Antibody Response to Hepatitis B Vaccination Patients with end stage renal disease (ESRD) being treated with hemodialysis (HD) usually require frequent blood transfusions and hospitalizations. Therefore, they are at high risk of hepatitis. Because of infection control programs and regular vaccinations in dialysis centers, a decrease in the prevalence of hepatitis due to HBV and HCV infections is observed in these units. The present study aimed to investigate the seroprevalence of HBV and HCV infections in patients with HD in dialysis centers of Hatay city and to assess antibody response to hepatitis B vaccination. A total of 801 HD patients were included in the study between January 01 and December 31, 2009 from seven HD centers. Data were obtained from the files retrospectively. HBsAg, anti-hbs and anti-hcv seropositivity of the patient's samples were analyzed by enzyme immunoassay method. Of the 801 HD patients included, 480 (59.9%) were male and 321 (40.1%) were female. The mean age of the patients was 58.2±14.9 years (range, years). HBsAg was positive in 29 (3.6%) patients and anti-hcv was positive in 76 (9.5%) patients. Five (0.6%) patients had both HBsAg and anti-hcv positivity. Of the 712 patients whose anti-hbs data were available, 578 (72.2%) patients were anti-hbs positive, whereas 134 (16.7%) were not. In the present study, although a lower hepatitis B and C prevalence was found in Hatay city compared with the previous studies conducted in Turkey, our results were similar reported for European countries. However, viral hepatitis is still an important health problem in HD patients. Infection control programs, vaccination, the education of the patients and health staff may decrease the incidence of new infections. Keywords: Hemodialysis, hepatitis B virus, hepatitis C virus, seroprevalence, vaccination GİRİŞ Hepatit B ve C ülkemizde ve dünyada çok yaygın olarak görülmekte ve taşıyıcı veya kronik hastalık olarak karşımıza çıkmaktadır. Dünya sağlık örgütünün verilerine göre hepatit B dünyada 400 milyondan fazla kişide kronik enfeksiyona neden olurken yılda ölüme neden olmaktadır. Yine dünya genelinde HCV enfeksiyonunun ortalama sıklığı %3 civarındadır ve 210 milyon hepatit C ile enfekte hasta bulunmaktadır (1, 2, 3). Türkiye'de ise toplumun genelinde yapılan çalışmalarda HBsAg pozitifliği % arasında değişirken anti-hcv pozitifliği %1-2.4'tür (3, 4). Hemodiyaliz (HD) hastaları sık hastaneye yatmaları ve kan transfüzyonuna ihtiyaç göstermeleri nedeni ile hepatit açısından riskli grupların başında gelmektedirler. Dünya genelinde HD merkezlerinde HBsAg pozitifliği %38-50 olarak bildirilmektedir. Anti-HCV pozitifliğinin sıklığı ise ülkelere göre değişmekle birlikte (%4-70) ortalama %20'dir. Ülkemizde ise Türk Nefroloji Derneği'nin 2007 kayıtlarına göre HD hastalarında HBV prevalansı %4.9 iken HCV prevalansı %13.2 olarak bildirilmiştir (3, 5). Diyaliz ünitelerinde viral hepatitlerin sıklığı enfeksiyon kontrol önlemlerinin yeterli olmamasından kaynaklanmaktadır. Oysa son yıllarda diyaliz ünitelerindeki seropozitifliği azalmasının nedeni sağlık personelinin enfeksiyonlar, bulaş yolları ve dezenfeksiyon konularında eğitilmeleri, temiz ve kirli alan ayırımının usulüne uygun olarak yapılması ve hepatit B için hastaların rutin olarak aşılanması olabilir (6). Bu çalışmada Hatay ili HD merkezlerinde takip edilen hastalarda hepatit B ve C seroprevalansı ile aşılama sonrası gelişen antikor düzeylerini belirlemeyi amaçladık. MATERYAL ve METOT Hatay ilinde biri devlet altısı özel olmak üzere yedi HD merkezinde 1 Ocak-31 Aralık 2009 tarihlerinde tedavi gören 801 HD hastası çalışmaya alındı. Veriler retrospektif olarak hasta dosyaları taranarak tespit edildi. Hasta örneklerinde HBsAg, anti-hbs ve anti-hcv seropozitiflikleri enzim immunoassay yöntemi ile değerlendirildi. Çalışmanın istatistikleri SPSS 15.0 paket programı kullanılarak değerlendirildi. Diyaliz merkezleri arasında HBsAg, anti-hbs ve anti-hcv seropozitiflikleri arasındaki fark olup olmadığı Kruskal Wallis Testi ile değerlendirildi. Yaş, cinsiyet ve diyaliz süresi gibi risk faktörlerinin HBsAg ve anti- 58 Viral Hepatit Dergisi 2010; 16(2): 57-63

Mardin Ýlinde Elektif Cerrahi Öncesi Tetkik Edilen Çocuklarda HBV, HCV ve HIV Seroprevalansý

Mardin Ýlinde Elektif Cerrahi Öncesi Tetkik Edilen Çocuklarda HBV, HCV ve HIV Seroprevalansý ARAªTIRMA Alicem Tekin 1 Bahattin Aydoðdu 2 1 Mardin Kadýn Doðum ve Çocuk Hastalýklarý Hastanesi, Týbbi Mikrobiyoloji laboratuarý, Mardin 2 Mardin Kadýn Doðum ve Çocuk Hastalýklarý Hastanesi, Çocuk Cerrahi

Detaylı

VİRAL HEPATİTLERİN ÜLKEMİZDEKİ DEĞİŞEN EPİDEMİYOLOJİSİ

VİRAL HEPATİTLERİN ÜLKEMİZDEKİ DEĞİŞEN EPİDEMİYOLOJİSİ ANKEM Derg 213;27(Ek 2):128-134 VİRAL HEPATİTLERİN ÜLKEMİZDEKİ DEĞİŞEN EPİDEMİYOLOJİSİ Selma TOSUN İzmir Bozyaka Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Kliniği,

Detaylı

Dünyada ve Türkiyede Hepatit B ve Hepatit C Epidemiyolojisi. Dr Meral Sönmezoğlu Yeditepe Üniversitesi Hastanesi

Dünyada ve Türkiyede Hepatit B ve Hepatit C Epidemiyolojisi. Dr Meral Sönmezoğlu Yeditepe Üniversitesi Hastanesi Dünyada ve Türkiyede Hepatit B ve Hepatit C Epidemiyolojisi Dr Meral Sönmezoğlu Yeditepe Üniversitesi Hastanesi EKMUD İstanbul Günleri 1 Mart 2016 Kronik hepatit B ve C Kronik hepatit B ve C dünyada önemli

Detaylı

Yrd.Doç.Dr. Özgür Günal Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD

Yrd.Doç.Dr. Özgür Günal Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD Yrd.Doç.Dr. Özgür Günal Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD HÇ, 28 yş, E, Memur 2010 yılı ocak ayında kan bağışı sırasında sarılık olduğu söyleniyor. Başvuru sırasında bazen halsizlik ve

Detaylı

Hepatit B Hasta Takibi Nasıl Yapılmalı?

Hepatit B Hasta Takibi Nasıl Yapılmalı? Hepatit B Hasta Takibi Nasıl Yapılmalı? Yrd. Doç. Dr. Kaya Süer Yakın Doğu Üniversitesi Tıp Fakültesi İnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD Sunum Planı Giriş HBsAg Pozitifliği Kronik Hepatit

Detaylı

TRABZON GÖĞÜS HASTALIKLARI HASTANESİ ÇALIŞANLARINDA HBV, HCV VE HIV SEROPREVALANSI *

TRABZON GÖĞÜS HASTALIKLARI HASTANESİ ÇALIŞANLARINDA HBV, HCV VE HIV SEROPREVALANSI * Araştırma Makalesi/Original Article TRABZON GÖĞÜS HASTALIKLARI HASTANESİ ÇALIŞANLARINDA HBV, HCV VE HIV SEROPREVALANSI * Seroprevalances of HBV, HCV and HIV Among Healthcare Workers of Trabzon Chest Diseases

Detaylı

İstanbul Bölgesi Kan Donörlerinde HBsAg, Anti-HCV ve Anti-HIV Seroprevalansı

İstanbul Bölgesi Kan Donörlerinde HBsAg, Anti-HCV ve Anti-HIV Seroprevalansı Araştırma İstanbul Bölgesi Kan Donörlerinde HBsAg, Anti-HCV ve Anti-HIV Seroprevalansı Özlem ALTUNTAŞ AYDIN, Hayat KUMBASAR KARAOSMANOĞLU, Asuman KÖKREK, M. Emirhan IŞIK, Özcan NAZLICAN Haseki Eğitim ve

Detaylı

Seroprevalences of HBV, HCV and HIV among healthcare workers in a state hospital Bir devlet hastanesi çalışanlarında HBV, HCV ve HIV seroprevalansı

Seroprevalences of HBV, HCV and HIV among healthcare workers in a state hospital Bir devlet hastanesi çalışanlarında HBV, HCV ve HIV seroprevalansı Klinik ve Deneysel Araştırmalar Dergisi Cilt/Vol, No 2, 9903 Journal of Clinical and Experimental A.Tekin ve ark. Investigations Hastane çalışanlarında HBV, HCV ve HIV seroprevalansı 99 ORIGINAL ARTICLE

Detaylı

Konya Bölgesinde Kan Donörlerinde Hepatit B ve Hepatit C Seroprevalansı

Konya Bölgesinde Kan Donörlerinde Hepatit B ve Hepatit C Seroprevalansı Original Article / Özgün Araştırma Konya Bölgesinde Kan Donörlerinde Hepatit B ve Hepatit C Seroprevalansı Bahadır Feyzioğlu 1, Seval Gündem 2, Mehmet Özdemir 1, Rahim Kocabaş 3, Mahmut Baykan 1 1 Necmettin

Detaylı

KRONİK BÖBREK HASTASINDA (HBV) TEDAVİ PROTOKOLU NASIL OLMALIDIR?

KRONİK BÖBREK HASTASINDA (HBV) TEDAVİ PROTOKOLU NASIL OLMALIDIR? KRONİK BÖBREK HASTASINDA (HBV) TEDAVİ PROTOKOLU NASIL OLMALIDIR? Dr. Ziya Kuruüzüm DEÜTF Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD 07.09.2013, UVHS, Güral Sapanca Otel, Sakarya Kronik böbrek hastası

Detaylı

KONU 24A HEPATİT C. Tekin AKPOLAT, Cengiz UTAŞ

KONU 24A HEPATİT C. Tekin AKPOLAT, Cengiz UTAŞ 165 KONU 24A HEPATİT C Tekin AKPOLAT, Cengiz UTAŞ Hepatit C virusu (HCV) hemodiyaliz hastalarında kronik karaciğer hastalığının en sık nedenidir. Hepatit C virus infeksiyonu, ülkemizde hemodiyaliz ünitelerinin

Detaylı

Kronik Hepatit B Tedavisi Zor Olgular

Kronik Hepatit B Tedavisi Zor Olgular Kronik Hepatit B Tedavisi Zor Olgular Dr. Faruk KARAKEÇİLİ Erzincan Üniversitesi Tıp Fakültesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Anabilim Dalı 22.01.2016 HATAY Tedavisi Zor Olgular! Zor hasta

Detaylı

Hepatit Hastalığı Gebelikten Etkilenir mi?

Hepatit Hastalığı Gebelikten Etkilenir mi? GEBELİKTE HEPATİT Gebelik ve hepatit Gebelik ve hepatit iki ayrı durumu anlatır. Birincisi gebelik sırasında ortaya çıkan akut hepatit tablosu, ikincisi ise kronik hepatit hastasının gebe kalmasıdır. Her

Detaylı

Kırklareli Devlet Hastanesi Kan Merkezine Başvuran Donörlerde HBV, HCV ve HIV Seroprevalansı: Retrospektif Bir Çalışma

Kırklareli Devlet Hastanesi Kan Merkezine Başvuran Donörlerde HBV, HCV ve HIV Seroprevalansı: Retrospektif Bir Çalışma Araştırma Kırklareli Devlet Hastanesi Kan Merkezine Başvuran Donörlerde HBV, HCV ve HIV Seroprevalansı: Retrospektif Bir Çalışma 1 2 2 2 Derya ŞAHİN, İbrahim ŞAHİN, Faruk SÖZERİ, Kürşad ÖNDER 1 2 Kırklareli

Detaylı

NEVŞEHİR İLİNDE HEPATİT C VİRÜS GENOTİP DAĞILIMI İLE SERUM ALANİN AMİNOTRANSFERAZ VE KANTİTATİF SERUM HCV RNA DÜZEYLERİ İLİŞKİSİ*

NEVŞEHİR İLİNDE HEPATİT C VİRÜS GENOTİP DAĞILIMI İLE SERUM ALANİN AMİNOTRANSFERAZ VE KANTİTATİF SERUM HCV RNA DÜZEYLERİ İLİŞKİSİ* ANKEM Derg 2015;29(1):3640 doi: 10.5222/ankem.2015.036 Araştırma NEVŞEHİR İLİNDE HEPATİT C VİRÜS GENOTİP DAĞILIMI İLE SERUM ALANİN AMİNOTRANSFERAZ VE KANTİTATİF SERUM HCV RNA DÜZEYLERİ İLİŞKİSİ* Deniz

Detaylı

KIRIKKALE İLİNDE DEVLET HASTANESİ VE KIRIKKALE ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ HASTANESİ POLİKLİNİKLERİNE BAŞVURANLARDA HEPATİT B SEROPREVALANSI

KIRIKKALE İLİNDE DEVLET HASTANESİ VE KIRIKKALE ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ HASTANESİ POLİKLİNİKLERİNE BAŞVURANLARDA HEPATİT B SEROPREVALANSI KIRIKKALE İLİNDE DEVLET HASTANESİ VE KIRIKKALE ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ HASTANESİ POLİKLİNİKLERİNE BAŞVURANLARDA HEPATİT B SEROPREVALANSI Teoman Z. APAN*, R.Cenap YILDIRIM**, Akın YILDIZ***, Binnur BEGON****

Detaylı

TLERDE SEROLOJİK/MOLEK HANGİ İNCELEME?) SAPTANMASI

TLERDE SEROLOJİK/MOLEK HANGİ İNCELEME?) SAPTANMASI * VİRAL V HEPATİTLERDE TLERDE SEROLOJİK/MOLEK K/MOLEKÜLER LER TESTLER (NE ZAMANHANG HANGİ İNCELEME?) *VİRAL HEPATİTLERDE TLERDE İLAÇ DİRENCİNİN SAPTANMASI *DİAL ALİZ Z HASTALARININ HEPATİT T AÇISINDAN

Detaylı

Viral Hepatitlerin Epidemiyolojisi ve Hastalık Yükü. Prof.Dr. Hande HARMANCI Global Hepatit Programı

Viral Hepatitlerin Epidemiyolojisi ve Hastalık Yükü. Prof.Dr. Hande HARMANCI Global Hepatit Programı Viral Hepatitlerin Epidemiyolojisi ve Hastalık Yükü Prof.Dr. Hande HARMANCI Global Hepatit Programı Giriş Sarılık salgınları 5. yy'dan bu yana bildirilmektedir Bu virüs grubu (A - E) global halk sağlığı

Detaylı

Hemodiyaliz olgularında hepatit enfeksiyonu ve önlenmesi. Dr Hayriye Sayarlıoğlu, KSÜ, Nefroloji, Kahramanmaraş

Hemodiyaliz olgularında hepatit enfeksiyonu ve önlenmesi. Dr Hayriye Sayarlıoğlu, KSÜ, Nefroloji, Kahramanmaraş Hemodiyaliz olgularında hepatit enfeksiyonu ve önlenmesi Dr Hayriye Sayarlıoğlu, KSÜ, Nefroloji, Kahramanmaraş Giriş Hemodiyaliz hastalarında enfeksiyon önemli mortalite nedenleri arasındadır Hepatit C

Detaylı

Kronik Hepatit B li Hastanın Güncel Tedavisi. Dr. Yaşar BAYINDIR Malatya-2013

Kronik Hepatit B li Hastanın Güncel Tedavisi. Dr. Yaşar BAYINDIR Malatya-2013 Kronik Hepatit B li Hastanın Güncel Tedavisi Dr. Yaşar BAYINDIR Malatya-2013 Hepatit B ve İnsan 16. yy, Kore de Joseon Hanedanlığı ndan bir çocuk mumyası HBV genotip C2 3.000-100.000 yıl öncesine ait,

Detaylı

Dokuz Ay - 8 Yaş Arası Çocuklarda Hepatit B Seroprevalansı ve Aşılanma Durumları

Dokuz Ay - 8 Yaş Arası Çocuklarda Hepatit B Seroprevalansı ve Aşılanma Durumları Çocuk Dergisi 10(3):116121, 2010 doi:10.5222/j.child.2010.116 Dokuz Ay 8 Yaş Arası Çocuklarda Hepatit B Seroprevalansı ve Aşılanma Durumları Burçin NALBANTOĞLU *, Ayşin NALBANTOĞLU **, Nihan Uygur KÜLCÜ

Detaylı

hs-troponin T ve hs-troponin I Değerlerinin Farklı egfr Düzeylerinde Karşılaştırılması

hs-troponin T ve hs-troponin I Değerlerinin Farklı egfr Düzeylerinde Karşılaştırılması hs-troponin T ve hs-troponin I Değerlerinin Farklı egfr Düzeylerinde Karşılaştırılması Tuncay Güçlü S.B. Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi Tıbbi Biyokimya Bölümü 16-18 Ekim 2014, Malatya GİRİŞ Kronik

Detaylı

KRONİK HEPATİT B (Olgu Sunumu) Dr. İlkay Karaoğlan Gaziantep Ün. Tıp Fakültesi Enfeksiyon Hst. Ve Kl. Mik. AD.

KRONİK HEPATİT B (Olgu Sunumu) Dr. İlkay Karaoğlan Gaziantep Ün. Tıp Fakültesi Enfeksiyon Hst. Ve Kl. Mik. AD. KRONİK HEPATİT B (Olgu Sunumu) Dr. İlkay Karaoğlan Gaziantep Ün. Tıp Fakültesi Enfeksiyon Hst. Ve Kl. Mik. AD. Kasım-1999 HK 41 yaş, erkek Öğretmen Gaziantep Yakınması: Yok Bir yıl önce tesadüfen HBsAg

Detaylı

Dünyada 350 milyonun üzerindeki hepatit B taşıyıcısının %50 sinden fazlasında infeksiyon perinatal yolla kazanılmıştır.

Dünyada 350 milyonun üzerindeki hepatit B taşıyıcısının %50 sinden fazlasında infeksiyon perinatal yolla kazanılmıştır. GİRİŞ Dünyada 350 milyonun üzerindeki hepatit B taşıyıcısının %50 sinden fazlasında infeksiyon perinatal yolla kazanılmıştır. HBeAg pozitif annelerden bebeğe bulaş oranı % 90 dır. Perinatal olarak kazanılan

Detaylı

Ameliyat Olmak Üzere Başvuran Hastalarda Hepatit B ve Hepatit C Seroprevalansı*

Ameliyat Olmak Üzere Başvuran Hastalarda Hepatit B ve Hepatit C Seroprevalansı* Araştırma Ameliyat Olmak Üzere Başvuran Hastalarda Hepatit B ve Hepatit C Seroprevalansı* Filiz PEHLİVANOĞLU, Kadriye KART YAŞAR, Gönül ŞENGÖZ Haseki Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Enfeksiyon Hastalıkları

Detaylı

Kars Devlet Hastanesi'ne Başvuran Hastalarda HBsAg, Anti-HCV ve Anti-HIV Seroprevalansı

Kars Devlet Hastanesi'ne Başvuran Hastalarda HBsAg, Anti-HCV ve Anti-HIV Seroprevalansı 76 Araştırma Makalesi / Research Article Doi: 10.4274/Vhd.98608 Kars Devlet Hastanesi'ne Başvuran Hastalarda HBsAg, Anti-HCV ve Anti-HIV Seroprevalansı HBsAg, Anti-HCV and Anti-HIV Seroprevalence of the

Detaylı

Dr. Funda Şimşek SB Okmeydanı EAH Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji

Dr. Funda Şimşek SB Okmeydanı EAH Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Dr. Funda Şimşek SB Okmeydanı EAH Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Sunum Kapsamı HCV tanımı HCV enfeksiyonunun seyri Epidemiyoloji HCV genotiplerinin önemi, dağılımı Laboratuvarımızdaki

Detaylı

Akut Hepatit C Tedavisi. Dr. Dilara İnan Akdeniz ÜTF, İnfeksiyon Hastalıkları ve Kl. Mikr AD, Antalya

Akut Hepatit C Tedavisi. Dr. Dilara İnan Akdeniz ÜTF, İnfeksiyon Hastalıkları ve Kl. Mikr AD, Antalya Akut Hepatit C Tedavisi Dr. Dilara İnan Akdeniz ÜTF, İnfeksiyon Hastalıkları ve Kl. Mikr AD, Antalya HCV DSÖ verilerine göre tüm dünya nüfusunun %3 ü (yaklaşık 170 milyon kişi) HCV ile infekte. İnsidans;

Detaylı

HBsAg KANTİTATİF DÜZEYİ İLE HEPATİT B nin KLİNİK- VİROLOJİK-SEROLOJİK DURUMU ARASINDAKİ İLİŞKİ *

HBsAg KANTİTATİF DÜZEYİ İLE HEPATİT B nin KLİNİK- VİROLOJİK-SEROLOJİK DURUMU ARASINDAKİ İLİŞKİ * HBsAg KANTİTATİF DÜZEYİ İLE HEPATİT B nin KLİNİK- VİROLOJİK-SEROLOJİK DURUMU ARASINDAKİ İLİŞKİ * Emel Aslan, Reşit Mıstık, Esra Kazak, Selim Giray Nak, Güher Göral Uludağ Ü Tıp Fakültesi *Uludağ Ü Bilimsel

Detaylı

Siirt Devlet Hastanesi ne Başvuran Hastalarda HBsAg, Anti-HBs, Anti- HCV ve Anti-HIV Seroprevalansı

Siirt Devlet Hastanesi ne Başvuran Hastalarda HBsAg, Anti-HBs, Anti- HCV ve Anti-HIV Seroprevalansı Araştırma Siirt Devlet Hastanesi ne Başvuran Hastalarda HBsAg, Anti-HBs, Anti- HCV ve Anti-HIV Seroprevalansı Nedim TUNÇ 1, Hakan ERAYDIN 2, Emin ÇETİNKAYA 1, Mehmet Kadir ODUNCU 1, Şeyhmus TOY 1 1 Devlet

Detaylı

Kronik Hepatit B li Hastanın Güncel Tedavisi

Kronik Hepatit B li Hastanın Güncel Tedavisi Kronik Hepatit B li Hastanın Güncel Tedavisi Prof. Dr. Reşat Özaras İstanbul Üniversitesi, Cerrahpaşa Tıp Fakültesi, Enfeksiyon AD. rozaras@yahoo.com Genel Bakış HBV Enfeksiyonunda Neredeyiz? Eradikasyon

Detaylı

Anti-HIV Pozitif Bulunan Hastada Kesin Tanı Algoritması. Doç. Dr. Kenan Midilli İ.Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Tıbbi Mikrobiyoloji Anabilim Dalı

Anti-HIV Pozitif Bulunan Hastada Kesin Tanı Algoritması. Doç. Dr. Kenan Midilli İ.Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Tıbbi Mikrobiyoloji Anabilim Dalı Anti-HIV Pozitif Bulunan Hastada Kesin Tanı Algoritması Doç. Dr. Kenan Midilli İ.Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Tıbbi Mikrobiyoloji Anabilim Dalı Testler farklı amaçlarla uygulanabilir: - Tanı, tarama, doğrulama,

Detaylı

SAĞLIK ÇALIŞANLARI MESLEKİ RİSKİ TALİMATI

SAĞLIK ÇALIŞANLARI MESLEKİ RİSKİ TALİMATI Dok No: ENF.TL.15 Yayın tarihi: NİSAN 2013 Rev.Tar/no: -/0 Sayfa No: 1 / 6 1.0 AMAÇ:Sağlık çalışanlarının iş yerinde karşılaştıkları tehlikeler ve meslek risklerine karşı korumak. 2.0 KAPSAM:Hastanede

Detaylı

Kronik Hepatit B Tedavisinde Zor Vakaların Yönetimi. Uz. Dr. Eyüp Arslan

Kronik Hepatit B Tedavisinde Zor Vakaların Yönetimi. Uz. Dr. Eyüp Arslan Kronik Hepatit B Tedavisinde Zor Vakaların Yönetimi Uz. Dr. Eyüp Arslan Vaka N.T, 68 Y, Erkek, Batman 10.11.1999 yılında HBs Ag pozitifliği DM ve diyabetik nefropati 15 yıldır DM, oral anti-diyabetik BUN;

Detaylı

KRONİK HEPATİT C Lİ HASTALARDA HEPATİT C VİRUSU (HCV) GENOTİPLERİ İLE ALANİN AMİNOTRANSFERAZ VE HCV-RNA DÜZEYLERİ ARASINDAKİ İLİŞKİNİN ARAŞTIRILMASI

KRONİK HEPATİT C Lİ HASTALARDA HEPATİT C VİRUSU (HCV) GENOTİPLERİ İLE ALANİN AMİNOTRANSFERAZ VE HCV-RNA DÜZEYLERİ ARASINDAKİ İLİŞKİNİN ARAŞTIRILMASI Kısa Bildiri/Short Communication Mikrobiyol Bul 2010; 44: 111-115 KRONİK HEPATİT C Lİ HASTALARDA HEPATİT C VİRUSU (HCV) GENOTİPLERİ İLE ALANİN AMİNOTRANSFERAZ VE HCV-RNA DÜZEYLERİ ARASINDAKİ İLİŞKİNİN

Detaylı

DELİCİ KESİCİ ALET YARALANMALARI VE ALINMASI GEREKEN ÖNLEMLER

DELİCİ KESİCİ ALET YARALANMALARI VE ALINMASI GEREKEN ÖNLEMLER DELİCİ KESİCİ ALET YARALANMALARI VE ALINMASI GEREKEN ÖNLEMLER Hastanelerde Hastaneler enfeksiyon etkenleri bakımından zengin ortamlar Sağlık personeli kan yolu ile bulaşan hastalıklar açısından yüksek

Detaylı

Kan vericilerde HBsAg, anti-hcv, anti-hiv ve Sifilis seroprevalansı

Kan vericilerde HBsAg, anti-hcv, anti-hiv ve Sifilis seroprevalansı 22 Orjinal Makaleler doi:10.5505/sakaryamj.2011.35744 Original Articles Sakarya Medical Journal Kan vericilerde HBsAg, anti-hcv, anti-hiv ve Sifilis seroprevalansı HBsAg, anti-hcv, anti-hiv and syphilis

Detaylı

TOKAT GAZİOSMANPAŞA ÜNİVERSİTESİ HASTANESİNDE ANTİ-HCV POZİTİF HASTALARDA RİSK FAKTÖRLERİNİN ANALİZİ*

TOKAT GAZİOSMANPAŞA ÜNİVERSİTESİ HASTANESİNDE ANTİ-HCV POZİTİF HASTALARDA RİSK FAKTÖRLERİNİN ANALİZİ* Kısa Bildiri/Short Communication Mikrobiyol Bul 2008; 42: 675-680 TOKAT GAZİOSMANPAŞA ÜNİVERSİTESİ HASTANESİNDE ANTİ-HCV POZİTİF HASTALARDA RİSK FAKTÖRLERİNİN ANALİZİ* ANALYSIS OF RISK FACTORS IN ANTI-HCV

Detaylı

SOLİT ORGAN TRANSPLANTASYONU ve BK VİRUS ENFEKSİYONLARI Doç. Dr. Derya Mutlu Güçlü immunsupresifler Akut, Kronik rejeksiyon Graft yaşam süresi? Eskiden bilinen veya yeni tanımlanan enfeksiyon etkenleri:

Detaylı

Cinsel Yolla Bulaşan Enfeksiyonlarda Tanı

Cinsel Yolla Bulaşan Enfeksiyonlarda Tanı Cinsel Yolla Bulaşan Enfeksiyonlarda Tanı Deniz Gökengin Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Anabilim Dalı Cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlar Gonore Klamidyal

Detaylı

İZMİR DEKİ GEBELERDE RUBELLA VE SİTOMEGALOVİRÜS İNFEKSİYONU SEROPREVALANSI RUBELLA AND CYTOMEGALOVIRUS INFECTION IN PREGNANTS IN IZMIR, TURKEY

İZMİR DEKİ GEBELERDE RUBELLA VE SİTOMEGALOVİRÜS İNFEKSİYONU SEROPREVALANSI RUBELLA AND CYTOMEGALOVIRUS INFECTION IN PREGNANTS IN IZMIR, TURKEY İnfeksiyon Dergisi (Turkish Journal of Infection) 2007; 21 (4): 183-186 İZMİR DEKİ GEBELERDE RUBELLA VE SİTOMEGALOVİRÜS İNFEKSİYONU SEROPREVALANSI RUBELLA AND CYTOMEGALOVIRUS INFECTION IN PREGNANTS IN

Detaylı

Karaciğer laboratuvar. bulguları. Prof.Dr.Abdullah.Abdullah SONSUZ Gastroenteroloji Bilim Dalı. 5.Yarıyıl

Karaciğer laboratuvar. bulguları. Prof.Dr.Abdullah.Abdullah SONSUZ Gastroenteroloji Bilim Dalı. 5.Yarıyıl Karaciğer ve safra yolu hastalıklar klarında laboratuvar bulguları Prof.Dr.Abdullah.Abdullah SONSUZ Gastroenteroloji Bilim Dalı 5.Yarıyıl 2006-2007 2007 eğitim e yılıy Karaciğer ve safra yolu hastalıklarında

Detaylı

GEBELİK VE VİRAL HEPATİTLER. Uz. Dr. Funda Şimşek Okmeydanı Eğitim Hastanesi İnfeksiyon Hast. ve Kli. Mikr.Kliniği

GEBELİK VE VİRAL HEPATİTLER. Uz. Dr. Funda Şimşek Okmeydanı Eğitim Hastanesi İnfeksiyon Hast. ve Kli. Mikr.Kliniği GEBELİK VE VİRAL HEPATİTLER Uz. Dr. Funda Şimşek Okmeydanı Eğitim Hastanesi İnfeksiyon Hast. ve Kli. Mikr.Kliniği GEBELİK VE VİRAL HEPATİTLER Uz.Dr.Funda Şimşek SSK Okmeydanı Eğitim Hastanesi İnfeksiyon

Detaylı

T. C. İSTANBUL BİLİM ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ TEZ YAZIM KURALLARI

T. C. İSTANBUL BİLİM ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ TEZ YAZIM KURALLARI T. C. İSTANBUL BİLİM ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ TEZ YAZIM KURALLARI Tezin yazımında kullanılacak kağıt A4 standardında olmalıdır. Metin yazılırken her sayfanın sol kenarından, sağ kenarından

Detaylı

Gebelerde Toxoplasma gondii Seropozitifliğinin Değerlendirilmesinde İstenen Testlerin Önerilen Tanı Algoritmasına Uygunluğunun Değerlendirilmesi

Gebelerde Toxoplasma gondii Seropozitifliğinin Değerlendirilmesinde İstenen Testlerin Önerilen Tanı Algoritmasına Uygunluğunun Değerlendirilmesi Gebelerde Toxoplasma gondii Seropozitifliğinin Değerlendirilmesinde İstenen Testlerin Önerilen Tanı Algoritmasına Uygunluğunun Değerlendirilmesi Dr.Hilal GÜREL Ankara Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. Lisans Tıp Trakya Üniversitesi Tıp Fakültesi 1997-2003

ÖZGEÇMİŞ. Lisans Tıp Trakya Üniversitesi Tıp Fakültesi 1997-2003 ÖZGEÇMİŞ Adı Soyadı: Esin ÇEVİK Doğum Tarihi: 16/10/1979 Unvanı: Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Uzmanı Öğrenim Durumu: Derece Alan Üniversite Yıl Lisans Tıp Trakya Üniversitesi Tıp Fakültesi

Detaylı

SÜT ÇOCUKLARINDA UZUN SÜRELİ PERİTON DİYALİZİNİN SONUÇLARI

SÜT ÇOCUKLARINDA UZUN SÜRELİ PERİTON DİYALİZİNİN SONUÇLARI SÜT ÇOCUKLARINDA UZUN SÜRELİ PERİTON DİYALİZİNİN SONUÇLARI Gülseren PEHLİVAN, Nur CANPOLAT, Şennur ERKUT, Ayşe KESER, Salim ÇALIŞKAN, Lale SEVER İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı

Detaylı

G. EKLERLE İLGİLİ AÇIKLAMA

G. EKLERLE İLGİLİ AÇIKLAMA 392 G. EKLERLE İLGİLİ AÇIKLAMA Kitabın sonuna pratikte yararlı olabilecek 7 ek konmuştur. 1.ekte hastalar için bir kimlik kartı tasarlanmıştır. Hastaların başka bir hemodiyaliz merkezine kısa süreli gittikleri

Detaylı

Mersin İli Kentsel Bölge ve Kent Merkezine Bağlı Belde-Köy Sağlık Ocağı Bölgesinde Hepatit B ve C Sıklığı

Mersin İli Kentsel Bölge ve Kent Merkezine Bağlı Belde-Köy Sağlık Ocağı Bölgesinde Hepatit B ve C Sıklığı Kandemir Ö ve ark. Araştırma Mersin İli Kentsel Bölge ve Kent Merkezine Bağlı Belde-Köy Sağlık Ocağı Bölgesinde Hepatit B ve C Sıklığı Özlem KANDEMİR 1, Musa GÖKSU 1, Öner KURT 2 1 Mersin Üniversitesi

Detaylı

ÖZET Amaç: Yöntem: Bulgular: Sonuçlar: Anahtar Kelimeler: ABSTRACT Rational Drug Usage Behavior of University Students Objective: Method: Results:

ÖZET Amaç: Yöntem: Bulgular: Sonuçlar: Anahtar Kelimeler: ABSTRACT Rational Drug Usage Behavior of University Students Objective: Method: Results: ÖZET Amaç: Bu araştırma, üniversite öğrencilerinin akılcı ilaç kullanma davranışlarını belirlemek amacı ile yapılmıştır. Yöntem: Tanımlayıcı-kesitsel türde planlanan araştırmanın evrenini;; bir kız ve

Detaylı

Diyaliz tedavisinde ilk seçenek: Periton diyalizi. Neslihan SEYREK, Çukurova Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji BD

Diyaliz tedavisinde ilk seçenek: Periton diyalizi. Neslihan SEYREK, Çukurova Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji BD Diyaliz tedavisinde ilk seçenek: Periton diyalizi Neslihan SEYREK, Çukurova Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji BD KBY PREVALANSI Dünyada SDBY Prevalans ve Prevalans İnsidansı İnsidans USRDS 2009 Önümüzdeki

Detaylı

Kronik HCV İnfeksiyonlarında Güncel Tedavi Yaklaşımları Dr. Kaya Süer

Kronik HCV İnfeksiyonlarında Güncel Tedavi Yaklaşımları Dr. Kaya Süer Kronik HCV İnfeksiyonlarında Güncel Tedavi Yaklaşımları Dr. Kaya Süer Near East University Faculty of Medicine Infectious Diseases and Clinical Microbiology HCV tarihçesi 1989 Hepatitis C (HCV) genomu

Detaylı

HBV ve Gebelik. Piratvisuth T. Optimal management of HBV during pregnancy. Liver International 2013; 188-194.

HBV ve Gebelik. Piratvisuth T. Optimal management of HBV during pregnancy. Liver International 2013; 188-194. Uz. Dr. Ali ASAN HBV ve Gebelik Dünyada 350-400 milyon kişi hepatit B ile kronik olarak infekte Bunların yaklaşık %50 si infeksiyonu perinatal yolla alıyor Doğurganlık yaşındaki kadınlar HBV bulaşı açısından

Detaylı

ELAZIĞ İLİ 7-14 YAŞ ARASI ÇOCUKLARDA HEPATİT VİRÜSLERİ SEROPOZİTİFLİKLERİ

ELAZIĞ İLİ 7-14 YAŞ ARASI ÇOCUKLARDA HEPATİT VİRÜSLERİ SEROPOZİTİFLİKLERİ ELAZIĞ İLİ 7-14 YAŞ ARASI ÇOCUKLARDA HEPATİT VİRÜSLERİ SEROPOZİTİFLİKLERİ Hatice Handan AKBULUT*, İlhami ÇELİK**, Serdal GÜNGÖR***, Hakan AYDINOĞLU***, Yaşar DOĞAN*** * Fırat Üniversitesi Tıp Fakültesi

Detaylı

Hepatit C ile Yaşamak

Hepatit C ile Yaşamak Hepatit C ile Yaşamak NEDİR? Hepatit C kan yoluyla bulaşan Hepatit C virüsünün(hcv) neden olduğu bir karaciğer hastalığıdır. 1 NEDİR? Hepatit C virüsünün birçok türü (genotipi ) bulunmaktadır. Ülkemizde

Detaylı

KUZEY KIBRIS BÖLGESİ KAN DONÖRLERİNDE, ASKERLERDE VE NORMAL POPULASYONDA HEPATİT B, C ve HIV ENFEKSİYONU SIKLIĞI

KUZEY KIBRIS BÖLGESİ KAN DONÖRLERİNDE, ASKERLERDE VE NORMAL POPULASYONDA HEPATİT B, C ve HIV ENFEKSİYONU SIKLIĞI KUZEY KIBRIS BÖLGESİ KAN DONÖRLERİNDE, ASKERLERDE VE NORMAL POPULASYONDA HEPATİT B, C ve HIV ENFEKSİYONU SIKLIĞI Mustafa Altındiş (1), Sebahattin Yılmaz (2), Tansel Dikengil (3) 1. Afyon Kocatepe Üniversitesi

Detaylı

ÖZEL BİR HASTANEDE YENİDOĞAN ÜNİTESİNE YATIRILAN İNDİREKT HİPERBİLİRUBİNEMİLİ OLGULARIN RETROSPEKTİF DEĞERLENDİRİLMESİ

ÖZEL BİR HASTANEDE YENİDOĞAN ÜNİTESİNE YATIRILAN İNDİREKT HİPERBİLİRUBİNEMİLİ OLGULARIN RETROSPEKTİF DEĞERLENDİRİLMESİ ÖZEL BİR HASTANEDE YENİDOĞAN ÜNİTESİNE YATIRILAN İNDİREKT HİPERBİLİRUBİNEMİLİ OLGULARIN RETROSPEKTİF DEĞERLENDİRİLMESİ *Aysun Çakır, *Hanife Köse,*Songül Ovalı Güral, *Acıbadem Kadıköy Hastanesi GİRİŞ

Detaylı

OLGU. 8.FEN SİMPOZYUMU Ankara 22 Şubat 2008

OLGU. 8.FEN SİMPOZYUMU Ankara 22 Şubat 2008 OLGU 8.FEN SİMPOZYUMU Ankara 22 Şubat 2008 OLGU 35 yaşında erkek hasta 2002 yılında Non-Hodgkin Lenfoma ( Diffüz büyük B hücreli ) CHOP verilmiş ( Adana dışında) 2006 tekrar KT için Ç.Ü.T.F. Onkoloji geliyor.

Detaylı

Üçüncü basamak bir hastanedeki gebe ve/veya jinekolojik hastalıklı kadınlarda HBsAg, anti-hcv ve anti-hiv sıklığı

Üçüncü basamak bir hastanedeki gebe ve/veya jinekolojik hastalıklı kadınlarda HBsAg, anti-hcv ve anti-hiv sıklığı 166 JCEI / Özlü ve ark. Kadınlarda HBsAg, anti-hcv ve anti-hiv sıklığı 2013; 4 (2): 166-170 Journal of Clinical and Experimental Investigations doi: 10.5799/ahinjs.01.2013.02.0258 RESEARCH ARTICLE Üçüncü

Detaylı

Türkiye Yüksek İhtisas Eğitim ve Araştırma Hastanesi nde kan donörlerinin serolojik profili

Türkiye Yüksek İhtisas Eğitim ve Araştırma Hastanesi nde kan donörlerinin serolojik profili Araştırma Makalesi/Original Article Türk Hijyen ve Deneysel Biyoloji Dergisi Türkiye Yüksek İhtisas Eğitim ve Araştırma Hastanesi nde kan donörlerinin serolojik profili Serological profile of the blood

Detaylı

PEG-IFN ALFA 2B /RİBAVİRİN /BOSEPREVİR KOMBİNASYONU İLE TEDAVİ EDİLEN KHC OLGUSU

PEG-IFN ALFA 2B /RİBAVİRİN /BOSEPREVİR KOMBİNASYONU İLE TEDAVİ EDİLEN KHC OLGUSU PEG-IFN ALFA 2B /RİBAVİRİN /BOSEPREVİR KOMBİNASYONU İLE TEDAVİ EDİLEN KHC OLGUSU Doç Dr Neşe Demirtürk Afyon Kocatepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Kliniği

Detaylı

Ankara linde Hepatit B ve Hepatit C nfeksiyonu Seroprevalans

Ankara linde Hepatit B ve Hepatit C nfeksiyonu Seroprevalans Ankara linde Hepatit B ve Hepatit C nfeksiyonu Seroprevalans Birgül KAÇMAZ 1 1 Gazi Üniversitesi T p Fakültesi, Merkez Mikrobiyoloji Laboratuvar, ANKARA ÖZET Viral hepatitler gerek dünyada gerekse ülkemizde

Detaylı

Çorum Bölgesi kan bağışçılarında HBsAg, anti-hcv, HIV ve VDRL seropozitiflik oranları

Çorum Bölgesi kan bağışçılarında HBsAg, anti-hcv, HIV ve VDRL seropozitiflik oranları Araştırma Makalesi/Original Article Makale Dili Türkçe /Article Language Turkish Türk Hijyen ve Deneysel Biyoloji Dergisi Çorum Bölgesi kan bağışçılarında HBsAg, anti-hcv, HIV ve VDRL seropozitiflik oranları

Detaylı

Olgularla Hepatit B tedavisi. Uz.Dr. Alpay Arı İzmir Bozyaka Eğitim ve araştırma Hastanesi

Olgularla Hepatit B tedavisi. Uz.Dr. Alpay Arı İzmir Bozyaka Eğitim ve araştırma Hastanesi Olgularla Hepatit B tedavisi Uz.Dr. Alpay Arı İzmir Bozyaka Eğitim ve araştırma Hastanesi Sunum içeriği Hepatit B tedavisi Ulusal ve uluslar arası kılavuzlar S.U.T sorunları Olgular Sorunlu olgu gurubu

Detaylı

Esnaf ve Belediye Çalışanlarında Hepatit B Seroepidemiyolojisinin Değerlendirilmesi ve Hepatit Sertifika Eğitimi Çalışması

Esnaf ve Belediye Çalışanlarında Hepatit B Seroepidemiyolojisinin Değerlendirilmesi ve Hepatit Sertifika Eğitimi Çalışması Baryaman E ve ark. Araştırma Esnaf ve Belediye Çalışanlarında Hepatit B Seroepidemiyolojisinin Değerlendirilmesi ve Hepatit Sertifika Eğitimi Çalışması Emir Sultan BARYAMAN 1, Mustafa ASLAN 2, Neşe SALTOĞLU

Detaylı

Kronik Hepatit C Tedavisinde Güncel Yaklaşımlar

Kronik Hepatit C Tedavisinde Güncel Yaklaşımlar Kronik Hepatit C Tedavisinde Güncel Yaklaşımlar Asıl Dr. Alpay alt başlık ARIstilini düzenlemek için tıklatın İzmir Bozyaka Eğitim ve Araştırma Hastanesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji

Detaylı

KLİNİK ARAŞTIRMA. Şükran KÖSE Ayhan GÖZAYDIN Gülfem ECE Melda TÜRKEN Lütfiye KUZUCU Mehmet ERDEN

KLİNİK ARAŞTIRMA. Şükran KÖSE Ayhan GÖZAYDIN Gülfem ECE Melda TÜRKEN Lütfiye KUZUCU Mehmet ERDEN Tepecik Eğit Hast Derg 2011; 21 (1): 13-17 13 KLİNİK ARAŞTIRMA DR. SUAT SEREN GÖĞÜS HASTALIKLARI EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ VE TEPECİK EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ YEMEKHANE PERSONELİNİN HEPATİT B

Detaylı

HASTANE ÇALIŞANLARINDA HBV, HCV VE HIV SEROPOZİTİFLİĞİNİN ARAŞTIRILMASI

HASTANE ÇALIŞANLARINDA HBV, HCV VE HIV SEROPOZİTİFLİĞİNİN ARAŞTIRILMASI Araştırma Makalesi/Original Article SEROPOZİTİFLİĞİNİN ARAŞTIRILMASI Investigation of HBV, HCV and HIV Seropositivity in Healthcare Workers Melek İNCİ 1, Ayşe Tülin AKSEBZECİ 2, Gülhan YAĞMUR 1, Bedriye

Detaylı

Yoğun Bakım Ünitesinde Gelişen Kandida Enfeksiyonları ve Mortaliteyi Etkileyen Risk Faktörleri

Yoğun Bakım Ünitesinde Gelişen Kandida Enfeksiyonları ve Mortaliteyi Etkileyen Risk Faktörleri Yoğun Bakım Ünitesinde Gelişen Kandida Enfeksiyonları ve Mortaliteyi Etkileyen Risk Faktörleri Emel AZAK, Esra Ulukaya, Ayşe WILLKE Kocaeli Üniversitesi Tıp Fakültesi, Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik

Detaylı

Hepatit ve Viral Enfeksiyonlar İçin Önemli Bir Risk Grubunda Tarama

Hepatit ve Viral Enfeksiyonlar İçin Önemli Bir Risk Grubunda Tarama URL: http://www.mjima.org/ DOİ: 10.5578/mjima.8386 ARAŞTIRMA RESEARCH ARTICLE http://www.mjima.org/ /www w ma.o.org Hepatit ve Viral Enfeksiyonlar İçin Önemli Bir Risk Grubunda Tarama Screening for Hepatitis

Detaylı

Romatizmal Mitral Darlığında Fetuin-A Düzeyleri Ve Ekokardiyografi Bulguları İle İlişkisi

Romatizmal Mitral Darlığında Fetuin-A Düzeyleri Ve Ekokardiyografi Bulguları İle İlişkisi Kahramanmaraş 1. Biyokimya Günleri Bildiri Konusu: Romatizmal Mitral Darlığında Fetuin-A Düzeyleri Ve Ekokardiyografi Bulguları İle İlişkisi Mehmet Aydın DAĞDEVİREN GİRİŞ Fetuin-A, esas olarak karaciğerde

Detaylı

Dr. Semih Demir. Tez Danışmanı. Doç.Dr.Barış Önder Pamuk

Dr. Semih Demir. Tez Danışmanı. Doç.Dr.Barış Önder Pamuk T.C. İZMİR KATİP ÇELEBİ ÜNİVERSİTESİ ATATÜRK EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ İÇ HASTALIKLARI KLİNİĞİ GEÇİRİLMİŞ GESTASYONEL DİYABETES MELLİTUS ÖYKÜSÜ OLAN BİREYLERDE ANJİOPOETİN BENZERİ PROTEİN-2 ( ANGPTL-2

Detaylı

Isırıkla İlgili Literatür İncelemesi

Isırıkla İlgili Literatür İncelemesi Isırıkla İlgili Literatür İncelemesi Prof. Dr. Tuna DEMİRDAL İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Tıp Fakültesi Enfeksiyon Hastalıkları AD, SB Atatürk Eğitim Araştırma Hastanesi Enfeksiyon Kliniği, İzmir Avcılarda

Detaylı

OLGU SUNUMU. Dr. Ziya Kuruüzüm. DEÜTF Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD

OLGU SUNUMU. Dr. Ziya Kuruüzüm. DEÜTF Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD OLGU SUNUMU Dr. Ziya Kuruüzüm DEÜTF Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD VHÇG, Hepatit Kampı, Bolu, 01.03.2014 Olgu MŞ, 58 yaş, erkek, emekli Rutin yapılan tetkikler sırasında anti-hcv pozitif

Detaylı

Hepatit B Virüs Testleri: Hepatit serolojisi, Hepatit markırları

Hepatit B Virüs Testleri: Hepatit serolojisi, Hepatit markırları HEPATİT B TESTLERİ Hepatit B Virüs Testleri: Hepatit serolojisi, Hepatit markırları Hepatit B virüs enfeksiyonu insandan insana kan, semen, vücut salgıları ile kolay bulaşan yaygın görülen ve ülkemizde

Detaylı

Belge No: Yayın Tarihi: Güncelleme Tarihi: Güncelleme No: Sayfa No: EKÖ/YÖN 20 19.08.2009-1 1/5 GÜNCELLEME BİLGİLERİ

Belge No: Yayın Tarihi: Güncelleme Tarihi: Güncelleme No: Sayfa No: EKÖ/YÖN 20 19.08.2009-1 1/5 GÜNCELLEME BİLGİLERİ EKÖ/YÖN 20 19.08.2009-1 1/5 GÜNCELLEME BİLGİLERİ Güncelleme Tarihi Güncelleme No Açıklama - 0 - EKÖ/YÖN 20 19.08.2009-1 2/5 1. AMAÇ Bu yönergenin amacı; çalışanların iş kazası sonucu yaralanmalarında bildirimin

Detaylı

Şanlıurfa da 2007 ve 2011 Yıllarında Pratisyen Hekimlerin Viral Hepatitlerle İlgili Bilgi Düzeylerinin Karşılaştırılması

Şanlıurfa da 2007 ve 2011 Yıllarında Pratisyen Hekimlerin Viral Hepatitlerle İlgili Bilgi Düzeylerinin Karşılaştırılması 18 Özgün Araştırma / Original Article Şanlıurfa da 2007 ve 2011 Yıllarında Pratisyen Hekimlerin Viral Hepatitlerle İlgili Bilgi Düzeylerinin Karşılaştırılması Comparison of Knowledge Levels of General

Detaylı

Uzm. Dr. Cahide Saçlıgil Kartal Yavuz Selim Devlet Hastanesi

Uzm. Dr. Cahide Saçlıgil Kartal Yavuz Selim Devlet Hastanesi Uzm. Dr. Cahide Saçlıgil Kartal Yavuz Selim Devlet Hastanesi Birçok hasta Hepatit B infeksiyonundan iyileşir ve Anti-HBs geliştirir gibi görünür. Kronik taşıyıcılarda HBsAg ( + ) fakat AntiHBs genellikle

Detaylı

Tedavi Uyum. Alper Şener Onsekiz Mart Üniversitesi Tıp Fakültesi Çanakkale

Tedavi Uyum. Alper Şener Onsekiz Mart Üniversitesi Tıp Fakültesi Çanakkale Tedavi Uyum Alper Şener Onsekiz Mart Üniversitesi Tıp Fakültesi Çanakkale SGK SUT Güncellemeler ECZANE İlaç temini Sisteme kayıt Reçetenin muadille değişimi HASTA UYUM HEKİM Tedavi kararı Günlük aktivite

Detaylı

Alpha-Fetoprotein. (AFP-L3) ve Des-Gamma. Protrombin (DCP) in Hepatosellüler. ndaki Yerleri; Türk Hasta Grubunda Đlk

Alpha-Fetoprotein. (AFP-L3) ve Des-Gamma. Protrombin (DCP) in Hepatosellüler. ndaki Yerleri; Türk Hasta Grubunda Đlk Lectin-Reactive Alpha-Fetoprotein (AFP-L3) ve Des-Gamma Gamma-Carboxy Protrombin (DCP) in Hepatosellüler ler Kanser (HCC) Tanısındaki ndaki Yerl; Türk Hasta Grubunda Đlk Çalışma A. Kadir Dökmeci 1, Robert

Detaylı

Karaciğer Fonksiyon Bozukluklarına Yaklaşım

Karaciğer Fonksiyon Bozukluklarına Yaklaşım Karaciğer Fonksiyon Bozukluklarına Yaklaşım Dr. Sıtkı Sarper SAĞLAM DR.SITKI SARPER SAĞLAM - KEAH ACİL TIP KLİNİK SUNUMU 04.10.2011 1 Netter in Yeri: DR.SITKI SARPER SAĞLAM - KEAH ACİL TIP KLİNİK SUNUMU

Detaylı

Kan Yoluyla Bulaşan Enfeksiyonlardan Korunma Ve Riskli Yaralanmaların İzlenmesi EKK KAYA SÜER

Kan Yoluyla Bulaşan Enfeksiyonlardan Korunma Ve Riskli Yaralanmaların İzlenmesi EKK KAYA SÜER Kan Yoluyla Bulaşan Enfeksiyonlardan Korunma Ve Riskli Yaralanmaların İzlenmesi EKK KAYA SÜER Sağlık Çalışanlarında İnfeksiyon Riski: Kan yoluyla bulaşan hastalıklar Hepatit B, Hepatit C, HIV, Hepatit

Detaylı

Malnutrisyon ve İnflamasyonun. Hasta Ötiroid Sendromu Gelişimine imine Etkisi

Malnutrisyon ve İnflamasyonun. Hasta Ötiroid Sendromu Gelişimine imine Etkisi Sürekli Ayaktan Periton Diyalizi Hastalarında Malnutrisyon ve İnflamasyonun Hasta Ötiroid Sendromu Gelişimine imine Etkisi Ebru Karcı, Erkan Dervişoğlu lu, Necmi Eren, Betül Kalender Kocaeli Üniversitesi,

Detaylı

Keywords: Hepatitis A, seroprevalence, anti-hav IgG.

Keywords: Hepatitis A, seroprevalence, anti-hav IgG. doi: 10.5505/abantmedj.2015.82473 Abant Medical Journal Orijinal Makale / Original Article Volume Cilt 4 Issue Sayı 1 Year Yıl 2015 Erişkin Yaş Gruplarında Hepatit A Seroprevalansı Seroprevalance of Hepatitis

Detaylı

DİYALİZ HASTALARINDA HEPATİTLER DR TARKAN KARAKAN GAZİ ÜNİVERSİTESİ GASTROENTEROLOJİ BD, ANKARA

DİYALİZ HASTALARINDA HEPATİTLER DR TARKAN KARAKAN GAZİ ÜNİVERSİTESİ GASTROENTEROLOJİ BD, ANKARA DİYALİZ HASTALARINDA HEPATİTLER DR TARKAN KARAKAN GAZİ ÜNİVERSİTESİ GASTROENTEROLOJİ BD, ANKARA Viral Hepatitler Hemodiyaliz (HD) hastalarında birçok kronik hepatit nedeni vardır, ancak bunlardan en öne

Detaylı

VİRAL ENFEKSİYONLARDA ALGORİTMALAR

VİRAL ENFEKSİYONLARDA ALGORİTMALAR VİRAL ENFEKSİYONLARDA ALGORİTMALAR PANEL: TRANSFÜZYON VE VİRAL ENFEKSİYONLAR Ulusal Kan Merkezleri ve Transfüzyon Tıbbı Kursu,XII 3-7 Kasım 2009 Uzm.Dr.A.Esra KARAKOÇ S.B.Ankara EAH, Tıbbi Mikrobiyoloji

Detaylı

KAN DONÖRLERİNDE HBsAg, ANTİ-HCV, ANTİ-HIV 1/2 VE TREPONEMA PALLIDUM ANTİKOR SEROPREVALANSI

KAN DONÖRLERİNDE HBsAg, ANTİ-HCV, ANTİ-HIV 1/2 VE TREPONEMA PALLIDUM ANTİKOR SEROPREVALANSI ARAŞTIRMA Cilt 59, No 1,2,3, S : 43-5 Türk Hij Den Biyol Derg 22 KAN DONÖRLERİNDE HBsAg, ANTİ-HCV, ANTİ-HIV 1/2 VE TREPONEMA PALLIDUM ANTİKOR SEROPREVALANSI Abbas Yousefi RAD 1 Tansel ERKE 2 Ahmet ARSLANTÜRK

Detaylı

Klinik ve Deneysel Araştırmalar Dergisi Cilt/Vol 1, No 2, 81-85 Journal of Clinical and Experimental A. Tekin ve Investigations

Klinik ve Deneysel Araştırmalar Dergisi Cilt/Vol 1, No 2, 81-85 Journal of Clinical and Experimental A. Tekin ve Investigations Klinik ve Deneysel Araştırmalar Dergisi Cilt/Vol 1, No 2, 81-85 Journal of Clinical and Experimental A. Tekin ve Investigations ark. Kadınlarda toksoplazma ve rubella seroprevalansı 81 ORIGINAL ARTICLE

Detaylı

Kan Donörlerinde HBsAg, Anti-HCV, Anti-HIV ve Sifiliz Seroprevalansı

Kan Donörlerinde HBsAg, Anti-HCV, Anti-HIV ve Sifiliz Seroprevalansı 1 ƘŰƬƑƊ Özgün Araştırma / Original Article Kan Donörlerinde HBsAg, Anti-HCV, Anti-HIV ve Sifiliz Seroprevalansı Seroprevalence of HBsAg, Anti-HCV, Anti-HIV and Syphilis in Blood Donors Mehmet PARLAK 1,

Detaylı

HBV-HCV TRANSPLANTASYON. Dr Sevgi Şahin Özel Gaziosmanpaşa Hastanesi

HBV-HCV TRANSPLANTASYON. Dr Sevgi Şahin Özel Gaziosmanpaşa Hastanesi HBV-HCV TRANSPLANTASYON Dr Sevgi Şahin Özel Gaziosmanpaşa Hastanesi HBV infeksiyonu ve HD HBV infeksiyonu insidansı agresif aşılama politikaları ile azalmıştır A.B.D: %1 seropozitif HBV TÜRKİYE: %3.9-4.8

Detaylı

BİR ÜNİVERSİTE HASTANESİ NDE YAPTIRILAN DOĞUMLARIN İNCELENMESİ

BİR ÜNİVERSİTE HASTANESİ NDE YAPTIRILAN DOĞUMLARIN İNCELENMESİ TAF Preventive Medicine Bulletin, 2006: 5 (6) ARAŞTIRMA RESEARCH ARTICLE BİR ÜNİVERSİTE HASTANESİ NDE YAPTIRILAN DOĞUMLARIN İNCELENMESİ Atilla Senih MAYDA*, Türker ACEHAN**, Suat ALTIN**, Mehmet ARICAN**,

Detaylı

ENFEKSİYON RİSKİNİ AZALTMA YÖNTEMLERİ. Prof.Dr.Halis Akalın Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi Mikrobiyoloji ve Enfeksiyon Hastalıkları AD

ENFEKSİYON RİSKİNİ AZALTMA YÖNTEMLERİ. Prof.Dr.Halis Akalın Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi Mikrobiyoloji ve Enfeksiyon Hastalıkları AD ENFEKSİYON RİSKİNİ AZALTMA YÖNTEMLERİ Prof.Dr.Halis Akalın Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi Mikrobiyoloji ve Enfeksiyon Hastalıkları AD Yıllık Bireysel Riskler Yüksek(>1:100): Suçiçeği bulaşı, anneden

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. 1. Ünal, H., Ortaokul Dönemindeki Kız Çocuklarda Antropometrik Ölçümlerin Farklılaşmasının İncelenmesi. Hacettepe Üniversitesi. 1985.

ÖZGEÇMİŞ. 1. Ünal, H., Ortaokul Dönemindeki Kız Çocuklarda Antropometrik Ölçümlerin Farklılaşmasının İncelenmesi. Hacettepe Üniversitesi. 1985. ÖZGEÇMİŞ 1. Adı Soyadı : Nergiz Meltem Güven Email :nergismeltem@gmail.com 2. Doğum Tarihi : 11.03.1954 Tel : 0535 895 03 29 3. Ünvanı : Profesör 0312 441 39 11 Adres : Hilal Mah. Hollanda Cad. No:20 Daire

Detaylı

Gebelerde HBSAg, Anti-HBS ve Anti-HCV S kl

Gebelerde HBSAg, Anti-HBS ve Anti-HCV S kl Perinatoloji Dergisi 211;19(2):71-75 e-adres: http://www.perinataldergi.com/211195 doi:1.2399/prn.11.195 Gebelerde HBSAg, Anti-HBS ve Anti-HCV S kl Ebru nci Coflkun, Burcu Dinçgez, Refika Genç Koyucu,

Detaylı

Seroprevalence of HBsAg, Anti-HBs, anti-hdv and HDVAg in İnönü University Medical Faculty Hospital, 2012

Seroprevalence of HBsAg, Anti-HBs, anti-hdv and HDVAg in İnönü University Medical Faculty Hospital, 2012 Seroprevalence of HBsAg, Anti-HBs, anti-hdv and HDVAg in İnönü University Medical Faculty Hospital, 2012 Yücel Duman 1, Mehmet Sait Tekerekoğlu 2, Selma Ay 2 1 Afşin Devlet Hastanesi, Kahramanmaraş, Türkiye

Detaylı

PERSONEL YARALANMALARI İZLEM TALİMATI

PERSONEL YARALANMALARI İZLEM TALİMATI Hazırlayan Kontrol eden Onaylayan Enfeksiyon Kontrol Komitesi Kalite Yönetim Direktörü Hastane Yöneticisi 1.AMAÇ Hasta kanı ve/veya diğer vücut sıvıları ile parenteral veya mukoza yoluyla temas eden sağlık

Detaylı

GENÇLERDE HEPATİT A BAĞIŞIKLAMASI GEREKLİ Mİ?

GENÇLERDE HEPATİT A BAĞIŞIKLAMASI GEREKLİ Mİ? GENÇLERDE HEPATİT A BAĞIŞIKLAMASI GEREKLİ Mİ? Çiğdem Kader 1, Ayşe Erbay 1, Nazan K. Akça 2, Selda Yüzer 2, Sevinç Polat 2 1 Bozok Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji

Detaylı

Bilinen, 5000 den fazla fonksiyonu var

Bilinen, 5000 den fazla fonksiyonu var Bilinen, 5000 den fazla fonksiyonu var KARACİĞER NEDEN ÖNEMLİ 1.Karaciğer olmadan insan yaşayamaz! 2.Vücudumuzun laboratuardır. 500 civarında görevi var! 3.Hasarlanmışsa kendini yenileyebilir! 4.Vücudun

Detaylı

T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI TEDAVİ HİZMETLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ. SAYI: B100THG100004/5190 KONU:Tam Kan kullanımı 23240 * 12.12.2006

T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI TEDAVİ HİZMETLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ. SAYI: B100THG100004/5190 KONU:Tam Kan kullanımı 23240 * 12.12.2006 T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI TEDAVİ HİZMETLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ SAYI: B100THG100004/5190 KONU:Tam Kan kullanımı 23240 * 12.12.2006.. GENELGE 2006/128 Günümüzde kan transfüzyonu uygulamalarının mesleki usul ve

Detaylı

Uzm. Dr. Altan GÖKGÖZ Mehmet Akif İnan Eğitim ve Araştırma Hastanesi Şanlıurfa

Uzm. Dr. Altan GÖKGÖZ Mehmet Akif İnan Eğitim ve Araştırma Hastanesi Şanlıurfa Uzm. Dr. Altan GÖKGÖZ Mehmet Akif İnan Eğitim ve Araştırma Hastanesi Şanlıurfa Olgunun asıl sahibi olan kişi Dr. Derya KETEN Necip Fazıl Şehir Hastanesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji

Detaylı