GIDA ÜRÜNLERİ AMBALAJININ TÜKETİCİLERİN SATIN ALMA DAVRANIŞLARI ÜZERİNE ETKİSİ (Ankara İli Mamak İlçesi Örneği) Bahar TEKE Yüksek Lisans Tezi Tarım

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "GIDA ÜRÜNLERİ AMBALAJININ TÜKETİCİLERİN SATIN ALMA DAVRANIŞLARI ÜZERİNE ETKİSİ (Ankara İli Mamak İlçesi Örneği) Bahar TEKE Yüksek Lisans Tezi Tarım"

Transkript

1 GIDA ÜRÜNLERİ AMBALAJININ TÜKETİCİLERİN SATIN ALMA DAVRANIŞLARI ÜZERİNE ETKİSİ (Ankara İli Mamak İlçesi Örneği) Bahar TEKE Yüksek Lisans Tezi Tarım Ekonomisi Anabilim Dalı Yrd. Doç. Dr. H.Sibel GÜLSE BAL 2014 Her hakkı saklıdır

2 T.C GAZİOSMANPAŞA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ TARIM EKONOMİSİ ANABİLİM DALI YÜKSEK LİSANS TEZİ GIDA ÜRÜNLERİ AMBALAJININ TÜKETİCİLERİN SATIN ALMA DAVRANIŞLARI ÜZERİNE ETKİSİ (Ankara İli Mamak İlçesi Örneği) BAHAR TEKE TOKAT 2014 Her hakkı saklıdır

3

4

5 ÖZET Yüksek Lisans Tezi GIDA ÜRÜNLERİ AMBALAJININ TÜKETİCİLERİN SATIN ALMA DAVRANIŞLARI ÜZERİNE ETKİSİ ( Ankara İli Mamak İlçesi Örneği ) Bahar TEKE Gaziosmanpaşa Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Tarım Ekonomisi Anabilim Dalı Danışman: Yrd. Doç. Dr. H. Sibel GÜLSE BAL Araştırmada; Ankara ili Mamak ilçe merkezindeki tüketicilerin gıda ürünleri ambalajının satın alma davranışlarına etkilerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Tüketicilere yönelik yapılan çalışmada; veriler 383 tüketici ile karşılıklı görüşme tekniği ile anket formu kullanılarak toplanmıştır. Anketlerden elde edilen veriler, SPSS 17.0 paket programıyla analiz edilmiştir. Araştırmada; gıda ürünleri ambalajının tüketicilerin satın alma davranışlarına etkilerini belirlemek amacıyla Faktör Analizi yapılmıştır. Çalışmaya katılan tüketicilerin, ambalajlı gıdaların daha sağlıklı olduklarını düşünmeleri nedeniyle, büyük ölçüde ambalajlı ürünleri tercih ettikleri belirlenmiştir. Tüketicilerin eğitim düzeyine bağlı olarak, ambalajın tüketici davranışları üzerinde etkisi olduğu gözlenmiştir. Tüketicilerin gıda ürünleri alırken dikkat ettikleri kriterlerin başında kalite ve fiyat geldiği saptanmıştır. Tüketicilerin gıda ürünü ambalajlarında mutlaka olması gerekli diye düşündükleri bilgilerin başında ise, üretim ve son kullanma tarihi, içindekiler listesi ve kalite belgesi işaret ve yazıları geldiği saptanmıştır. Çalışmanın faktör analizi sonuçlarına göre tüketicilerin satın alma kararlarını etkileyen gıda ürünleri ambalaj özelliklerini açıklamak üzere incelenen faktörler beş ana grupta toplanmıştır. Ambalajın kullanım kolaylığı en önemli açıklayıcı faktör olarak belirlenmiştir. Ambalajın koruma özelliği, ambalajın imajı, ambalajın bilgilendirme yönü, ambalajın çevre yönü ve pratikliği satın almayı belirleyen diğer temel faktörler olarak saptanmıştır. 2014, 91 sayfa Anahtar kelimeler: Ambalaj, Tüketici Davranışı, Gıda Ambalajı, Satın Alma i

6 ABSTRACT M. Sc. Thesis PACKING FOOD PRODUCTS CONSUMER PURCHASING BEHAVIOR INFLUENCE ON (A Case Study of Ankara Mamak) Bahar TEKE Gaziosmanpaşa University Graduate School of Natural and Applied Sciences Department of Agricultural Economics Supervisor: Yrd. Doç. Dr. H. Sibel GÜLSE BAL In this research, in the center of Ankara Mamak consumers' purchasing behavior of food products aimed to determine the effects. For consumers in the study, the data interviews with 383 consumers was collected using a questionnaire technique. Obtained from the survey data were analyzed with SPSS 17.0 software package. In the study, data analysis, packaging of food products to the consumers' buying behavior, factor analysis was conducted to determine the effects. Of consumers who participated in the study, thinking that they are healthier than packaged foods, because of their choice of packaged products to a large extent is determined. Depending on the level of consumer education of the package was observed to have an effect on consumer behavior. Consumers consider when buying food products at the beginning of their quality and price, it was determined that criteria. Consumers in food product packaging must be to do what they thought at the beginning of production and expiration date, a list of contents and quality certification mark was determined that the writings. According to the results of the factor analysis studies of consumer buying decisions affecting the packaging of food products in order to explain the properties of the factors studied were collected in five main groups. Packaging ease of use has been identified as the most important explanatory factor. Protection feature of the package, the image of the packaging, the packaging of the informational aspect of the package sold to take environmental aspects and practicality has been identified as the main factors determining the other. 2014, 91 pages Keywords: Packaging, Consumer Behavior, Food Packaging, Buying ii

7 ÖNSÖZ Çalışmanın her aşamasında bilgi ve tecrübelerini paylaşıp bana her konuda destek olan tez danışmanım Yrd. Doç. Dr. H.Sibel GÜLSE BAL a teşekkürlerim sonsuzdur. Çalışmamda bana destek olan hocam Yrd. Doç. Dr. Rüştü YAYAR a teşekkürlerimi sunarım. Çalışmamı hazırlarken emeği geçen, yardımlarını hiçbir zaman esirgemeyen, her zaman desteğini yanımda hissettiğim arkadaşım Öğr. Gör. Serap ORUÇ a çok teşekkür ederim. Özellikle yaşamım boyunca her türlü maddi ve manevi desteklerini, sevgilerini ve ilgilerini benden esirgemeyen anneme, babama ve kardeşlerime sabırlarından ve güvenlerinden dolayı çok teşekkür ederim. Ayrıca araştırmam gereği anket sorularına cevap veren tüm tüketicilere de zaman ayırdıkları için teşekkür ederim. Bahar TEKE iii

8 İÇİNDEKİLER Sayfa ÖZET... i ABSTRACT... ii ÖNSÖZ... iii SİMGE ve KISALTMALAR DİZİNİ... vi ŞEKİLLER DİZİNİ... vii ÇİZELGELER DİZİNİ... viii 1. GİRİŞ Çalışmanın Önemi Çalışmanın Amacı ve Kapsamı KAYNAK ÖZETLERİ MATERYAL ve YÖNTEM Materyal Yöntem ARAŞTIRMANIN KURAMSAL BÖLÜMÜ Ambalaj Kavramı Ambalajın Önemi Ambalajın Fonksiyonları Ambalajı Oluşturan Görsel Öğeler Ambalajlama Karar Süreci Ambalajlama Kararında Etkili Faktörler Ambalajlama Stratejileri Ambalaj-Çevre İlişkisi Ambalajlama- Tüketici Koruma İlişkisi Ambalajlama Araştırması Ambalaj Bütünleşik Pazarlama İletişimi İlişkisi Tüketici ve Tüketici Davranışı Kavramları Tüketici Davranışı Modelleri Tüketici Satın Alma Davranışı iv

9 Tüketici Satın Alma Davranışını Etkileyen Faktörler Tüketici Satın Alma Karar Süreci Satın Alma Davranışı İle Ambalaj İlişkisi ARAŞTIRMA BULGULARI VE TARTIŞMA Katılımcıların Sosyo-Demografik Özellikleri Ambalaja İlişkin Frekans, Yüzde Analizi ve Değerlendirmeler Tüketicilerin Alışveriş Sıklıkları Tüketicilerin Gıda Ürünleri Satın Alırken Ambalajlı ve Ambalajsız Ürün Tercihleri Tüketicilerin Gıda Maddelerinde İlgilerini Çeken Renkler Tüketicilerin Gıda Maddesi Ambalajlarında En Güvenilir Buldukları Renk Tüketicilerin Gıda Maddeleri Ambalaj Malzemesine Yönelik Düşünceleri Tüketicilere Ambalajda En Çekici Gelen Özellik Tüketicilerin Çevre Kirliliğine En Çok Neden Olduğunu Düşündüğü Ambalaj Maddesi Tüketicilerin Gıda Ürünleri Ambalajı Güvenilirliği Konusunda Düşünceleri Tanımlayıcı İstatistikler Tüketicilerin Gıda Ürünleri Alırken Dikkat Ettikleri Kriterler Tüketicilerin Gıda Ürünü Ambalajlarında Mutlaka Olması Gerektiğini Düşündükleri Bilgiler Tüketicilerin Gıda Ambalajı İle İlgili Düşünce ve Beklentileri Tüketicilerin Ambalajlı Ürün Satın Alma Davranışlarında Öncelikleri Faktör Analizi Sonuçları Tüketicilerin Satın Alma Kararlarını Etkileyen Gıda Ürünleri Ambalaj Özelliklerine İlişkin Faktör Analizi Ambalajın İmajı ve Çekiciliği İle İlgili Tüketici Davranışlarına İlişkin Faktör Analizi SONUÇ ve ÖNERİLER KAYNAKLAR EKLER v

10 SİMGELER ve KISALTMALAR DİZİNİ Simgeler Açıklama % Yüzde Kısaltmalar SPSS KMO 4P Açıklama Statistical Package for the Social Sciences Kaiser-Meyer-Olkin Pazarlama Karması (Ürün-Fiyat-Dağıtım-Tutundurma) vi

11 ŞEKİLLER DİZİNİ Sayfa Şekil 4.1. Kolay açılabilir konserve kutusu Şekil 4.2. Ürüne kattığı kullanım kolaylığı ile Tears Naturale Free ambalajı Şekil 4.3. Bronz ödüllü Künhe Gıda 500 CC ve 1000 CC pet sirke şişeleri Şekil 4.4. Geri kazanılabilir ambalaj sembolleri Şekil 4.5. Tüketici davranışını etkileyen faktörler ve satın alma karar süreci vii

12 ÇİZELGELER DİZİNİ Sayfa Çizelge 4.1. Renklerin insan psikolojileri üzerine etkileri Çizelge 5.1. Anket katılımcılarının sosyo-demografik özelliklere göre dağılımı Çizelge 5.2. Tüketicilerin alışveriş sıklığı Çizelge 5.3. Tüketicilerin et ürünlerini satın almada ambalajlı ve ambalajsız tercihleri Çizelge 5.4. Tüketicilerin süt ürünlerini satın almada ambalajlı ve ambalajsız tercihleri Çizelge 5.5. Tüketicilerin yağ ürünlerini satın almada ambalajlı ve ambalajsız tercihleri Çizelge 5.6. Tüketicilerin aşağıdaki unlu mamulleri satın almada ambalajlı ve ambalajsız tercihleri Çizelge 5.7. Tüketicilerin şekerli mamulleri satın almada ambalajlı ve ambalajsız tercihleri Çizelge 5.8. Tüketicilerin kuru yemiş, çay, baklagiller, meyve ve sebze satın almada ambalajlı ve ambalajsız tercihleri Çizelge 5.9. Tüketicilerin gıda maddelerinde ilgilerini çeken renk Çizelge Tüketicilerin gıda maddesi ambalajlarında en güvenilir buldukları renk Çizelge Tüketicilerin gıda maddeleri ambalajının nasıl olması gerektiğine yönelik düşünceleri Çizelge Tüketicilere ambalajda en çekici gelen unsur Çizelge Tüketicilerin çevre kirliliğine en çok neden olduğunu düşündükleri ambalaj maddesi Çizelge Tüketicilerin gıda ürünleri ambalajı güvenilirliği konusunda düşünceleri Çizelge Tüketicilerin gıda ürünleri alırken dikkat ettikleri kriterlerin önem dereceleri Çizelge Tüketicilerin gıda ürünü ambalajlarında mutlaka olması gerektiğini düşündükleri bilgiler viii

13 Çizelge Tüketicilerin gıda ambalajları ile ilgili düşünce ve beklentileri Çizelge Tüketicilerin ambalajlı ürün satın alma davranışlarında öncelikleri Çizelge Tüketicilerin satın alma kararlarını etkileyen gıda ürünleri ambalaj özellikleri için güvenilirlik analizi Çizelge Tüketicilerin satın alma kararlarını etkileyen gıda ürünleri ambalaj özellikleri için KMO (Kaiser-Meyer-Olkin) ve Bartlett Testi Çizelge Faktör analizi başlangıç çözüm istatistik sonuçları toplam açıklanan varyans Çizelge Tüketicilerin satın alma kararlarını etkileyen gıda ürünleri ambalaj özellikleri için faktör yükleri Çizelge Ambalajın imajı ve çekiciliği ile ilgili tüketici davranışları için güvenilirlik analizi Çizelge Ambalajın imajı ve çekiciliği ile ilgili tüketici davranışları için KMO ve Bartlett Testi Çizelge Faktör analizi başlangıç çözüm istatistik sonuçları toplam açıklanan varyans Çizelge Ambalajın imajı ve çekiciliği ile ilgili tüketici davranışları için faktör yükleri ix

14

15 1. GİRİŞ 1.1. Çalışmanın Önemi Hem ulusal hem de küresel alanda giderek yoğunlaşan rekabet, firmaların ürettikleri ürünlere yeni ve farklı özellikler katarak pazarda başarılı olma çabalarını gerektirmektedir. Bu anlamda ürüne farklılık katan, bunun da ötesinde ürünü raflarda sunan, ürünün ve markanın bir parçası haline gelmiş olan ambalaj, üreticilerin ve tüketicilerin giderek daha da fazla önem verdikleri bir konu haline gelmektedir (Sütütemiz ve ark., 2009). Daha çok süpermarket ve hipermarketlerde tüketiciye sunulan ambalajlı ürünler raflardaki sessiz satışçı işlevini üstlenmektedir. Günümüzde kitle iletişim araçları son derece etkindir. Bu durumda tüketiciye farklı şekillerde ulaşmayı kolaylaştırır. Ancak tüketiciye ulaşılan en son nokta genellikle raflardır ve ürün ambalajı raflarda tüketiciyi cezbeden önemli faktörlerden bir tanesidir (Alagöz ve Ekici, 2009). Ambalaj, ürünün giysisi gibidir. Tüketiciyi satın alma eylemine hazırlaması için gerekli tüm özellikleri üzerinde bulundurması gerekir. Ürünün piyasada tutunabilmesi; doğru ve etkili bir ambalaj malzemesinin seçimine bağlı olduğu kadar, ambalajın tasarımına da bağlıdır. Ürünün yapısına uygun seçilen renklerle, uyumlu yazı ve biçimlerle tasarlanmış, çekici, güzel görünümlü bir ambalaj, tüketiciyi olumlu yönden etkiler. Ambalaj ürünleri dış etkilerden koruyan, onları bir arada tutarak; taşıma, depolama, dağıtım, tanıtım ve pazarlama işlemlerini kolaylaştıran, metal, kâğıt, plastik, cam, karton vb. malzemelerden yapılmış dış örtülerdir. Kısaca ambalaj, içinde ürün bulunan koruyucudur. Ürünü çarpma, ısınma, zedelenme gibi fiziksel etkilerden korur (Ramadan, 2007). Tüketicilerin gıda maddelerini ambalajlı olarak satın alma davranışında; ambalajlı gıdaların sağlıklı olduğu, kaliteli olduğu ve güven verdiği düşüncesi ön plana çıkmaktadır. Ambalajlı gıdalardaki ambalajın fonksiyonlarının, tüketici satın alma davranışlarındaki etkisinin ürün çeşidine göre farklılaşmadığı gözlenmektedir. Tüketicilerin satın alma kararı vermelerinde gıdaların ambalajından en önemli 1

16 beklentilerinin; ürünün korunması, kolaylıklar sağlaması, bilgi vermesi gibi somut yararlar olduğu tespit edilmiştir (Dilber ve ark., 2012) Çalışmanın Amacı ve Kapsamı Araştırmada, tüketicilerin, satın aldıkları ürünlerin ambalajlarına ilişkin tutumlarının tespit edilmesi amaçlanmıştır. Ambalajların fonksiyon, özellik ve tasarımlarına yönelik tüketici alışkanlıkları, tüketicilerin gıda ürünlerine ilişkin ambalaj rengi ve kullanılan ambalaj malzemesi tercihleri saptanmaya çalışılmıştır. Ambalaja ilişkin fonksiyonların, özelliklerin ve tasarım farklılıklarının tüketicilerin satın alma kararlarını nasıl etkilediği ölçülmek istenmiştir. Araştırmanın amacıyla paralel olarak, elde edilen bulguların, tüketicilerin demografik özelliklerine (yaş, cinsiyet, medeni durum, eğitim durumu, gelir düzeyi) bağlı olarak değişiklik gösterip göstermediği de tespit edilmeye çalışılmıştır. Bu amaçlar doğrultusunda hazırlanan çalışma altı bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümünde giriş başlığı altında konunun önemi, araştırmanın amacı ve kapsamı ile ilgili genel bilgilerden bahsedilmiştir. İkince bölümde kaynak özetleri başlığı altında konu ile ilgili daha önce hazırlanmış benzer çalışmalara ilişkin özet bilgilere yer verilmiştir. Üçüncü bölümde araştırmada kullanılan materyal ve yöntem açıklanmaya çalışılmıştır. Dördüncü bölüm ambalaj konusu kuramsal açıdan ayrıntılı olarak ele alınarak, konuya ilişkin kavramlar açıklanmaya çalışılmış, tüketici davranışlarına değinilmiş, modeller ve davranışın ortaya çıkmasında etkili olan faktörlerle birlikte incelenmiştir. Ambalaj ile tüketici davranışları arasındaki ilişki açıklanmaya çalışılmıştır. Beşinci bölümde araştırmayla elde edilen bulgular yer almaktadır. Bu bölümde tüketicilerin sosyo-demografik özelliklerine ve ürünün satışında önemli bir unsur olan ambalajın tüketicilerin gıda ürünleri satın alma davranışı üzerindeki etkisi araştırılmaya ve tüketicilerin ambalajlı ürünleri neden tercih ettikleri, ambalajlı ürünler hakkındaki düşünceleri, ürünün ambalajından neler beklediklerini ölçmeyi amaçlayan bir uygulamaya yer verilmiştir. 2

17 Araştırmanın son bölümünde ise sonuçlara ilişkin çözüm önerilerinin bulunduğu sonuç ve öneriler kısmı yer almaktadır. 3

18 2. KAYNAK ÖZETLERİ Kaynaklara bakıldığında ambalajlama, tüketici tercihinde ambalajın etkisi, tüketici tutum ve davranışları, ambalajın markaya etkisi, etiketleme gibi çok sayıda çalışmaya rastlanmaktadır. Bu konular ile ilgili olarak incelenen bazı kaynaklara aşağıda yer verilmiştir. Örücü ve Tavşancı (2001), gıda ürünlerinde tüketicinin satın alma eğilimini etkileyen faktörler ve ambalajlama adlı çalışmalarında, bir gıda ürünü seçerken ürün ambalajının tüketicinin davranışına etkisi olup olmadığını ortaya koymaya çalışmışlardır. Çalışmada, ambalajın renginin, üzerindeki etiketin, kolay taşınabilir olması gibi ambalajı oluşturan bütün fonksiyonların tüketici davranışları üzerinde etkili olduğu sonucuna varmışlarıdır. Özgül ve Aksulu (2005) tarafından gerçekleştirilen Ambalajlı Gıda Ürünlerinde Tüketicilerin Etiket Duyarlılığındaki Değişimler isimli çalışmada, tüketicilerin etiket duyarlılıklarını son on yıl önceki durum ile karşılaştırma amacı taşımışlardır. Çalışmanın sonucunda, geçen süre içinde tüketicilerin bilgi inceleme düzeylerinde belirgin artışların olduğu ve gelir düzeyleri, cinsiyet farklılıkları ve çalışma durumlarının da etiket inceleme üzerindeki etkisini kaybettiği saptanmıştır. Şen (2007), ambalaja yönelik tüketici tutumlarına ilişkin bir uygulama çalışması yapmıştır. Çalışmada ambalaj ve tüketici davranışı kavramlarına ve bu kavramların birbirleriyle ilişkisine yer verildikten sonra, bir uygulama ile tüketicilerin ambalaja yönelik tutumları ölçülmeye çalışılmıştır. Çalışmanın sonucunda, tüketici açısından ambalaj, ürünü koruyan, ürüne kullanım ve taşıma kolaylığı sağlayan, ürünün kullanımı ile üretici firma hakkında ve de aynı zamanda ürüne ait üretim ve son kullanım bilgileri konusunda anlaşılır bilgiler sunan bir unsur olarak algılandığı ortaya çıkmıştır Gökalp (2007), gıda ürünleri satın alma davranışında ambalajın rolünü araştırmak amacıyla İzmir de 400 tüketici ile anket yapmıştır. Araştırmanın sonucunda tüketicilerin ambalajlı gıdaların daha sağlıklı olduklarını düşünmeleri nedeniyle, büyük ölçüde ambalajlı ürünleri tercih ettikleri ancak kullanılan ambalajın ürünün fiyatını arttırdığı düşüncesine de sahip oldukları belirlenmiştir. 4

19 Koyuncu (2007) tarafından gerçekleştirilen Marka ve Ambalajın Tüketici Satın Alma Davranışları Üzerine Etkisi isimli çalışmada, marka ve ambalajın önem düzeyleri ile fiyat algılama boyutları arasında farkın olup olmadığı araştırılmıştır. Çalışmanın sonucunda, tüketicilerin marka ve ambalajı tercih etme nedenlerinin başında önceki deneyimlerinin ve ürün fiyatının etkisinin yüksek olduğu belirlenmiştir. Yılmaz ve ark. (2009), gıda ürünlerine ilişkin tüketici davranışı dinamiklerinin belirlenmesi amacıyla Trakya bölgesinde bulunan Tekirdağ, Kırklareli ve Edirne illerinde, kırsal ve kentsel kesimde yaşayan tüketiciler üzerine bir çalışma yapmıştır. Çalışmada, kentsel ve kırsal alandaki tüketicileri en çok deli dana ve kuş gribi hastalıklarının endişelendirdiği saptanmıştır. Sütütemiz ve ark. (2009), paketlenmiş süt için ambalaj özelliklerinin algılanan önemi ve satın alma davranışına etkisini belirlemek amacıyla yaptıkları çalışmada, ambalaj özelliklerinin tüketicilerce dikkate alınan ve önemsenen ürün özellikleri olduğunu, ambalajın görsel özelliklerinin plansız satın alma davranışları ve ambalaj üzerindeki açıklayıcı bilgilerin tekrar satın alma niyeti üzerinde anlamlı etkilerinin olduğunu belirlemişlerdir. Alagöz ve Ekici (2009), ambalaja ilişkin tutum ve davranışları belirlemek amacıyla Karaman da yaşayan 350 tüketici üzerinde bir çalışma yapmışlardır. Çalışma sonucunda erkek ve kadın tüketiciler arasında anlamlı farklılıkların olduğu belirlenmiştir. Yıldız (2010), ambalajın marka farkındalığı yaratmadaki etkisini belirlemek amacıyla yaptığı çalışmada, ambalajlamanın tüketici algısı üzerinde oynadığı rol dikkate alınarak, günümüzde ambalajlamanın marka kimliği oluşturmadaki işlevini araştırmıştır. Sonuç olarak, ambalajın farkındalık yaratmada başvurulan önemli stratejilerden biri olduğu ortaya çıkmıştır. Dilber ve ark. (2012), gıdalarda ambalajın önemi ve tüketicilerin satın alma davranışlarına etkisini belirlemek amacıyla anket yoluyla ambalajın tüketici için önemi öğrenilmeye çalışılmıştır. Araştırmanın sonucunda tüketicilerin ambalajlı gıdaların daha sağlıklı olduklarını düşünmeleri nedeniyle, büyük ölçüde ambalajlı ürünleri tercih ettikleri ancak kullanılan ambalajın ürünün fiyatını arttırdığı düşüncesine de sahip oldukları belirlenmiştir. 5

20 Bu çalışmada kısaca, gıda ürünleri ambalajının tüketicilerin satın alma davranışlarına etkilerinin neler olduğu araştırılmaya çalışılmıştır. 6

21 3. MATERYAL ve YÖNTEM 3.1. Materyal Araştırma tüketicilere yönelik bir alan çalışmasıdır. Çalışmanın ana materyalini, Ankara ili Mamak ilçe merkezinde yaşayan 383 kişi ile yapılan anket sonuçlarından elde edilen birincil veriler oluşturmuştur. Araştırmanın kuramsal bölümünde konuyla ilgili yerli yabancı makaleler, araştırmalar, projeler, tezler vb. dökümanlardan elde edilen ikincil verilerden faydalanılmıştır Yöntem Ana kütleyi en iyi düzeyde temsil edebilecek örnek sayısının belirlenmesinde oransal yaklaşımdan yararlanılmıştır (Miran, 2003). n = Np(1 p) 2 ( N 1) p(1 p) p n= örnek büyüklüğü, N= popülasyon büyüklüğü (her hanede 4 kişi yaşıyor varsayımından yola çıkılarak, 2011 adrese dayalı nüfus kayıt sistemine göre, merkez ilçede yaşayan nüfus 4 e bölünerek merkezdeki hane sayısı bulunmuştur.), p= tahmin oranı (0,5 maksimum örnek büyüklüğü için), 2 p = oran varyansı (maksimum örnek hacmine ulaşmak için %95 güven aralığında tablo değeri 1,96 ve %5 hata payı ile). Ana kütleyi oluşturan tüketicilerin özellikleri başlangıçta bilinmediği için, örnek hacmini maksimum kılacak şekilde p=0,5 olarak alınmış ve örnek hacmi 383 tüketici olarak bulunmuştur. Görüşülecek tüketici sayısının belirlenmesinde, yerleşim birimlerinin toplam popülasyon içindeki payları esas alınmış (Engindeniz ve Çukur, 2003; Armağan ve Akbay, 2007; Pazarlıoğlu ve ark., 2007) ve örneğe alınan tüketiciler kolayda örnekleme yöntemi ile rastgele belirlenmiştir. Araştırmada anakitle olarak, satın alma davranışını gerçekleştiren tüketiciler seçilmiştir. Bu alan araştırmasında veri toplamada anket tekniği kullanılmıştır. 7

22 Tüketicilere uygulanmak üzere hazırlanan anket formu toplam 21 sorudan oluşmaktadır. Örneklem büyüklüğü saptandıktan sonra kolayda örnekleme yöntemi kullanılarak Ankara ili Mamak ilçesinde 2013 yılı Şubat-Mart aylarında tüketicilerle yüz yüze görüşme tekniği ile veriler elde edilmiştir. Anketlerde eksik, yanlış ve kayıp olacağı düşüncesiyle bu tür anketleri elemek ve örneklemede belirlenen 383 anketi sağlıkla elde edebilmek için 400 anket yapılmıştır. Söz konusu anket formunda ilk olarak ankete katılanların demografik özelliklerini belirlemeye yönelik sorular sorulmuş, sonra da ambalaj ile ilgili sorular sorularak, tüketicilerin gıda ürünlerini satın alırken ambalajın etkisi olup olmadığı belirlenmeye çalışılmıştır. Anketler yardımı ile birincil kaynaklardan toplanan veriler SPSS 17,0 paket programı ile değerlendirmeye alınmıştır. Araştırmada kullanılan ölçeklerin güvenilirliği Cronchbach s Alpha (Alfa Katsayısı) kullanılarak test edilmiştir. Cronchbach s Alpha değerlendirmede (Arnold, 1996): 0,00 < α < 0,40 güvenilir değil 0,40 < α < 0,60 düşük güvenilirlikte 0,60 < α < 0,80 oldukça güvenilir 0,80 < α < 1,00 yüksek derecede güvenilir, yorumu yapılabilir. Bir ölçeğin güvenilirliği, söz konusu ölçekte yer alan tesadüfî hatalarla ilgilidir. Ölçeğin yapısında yer alan sistematik hata, güvenirlik üzerinde etkili olmayacaktır. Ölçeğin istikrarını bozan şey, tesadüfî hatalardır. Güvenilirlik deyimi, toplanan verilerin ne ölçüde tesadüfî hatadan (veya örnekleme hatasından) arındığını belirtir. Yani bir ölçümün güvenilir olması, cevaplayıcıların tutarlı cevaplar verdiklerini, soruları gelişigüzel cevaplamadıklarını gösterir. Daha sonra soruların frekans ve yüzde dağılımları elde edilmiştir (Şen, 2007). Ankara ili Mamak ilçesindeki tüketicilerin gıda ürünleri ambalajının tüketicilerin satın alma davranışları üzerine etkisini belirlemek üzere 5 li likert ölçeği kullanılarak sorular yöneltilmiştir. Likert ölçekli soruların (5:Kesinlikle Katılıyorum, 4:Katılıyorum, 3:Ne Katılıyorum Ne Katılmıyorum, 2: Katılmıyorum, 1:Kesinlikle Katılmıyorum) analizi için faktör analizi uygulanmıştır. Çok değişkenli istatistik analizlerinden biri olan faktör analizi, çok sayıda değişkenler arasındaki ilişkileri incelemek ve değişkenlerin daha az sayıda faktörler ya da bileşenlerle özetlenip 8

23 özetlenmeyeceğini belirlemek için kullanılır (Dölekoğlu, 2003). Faktör analizinin amacı, esas olarak değişkenler arasındaki karşılıklı bağımlılığın kökenini araştırmaktır. Faktör analizinin en sık kullanıldığı alanlardan birisi pazarlamadır. Tüketici eğilimleri, tüketici tercihleri, tüketici davranışları gibi davranışsal konular başta olmak üzere çeşitli pazarlama sorunlarında sık sık başvurulan bir analiz türüdür (Koyuncu, 2007). Anket sorularının faktör analizine uygunluğunu test etmek için KMO (Kaiser- Meyer-Olkin) ve Bartlett testi uygulanmıştır. Bartlett küresellik testi, evrende bulunan değişkenler arasında ilişkinin olmadığı hipotezinin test edilmesidir. KMO ise faktör analizinin uygunluğunu test etmek için uygulanmaktadır. KMO değeri olarak 0,5-1,0 arası değerler kabul edilebilir olarak değerlendirilirken; 0,5 in altındaki değerler faktör analizinin söz konusu veri seti için uygun olmadığının göstergesidir. Ancak, genel olarak araştırmacılarca tatminkâr olarak düşünülen KMO değeri 0,7 dir (Şen, 2007). 9

24 4. ARAŞTIRMANIN KURAMSAL BÖLÜMÜ 4.1. Ambalaj Kavramı Ambalaj ve ambalajlama kavramlarının literatürde farklı şekillerde tanımlandığı görülmektedir. Ambalaj, ürünün içeriğini ve çevresini koruyan, taşıma ve depolanmasını, satışını, kullanılmasını kolaylaştıran, daha sonra kısmen veya tamamen atılabilecek veya geri dönüşümlü bir malzemeyle kaplanması, sarılması, örtülmesi ya da birleştirilmesidir (Alagöz ve Ekici, 2009). Ambalaj, içine konulan ürünü üretildiği yerden nihai tüketicilere ulaştırılması sırasında dış etkenlerden koruyan ve tanıtan malzemelerdir. Özellikle gıda ürünlerinde üreticiden nihai tüketiciye ulaştırılmasına kadar geçen süreç içerisinde ürünün kalitesinin korunması ancak uygun ve kaliteli bir ambalaj ile olanaklıdır. Tüketiciler ürünü sadece fonksiyonel kullanımı için değil aynı zamanda sembolik anlamı için de satın almaktadır. Bu özelliklerinin yanında ambalaj hem firmanın ismini hem de markasını tüketicilere taşımaktadır. Dolayısıyla tüketiciler ambalajın bu önemini kavrayıp, ürünün ambalajında bir farklılık yaratmaya ve bir kimlik kazandırmaya çalışmalıdır (Gökalp, 2007). Ambalaj reklamda da rol oynayarak içindeki ürünün satışı için çalışır. Ürünün tanınma mücadelesi öncelikle ambalaja teslim edilmiş ve ürünün merkezi iletişim olması olan ambalaj artık bugün gerçekten bir iletişim kompleksi dir. Bir ürünün başarılı olup olmaması paketin ürünü satıp satamayacağına bağlıdır. Paketin şekli, kullanım uygunluğu, grafik, seçilen baskı rengi, baskı kalitesi, boya kalitesi, kullanılan malzemenin kalitesi, reklam işlevi ve başarıyı doğrudan etkiler (Ramadan, 2007). Ambalaj iç ambalaj ve dış ambalaj olmak üzere iki değişik düzeyde materyalden oluşabilir: İç Ambalaj: Ürünü ilk çerçeveleyen ve koruyan, genellikle tüketiciye ürünle birlikte sunulan ve bu nedenle de, tüketicinin ürünü satın almasını doğrudan etkileyebilen bir unsurdur. İç ambalajın koruma ve tutundurma olmak üzere iki temek görevi vardır (Gökalp, 2007). 10

25 İç ambalajın tutundurma görevini etkin bir şekilde yerine getirebilmesi için şu özelliklere dikkat edilmesi gerekir (Dilber ve ark., 2012): Ambalajın çekici bir görünümü olmalıdır. Ancak ambalajın çekiciliği pazardan pazara farklılık gösterebilir. Ambalajlar, tüketicilerin alışveriş alışkanlıklarına ve gelir düzeylerine uygun olmalıdır. Ambalaj, ürünün kullanımı ve kalitesi hakkında bilgi vermeli, kolay taşınmasını, saklanmasını ve kullanılmasını sağlamalıdır. Dış Ambalaj: Dış ambalajın temel amacı paketlenmiş ürünün toplu sevkini sağlamak ve sevk sırasında meydana gelebilecek dış etkenlerden korumaktır. Ayrıca dışsatımda kullanılacak ambalaj uluslararası normlara ve hedef pazardaki yasal düzenlemelere göre işaretlenmeli etiketlendirilmelidir. Aksi halde ürün zarar görebilir, gideceği yere ulaşmayabilir veya gümrüklerden geri çevrilebilir (Gökalp, 2007) Ambalajın Önemi Dünyada, ambalajlama teknolojisi ürün politikasının bir parçasıdır. Bu politika tüketiciyi kazanma açısından kurumlar için büyük önem taşır. Bazıları için ise ambalaj, kolaylık sağlayan yırtılıp atılan bir araç olarak görülür. Bu yanlıştır (Örücü ve Tavşancı, 2001). Ambalaj bir yandan maliyeti, diğer yandan da satışı etkileyen bir unsurdur. Bazı işletmeler, ambalajı yalnızca koruyucu ve kolaylık sağlayan bir araç olarak görürler. Gerçekte ambalaj, mal politikasının bir parçasıdır, pazarlama açısından değeri gözden kaçırılmamalıdır (Alagöz ve Ekici, 2009). Bu bağlamda firmalar tüketicileri daha yakından tanıma zorunluluğuyla karşı karşıyadırlar. Böylece, ambalajın tüketiciler ve firmalar açısından önemini ortaya koyan faktörleri kısaca şöyle özetlemek mümkündür (Sütütemiz ve ark., 2009): Geleneksel tutundurma yöntemlerinin önemi azalırken, ambalajın iletişim aracı olarak etkisi artmaktadır. Tutundurma yöntemlerinin önemi, geleneksel reklam araçlarından Pazar ortamındaki tanıtım araçlarına doğru kaymaktadır. 11

26 Tüketici bilincindeki marka farklılaştırmasının önemi azalmakta, buna karşın farklılaştırma ve tanımlama aracı olarak ambalajın önemi artmaktadır. Ürün kalitesi ve kaliteyi koruma gerekliliği artmaktadır. Ürün ve müşteri güvenliği gereksinimi artmaktadır. Ürün hakkındaki bilgilerin tüketiciye sunulması gerekliliği artmaktadır. Ambalaj sayesinde ürüne ilişkin artı değer oluşturmak mümkün hale gelmektedir Ambalajın Fonksiyonları Ambalajın tasarı aşamasında göz önünde bulundurulması gereken kullanımı yönünden bazı ölçütler vardır. Bu ölçütler ambalaj türüne göre değişim göstermesine rağmen konu teorik yönden incelendiğinde bazı değişmezler saptanabilir. Ambalaj fonksiyonları incelenirken temel fonksiyonlar ve ikinci derece fonksiyonlar şeklinde bir ayrım literatürde genel kabul görmüş bir tasniftir (Anonim, 2012a). Ancak bazı yazarlar temel fonksiyonlar olarak koruma, depolama ve taşımayı ele alırken, ikinci derece tamamlayıcı fonksiyonlar olarak da satış ve kullanımı kolaylaştırmayı ele almakta; buna karşılık diğer bir grup yazarlar da temel fonksiyonlar olarak koruma, depolama, taşıma ve kantite (miktar ve doz) ile bilgi verme fonksiyonunu; reklam fonksiyonunu ise ilave, ikinci derece fonksiyon olarak görmektedir (Çakıcı, 1987). Genel hatlarıyla ambalajın fonksiyonlarını şu başlıklar altında sıralayabiliriz; koruma fonksiyonu, taşıma fonksiyonu, bilgi verme fonksiyonu, depolama fonksiyonu, kullanım kolaylığı fonksiyonu, reklam yapma fonksiyonu kantite fonksiyonu, satış artırıcı fonksiyonu. 12

İletişim: Bir düşüncenin, bilginin, haberin veya mesajın kişiler, gruplar ve örgütler arasında karşılıklı değiş tokuş sürecidir.

İletişim: Bir düşüncenin, bilginin, haberin veya mesajın kişiler, gruplar ve örgütler arasında karşılıklı değiş tokuş sürecidir. PAZARLAMA İLETİŞİMİ İLETİŞİM NEDİR? İletişim: Bir düşüncenin, bilginin, haberin veya mesajın kişiler, gruplar ve örgütler arasında karşılıklı değiş tokuş sürecidir. -SÖZLÜ -SÖZSÜZ *İletişimden Söz Edebilmek

Detaylı

T.C. Hitit Üniversitesi. Sosyal Bilimler Enstitüsü. İşletme Anabilim Dalı

T.C. Hitit Üniversitesi. Sosyal Bilimler Enstitüsü. İşletme Anabilim Dalı T.C. Hitit Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü İşletme Anabilim Dalı TURİZM PAZARLAMASINDA TÜKETİCİLERİN TURİSTİK SATIN ALMA KARARI ÜZERİNDE ETKİLİ OLAN WEB SİTESİ TASARIM ÖZELLİKLERİNİN NÖROGÖRÜNTÜLEME

Detaylı

Tasarımda Farklılık ve Sektörel Tasarım Takipleri

Tasarımda Farklılık ve Sektörel Tasarım Takipleri Tasarımda Farklılık ve Sektörel Tasarım Takipleri Hayatın Estetiği Tasarım Rakiplerinizle Aranız Sadece Farklılığınızla Açılsın İçerik Farklılık Gereksinimi Tasarımla Farklılık Yaratmak Farklı Tasarımların

Detaylı

DAĞITIM KAVRAMLARI ve STRATEJİLERİ

DAĞITIM KAVRAMLARI ve STRATEJİLERİ DAĞITIM KAVRAMLARI ve STRATEJİLERİ Dağıtım Kanalı: Fikir, ürün ve hizmetler gibi, değeri olan şeylerin üretim noktalarından kullanım noktalarına kadar götürülmesiyle uğraşan, birbiriyle bağımlı bir dizi

Detaylı

KÜÇÜK İŞLETMELERDE PAZARLAMA İŞLEVİ VE YENİ PAZARLAMA YÖNTEMLERİ. Öğr. Gör. Aynur Arslan BURŞUK

KÜÇÜK İŞLETMELERDE PAZARLAMA İŞLEVİ VE YENİ PAZARLAMA YÖNTEMLERİ. Öğr. Gör. Aynur Arslan BURŞUK KÜÇÜK İŞLETMELERDE PAZARLAMA İŞLEVİ VE YENİ PAZARLAMA YÖNTEMLERİ Öğr. Gör. Aynur Arslan BURŞUK Küçük İşletmelerde Pazarlama İşlevi Pazarlama sadece bir satış eylemi değildir. Üretimden önce yapılan Pazar

Detaylı

PAZARLAMA. İnsan ihtiyaç ve isteklerini karşılamaya yönelik mübadele işlemidir.

PAZARLAMA. İnsan ihtiyaç ve isteklerini karşılamaya yönelik mübadele işlemidir. 1 PAZARLAMA İnsan ihtiyaç ve isteklerini karşılamaya yönelik mübadele işlemidir. 2 Pazarlama İşlevi Mevcut ve potansiyel alıcılara istek tatmin edici ürün, hizmet ve bilgileri sunmak üzere planlama, fiyatlandırma,

Detaylı

Meyve ve Sebze Depolanması ve İhracatında Kullanılan Modifiye Atmosfer Ambalajlarındaki Gelişmeler Doç. Dr. Fatih ŞEN

Meyve ve Sebze Depolanması ve İhracatında Kullanılan Modifiye Atmosfer Ambalajlarındaki Gelişmeler Doç. Dr. Fatih ŞEN Meyve ve Sebze Depolanması ve İhracatında Kullanılan Modifiye Atmosfer Ambalajlarındaki Gelişmeler Doç. Dr. Fatih ŞEN Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi Bahçe Bitkileri Bölümü fatih.sen@ege.edu.tr Modifiye

Detaylı

T.C. SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ ISPARTA İLİ KİRAZ İHRACATININ ANALİZİ

T.C. SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ ISPARTA İLİ KİRAZ İHRACATININ ANALİZİ T.C. SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ ISPARTA İLİ KİRAZ İHRACATININ ANALİZİ Danışman Doç. Dr. Tufan BAL YÜKSEK LİSANS TEZİ TARIM EKONOMİSİ ANABİLİM DALI ISPARTA - 2016 2016 [] TEZ

Detaylı

TÜKETİCİLERİN SÜPERMARKET TERCİHİNDE ETKİLİ OLAN FAKTÖRLERİN BELİRLENMESİNE YÖNELİK BİR ARAŞTIRMA

TÜKETİCİLERİN SÜPERMARKET TERCİHİNDE ETKİLİ OLAN FAKTÖRLERİN BELİRLENMESİNE YÖNELİK BİR ARAŞTIRMA TÜKETİCİLERİN SÜPERMARKET TERCİHİNDE ETKİLİ OLAN FAKTÖRLERİN BELİRLENMESİNE YÖNELİK BİR ARAŞTIRMA Mesut ÇAKIR Adnan Menderes Üniversitesi, İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Yrd.Doç.Dr. E-posta: mcakir@adu.edu.tr

Detaylı

Fiyat nedir? Müşterilerin Değer Algısı FİYATLANDIRMA 5/21/2013. Copyright 2005 Brainy Betty, Inc. 1

Fiyat nedir? Müşterilerin Değer Algısı FİYATLANDIRMA 5/21/2013. Copyright 2005 Brainy Betty, Inc. 1 Fiyat nedir? Dar anlamda, mal ya da servis için ödenen para miktarı. FİYATLANDIRMA Geniş anlamda, tüketicilerin mal ya da hizmeti kullanmak ya da sahip olmak için takas ettikleri değerlerin toplamı Copyright

Detaylı

PAZARLAMA İLETİŞİMİ (PZL304U)

PAZARLAMA İLETİŞİMİ (PZL304U) DİKKATİNİZE: BURADA SADECE ÖZETİN İLK ÜNİTESİ SİZE ÖRNEK OLARAK GÖSTERİLMİŞTİR. ÖZETİN TAMAMININ KAÇ SAYFA OLDUĞUNU ÜNİTELERİ İÇİNDEKİLER BÖLÜMÜNDEN GÖREBİLİRSİNİZ. PAZARLAMA İLETİŞİMİ (PZL304U) 1 KISA

Detaylı

Yavaş Kapanma / Kolay Açılma

Yavaş Kapanma / Kolay Açılma ÇEKMECE SİSTEMLERİ Stil ve Konfor Modern mobilya dünyasının dekorasyona katacağı farklılık, yaratıcı vizyonla tasarlanmış fonksiyonlardır. SAMET, sahip olduğu tecrübe ve yüksek teknoloji olanaklarını SAMET

Detaylı

İÇİNDEKİLER GİRİŞ...1

İÇİNDEKİLER GİRİŞ...1 İÇİNDEKİLER GİRİŞ...1 Bölüm 1 PAZARLAMANIN DOĞUŞU...5 1.1 Pazarlamanın Konusu...5 1.2 Pazarlamanın Anlamı ve Gelişimi...5 1.3 Pazarlamanın Temel Kavramları...10 1.3.1 Gereksinim ve İstek...11 1.3.2 Talep...13

Detaylı

Pazarlama İlkeleri. Editör Yrd. Doç. Dr. Serpil YILMAZ

Pazarlama İlkeleri. Editör Yrd. Doç. Dr. Serpil YILMAZ Pazarlama İlkeleri Editör Yrd. Doç. Dr. Serpil YILMAZ Yazarlar Yrd. Doç Dr. Ali GÜLÇUBUK Yrd.Doç.Dr.Akif ALTINBIÇAK Yrd.Doç.Dr. Berrin YÜKSEL Yrd.Doç.Dr. Emin Akkılıç Yrd Doc. Dr. Gülnur ETİ İÇLİ Yrd.

Detaylı

KURUMSAL REKLAMIN ANLATTIKLARI. Prof. Dr. Müge ELDEN Araş. Gör. Sinem YEYGEL

KURUMSAL REKLAMIN ANLATTIKLARI. Prof. Dr. Müge ELDEN Araş. Gör. Sinem YEYGEL I KURUMSAL REKLAMIN ANLATTIKLARI Prof. Dr. Müge ELDEN Araş. Gör. Sinem YEYGEL II Yay n No : 1668 flletme Ekonomi : 186 1. Bask - A ustos 2006 - STANBUL ISBN 975-295 - 561-4 Copyright Bu kitab n bu bas

Detaylı

Mal ve hizmet müşterileri, işletmeler ve daha. sunumlarının yaratılması, benimsetilmesi, örgütler ve bireyler tarafından örgütsel

Mal ve hizmet müşterileri, işletmeler ve daha. sunumlarının yaratılması, benimsetilmesi, örgütler ve bireyler tarafından örgütsel Pazarlama Mal ve hizmet müşterileri, işletmeler ve daha geniş ş olarak toplum için, değeri ğ olan Pazar sunumlarının yaratılması, benimsetilmesi, ulaştırılması ve değişimine yönelik olarak, örgütler ve

Detaylı

Baykuş Ödülleri 2013 -Ödül Alan Projeler

Baykuş Ödülleri 2013 -Ödül Alan Projeler Baykuş Ödülleri 2013 -Ödül Alan Projeler Proje Adı: TÜKETİCİ İÇGÖRÜSÜ VE MARKA KONUMLANDIRMA ARAŞTIRMASI Araştırma Şirketi: ERA RESEARCH & CONSULTANCY Araştırma Veren: İNCİ DERİ MAMULLERİ SAN. VE TİC.

Detaylı

Doç.Dr. Mehmet MARANGOZ İNTERNETTE PAZARLAMA. Beta

Doç.Dr. Mehmet MARANGOZ İNTERNETTE PAZARLAMA. Beta Doç.Dr. Mehmet MARANGOZ İNTERNETTE PAZARLAMA İstanbul - 2014 Beta I Yayın No : 3055 İşletme-Ekonomi Dizisi : 639 1. Baskı - Ocak 2014 - İSTANBUL ISBN 978-605 - 333-082 - 0 Copyright Bu kitab n bu bas s

Detaylı

www.maviperde.com Elektronik ticaret e-ticaret

www.maviperde.com Elektronik ticaret e-ticaret www.maviperde.com 1995 li yıllardan sonra Dünyada ve Türkiye'de elektronik ticaretin ön plana çıkmasıyla ve gelecek yıllarda mekanik perde sistemi pazarının çoğunu elektronik ticaretle olacağı varsayımı

Detaylı

TURİZM PAZARLAMASI REKLAM

TURİZM PAZARLAMASI REKLAM TURİZM PAZARLAMASI Turizm Pazarlamasında Tutundurma REKLAM Reklâm; belirli bir ücret karşılığında ve ücretin kimin tarafından ödendiği bilinecek biçimde; bir turizm işletmesinin ve turizm bölgesinin ürünlerinin

Detaylı

www.canancetin.com 1

www.canancetin.com 1 www.canancetin.com 1 www.canancetin.com 2 canancetineylul@gmail.com esincanmutlu@gmail.com www.canancetin.com 3 www.canancetin.com 4 Yeni kurulan ARMADA Pazarlama Şirketi, dünyada ve Türkiye de hızla gelişen

Detaylı

1 PAZARLAMA KAVRAMI VE PAZARLAMANIN GELİŞİMİ

1 PAZARLAMA KAVRAMI VE PAZARLAMANIN GELİŞİMİ İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ III Bölüm 1 PAZARLAMA KAVRAMI VE PAZARLAMANIN GELİŞİMİ 11 1.1. İşletme Fonksiyonu Olarak Pazarlama Fonksiyonu 13 1.1.1. Pazarlama Fonksiyonları 14 1.2. Pazarlamanın Tanımı 15 1.3. Pazarlamanın

Detaylı

GİRİŞİMCİNİN GÜNDEMİ

GİRİŞİMCİNİN GÜNDEMİ GİRİŞİMCİNİN GÜNDEMİ Girişimcinin Gündemi GİRİŞİMCİLER VE KOBİ LER AÇISINDAN MARKA VE ÖNEMİ Günal ÖNCE Günümüzde markalara, Amerikan Pazarlama Birliği nin tanımladığının yanı sıra sadece sahip oldukları

Detaylı

EĞİTİMDE YEŞİL İNSAN TÜKETİMDE YEŞİL ÜRÜN: NAZİLLİ İİBF VE NAZİLLİ MYO ÖĞRENCİLERİNE YÖNELİK BİR DUYARLILIK ANALİZİ ÇALIŞMASI

EĞİTİMDE YEŞİL İNSAN TÜKETİMDE YEŞİL ÜRÜN: NAZİLLİ İİBF VE NAZİLLİ MYO ÖĞRENCİLERİNE YÖNELİK BİR DUYARLILIK ANALİZİ ÇALIŞMASI EĞİTİMDE YEŞİL İNSAN TÜKETİMDE YEŞİL ÜRÜN: NAZİLLİ İİBF VE NAZİLLİ MYO ÖĞRENCİLERİNE YÖNELİK BİR DUYARLILIK ANALİZİ ÇALIŞMASI Hulusi DOĞAN Adnan Menderes Üniversitesi Doç. Dr. Nazilli İİBF Fakültesi hulusidogan@gmail.com

Detaylı

Değerlendirilebilir atıkların çeşitli fiziksel ve/veya kimyasal işlemlerle ikincil hammaddeye dönüştürülerek tekrar üretim sürecine dahil edilmesine

Değerlendirilebilir atıkların çeşitli fiziksel ve/veya kimyasal işlemlerle ikincil hammaddeye dönüştürülerek tekrar üretim sürecine dahil edilmesine GERİ DÖNÜŞÜM Değerlendirilebilir atıkların çeşitli fiziksel ve/veya kimyasal işlemlerle ikincil hammaddeye dönüştürülerek tekrar üretim sürecine dahil edilmesine geri dönüşüm denir. Geri dönüşebilen maddeler;

Detaylı

METEOROLOJİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ

METEOROLOJİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ METEOROLOJİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ VATANDAŞ MEMNUNİYET ANKETİ/ANKETLERİ DEĞERLENDİRME RAPORU STRATEJİ GELİŞTİRME DAİRESİ BAŞKANLIĞI Haziran 214 1 Sayfa İçindekiler 1 ANKETE/ANKETLERE İLİŞKİN GENEL BİLGİLER...

Detaylı

Sağlam plastikler ve metaller üzerinde yüksek hızlı üstün marka kontrastı. Kodlama ve markalama örnek kılavuzu. Fiber lazer markalama sistemleri

Sağlam plastikler ve metaller üzerinde yüksek hızlı üstün marka kontrastı. Kodlama ve markalama örnek kılavuzu. Fiber lazer markalama sistemleri Sağlam plastikler ve metaller üzerinde yüksek hızlı üstün marka kontrastı Kodlama ve markalama örnek kılavuzu Fiber lazer markalama sistemleri Sağlam malzemeler üzerinde yüksek kontrastlı lazer markalar

Detaylı

Bölüm 10 Pazarlama Fonksiyonu. I) Pazarlama Stratejilerine Giriş

Bölüm 10 Pazarlama Fonksiyonu. I) Pazarlama Stratejilerine Giriş Bölüm 10 Pazarlama Fonksiyonu I) Pazarlama Stratejilerine Giriş Pazarlama Nedir? Pazarlama: Müşteriler için değer yaratmayı, bunu tanıtma ve sunmayı; örgütün ve paydaşlarının yararına olacak şekilde müşteri

Detaylı

kaynakları insan Hizmet ve kalite sunumu sizlere kendinizi özel hissetmenizi sağlayacak.

kaynakları insan Hizmet ve kalite sunumu sizlere kendinizi özel hissetmenizi sağlayacak. insan kaynakları Hizmet ve kalite sunumu sizlere kendinizi özel hissetmenizi sağlayacak. Tüm Türkiye de hızlı bir şekilde sonuca ulaşacağınız tek nokta. Tüm hizmetlerimizde iletişim farkını yaşıyacaksınız.

Detaylı

İÇİNDEKİLER. Önsöz...iii

İÇİNDEKİLER. Önsöz...iii İÇİNDEKİLER Önsöz...iii BİRİNCİ BÖLÜM GENEL OLARAK PAZARLAMA 1.1. Pazarlamanın Tanımı ve Kapsamı... 1 1.2. Pazarlamanın Özellikleri... 3 1.3. Pazarlamanın Temel Kavramları... 3 1.4. Pazarlamanın Diğer

Detaylı

TÜRKİYE İLAÇ VE TIBBİ CİHAZ KURUMU KOZMETİK ÜRÜNLERİN STABİLİTESİNE VE AÇILDIKTAN SONRA KULLANIM SÜRESİNE İLİŞKİN KILAVUZ

TÜRKİYE İLAÇ VE TIBBİ CİHAZ KURUMU KOZMETİK ÜRÜNLERİN STABİLİTESİNE VE AÇILDIKTAN SONRA KULLANIM SÜRESİNE İLİŞKİN KILAVUZ TÜRKİYE İLAÇ VE TIBBİ CİHAZ KURUMU KOZMETİK ÜRÜNLERİN STABİLİTESİNE VE AÇILDIKTAN SONRA KULLANIM SÜRESİNE İLİŞKİN KILAVUZ Amaç MADDE 1- Kozmetik ürünlerin üreticileri tarafından raf ömürleri belirlenirken

Detaylı

İLKÖĞRETİM ÖĞRENCİLERİNİN MÜZİK DERSİNE İLİŞKİN TUTUMLARI

İLKÖĞRETİM ÖĞRENCİLERİNİN MÜZİK DERSİNE İLİŞKİN TUTUMLARI www.muzikegitimcileri.net Ulusal Müzik Eğitimi Sempozyumu Bildirisi, 26-28 Nisan 2006, Pamukkale Ünv. Eğt. Fak. Denizli GİRİŞ İLKÖĞRETİM ÖĞRENCİLERİNİN MÜZİK DERSİNE İLİŞKİN TUTUMLARI Arş. Gör. Zeki NACAKCI

Detaylı

MAĞAZA İMAJI, MAĞAZA MEMNUNİYETİ VE MAĞAZA SADAKATİ ARASINDAKİ İLİŞKİNİN TÜKETİCİLER AÇISINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ ÖZET

MAĞAZA İMAJI, MAĞAZA MEMNUNİYETİ VE MAĞAZA SADAKATİ ARASINDAKİ İLİŞKİNİN TÜKETİCİLER AÇISINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ ÖZET D.E.Ü.İ.İ.B.F. Dergisi Cilt:22 Sayı:1, Yıl:2007, ss:105-121 MAĞAZA İMAJI, MAĞAZA MEMNUNİYETİ VE MAĞAZA SADAKATİ ARASINDAKİ İLİŞKİNİN TÜKETİCİLER AÇISINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ Murat Selim SELVİ * Hatice ÖZKOÇ

Detaylı

İLKÖĞRETİM 8.SINIF ÖĞRENCİLERİNİN HAVA KİRLİLİĞİ KONUSUNDAKİ BİLGİ DÜZEYLERİNİN İNCELENMESİ

İLKÖĞRETİM 8.SINIF ÖĞRENCİLERİNİN HAVA KİRLİLİĞİ KONUSUNDAKİ BİLGİ DÜZEYLERİNİN İNCELENMESİ İLKÖĞRETİM 8.SINIF ÖĞRENCİLERİNİN HAVA KİRLİLİĞİ KONUSUNDAKİ BİLGİ DÜZEYLERİNİN İNCELENMESİ Geleceğimizi tehdit eden çevre problemlerinin özellikle çocuklara erken yaşlarda verilmesi ve böylece çevre duyarlılığı,

Detaylı

COĞRAFİ ETİKETLİ ÜRÜNLERE İLİŞKİN TÜKETİCİLERİN TUTUM VE DAVRANIŞLARININ BELİRLENMESİ

COĞRAFİ ETİKETLİ ÜRÜNLERE İLİŞKİN TÜKETİCİLERİN TUTUM VE DAVRANIŞLARININ BELİRLENMESİ COĞRAFİ ETİKETLİ ÜRÜNLERE İLİŞKİN TÜKETİCİLERİN TUTUM VE DAVRANIŞLARININ BELİRLENMESİ Dr.Aslı ZULUĞ Prof. Dr. Bülent MĠRAN 7. Gıda Mühendisliği Kongresi 24-26 Kasım Ankara Coğrafi Etiketli Ürünler TUTUM

Detaylı

LOJİSTİK KAVRAMI VE KAPSAMI...

LOJİSTİK KAVRAMI VE KAPSAMI... İÇİNDEKİLER 1. Bölüm: LOJİSTİK KAVRAMI VE KAPSAMI... 1 1. LOJİSTİK KAVRAMI VE TARİHSEL GELİŞİMİ... 1 1.1. Lojistik Kavramı ve Tanımı... 1 1.2. Lojistiğin Gelişimini Hızlandıran Etkenler... 7 2. LOJİSTİĞİN

Detaylı

Ürün Fiyatlandırılması

Ürün Fiyatlandırılması Ürün Fiyatlandırılması Ürünümüzün üretilmesi ve paketlenmesi kararı verilirken karşımıza çıkacak satış fiyatı için: Sabit masraflar, form masrafları, değişken masraflar, giderler, kâr göz önünde bulundurulur.

Detaylı

KARTON BARDAK İMALATI AŞAMALARI

KARTON BARDAK İMALATI AŞAMALARI KARTON BARDAK İMALATI Ankara Ostim de yerleşik imalat atölyemizde üretimi gerçekleştirilen Karton Bardak siparişlerinizi 2.000 adetten başlayarak istenilen adetlerde karşılama imkanına sahibiz... İster

Detaylı

Bilgisayar ve İnternet Tutumunun E-Belediyecilik Güvenliği Algısına Etkilerinin İncelenmesi

Bilgisayar ve İnternet Tutumunun E-Belediyecilik Güvenliği Algısına Etkilerinin İncelenmesi Bilgisayar ve İnternet Tutumunun E-Belediyecilik Güvenliği Algısına Etkilerinin İncelenmesi Tuna USLU Gedik Üniversitesi İş Sağlığı ve Güvenliği Programı Özel Gebze Doğa Hastanesi Sağlık Hizmetleri A.Ş.

Detaylı

8. Araştırmacılar Zirvesi, 9-10 Kasım 2004

8. Araştırmacılar Zirvesi, 9-10 Kasım 2004 , Biz araştırmacılar müşterilerimizin pazarlama, satış çabalarına destek olmak için varız... Tüketiciye odaklanma : Davranışlarının ardındaki nedenleri anlamak Onlara doğru mesajları iletmek Onları etkilemek

Detaylı

www.gelisenbeyin.net / gelişime dair ne varsa... 1

www.gelisenbeyin.net / gelişime dair ne varsa... 1 www.gelisenbeyin.net / gelişime dair ne varsa... 1 Sorunlar: Sorunu Araştırma-Tanımlama ve Çözümü Tartışma Olası Çözümler: Belirlenen Çözüm: N t: Bu formda ürüne yönelik tasarım etkinliklerinde ki gözlemlerinizi,

Detaylı

İÇİNDEKİLER. Contents I. KISIM İŞLETMECİLİK İLE İLGİLİ TEMEL BİLGİLER

İÇİNDEKİLER. Contents I. KISIM İŞLETMECİLİK İLE İLGİLİ TEMEL BİLGİLER İÇİNDEKİLER Contents I. KISIM İŞLETMECİLİK İLE İLGİLİ TEMEL BİLGİLER 1.Bölüm: TEMEL İŞLETMECİLİK KAVRAM VE TANIMLARI... 2 Giriş... 3 1.1. Temel Kavramlar ve Tanımlar... 3 1.2. İnsan İhtiyaçları... 8 1.3.

Detaylı

İSTANBUL TEKNİK ÜNIVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ PAZAR İÇİN YENİ MAMUL GELİŞTİRME PAZARLAMA KARMASININ OPTİMUMLAŞTIRILMASI YÜKSEK LİSANS TEZİ

İSTANBUL TEKNİK ÜNIVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ PAZAR İÇİN YENİ MAMUL GELİŞTİRME PAZARLAMA KARMASININ OPTİMUMLAŞTIRILMASI YÜKSEK LİSANS TEZİ İSTANBUL TEKNİK ÜNIVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ PAZAR İÇİN YENİ MAMUL GELİŞTİRME ve PAZARLAMA KARMASININ OPTİMUMLAŞTIRILMASI YÜKSEK LİSANS TEZİ Endüstri Müh. Mustafa ÇORUH Ana Bilim Dalı Programı

Detaylı

İŞ GÜVENLİĞİ KÜLTÜRÜ

İŞ GÜVENLİĞİ KÜLTÜRÜ Dr. Salih DURSUN İŞ GÜVENLİĞİ KÜLTÜRÜ KAVRAM MODELLER UYGULAMA Beta Yay n No : 2668 İşletme - Ekonomi : 558 1. Baskı Mart 2012 - İSTANBUL ISBN 978-605 - 377-692 - 5 Copyright Bu kitab n bu bas s n n Türkiye

Detaylı

Satış Reklam Dağıtım İkna etme İnsanları kandırma becerisi Satış kolaylaştırıcı faaliyetler 9/28/2015

Satış Reklam Dağıtım İkna etme İnsanları kandırma becerisi Satış kolaylaştırıcı faaliyetler 9/28/2015 Pazarlamanın Konusu ve Kapsamı Pazarlamanın Gelişimi, Pazarlama Anlayışı ve Toplumsal Pazarlama Anlayışı Pazarlama İle İlgili Son Gelişmeler Kullanılan Kaynaklar: - Mucuk, İ. (2012). Pazarlama İlkeleri.

Detaylı

1 )Herhangi bir iletişim kanalı yardımıyla farklı ortamlarda bulunan kaynak ve alıcının gerçekleştirdiği iletişime ne ad verilir?

1 )Herhangi bir iletişim kanalı yardımıyla farklı ortamlarda bulunan kaynak ve alıcının gerçekleştirdiği iletişime ne ad verilir? 1 )Herhangi bir iletişim kanalı yardımıyla farklı ortamlarda bulunan kaynak ve alıcının gerçekleştirdiği iletişime ne ad verilir? Görsel iletişim Yüz yüze iletişim Sözsüz iletişim Sözlü iletişim Araçlı

Detaylı

ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİNİN BAŞARILARI ÜZERİNE ETKİ EDEN BAZI FAKTÖRLERİN ARAŞTIRILMASI (MUĞLA ÜNİVERSİTESİ İ.İ.B.F ÖRNEĞİ) ÖZET ABSTRACT

ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİNİN BAŞARILARI ÜZERİNE ETKİ EDEN BAZI FAKTÖRLERİN ARAŞTIRILMASI (MUĞLA ÜNİVERSİTESİ İ.İ.B.F ÖRNEĞİ) ÖZET ABSTRACT Muğla Üniversitesi SBE Dergisi Güz 2001 Sayı 5 ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİNİN BAŞARILARI ÜZERİNE ETKİ EDEN BAZI FAKTÖRLERİN ARAŞTIRILMASI (MUĞLA ÜNİVERSİTESİ İ.İ.B.F ÖRNEĞİ) ÖZET Erdoğan GAVCAR * Meltem ÜLKÜ

Detaylı

T.C. Hitit Üniversitesi. Sosyal Bilimler Enstitüsü. İşletme Anabilim Dalı

T.C. Hitit Üniversitesi. Sosyal Bilimler Enstitüsü. İşletme Anabilim Dalı T.C. Hitit Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü İşletme Anabilim Dalı X, Y, Z KUŞAĞI TÜKETİCİLERİNİN YENİDEN SATIN ALMA KARARI ÜZERİNDE ALGILANAN MARKA DENKLİĞİ ÖĞELERİNİN ETKİ DÜZEYİ FARKLILIKLARININ

Detaylı

TOPLAM KALİTE YÖNETİMİ

TOPLAM KALİTE YÖNETİMİ SAKARYA ÜNİVERSİTESİ TOPLAM KALİTE YÖNETİMİ Hafta 13 Yrd. Doç. Dr. Semra BORAN Bu ders içeriğinin basım, yayım ve satış hakları Sakarya Üniversitesi ne aittir. "Uzaktan Öğretim" tekniğine uygun olarak

Detaylı

Gençlerin Kozmetik Kullanma Davranışları

Gençlerin Kozmetik Kullanma Davranışları Gençlerin Kozmetik Kullanma Davranışları Prof. Dr. Gülsen DEMİR Adnan Menderes Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Sosyoloji Bölümü Öğretim Üyesi Selahattin YAMAN Adnan Menderes Üniversitesi Fen Edebiyat

Detaylı

MAC PRO ile hız ve tasarım gücümüzü taçlandırdık. Kullanmış olduğumuz programlar lisanslı ve ADOBE belgesi ile tescilledik.

MAC PRO ile hız ve tasarım gücümüzü taçlandırdık. Kullanmış olduğumuz programlar lisanslı ve ADOBE belgesi ile tescilledik. Genç Çözüm Grafik; konusunda deneyimli kadromuzla istek ve beklentilerinizi on yılı aşkın tecrübemizle buluşturarak firmanıza ve markanıza özel grafik tasarımlarımızla siz değerli iş ortaklarımıza çözümler

Detaylı

4.BÖLÜM PAZAR KONUMLANDIRMA

4.BÖLÜM PAZAR KONUMLANDIRMA 4.BÖLÜM PAZAR KONUMLANDIRMA 59 60 4.Bölüm Pazarlama Konumlandırma 4. PAZAR KONUMLANDIRMA Bir firmanın, kendisi, sunduğu hizmeti vb. konularda müşteri belleğinde yaratmak istediği imajla ilgili çalışmaları,

Detaylı

TUTUNDURMA PAZARLAMA İLETİŞİM MODELİ 09.05.2013

TUTUNDURMA PAZARLAMA İLETİŞİM MODELİ 09.05.2013 TUTUNDURMA PAZARLAMA İLETİŞİM MODELİ Tutundurma, mal ya da hizmetleri satışını arttırabilmek için, alıcıları satın almaya ikna edebilmeye yönelik satıcı tarafından başlatılan tüm çabaların koordinasyonu

Detaylı

YATÇILARIN MARİNA TERCİHİNDE ALGILANAN HİZMET KALİTESİNİN MARİNA BAĞLILIĞI ÜZERİNDEKİ ETKİSİ

YATÇILARIN MARİNA TERCİHİNDE ALGILANAN HİZMET KALİTESİNİN MARİNA BAĞLILIĞI ÜZERİNDEKİ ETKİSİ YATÇILARIN MARİNA TERCİHİNDE ALGILANAN HİZMET KALİTESİNİN MARİNA BAĞLILIĞI ÜZERİNDEKİ ETKİSİ Öğr. Gör. Can KARAOSMANOĞLU Yaşar Üniversitesi - MYO Marina ve Yat İşletmeciliği Programı Doç. Dr. İpek KAZANÇOĞLU

Detaylı

TÜRKİYE İLAÇ VE TIBBİ CİHAZ KURUMU KOZMETİK ÜRÜNLERİN STABİLİTESİNE VE AÇILDIKTAN SONRA KULLANIM SÜRESİNE İLİŞKİN KILAVUZ SÜRÜM 1.

TÜRKİYE İLAÇ VE TIBBİ CİHAZ KURUMU KOZMETİK ÜRÜNLERİN STABİLİTESİNE VE AÇILDIKTAN SONRA KULLANIM SÜRESİNE İLİŞKİN KILAVUZ SÜRÜM 1. TÜRKİYE İLAÇ VE TIBBİ CİHAZ KURUMU KOZMETİK ÜRÜNLERİN STABİLİTESİNE VE AÇILDIKTAN SONRA KULLANIM SÜRESİNE İLİŞKİN KILAVUZ SÜRÜM 1.0 Amaç MADDE 1- (1) Kozmetik ürünlerin üreticileri tarafından raf ömürleri

Detaylı

EĞİTİM İŞ ANNE BABALARIN ÖSS SINAVI SONRASI BEKLENTİ VE KAYGILARININ TESPİT EDİLMESİ ARAŞTIRMA NO:2 GENEL EĞİTİM SEKRETERLİĞİ 14.06.

EĞİTİM İŞ ANNE BABALARIN ÖSS SINAVI SONRASI BEKLENTİ VE KAYGILARININ TESPİT EDİLMESİ ARAŞTIRMA NO:2 GENEL EĞİTİM SEKRETERLİĞİ 14.06. 2009 EĞİTİM İŞ EĞİTİM VE BİLİM İŞGÖRENLERİ SENDİKASI ANNE BABALARIN ÖSS SINAVI SONRASI BEKLENTİ VE KAYGILARININ TESPİT EDİLMESİ ARAŞTIRMA NO:2 GENEL EĞİTİM SEKRETERLİĞİ 14.06.2009 ARAŞTIRMANIN AMACI Araştırmanın

Detaylı

TÜKETİCİLERİN GIDA MADDELERİNİN SON KULLANMA TARİHİNE VERDİKLERİ ÖNEM ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA: KASTAMONU İLİ MERKEZ İLÇE ÖRNEĞİ

TÜKETİCİLERİN GIDA MADDELERİNİN SON KULLANMA TARİHİNE VERDİKLERİ ÖNEM ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA: KASTAMONU İLİ MERKEZ İLÇE ÖRNEĞİ Ocak 2010 Cilt:18 No:1 Kastamonu Eğitim Dergisi 233-240 TÜKETİCİLERİN GIDA MADDELERİNİN SON KULLANMA TARİHİNE VERDİKLERİ ÖNEM ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA: KASTAMONU İLİ MERKEZ İLÇE ÖRNEĞİ Özet Neslihan KÖSE

Detaylı

Lachenmeier Stretch Hood T1. Küçük ve güçlü

Lachenmeier Stretch Hood T1. Küçük ve güçlü Lachenmeier Stretch Hood T1 Küçük ve güçlü Lachenmeier Stretch Hood Stretch hood teknolojisi palet sarma yöntemlerinin diğer türlerine göre önemli avantajlar sunmaktadır. Film ve enerji tüketiminde tasarruf

Detaylı

DENİZLİ İLİ ÇALIŞAN NÜFUSUN İÇME SUYU TERCİHLERİ VE ETKİLEYEN FAKTÖRLER. PAÜ Tıp Fak. Halk Sağlığı A.D Araş. Gör. Dr. Ayşen Til

DENİZLİ İLİ ÇALIŞAN NÜFUSUN İÇME SUYU TERCİHLERİ VE ETKİLEYEN FAKTÖRLER. PAÜ Tıp Fak. Halk Sağlığı A.D Araş. Gör. Dr. Ayşen Til DENİZLİ İLİ ÇALIŞAN NÜFUSUN İÇME SUYU TERCİHLERİ VE ETKİLEYEN FAKTÖRLER PAÜ Tıp Fak. Halk Sağlığı A.D Araş. Gör. Dr. Ayşen Til Su; GİRİŞ ekosisteminin sağlıklı işlemesi, insanların sağlığı ve yaşamının

Detaylı

İnternet Destekli Temel Bilgisayar Bilimleri Dersinde Anket Uygulaması

İnternet Destekli Temel Bilgisayar Bilimleri Dersinde Anket Uygulaması İnternet Destekli Temel Bilgisayar Bilimleri Dersinde Anket Uygulaması Yalçın Ezginci Selçuk Üniversitesi Elk.-Elt.Mühendisliği Konya ANKET Anket, insanlardan fikirleri, duyguları, sağlıkları, planları,

Detaylı

BÜTÜNLEŞİK PAZARLAMA İLETİŞİMİ. Yrd.Doç.Dr. Tolga DURSUN

BÜTÜNLEŞİK PAZARLAMA İLETİŞİMİ. Yrd.Doç.Dr. Tolga DURSUN BÜTÜNLEŞİK PAZARLAMA İLETİŞİMİ Yrd.Doç.Dr. Tolga DURSUN Pazarlama İletişimi Yönetimi Yavuz Odabaşı, Mine Oyman MediaCat Kitapları Coca Cola'nın efsanevi pazarlama müdürü Sergio Zyman der ki; "Pazarlamanın

Detaylı

28.03.2013. Algılama üzerinde etkilidir. Hareketi ve yönü belirleyici etki yaratırlar. Ayırma amaçlı. Kalın çizgiler daha etkilidir.

28.03.2013. Algılama üzerinde etkilidir. Hareketi ve yönü belirleyici etki yaratırlar. Ayırma amaçlı. Kalın çizgiler daha etkilidir. Hazırlayan ve sunan: Süleyman Nihat ŞAD 2 Kontrast/ Zıtlık ÇİZGİ ALAN-BOŞLUK DOKU Çizgi; gözü, belirli bir alanda ya da bir alan etrafında hareket ettirerek dikkatleri çeken tek boyutlu bir araçtır. ŞEKİL-FORM

Detaylı

Su Ürünlerinde Temel İstatistik. Ders 2: Tanımlar

Su Ürünlerinde Temel İstatistik. Ders 2: Tanımlar Su Ürünlerinde Temel İstatistik Ders 2: Tanımlar Karakter Araştırma yada istatistiksel analizde ele alınan ünitenin yapısal (morfolojik, fizyolojik, psikolojik, estetik, vb.) özellikleridir. Tüm karakterler

Detaylı

Hakkımızda LAVİSER olarak 2003 yılında; gayrimenkul, dekorasyon, mobilya ve tadilat sektöründe ilk adımı attık. 2014 yılında bünyemize kattığımız Laviser markamızla dekorasyon sektöründe inovatif düşünce

Detaylı

Kreatif yaklașımımız, profesyonel bakıș açımız, dinamik fikirlerimiz ile emek ve zamanımızı da harmanlayarak sizlere hizmet vermeyi hedefliyoruz.

Kreatif yaklașımımız, profesyonel bakıș açımız, dinamik fikirlerimiz ile emek ve zamanımızı da harmanlayarak sizlere hizmet vermeyi hedefliyoruz. Tanıtım Kataloğu Kreatif yaklașımımız, profesyonel bakıș açımız, dinamik fikirlerimiz ile emek ve zamanımızı da harmanlayarak sizlere hizmet vermeyi hedefliyoruz. www.janrmedya.com 05 07 09 11 13 15 17

Detaylı

YURTTA KALAN ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİNİN İÇME SUYU TERCİHİ: AMBALAJLI SU

YURTTA KALAN ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİNİN İÇME SUYU TERCİHİ: AMBALAJLI SU GOÜ Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı YURTTA KALAN ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİNİN İÇME SUYU TERCİHİ: AMBALAJLI SU Yalçın ÖNDER, Rıza ÇITIL, Gizem EMEKDAR Gaziosmanpaşa Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk

Detaylı

Bingöl İli Merkez İlçesi Hane Halkının Kanatlı Eti Tüketim Tercihleri

Bingöl İli Merkez İlçesi Hane Halkının Kanatlı Eti Tüketim Tercihleri U. Ü. ZİRAAT FAKÜLTESİ DERGİSİ, 2014, Cilt 28, Sayı 1, 53-64 (Journal of Agricultural Faculty of Uludag University) Bingöl İli Merkez İlçesi Hane Halkının Kanatlı Eti Tüketim Tercihleri Ersin KARAKAYA

Detaylı

KALİTE SİSTEM YÖNETİCİSİ EĞİTİMİ

KALİTE SİSTEM YÖNETİCİSİ EĞİTİMİ FMEA-HATA TÜRLERİ VE ETKİ ANALİZİ Tanımlama Mevcut veya olası hataları ortaya koyan, bu hataların yaratabileceği etkileri göz önünde bulunduran ve etkilerine göre hataları önceliklendirerek oluşmalarının

Detaylı

Haşmet GÖKIRMAK. Yard. Doç. Dr. 14 Mart 2014

Haşmet GÖKIRMAK. Yard. Doç. Dr. 14 Mart 2014 Haşmet GÖKIRMAK Yard. Doç. Dr. 14 Mart 2014 Bu Bölümde Stratejik Planlamanın Aşamaları Şirket seviyesinde Bölüm, ürün ve pazar seviyesinde Şirket Misyonunun belirlenmesi Şirket amaç ve hedeflerinin belirlenmesi

Detaylı

ÖZEL EGE İLKÖĞRETİM OKULU

ÖZEL EGE İLKÖĞRETİM OKULU ÖZEL EGE İLKÖĞRETİM OKULU 4.SINIF MATEMATİK DERSİ PROJESİ PROJE KONUSU : GRAFİKLER, KULLANIM ALANLARI VE GRAFİK UYGULAMALARI HAZIRLAYANLAR : Egem ERASLAN F.Sarper TEK Göktürk ERBAYSAL Mert KAHVECİ ÖNSÖZ

Detaylı

Siirt Üniversitesi Eğitim Fakültesi. Yrd. Doç. Dr. H. Coşkun ÇELİK Arş. Gör. Barış MERCİMEK

Siirt Üniversitesi Eğitim Fakültesi. Yrd. Doç. Dr. H. Coşkun ÇELİK Arş. Gör. Barış MERCİMEK Siirt Üniversitesi Eğitim Fakültesi Yrd. Doç. Dr. H. Coşkun ÇELİK Arş. Gör. Barış MERCİMEK EYLÜL-2013 Temel olarak bir bilgisayar, çeşitli donanım parçalarını bir araya getirip uygun bir çalışma platformunu

Detaylı

MARKA HAKKI NEDİR VE MARKA BAŞVURUSU YAPILIRKEN DİKKAT EDİLMESİ GEREKEN UNSURLAR

MARKA HAKKI NEDİR VE MARKA BAŞVURUSU YAPILIRKEN DİKKAT EDİLMESİ GEREKEN UNSURLAR MARKA HAKKI NEDİR VE MARKA BAŞVURUSU YAPILIRKEN DİKKAT EDİLMESİ GEREKEN UNSURLAR "Sınai Mülkiyet" kavramı genel tanımı ile, sanayide ve tarımdaki buluşların, yeniliklerin, yeni tasarımların ve özgün çalışmaların

Detaylı

Hipotez Kurma. Prof. Dr. Cemal YÜKSELEN Ġstanbul Arel Üniversitesi. 4. Pazarlama Araştırmaları Eğitim Semineri 26-29 Ekim 2010

Hipotez Kurma. Prof. Dr. Cemal YÜKSELEN Ġstanbul Arel Üniversitesi. 4. Pazarlama Araştırmaları Eğitim Semineri 26-29 Ekim 2010 Hipotez Kurma Prof. Dr. Cemal YÜKSELEN Ġstanbul Arel Üniversitesi 4. Pazarlama Araştırmaları Eğitim Semineri 26-29 Ekim 2010 Hipotez Nedir? Araştırmacının ilgilendiği bir konuda ispatlanmamış bir önerme

Detaylı

Üretim Yönetimi. 3.1. Ürün Tasarımı 19.02.2012. 3.1.1. Ürün Tasarımını Etkileyen Faktörler. Bölüm 3. Üretim Sistemlerinin Tasarımı ve Kuruluşu

Üretim Yönetimi. 3.1. Ürün Tasarımı 19.02.2012. 3.1.1. Ürün Tasarımını Etkileyen Faktörler. Bölüm 3. Üretim Sistemlerinin Tasarımı ve Kuruluşu Üretim Yönetimi Bölüm 3. Üretim Sistemlerinin Tasarımı ve Kuruluşu Yrd. Doç. Dr. Selçuk ÇEBİ http://scebi.ktu.edu.tr 3.1. Ürün Tasarımı Ürün tasarımı, ürünün fiziksel özelliklerini ve fonksiyonlarını açıkça

Detaylı

STANDART VE STANDARDİZASYON

STANDART VE STANDARDİZASYON STANDART VE STANDARDİZASYON İnsanoğlu yaratıldığı günden bu yana karışıklıktan kurtulma ve belirli bir düzen tesis etme gayreti içerisinde olmuştur. Bu düzenleme sürecinin tabiî bir neticesi olarak ortaya

Detaylı

T.C. DÜZCE ÜNİVERSİTESİ Sosyal Bilimler Enstitüsü. Eğitim Programları ve Öğretimi Tezsiz Yüksek Lisans Programı Öğretim Planı.

T.C. DÜZCE ÜNİVERSİTESİ Sosyal Bilimler Enstitüsü. Eğitim Programları ve Öğretimi Tezsiz Yüksek Lisans Programı Öğretim Planı. Ders T.C. DÜZCE ÜNİVERSİTESİ Sosyal Bilimler Enstitüsü Eğitim Programları ve Öğretimi Tezsiz Yüksek Lisans Programı Öğretim Planı Tablo 1. ve Kredi Sayıları I. Yarıyıl Ders EPO535 Eğitimde Araştırma Yöntemleri

Detaylı

Bir başka benzer model ise DAGMAR dır. Tüketicinin benzer aşamalardan geçtiğini varsayar.

Bir başka benzer model ise DAGMAR dır. Tüketicinin benzer aşamalardan geçtiğini varsayar. İletişim mesajlarına gösterilen tepkiler açısından; amaçlar değişik modellerle açıklanmaya çalışılmıştır. A.I.D.A modeli olarak da adlandırılan bu model dört aşamalıdır.[8] 1. 2. 3. 4. Dikkat İlgi Arzu

Detaylı

11/3/2014. Mal, Hizmet ve Deneyimler Mal ve Hizmet kararları Hizmet Pazarlaması Marka Stratejileri

11/3/2014. Mal, Hizmet ve Deneyimler Mal ve Hizmet kararları Hizmet Pazarlaması Marka Stratejileri Mal, Hizmet ve Deneyimler Mal ve Hizmet kararları Hizmet Pazarlaması Marka Stratejileri Kullanılan Kaynaklar: -Mucuk, İ. (2012). Pazarlama İlkeleri. Türkmen Kitabevi -Altunışık, R., Özdemir, Ş. & Torlak,

Detaylı

Tutundurma Karması. Reklam. Satış Geliştirme Halkla ilişkiler Doğrudan Pazarlama

Tutundurma Karması. Reklam. Satış Geliştirme Halkla ilişkiler Doğrudan Pazarlama Tutundurma Karması Reklam Kişisel satış Satış Geliştirme Halkla ilişkiler Doğrudan Pazarlama İşletmelere tarihsel olarak, tutundurma metotları içinde önce kişisel satıştan; sonra reklâmlardan; daha sonra,

Detaylı

PAZARLAMA DAĞITIM KANALI

PAZARLAMA DAĞITIM KANALI PAZARLAMA DAĞITIM KANALI Yrd. Doç. Dr. Hasan ALKAN Dağıtım kavramı üretilen mal ve hizmetler genellikle üretildikleri yerde zamanda uygun fiyatta ve yeterli miktarda talep edilmemektedir. Mal ve hizmetlerin

Detaylı

Yeşil Lojistiğin Tersine Lojistik ile İlişkisi ve Sürdürülebilir Kalkınma İçin Önemi. Araş.Gör. Güneş KÜÇÜKYAZICI Yrd.Doç.Dr. Murat BASKAK YAEM, 2010

Yeşil Lojistiğin Tersine Lojistik ile İlişkisi ve Sürdürülebilir Kalkınma İçin Önemi. Araş.Gör. Güneş KÜÇÜKYAZICI Yrd.Doç.Dr. Murat BASKAK YAEM, 2010 Yeşil Lojistiğin Tersine Lojistik ile İlişkisi ve Sürdürülebilir Kalkınma İçin Önemi Araş.Gör. Güneş KÜÇÜKYAZICI Yrd.Doç.Dr. Murat BASKAK Sunum Plânı Tedârik Zinciri ve Tedârik Zinciri Yönetimi Lojistik

Detaylı

daha çok göz önünde bulundurulabilir. Öğrencilerin dile karşı daha olumlu bir tutum geliştirmeleri ve daha homojen gruplar ile dersler yürütülebilir.

daha çok göz önünde bulundurulabilir. Öğrencilerin dile karşı daha olumlu bir tutum geliştirmeleri ve daha homojen gruplar ile dersler yürütülebilir. ÖZET Üniversite Öğrencilerinin Yabancı Dil Seviyelerinin ve Yabancı Dil Eğitim Programına Karşı Tutumlarının İncelenmesi (Aksaray Üniversitesi Örneği) Çağan YILDIRAN Niğde Üniversitesi, Sosyal Bilimler

Detaylı

Dijital pazarlama bir satış yöntemi değil; ulaşılan sonuçları sayesinde satış artışı sağlayan, bir ilişkilendirme ve iletişim sürecidir.

Dijital pazarlama bir satış yöntemi değil; ulaşılan sonuçları sayesinde satış artışı sağlayan, bir ilişkilendirme ve iletişim sürecidir. Dijital pazarlama bir satış yöntemi değil; ulaşılan sonuçları sayesinde satış artışı sağlayan, bir ilişkilendirme ve iletişim sürecidir. Dijital Pazarlama, rekabet avantajı için yeni kaynaklara ulaşımı

Detaylı

AMBALAJ TANIMINA İLİŞKİN AÇIKLAYICI ÖRNEKLER

AMBALAJ TANIMINA İLİŞKİN AÇIKLAYICI ÖRNEKLER Ek-1 AMBALAJ TANIMINA İLİŞKİN AÇIKLAYICI ÖRNEKLER Bir ürün, bu Yönetmeliğin 4 üncü maddesindeki tanımını sağlıyor, ancak ürünün ayrılmaz bir parçası değilse, o ürünü ömrü boyunca içinde bulundurmak, desteklemek

Detaylı

GİRİŞ BİRİNCİ BÖLÜM KAVRAMSAL VE KURAMSAL ÇERÇEVE: İŞLETME KULUÇKASI KAVRAMI 1.1. İŞLETME KULUÇKALARININ TANIMI... 24

GİRİŞ BİRİNCİ BÖLÜM KAVRAMSAL VE KURAMSAL ÇERÇEVE: İŞLETME KULUÇKASI KAVRAMI 1.1. İŞLETME KULUÇKALARININ TANIMI... 24 iv İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ VE TEŞEKKÜR... İ ÖZET... İİ ABSTRACT... İİİ İÇİNDEKİLER... İV KISALTMALAR DİZİNİ... X ŞEKİLLER DİZİNİ... Xİ ÇİZELGELER DİZİNİ... Xİİİ GİRİŞ GİRİŞ... 1 ÇALIŞMANIN AMACI... 12 ÇALIŞMANIN

Detaylı

YÖNETİM Sistem Yaklaşımı

YÖNETİM Sistem Yaklaşımı YÖNETİM Sistem Yaklaşımı Prof.Dr.A.Barış BARAZ 1 Modern Yönetim Yaklaşımı Yönetim biliminin geçirdiği aşamalar: v İlk dönem (bilimsel yönetim öncesi dönem). v Klasik Yönetim dönemi (bilimsel yönetim, yönetim

Detaylı

3.6.1.1.1. Toplu Taşıma Aracı Kullanım Sıklığı

3.6.1.1.1. Toplu Taşıma Aracı Kullanım Sıklığı 3.6.1. Ulaşım Tipleri Yaşam Kalitesi Grubu araştırmaları çerçevesinde şehir yönetimi açısından önem taşıyan halkın beğeni ve eğilimleri, kamu hizmetlerinin kullanım özellikleri, ulaşım ilişkileri, gibi

Detaylı

ISL 201 Pazarlama İlkeleri. Doç. Dr. Hayrettin ZENGİN

ISL 201 Pazarlama İlkeleri. Doç. Dr. Hayrettin ZENGİN ISL 201 Pazarlama İlkeleri Doç. Dr. Hayrettin ZENGİN Pazarlama Bilgi Sistemi (PBS) Bir işletmenin pazarlama ile ilgili kararlarının alınmasına yardımcı olacak bilgilerin toplanması, işlenmesi, saklanması

Detaylı

İŞLETMELERDE KURUMSAL İMAJ VE OLUŞUMUNDAKİ ANA ETKENLER

İŞLETMELERDE KURUMSAL İMAJ VE OLUŞUMUNDAKİ ANA ETKENLER ANKARA ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ HALKLA İLİŞKİLER VE TANITIM ANA BİLİM DALI İŞLETMELERDE KURUMSAL İMAJ VE OLUŞUMUNDAKİ ANA ETKENLER BİR ÖRNEK OLAY İNCELEMESİ: SHERATON ANKARA HOTEL & TOWERS

Detaylı

DEĞER MÜHENDİSLİĞİ. Veli KOÇAK Yazılım Mühendisi. Maltepe Üniversitesi - 2014

DEĞER MÜHENDİSLİĞİ. Veli KOÇAK Yazılım Mühendisi. Maltepe Üniversitesi - 2014 DEĞER MÜHENDİSLİĞİ Veli KOÇAK Yazılım Mühendisi Maltepe Üniversitesi - 2014 GİRİŞ Günümüzün rekabetçi koşullarında varlığını sürdürmek isteyen işletmeler, düşük maliyetli, yüksek kaliteli ve müşteri isteklerine

Detaylı

İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ AÇIK VE UZAKTAN EĞİTİM FAKÜLTESİ KAMU YÖNETİMİ LİSANS PROGRAMI TÜRKİYE'DE ÇEVRE SORUNLARI DOÇ. DR.

İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ AÇIK VE UZAKTAN EĞİTİM FAKÜLTESİ KAMU YÖNETİMİ LİSANS PROGRAMI TÜRKİYE'DE ÇEVRE SORUNLARI DOÇ. DR. İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ AÇIK VE UZAKTAN EĞİTİM FAKÜLTESİ KAMU YÖNETİMİ LİSANS PROGRAMI TÜRKİYE'DE ÇEVRE SORUNLARI DOÇ. DR. SEVİM BUDAK Katı Atıklar Dünya nüfusu gün geçtikçe ve hızlı bir şekilde artmaktadır.

Detaylı

KIBRIS TÜRK SANAYİ ODASI

KIBRIS TÜRK SANAYİ ODASI KIBRIS TÜRK SANAYİ ODASI PERAKENDE SEKTÖRÜNDE YERLİ ÜRÜN KULLANIM ALIŞKANLIKLARI ARAŞTIRMASI SONUÇLARI n=1002 Hazırlayan: Lipa Consultancy Temmuz 2015 Genel Tüketim Alışkanlıkları 1-Alışveriş yaparken

Detaylı

Endüstriyel Hizmetler. Güvenle yükselin. www.ivs.com.tr

Endüstriyel Hizmetler. Güvenle yükselin. www.ivs.com.tr Endüstriyel Hizmetler Güvenle yükselin www.ivs.com.tr Hizmetlerimiz Profesyonel ekiplerimiz ile müşterilerimizi her daim bir adım ileriye taşıdığımız hizmetler aşağıdaki gibidir; Makine ve tesislerin taşınması

Detaylı

DEPOLAMA UYGULAMALARI. Fırat ÖZEL, Gıda Mühendisi 2006

DEPOLAMA UYGULAMALARI. Fırat ÖZEL, Gıda Mühendisi 2006 DEPOLAMA UYGULAMALARI Fırat ÖZEL, Gıda Mühendisi 2006 1 Gıda Maddelerinin Depolanması Gıda maddeleri canlı kaynaklı maddelerdir. Bu nedenle özel olarak saklanması gerekir. Aksi durumda büyük miktarlarda

Detaylı

FİNANSMAN SORUNLARINA GÖRE KREDİ KULLANIM ORANLARI VE YATIRIMLARDA KREDİLERİN ETKİSİ ÜZERİNE ARAŞTIRMA

FİNANSMAN SORUNLARINA GÖRE KREDİ KULLANIM ORANLARI VE YATIRIMLARDA KREDİLERİN ETKİSİ ÜZERİNE ARAŞTIRMA Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi Mustafa Kemal University Journal of Social Sciences Institute Yıl/Year: 2012 Cilt/Volume: 9 Sayı/Issue: 19, s. 445-449 FİNANSMAN SORUNLARINA

Detaylı

WÜRTH ÜN MODERN STOK YÖNETİM SİSTEMİ ORSY

WÜRTH ÜN MODERN STOK YÖNETİM SİSTEMİ ORSY WÜRTH ÜN MODERN STOK YÖNETİM SİSTEMİ ORSY Würth Grubu Faaliyet Alanı: Atölye, servis ve endüstri alanlarına yönelik her türlü bağlantı elemanları ve tamir-bakım ürünlerinin uluslararası ticareti. Ürün

Detaylı

Farkındalılık ISO 9001 Kalite Yönetim Sistemi Eğitimi. Uygulama ve başarımın anahtarları

Farkındalılık ISO 9001 Kalite Yönetim Sistemi Eğitimi. Uygulama ve başarımın anahtarları ISO 9001 Kalite Yönetim Sistemi Eğitimi Uygulama ve başarımın anahtarları 1 Genel Eğitim Hakkında Kalite ve Yönetim Sistemi Kavramlar ve amaçlar TKY ve Kalite Yönetim Sistemi Standart maddeleri Fayda sağlamanın

Detaylı

LOGO KULLANIM PROSEDÜRÜ Logo Procedure

LOGO KULLANIM PROSEDÜRÜ Logo Procedure SAYFA NO/ Page Number 1/5 1. AMAÇ Bu prosedürle ICCS logosu ve Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı Organik Tarım logosunun ICCS den hizmet alan müşteriler tarafından nasıl kullanılması gerektiğinin ifade

Detaylı

PAZARLAMA KARMASINDA TUTUNDURMA VE YENİ TUTUNDURMA STRATEJİLERİ PAZARLAMA İLKELERİ

PAZARLAMA KARMASINDA TUTUNDURMA VE YENİ TUTUNDURMA STRATEJİLERİ PAZARLAMA İLKELERİ PAZARLAMA KARMASINDA TUTUNDURMA VE YENİ TUTUNDURMA STRATEJİLERİ PAZARLAMA İLKELERİ TUTUNDURMA Tutundurma, pazarlama stratejilerinin belirlenmesinde önemli rol oynayan kontrol edilebilir pazarlama değişkenlerinden

Detaylı