YÜK TAŞIMACILIĞINDA TÜR TERCİHİ VE KARAR DEĞİŞKENLERİ

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "YÜK TAŞIMACILIĞINDA TÜR TERCİHİ VE KARAR DEĞİŞKENLERİ"

Transkript

1 YÜK TAŞIMACILIĞINDA TÜR TERCİHİ VE KARAR DEĞİŞKENLERİ Sevil AY 1, Aydõn EREL 2 SUMMARY Facilitating economic growth and prosperity through efficient movement of goods is at the center of any comprehensive transportation plan. Each mode provides certain benefits when compared to the other, however those benefits typically entail a trade-off for some other cost. There are mainly five approaches and models about mode selection process: The Classical Economic Model, Behavioral Model, Inventory Theoretic Model, Trade off Model and Constrained Optimization Model. Furthermore, another important subject is decision variables for mode choice in freight transportation. This paper is a review of studies which deal with decision varõables affectõng freõght transportatõon mode choõce and types of mode choice models. The objective of this paper is to analyze and evaluate mode selection methods and decision variables for mode choice in freight transportation. ÖZET Yük taşõmacõlõğõnda hangi taşõt türünün seçileceği ile ilgili araştõrmalarõn başlangõcõ yaklaşõk 40 yõl öncesine dayanmaktadõr. Bu konuda çeşitli yaklaşõmlar geliştirilmiş ve bunlara göre modeller oluşturulmuştur. Bu bildiride Klasik Ekonomik Model, Davranõşsal Model, Teorik Envanter Modeli, Ödünleşme Modeli ve Kõsõtlanmõş Optimizasyon Modeli ile ilgili kapsamlõ literatür araştõrmasõ sonucu özetlenmiştir. Taşõt türü tercihinde diğer bir önemli konu da, modelleme çalõşmasõnda hangi karar değişkenlerinin kullanõlacağõnõ ve bunlarõn önem derecelerini belirlemektir. Tür seçimi ve karar değişkenleri, birbirleri ile çok yakõn iki konudur. Sunulacak bildirinin amacõ, yük taşõmacõlõğõnda taşõt türü seçimi yöntemlerini ve karar değişkenlerini analiz etmek ve değerlendirmektir. Bu nedenle yük taşõmacõlõğõnda tür seçimi ile ilgili ülkemizde yapõlan bir doktora tezinin verileri kullanõlarak taşõt türü tercihinde hangi karar değişkeninin ne derecede etkili olduğu belirlenecektir. 1. GİRİŞ Yük taşõmacõlõğõnda belli bir güzergah için min. maliyetle ve max. hizmet kalitesi ile hizmet verecek taşõt türünü belirlemek çok önemli bir konudur. Her bir taşõt türünün diğerine göre avantajlarõ ve bunlarõn getirdiği ek maliyetler vardõr. Bu nedenle, sunulan hizmet ile ortaya çõkan maliyetler arasõnda ödünleşmenin optimum denge noktasõnõ belirlemek gereklidir. Yük taşõmacõlõğõnda hangi taşõt türünün seçileceği ile ilgili araştõrmalarõn başlangõcõ yaklaşõk 40 yõl öncesine dayanmaktadõr. Bu konuda çeşitli yaklaşõmlar geliştirilmiş ve bunlara göre modeller oluşturulmuştur. Bu çalõşmanõn 1 Arş. Gör.Yõldõz Teknik Üniversitesi, İnşaat Fakültesi, Beşiktaş, İstanbul 2 Prof. Dr. Yõldõz Teknik Üniversitesi, İnşaat Fakültesi, Beşiktaş, İstanbul 99

2 amacõ, yük taşõmacõlõğõnda taşõt türü seçimi yöntemlerini ve karar değişkenlerini analiz etmek ve değerlendirmektir. Taşõt türü tercihinde diğer bir önemli konu da, modelleme çalõşmasõnda hangi karar değişkenlerinin kullanõlacağõnõ ve bunlarõn önem derecelerini belirlemektir. Tür seçimi ve karar değişkenleri, birbirleri ile çok yakõn iki konudur. Karar değişkenleri ile ilgili yapõlan eski çalõşmalarda, maliyet değişkeninin en önemli faktör olarak ele alõndõğõ görülmüştür. Ancak günümüzde tedarik zinciri yönetimi kavramõnõn gelişmesi sonucunda hizmet düzeyi ile ilgili kriterlerin maliyetten daha önemli hale geldiği görülmüştür. Bu çalõşmada ikinci bölümde, yapõlan kapsamlõ literatür araştõrmasõ sonucunda, tür seçiminde en yaygõn olarak kullanõlan modeller ve yaklaşõmlar sunulmuştur. Üçüncü bölümde, tür seçiminde çeşitli karar değişkenleri ve önem derecelerinin belirlenmesinde kullanõlan veri toplama yöntemleri tanõtõlmõş, bu konuda yapõlan çalõşmalar anlatõlmõştõr. Dördüncü ve son bölümde ise, sonuçlar ve öneriler sunulmuştur. 2. YÜK TAŞIMACILIĞNDA TÜR TERCİHİ VE KARAR DEĞİŞKENLERİ 2.1. KARAR DEĞİŞKENLERİ Yük taşõmacõlõğõ hizmeti incelendiği zaman, taşõt türü tercihini bir çok faktörün etkilediği görülmektedir. Yük taşõmacõlõğõ, başlõca Tablo 1 de görülen karar değişkenleri ile karakterize edilir[6]. Tablo 1. Yük taşõmacõlõğõnda tür seçimindeki karar değişkenleri Sipariş ve elleçleme maliyetleri Taşõmacõlõk ücretleri Kayõp ve zarar maliyetleri Taşõmacõlõktaki fõrsat maliyeti Tüketim noktasõnda envanterdeki fõrsat Toplam lojistik maliyetler maliyetleri Ekipmanõn mevcut olmayõşõnõn maliyeti Hizmet güvenilirliği maliyeti Doğrudan ifade edilemeyen hizmet maliyetleri (örn. Faturalama işlemleri) Taşõnan ürün miktarõ Paketleme özellikleri Taşõnan ürünün fiziksel özellikleri Taşõnan ürünün raf ömrü Taşõnan ürünün parasal değeri Taşõnan ürünün yoğunluğu Nakliyenin frekansõ Nakliye tipinin özellikleri Nakliyenin yapõldõğõ mesafe Kapasite Yolculuk süresi ve güvenilirliği Ekipmanõn mevcut oluşu Taşõt türü özellikleri Müşteri hizmeti Elleçleme kalitesi-zarar/kayõp konusunda firmanõn itibarõ 100

3 Karar değişkenlerinin ve bunlarõn önem derecesinin belirlenmesi ile ilgili yapõlan çalõşmalarda kullanõlan veri sağlama yöntemleri başlõca 3 gruba ayrõlõr[7]: 1. Klasik Yöntem: Bu yöntemde, ilk olarak incelenecek karar değişkenleri belirlenir ve bu karar değişkenlerine ne derecede önem verildiğinin saptanmasõnõ sağlayacak basit bir ölçek oluşturulur. (Örneğin 1=Önemli değil, 2=Önemli, 3=Çok önemli). Daha sonra nakliye sahibinden belirlenen ölçeğe karar değişkenlerini puanlandõrmasõ istenir ve elde edilen sonuçlar yapõlacak çalõşmada veritabanõ olarak kullanõlõr. 2. Açõklanmõş Tercihler (Revealed Preferences) Yöntemi: Bu yöntemde yük taşõmacõlõğõ hizmetinde karar değişkenlerinin önem derecesinin belirlenmesi için mevcut piyasa verileri kullanõlõr. 3. Belirlenmiş Tercihler (Stated Preferences) Yöntemi: Bu yöntemde, karar değişkenlerinin belirlenmesi için klasik yönteme göre çok daha kapsamlõ bir ölçek oluşturulur ve nakliye sahipleri ile görüşmeler yapõlõr. En yaygõn kullanõlan Stated Preferences tekniği, nakliye sahiplerini her bir karar değişkeni için ne kadar ek ödeme yapmayõ göze alacağõnõn sorulmasõdõr. Cullinane ve Toy [4] tarafõndan 2000 yõlõnda yapõlan içerik analizi çalõşmasõnda, yük taşõmacõlõğõnda tür/rota tercihi ile ilgili 75 adet makaleyi taramõşlar ve Tablo 3 teki sonucu elde etmişlerdir. Tablo 2. Makalelerde model yapõlarõnda karar değişkeni ifadelerinin kullanõm sayõlarõ ve sõralamasõ Karar değişkeni Modellerde Modellerde kullanõlma sayõsõ kullanõlma yüzdesi Sõralama Toplam maliyet/ Birim 54 14,3 3 taşõmacõlõk maliyeti Hizmet karakteristikleri 1 0,3 14 Taşõmacõlõk süresinin 85 22,6 1 güvenilirliği Nakliye frekansõ 6 1,6 10 Mesafe 4 1,1 11 Hõz 59 15,6 2 Esneklik 18 4,8 7 Ekipmanõn mevcut 0 0,0 15 oluşu Taşõt özellikleri 41 10,9 5 Envanter özellikleri 2,5 12 Loss/Damage 43 11,4 4 Ürünün özellikleri 11 2,9 9 Firmanõn yõllõk işlem 2 0,5 12 hacmi Nakliyenin 17 4,5 8 izlenebilirliği Eski tecrübeler 34 9,

4 Tablo 2 ye göre karar değişkenlerinin model yapõlarõnda kullanõm sayõsõnõn sõralamasõnda ilk beş şu şekildedir: 1. Taşõma süresi güvenilirliği 2. Hõz 3. Maliyet 4. Kayõp/zarar 5. Kapasite 2.2. TAŞIT TÜRÜ SEÇİMİNİN MODELLENMESİ: Yük taşõmacõlõğõnda, kõsa mesafelerde genellikle karayolu taşõmacõlõğõ kullanõlmaktadõr. Uzun mesafe taşõmacõlõklarda ise, birden fazla taşõt türünün kullanõlmasõ en ekonomik yöntem olmaktadõr. Yük taşõmacõlõk sisteminin analizinde öncelikle başlõca taşõma türü(karayolu, demiryolu, suyolu, havayolu, boru hattõ veya hepsinin kombinasyonu) belirlenir. Tür seçimi işlemi, hizmet tipinin yanõsõra teknolojik gelişmelerle de yakõn ilişkilidir. Bir taşõmacõlõk sisteminde en uygun taşõt türünü bulmak, zor bir karar verme işlemidir. Sunulan hizmet ile ortaya çõkan maliyetler arasõnda ödünleşmenin optimum denge noktasõnõ belirlemek gereklidir. Yük taşõmacõlõğõnda hangi taşõt türünün seçileceği ile ilgili araştõrmalarõn başlangõcõ yaklaşõk 40 yõl öncesine dayanmaktadõr. Bu konuda çeşitli yaklaşõmlar geliştirilmiş ve bunlara göre modeller oluşturulmuştur. Bir yük taşõmacõlõğõ sistemi için bir çok model geliştirilmiştir. Bu modellerin ortak amacõ; taşõmacõlõk maliyetlerini ve riski azaltarak hizmet gereksinimlerini yerine getirmektir. İdeal bir taşõt türü seçimi modeli geçmişteki aktiviteleri tanõmlamalõ ve gelecekteki davranõşõ tahmin etmelidir Taşõt türü seçiminin genel prensipleri McKinnon(1989) tarafõndan şu şekilde özetlenmiştir[1]: Alternatifler karşõlaştõrõlõr Düzenli aralõklarla seçenekler karşõlaştõrõlõr Değerlendirme için çok miktarda kriter kullanõlõr Seçim işleminde doğru prosedür kullanõlmalõdõr. Taşõt türü seçimi ile ilgili Krapfel ve Mentzer(1982) tarafõndan genel model yapõsõ Şekil 1 deki gibidir TÜR SEÇİMİ MODELLERİ Yük taşõmacõlõğõnda türü seçimi modelleri 5 şekilde gruplanabilir: 1. Klasik Ekonomik Model 2. Davranõşsal Model 3. Teorik Envanter Modeli 4. Ödünleşme Modeli 5. Sõnõrlandõrõlmõş Optimizasyon Modeli Klasik Ekonomik Model Bu modelde, rekabet halindeki taşõmacõlõk türlerinin sabit ve değişken maliyetleri değerlendirilmekte ve teorik mesafe ile ilişkisi belirlenmektedir. Şekil 2 de x ekseni mesafeyi, y ekseni maliyeti göstermektedir. [10] Grafikte d 1 mesafesine kadar, tür 1 in maliyeti tür 2 den daha azdõr. Mesafe arttõkça tür 2 nin maliyetinin tür 1 den daha az olduğu görülmektedir[2]. 102

5 1. Klasik Ekonomik Model yaklaşõmõna göre, verilen bir trafik kesiminde taşõmacõlõk alanõndaki rekabet düzeyi, taşõyõcõlarõn maliyet düzeylerinin birbirlerine ŞİRKETE ÖZEL FAKTÖRLER Stratejik plan Yük karakteristikleri KARAR İŞLEMİ Tek/toplu karar verme Çatõşmalarõn çözülmesi Karar mekanizmasõ BİLGİ KAYNAKLARI Ticari medya Firma promasyonu BİLGİ Erişebilirlik Seçilebilirlik Kullanõlabilirlik MÜŞTERİ Tecrübe Fikir Beklenti SEÇİM İŞLEMİ Değerlendirme gereksinimi Alternatiflerin araştõrõlmasõ SEÇİMİN YAPILMASI Taşõt türü Taşõyõcõ firma ÜRÜNE ÖZEL FAKTÖRLER Taşõma türünün özellikleri Standartlar Taşõyõcõ firmanõn özellikleri DEĞERLENDİ RME KRİTERLERİ Müşteri hizmeti Kontrol/esneklik Maliyet SONUÇLARIN DEĞERLENDİRİLMESİ Kişisel Departman bazõnda EN ÜST DÜZEYDE DEĞERLENDİRME Memnuniyet Memnuniyetsizlik Şekil 1. Taşõt türü tercihinin genel model yapõsõ benzerlikleri ile ölçülür. Yani bir kesimde yapõlan taşõma işlemlerinin maliyetleri birbirlerine yaklaştõkça, o kesimde taşõmacõlõk sektöründe rekabetin şiddeti artar. J.R.Meyer in The Economics of Competition in the Transportation Industries isimli kitabõnda, bu yaklaşõm türü kullanõlarak taşõmacõlõk sektöründeki rekabetin derecesi analiz edilmiştir. Bu özelliğinden dolayõ bu yayõn, kendi alanõnda klasik niteliği taşõr. Meyer in çalõşmasõna göre taşõmacõlõk işlemi yapanlar 100 mil den daha az mesafeli taşõmalarda karayolu ile yaptõklarõ taşõmalarda net maliyet avantajõ elde ederler. 200 mil in üstündeki mesafeli taşõmalarda demiryolu ile taşõmacõlõk yaparlarsa net maliyet avantajõ elde ederler[10]. 103

6 A.L.Morton tür seçiminde klasik ekonomik teori ile ilgili 2 problem öne sürmüştür. Bunlardan birincisi, taşõmacõlõkta meydana gelen bir çok maliyet faklõ niteliklere sahip olduğundan, her bir nakliye için bu maliyetlerin belli kurallar Maliyet Tür 2 nin taşõmacõlõk maliyeti ve hizmet dezavantajõ Tür 1 in taşõmacõlõk maliyetleri Tür 2 nin taşõmacõlõk maliyetleri Tür 1 hizmet avantajõ d 1 d 2 Mesafe Şekil 2.Tür tercihinde Klasik Ekonomik Model McGõnnis M. "A Comparative Evaluation of Freight Transportation Choice Models",Transportation Journal, Vol. 29, No. 2, Winter 1989, p 36) çerçevesinde belirlenmesi zordur. Klasik yaklaşõm tamamen maliyete dayalõ rekabet esasõna göre oluşturulduğu için, tür seçiminde yanlõş sonuçlar verebilir. Bu yöntemle ilgili 2. problem, hizmet düzeyinin tamamen ihmal edilerek sadece maliyet değerlerinin göz önüne alõnmasõdõr. Taşõmacõlõk sektöründe gittikçe kabul edilen görüş, taşõmacõlõk işleminin toplam dağõtõm sisteminin sadece bir alt elemanõ olduğu doğrultusundadõr. Artõk firmalar sadece maliyet minimizasyonuna göre taşõt türünü tercih etmemektedirler. Bir taşõt türünün tercihi, bir çok karar değişkeninin en iyi kombinasyonu esasõna dayanmaktadõr ve maliyet, bu karar değişkenlerinden sadece bir tanesini oluşturmaktadõr[5]. Sonuç olarak klasik yöntemle ilgili yapõlan diğer eleştriler şu şekilde özetlenebilir: 2. Bu yaklaşõma göre, taşõyõcõ firmalarõn yansõttõğõ maliyetler piyasada geçerli maliyetlerdir. Gerçekte bu maliyetler talep ya da hizmet kalitesine göre belirlenir. 3. Geleneksel yaklaşõma göre, taşõmacõlõk işleminde sabit maliyetler göz önüne alõnmaktadõr. Halbuki taşõmacõlõkta fõrsat maliyeti gibi değişik maliyetler de sözkonusudur. Tamamen maliyet esasõna dayalõ bir tür seçimi işleminde bazõ maliyet tiplerinin ihmal edilmesi, yanlõş sonuçlar ortaya çõkmasõna neden olur. 4. Bu yönteme göre, taşõmacõlõk işleminde maliyet tipleri arasõnda kesin bir ayrõm yapõlmamasõ sebebi ile, nakliye miktarõna ve yük tipine bağlõ olarak taşõmacõlõk maliyetleri net olarak ortaya konulmamaktadõr. Benzer maliyet düzeyindeki taşõmacõlõk işlemlerinin sektör içinde rekabet yaratacağõ kabul edilmektedir ancak gerçekte bu mümkün değildir. 104

7 Davranõşsal Model Bu model yapõsõna göre, taşõt türü seçiminde tüm etkenler tamamen hesaplanamaz. Taşõt türü seçiminde sadece sayõsal veriler sözkonusu değildir. Karar verici kişinin kişisel tercihleri de (mesela alõşkanlõk ) taşõt türünün tercihinde belirleyici etkendir. Mesela bir firma hep aynõ taşõt türünü tercih ediyor kabul edelim. Belli bir süre sonra, maliyetlerin artmasõ, daha değişik alternatiflerin ortaya çõkmasõ, ya da karar vericinin tamamen kişisel tercihi sonucu taşõt türü değiştirilebilir. Davranõşsal modellerde bilgi sistemi, performans değerlendirmesi, memnuniyet düzeyi gibi yeni karar değişkenleri ortaya çõkmaktadõr[5]. Davranõşsal modeller, daha çok taşõt türü seçiminde verilen kararõn gerçekliğini yansõtõrlar. Karar verici mevcut alternatifleri karşõlaştõrdõğõnda, tam hesaplanabilir bir şekilde hareket etmezler. Bunun yerine her karar vericinin taşõt türünün performansõ hakkõnda kişisel bir görüşü de mevcuttur. Mesela Evers(1996) bu kişisel görüşleri geçmiş tecrübeler, karar verici beklentileri ve bilgi eksikliği olarak sõnõflandõrmõştõr. Krapfel ve Mentzer(1982), karar vericilerin havayolu taşõmacõlõğõ alternatifini ekonomik analiz yapmadan pahalõ olduğu gerekçesi ile göz önüne almadõklarõnõ belirlemişlerdir Teorik Envanter Modeli Teorik Envanter Modeli, yük taşõmacõlõğõnda envanter kavramõnõn ilk olarak ele alõndõğõ model tipidir. Bu model, aşağõdaki maliyet fonksiyonuna dayanõr: C = Doğrudan nakliye maliyeti + taşõmacõlõk maliyeti + sipariş maliyeti + güvenli stok maliyeti + alõcõnõn envanter taşõmacõlõk maliyeti Bu modelin ilk yapõsõna göre brüt gelirler tür seçiminde etkilenmezler ve optimum taşõt türünün seçimi en düşük maliyetli taşõt türünün belirlenmesi ile çok basit hale gelir. Modeli geliştiren Marcus ve Roberts e göre optimal taşõt türünün seçimi lojistik stratejiye bağlõdõr. Satõn alma-sipariş ve taşõmacõlõk maliyetleri arasõnda ödünleşmeyi gerçekleştiren toplam lojistik maliyetin optimizasyonu ile elde edilen algoritma, lojistik stratejiyi oluşturur. Buradaki ödünleşme, optimum lojistik maliyet elde edilene kadar, kontrol edilebilir karar değişkenlerinin değerlerinin değiştirilmesi ile elde edilir. Burada kontrol edilebilir karar değişkenler R(tekrar sipariş noktasõ),q(sipariş miktarõ),m(kullanõlan taşõt türü)[5]. Bu modelin 3 adet kusuru vardõr: 1. Taşõt türü tercihinde stoksuz kalma maliyeti dikkate alõnmamõştõr. 2. Bu modelin oluşturulmasõ için çok miktarda veriye ihtiyaç vardõr 3. Taşõnan üründe yüksek seviyeli müşteri hizmetinin etkisi ihmal edilmiştir. Bu model yapõsõ, klasik ekonomik modele göre bir çok kriteri de göz önüne almasõ sebebi ile daha gerçekçi sonuçlar vermektedir. Yakõn zamanlarda daha gelişmiş hale getirilen diskriminant analiz, lojit modeller, analitik hiyerarşik proses ve kompütarize belirlenmiş tercihler tekniği ile model çok daha kullanõşlõ hale gelmiştir Ödünleşme Modeli Bu model yapõsõnda maliyetler 2 kategoride toplanmõştõr: Taşõmacõlõk maliyetleri(tc) ve taşõmacõlõk dõşõ maliyetler(ntc). Taşõmacõlõk maliyetleri, doğrudan yükün taşõnmasõ ile ilgili yapõlan navlun, yükleme-boşaltma, sigorta primleri gibi maliyetlerdir. Güvenilirlik, taşõma süresi, kayõp ve zarar maliyeti, gönderici firmanõn pazar görüşü, taşõnan ürünün özellikleri, sipariş ve elleçleme maliyetleri gibi maliyetler, taşõmacõlõk dõşõ maliyetler kategorisinde sõnõflandõrõlõr. Bir gönderici firma için herhangi 105

8 iki taşõt türünde bu maliyetlerinin toplamõnõn eşit olmasõ durumunda, hangi taşõt türünün seçildiği fark etmez. Bu durum şu şekilde ifade edilir: TC 1 + NTC 1 = TC 2 + NTC 2 Nakliye talebinde bulunan firmalar, herhangi bir taşõt türü için taşõmacõlõk maliyetlerinde çok fazla değişme yapõlamadõğõ için NTC lerde azaltma yapma yoluna gitmekte ve buna göre taşõt türünü belirlemektedir. Bu nedenle NTC, taşõt türü tercihinde kilit rol oynamaktadõr. Bu modelin eleştirildiği nokta, taşõt türü seçiminin sadece hesaplanabilir verilere göre belirlenmesidir. Bu model yapõsõnda pazar özelliklerindeki değişmeleri ve davranõşsal etkiler dikkate alõnmamaktadõr Sõnõrlandõrõlmõş Optimizasyon Modeli McGinnis, Corsi ve Roberts tarafõndan geliştirilen modelde taşõt türü seçimi, kõsõtlanmõş optimizasyon problemidir. Bu modelde, genellikle TC değişkenleri amaç, NTC değişkenleri kõsõt fonksiyonlarõnõ oluşturur[10]. Model yapõsõ için şu kabuller yapõlõr: 1. Bir çok NTC değişkenleri niteldirler 2. Bazõ NTC değişkenleri niceldirler ve TC den farklõ şekilde ölçülebilir niteliktedirler. 3. Bazõ değişkenlerin maliyetlerinin belirlenmesinde bir çok metodolojik problem mevcuttur. 4. Bir çok NTC değişkeni amaç veya kõsõt olarak ifade edilir. 5. NTC amacõ karşõlanmadõkça taşõt türü seçilemez. 6. NTC değişkenleri durumu bağlõ olarak belirlenir. Problem şu şekilde ifade edilir: Minimize TR j Taşõmacõlõk maliyeti Subject to SPC j Ürün kõsõtõ SDP j Dağõtõm sistemi kõsõtõ SSN j Hizmet düzeyi kõsõtõ TAŞIT TÜRÜR SEÇİMİ MODELLERİNİN KARŞILAŞTIRILMASI Burada yük taşõmacõlõğõnda 5 model yapõsõ incelenmiştir. Bu beş modeli kullanõlan karar değişkenlerine göre karşõlaştõrõlmasõ, Tablo 3 de görülmektedir. Bu tabloda kullanõlan karar değişkenleri aşağõdaki gibi tanõmlanmõştõr: 1. Sipariş ve elleçleme maliyeti: Taşõnacak ürünün siparişi, siparişin takibi, yerleştirilmesi ile ilgili tüm elleçleme ve yönetim giderlerini(personel maaşõ, araç-gereç vb.) kapsar. 2. Taşõmacõlõk Maliyeti: Doğrudan yükün taşõnmasõ ile ilgili yapõlan navlun, yükleme-boşaltma, sigorta primleri gibi maliyetlerdir. 3. Kayõp ve zarar maliyeti: Taşõma esnasõnda taşõnan ürünün kaybolmasõ ya da zarar görmesi durumunda, taşõyõcõ firmadan talep edilen maliyettir. Bu maliyet kaleminin içine, varsa mahkeme masraflarõ da girer. 4. Taşõmacõlõktaki fõrsat maliyeti: Taşõma esnasõnda, taşõnan ürüne bağlanan parayõ ifade eder. 5. Final noktasõndaki envanter maliyeti: Final noktasõndaki depolama ve depolanan ürüne bağlanan parayõ ifade eder[9]. 106

9 6. Taşõmacõlõk hizmetinin güvenilirlik maliyeti: Taşõnan ürünün zamanõnda teslim edilememesi durumunda ortaya çõkacak maliyetleri ifade eder. Eğer ürün planlanan zamandan erken teslim edilirse, ekstra depolama maliyeti ortaya çõkar. Geç teslimi durumunda ise, stoksuz kalma maliyeti durumu ortaya çõkar[3]. 7. Taşõmacõlõk süresi: taşõmacõlõk işlemindeki hõz, zaman, mesafe gibi değişkenleri içerir. 8. Ürün özellikleri: Taşõnan ürünün boyutu, paketlenme gereksinimi, raf ömrü gibi özelliklerini içerir. 9. Ürünün gönderen firmanõn pazar görüşü: Müşteri memnuniyeti, hizmet düzeyi, davranõşsal faktörler, pazarõn rekabet düzeyi gibi karar değişkenlerini içerir. Eğer Tablo 3 incelenirse, incelenen taşõt türü seçimi model yapõlarõnda en çok taşõmacõlõk maliyetleri ve taşõmacõlõk süresi karar değişkenlerinin kullanõldõğõ görülür. Tablo 3 e göre, modellerde kullanõlan karar değişkenlerinin kullanõm sõklõğõna göre sõralanmasõ şu şekildedir: 1. Taşõmacõlõk maliyetleri, taşõmacõlõk süresi 2. Sipariş ve elleçleme maliyeti, kayõp ve zarar maliyeti, taşõmacõlõk hizmetinin güvenilirlik maliyeti, taşõnan ürünün özellikleri 3. Taşõmacõlõktaki fõrsat maliyeti, ürünü gönderen firmanõn Pazar görüşü 4. Envanter maliyeti Yapõlan araştõrmalar sonucunda, bu konuda Türkiye de yapõlmõş çok fazla çalõşma olmadõğõ görülmüştür. Yapõlan en son çalõşmalardan birisi, Gürsoy un Ülkemiz Yük Ulaşõmõnda Çok Türlü Taşõmacõlõğõn Sõnõrlarõnõn ve/veya Boyutlarõnõn Belirlenmesine Yönelik Bir Karar Destekleyici Model isimli doktora tezidir. Bu çalõşmada, dikkate alõnan karar değişkenlerinden başlõcalarõ şunlardõr: Güvenilirlik, taşõmacõlõk süresi, maliyet ve erişebilirlik(kapõdan kapõya taşõma). Taşõt türü seçiminde tekstil sektörü için karar değişkenlerinin önem derecelerine göre sõralamasõ şu şekildedir[8]: 1. Taşõmacõlõk süresi 2. Maliyet 3. Güvenilirlik 4. Erişebilirlik 3. SONUÇLAR Buradaki çalõşmada, yük taşõmacõlõğõnda taşõt türü seçimi modelleri ve sözkonusu seçimde etkili olan karar değişkenleri ile ilgili yapõlan bilimsel çalõşmalar kapsamlõ bir şekilde incelenmiştir. İlk olarak taşõt türü seçiminin modellenmesi için gerekli veri sağlama işlemi incelenmiştir. Modele hangi karar değişkenlerinin katõlacağõ ve önem dereceleri bu verilerden faydalanõlarak belirlenir. Bir sonraki adõmda bilimsel çalõşmalarda hangi karar değişkenlerinin, hangi önem derecesinde ne kadar sõklõkla kullanõldõğõ incelenmiştir ve karar değişkenleri öenm derecelerine gore sõralanmõştõr. Son adõmda da taşõt türü seçimi modelleri için oluşturulan başlõca beş adet model incelenmiş ve birbirleri ile karşõlaştõrõlmõştõr. Her bir model yapõsõ, karar işlemine değişik bir bakõş açõsõyla yaklaşmaktadõr. Yük taşõmacõlõğõnda taşõt türü tercihinin modellenmesi ile ilgili çalõşmalarõn genel bir analizi yapõlõrsa, karar verme işleminin bir çok değişkenin etkili olduğu kompleks bir yapõya sahip olduğu görülür. Söz konusu değişkenler, ürünü gönderen firma ve taşõyõcõ firma açõsõndan değişik düzeylerde ele alõnabilir. 107

10 Bu konuda gelecekte yapõlacak çalõşmalarõn, daha kapsamlõ karar değişkeni çerçevesinde, hizmet düzeyi ve buna bağlõ olarak müşteri memnuniyetini daha ön plana alacak şekilde yapõlmasõ önerilir. KAYNAKLAR 1. Bell S.,(2000), Mode and Freight Forwarder Selection:A Study of Shippers and Forwarders in the West of Scotland, Yüksek Lisans tezi, Edinburg Üniversitesi, ss Beresford A.K.C., (1999), Modelling freight transportation costs: A Case Study of the England-Greece Corridor, International Journal of Logistics: Research and Applications, ss Cook P., Das S., Aeppli A. ve Martland C.,(1999), Key factors in road-rail mode choice in India: Applying the logistics cost approach, Proceedings of the 1999 Winter Simulation Conferences, ss Cullinane K.ve Toy N.,(2000), Identifying İnfluential Attributes in Freight Route/Mode Choice Decisions: A Content Analysis, Transportation Research Part E, ss Cunnõngham W. J.,(1982) "Freight Modal Choice and Competition in Transportation: A Critique and Categorisation of Analysis Techniques", Transportation Journal, ss CUTR(2000), Analysis of Freight Movement Mode Choice Factors, Report for Florida Department of Transportation Rail Planning and Safety, ss Danielis R. and Rotaris L.(2002), Shippers Preferences for Freight Transport Services: A Conjoint Analysis Experiment for an Italian Region, Globalisation, E- economy and Trade Konferanslarõ,İtalya, ss Gursoy M., (2003), Model Choice Decision Support Tool for Turkey,Doktora tezi, Yõldõz Teknik Üniversitesi, ss Jõang F., Johnson P. ve Calzada C.(1999), Freight Demand Characteristics and Mode Choice: An Analysis of the Results of Modelling with Disaggregate Revealed Preference Data, Journal of Transportation and Statistics,ss McGõnnõs M.,(1989), A Comparative Evaluation of Freight Transportation Choice Models", Transportation Journal, Vol. 29, No. 2, ss

POMPALARDA TAHRİK ÜNİTELERİ

POMPALARDA TAHRİK ÜNİTELERİ POMPALARDA TAHRİK ÜNİTELERİ Serkan ÖĞÜT Alarko-Carrier San. ve Tic. A.Ş. KISA ÖZET Genel olarak pompalar, sõvõlara hidrolik enerji kazandõrarak bir yerden bir yere naklini sağlamak ve akõşkanlarõn enerji

Detaylı

ASFALT ÇİMENTOLARINDA BEKLEME SÜRESİ VE ORTAM SICAKLIĞININ DUKTULİTEYE ETKİSİ

ASFALT ÇİMENTOLARINDA BEKLEME SÜRESİ VE ORTAM SICAKLIĞININ DUKTULİTEYE ETKİSİ ASFALT ÇİMENTOLARINDA BEKLEME SÜRESİ VE ORTAM SICAKLIĞININ DUKTULİTEYE ETKİSİ Ercan ÖZGAN *, Tuncay KAP* Özet - Karayollarõnda, esnek üst yapõ tabakalarõndan olan binder ve aşõnma tabakalarõ trafik etkisi

Detaylı

POMPALARDA ENERJİ TASARRUFU

POMPALARDA ENERJİ TASARRUFU POMPALARDA ENERJİ TASARRUFU Serkan ÖĞÜT Alarko-Carrier San. ve Tic. A.Ş. KISA ÖZET Enerji tasarrufunun temelde üç önemli faydasõ bulunmaktadõr.en kõsa vadede şahõs veya firmalar için görünen faydasõ maliyetlerin

Detaylı

YAPAY SİNİR AĞLARI VE BİRLEŞTİRİLMİŞ SİNİRSEL BULANIK SİSTEMLER İLE ŞEHİRLERARASI YÜK TAŞIMASI TÜR SEÇİMİNİN MODELLENMESİ

YAPAY SİNİR AĞLARI VE BİRLEŞTİRİLMİŞ SİNİRSEL BULANIK SİSTEMLER İLE ŞEHİRLERARASI YÜK TAŞIMASI TÜR SEÇİMİNİN MODELLENMESİ YAPAY SİNİR AĞLARI VE BİRLEŞTİRİLMİŞ SİNİRSEL BULANIK SİSTEMLER İLE ŞEHİRLERARASI YÜK TAŞIMASI TÜR SEÇİMİNİN MODELLENMESİ Ahmet TORTUM 1, Nadir YAYLA 2, Mahir GÖKDAĞ 3 SUMMARY In this study, the mode choices

Detaylı

35 Bu dokümanõn hiçbir kõsmõ yazarlarõn yazõlõ izni olmadan herhangi bir biçimde kopyalanamaz, çoğaltõlamaz.

35 Bu dokümanõn hiçbir kõsmõ yazarlarõn yazõlõ izni olmadan herhangi bir biçimde kopyalanamaz, çoğaltõlamaz. 3. MALİYET YÖNETİMİ 35 3.1 GİRİŞ Bu bölüm, tüm proje evrelerinde tümleşik ve kapsamlõ bir maliyet yönetim sistemi yardõmõ ile, proje maliyetlerinin yönetilmesi, kontrol edilmesi ve izlenmesi hususunda

Detaylı

DİGİTAL FOTOGRAMETRİNİN TIP ALANINDA UYGULANMASINA BİR ÖRNEK

DİGİTAL FOTOGRAMETRİNİN TIP ALANINDA UYGULANMASINA BİR ÖRNEK Selçuk Üniversitesi Jeodezi ve Fotogrametri Mühendisliği Öğretiminde 30. Yõl Sempozyumu,16-18 Ekim 2002, Konya SUNULMUŞ BİLDİRİ DİGİTAL FOTOGRAMETRİNİN TIP ALANINDA UYGULANMASINA BİR ÖRNEK Dursun Z. ŞEKER

Detaylı

COĞRAFİ BİLGİ SİSTEMLERİ ( CBS ) TEKİL NESNE TANIMLAYICILARI İÇİN ÖNERİLER

COĞRAFİ BİLGİ SİSTEMLERİ ( CBS ) TEKİL NESNE TANIMLAYICILARI İÇİN ÖNERİLER Selçuk Üniversitesi Jeodezi ve Fotogrametri Mühendisliği Öğretiminde 30. Yõl Sempozyumu,16-18 Ekim 2002, Konya SUNULMUŞ BİLDİRİ COĞRFİ BİLGİ SİSTEMLERİ ( CBS ) TEKİL NESNE TNIMLYICILRI İÇİN ÖNERİLER Hande

Detaylı

Teminatlandõrma ve Kar/Zarar Hesaplama

Teminatlandõrma ve Kar/Zarar Hesaplama Giriş Borsada kullanõlan elektronik alõm satõm sisteminde (VOBİS) tüm emirler hesap bazõnda girilmekte, dolayõsõyla işlemler hesap bazõnda gerçekleşmektedir. Buna paralel olarak teminatlandõrma da hesap

Detaylı

KENTİÇİ OTOBÜS TAŞIMACILIĞINDA BİR MODEL ÖNERİSİ, SİMÜLASYON TEKNİĞİ İLE PERFORMANS DEĞERLEMESİ

KENTİÇİ OTOBÜS TAŞIMACILIĞINDA BİR MODEL ÖNERİSİ, SİMÜLASYON TEKNİĞİ İLE PERFORMANS DEĞERLEMESİ KENTİÇİ OTOBÜS TAŞIMACILIĞINDA BİR MODEL ÖNERİSİ, SİMÜLASYON TEKNİĞİ İLE PERFORMANS DEĞERLEMESİ Erdal Yõlmaz 1 SUMMARY One of the essential problems of a city is the problem of transportation and one basic

Detaylı

Daha yeşil bir gelecek için suyun

Daha yeşil bir gelecek için suyun Daha yeşil bir gelecek için suyun dönüşümü Yağmur sularõ, sel sularõ, arõndõrõlmõş sularõn tamamõ, istenildiği şekilde arõtõldõğõ durumda, sulama, meracõlõk, sebze ve meyvecilik, endüstriyel üretim alanõ

Detaylı

GPS İLE HAREKET HALİNDEKİ ARAÇLARDAN ELDE EDİLEN GERÇEK ZAMANLI VERİLERİN ORTA ÖLÇEKLİ CBS ÇALIŞMALARINDA KULLANILABİLİRLİĞİ

GPS İLE HAREKET HALİNDEKİ ARAÇLARDAN ELDE EDİLEN GERÇEK ZAMANLI VERİLERİN ORTA ÖLÇEKLİ CBS ÇALIŞMALARINDA KULLANILABİLİRLİĞİ Selçuk Üniversitesi Jeodezi ve Fotogrametri Mühendisliği Öğretiminde 30. Yõl Sempozyumu,16-18 Ekim 2002, Konya SUNULMUŞ BİLDİRİ GPS İLE HAREKET HALİNDEKİ ARAÇLARDAN ELDE EDİLEN GERÇEK ZAMANLI VERİLERİN

Detaylı

sahiptir. 450 kişilik oturma kapasitesi bulunan kütüphanede, 15 adet Internet bağlantõ noktasõ

sahiptir. 450 kişilik oturma kapasitesi bulunan kütüphanede, 15 adet Internet bağlantõ noktasõ GENEL BİLGİ Ege Üniversitesi Tõp Fakültesi Tõp Kütüphanesi 1956 yõlõnda hizmet vermeye başlamõştõr. Kütüphane yaklaşõk 2000 m² kullanõm alanõna sahiptir. 450 kişilik oturma kapasitesi bulunan kütüphanede,

Detaylı

NESNEYE DAYALI VERİ MODELİNİN COĞRAFİ BİLGİ SİSTEMİ TASARIMINDAKİ YERİ

NESNEYE DAYALI VERİ MODELİNİN COĞRAFİ BİLGİ SİSTEMİ TASARIMINDAKİ YERİ Selçuk Üniversitesi Jeodezi ve Fotogrametri Mühendisliği Öğretiminde 30. Yõl Sempozyumu,16-18 Ekim 2002, Konya SUNULMUŞ BİLDİRİ NESNEYE DAYALI VERİ MODELİNİN COĞRAFİ BİLGİ SİSTEMİ TASARIMINDAKİ YERİ Doğan

Detaylı

AĞIRLIKLI SİYAH ÇİZGİ YÖNTEMİ İLE YOL PROJELENDİRMEDE TOPRAK İŞLERİ OPTİMİZASYONU

AĞIRLIKLI SİYAH ÇİZGİ YÖNTEMİ İLE YOL PROJELENDİRMEDE TOPRAK İŞLERİ OPTİMİZASYONU AĞIRLIKLI SİYAH ÇİZGİ YÖNTEMİ İLE YOL PROJELENDİRMEDE TOPRAK İŞLERİ OPTİMİZASYONU A. Burak Göktepe 1, A. Hilmi Lav 2 ve Selim Altun 1 SUMMARY Earthwork cost is of the important factors influencing the

Detaylı

KENTSEL ULAŞIM SORUNLARI VE ÇÖZÜMLERİ ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA (BALIKESİR ÖRNEĞİ)

KENTSEL ULAŞIM SORUNLARI VE ÇÖZÜMLERİ ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA (BALIKESİR ÖRNEĞİ) KENTSEL ULAŞIM SORUNLARI VE ÇÖZÜMLERİ ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA (BALIKESİR ÖRNEĞİ) Turgut ÖZDEMİR 1, Ayşe TURABİ 2, Füsun ÜÇER 3, Ayhan ARIK 4 SUMMARY The present transportation infrastructures couldn t enough

Detaylı

SINIFLAYICI (CLASSIFIER) SİSTEM İLE İMKB DE YENİ BİR ANOMALİ GÖZLEMİ

SINIFLAYICI (CLASSIFIER) SİSTEM İLE İMKB DE YENİ BİR ANOMALİ GÖZLEMİ SINIFLAYICI (CLASSIFIER) SİSTEM İLE İMKB DE YENİ BİR ANOMALİ GÖZLEMİ Hakan AKSOY * İsmail SAĞLAM ÖZET Bu çalõşma, İstanbul Menkul Kõymetler Borsasõ nõn (İMKB) zayõf formda etkin olmadõğõnõ gösteren yeni

Detaylı

TÜNEL KALIP YAPIDA KULLANICI GEREKSİNİMLERİ

TÜNEL KALIP YAPIDA KULLANICI GEREKSİNİMLERİ TÜNEL KALIP YAPIDA KULLANICI GEREKSİNİMLERİ ARDA HAKAN ÖZGÜL TÜNEL KALIP TEKNOLOJİSİ İLE ÜRETİLEN TOPLU KONUTTA KULLANICI GEREKSİNİMLERİ Konut tiplerindeki (değişik yapõ tipleri) biçimsel çeşitlilik kullanõcõ

Detaylı

KUZEY KIBRIS TÜRK CUMHURİYETİ ULUSAL GRAVİTE DATUMU VE ULUSAL GRAVİTE AĞI NIN (KUGA-2001) OLUŞTURULMASI. Ali KILIÇOĞLU Orhan FIRAT

KUZEY KIBRIS TÜRK CUMHURİYETİ ULUSAL GRAVİTE DATUMU VE ULUSAL GRAVİTE AĞI NIN (KUGA-2001) OLUŞTURULMASI. Ali KILIÇOĞLU Orhan FIRAT ÖZET KUZEY KIBRIS TÜRK CUMHURİYETİ ULUSAL GRAVİTE DATUMU VE ULUSAL GRAVİTE AĞI NIN (KUGA-2001) OLUŞTURULMASI Ali KILIÇOĞLU Orhan FIRAT Kuzey Kõbrõs Türk Cumhuriyeti (KKTC) Ulusal Gravite Datumu nun belirlenmesi

Detaylı

İLAN VE REKLAM GELİRLERİNDE VERİMİN ARTIRILMASI

İLAN VE REKLAM GELİRLERİNDE VERİMİN ARTIRILMASI İLAN VE REKLAM GELİRLERİNDE VERİMİN ARTIRILMASI Y.Doç.Dr. Tahsin YOMRALIOĞU Araş.Gör. Bayram UZUN Karadeniz Teknik Üniversitesi Jeodezi ve Fotogrametri Mühendisliği Bölümü 61080 - Trabzon 1. GİRİŞ Kentin

Detaylı

1. Aşağõdaki üç temel unsur, demokrasi için vazgeçilmez unsurlardõr: - Siyasal katõlõm (Vatandaşlarõn yönetime katõlõmõ, serbest seçimler, partiler)

1. Aşağõdaki üç temel unsur, demokrasi için vazgeçilmez unsurlardõr: - Siyasal katõlõm (Vatandaşlarõn yönetime katõlõmõ, serbest seçimler, partiler) Walter Bajohr 1. Aşağõdaki üç temel unsur, demokrasi için vazgeçilmez unsurlardõr: - Düşünce özgürlüğü, basõn-yayõn özgürlüğü - Hukuk devleti (İnsan haklarõ, bağõmsõz yargõ) - Siyasal katõlõm (Vatandaşlarõn

Detaylı

(Noise in Pumps) Reşat Gün Taşel Alarko-Carrier

(Noise in Pumps) Reşat Gün Taşel Alarko-Carrier POMPALARDA GÜRÜLTÜ (Noise in Pumps) Reşat Gün Taşel Alarko-Carrier 1973 yõlõnda İstanbul da doğan Reşat Gün Taşel, Özel Saint Michel Fransõz Lisesi nden 1991 yõlõnda mezun oldu. İstanbul Teknik Üniversitesi

Detaylı

E-Business ve B2B nin A B C si

E-Business ve B2B nin A B C si E-Business ve B2B nin A B C si Hazõrlayan : Cengiz Pak diyalog Bilgisayar Üretim Sistemleri Yazõlõm ve Danõşmanlõk Ltd. Şti Büyükdere Caddesi No : 48 / 4 Mecidiyeköy İstanbul URL : www.diyalog.com Öneri

Detaylı

HIZLANDIRILMIŞ ELEKTRON DEMETİ İLE ATIK SULARIN IŞINLANMASI TEKNİĞİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

HIZLANDIRILMIŞ ELEKTRON DEMETİ İLE ATIK SULARIN IŞINLANMASI TEKNİĞİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ HIZLANDIRILMIŞ ELEKTRON DEMETİ İLE ATIK SULARIN IŞINLANMASI TEKNİĞİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ ÖZET Sema Bilge OCAK, Tülin ZENGİN, Şeref TURHAN Ankara Nükleer Araştõrma ve Eğitim Merkezi (ANAEM), 06100 Beşevler-

Detaylı

İSTANBUL METROPOLİTAN ALANININ DEPREM RİSK ANALİZİ ÖZET

İSTANBUL METROPOLİTAN ALANININ DEPREM RİSK ANALİZİ ÖZET İSTANBUL METROPOLİTAN ALANININ DEPREM RİSK ANALİZİ ÖZET DEPREM MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ Boğaziçi Üniversitesi Kandilli Rasathanesi ve Deprem Araştõrma Enstitüsü İstanbul, Mayõs 2002 İSTANBUL METROPOLİTAN ALANININ

Detaylı

ULUSAL MÜŞTERİ MEMNUNİYET İNDEKSLERİ

ULUSAL MÜŞTERİ MEMNUNİYET İNDEKSLERİ ULUSAL MÜŞTERİ MEMNUNİYET İNDEKSLERİ Ali Türkyõlmaz* Coşkun Özkan** *Fatih Üniversitesi, Endüstri Mühendisliği Bölümü, 34900 Büyükçekmece İstanbul E-mail:aturkyilmaz@fatih.edu.tr **İstanbul Teknik Üniversitesi,

Detaylı

Makina İmalatõ Sektöründe İş Mükemmelliği ve Elektronik İş Stratejileri

Makina İmalatõ Sektöründe İş Mükemmelliği ve Elektronik İş Stratejileri Makina İmalatõ Sektöründe İş Mükemmelliği ve Elektronik İş Stratejileri Özet Bulgular 09 Ekim 2002 TS/BAS/02-83 TÜSİAD tarafõndan hazõrlanan Makina İmalatõ Sektöründe İş Mükemmelliği ve Elektronik İş Stratejileri

Detaylı

Farklõ Tip Termal Kollektörler İçin Ekolojik Değerlendirme Analizi. Hans-Jörg Althaus, MSc, ETH, Ernst Schweizer AG, Hedingen

Farklõ Tip Termal Kollektörler İçin Ekolojik Değerlendirme Analizi. Hans-Jörg Althaus, MSc, ETH, Ernst Schweizer AG, Hedingen Farklõ Tip Termal Kollektörler İçin Ekolojik Değerlendirme Analizi Hans-Jörg Althaus, MSc, ETH, Ernst Schweizer AG, Hedingen Binalara entegre güneş kollektörlerinin üretim süreçleri ve malzemelerinin çevreye

Detaylı

Şenol Gürvit sgurvit@apc.com 11/27

Şenol Gürvit sgurvit@apc.com 11/27 sgurvit@apc.com 11/27 3 KGK Seçiminde Gözönüne Alõnmasõ Gereken Parametreler KGK gibi sistemlere yapõlan yatõrõmõn kullanõcõ açõsõndan edinilen yararõ "availability"dir. Yani KGK çõkõşõna bağlanacak yük

Detaylı

ALAN YATIRIM. Migros 1Ç 2006 Sonuçları. 18 Temmuz 2006. Cirodaki Yüksek Artõş Karlõlõğõ Olumlu Etkiliyor

ALAN YATIRIM. Migros 1Ç 2006 Sonuçları. 18 Temmuz 2006. Cirodaki Yüksek Artõş Karlõlõğõ Olumlu Etkiliyor ALAN YATIRIM 18 Temmuz 2006 Migros 1Ç 2006 Sonuçları AL Cirodaki Yüksek Artõş Karlõlõğõ Olumlu Etkiliyor Migros un 1Ç 2006 net satõşlarõ 719 milyon US$ olarak gerçekleşmiş ve şirketin cirosu geçen senenin

Detaylı

2. Yõllõk üyelik tutarõ, faturalandõrma tarihinden sonra en geç 14 gün içinde TL olarak İnterBarter a ödenmelidir.

2. Yõllõk üyelik tutarõ, faturalandõrma tarihinden sonra en geç 14 gün içinde TL olarak İnterBarter a ödenmelidir. İnterBarter Anonim Şirketi üyelik koşullarõ 010102-5 1. İnterBarter üyeliği şahsa özel bir karakter taşõr ve herkese açõktõr, hem şirketler, hem de şahõslar üye olabilirler. İnterBarter bir üyelik başvurusunu

Detaylı

E-Devlet ve İnternet Veri Merkezleri

E-Devlet ve İnternet Veri Merkezleri E-Devlet ve İnternet Veri Merkezleri Haluk Tanrõkulu haluk.tanrikulu@telekom.gov.tr Her yerde WEB Web sayfa sayõsõ dünyadaki insan sayõsõndan çoktur. Daha fazla band genişliği = Çok daha fazla disk Alanõ

Detaylı

6301 8873 11/2001 TR Kullanõcõ için. Kullanma Kõlavuzu. Logano GE515. Kullanmadan önce dikkatle okuyunuz

6301 8873 11/2001 TR Kullanõcõ için. Kullanma Kõlavuzu. Logano GE515. Kullanmadan önce dikkatle okuyunuz 6301 8873 11/2001 TR Kullanõcõ için Kullanma Kõlavuzu Sõvõ/Gaz Yakõtlõ Özel Kazan Logano GE515 Kullanmadan önce dikkatle okuyunuz Önsöz Bu kõlavuz hakkõnda Bu cihaz ilgili Norm ve Yönetmelikler tarafõndan

Detaylı

İMAR UYGULAMALARININ İPTAL NEDENLERİ VE ÖNERİLER

İMAR UYGULAMALARININ İPTAL NEDENLERİ VE ÖNERİLER Selçuk Üniversitesi Jeodezi ve Fotogrametri Mühendisliği Öğretiminde 30. Yõl Sempozyumu,16-18 Ekim 2002, Konya SUNULMUŞ BİLDİRİ İMAR UYGULAMALARININ İPTAL NEDENLERİ VE ÖNERİLER Mustafa ATASOY, Osman DEMİR,

Detaylı

Zeminlerde Statik ve Dinamik Yükler Altõnda Taşõma Gücü Anlayõşõ ve Hesabõ

Zeminlerde Statik ve Dinamik Yükler Altõnda Taşõma Gücü Anlayõşõ ve Hesabõ Zeminlerde Statik ve Dinamik Yükler Altõnda Taşõma Gücü Anlayõşõ ve Hesabõ Prof. Dr. S. Feyza ÇİNİCİOĞLU İstanbul Üniversitesi, İnşaat Mühendisliği Bölümü 1. Giriş Bir yapõ sistemi genel olarak iki kõsõmda

Detaylı

KENTSEL BİR COĞRAFİ BİLGİ SİSTEMİ MODELLEME

KENTSEL BİR COĞRAFİ BİLGİ SİSTEMİ MODELLEME KENTSEL BİR COĞRAFİ BİLGİ SİSTEMİ MODELLEME Y.Doç.Dr. Tahsin YOMRALIOĞLU, Araş.Gör. Osman DEMİR Karadeniz Teknik Üniversitesi, Mühendislik -Mimarlõk Fakültesi Jeodezi ve Fotogrametri Mühendisliği Bölümü,

Detaylı

-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------

----------------------------------------------------------------------------------------------------------------- Kurumsal Yatõrõmcõ Yöneticileri Derneği K u r u l u ş u : 1 9 9 9 www.kyd.org.tr info@kyd.org.tr KYD Aylõk Bülten Eylül 2003 -----------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Detaylı

Elektronik Ticaret Bülteni Eylül 2007. Haberler. e-devlet sõralamasõnda Türkiye 9. sõraya yükseldi

Elektronik Ticaret Bülteni Eylül 2007. Haberler. e-devlet sõralamasõnda Türkiye 9. sõraya yükseldi Haberler e-devlet sõralamasõnda Türkiye 9. sõraya yükseldi Brown Üniversitesi tarafõndan gerçekleştirilen ve 198 ülkedeki kamu sitelerinin değerlendirildiği araştõrma raporuna göre Türkiye, bu yõl 27.

Detaylı

GPS DESTEKLİ DETAY ALIMINDA ALTERNATİF İKİ YENİ

GPS DESTEKLİ DETAY ALIMINDA ALTERNATİF İKİ YENİ Selçuk Üniversitesi Jeodezi ve Fotogrametri Mühendisliği Öğretiminde 30. Yõl Sempozyumu,16-18 Ekim 2002, Konya SUNULMUŞ BİLDİRİ GPS DESTEKLİ DETAY ALIMINDA ALTERNATİF İKİ YENİ YÖNTEM İbrahim KALAYCI, Ayhan

Detaylı

YÖN339 Taşımacılık Yönetimine Giriş. Ders - IV. Yrd. Doç. Dr. A. Özgür KARAGÜLLE Arş. Grv. Gültekin ALTUNTAŞ

YÖN339 Taşımacılık Yönetimine Giriş. Ders - IV. Yrd. Doç. Dr. A. Özgür KARAGÜLLE Arş. Grv. Gültekin ALTUNTAŞ YÖN339 Taşımacılık Yönetimine Giriş Ders - IV Yrd. Doç. Dr. A. Özgür KARAGÜLLE Arş. Grv. Gültekin ALTUNTAŞ Taşımacılığın İşlevsel Kontrolü Bir işletmede, taşımacılıktan sorumlu Lojistik, Tedarik, Pazarlama

Detaylı

T A S A R I M A G i R i Ş

T A S A R I M A G i R i Ş T A S A R I M A G i R i Ş Dr. Hasip Yeniova İÇİNDEKİLER 1.1. Giriş 1 1.2. Tasarõmda karşõlaşõlan kõsõtlamalar 1 1.3. Tasarõmõn amaçlarõ 3 1.4. Verilerin toplanmasõ 3 1.5. Tasarõm probleminin alternatif

Detaylı

ICS 91.100.30 TÜRK STANDARDI TS EN 12504-1/Nisan 2002

ICS 91.100.30 TÜRK STANDARDI TS EN 12504-1/Nisan 2002 ÖNSÖZ Bu standard, CEN tarafõndan kabul edilen EN 12504-1 (2000) standardõ esas alõnarak, TSE İnşaat Hazõrlõk Grubu nca hazõrlanmõş ve TSE Teknik Kurulu nun 19 Nisan 2002 tarihli toplantõsõnda Türk Standardõ

Detaylı

ULUSLARARASI NAKLİYECİLER DERNEĞİ AR-GE ve İstatistik Departmanõ CMR KONVANSİYONU

ULUSLARARASI NAKLİYECİLER DERNEĞİ AR-GE ve İstatistik Departmanõ CMR KONVANSİYONU ULUSLARARASI NAKLİYECİLER DERNEĞİ AR-GE ve İstatistik Departmanõ CMR KONVANSİYONU İstanbul, 2 Eylül 2003 İÇİNDEKİLER CMR KONVANSİYONU...3 AMAÇLARI...3 COĞRAFİ KAPSAMI...4 YAPISI...4 ÖNEMLİ CMR KURALLARI...5

Detaylı

Normandy Madencilik A.Ş. Ovacõk Altõn Madeni

Normandy Madencilik A.Ş. Ovacõk Altõn Madeni Normandy Madencilik A.Ş. Ovacõk Altõn Madeni İÇİNDEKİLER YÖNETİCİ ÖZETİ... 3 1 Toz ve Gaz Emisyonlarõnõn Kontrolü...4-5 Toz...4-5 Havada Hidrojen Siyanür (HCN) Gazõ... 6 2 Gürültü Kontrolü... 7 3 Kimyasal

Detaylı

Normandy Madencilik A.Ş. Ovacõk Altõn Madeni

Normandy Madencilik A.Ş. Ovacõk Altõn Madeni Normandy Madencilik A.Ş. Ovacõk Altõn Madeni İÇİNDEKİLER YÖNETİCİ ÖZETİ... 3 1 Toz ve Gaz Emisyonlarõnõn Kontrolü...4-5 Toz...4-5 Havada Hidrojen Siyanür (HCN) Gazõ... 6 2 Gürültü Kontrolü... 7 3 Kimyasal

Detaylı

KAMU YÖNETİMİ REFORMU: GENEL EĞİLİMLER VE ÜLKE DENEYİMLERİ

KAMU YÖNETİMİ REFORMU: GENEL EĞİLİMLER VE ÜLKE DENEYİMLERİ KAMU YÖNETİMİ REFORMU: GENEL EĞİLİMLER VE ÜLKE DENEYİMLERİ OSMAN YILMAZ İKTİSADİ SEKTÖRLER VE KOORDİNASYON GENEL MÜDÜRLÜĞÜ HUKUKİ TEDBİRLER VE KURUMSAL DÜZENLEMELER DAİRESİ BAŞKANLIĞI ŞUBAT 2001 ISBN 975

Detaylı

BİRİNCİ BÖLÜM: TEDARİK ZİNCİRİ YÖNETİMİNE GİRİŞ

BİRİNCİ BÖLÜM: TEDARİK ZİNCİRİ YÖNETİMİNE GİRİŞ İÇİNDEKİLER Önsöz... v İçindekiler... vii BİRİNCİ BÖLÜM: TEDARİK ZİNCİRİ YÖNETİMİNE GİRİŞ 1.1 Tedarik Zincirinin Temel Fonksiyonları... 8 1.1.1 Üretim... 8 1.1.2 Envanter Yönetimi... 16 1.1.3 Taşıma ve

Detaylı

İNSÜLİN POMPASI TEDAVİ KILAVUZU

İNSÜLİN POMPASI TEDAVİ KILAVUZU İNSÜLİN POMPASI TEDAVİ KILAVUZU EDİTÖRLER NURGÜN KANDEMİR Z. ALEV ÖZÖN E. NAZLI GÖNÇ Ankara, 2006 Bu kitabõn her türlü yayõn hakkõ editörlere aittir. Yazõlõ olarak izin alõnmadan ve kaynak gösterilmeden

Detaylı

APSİS ARAÇ TAKİP SİSTEMİ İLE ŞEHİR HARİTALARININ SAYISALLAŞTIRILMASI ve KONYA UYGULAMASI

APSİS ARAÇ TAKİP SİSTEMİ İLE ŞEHİR HARİTALARININ SAYISALLAŞTIRILMASI ve KONYA UYGULAMASI Selçuk Üniversitesi Jeodezi ve Fotogrametri Mühendisliği Öğretiminde 30. Yõl Sempozyumu,16-18 Ekim 2002, Konya SUNULMUŞ POSTER APSİS ARAÇ TAKİP SİSTEMİ İLE ŞEHİR HARİTALARININ SAYISALLAŞTIRILMASI ve KONYA

Detaylı

Türkiye deki Yabanc lar için Gazeteler

Türkiye deki Yabanc lar için Gazeteler Yusuf Kanl Kuşkusuz 45 yõllõk tarihiyle ülkemizin günlük ilk İngilizce gazetesi olmasõ nedeniyle genel yayõn yönetmenliğini yapmakta olduğum Turkish Daily News gazetesi hem diğer yabancõ dilde yayõn yapan,

Detaylı

GAZİ ÜNİVERSİTESİ TEKNİK EĞİTİM FAKÜLTESİ ELEKTRİK EĞİTİMİ BÖLÜMÜ ELK - 101 ÖLÇME TEKNİĞİ LABORATUVARI

GAZİ ÜNİVERSİTESİ TEKNİK EĞİTİM FAKÜLTESİ ELEKTRİK EĞİTİMİ BÖLÜMÜ ELK - 101 ÖLÇME TEKNİĞİ LABORATUVARI GAZİ ÜNİVERSİTESİ TEKNİK EĞİTİM FAKÜLTESİ ELEKTRİK EĞİTİMİ BÖLÜMÜ ELK - 101 ÖLÇME TEKNİĞİ LABORATUVARI DENEY NO: 2 DENEYİN ADI: ÖLÇÜ ALETLERİNİN HARKETLİ KISIMLARININ İNCELENMESİ, ELEKTROMANYETİK ÖLÇÜ

Detaylı

Muhteva Analizi Metodu ve Cumhuriyet Tarihi Araştõrmalarõnda

Muhteva Analizi Metodu ve Cumhuriyet Tarihi Araştõrmalarõnda Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi 2005 / Cilt: 22 Sayõ: 1 / ss. 27-50 Muhteva Analizi Metodu ve Cumhuriyet Tarihi Araştõrmalarõnda Kullanõmõ Fatma ACUN * Abstract: Content analysis is a

Detaylı

NETTOP MODÜLÜ İŞLEM ADIMLARI

NETTOP MODÜLÜ İŞLEM ADIMLARI NETTOP MODÜLÜ İŞLEM ADIMLARI Amaç: Kadastro parsellerinin işletme bazõnda birleştirilerek endeks değerlerine göre ifrazõnõ gerçekleştirmek ve kullanõma sunmak. Kapsam: Grafik Verilerin Oluşturulmasõ Sözel

Detaylı

İSTANBUL NİRENGİ ÇALIŞMALARININ İRDELENMESİ

İSTANBUL NİRENGİ ÇALIŞMALARININ İRDELENMESİ Selçuk Üniversitesi Jeodezi ve Fotogrametri Mühendisliği Öğretiminde 30. Yõl Sempozyumu,16-18 Ekim 2002, Konya SUNULMUŞ BİLDİRİ İSTANBUL NİRENGİ ÇALIŞMALARININ İRDELENMESİ R. Gürsel HOŞBAŞ 1, Nihat ERSOY

Detaylı

KENTSEL ULAŞIMDAKİ YENİ EĞİLİMLER: ALTERNATİF ENERJİ TEKNOLOJİLERİ ÜZERİNE

KENTSEL ULAŞIMDAKİ YENİ EĞİLİMLER: ALTERNATİF ENERJİ TEKNOLOJİLERİ ÜZERİNE KENTSEL ULAŞIMDAKİ YENİ EĞİLİMLER: ALTERNATİF ENERJİ TEKNOLOJİLERİ ÜZERİNE YILMAZ, Gülsen* SUMMARY After industrialization process, usage of fossil fuel oil increased rapidly. Sources of fossil fuel oil

Detaylı

TAŞIT İŞLETME MALİYETLERİ BİLEŞENLERİNİN İRDELENMESİ, TASARRUF BAKIŞININ YERLEŞTİRİLMESİ

TAŞIT İŞLETME MALİYETLERİ BİLEŞENLERİNİN İRDELENMESİ, TASARRUF BAKIŞININ YERLEŞTİRİLMESİ TAŞIT İŞLETME MALİYETLERİ BİLEŞENLERİNİN İRDELENMESİ, TASARRUF BAKIŞININ YERLEŞTİRİLMESİ Dr.A.Erhan BAKIRCI 1 SUMMARY The main aim of this study is to examine the vehicle operating cost inside the transportation

Detaylı

TURİST BİLGİ SİSTEMİ TASARIMI VE PANORAMİK GÖRÜNTÜ İLE ENTEGRASYONU

TURİST BİLGİ SİSTEMİ TASARIMI VE PANORAMİK GÖRÜNTÜ İLE ENTEGRASYONU Selçuk Üniversitesi Jeodezi ve Fotogrametri Mühendisliği Öğretiminde 30. Yõl Sempozyumu,16-18 Ekim 2002, Konya SUNULMUŞ POSTER TURİST BİLGİ SİSTEMİ TASARIMI VE PANORAMİK GÖRÜNTÜ İLE ENTEGRASYONU Özgün

Detaylı

ALARKO GAYRİMENKUL YATIRIM ORTAKLIĞI A.Ş.

ALARKO GAYRİMENKUL YATIRIM ORTAKLIĞI A.Ş. ALARKO GAYRİMENKUL YATIRIM ORTAKLIĞI A.Ş. (Tutarlar YTL olarak 31.12.2004 tarihindeki alõm gücü ile ifade edilmiştir) Enflasyona Göre Düzeltilmiş (Seri XI No:20) Bağõmsõz Denetim'den GENEL KURUL'A SUNULACAK

Detaylı

27 Şubat 2003 TS/BAS/03-018 TÜRKİYE DE GİRİŞİMCİLİK ÖZET BULGULAR

27 Şubat 2003 TS/BAS/03-018 TÜRKİYE DE GİRİŞİMCİLİK ÖZET BULGULAR 27 Şubat 2003 TS/BAS/03-018 TÜRKİYE DE GİRİŞİMCİLİK ÖZET BULGULAR Türk Sanayicileri ve İşadamlarõ Derneği (TÜSİAD) nin Türkiye de Girişimcilik raporu Sabancõ Üniversitesi öğretim üyesi Doç. Dr. Dilek Çetindamar

Detaylı

2013-2014 ACADEMIC YEAR CURRICULUM OF DEPARTMENT OF LOGISTICS MANAGEMENT FIRST SEMESTER

2013-2014 ACADEMIC YEAR CURRICULUM OF DEPARTMENT OF LOGISTICS MANAGEMENT FIRST SEMESTER 2013-2014 ACADEMIC YEAR CURRICULUM OF DEPARTMENT OF LOGISTICS MANAGEMENT FIRST SEMESTER ENG 102 Akademik Sunum Becerileri Academic Presentation Skills 2 2 3 6 HVI 101 Sivil Havacılığa Giriş Introduction

Detaylı

DONDURULMUŞ GIDA Sektör Raporu

DONDURULMUŞ GIDA Sektör Raporu İ S T A N B U L T İ C A R E T O D A S I ETÜT VE ARAŞTIRMA ŞUBESİ DONDURULMUŞ GIDA Sektör Raporu Hazõrlayan: Arzu Yurtman Nisan 2003 1. DONDURULMUŞ GIDA 1.1. Ürün Tanõmõ Dondurma işlemi, gõda maddelerinin

Detaylı

FİNANSAL PLANLAMADA ÖNGÖRÜ METODU OLARAK RASYOLARIN KULLANILMASI VE TEKSTİL SEKTÖRÜ İŞLETMELERİNDE BİR UYGULAMA

FİNANSAL PLANLAMADA ÖNGÖRÜ METODU OLARAK RASYOLARIN KULLANILMASI VE TEKSTİL SEKTÖRÜ İŞLETMELERİNDE BİR UYGULAMA T.C. SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ İŞLETME ANABİLİM DALI YÜKSEK LİSANS TEZİ FİNANSAL PLANLAMADA ÖNGÖRÜ METODU OLARAK RASYOLARIN KULLANILMASI VE TEKSTİL SEKTÖRÜ İŞLETMELERİNDE

Detaylı

Tebliğ. Sermaye Piyasasõnda Bağõmsõz Denetim Hakkõnda Tebliğde Değişiklik Yapõlmasõna Dair Tebliğ (Seri: X, No:20)

Tebliğ. Sermaye Piyasasõnda Bağõmsõz Denetim Hakkõnda Tebliğde Değişiklik Yapõlmasõna Dair Tebliğ (Seri: X, No:20) Tebliğ Sermaye Piyasasõ Kurulu ndan: Sermaye Piyasasõnda Bağõmsõz Denetim Hakkõnda Tebliğde Değişiklik Yapõlmasõna Dair Tebliğ (Seri: X, No:20) Madde 1 4/3/1996 tarihli ve 22570 sayõlõ Resmi Gazete de

Detaylı

POMPALARDA ÖMÜR BOYU MALİYET VE SİSTEM ETKİNLİĞİ

POMPALARDA ÖMÜR BOYU MALİYET VE SİSTEM ETKİNLİĞİ POMPLRD ÖMÜR OYU MLİYET VE SİSTEM ETKİNLİĞİ ora Nalbantoğlu larko Carrier Sanayi ve Ticaret.Ş. KIS ÖZET u gün kullanmakta olduğumuz enerji kaynaklarõnõ gelecekteki nesillerden ödünç aldõk. Gelecekteki

Detaylı

44 Bu dokümanõn hiçbir kõsmõ yazarlarõn yazõlõ izni olmadan herhangi bir biçimde kopyalanamaz, çoğaltõlamaz.

44 Bu dokümanõn hiçbir kõsmõ yazarlarõn yazõlõ izni olmadan herhangi bir biçimde kopyalanamaz, çoğaltõlamaz. 4. SÜRE YÖNETİMİ 44 4.1 GİRİŞ İnsanlarõ, ekipmanlarõ, araçlarõ ve parayõ projede en etkin biçimde kullanmak için, etkin çalõşan bir süre yönetim sistemine ihtiyaç vardõr. Doğru planlama, programlama ve

Detaylı

ÖZELLEŞTİRME MEVZUATININ TAŞINMAZ MÜLKİYETİ AÇISINDAN İRDELENMESİ

ÖZELLEŞTİRME MEVZUATININ TAŞINMAZ MÜLKİYETİ AÇISINDAN İRDELENMESİ (1997) - YOMRALIOĞLU, T. / UZUN, B., Özelleştirme Mevzuatõnõn Taşõnmaz Mülkiyeti Açõsõndan İrdelenmesi, İşletme ve Finans Dergisi, Sayõ:120,Ankara ÖZELLEŞTİRME MEVZUATININ TAŞINMAZ MÜLKİYETİ AÇISINDAN

Detaylı

THE EUROPEAN ENVIRONMENT AGENCY BAŞVURU FORMU

THE EUROPEAN ENVIRONMENT AGENCY BAŞVURU FORMU THE EUROPEAN ENVIRONMENT AGENCY BAŞVURU FORMU (Bütün sorularõn yanõtlanmasõ gerekmektedir. Gerektiği taktirde lütfen "hayõr" yanõtõnõ kullanõn. Kutularõ boş bõrakmayõn veya tire işareti koymayõn. SİYAH

Detaylı

ICS 91.040.10 TÜRK STANDARDI TS 6793/Nisan 1989 91.040.30 İÇİNDEKİLER

ICS 91.040.10 TÜRK STANDARDI TS 6793/Nisan 1989 91.040.30 İÇİNDEKİLER İÇİNDEKİLER 0 - KONU, TARİF, KAPSAM... 1 0.1 - KONU... 1 0.2 - TARİF... 1 0.2.1 - Teçhizat... 1 0. - KAPSAM... 1 1 - GENEL KURALLAR... 1 2 - YÜK DEĞERLERİ... 1 - DÜZGÜN YAYILI YÜKLERİN AZALTILMASI... 2

Detaylı

ÇOKLU TAŞIMA PROBLEMİ ÜZERİNE BİR UYGULAMA: PETROKİMYA ŞİRKETİ DAĞITIM PLANLAMASI

ÇOKLU TAŞIMA PROBLEMİ ÜZERİNE BİR UYGULAMA: PETROKİMYA ŞİRKETİ DAĞITIM PLANLAMASI II. Ulusal Liman Kongresi doi: 10.18872/DEU.b.ULK.2015.0035 ÇOKLU TAŞIMA PROBLEMİ ÜZERİNE BİR UYGULAMA: PETROKİMYA ŞİRKETİ DAĞITIM PLANLAMASI ÖZET Sinem TOKÇAER 1 ve Özgür ÖZPEYNİRCİ 2 Günümüzde, taşımacılığın

Detaylı

DOĞU KARADENİZ BÖLGESEL GELİŞME PLANI (DOKAP) Nihai Rapor CİLT VII: KURUMSAL GELİŞME

DOĞU KARADENİZ BÖLGESEL GELİŞME PLANI (DOKAP) Nihai Rapor CİLT VII: KURUMSAL GELİŞME No. Türkiye Cumhuriyeti Başbakanlõk Devlet Planlama Teşkilatõ Müsteşarlõğõ Japonya Uluslararasõ İşbirliği Ajansõ JICA DOĞU KARADENİZ BÖLGESEL GELİŞME PLANI (DOKAP) Nihai Rapor CİLT VII: KURUMSAL GELİŞME

Detaylı

T.C. GAZİÜNİVERSİTESİ ENDÜSTRİYEL SANATLAR EĞİTİM FAKÜLTESİ İŞLETME EĞİTİMİ BÖLÜMÜ. 2002-2003 Eğitim Öğretim Yõlõ Staj Raporu

T.C. GAZİÜNİVERSİTESİ ENDÜSTRİYEL SANATLAR EĞİTİM FAKÜLTESİ İŞLETME EĞİTİMİ BÖLÜMÜ. 2002-2003 Eğitim Öğretim Yõlõ Staj Raporu T.C. GAZİÜNİVERSİTESİ ENDÜSTRİYEL SANATLAR EĞİTİM FAKÜLTESİ İŞLETME EĞİTİMİ BÖLÜMÜ 2002-2003 Eğitim Öğretim Yõlõ Staj Raporu MAKİNE VE KİMYA ENDÜSTRİSİ KURUMU PİRİNÇSAN A.Ş. TÜRKER ÇEVİK Danõşman: Prof.

Detaylı

SANAL YÖNETİMİN İŞLETME VERİMLİLİĞİ ÜZERİNE ETKİSİ

SANAL YÖNETİMİN İŞLETME VERİMLİLİĞİ ÜZERİNE ETKİSİ SANAL YÖNETİMİN İŞLETME VERİMLİLİĞİ ÜZERİNE ETKİSİ Meriç BEBİTOĞLU DIGITURK Kampanyalar Müdürü Anadolu Üniv. Yön. ve Org. Doktora Programõ GİRİŞ Yönetim, sürekli gelişen ve kendini yenileyen bir olgu olma

Detaylı

PIC UYGULAMA GELİŞTİRME SİSTEMİ

PIC UYGULAMA GELİŞTİRME SİSTEMİ PIC UYGULAMA GELİŞTİRME SİSTEMİ EOS Mühendislik Danõşmanlõk Yazõlõm Sanayi Ticaret LTD STI. Deniz Aktürk, Msd Elektrik-Elektronik Mühendisi Ankara - 2004 İÇİNDEKİLER DİZİNİ KONU NO KONU BAŞLIKLARI SAYFA

Detaylı

HSBC. HSBC Yatõrõm Menkul Değerler A.Ş. Bu rapor HSBC Yatõrõm Menkul Değerler A.Ş nin Bireysel Müşterileri için hazõrlanmõştõr.

HSBC. HSBC Yatõrõm Menkul Değerler A.Ş. Bu rapor HSBC Yatõrõm Menkul Değerler A.Ş nin Bireysel Müşterileri için hazõrlanmõştõr. 13 Temmuz 2005 Bu rapor HSBC Yatõrõm Menkul Değerler A.Ş nin Bireysel Müşterileri için hazõrlanmõştõr. 01 Günlük Bülten 13 Temmuz 2005! Hükümet ten sosyal güvenlik yasasõ ile ilgili çelişkili açõklamalar

Detaylı

Hakkımızda. www.kita.com.tr. KITA, 1995 te kurulmuş entegre bir lojistik hizmet üreticisidir.

Hakkımızda. www.kita.com.tr. KITA, 1995 te kurulmuş entegre bir lojistik hizmet üreticisidir. İstanbul, 2013 Hakkımızda KITA, 1995 te kurulmuş entegre bir lojistik hizmet üreticisidir. KITA, taşıma ve lojistik hizmetlerinde mükemmelliği hedef alarak ve kalifiye insan kaynağını en etkin şekilde

Detaylı

81221- Seramikten musluk taşõ, lavabo, küvet, bide, pisuar vb. porselenden 81229- Seramikten musluk taşõ, lavabo, küvet, bide, pisuar vb. diğer.

81221- Seramikten musluk taşõ, lavabo, küvet, bide, pisuar vb. porselenden 81229- Seramikten musluk taşõ, lavabo, küvet, bide, pisuar vb. diğer. I. ÜRÜN TANIMI VE ÇEŞİTLERİ Sõhhi Tesisat ürünleri genellikle banyo ve mutfaklarda kullanõlan ve hijyenik yönüyle öne çõkan küvvet, lavabo, klozet, rezervuar, musluk gibi sürekli suyla temas halindeki

Detaylı

TARİHİ ESERLERİN FOTOGRAMETRİK YÖNTEMLE 3D MODELLENMESİNE ÖRNEK

TARİHİ ESERLERİN FOTOGRAMETRİK YÖNTEMLE 3D MODELLENMESİNE ÖRNEK Selçuk Üniversitesi Jeodezi ve Fotogrametri Mühendisliği Öğretiminde 30. Yõl Sempozyumu,16-18 Ekim 2002, Konya SUNULMUŞ BİLDİRİ TARİHİ ESERLERİN FOTOGRAMETRİK YÖNTEMLE 3D MODELLENMESİNE ÖRNEK Zaide DURAN,

Detaylı

İnsansõz Sistemler Uygulamalar-Teknolojiler-Gelişmeler

İnsansõz Sistemler Uygulamalar-Teknolojiler-Gelişmeler AFCEA İnsansõz Sistemler Uygulamalar-Teknolojiler-Gelişmeler Mehmet ZAİM ASELSAN Brifing Bilgileri Konu Hangi Amaçla Hazõrlandõğõ Kime, Nerede, Hanfi Tarihte Verildiği Gizlilik Derecesi Hazõrlayan Kişi

Detaylı

Kaynak: KGM, Tesisler ve Bakım Dairesi, 2023 Yılı Bölünmüş Yol Hedefi. Harita 16 - Türkiye 2023 Yılı Bölünmüş Yol Hedefi

Kaynak: KGM, Tesisler ve Bakım Dairesi, 2023 Yılı Bölünmüş Yol Hedefi. Harita 16 - Türkiye 2023 Yılı Bölünmüş Yol Hedefi ULAŞIM Kara taşımacılığı 2023 hedeflerinde büyük merkezler otoyollarla bağlanırken, nüfusu nispeten küçük merkezlerin bu otoyollara bölünmüş yollarla entegre edilmesi hedeflenmektedir. Harita 16 ve Harita

Detaylı

ICS 13.040.20/13.040.01 TÜRK STANDARDI TS 2361/Nisan 1976 İÇİNDEKİLER

ICS 13.040.20/13.040.01 TÜRK STANDARDI TS 2361/Nisan 1976 İÇİNDEKİLER İÇİNDEKİLER 0 - KONU VE KAPSAM... 1 0.1 - KONU... 1 0.2 - KAPSAM... 1 1 - ANALİZ METOTLARI... 1 1.1 - GENEL ESASLAR... 1 1.2 - HAVADA SÜSPANSİYON DURUMUNDA BULUNAN MADDE MİKTARININ TAYİNİ (OPTİK YANSIMA

Detaylı

ERP KURUMSAL KAYNAK PLANLAMA

ERP KURUMSAL KAYNAK PLANLAMA ERP KURUMSAL KAYNAK PLANLAMA Mustafa Fatih YEGÜL YÜKSEK LİSANS SEMİNERİ GAZİ ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ ENDÜSTRİ MÜHENDİSLİĞİ ANA BİLİM DALI Ocak 2002 ANKARA İÇİNDEKİLER I. GİRİŞ... 1 II. KURUMSAL

Detaylı

DÜZENLENMESİ: KATILIM YÖNETİMİ

DÜZENLENMESİ: KATILIM YÖNETİMİ BOĞAZİÇİ KÖPRÜSÜ NDEN SABAH GEÇİŞLERİN DÜZENLENMESİ: KATILIM YÖNETİMİ İsmail ŞAHİN 1 SUMMARY (Regulation of Morning Passages through the Bosporus Bridge: Ramp Management) Recurring congestion occurs in

Detaylı

BİNA ARAŞTIRMA VE VERİ TOPLAMA TEKNİKLERİ

BİNA ARAŞTIRMA VE VERİ TOPLAMA TEKNİKLERİ BİNA ARAŞTIRMA VE VERİ TOPLAMA TEKNİKLERİ SÜKRÜKTÜR BAKIMINDAN İKİ YAPININ İNCELENMESİ HAZIRLAYAN ARDA HAKAN ÖZGÜL 1 BÖLÜM 1 1.1. SİSTEM Sistem, konuşma dilimizde değişik anlamlarda kullanõlmaktadõr. Fakat

Detaylı

Türk altõn madenciliğinde siyanürleme işleminin ilk olarak uygulanmasõ ve bunun çevreye etkileri *

Türk altõn madenciliğinde siyanürleme işleminin ilk olarak uygulanmasõ ve bunun çevreye etkileri * Türk altõn madenciliğinde siyanürleme işleminin ilk olarak uygulanmasõ ve bunun çevreye etkileri * A. Akçõl ** Maden Mühendisliği Bölümü, Cevher Hazõrlama Anabilimdalõ, Süleyman Demirel Üniversitesi, Isparta,

Detaylı

ULAŞTIRMA EĞİTİM VE ÖĞRETİMİ: DÜNYADA VE. Yücel Candemir 1

ULAŞTIRMA EĞİTİM VE ÖĞRETİMİ: DÜNYADA VE. Yücel Candemir 1 ULAŞTIRMA EĞİTİM VE ÖĞRETİMİ: DÜNYADA VE TÜRKİYE DE. Yücel Candemir 1 SUMMARY Transportation is a critically important sector with a key function in economic activities. Perhaps more important than that

Detaylı

OTOMATİK OTOPARKLAR VE TÜRKİYE DEKİ OTOPARK PROBLEMİNİN ÇÖZÜMÜ İÇİN UYGULAMA POTANSİYELİ

OTOMATİK OTOPARKLAR VE TÜRKİYE DEKİ OTOPARK PROBLEMİNİN ÇÖZÜMÜ İÇİN UYGULAMA POTANSİYELİ OTOMATİK OTOPARKLAR VE TÜRKİYE DEKİ OTOPARK PROBLEMİNİN ÇÖZÜMÜ İÇİN UYGULAMA POTANSİYELİ Mustafa Sinan YARDIM 1, Müştak AĞRİKLİ 2 SUMMARY The aim of this study is to set up a discussion about the application

Detaylı

PRESİZYONLU EĞİM SENSÖRLERİNİN BÜYÜK YAPILARIN HAREKETLERİNİN İZLENMESİNDE KULLANILMASI

PRESİZYONLU EĞİM SENSÖRLERİNİN BÜYÜK YAPILARIN HAREKETLERİNİN İZLENMESİNDE KULLANILMASI Selçuk Üniversitesi Jeodezi ve Fotogrametri Mühendisliği Öğretiminde 30. Yõl Sempozyumu,16-18 Ekim 2002, Konya SUNULMUŞ BİLDİRİ PRESİZYONLU EĞİM SENSÖRLERİNİN BÜYÜK YAPILARIN HAREKETLERİNİN İZLENMESİNDE

Detaylı

HANGİ SERAMİK NEREYE DÖŞENİR?

HANGİ SERAMİK NEREYE DÖŞENİR? SERAMİK NEDİR? Seramik, en basit tarifiyle, çok yüksek sõcaklõkta pişirilmiş toprak demektir. Seramiğin tarihi, uygarlõk tarihi kadar eskidir. ilk seramiğin Milattan Önce 6000 yõlõnda Anadolu da üretildiği

Detaylı

SAYISAL GRAFİK www.sayisalgrafik.com.tr

SAYISAL GRAFİK www.sayisalgrafik.com.tr Ulaşõlabilir GIS SAYISAL GRAFİK www.sayisalgrafik.com.tr GIS Uygulamaları Semineri 16 Aralık 98 ANKARA Ulaşõlabilir GIS Çözümleri Erol Parmakerli SAYISAL GRAFİK Coğrafi verilerin toplanmasõ ve kaydedilmesinin

Detaylı

Tedarik Zincirlerinde Yer Seçimi Kararları (Location Decisions)

Tedarik Zincirlerinde Yer Seçimi Kararları (Location Decisions) Tedarik Zincirlerinde Yer Seçimi Kararları (Location Decisions) Öğr. Üyesi: Öznur Özdemir Kaynak: Waters, D. (2009). Supply Chain Management: An Introduction to Logistics, Palgrave Macmillan, New York

Detaylı

AKILLI ULAŞTIRMA SİSTEMLERİ VE TÜRKİYE DEKİ UYGULAMALAR

AKILLI ULAŞTIRMA SİSTEMLERİ VE TÜRKİYE DEKİ UYGULAMALAR AKILLI ULAŞTIRMA SİSTEMLERİ VE TÜRKİYE DEKİ UYGULAMALAR Mustafa Sinan YARDIM 1, Güzin AKYILDIZ 2 SUMMARY The aim of this study is to give information about Intelligent Transportation Systems (ITS) which

Detaylı

İSTANBUL TİCARET ODASI NA KAYITLI FİRMA KURULUŞLARINDA YABANCI ORTAK ve SERMAYE DURUMU 2007 OCAK - HAZİRAN

İSTANBUL TİCARET ODASI NA KAYITLI FİRMA KURULUŞLARINDA YABANCI ORTAK ve SERMAYE DURUMU 2007 OCAK - HAZİRAN İSTANBUL TİCARET ODASI NA KAYITLI FİRMA KURULUŞLARINDA YABANCI ve SERMAYE DURUMU 2007 OCAK - HAZİRAN Yabancõ sermaye yatõrõmlarõ için Hazine Müsteşarlõğõ ndan ön izin alma mecburiyetinin 2003 Haziran ayõnda

Detaylı

T TİPİ LOGARİTMİK ORTAM FİLTRESİNİN BİLGİSAYAR DESTEKLİ OLARAK TASARLANMASI VE LABORATUVAR ORTAMINDA GERÇEKLENMESİ

T TİPİ LOGARİTMİK ORTAM FİLTRESİNİN BİLGİSAYAR DESTEKLİ OLARAK TASARLANMASI VE LABORATUVAR ORTAMINDA GERÇEKLENMESİ T TİPİ LOGARİTMİK ORTAM FİLTRESİNİN BİLGİSAYAR DESTEKLİ OLARAK TASARLANMASI VE LABORATUVAR ORTAMINDA GERÇEKLENMESİ Abdullah T. TOLA 1 Remzi ARSLANALP 2 Mehmet ÜNAL 3 Şaziye SÜRAV YILMAZ 4 1,2,3 Elektrik-Elektronik

Detaylı

Stratejik Maliyet Yönetimi Aracı Olarak Hedef Maliyetleme Ali Coşkun *

Stratejik Maliyet Yönetimi Aracı Olarak Hedef Maliyetleme Ali Coşkun * A kademik Araş t õ rmalar Derg isi 2002-2003, Sayõ 1 5, Sayfalar 25-34 Stratejik Maliyet Yönetimi Aracı Olarak Hedef Maliyetleme Ali Coşkun * Giriş Maliyetlerin değişen yapõlarõ, muhasebecileri yeni maliyet

Detaylı

1950 lerde terk etmişlerdir. Bu günkü çözümler insanlarõ, insanlarõn hareketliliği ni hedef almaktadõr.

1950 lerde terk etmişlerdir. Bu günkü çözümler insanlarõ, insanlarõn hareketliliği ni hedef almaktadõr. KARAYOLU TRAFİK DÜZENLEMELERİ İLE YOLAĞI KULLANIMINDA VERİMLİLİĞİN ARTIRILMASI Bugün dünyanõn gelişmiş ülkelerinde dahi trafik ve ulaşõm sorunu tam anlamõyla çözümlenememiştir. Özellikle 1960 lardan sonra

Detaylı

1 ÜRETİM VE ÜRETİM YÖNETİMİ

1 ÜRETİM VE ÜRETİM YÖNETİMİ İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ III Bölüm 1 ÜRETİM VE ÜRETİM YÖNETİMİ 13 1.1. Üretim, Üretim Yönetimi Kavramları ve Önemi 14 1.2. Üretim Yönetiminin Tarihisel Gelişimi 18 1.3. Üretim Yönetiminin Amaçları ve Fonksiyonları

Detaylı

ANALİTİK UYGULAMALARLA BAŞARININ YAKALANMASI

ANALİTİK UYGULAMALARLA BAŞARININ YAKALANMASI ANALİTİK UYGULAMALARLA BAŞARININ YAKALANMASI TATİLYA DENEYİMİ EYLÜL 22 Serdar TAN İÇİNDEKİLER İçindekiler 2 Özet 3 Genel 3 Temel Yönelimler 4 Faaliyet Döneminde Hedeflenen Yaklaşõmlar 5 Uygulamalar Sonucunda

Detaylı

SANAL REFERANS İSTASYONU SİSTEMİ (VRS)

SANAL REFERANS İSTASYONU SİSTEMİ (VRS) Selçuk Üniversitesi Jeodezi ve Fotogrametri Mühendisliği Öğretiminde 30. Yõl Sempozyumu,16-18 Ekim 00, Konya SUNULMUŞ BİLDİRİ SANAL REFERANS İSTASYONU SİSTEMİ (VRS) Niyazi ARSLAN 1,Cüneyt AYDIN 1, Aydõn

Detaylı

Türk Akreditasyon Kurumu. LABORATUVARLARARASI KARŞILAŞTIRMA PROGRAMLARI PROSEDÜRÜ Doküman No.: P704 Revizyon No: 03. Hazõrlayan Kontrol Onay

Türk Akreditasyon Kurumu. LABORATUVARLARARASI KARŞILAŞTIRMA PROGRAMLARI PROSEDÜRÜ Doküman No.: P704 Revizyon No: 03. Hazõrlayan Kontrol Onay Doküman Adõ: YETERLİLİK DENEYLERİ VE LABORATUVARLARARASI KARŞILAŞTIRMA PROGRAMLARI PROSEDÜRÜ Doküman No.: Revizyon No: 03 5.2,5.3 03 5.2 ve 5.3 maddeleri değiştirildi 3, 4 02 5.2. Karşõlaştõrma Ölçümleri

Detaylı

DOĞU KARADENİZ BÖLGESEL GELİŞME PLANI (DOKAP)

DOĞU KARADENİZ BÖLGESEL GELİŞME PLANI (DOKAP) No. Türkiye Cumhuriyeti Başbakanlõk Devlet Planlama Teşkilatõ Müsteşarlõğõ Japonya Uluslararasõ İşbirliği Ajansõ JICA DOĞU KARADENİZ BÖLGESEL GELİŞME PLANI (DOKAP) Nihai Rapor CİLT VI: MEKANSAL GELİŞME

Detaylı