RİSK ALTINDAKİ CANLI MİYOKARDIN DEĞERLENDİRİLMESİ: GÜNCEL DURUM

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "RİSK ALTINDAKİ CANLI MİYOKARDIN DEĞERLENDİRİLMESİ: GÜNCEL DURUM"

Transkript

1 TGKD Cilt 15, Sayı 1 25 RİSK ALTINDAKİ CANLI MİYOKARDIN DEĞERLENDİRİLMESİ: GÜNCEL DURUM Adnan Karan MD, Dursun Aras MD, Serkan Topaloğlu MD, Şule Korkmaz MD. Türkiye Yüksek İhtisas Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Kardiyoloji Kliniği, ANKARA İskemik kalp yetersizliğinin sıklığı hem gelişmiş hem de gelişmekte olan ülkelerde artış göstermekte ve çeşitli tedavi yöntemlerindeki güncel ilerlemelere karşın bu hastalığa sahip hastalarda prognoz kötü seyretmektedir. ı olan iskemik kalp yetersizlikli hastalarda revaskülarizasyonun klinik sonuçları iyileştirdiği gösterilmiştir. Diğer taraftan canlı miyokardı olmayan hastalar ise revaskülarizasyondan fayda görmemektedirler. Bu nedenle, bu tedaviye aday hastaların belirlenmesi için miyokardiyal canlılık değerlendirilmesi oldukça önemlidir. Canlı ve canlı olmayan miyokardı değerlendirmek için çeşitli GİRİŞ Kalp yetersizliği, gelişmiş ve gelişmekte olan toplumlarda önemli bir halk sağlığı sorunu olarak karşımıza çıkmaktadır. Kalp yetersizliğinin en sık nedeni de tüm nedenlerin yaklaşık üçte ikisini oluşturan koroner arter hastalığıdır 1. Akut koroner sendromlar başta olmak üzere koroner arter hastalığı tedavisindeki gelişmeler ve yaşlı populasyondaki artış, kalp yetersizlikli hastalarla daha sık karşılaşmamıza yol açacaktır. Tanı ve tedavi yöntemlerindeki tüm ilerlemelere rağmen iskemik kalp yetersizliğinde prognoz halen istenilen düzeye ulaşamamıştır. CASS (Coronary Artery Surgery Study) çalışması kayıtlarındaki verilere göre, medikal olarak tedavi edilen hastalarda 10 yıllık sağkalım, sol ventrikül ejeksiyon fraksiyonu (LVEF) %50 ve üzerinde olan grupta %90' a ulaşırken, LVEF %35-49 arasında ve %35'in altında olan gruplarda sırasıyla %60 ve %30'larda kalmaktadır 2. İskemik kalp yetersizliği tedavisine genel bakış: İskemik kalp yetersizliği tedavisinde etkinliği kanıtlanmış çeşitli tedavi seçenekleri bulunmaktadır. Bunlar arasında en başta sayılması gereken, iyi bir tıbbi tedavidir. Anjiyotensin dönüştürücü enzim inhibitörleri, Corresponding Author: MD. Dursun ARAS Türkiye Yüksek İhtisas Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Kardiyoloji Kliniği, Ankara, Tel: Geliş Tarihi: Kabul Tarihi: yöntemler geliştirmiştir. Bu derlemede, bu tekniklerle ilgili güncel durum ve gelecekten beklentiler, bu yöntemlerin sol ventrikül bölgesel ve global fonksiyonlarındaki düzelmeyi, hastanın egzersiz kapasitesindeki iyileşmeyi ve uzun dönem prognozu öngördürücü özellikleriyle birlikte tartışılmıştır. Anahtar kelimer: Kalp yetersizliği, Miyokardiyal canlılık, İskemi, Hibernasyon (Türk Girişimsel Kard. Der. 2011;15:25-34) anjiyotensin reseptör blokörleri, beta blokörler, aldosteron antagonistleri, amiodaron gibi medikal tedavi ajanlarının yararlı etkileri klinik çalışmalarla gösterilmiştir 3-7. Biventriküler kalp pili ve internal kardiyak defibrilatör implantasyonu da seçilmiş hastalarda daha iyi klinik sonuçlarla ilişkili bulunmuştur 8. Bir diğer seçenek olan kalp transplantasyonu için, olumlu etkilerinin yanında donör sayısının kısıtlılığı ve bekleme periyodunda çok sayıda hastanın kaybı gibi sınırlamalar da söz konusudur. Üzerinde önemle durulması gereken bir başka tedavi seçeneği de revaskülarizasyondur. Ancak bu hastalarda periprosedürel morbidite ve mortalitenin yüksek olacağı göz önünde bulundurulmalıdır 9. Bu bağlamda riskli olabilecek bir revaskülarizasyon işleminin ne pahasına göze alınabileceği, bir başka deyişle böyle bir işlemden hangi hastaların zarardan çok fayda göreceğinin belirlenmesi önem kazanmaktadır. Alman ve arkadaşlarının 10 yaptığı bir metaanalizde, revaskülarizasyon veya medikal tedavi uygulanan miyokart canlılığını korumuş ya da koruyamamış hastaların mortalite oranları karşılaştırılmış ve miyokartları canlılığını korumuş olanlarda revaskülarizasyonun medikal tedaviye göre ölüm oranını %79,6 düşürdüğü bulunmuş, öte yandan canlılığını koruyamamış olanlarda ise iki grup arasında anlamlı fark izlenmemiştir. Viabl (canlı) miyokart ne anlama gelmektedir, patofizyolojisi nasıl açıklanmaktadır?: Günümüzden yaklaşık 30 yıl önce iskemik sol ventrikül (LV)

2 26 TGKD Cilt 15, Sayı 1 Tablo 1: Disfonksiyonel Canlı Miyokardın Görüntüleme Yöntemlerine Esas Oluşturan Özellikleri Miyokardın Özelliği Görüntüleme Yöntemi Canlılık Belirtisi Glukoz Metabolizması 18F-FDG ile PET veya SPECT Aktivite>%50 Korunmuş Perfüzyon / 18F-FDG uptake Perfüzyon-Metabolizma Uyumsuzluğu Hücre Zarı Bütünlüğü 201Talyum SPECT Aktivite>%50 Redistribüsyon>%10 Mitokondri Sağlamlığı Teknesyum 99m SPECT Aktivite>%50 Nitrat sonrası tutulum artışı Kontraktil Rezerv Dobutamin Ekokardiyografi Düşük doz dobutamin infüzyonuyla Dobutamin MRG konraktilitede artış Perfüzyon Kontrast Ekokardiyografi Korunmuş perfüzyon Skar dokusu Kontrast MRG Kontrast ajanı geç görüntülemede tutmama Kontrast BT 18F-FDG: 18F-Florodeoksiglukoz; PET: positron emission tomography; SPECT: single photon emission computed tomography; MRG: Manyetik Rezonans Görüntüleme; BT: Bilgisayarlı Tomografi disfonksiyonunun her zaman geri dönüşsüz olmadığı görüşü ortaya atılmıştır 11. Disfonksiyonel ancak geri dönüşlü, iki patolojik durumdan söz edilmektedir. İlki miyokardiyal stunning (miyokardiyal sersemleme) yeterli reperfüzyona rağmen kontraksiyonda bozulmaya yol açan akut iskemik hasar şeklinde tanımlanmaktadır 12. Bu durumun gerçek patofizyolojisi netleştirilememiş olmakla birlikte miyokart işlevinin günler içinde düzelmesi beklenir. Bunu takiben Rahimtoola 13,14 tarafından hiberne miyokart (kış uykusuna yatmış miyokard) tanımı yapılmıştır. Buna göre hiberne miyokart denildiğinde, uzun süreli yetersiz koroner perfüzyon nedeniyle kasılma işlevi bozulan ancak revaskülarizasyon sağlandığında bu işlevini geri kazanabilen miyokart anlaşılmaktadır 13. Hiberne miyokarttaki yapısal değişiklikler tam olarak anlaşılamamış olmasına karşın, histolojik değişikliklerin hücresel farklılaşma kusurundan kontraktil ve hücre iskelet proteinlerinin kaybıyla birlikte aşırı fibrozise kadar uzanan bir spektrum oluşturduğu düşünülmektedir 15. Shan ve ark. 16 tarafından yapılan bir çalışmaya göre de alfa ve beta adrenerjik reseptörlerdeki değişiklikler hiberne miyokardın disfonksiyonundan sorumlu tutulmuştur. Hiberne miyokardın koroner reperfüzyon sonrası kasılma işlevindeki düzelme süreci oldukça değişken olup iskeminin şiddeti ve süresi, revaskülarizasyonun zamanı ve tam oluşu, ultrastrüktürel değişikliklerin yaygınlığı gibi faktörlerden etkilenmektedir 17. İskemik kalp yetersizliğinde viabl (canlı) miyokardı değerlendirmek klinik açıdan önemli mi?: Daha önce de belirtildiği gibi iskemik LV sistolik disfonksiyonlu hastalarda prognoz kotü seyretmektedir. Revaskülarizasyon öncesi miyokart canlılığını değerlendirmedeki temel amaç, işlem sonrası LV fonksiyonları ve kliniğinde iyileşme gösterecek hastaları önceden saptamaktır. Gioia ve ark. 18 tarafından yapılan çalışmada medikal tedavi edilen LVEF'leri <%40 olan 81 hastada istirahat-redistribüsyon talyum görüntüleme ile canlılık değerlendirilmiş ve ortalama 31 aylık takipte mortalite önemli oranda canlılık varlığında %58, yokluğunda ise %26 bulunmuştur. Buna göre canlı miyokarda sahip iskemik LV sistolik disfonksiyonlu hastalarda tek başına medikal tedavinin yetersiz kaldığı görülmektedir. Haas ve ark. 19 ise baypas planlanan LV disfonksiyonlu ciddi koroner arter hastası olan 76 hastayı aldıkları araştırmalarında, baypas öncesi pozitron emisyon tomografi (PET) kullanarak canlılık değerlendirmesi yapılması ile yapılmamasını karşılaştırmışlar ve canlılık değerlendirmesi yapılmamasının 12 aylık takipte daha kötü sonuçlarla ilişkili olduğu sonucuna varmışlardır (12 aylık sağkalım %79'a karşı %97). O halde revaskülarizasyon öncesi miyokard canlılığının değerlendirilmesi, işlemin hastalığın seyrini iyileştirerek mortaliteyi azaltmasını öngördürmenin yanında cansız miyokartlı hastalarda da işlemle ilişkili risklerden kaçınmayı sağlamış olacaktır. Disfonksiyonel ancak canlı miyokart hangi yöntemlerle değerlendirilebilir?: ı belirlemede temel olarak çeşitli görüntüleme yöntemleri kullanılmaktadır. Bu yöntemler, disfonksiyonel ancak canlı miyokardın perfüzyon durumu, hücre zarı bütünlüğü, mitokondri sağlamlığı, glukoz metabolizması, kontraktil rezervi ve skar dokusu varlığı gibi farklı özelliklerinin ortaya konması esasına dayanmaktadır (Tablo1). Yüzey EKG Miyokardiyal Canlılık Hakkında Ne Kadar Bilgi Sağlayabilir?: EKG klinik pratikte oldukça ucuz ve kolay ulaşılabilmesi gibi göz ardı edilemez üstünlüğüne karşın ne yazık ki, miyokardiyal canlılık hakkında yeterli ve güvenilir veri sağlayamamaktadır. Schinkel ve arkadaşlarının 21 yaptığı bir çalışmada EKG'de Q dalgalarının var-

3 TGKD Cilt 15, Sayı 1 27 Tablo 2: Dobutamin Stres Ekokardiyografideki Farklı Yanıtların Yorumlanması Dinlenme Düşük Doza Yanıt Yüksek Doza Yanıt Yorum Duvar hareketleri normal Duvar hareketleri normal Duvar hareketleri normal/artmış Normal miyokart Duvar hareketleri Değişme yok Değişme yok Cansız miyokart bozulmuş/akinetik (nekroz/skar) Duvar hareketleri bozulmuş Duvar hareketlerinde düzelme Düzelmeye devam etme Canlı, stunned (sersemlemiş) miyokart Duvar hareketleri bozulmuş Duvar hareketlerinde düzelme Yeniden bozulma Canlı, hiberne miyokart Duvar hareketleri Düzelme yok Giderek bozulmada artış Ciddi iskemi normal/bozulmuş lığının miyokart canlılığı ile korele olmadığı gösterilmiştir. Ancak bir başka çalışmada ise iskemik LV disfonksiyonlu hastalarda QT dispersiyonu <70ms olmasının önemli miktarda canlı miyokart varlığı ile ilişkili olduğu bulunmuştur 22. Canlılık Değerlendirilmesinde Ekokardiyografi: Ekokardiyografi kardiyolojide çok geniş kullanım alanına sahip ve miyokardiyal canlılık değerlendirilmesinde de yaygın olarak kullanılan bir tetkiktir. İstirahat ekokardiyografisinde LV diyastol sonu duvar kalınlığının 6 mm'nin altında saptanması skar dokusu varlığı ve kontraktil rezervin olmayışı ile yakından ilişkilidir 23. Stres Ekokardiyografi: Stres ekokardiyografi, koroner arter hastalığı tanısı ve takibinde, iskemik LV disfonksiyonlu hastalarda canlılık araştırması, risk katmanlandırılması ve prognoz değerlendirilmesinde de kullanılabilen noninvaziv değerli bir görüntüleme yöntemidir. Temel prensip, dinlenme ve stres durumunda duvar hareketleri ve miyokardiyal kalınlaşmanın görsel değerlendirilmesidir. Miyokartta stres farklı yöntemlerle elde edilebilir. Bunlar arasında koşu bandı veya bisiklet egzersizleri, farmakolojik ajanlar (dobutamin, atropin, dipiridamol, adenozin) ve daha az kullanılmakla birlikte invaziv pacing, hiperventilasyon veya soğuk uygulama sayılabilir 24. Canlılık değerlendirilmesinde tercih edilen yöntem dobutamin stres ekokardiyografisidir (DSE). Bax ve arkadaşlarının 25 yaptıkları farklı canlılık yöntemlerini konu alan çok sayıda çalışmanın metaanalizinde DSE'nin miyokart canlılığını belirlemedeki duyarlılık ve özgüllüğü sırasıyla %81 ve %80 bulunmuştur. DSE'nin diğer tekniklerle karşılaştırıldığında, daha ucuz ve daha kolay ulaşılabilir olması, daha yüksek özgüllüğe sahip olması gibi üstünlüklerinin yanında subjektif değerlendirmeye dayanması, işlemi yapan için fazla deneyim gerektirmesi ve bazı hastalarda yeterli görüntü elde edilememesi gibi kısıtlılıkları da mevcuttur. DSE işleminin başlangıcında öncelikle LV'nin parasternal uzun ve kısa eksen, apikal dört ve iki boşluk dinlenme görüntüleri kaydedilir. Ardından 5 µcg/kg/dak dobutamin infüzyonu başlanır ve yaklaşık 5 dakika aralıklarla doz 5'er µcg/kg artırılır, 40 µcg/kg/dak'ya kadar çıkılır, buna rağmen istenen kronotropik cevap alınamazsa intravenöz 1 mg atropin yapılır. Dobutamin için 5-10 µcg/kg/dak düşük doz, µcg/kg/dak ise yüksek doz olarak tanımlanmaktadır. Dobutamin sempatomimetik bir ajandır ve kalp hızını, kan basıncını ve kontraktiliteyi artırarak kalpte stres oluşturmaktadır. Düşük dozda alfa1, ß1 adrenerjik reseptörleri aktive ederek pozitif inotropik etki, yüksek dozda ise ß2 adrenerjik reseptörleri uyararak pozitif kronotropik etki meydana getirir. Düşük doz dobutamin infüzyonuyla kalp hızında anlamlı bir artış olmaksızın disfonksiyonel canlı miyokardın kontraktilitesinde artış olmaktadır ki buna ''kontraktil rezerv'' adı verilmektedir. Dolayısıyla cansız miyokart segmentlerinin kontraktil rezerv göstermemesi beklenir. Canlılığın ötesinde önemli iskemiyi saptayabilmek için dobutamin dozunda artış yoluna gidilmiştir 25. Yüksek doz dobutamin (gerekirse ek olarak atropin) ile stres ekokardiyografi protokolünde farklı yanıtlarla karşılaşılabilmektedir (Tablo 2). Normal bir kalpte dinlenme sırasında normokinetik olan duvar hareketleri infüzyonla birlikte artış gösterecektir. Diğer bir yanıt da başlangıçta akinetik olan segmentlerin hareketlerinde düşük dozda da yüksek dozda da değişiklik olmamasıdır ki bu yanıt nekroz ya da skar dokusunu, bir başka deyişle cansız miyokardı gösterir. Ortaya çıkabilecek bir diğer yanıt da dinlenme esnasında bozulmuş olan duvar hareketlerinin stres ile düzelme göstermesidir ki bu durum canlı miyokard varlığını belirlemektedir. Düşük doz dobutamin ile elde edilen söz konusu düzelme

4 28 TGKD Cilt 15, Sayı 1 yüksek dozlarda da devam ediyorsa (devam eden düzelme) miyokardiyal sersemlemeden söz edilir. Ancak düşük doz ile sağlanan düzelme yüksek dozlarda yerini tekrar bozulmaya bırakıyorsa buna bifazik yanıt denilmektedir ve bu yanıt ise hiberne miyokardın özelliğidir. Bifazik yanıt alınması ciddi koroner daralmanın neden olduğu iskemiyi gösterdiğinden özellikle önem arz etmektedir. Yine düşük doz ile de hiç düzelme olmaksızın doz arttıkça duvar hareketlerinin bozulmaya devam etmesi şiddetli iskeminin bir bulgusudur 20. DSE ile canlılık araştırmasının kliniğe yansımalarına bakılacak olursa, 32 çalışmanın Bax ve arkadaşları 25 tarafından yapılan metaanalizinde DSE ile canlı miyokart saptanıp revaskülarize edilen hastalarda LVEF'nin %35'ten %43'e çıktığı görülmüştür. Aynı metaanalize dahil edilen iki çalışmada ise hastaların revaskülarizasyon öncesi ve sonrası fonksiyonel durumları karşılaştırılmış ve canlı miyokarda sahip hastalarda anlamlı düzelme saptanmıştır 26. Uzun dönem prognoz açısından bakıldığında, çalışmaların bir kısmında hastalar medikal veya revaskülarize edici tedavi edilmelerine göre gruplandırılmış ve canlı miyokardı olup da revaskülarize edilen hastaların uzun dönem prognozlarının daha iyi olduğu bulunmuştur 25,27,28. Miyokardiyal Kontrast Ekokardiyografi (MKE): Yeni geliştirilen kontrast ajanlar sayesinde, intrakoroner enjeksiyon yapmaksızın ekokardiyografi ile miyokart perfüzyonu değerlendirilebilmektedir. Perflorokarbon bazlı bu yeni kontrast ajanlar, oldukça küçük mikrobaloncuklar içermekte, bu mikrobaloncuklar pulmoner kapiller yatağı geçebilmekte ve bu sayede intravenöz uygulama sonrası sol kalp yapısının ve miyokardiyal perfüzyonun görüntülenebilmesine olanak tanımaktadır 29. Nagueh ve ark. 30 revaskülarize edilen 18 hasta üzerinde yaptıkları bir çalışmada DSE, MKE ve Talyum 201 görüntülemeyi, fonksiyonel düzelmeyi öngördürme açısından karşılaştırmışlar ve sonuçta MKE'nin duyarlılığını %89, özgüllüğünü %52 bulmuşlardır (Talyum 201'e benzer şekilde yüksek duyarlılık ve düşük özgüllük). MKE ile DSE birlikte kombine edilerek uygulandığında testin doğruluğunun arttığı gösterilmiştir 31. DSE'de olduğu gibi önemli oranda işlemci deneyimi gerektirmesi ve bazı hastalarda görüntü kalitesinin yetersiz olması MKE için başta gelen kısıtlılıklardır. Bununla birlikte canlılık değerlendirmesinde MKE, kontrast ajan ve görüntüleme platformlarındaki gelişmeler doğrultusunda, nükleer görüntüleme tekniklerine yakın düzeyde bilgiler sağlayarak gelecek için umut verici bir yöntem olarak görülmektedir. Miyokardiyal canlılığın ekokardiyografik değerlendirilmesinde, DSE ve MKE'nin yanında son zamanlarda renk kodlu doku Doppler görüntüleme, üç boyutlu ekokardiyografi, strain-strain rate gibi daha yeni yöntemlerden de faydalanılmaktadır. Rambaldi ve arkadaşlarının 32 yaptığı bir çalışmada doku Doppler ekokardiyografinin canlılık tesbitinde DSE'nin duyarlılığını arttırdığı bulunmuştur. Öte yandan doku Doppler ve strain-strain rate görüntülemenin DSE ile kombine edildiği büyük çalışmalar toplu olarak incelendiğinde, doku Doppler görüntülemenin iskemi değerlendirilmesinde görsel yönteme çok fazla katkı sağlayamadığı, ancak hasta sayıları daha az olmakla birlikte strain-strain rate görüntüleme ile daha yüksek duyarlılık ve özgüllüğe ulaşılabildiği belirtilmektedir 33,34. Bu veriler ışığında bu yeni ekokardiyografik tekniklerin canlılık saptanmasında kullanımları konusunda daha fazla araştırma yapılması gerektiği aşikardır. Miyokardiyal canlılık değerlendirilmesinde nükleer görüntüleme teknikleri: Miyokardiyal canlılığın değerlendirilmesinde Talyum 201 veya Tc 99m SPECT (single photon emission computed tomography) ve 18F-FDG (florodeoksiglukoz) PET kullanılmakta olan nükleer görüntüleme yöntemleridir. Talyum 201 SPECT: Talyum 201, yaklaşık 3 günlük yarı ömre sahip kev enerji yayan kardiyak miyosit içine girişte potasyuma benzer şekilde Na-K ATP'az pompasını kullanan bir katyondur. İlk enjeksiyon sonrası kardiyak miyosit tarafından tutulumu pasif geçişle (perfüzyonu gösterir), 3-4 saat sonra devam eden tutulumu ise hücre zarı bütünlüğünü gerektiren Na-K ATP'az aracılı aktif geçiş (canlılık göstergesi) ile gerçekleşmektedir. Talyum 201 SPECT için farklı protokoller tanımlanmıştır. En çok kullanılan iki protokol "dinlenme-yeniden dağılım" ve "stres-yeniden dağılım-yeniden enjeksiyon" protokolleridir. İlki canlılığı belirlerken, ikinci protokol canlılıkla birlikte stresle indüklenen iskemiyi de göstermektedir. "Dinlenme-yeniden dağılım" protokolünde Talyum 201 yalnızca başlangıçta enjekte edilir. Dinlenme perfüzyonu enjeksiyondan 5 dakika sonra alınan görüntülerle değerlendirilir. 3-4 saat sonra da yeniden dağılım görüntüleri alınır. Dinlenmede Talyum 201 tutulumunun defektif olduğu bölgelerde yeniden dağılımda tutulum artışının >%10 olması veya artış olmaksızın izleyici aktivitesinin >%50 saptanması miyokardiyal canlılık göstergesidir. Toplam 557 hastayı içeren 22 çalışmanın metaanalizinde bu protokolün bölgesel fonksiyon düzelmesini öngörmedeki ortalama duyarlılık ve özgüllüğü sırasıyla %88 ve %59 bulunmuştur 25.

5 TGKD Cilt 15, Sayı 1 29 Şekil 1: PET ile miyokard canlılığının değerlendirilmesi. Üstteki sırada N-13 amonyumla perfüzyon değerlendirilmiş ve ön-dışyan, dışyan ve alt duvarlarda perfüzyon azlığı görülmektedir. Alttaki sırada ise F-18 FDG ile glukoz metabolizması değerlendirilmiş ve ön dışyan, dışyan ve alt duvarlarda FDG tutulumunda artış izlenmektedir. Bu duruma "PET uyumsuzluğu" denilmektedir ve bu uyumsuzluk hibernasyonun önemli bir göstergesidir. "Stres-yeniden dağılım-yeniden enjeksiyon" protokolünde ise stresten hemen sonra ve 3-4 saat sonra ayrı ayrı görüntüler alınır. Geri dönüşümlü perfüzyon defektleri iskemiyi gösterirken, sabit defektler skar dokusu veya ciddi hipoperfüze ancak canlı miyokarda da bağlı olabilir. Bu son ikisini ayırt etmek için stresten 3-4 saat sonraki görüntüler alındıktan hemen sonra Talyum 201 yeniden enjekte edilir ve ardından "yeniden enjeksiyon" görüntüleri alınır. Sabit defekt olan bölgelerde yeniden enjeksiyonla izleyici tutulumunda >%10 artış olması veya artış olmaksızın >%50 tutulum olması miyokardiyal canlılığı gösterir. Bu protokol sayesinde hem canlılık hem de stresle indüklenen iskemi hakkında bilgi sağlanabilmektedir. Toplam 301 hastayı içeren 11 çalışmanın metaanalizinde "stres-yeniden dağılımyeniden enjeksiyon" protokolünün revaskülarizasyon sonrası bölgesel fonksiyon düzelmesini öngörmedeki ortalama duyarlılığı %86, özgüllüğü ise %50 bulunmuştur 25. Petretta ve arkadaşları hastalık çalışmalarında Talyum 201'in yeniden enjeksiyonunun önemli klinik porognostik veri sağladığı sonucuna varmışlardır. Teknesyum 99m (Tc 99m) İşaretli Ajanlarla SPECT: Tc 99m işaretli ajanların miyokart tarafından tutulumu, perfüzyon, hücre zarı ve mitokondri bütünlüğüne bağlıdır. Bu ajanlar miyokart tarafından tutulduktan sonra yeniden dağılım göstermezler. Bu nedenle canlılık tesbiti için yalnızca bir kez görüntü alınır. Ancak canlılık ve iskemi birlikte değerlendirilecekse stresi takiben ve dinlenme sırasında ayrı ayrı görüntü alınması gerekir. Dinlenme görüntülerinde >%50 izleyici aktivitesinin saptandığı bölgeler canlı olarak yorumlanır. Testin doğruluğunu artırabilmek için, işlem öncesi hastaya oral veya intravenöz nitrat verilebilir. Nitratların ciddi hipoperfüze bölgelerde koroner vazodilatasyonla kan akımını, dolayısıyla ajanın miyokart tarafından tutulumunu artırması beklenir. Yedisi nitratla güçlendirilmiş Tc 99m SPECT ile yapılmış olmak üzere toplam 20 çalışmanın metaanalizinde Tc 99m SPECT'in revaskülarizasyon sonrası bölgesel fonksiyonda düzelmeyi öngörmedeki ortalama duyarlılık ve özgüllüğü sırasıyla %81 ve %66 bulunmuştur 25. Bu metaanalizde özgüllük beklenenden düşük çıkmış ve bunun sebebi olarak da çalışmaların çoğunun nitratsız çalışmalar olması gösterilmiştir. Sadece nitratla güçlendirilmiş Tc 99m SPECT'in uygulandığı 7 çalışma (toplam 180 hasta) yeniden analiz edilmiş, bu kez duyarlılık %86, özgüllük %83 olarak saptanmıştır 25. Bu alanda bir diğer önemli gelişme olan EKG-gated SPECT yöntemi ile miyokart perfüzyonu ve fonksiyonları birlikte değerlendirilebilmektedir 36. Levine ve ark. 37 yaptıkları bir çalışma ile EKG gated SPECT'in fonksiyonel düzelmeyi öngörmedeki duyarlılığı artırdığını göstermişlerdir. PET: PET, miyokart canlılığını değerlendirmede "altın standart" yöntem olarak kabul edilmektedir. PET ile miyokardın perfüzyonu ve metabolizması birlikte incelenebilmektedir. Perfüzyon değerlendirilmesi için N-13 amonyum, O-15 işaretli su veya Rubidium-82 kullanılırken, metabolizma değerlendirilmesi için ise sıklıkla F-18 FDG tercih edilir. FDG bir glukoz analoğu olup (glukozdan farklı olarak bir OH grubu F- 18 atomuyla yer değiştirmiştir), kardiyak miyosit hücresi içine girdikten sonra aktif fosforilasyona uğrar. Yeni oluşan 18F-FDG-6-PO4 bileşiği daha fazla metabolize olamaz, miyosit içinde kalır ve PET görüntülemenin temelini oluşturur. Canlı miyokartta hem perfüzyon hem de FDG tutulumu yani metabolizma normaldir (miyokardiyal sersemlemede olduğu gibi). Hibernasyon söz konusu olduğunda perfüzyonun bozulmasına karşın FDG tutulumu normal veya artmıştır ki buna "perfüzyon-metabolizma uyum-suzluğu" adı verilir (Şekil 1). Skar-cansız miyokart varlığında hem perfüzyon hem de FDG tutu-

6 30 TGKD Cilt 15, Sayı 1 Şekil 2: Ön duvar enfarktüslü bir hastada kontrastlı MRG. Kontrast yoğunlaşması (beyaz) enfarktüsü göstermektedir. lumu birlikte bozulmuştur. 598 hastayı kapsayan 20 çalışmanın metaanalizinde F-18 FDG PET'in, canlılık değerlendirilmesinin LV bölgesel fonksiyonlarının iyileşmesini öngörmedeki ortalama duyarlılık ve özgüllüğü sırasıyla %93 ve %58 bulunmuştur 25. Uzun dönem prognoz açısından bakıldığında ise Allman ve ark.'nın 10 yaptığı metaanalizde F-18 FDG PET ile canlılık değerlendirmesinin uzun dönem iyi prognozla ilişkili olduğu, ancak bu bulgunun DSE ve Talyum 201 SPECT'inkine benzer olduğu bildirilmiştir. Her ne kadar canlılık değerlendirilmesi için PET, altın standart olarak kabul edilse de yüksek maliyeti klinik kullanımını sınırlamaktadır. Bu nedenle F-18 FDG tutulumunun yüksek enerji kolimatörleri kullanılarak SPECT ile görüntülenmesine eğilim artmaktadır 38. Eş zamanlı dual izotop SPECT (F-18 FDG ve Tc 99m işaretli ajanlar) ile miyokart perfüzyonu ve metabolizması birlikte değerlendirilebilmektedir. Bu hibrid yöntemin PET'e yakın tanısal doğruluk derecesine sahip olduğu bildirilmektedir 39. Miyokardiyal canlılık değerlendirilmesinde kardiyak manyetik rezonans görüntüleme (MRG): MRG, miyokardiyal canlılık değerlendirilmesinde diğer görüntüleme tekniklerine göre daha yeni bir yöntemdir. Dinlenme MRG ile LV diyastol sonu duvar kalınlığının < 5,5 mm ölçülmesi o bölgede canlı doku olmadığının güçlü bir göstergesidir. Toplam 100 hastayı kapsayan 3 çalışmanın değerlendirilmesi sonucunda MRG ile bu duvar kalınlığının fonksiyonel düzelmeyi öngörmedeki ortalama duyarlılık ve özgüllüğü sırasıyla %95 ve %41 bulunmuştur 40. Miyokardın kontraktil rezervini ortaya çıkarmak için ekokardiyografide olduğu gibi MRG'de de düşük doz dobutamin kullanılmaktadır. Yine Baer ve arkadaşlarının 41 yaptığı çalışmada dobutamin infüzyonu sırasında sistolik duvar kalınlığında 2 mm'den daha fazla artış olmasının fonksiyonel düzelme için güçlü bir öngördürücü olduğu sonucu elde edilmiştir. Gadolinyum kontrast ajanı ile yapılan MRG, skar dokusunun net olarak belirlenmesini sağlamaktadır. Kontrast madde, enjekte edildikten 10 dakika sonra alınan geç görüntülerde (T-1 ağırlıklı) normal perfüze ve canlı bölgelerde tamamen temizlenirken, skar dokusu olan bölgelerde yoğunlaşmaktadır (Şekil 2). Bunun altında yatan mekanizma skar dokusunda hücrelerarası boşlukta kollajen lif artışı ve bu nekrotik alanda kontrast maddenin sıkışmasıdır. Kontrast MRG'nin en önemli üstünlüğü yüksek uzaysal çözünürlüğü sayesinde transmural ve subendokardiyal nekrozu birbirinden ayırabilmesidir. Kontrastlı MRG'nin kullanıldığı 4 çalışmadan (132 hasta) elde edilen veriler ışığında ortalama duyarlılık %95, özgüllük %45 bulunmuştur 40. Diğer görüntüleme tekniklerinde olduğu gibi bu yöntemde de özgüllüğün düşük olması, fonksiyonel düzelme göstermeyen subendokaryal nekrozlu segmentlerin varlığı ile açıklanmaktadır. Bilgisayarlı tomografi (BT)'nin miyokardiyal canlılık değerlendirilmesindeki yeri: Kardiyak BT alanında özellikle son dekadda yaşanan teknik gelişmeler, bu yöntemin koroner arterlerin invaziv olmayan görüntülenmesinde giderek artan sıklıkta kullanılmasını sağlamıştır. Her ne kadar miyokardiyal canlılık değerlendirilmesinde rutin kullanıma girmemişse de son yıllarda, bu amaçla kullanımının güvenilirliğini gösteren çalışmalar yayınlanmaktadır. Gerçekten de koroner arterlerin görüntülenmesinin ötesinde kardiyak çok kesitli bilgisayarlı tomografi (ÇKBT) ile MRG prensiplerine benzer esaslara dayanarak LV fonksiyonları, perfüzyonu ve canlılık değerlendirilmesi de yapılabilmektedir. Örneğin MRG'de söz edildiği gibi LV diyastol sonu duvar kalınlığındaki incelmenin BT ile ölçülmesi o bölgede skar dokusu varlığı ile yakından ilişkilidir. Kontrastlı ÇKBT ile de perfüzyon ve canlılık değerlendirilebilmektedir. Bu yöntemde arteriyal faz görüntüleri, geç kontrast tutulum görüntüleri ayrı ayrı alınarak yorum yapılmaktadır. Mahnken ve ark. 43 yaptıkları bir çalışmada canlılık değerlendirilmesi için kontrastlı 16 kesitli BT ile kardiyak MR'ı karşılaştırmışlar ve akut miyokart enfarktüsünde enfarkt büyüklüğünü ve miyokardiyal canlılığı saptayabilmede BT ile geç tutulum görün-

7 TGKD Cilt 15, Sayı 1 31 tülemenin MRG ile yapılanınki kadar güvenilir olduğunu bulmuşlardır. Yakın zamanda yayınlanmış birkaç araştırmada geç tutulum kontrastlı ÇKBT görüntülerinin miyokart enfarktüsü sonrası kısa ve uzun dönemde fonksiyonel düzelme açısından önemli bir öngördürücü olabileceği rapor edilmiştir 44,45. Güncel veriler doğrultusunda miyokardiyal canlılık değerlendirilmesi için BT görüntülemenin birincil yöntemler arasında gösterilmesi henüz zor gibi görünmektedir. Ancak MRG'nin sakıncalı olabileceği hastalarda (kalıcı pil, implante edilebilen defibrilatörler gibi) güçlü bir alternatif görüntüleme yöntemi olabilir. Elektromekanik Haritalama (EMH): NOGA prosedürü kullanılarak yapılan EMH ile miyokardiyal canlılık değerlendirilmesi ilk kez 1996'da tanımlanmıştır 46. Bu prosedür, özel bir kateter kullanılarak floroskopik olmayan bir yöntemle endokardın 3 boyutlu olarak haritalanması ve bu sayede eş zamanlı olarak elektriksel aktivite ve bölgesel kontraktilitenin birlikte değerlendirilmesi esasına dayanmaktadır. Kontraktilitede azalma olmasına karşın elektriksel aktivitenin korunmuş olması "elektromekanik uyumsuzluk" olarak adlandırılır ve miyokardiyal canlılığı gösterir. EMH girişimsel bir yöntem olduğu için canlılık değerlendirilmesinde seçilecek temel tekniklerden biri olarak düşünülmemelidir ancak lazer revaskülarizasyon, gen ve kök hücre tedavisi ile kombine edilmesi daha faydalı gibi gözükmektedir 47. Miyokardiyal canlılık değerlendirilmesi için en iyi yöntem hangisidir?: Yukarıda incelenmiş olan tekniklerin hepsinin birbirlerine göre bazı üstünlük ve kısıtlılıkları bulunmaktadır. Sözgelimi ekokardiyografi, ucuz, kolay ulaşılabilir, taşınabilir ve güvenli olması nedeniyle ön plana çıkmakta, ancak bunların yanında ekokardiyografiyi yapan gözlemciler arası değişkenlik ve düşük tanısal doğruluk gibi sınırlamalar da taşımaktadır. Nükleer teknikler düşük özgüllükle birlikte yüksek duyarlılığa sahiptir, fakat geçici de olsa radyoaktif madde maruziyetine neden olmaktadır. Altın standart olarak kabul edilen PET'in yüksek görüntü kalitesi ve tanısal doğruluğuyla birlikte pahalı bir yöntem olması yaygın kullanımını sınırlamaktadır.. Yüksek maliyet, kardiyak MRG için de önemli bir kısıtlılık olarak göze çarpmaktadır. ÇKBT için ise yukarıda da değinildiği gibi veri yetersizliği ve radyasyon maruziyeti dikkate değer bir kısıtlılıktır. EMH ise invaziv bir işlem olduğu için işlemle ilgili komplikasyon riskini de beraberinde getirmektedir. Dolayısıyla her bir teknik için daha fazla teknolojik gelişmeye gereksinim duyulduğu bir gerçektir. Bu konudaki gelişmeler de her geçen gün hızlanarak devam etmektedir. Örneğin DSE'ye doku Doppler veya 3 boyutlu görüntülemenin eklenmesi, SPECT için EKG-gated SPECT'in ve dual izotop yöntemin geliştirilmesi, PET için O-15 işaretli su gibi subendokardiyal ve subepikardiyal kan akımının niceliksel değerlendirilmesini 48 sağlayacak ajanların ortaya çıkması umut vaad eden yenilikler arasında gösterilebilir. Canlılığı değerlendirmek tek başına yeterli mi?: Canlılık çalışmalarında revaskülarizasyonun etkisini değerlendirmek için "LV bölgesel ve global (LVEF) fonksiyonlarında düzelme, kalp yetersizliği belirtileri ve egzersiz kapasitesinde iyileşme, uzun dönem prognoz" gibi önemli klinik sonlanım noktaları kullanılmıştır. Ancak klinik sonuçlara canlılık değerlendirmesinin yanında skar dokusu varlığı ve yaygınlığı, LV yeniden şekillenmesinin derecesi, eşlik eden mitral yetersizliği, malign aritmi varlığı ve riski de etki etmektedir. İşte tüm bu faktörlerle ilgili gelecekte daha fazla bilgi edinilebilmesi, revaskülarizasyon sonrası klinik sonuçları ve uzun dönem sağkalımı daha iyi hale getirecek gibi görünmektedir. Sonuç ve gelecekten beklentiler: Kalp yetersizlikli hasta sayısında giderek artış yaşanmasıyla birlikte miyokardiyal canlılık değerlendirilmesi ve revaskülarizasyon sonrası prognozu öngörebilmenin klinik kardiyoloji pratiğinde önemi her geçen gün daha da fazla artmaktadır. a sahip hastalarda revaskülarizasyon LV fonksiyonlarında, kalp yetersizliği belirtilerinde ve uzun dönem prognozda iyileşme sağlamaktadır. Son 1 ay içinde miyokart enfarktüsü öyküsü olmaksızın LVEF'si ciddi düşük (<%35) olan koroner arter hastalıklı hastalar canlılık değerlendirilmesi için adaydırlar. Diğer taraftan angina tarifleyen veya LVEF'leri korunmuş olan hastalara rutin olarak canlılık testi uygulanması akılcı görünmemektedir. Ayrıca akut miyokart enfarktüslü hastalarda, bu testlerin kesin rolünün belirlenmesi halen araştırmaya açık bulunmaktadır. Uygun hastalarda canlılık değerlendirmesinin klinik sonuçlara olumlu etkileri bilinmesine karşın bu verilerin gözlemsel çalışmalardan elde edildiğini göz önünde bulundurmak gerekir. Bu nedenle medikal tedavi ile revaskülarizasyonu prognoz açısından karşılaştıracak ileriye dönük, geniş çaplı randomize çalışmalara gereksinim duyulmaktadır. Ön sonuçları 2009 yılında açıklanan ki buna göre baypas cerrahisine ventriküler rekonstrüksiyon cerrahisinin de eklenmesinin ölüm ve hastaneye yatış sıklığı açısından ek olumlu katkı sağlamadığı sonucuna varılmıştı son sonuçlarına da 2011'de ulaşılması düşünülen STICH (Surgical Treatment for Ischemic Heart Failure Trial) 49 çalışmasının cerrahi revaskülarizasyon öncesi

8 32 TGKD Cilt 15, Sayı 1 yapılan miyokardiyal canlılık değerlendirilmesinin yararlı etkileri hakkında önemli kanıtlar sağlaması beklenmektedir. KAYNAKLAR 1. Gheorghiade M, Bonow RO. Chronic heart failure in the United States: a manifestation of coronary artery disease. Circulation. 1998;97: Emond M, Mock M, Davis K, et al: Long-term survival of medically treated patients in the Coronary Artery Surgery Study (CASS) registry.circulation 1994; 90: The SOLVD investigators: Effect of enalapril on survival in patients with reduced left ventricular ejection fractions and congestive heart failure. N Engl J Med 1991;325: Pitt B, Poole-Wilson PA, Segal R, et al: Effect of losartan compared with captopril on mortality in patients with symptomatic heart failure:randomized trial-the Losartan Heart Failure Study ELITE II. Lancet 2000;355: Packer M, Fowler MB, Roecker EB, et al: Effect of carvedilol on the morbidity of patients with severe chronic heart failure: Results of the carvedilol prospective randomized cumulative survival (COPERNICUS) study. Circulation 2002; 106: Pitt B, Zannad F, Remme WJ, et al: for the randomized aldactone evaluation study investigators: The effect of spironolactone on morbidity andmortality in patients with severe heart failure. N Engl JMed 1999;341: Caims JA, Connolly SJ, Roberts R, Gent M, for the CAMIAT investigators. Randomized trial of outcome after myocardial infarction in patients with frequent or repetitive premature depolarizations. Lancet 1997; 349: AbrahamWT, Hayes DL: Cardiac resynchronization therapy for heart failure. Circulation2003; 108: Baker DW, Jones R,Hodges J, et al.management of heart failure. III. The role of revascularization in treatment of patients with moderate or severe left ventricular systolic dysfunction. JAMA 1994;272: Allman KC, Shaw LJ, Hachamovitch R, et al: Myocardial viability testing and impact of revascularization on prognosis in patients with coronary artery disease and left ventricular dysfunction: A meta-analysis. J Am Coll Cardiol 2002; 39: Diamond GA, Forrester JS, deluz PL, et al. Post-extrasystolic potentiation of ischemic myocardium by atrial stimulation. Am Heart J 1978;95: Braunwald E, Kloner RA. The stunned myocardium:prolonged, postischemic ventricular dysfunction. Circulation 1982; 66: Rahimtoola SH.A perspective on the three large multi-center randomized clinical trials of coronary bypass surgery for chronic stable angina.circulation 1985; 72(suppl V):V Rahimtoola SH: The hibernating myocardium. Am Heart J 1989;117: Elsasser A, Schlepper M, Klovekorn WP, Cai WJ, Zimmermann R, Muller KD, et al. Hibernating myocardium: an incomplete adaptation to ischemia. Circulation 1997; 96: Shan K, et al Altered adrenergic receptor density in myocardial hibernation in humans: A possible mechanism of depressed myocardial function. Circulation. 2000;102: Vanoverschelde JL, Depre C, Gerber BL, et al. Time course of functional recovery after coronary arterybypass graft surgery in patients with chronic left ventricular ischemic dysfunction. Am J Cardiol 2000; 85: Gioia G, Milan E, Giubbini R, et al: Prognostic value of tomographic rest-redistribution thallium 201 imaging in medically treated patients with coronary artery disease and left ventricular dysfunction. J Nucl Cardiol 1996;3: Haas F, Haehnel CJ, Picker W, et al: Preoperative positron emission tomographic viability assessment and perioperative and postoperative risk in patients with advanced ischemic heart disease. J Am Coll Cardiol 1997;30: , 20. Schinkel AF, Poldermans D, Elhendy A, Bax JJ. Assessment of myocardial viability in patients with heart failure. J Nucl Med. 2007;48: Schinkel AFL, Bax JJ, Elhendy A, et al. Assessment of viable tissue in Q-wave regions by metabolic imaging using single-photon emission computed tomography in ischemic cardiomyopathy. Am J Cardiol 2002;89: Schinkel AFL, Bountioukos M, Poldermans D, et al. Relation between QT dispersion and myocardial viability in ischemic cardiomyopathy. Am J Cardiol 2003;92: Cwajg JM, Cwajg E, Nagueh SF, et al. End-diastolic wall thickness as a predictor of recovery of function in myocardial hibernation: relation to restredistribution Tl-201 tomography and dobutamine stress echocardiography. J Am Coll Cardi-

9 TGKD Cilt 15, Sayı 1 33 ol 2000;35: Pellikka PA, Nagueh SF, Elhendy AA, Kuehl CA, Sawada SG; American Society of Echocardiography. American Society of Echocardiography recommendations for performance, interpretation, and application of stress echocardiography. J Am Soc Echocardiogr 2007; 20: Bax JJ, Poldermans D, Elhendy A, Boersma E, Rahimtoola SH. Sensitivity, speci?city, and predictive accuracies of various noninvasive techniques for detecting hibernating myocardium. Curr Probl Cardiol. 2001;26: Marwick TH, Zuchowski C, Lauer MS, Secknus MA, Williams MJ, Lytle BW. Functional status and quality of life in patients with heart failure undergoing coronary bypass surgery after assessment of myocardial viability. J Am Coll Cardiol. 1999;33: Senior R, Kaul S, Lahiri A. Myocardial viability on echocardiography predicts long-term survival after revascularization in patients with ischemic congestive heart failure. J Am Coll Cardiol. 1999;33: Williams MJ, Odabashian J, Laurer MS, Thomas JD, Marwick TH. Prognostic value of dobutamine echocardiography in patients with left ventricular dysfunction. J Am Coll Cardiol. 1996;27: Lepper W, Belcik T, Wei K, et al: Myocardial contrast echocardiography. Circulation 2004; 109: Nagueh SF, Vaduganathan P, Ali N, et al. Identifcation of hibernating myocardium: comparative accuracy of myocardial contrast echocardiography, rest-redistribution thallium-201 tomography and dobutamine echocardiography. J Am Coll Cardiol. 1997;29: Zoghbi WA. Evaluation of myocardial viability with contrast echocardiography. Am J Cardiol 2002;90:65J-71J. 32. Rambaldi R, Poldermans D, Bax JJ, et al. Doppler tissue velocity sampling improves diagnostic accuracy during dobutamine stress echocardiography for the assessment of viable myocardium in patients with severe left ventricular dysfunction. Eur Heart J 2000;21: Voigt J, Nixdorff U, Bogdan R, Exner B, Schmiedehausen K, Platsch G, et al. Comparison of deformation imaging and velocity imaging for detecting regional inducible ischaemia during dobutamine stress echocardiography. Eur Heart J 2004; 25: Sağ S, Güllülü S. Doku Doppler, strain ve strain rate yöntemleri stres ekokardiyografiye katkı sağlar mı? Türkiye Klinikleri J Cardiol-Special Topics 2008; 1: Petretta M, Cuocolo A, Nicolai E, Acampa W, Salvatore M, Bonaduce D. Combined assessment of left ventricular function and restredistribution regional myocardial thallium-201 activity for prognostic evaluation of patients with chronic coronary artery disease and left ventricular dysfunction. J Nucl Cardiol 1998;5: Germano G, Erel J, Lewin H, Kavanagh PB, Berman DS. Automatic quantitation of regional myocardial wall motion and thickening from gated technetium-99m sestamibi myocardial perfusion singlephoton emission computed tomography. J Am Coll Cardiol 1997;30: Levine MG, McGill CC, Ahlberg AW, White MP, Giri S, Shareef B et al. Functional assessment with electrocardiographic gated single photon emission computed tomography improves the ability of technetium-99m sestamibi myocardial perfusion imaging to predict myocardial viability in patients undergoing revascularization. Am J Cardiol 1999;83: Bax JJ,Patton JA,Poldermans D,Elhendy A, Sandler MP. 18-Fluorodeoxyglucose imaging with PET and SPECT: cardiac applications. Semin Nucl Med 2000;30: Slart RH, Bax JJ, de Boer J, Willemsen AT, Mook PH, Oudkerk M, et al. Comparison of 99mTc-sestamibi/18FDG DISA SPECT with PET for the detection of viability in patients with coronary artery disease and left ventricular dysfunction. Eur J Nucl Med Mol Imaging 2005; 32: Kaandorp TA, Lamb HJ, van der Wall EE, de Roos A, Bax JJ. Cardiovascular MR to access myocardial viability in chronic ischaemic LV dysfunction. Heart. 2005;91: Baer FM, Voth E, Schneider CA, Theissen P, Schicha H, Sechtem U. Comparison of low-dose dobutamine-gradient-echo magnetic resonance imaging and positron emission tomography with [18F]?uorodeoxyglucose in patients with chronic coronary artery disease: a functional and morphological approach to the detection of residual myocardial viability. Circulation. 1995; 91: Schinkel AFL,Bax JJ,Poldermans D.Clinical assessment of myocardial hibernation. Heart 2005; 91: Mahnken AH, Koos R, Katoh M, Wildberger JE, Spuentrup E, Buecker A,et al. Assessment of

10 34 TGKD Cilt 15, Sayı 1 myocardial viability in reperfused acute myocardial infarction using 16-slice computed tomography in comparison to magnetic resonance imaging. J Am Coll Cardiol 2005; 45: Habis M, Capderou A, Ghostine S, Daoud B, Caussin C, Riou JY, et al. Acute myocardial infarction early viability assessment by 64-slice computed tomography immediately after coronary angiography: comparison with low-dose dobutamine echocardiography. J Am Coll Cardiol 2007; 49: Lessick J, Dragu R, Mutlak D, Rispler S, Beyar R, Litmanovich D, et al. Is functional improvement after myocardial infarction predicted with myocardial enhancement patterns at multidetector CT? Radiology 2007; 244: Ben-Haim SA, Osadchy D, Schuster I, Gepstein L, Hayam G, Josephson ME, et al. Nonfluoroscopic, in vivo navigation and mapping technology. Nat Med 1996; 2: Strauer BE, Kornowski R. Stem cell therapy in perspective. Circulation 2003;107: Rimoldi O, Schafers KP, Boellaard R, Turkheimer F, Stegger L, Law MP, et al. Quantification of subendocardial and subepicardial blood flow using 15O-labeled water and PET: experimental validation. J Nucl Med 2006; 47: Velazques EJ, Lee KL, O'Connor CM, et al. The rationale and design of the Surgical Treatment for Ischemic Heart Failure (STICH) trial. J Thorac Cardiovasc Surg 2007;134:

Günümüzden geleceðe nükleer kardiyoloji

Günümüzden geleceðe nükleer kardiyoloji DERLEME 57 Günümüzden geleceðe nükleer kardiyoloji Berna Okudan, F. Meltem Özbek Süleyman Demirel Üniversitesi Týp Fakültesi Nükleer Týp AD, Isparta Özet Günümüzde geliþmiþ toplumlar yanýsýra geliþmekte

Detaylı

KORONER ARTER HASTALIĞINDA BETA BLOKERLER GÖZDEN DÜŞÜYOR MU?

KORONER ARTER HASTALIĞINDA BETA BLOKERLER GÖZDEN DÜŞÜYOR MU? KORONER ARTER HASTALIĞINDA BETA BLOKERLER GÖZDEN DÜŞÜYOR MU? TABİ Kİ HAYIR, HER HASTAYA VERMELİYİZ DR. SABRİ DEMİ RCAN Beta Blokerler Adrenerjik reseptörler katekolaminler tarafından stimüle edilen G-protein

Detaylı

Kardiyak Resenkronizasyon Tedavisi (CRT)

Kardiyak Resenkronizasyon Tedavisi (CRT) Kardiyak Resenkronizasyon Tedavisi (CRT) Dr. Sabri Demircan Ondokuz Mayıs Üniversitesi Tıp Fakültesi Kardiyoloji ABD September 20, 2014 Kardiyoloji Semineri 2009 1 Kalp Yetersizliğinin Ciddiyeti Ölüm Nedenleri

Detaylı

Kötü ventrikülde tan da ve canl l k araflt r lmas nda ekokardiyografi

Kötü ventrikülde tan da ve canl l k araflt r lmas nda ekokardiyografi 45 Kötü ventrikülde tan da ve canl l k araflt r lmas nda ekokardiyografi Echocardiography for diagnosis and viability assessment in case of poor ventricle Sümeyye Güllülü Uluda Üniversitesi T p Fakültesi

Detaylı

Oral dipiridamollü miyokard perfüzyon sintigrafisinde akciğer/kalp oranı normal değerlerinin belirlenmesi

Oral dipiridamollü miyokard perfüzyon sintigrafisinde akciğer/kalp oranı normal değerlerinin belirlenmesi Turkish Journal of Nuclear Medicine Turk J Nucl Med 2005; 14:80-84 Original Article Oral dipiridamollü miyokard perfüzyon sintigrafisinde akciğer/kalp oranı normal değerlerinin belirlenmesi Şeyda Türkölmez,

Detaylı

Radyoaktif Çekirdekler

Radyoaktif Çekirdekler NÜKLEER TIP Tıpta radyoaktif çekirdeklerin kullanılması esasen 1920 lerde önerilmiş ve 1940 larda kullanılmaya başlamıştır. Nükleer tıp görüntülemede temel, hasta vücudunda bir gama aktif bölge oluşturmak

Detaylı

Multipl Myeloma da PET/BT. Dr. N. Özlem Küçük Ankara Üniv. Tıp Fak. Nükleer Tıp ABD

Multipl Myeloma da PET/BT. Dr. N. Özlem Küçük Ankara Üniv. Tıp Fak. Nükleer Tıp ABD Multipl Myeloma da PET/BT Dr. N. Özlem Küçük Ankara Üniv. Tıp Fak. Nükleer Tıp ABD İskelet sisteminin en sık görülen primer neoplazmı Radyolojik olarak iskelette çok sayıda destrüktif lezyon ve yaygın

Detaylı

Ani Kardiyak Ölüm: Önleyebilir miyiz? Doç. Dr. Yakup Ekmekçi Özel Ankara Güven Hastanesi

Ani Kardiyak Ölüm: Önleyebilir miyiz? Doç. Dr. Yakup Ekmekçi Özel Ankara Güven Hastanesi Ani Kardiyak Ölüm: Önleyebilir miyiz? Doç. Dr. Yakup Ekmekçi Özel Ankara Güven Hastanesi DİYALİZ-MORTALİTE 200 ölüm/1000 hasta-yıl. USRDS-2011 En önemli ölüm nedeni kardiyak hastalıklardır. USRDS -2011:

Detaylı

HASTANESİ KARDİYOLOJİ KLİNİĞİ HASTANIN BİLGİLENDİRİLMİŞ ONAM (RIZA) BELGESİ

HASTANESİ KARDİYOLOJİ KLİNİĞİ HASTANIN BİLGİLENDİRİLMİŞ ONAM (RIZA) BELGESİ HASTANESİ KARDİYOLOJİ KLİNİĞİ STRES EKOKARDİYOGRAFİ İÇİN HASTANIN BİLGİLENDİRİLMİŞ ONAM (RIZA) BELGESİ HASTANIN Adı Soyadı:..... Protokol Numarası:..... Doğum Tarihi:..... Telefon Numarası:.... Adresi:.....

Detaylı

MİYOKARD PERFÜZYON SİNTİGRAFİSİNİN UYGULANMASI VE KARDİYOLOJİDE KULLANIMI

MİYOKARD PERFÜZYON SİNTİGRAFİSİNİN UYGULANMASI VE KARDİYOLOJİDE KULLANIMI MİYOKARD PERFÜZYON SİNTİGRAFİSİNİN UYGULANMASI VE KARDİYOLOJİDE KULLANIMI Application of Myocardial Perfusion Scintigraphy and Its Use in Cardiology Hüseyin EDE 1, Seyhan KARAÇAVUŞ 2, Ali Rıza ERBAY 1

Detaylı

İntrakoroner Tanısal Yöntemler Gelecekten Ne Bekliyor? Prof Dr. Ertan Ural İnvazif Kardiyoloji Araştırma Uygulama Birimi

İntrakoroner Tanısal Yöntemler Gelecekten Ne Bekliyor? Prof Dr. Ertan Ural İnvazif Kardiyoloji Araştırma Uygulama Birimi İntrakoroner Tanısal Yöntemler Gelecekten Ne Bekliyor? Prof Dr. Ertan Ural İnvazif Kardiyoloji Araştırma Uygulama Birimi 1 2 Akış Ses Temelli Teknolojiler Işık Temelli Teknolojiler Akım Temelli Teknolojiler

Detaylı

Kalp Yetersizliğinde Güncel Tedavi Doç. Dr. Bülent Özdemir

Kalp Yetersizliğinde Güncel Tedavi Doç. Dr. Bülent Özdemir Kalp Yetersizliğinde Güncel Tedavi Doç. Dr. Bülent Özdemir Kalp yetmezliği Ventrikülün dolumunu veya kanı pompalamasını önleyen yapısal veya işlevsel herhangi bir kalp bozukluğu nedeniyle oluşan karmaşık

Detaylı

Uz.Dr. Mehmet Levent ALKAN

Uz.Dr. Mehmet Levent ALKAN Uz.Dr. Mehmet Levent ALKAN Doğum Tarihi: 12/05/1958 Doğum Yeri: İzmit 1976-1982 Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi 1985-1993 Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi İç hastalıkları ve Kardiyoloji Asistanı 1993-1994

Detaylı

Kardiyak nükleer t p çal flmalar

Kardiyak nükleer t p çal flmalar DERLEME REVIEW Hacettepe T p Dergisi 2010; 41:113-127 Kardiyak nükleer t p çal flmalar Eser Lay Ergün 1, Murat Fani Bozkurt 1 1 Doç. Dr., Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Nükleer Tıp Anabilim Dalı,

Detaylı

Levosimendanın farmakolojisi

Levosimendanın farmakolojisi Levosimendanın farmakolojisi Prof. Dr. Öner SÜZER Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Farmakoloji ve Klinik Farmakoloji AbD 1 Konjestif kalp yetmezliği ve mortalite 2 Kaynak: BM Massie et al, Curr Opin Cardiol 1996

Detaylı

Tam revaskülarizasyonda CABG standart tedavidir

Tam revaskülarizasyonda CABG standart tedavidir Tam revaskülarizasyonda CABG standart tedavidir Dr. Cem Alhan XVI. Ulusal Kongre, 19-22 Mayıs, Eskişehir Changing patterns of initial treatment selection among medical therapy (MED, yellow line), percutaneous

Detaylı

hs-troponin T ve hs-troponin I Değerlerinin Farklı egfr Düzeylerinde Karşılaştırılması

hs-troponin T ve hs-troponin I Değerlerinin Farklı egfr Düzeylerinde Karşılaştırılması hs-troponin T ve hs-troponin I Değerlerinin Farklı egfr Düzeylerinde Karşılaştırılması Tuncay Güçlü S.B. Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi Tıbbi Biyokimya Bölümü 16-18 Ekim 2014, Malatya GİRİŞ Kronik

Detaylı

Prof. Dr. Ramazan Sarı Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Endokrinoloji Bilim Dalı

Prof. Dr. Ramazan Sarı Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Endokrinoloji Bilim Dalı DM TEDAVİSİNDE KOMPLİKASYONLAR DM TEDAVİSİ VE KARDİYOVASKÜLER HASTALIKLAR Prof. Dr. Ramazan Sarı Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Endokrinoloji Bilim Dalı Slide 1 Sunum planı DM ve kardiyovasküler hastalık-riskleri

Detaylı

Hazırlayan ekip : Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Çalışma Grubu. Üyeler - Dr.Baktash Morrad - Dr.Ayşe Hüseyinoğlu - Dr.

Hazırlayan ekip : Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Çalışma Grubu. Üyeler - Dr.Baktash Morrad - Dr.Ayşe Hüseyinoğlu - Dr. Genç Kardiyologlar Grup Sorumlusu - Prof.Dr.Oktay Ergene Bilimsel İçeriğin Değerlendirilmesi, Son Düzenleme - Prof.Dr. Recep Demirbağ Düzenleme, Gözden Geçirme - Uz.Dr.Rida Berilğen - Uz.Dr.Barış Düzel

Detaylı

Prof. Dr. Azem AKILLI EÜTF Kardiyoloji İzmir

Prof. Dr. Azem AKILLI EÜTF Kardiyoloji İzmir Kalp yetersizliğine ine sahip yaşlılarda larda Nebivolol ü ün KARDİYAK SONUÇLARA (outcomes)) ve rehospitalizasyon üzerindeki etkileri Prof. Dr. Azem AKILLI EÜTF Kardiyoloji İzmir Hipertansiyonla Mücadele

Detaylı

Bir ARB Olarak Olmesartan. Prof. Dr. Tevfik Ecder İstanbul Bilim Üniversitesi Tıp Fakültesi İç Hastalıkları Anabilim Dalı Nefroloji Bilim Dalı

Bir ARB Olarak Olmesartan. Prof. Dr. Tevfik Ecder İstanbul Bilim Üniversitesi Tıp Fakültesi İç Hastalıkları Anabilim Dalı Nefroloji Bilim Dalı Bir ARB Olarak Olmesartan Prof. Dr. Tevfik Ecder İstanbul Bilim Üniversitesi Tıp Fakültesi İç Hastalıkları Anabilim Dalı Nefroloji Bilim Dalı PatenT (Prevalence, awareness, treatment and control of hypertension

Detaylı

MEME KANSERİNDE GÖRÜNTÜLEME YÖNTEMLERİ

MEME KANSERİNDE GÖRÜNTÜLEME YÖNTEMLERİ MEME KANSERİNDE GÖRÜNTÜLEME YÖNTEMLERİ Dr. Filiz Yenicesu Düzen Laboratuvarı Görüntüleme Birimi Meme Kanserinde Tanı Yöntemleri 1. Fizik muayene 2. Serolojik Testler 3. Görüntüleme 4. Biyopsi Patolojik

Detaylı

STRAİN / STRAİN RATE EKOKARDİYOGRAFİ STRAIN/STRAIN RATE ECHOCARDIOGRAPHY

STRAİN / STRAİN RATE EKOKARDİYOGRAFİ STRAIN/STRAIN RATE ECHOCARDIOGRAPHY STRAİN / STRAİN RATE EKOKARDİYOGRAFİ STRAIN/STRAIN RATE ECHOCARDIOGRAPHY Enbiya Aksakal Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesi Kardiyoloji Anabilim Dalı, Erzurum Özet Longitudinal ve radyal fonksiyonların

Detaylı

Kalp yetersizliği tedavisinde yeni bir yaklaşım: beta-adrenerjik

Kalp yetersizliği tedavisinde yeni bir yaklaşım: beta-adrenerjik Türk Pediatri Arşivi 2004; 39: 141-5 Kalp yetersizliği tedavisinde yeni bir yaklaşım: beta-adrenerjik blokerler Ayşe Güler Eroğlu Özet Çok sayıda klinik çalışmada, beta adrenerjik blokerlerin erişkinlerde

Detaylı

DİŞ HASTALIKLARININ TEDAVİSİNDE HASTALARDA GÖRÜLEN KARDİYOVASKÜLER DEĞİŞİKLİKLER ÖZET

DİŞ HASTALIKLARININ TEDAVİSİNDE HASTALARDA GÖRÜLEN KARDİYOVASKÜLER DEĞİŞİKLİKLER ÖZET G.Ü. Dişhek. Pak. Der. Cilt VII, Sayı 2, Sayfa 65-70, 1990 DİŞ HASTALIKLARININ TEDAVİSİNDE HASTALARDA GÖRÜLEN KARDİYOVASKÜLER DEĞİŞİKLİKLER Hüma ÖMÜRLÜ* ÖZET Bu klinik çalışmada endodontik tedavi gören

Detaylı

Kronik Hipotansif Diyabetik Hemodiyaliz Hastalarında Midodrin Tedavisinin Etkinliği

Kronik Hipotansif Diyabetik Hemodiyaliz Hastalarında Midodrin Tedavisinin Etkinliği Kronik Hipotansif Diyabetik Hemodiyaliz Hastalarında Midodrin Tedavisinin Etkinliği M E T I N S A R I K A Y A, F U N D A S A R I, J I N I G Ü N E Ş, M U S T A F A E R E N, A H M E T E D I P K O R K M A

Detaylı

Koroner Bypass Ameliyatında Mortalite ve Morbiditeye Etki Eden Risk Faktörlerinin Belirlenmesi ve Değerlendirilmesi

Koroner Bypass Ameliyatında Mortalite ve Morbiditeye Etki Eden Risk Faktörlerinin Belirlenmesi ve Değerlendirilmesi Koroner Bypass Ameliyatında Mortalite ve Morbiditeye Etki Eden Risk Faktörlerinin Belirlenmesi ve Değerlendirilmesi A. HAMULU, M. ÖZBARAN, Y. ATAY, H. POSACIOĞLU, İ. ARAS, Suat BÜKET, Alp ALAYUNT, Ö. BİLKAY,

Detaylı

ATRİAL FİBRİLASYONUN DOĞAL SEYRİ ve PRONOZ. Dr. Ahmet Vural Kocaeli Üniversitesi Tıp Fakültesi Kardiyoloji AD Aritmi-Elektrofizyoloji

ATRİAL FİBRİLASYONUN DOĞAL SEYRİ ve PRONOZ. Dr. Ahmet Vural Kocaeli Üniversitesi Tıp Fakültesi Kardiyoloji AD Aritmi-Elektrofizyoloji ATRİAL FİBRİLASYONUN DOĞAL SEYRİ ve PRONOZ Dr. Ahmet Vural Kocaeli Üniversitesi Tıp Fakültesi Kardiyoloji AD Aritmi-Elektrofizyoloji Atriyal Fibrilasyon (AF) Tanım Etkili ve koordineli atriyal kasılma

Detaylı

Asemptomatik kalp yetmezliði olgularýnda spironolaktonun sol ventrikül diyastolik fonksiyonlarý üzerine etkisi

Asemptomatik kalp yetmezliði olgularýnda spironolaktonun sol ventrikül diyastolik fonksiyonlarý üzerine etkisi Týp Araþtýrmalarý Dergisi 2006: 4 (3): 1-7 ARAÞTIRMA Asemptomatik kalp yetmezliði olgularýnda spironolaktonun sol ventrikül diyastolik fonksiyonlarý üzerine etkisi Mehmet Kayrak, Kurtuluþ Özdemir, Nazif

Detaylı

Koroner Arter Hastalığı Olan Olgularda Kardiyak Manyetik Rezonans Görüntüleme ile Sol Ventrikül Fonksiyonlarının Değerlendirilmesi

Koroner Arter Hastalığı Olan Olgularda Kardiyak Manyetik Rezonans Görüntüleme ile Sol Ventrikül Fonksiyonlarının Değerlendirilmesi Koroner Arter Hastalığı Olan Olgularda Kardiyak Manyetik Rezonans Görüntüleme ile Sol Ventrikül Fonksiyonlarının Değerlendirilmesi Nihat TAŞDEMİR¹, Halil ARSLAN¹, Serhat AVCU¹, Müntecep AŞKER², Mustafa

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ EGİTİM İŞDENEYİMİ MESLEKİ ÜYELİKLER. Uzm. Dr. Özgür Kaplan Doğum yeri: Elazığ Doğum tarihi: 9 Haziran 1978 E-mail: drozgurkaplan@yahoo.

ÖZGEÇMİŞ EGİTİM İŞDENEYİMİ MESLEKİ ÜYELİKLER. Uzm. Dr. Özgür Kaplan Doğum yeri: Elazığ Doğum tarihi: 9 Haziran 1978 E-mail: drozgurkaplan@yahoo. ÖZGEÇMİŞ Uzm. Dr. Özgür Kaplan Doğum yeri: Elazığ Doğum tarihi: 9 Haziran 1978 E-mail: drozgurkaplan@yahoo.com EGİTİM 1989-1996: Elazığ Anadolu Lisesi 1996-2002: Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi 2004-2009:

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. Selçuk Görmez

Yrd. Doç. Dr. Selçuk Görmez 1 ÖZGEÇMİŞ VE YAYINLAR LİSTESİ Yrd. Doç. Dr. Selçuk Görmez Doğum Tarihi: 28 Ağustos 1969 Doğum Yeri: Üsküdar, İstanbul İş Adresi: Acıbadem Kadıköy Hastanesi, Tekin Sokak, No: 8, Kadıköy, İstanbul Telefon:

Detaylı

KONJESTİF KALP YETERSİZLİĞİ TEDAVİSİNDE BETA BLOKER KULLANIMI BETA-BLOCKER USE IN THE MANAGEMENT OF CONGESTIVE HEART FAILURE

KONJESTİF KALP YETERSİZLİĞİ TEDAVİSİNDE BETA BLOKER KULLANIMI BETA-BLOCKER USE IN THE MANAGEMENT OF CONGESTIVE HEART FAILURE KONJESTİF KALP YETERSİZLİĞİ TEDAVİSİNDE BETA BLOKER KULLANIMI BETA-BLOCKER USE IN THE MANAGEMENT OF CONGESTIVE HEART FAILURE Engin BOZKURT, Mahmut AÇIKEL Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesi Kardiyoloji

Detaylı

KARDİYOJENİK ŞOK ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ KARDİYOLOJİ ANABİLİM DALI

KARDİYOJENİK ŞOK ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ KARDİYOLOJİ ANABİLİM DALI KARDİYOJENİK ŞOK ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ KARDİYOLOJİ ANABİLİM DALI KARDİYOJENİK ŞOK-TANIM Ø Kardiyojenik şok (KŞ), kardiyak yetersizliğe bağlı uç-organ hipoperfüzyonudur. Ø KŞ taki hemodinamik

Detaylı

Hipertansiyon Tedavisinde Güncel Yaklaşımlar-2014. Dr. Mehmet KANBAY Nefroloji B.D. İstanbul Medeniyet Üniversitesi Tıp Fakültesi

Hipertansiyon Tedavisinde Güncel Yaklaşımlar-2014. Dr. Mehmet KANBAY Nefroloji B.D. İstanbul Medeniyet Üniversitesi Tıp Fakültesi Hipertansiyon Tedavisinde Güncel Yaklaşımlar-2014 Dr. Mehmet KANBAY Nefroloji B.D. İstanbul Medeniyet Üniversitesi Tıp Fakültesi Kontrolsüz Hipertansiyonun Bedeli SVO geçiren hastaların.. J Rendon et al.,

Detaylı

Kadınlarda Koroner Bypass Operasyonunun Özellikleri ve Sonuçları

Kadınlarda Koroner Bypass Operasyonunun Özellikleri ve Sonuçları Kadınlarda Koroner Bypass Operasyonunun Özellikleri ve Sonuçları DOÇ. DR. GÖKÇEN ORHAN Dr. Siyami Ersek Göğüs Kalp Damar Cerrahisi Eğitim ve Araştırma Hastanesi İSTANBUL Euroscore risk sınflaması STS risk

Detaylı

VAKA SUNUMU. Dr. Arif Alper KIRKPANTUR Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Nefroloji Ünitesi

VAKA SUNUMU. Dr. Arif Alper KIRKPANTUR Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Nefroloji Ünitesi VAKA SUNUMU Dr. Arif Alper KIRKPANTUR Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Nefroloji Ünitesi ÖYKÜ 58 yaşında, erkek hasta, emekli memur, Ankara 1989: Tip 2 DM tanısı konularak, oral antidiyabetik

Detaylı

skemik kalp hastal kl olgularda miyokardiyal iskemi ve bölgesel fonksiyon bozuklu unun de erlendirilmesinde Doppler ekokardiyografinin önemi

skemik kalp hastal kl olgularda miyokardiyal iskemi ve bölgesel fonksiyon bozuklu unun de erlendirilmesinde Doppler ekokardiyografinin önemi 23 skemik kalp hastal kl olgularda miyokardiyal iskemi ve bölgesel fonksiyon bozuklu unun de erlendirilmesinde Doppler ekokardiyografinin önemi The role of Doppler echocardiography in the evaluation of

Detaylı

Bugün Neredeyiz? Dr. Yunus Erdem Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji Ünitesi

Bugün Neredeyiz? Dr. Yunus Erdem Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji Ünitesi Hipertansiyon Tedavisi: Bugün Neredeyiz? Dr. Yunus Erdem Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji Ünitesi Hipertansiyon Sıklık Yolaçtığı sorunlar Nedenler Kan basıncı hedefleri Tedavi Dünyada Mortalite

Detaylı

Mustafa Kemal YILDIRIM*, Tülay TUNÇER PEKER*, Dilek KARAASLAN*, Betül MERMİ CEYHAN**, Oktay PEKER***

Mustafa Kemal YILDIRIM*, Tülay TUNÇER PEKER*, Dilek KARAASLAN*, Betül MERMİ CEYHAN**, Oktay PEKER*** Mustafa Kemal YILDIRIM*, Tülay TUNÇER PEKER*, Dilek KARAASLAN*, Betül MERMİ CEYHAN**, Oktay PEKER*** Süleyman Demirel Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Anesteziyoloji AD*, Biyokimya AD**, Kalp Damar Cerrahi

Detaylı

Resüsitasyonda HİPEROKSEMİ

Resüsitasyonda HİPEROKSEMİ Resüsitasyonda HİPEROKSEMİ Prof.Dr.Oktay Demirkıran İ.Ü.Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Anesteziyoloji ve Reanimasyon Anabilim Dalı Yoğun Bakım Bilim Dalı Acil Yoğun Bakım Ünitesi Avrupa da yaklaşık 700,000/yıl

Detaylı

İSKEMİK BARSAĞIN RADYOLOJİK OLARAK DEĞERLENDİRİLMESİ. Dr. Ercan Kocakoç Bezmialem Vakıf Üniversitesi İstanbul

İSKEMİK BARSAĞIN RADYOLOJİK OLARAK DEĞERLENDİRİLMESİ. Dr. Ercan Kocakoç Bezmialem Vakıf Üniversitesi İstanbul İSKEMİK BARSAĞIN RADYOLOJİK OLARAK DEĞERLENDİRİLMESİ Dr. Ercan Kocakoç Bezmialem Vakıf Üniversitesi İstanbul Öğrenim hedefleri Mezenterik vasküler olay şüphesi ile gelen hastayı değerlendirmede kullanılan

Detaylı

8. Kalp damar hastalıklarında tanı ve tedavide yeni ufuklar

8. Kalp damar hastalıklarında tanı ve tedavide yeni ufuklar 308 Türk Kardiyoloji Derneği 8. Kalp damar hastalıklarında tanı ve tedavide yeni ufuklar Gelecekte tanı ve tedavi açısından yeni teknikler geliştirilecektir. Bu tekniklerin hemen uygulamaya koyulmasından

Detaylı

Koroner Arter Hastalığında Miyokard Perfüzyon SPECT Görüntülemenin Önemi Ve Nükleer Kardiyolojik Uygulamalar

Koroner Arter Hastalığında Miyokard Perfüzyon SPECT Görüntülemenin Önemi Ve Nükleer Kardiyolojik Uygulamalar Cumhuriyet Üniversitesi Tıp Fakültesi Koroner Arter Hastalığında Miyokard Perfüzyon SPECT Görüntülemenin Önemi Ve Nükleer Kardiyolojik Uygulamalar The Value of Myocardial Perfusion SPECT Imaging in Coronary

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. 2001 2005 : Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi, Nükleer Tıp A.D. uzmanlık eğitimi

ÖZGEÇMİŞ. 2001 2005 : Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi, Nükleer Tıp A.D. uzmanlık eğitimi ÖZGEÇMİŞ Kişisel Bilgiler: Ad, Soyad : Burcu ESEN AKKAŞ Doğum Yeri ve Yılı : ANKARA - 1974 Medeni Hali : Evli İletişim : burcuesen@yahoo.com Yabancı Dil : İngilizce Unvanı : Nükleer Tıp Uzmanı Öğrenim

Detaylı

Akut Apandisit Tanısal Yaklaşımlar

Akut Apandisit Tanısal Yaklaşımlar Apandisit; Akut Apandisit Tanısal Yaklaşımlar Dr. Selcan ENVER DİNÇ ACİL TIP ABD. 09.03.2010 Acil servise başvuran karın ağrılı hastalarda en sık konulan tanılardan bir tanesidir. Apandektomi dünya genelinde

Detaylı

Konjenital Kalp Cerrahisinde Periferik Venöz Basınç Santral Venöz Basınca Alterna=f Olabilir Mi?

Konjenital Kalp Cerrahisinde Periferik Venöz Basınç Santral Venöz Basınca Alterna=f Olabilir Mi? Konjenital Kalp Cerrahisinde Periferik Venöz Basınç Santral Venöz Basınca Alterna=f Olabilir Mi? Onur IŞIK 1, Cengiz SAHUTOĞLU 2, Zeliha Korkmaz DİŞLİ 3, İsmail AYTAÇ 1, Olcay Murat Dişli 4, Ali KUTSAL

Detaylı

Dr. Sabri DEMİRCAN İstanbul Bilim Üniversitesi Kardiyoloji Anabilim Dalı

Dr. Sabri DEMİRCAN İstanbul Bilim Üniversitesi Kardiyoloji Anabilim Dalı Dr. Sabri DEMİRCAN İstanbul Bilim Üniversitesi Kardiyoloji Anabilim Dalı Aritmini başlamasını veya devamını sağlayan lokalize kardiyak dokunun tahrip edilmesi Odak İleti yolları Anatomik substrat Direk

Detaylı

HİPERTROFİK KARDİYOMİYOPATİ

HİPERTROFİK KARDİYOMİYOPATİ ANİ ÖLÜMLE İLİŞKİLİ YAPISAL KALP HASTALIKLARIN TEDAVİSİNDE SON GELİŞMELER HİPERTROFİK KARDİYOMİYOPATİ Dr. Murat Sucu Gaziantep Üniversitesi Tıp Fakültesi Kardiyoloji AD. Tanım Eko, MR veya CT ile Herhangi

Detaylı

Doç.Dr. Mehmet Güngör KAYA

Doç.Dr. Mehmet Güngör KAYA ERCIYES ÜNĠVERSĠTESĠ TIP FAKÜLTESĠ KARDİYOLOJİ Anabilim Dalı I. GENEL BĠLGĠLER Dersin Adı MED 402 KARDİYOLOJİ STAJI Yerel Kredi:2 Yıl ve Dönemi 4. sınıf & 7. ya da 8. sömestr AKTS Kredi:3 Öğretim Üyeleri

Detaylı

Doğumsal kalp hastalığı ve PAH. Dr. Gülten TAÇOY Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Kardiyoloji Anabilim Dalı

Doğumsal kalp hastalığı ve PAH. Dr. Gülten TAÇOY Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Kardiyoloji Anabilim Dalı Doğumsal kalp hastalığı ve PAH Dr. Gülten TAÇOY Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Kardiyoloji Anabilim Dalı 39 y kadın hasta Nefes darlığı, morarma ile başvurdu. 22 y iken (17 sene önce 1998) gebeliğin 3.

Detaylı

Akciğer Dışı Tümör Olgularında İzole Mediasten FDG-PET Pozitif Lenf Nodlarının Histopatolojik Değerlendirilmesi

Akciğer Dışı Tümör Olgularında İzole Mediasten FDG-PET Pozitif Lenf Nodlarının Histopatolojik Değerlendirilmesi Akciğer Dışı Tümör Olgularında İzole Mediasten FDG-PET Pozitif Lenf Nodlarının Histopatolojik Değerlendirilmesi Dr. E. Tuba CANPOLAT 1, Dr. Alper FINDIKÇIOĞLU 2, Dr. Neşe TORUN 3 1 Başkent Üniversitesi

Detaylı

3. Atriyal Fibrilasyon Zirvesi 2014- Antalya. Leadless Pacemaker. Enis Oğuz, LivHospital Ulus-İstanbul

3. Atriyal Fibrilasyon Zirvesi 2014- Antalya. Leadless Pacemaker. Enis Oğuz, LivHospital Ulus-İstanbul 3. Atriyal Fibrilasyon Zirvesi 2014- Antalya Leadless Pacemaker Enis Oğuz, LivHospital Ulus-İstanbul Major complications: A, cohort 1; B, cohort 2. Poole J E et al. Circulation. 2010;122:1553-1561 Copyright

Detaylı

Koroner yavaş akımın zirve sistolik gerilim (strain) süresi ile ilişkisi

Koroner yavaş akımın zirve sistolik gerilim (strain) süresi ile ilişkisi Türk Kardiyol Dern Arş - Arch Turk Soc Cardiol 2011;39(1):29-34 29 Koroner yavaş akımın zirve sistolik gerilim (strain) süresi ile ilişkisi The association of coronary slow flow with time to peak systolic

Detaylı

ATRİYAL FİBRİLASYON MEKANİZMALARI ve KLİNİK ÖZELLİKLERİ. Dr. Ayşen Ağaçdiken Ağır Kocaeli Üniversitesi Tıp Fakültesi Kardiyoloji AD

ATRİYAL FİBRİLASYON MEKANİZMALARI ve KLİNİK ÖZELLİKLERİ. Dr. Ayşen Ağaçdiken Ağır Kocaeli Üniversitesi Tıp Fakültesi Kardiyoloji AD ATRİYAL FİBRİLASYON MEKANİZMALARI ve KLİNİK ÖZELLİKLERİ Dr. Ayşen Ağaçdiken Ağır Kocaeli Üniversitesi Tıp Fakültesi Kardiyoloji AD Paroksismal AF; 7 gün içinde spontan düzelen rekürren AF. Elektriksel

Detaylı

SPECT/BT 16-19 MAYIS 2015 XV ULUSAL MEDİKAL FİZİK KONGRESİ TRABZON

SPECT/BT 16-19 MAYIS 2015 XV ULUSAL MEDİKAL FİZİK KONGRESİ TRABZON SPECT/BT 16-19 MAYIS 2015 XV ULUSAL MEDİKAL FİZİK KONGRESİ TRABZON * Nükleer tıp SPECT görüntülerinde artan tutulum bölgesini tanımlamada, Bölgenin kesin anatomik lokalizasyonunu belirlemekte zorlanılmaktadır.

Detaylı

Değerlendirme. Seksüel Anamnez Detaylı bir medikal ve psikolojik anamnez Partnerle görüşme Medikal anamnez Seksüel anamnez

Değerlendirme. Seksüel Anamnez Detaylı bir medikal ve psikolojik anamnez Partnerle görüşme Medikal anamnez Seksüel anamnez Dr. MANSUR DAĞGÜLLİ Epidemiyoloji Memnun edici seksüel performansa izin verecek yeterli ereksiyonu sağlamak ve devam ettirmedeki kalıcı yetersizlik Hem etkilenen kişiler hem de onların partner ve ailelerinin

Detaylı

Koroner Arter Hastalığında Tanı Uzm. Dr. Zehra İlke Akyıldız İzmir Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi Kardiyoloji Kliniğiiği Aşağıdakilerden hangisi tipik göğüs ağrısının özellikleridir? a) Retrosternal

Detaylı

ULUSAL KALP SAĞLIĞI POLİTİKASI ANA İLKELERİ

ULUSAL KALP SAĞLIĞI POLİTİKASI ANA İLKELERİ ULUSAL KALP SAĞLIĞI POLİTİKASI ANA İLKELERİ 1. Dünyada kalp-damar hastalıkları ile ilgili epidemiyolojik gerçekler 1.1. Kalp ve Damar Hastalığı Kavramı 1.2. Dünyada Kalp ve Damar Hastalıklarının Epidemiyolojisi

Detaylı

Taraf tutma (Bias) önlenmiş

Taraf tutma (Bias) önlenmiş Hamdi Akan Ankara Tıp Fakültesi Hematoloji Bilim Dalı hamdiakan@gmail.com 23 Ocak 2015 Toplumu iyi temsil ediyor = Hasta sayısı Doğru tasarım ve metodoloji Taraf tutma (Bias) önlenmiş Sağlam istatistik

Detaylı

YENİ ORAL ANTİKOAGÜLANLAR PROF. DR. TUFAN TÜKEK

YENİ ORAL ANTİKOAGÜLANLAR PROF. DR. TUFAN TÜKEK YENİ ORAL ANTİKOAGÜLANLAR PROF. DR. TUFAN TÜKEK İSTANBUL TIP FAKÜLTESİ İÇ HASTALIKLARI ABD Varfarin etkinliğinin kanıtlanmış olmasına rağmen suboptimal ve düşük kullanım oranı nedeniyle yeni oral antikoagülan

Detaylı

27.09.2014. Hiperakut İskemik İnme de Görüntüleme. Öğrenim Hedefleri. Sinonim. İnme tanımı. Beyin metabolizması

27.09.2014. Hiperakut İskemik İnme de Görüntüleme. Öğrenim Hedefleri. Sinonim. İnme tanımı. Beyin metabolizması Öğrenim Hedefleri RADYOLOJİ ANABİLİM DALI Hiperakut İskemik İnme de Görüntüleme Dr Alpay ALKAN Bezmialem Vakıf Üniversitesi Tıp Fakültesi Radyoloji A.D İnme tanımı Beyin perfüzyon-otoregülasyon Difüzyon

Detaylı

Doç. Dr. Halil Coşkun. Dr. Hüseyin Kazim Bektaşoğlu

Doç. Dr. Halil Coşkun. Dr. Hüseyin Kazim Bektaşoğlu Doç. Dr. Halil Coşkun Dr. Hüseyin Kazim Bektaşoğlu GİRİŞ 2010 verilerine göre dünyada erişkinlerde (20-79 yaş) diabet prevalansı %6,4 (285 milyon). 2030 da bu oranın %7,7 ye (439 milyon) yükseleceği öngörülüyor.

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. Füsun AYDOĞAN Mustafa Kemal Üniversitesi Tıp Fakültesi Nükleer Tıp A.D. Aralık 2015

Yrd. Doç. Dr. Füsun AYDOĞAN Mustafa Kemal Üniversitesi Tıp Fakültesi Nükleer Tıp A.D. Aralık 2015 Yrd. Doç. Dr. Füsun AYDOĞAN Mustafa Kemal Üniversitesi Tıp Fakültesi Nükleer Tıp A.D. Aralık 2015 } Total kalça ve diz protez uygulamaları günümüzde başarı ile uygulanabilen ortopedik yaklaşımlardandır.

Detaylı

Giriș. Ahmet Karakurt 1, Yüksel Kaya 1, Tolga Sinan Güvenç 1, Mehmet Akbulut 2

Giriș. Ahmet Karakurt 1, Yüksel Kaya 1, Tolga Sinan Güvenç 1, Mehmet Akbulut 2 ARAȘTIRMA YAZISI / ORIGINAL ARTICLE Kafkas J Med Sci 2013; 3(2):68 73 doi: 10.5505/kjms.2013.51422 Dobutamin Stres Ekokardiyografi Testi Sırasında Görülen Semptom, Yan Etki ve Komplikasyonlar Symptoms,

Detaylı

Ensite NavX TM. (Contact mapping, Temasl haritalama) Doç. Dr. Fethi KILIÇASLAN GATA Haydarpaşa Eğitim Hastanesi Kardiyoloji Kliniği Öğretim Üyesi

Ensite NavX TM. (Contact mapping, Temasl haritalama) Doç. Dr. Fethi KILIÇASLAN GATA Haydarpaşa Eğitim Hastanesi Kardiyoloji Kliniği Öğretim Üyesi Ensite NavX TM (Contact mapping, Temasl haritalama) Doç. Dr. Fethi KILIÇASLAN GATA Haydarpaşa Eğitim Hastanesi Kardiyoloji Kliniği Öğretim Üyesi AAD başar oran : %52 %57 %71 %72 %77 Ortalama takip: 14

Detaylı

ÇANAKKALE ONSEKİZ MART ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ

ÇANAKKALE ONSEKİZ MART ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ Dönem V Kardiyoloji Staj Eğitim Programı Eğitim Başkoordinatörü: Dönem Koordinatörü: Koordinatör Yardımcısı: Doç. Dr. Erkan Melih ŞAHİN Yrd. Doç. Dr. Baran GENCER Yrd. Doç. Dr. Oğuz GÜÇLÜ Yrd. Doç. Dr.

Detaylı

Ameliyat Riskinin Değerlendirilmesinde Akciğer Kapasitesi Akif Turna

Ameliyat Riskinin Değerlendirilmesinde Akciğer Kapasitesi Akif Turna Ameliyat Riskinin Değerlendirilmesinde Akciğer Kapasitesi Akif Turna Ameliyatın Riski Ameliyatın Riski Major akciğer ameliyatı yapılacak hastalarda risk birden fazla faktöre bağlıdır. Ameliyatın Riski

Detaylı

Koroner Arter Hastalığı Poliklinik Takibi

Koroner Arter Hastalığı Poliklinik Takibi Trakya Univ Tip Fak Derg 2010;27 Suppl 1:13-18 Derleme / Review Koroner Arter Hastalığı Poliklinik Takibi Coronary Artery Disease Management in Polyclinic Elçim DURUSOY, Tarık YILDIRIM, Armağan ALTUN Trakya

Detaylı

TC. SAĞLIK BAKANLIĞI SAKARYA ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ OMURİLİK YARALANMALARI HASTA BİLGİLENDİRME BROŞÜRÜ

TC. SAĞLIK BAKANLIĞI SAKARYA ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ OMURİLİK YARALANMALARI HASTA BİLGİLENDİRME BROŞÜRÜ TC. SAĞLIK BAKANLIĞI SAKARYA ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ OMURİLİK YARALANMALARI HASTA BİLGİLENDİRME BROŞÜRÜ Omurilik yaralanmaları, omurganın içinde bulunan sinir dokusunun, travma ya da

Detaylı

PULMONER EMBOLİ TANISINDA

PULMONER EMBOLİ TANISINDA PULMONER EMBOLİ TANISINDA KARDİYAK BELİRTE AKDENİZ ÜNİVERSİTES TESİ TIP FAKÜLTES LTESİ ACİL L TIP ANABİLİM M DALI Dr. İlker GÜNDG NDÜZ 12-01 01-2010 ÖZET PE tanısı koymak veya onaylamak; Kısa vadeli prognoz

Detaylı

Fibrilasyonun Cerrahi Tedavisi

Fibrilasyonun Cerrahi Tedavisi Atriyal Fibrilasyonun Cerrahi Tedavisi IGK Akademisi Toplantısı 10 Haziran 2011 Prof. Dr.Belhhan Akpınar Florence Nightingale Hastanesi Şişli-Istanbul AF ve Kardiyak Cerrahi girişimler Mitral cerrahisi

Detaylı

26.04.2014 SSS TÜMÖRLERİNDE MOLEKÜLER GÖRÜNTÜLEME MOLEKÜLER GÖRÜNTÜLEME NEDİR? MOLEKÜLER GÖRÜNTÜLEME NEDİR? MOLEKÜLER GÖRÜNTÜLEME NEDİR?

26.04.2014 SSS TÜMÖRLERİNDE MOLEKÜLER GÖRÜNTÜLEME MOLEKÜLER GÖRÜNTÜLEME NEDİR? MOLEKÜLER GÖRÜNTÜLEME NEDİR? MOLEKÜLER GÖRÜNTÜLEME NEDİR? SSS TÜMÖRLERİNDE MOLEKÜLER GÖRÜNTÜLEME MOLEKÜLER GÖRÜNTÜLEME NEDİR? Dr. Cem ÇALLI rsna.healthimaginghub.com MOLEKÜLER GÖRÜNTÜLEME NEDİR? Biyolojik süreçlerin hücresel ve moleküler düzeyde in vivo ölçümü

Detaylı

Serap Kalaycı, Halide Oğuş, Elif Demirel, Füsun Güzelmeriç, Tuncer Koçak

Serap Kalaycı, Halide Oğuş, Elif Demirel, Füsun Güzelmeriç, Tuncer Koçak Koroner Arter Bypass Greftleme Operasyonlarında Esmolol Hidroklörür ve Magnezyum Sülfatın Laringoskopi ve Trakeal Entubasyona Bağlı Hemodinamik Yanıta Etkileri Serap Kalaycı, Halide Oğuş, Elif Demirel,

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. Derece Bölüm / Program Üniversite Yıl

ÖZGEÇMİŞ. Derece Bölüm / Program Üniversite Yıl ÖZGEÇMİŞ 1. Adı Soyadı : Oğuz Moldibi 2. Doğum Tarihi : 10.11.1960 3. Unvanı : Yardımcı Doçent Doktor 4. Öğrenim Durumu : Derece Bölüm / Program Üniversite Yıl Lisans Tıp Fakültesi Hacettepe Üniversitesi

Detaylı

Kapalı sistem beyin biyopsi yöntemleri; histopatolojik değerlendirmede algoritma

Kapalı sistem beyin biyopsi yöntemleri; histopatolojik değerlendirmede algoritma Kapalı sistem beyin biyopsi yöntemleri; histopatolojik değerlendirmede algoritma Dr Büge Öz İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Patoloji Anabilim Dalı Konuşma akışı; Sterotaksik yöntem nedir?

Detaylı

Sol Atriyum Anatomisi ve Ekokardiyografik Değerlendirmesi. Dr. Cihangir Kaymaz Koşuyolu YIEAH Kardiyoloji Kliniği

Sol Atriyum Anatomisi ve Ekokardiyografik Değerlendirmesi. Dr. Cihangir Kaymaz Koşuyolu YIEAH Kardiyoloji Kliniği Sol Atriyum Anatomisi ve Ekokardiyografik Değerlendirmesi Dr. Cihangir Kaymaz Koşuyolu YIEAH Kardiyoloji Kliniği Sol Atriyum Segmenter Morfoloji Hunter R, et al. Circ Arrhythm Electrophysiol 2011;4:622-9.

Detaylı

B6. Yuksel S, Demir S, Sahin M. Total extrusion of a normally functioning pacemaker. Tex Heart Inst J. 2012;39(1):156-7. (SCI-İndeks Expanded C)

B6. Yuksel S, Demir S, Sahin M. Total extrusion of a normally functioning pacemaker. Tex Heart Inst J. 2012;39(1):156-7. (SCI-İndeks Expanded C) ESERLER A. Uluslararası hakemli dergilerde yayımlanan makaleler : A1. Yazici M, Demircan S, Aksakal E, Sahin M, Meriç M, Dursun I, Yüksel S, Sağkan O. Plasma insulin, glucose and lipid levels, and their

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ ÖZGEÇMİŞ

ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ ÖZGEÇMİŞ ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ ÖZGEÇMİŞ Adı Soyadı: OSMAN AKDEMİR Doğum Tarihi: 18 Kasım 1966 Öğrenim Durumu: Derece Bölüm/Program Üniversite Yıl Lisans Tıp Fakültesi Ege Üniversitesi 1990 Tıpta Uzmanlık

Detaylı

Trakea Rüptürü. Nadir Bir Entübasyon Komplikasyonu. Doç. Dr. Aydın KARAKUZU Yakın Doğu Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Lefkoşe, KKTC Nisan 2011

Trakea Rüptürü. Nadir Bir Entübasyon Komplikasyonu. Doç. Dr. Aydın KARAKUZU Yakın Doğu Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Lefkoşe, KKTC Nisan 2011 Trakea Rüptürü Nadir Bir Entübasyon Komplikasyonu Doç. Dr. Aydın KARAKUZU Yakın Doğu Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Lefkoşe, KKTC Nisan 2011 1 Klinik Öykü Ş.Ş., 75 yaş, erkek, Asenden Aort Anevrizması

Detaylı

ESC/AHA Kılavuzlarına Göre Koroner Cerrahisi Endikasyonları

ESC/AHA Kılavuzlarına Göre Koroner Cerrahisi Endikasyonları ESC/AHA Kılavuzlarına Göre Koroner Cerrahisi Endikasyonları Dr.Bülend KETENCİ Siyami Ersek Göğüs Kalp ve Damar Cerrahisi Hastanesi Türk Kalp ve Damar Cerrahisi Derneği 3.Okulu Eskişehir Osmangazi Üniversitesi

Detaylı

Beyin Omurilik ve Sinir Tümörlerinin Cerrahisi. (Nöro-Onkolojik Cerrahi)

Beyin Omurilik ve Sinir Tümörlerinin Cerrahisi. (Nöro-Onkolojik Cerrahi) Beyin Omurilik ve Sinir Tümörlerinin Cerrahisi (Nöro-Onkolojik Cerrahi) BR.HLİ.018 Sinir sisteminin (Beyin, omurilik ve sinirlerin) tümörleri, sinir dokusunda bulunan çeşitli hücrelerden kaynaklanan ya

Detaylı

XI. Mezuniyet Sonrası Eğitim Toplantısı 7-11 Mayıs 2008 Almira Hotel Bursa

XI. Mezuniyet Sonrası Eğitim Toplantısı 7-11 Mayıs 2008 Almira Hotel Bursa Ekokardiyografi Almira Hotel Sayın Türk Kardiyoloji Derneği Üyesi, Türk Kardiyoloji Derneği Ekokardiyografi nun yıllık Mezuniyet Toplantılarının 11. sini 8-10 Mayıs 2008 tarihinde, Almira Otel de gerçekleştireceğimizi

Detaylı

ATRiYAL FiBROZiS ve YENiDEN SEKiLLENME yüz yıldan beri süren çabalar

ATRiYAL FiBROZiS ve YENiDEN SEKiLLENME yüz yıldan beri süren çabalar ATRiYAL FiBROZiS ve YENiDEN SEKiLLENME yüz yıldan beri süren çabalar Yrd. Doç. Dr. Uğur CANPOLAT Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Kardiyoloji Anabilim Dalı, Ankara ATRİYAL FİBRİLASYON ZİRVESİ 2015

Detaylı

Diagnostik Görüntüleme ve Teknikleri

Diagnostik Görüntüleme ve Teknikleri Diagnostik Görüntüleme ve Teknikleri Diagnostik görüntüleme ve teknikleri, implant ekibi ve hasta için çok amaçlı tedavi planının uygulanması ve geliştirilmesine yardımcı olur. 1. Aşama Görüntüleme Aşamaları

Detaylı

NAZOFARENKS KARSİNOMUNDA CLAUDIN 1, 4 VE 7 EKSPRESYON PATERNİ VE PROGNOSTİK ÖNEMİ

NAZOFARENKS KARSİNOMUNDA CLAUDIN 1, 4 VE 7 EKSPRESYON PATERNİ VE PROGNOSTİK ÖNEMİ NAZOFARENKS KARSİNOMUNDA CLAUDIN 1, 4 VE 7 EKSPRESYON PATERNİ VE PROGNOSTİK ÖNEMİ Dinç Süren 1, Mustafa Yıldırım 2, Vildan Kaya 3, Ruksan Elal 1, Ömer Tarık Selçuk 4, Üstün Osma 4, Mustafa Yıldız 5, Cem

Detaylı

MANYETİK REZONANS TEMEL PRENSİPLERİ

MANYETİK REZONANS TEMEL PRENSİPLERİ MANYETİK REZONANS TEMEL PRENSİPLERİ Dr. Ragıp Özkan Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Radyoloji ABD REZONANS Sinyal intensitesini belirleyen faktörler Proton yoğunluğu TR T1 TE T2

Detaylı

EVDE BAKIM HİZMET DENEYİMLERİ:KAMUDA

EVDE BAKIM HİZMET DENEYİMLERİ:KAMUDA EVDE BAKIM HİZMET DENEYİMLERİ:KAMUDA Doç. Dr. Pemra C.ÜNALAN Ast. Dr. Özge Doğan Marmara Üniversitesi Pendik EAH Evde Sağlık Birimi EVDE SAĞLIKTA HASTA TAKİBİ... Evde sağlık hizmeti alan hastaların ayaktan

Detaylı

ELEKTİF OLGULARDA ANTİTROMBOSİT,ANTİTROMBİN TEDAVİ STRATEJİSİ

ELEKTİF OLGULARDA ANTİTROMBOSİT,ANTİTROMBİN TEDAVİ STRATEJİSİ ELEKTİF OLGULARDA ANTİTROMBOSİT,ANTİTROMBİN TEDAVİ STRATEJİSİ Doç.Dr.B.Yılmaz CİNGÖZBAY GATA HAYDARPAŞA EĞİTİM HASTANESİ KARDİYOLOJİ SERVİSİ İSTANBUL İSTANBUL GİRİŞİMSEL KARDİYOLOJİ KURSU 11 Haziran 2011

Detaylı

Diyabetik Ayak Lezyonlarının Radyonüklid Yöntemlerle Görüntülenmesi. Prof. Dr. Seher Nilgün Ünal İstanbul Tıp Fakültesi Nükleer Tıp Anabilim Dalı

Diyabetik Ayak Lezyonlarının Radyonüklid Yöntemlerle Görüntülenmesi. Prof. Dr. Seher Nilgün Ünal İstanbul Tıp Fakültesi Nükleer Tıp Anabilim Dalı Diyabetik Ayak Lezyonlarının Radyonüklid Yöntemlerle Görüntülenmesi Prof. Dr. Seher Nilgün Ünal İstanbul Tıp Fakültesi Nükleer Tıp Anabilim Dalı Diyabetik ayak komplikasyonları Selülit Osteomyelit Şarko

Detaylı

SAĞLIKTA NANOTEKNOLOJİ

SAĞLIKTA NANOTEKNOLOJİ SAĞLIKTA NANOTEKNOLOJİ Uzm. Hem. İlknur Yayla *Acıbadem Kozyatağı Hastanesi Hemşirelik Hizmetleri Müdürü, Acıbadem Sağlık Grubu Ameliyathaneler ve MSÜ Koordinatörü Hazırlanma Tarihi: 23 Mart 2016 http://www.haberturk.com/saglik/haber/536313-kanserde-nano-teknoloji-mucizesi

Detaylı

YAŞLILARDA KARDİYOVASKÜLER SİSTEM VE HASTALIKLARI

YAŞLILARDA KARDİYOVASKÜLER SİSTEM VE HASTALIKLARI YAŞLILARDA KARDİYOVASKÜLER SİSTEM VE HASTALIKLARI Dr. Sabri DEMIRCAN Ondokuz Mayıs Üniversitesi Tıp Fakültesi Kardiyoloji ABD Slide 1 Slide 2 Yaş ve cinsiyete göre iskemik kalp hastalığı için hospitalizasyon

Detaylı

Soru 1. Türkiye de 1 günde tüketilen ekmek miktarı kaç adettir? A) 41 milyon B) 61 milyon C) 81 milyon D) 101 milyon E) 121 milyon

Soru 1. Türkiye de 1 günde tüketilen ekmek miktarı kaç adettir? A) 41 milyon B) 61 milyon C) 81 milyon D) 101 milyon E) 121 milyon Birincilik Ödülü İkincilik Ödülü Üçüncülük Ödülü Soru 1 Türkiye de 1 günde tüketilen ekmek miktarı kaç adettir? A) 41 milyon B) 61 milyon C) 81 milyon D) 101 milyon E) 121 milyon EKMEK DANİMARKA FİNLANDİYA

Detaylı

Kalp yetersizliği olan hastalarda fonksiyonel kapasitenin değerlendirilmesinde doku Doppler ekokardiyografinin rolü

Kalp yetersizliği olan hastalarda fonksiyonel kapasitenin değerlendirilmesinde doku Doppler ekokardiyografinin rolü Türk Kardiyol Dern Arş - Arch Turk Soc Cardiol 2008;36(3):143-149 143 Kalp yetersizliği olan hastalarda fonksiyonel kapasitenin değerlendirilmesinde doku Doppler ekokardiyografinin rolü The role of tissue

Detaylı

Göğüs Ağrısı Olan Hasta. Dr. Ö.Faruk AYDIN / 06.04.2016

Göğüs Ağrısı Olan Hasta. Dr. Ö.Faruk AYDIN / 06.04.2016 Göğüs Ağrısı Olan Hasta Dr. Ö.Faruk AYDIN / 06.04.2016 Göğüs Ağrısı??? Yan ağrısı? Sırt ağrısı? Mide ağrısı? Karın ağrısı? Boğaz ağrısı? Omuz ağrısı? Meme ağrısı? Akut Göğüs Ağrısı Aniden başlar-tipik

Detaylı

DOĞU AKDENİZ ÜNİVERSİTESİ

DOĞU AKDENİZ ÜNİVERSİTESİ DOĞU AKDENİZ ÜNİVERSİTESİ BİLGİSAYAR VE TEKNOLOJİ YÜKSEK OKULU BİYOMEDİKAL CİHAZ TEKNOLOJİSİ BMET168 MEDİKAL İLETİŞİM QUIZ 1 ÇOKTAN SEÇMELİ SORULAR (her soru 2 puan) 1-Aşağıdakilerden hangisi Biyomedikal

Detaylı

DAMAR HASTALIKLARINDA GÜNCEL YAKLAŞIMLAR

DAMAR HASTALIKLARINDA GÜNCEL YAKLAŞIMLAR T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI D.P.Ü. KÜTAHYA EVLİYA ÇELEBİ EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ DAMAR HASTALIKLARINDA GÜNCEL YAKLAŞIMLAR PROF. DR. AHMET HAKAN VURAL OP. DR. GÜLEN SEZER ALPTEKİN ERKUL OP. DR. SİNAN ERKUL

Detaylı

Nasıl yapalım? / How to?

Nasıl yapalım? / How to? 440 Turk Kardiyol Dern Ars 2016;44(5):440-444 doi: 10.5543/tkda.2016.18055 Nasıl yapalım? / How to? (Ekokardiyografi / Echocardiography) Ekokardiyografi ile romatizmal kalp hastalığı tanısı nasıl konur?

Detaylı

METABOLİK DEĞİŞİKLİKLER VE FİZİKSEL PERFORMANS

METABOLİK DEĞİŞİKLİKLER VE FİZİKSEL PERFORMANS METABOLİK DEĞİŞİKLİKLER VE FİZİKSEL PERFORMANS Aerobik Antrenmanlar Sonucu Kasta Oluşan Adaptasyonlar Miyoglobin Miktarında oluşan Değişiklikler Hayvan deneylerinden elde edilen sonuçlar dayanıklılık antrenmanları

Detaylı

İskemik kardiyomiyopatili hastalarda intrakoroner otolog kemik iliği kaynaklı mononükleer kök hücre nakli: 18 aylık takip sonuçları

İskemik kardiyomiyopatili hastalarda intrakoroner otolog kemik iliği kaynaklı mononükleer kök hücre nakli: 18 aylık takip sonuçları Türk Kardiyol Dern Arş - Arch Turk Soc Cardiol 2008;36(8):519-529 519 İskemik kardiyomiyopatili hastalarda intrakoroner otolog kemik iliği kaynaklı mononükleer kök hücre nakli: 18 aylık takip sonuçları

Detaylı