LET S SHARE OUR PROBLEMS

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "LET S SHARE OUR PROBLEMS"

Transkript

1 LET S SHARE OUR PROBLEMS REGIONAL PARTNERSHİP PROJECT TR1-COM TURKEY ROMANIA

2 SUMMARY 1- Coordinator partner region 1- Düzce İl Milli Eğitim Müdürlüğü 1.A Turkish management team 1.B Partners and implementation teams 2- Coordinator partner region 2 Casa Corpului Didactic Spiru Haret Iași, România 2.A Romanian management team 2.B Partners and implementation teams 3- Goal and Objectives of the Project 3.A Main objective 3.B Concrete objectives of the partnership of the project 4- Framework of the Project 4.A DÜZCE 4.B IAȘI 5- Düzce Provincial Directorate of National Education 6- Teacher Training Center Spiru Haret Iasi 7- Motivation for selection of this specific target group, the direct and indirect beneficiaries 8- Joint Activities 8.A Project management activities establishing the project teams 8.B Target group selection 8.C Designing and using the work tools 8.D Training course for teachers 9- Coaching activities for students 10- Dissemination activities for the project and for the results of the project 11- Obtained results 12- Educational impact 13- Strategies and work methods 14 A- Test Results Applied to the Teachers/ Turkey 14-B- Test Results Applied to the Teachers/ Romania 15- Sample Program for the Children Living Apart From Parents 16- Photos

3 1- Coordinator partner region 1- Düzce İl Milli Eğitim Müdürlüğü Düzce İl Milli Eğitim Müdürlüğü/Türkiye 1.A Turkish management team İlyas Ayyıldız, Osman Aktan 1.B Partners and implementation teams Mustafa Kemal Ortaokulu- Öznur Günesen İsmet Paşa Ortaokulu- Şükran Arpaz Ünsal Düzce Rehberlik ve Araştırma Merkezi- Mehmet Önemli, Kübra Damar 2- Coordinator partner region 2 Casa Corpului Didactic Spiru Haret Iași, România 2.A Romanian management team Casa Corpului Didactic Spiru Haret Iaşi: Simona Elena Vrânceanu Silviu Iordache Liliana Rujanu Mihaela Șalariu Ileana Savinescu Lidia Andronache Simona Eugenia Pîntea 2.B Partners and implementation teams Inspectoratul Școlar Județean Iași - Gabriela Conea Colegiul Tehnic de Transporturi și Construcții Iași - Mihaela Poroch Colegiul Agricol și de Industrie Alimentară Vasile Adamachi Iași - Carmen Beatrice Zelinschi Liceul Economic Nicolae Iorga Pașcani, Iași - Gheorghe Spiridon Mitropolia Moldovei și Bucovinei, Sectorul de Misiune, Statistică și Prognoză Pastorală - Iulian Negru. 3- Goal and Objectives of the Project Creating a common strategy between regional and local partners in order to deal with crisis situations of the students from the target group. 3.A Main objective To increase competency of secondary school counsellors and teachers concerning the problems of students between 11 and 14 years old that are living separately from their families. 3.B Concrete objectives of the partnership of the project To create awareness about the problems of the students who are separated from their families. To increase the ability of psychological counsellors who work at secondary schools in solving the problems of secondary school students. To exchange the best practices of the other region concerning how to solve the students problem of living apart from their families.

4 To prevent students from having negative attitudes towards separation. To raise awareness towards new life conditions after separation. To support students in sharing both negative and positive feelings and ideas about separation. To help students to re-handle and adapt to conditions causing them to feel upset. To present the different problems occurred as a consequence of separation from both partner regions which have different cultures. To disseminate the best applications which appear as results of the project in both partner regions. To provide an European dimension for schools by encouraging them for cross border cooperation. To build international cooperation between the institutions responsible for education. To enhance the academic success of disadvantaged adolescents at the age of Framework of the Project Description of the two regions of the partners and the description of the regional partner organisations 4.A DÜZCE Düzce is located in a region which is relatively in a good condition in terms of agriculture, trade, industry and transportationwhere the literacy rate is over the average of Turkey (90%). Following the earthquakesin 1999 the region faced serious social problems affecting especially the children in the area, many children became orphans and in the post-earthquake period a rise in the ratio of broken families was observed. The marriages without ensuring job opportunities did not last long and separations came out after a period of time. Regarding this, a recent study conducted in Düzce by Alptekin (2010) shows that the divorce incidents are caused by economic problems in the ratio of %6. Moreover, the impact of the changes in Düzce in the last 10 years on marriages is not limited to economic problems. The other crucial reason for the increase of the number of broken families is related to marriage of people from different origins and cultures following the migration flow to Düzce. According to Alptekin's study (2010), divorce incidents resulting from cultural and opinion differences are in the ratio of %25 In addition to what has been discussed above, this project also justifies its importance by underlining the impact of separation on our students. According to official records of our Directorate in 2012, there are 1649 students live apart from their families and stay in private and state dormitories. The literature argues that the students whose parents are separated have more psychosocial and academic problems than other students (Amato, 2001). This is verified by our teachers in Düzce as well. Therefore, our teachers should be academically trained and they should know how to approach their students who have family issues.

5 4.B IAȘI The free movement of labour force in Europe has generated, apart from the positive effects on the economy, a series of highly negative consequences from a social and educational point of view. One of these effects is the migration of parents abroad in order to find a job. This has an effect on children's education and family separations have serious social effects. At Iași county level, we have signalled the emergence of this new process which tends to be a specific phenomenon to this period, leading to dropout. Since 2002 different analysis of the causes that lead to school dropout have revealed a new factor, namely parents going abroad to work. In there were 10 such cases, in 2004 to 2005 there were 15 cases, and then the number began to grow steadily. We wondered and concluded that if a number of children get to be abandoned, then perhaps there is a fairly large number of children left without parental supervision who are suffering in different ways. And since all pedagogies place at the basis of a harmonious training and development of the child's personality, the family education, the project highlighted the effect of this new phenomenon namely the parents migration abroad that are coming from economically disadvantaged areas, in order to obtain the necessary funds for having a decent life. This phenomenon leads to separation of families with serious consequences in students school dropout. This project aimed at reducing these effects which may otherwise lead to long term social problems. Casa Corpului Didactic,,Spiru Haret'' Iași, regional partner 2, is an institution founded in 1971 having as its main objective the methodological, psycho-pedagogical, speciality and the inservice training for teachers as well as the informing, documentation and training in research and cultural activities of the teaching staff. The institution has the role of developing teachers competences in order to deal and solve the problems that are being identified, in partnership with Iași County School Inspectorate and Iași Psycho-Pedagogical Counselling Centre, regarding students in the secondary education system. Casa Corpului Didactic,,Spiru Haret'' Iași functions as a centre of resource, innovation and examination in the continuous training of the didactic staff, centre of development and implementation of secondary education teaching system reform through specific means, initiation centre and organizing scientific and methodological activities. 5- Düzce Provincial Directorate of National Education Düzce Provincial Directorate of National Education (Düzce MEM) is a local authority that embodies 1 provincial director, 2 deputy managers, 6 branch managers, 16 school inspectors and 226 staff, 237 school administrators, 3123 teachers, students. Also, it includes 24 departments, 191 primary schools, 19 preschools, 3 private schools, 2 special needs education

6 centers, 32 high schools, 8 teacher hotels, 1 guidance and research center, 2 vocational education centers, 8 lifelong learning centers. Objectives of the Directorate: To enhance quality of education To reach quality standards in vocational education and lifelong learning To enhance quality of preschool and private education To provide all technological equipments for schools To develop new methods to keep up with age To make researches for education and conduct local and international projects In the directorate there is a Research and Development Department. This department conducts studies and local projects on educational science. Projects on educational science are; Family Training Project, Peer Education Project, Character Development Project, From Grey to Rainbow project, Role Model project, Rewarding the Quality in Education Project, My Operation My School Project, Improving of Reading Culture Project. Responsibilities of R&D Department: making strategic plans for education planning EU projects, monitoring and evaluating EU projects in the province. guiding and training other teachers about projects in the province making researches, analysing and developing about education and learning programs writing reports about researches making local researches about determining educational needs 6- Teacher Training Center Spiru Haret Iași Casa Corpului Didactic,, Spiru Haret'' Iași is an institution founded in 1971 having as its main objective the in-service training-methodological psychopedagogical and of speciality as well as the informing documentation and training in research and cultural education activities of the teaching staff, in the secondary education. Casa Corpului Didactic,,Spiru Haret'' IASI functions as a centre of resource, innovation and examination in the continuous formation of the didactic staff, center of development and implementation of preuniversitary teaching reform through specific means, initiation center and organizing scientific and cultural activities, editing. Casa Corpului Didactic,,Spiru Haret'' IASI has 1 branch and 31 centres of information/documentation: The Pașcani branch of Casa Corpului Didactic,, Spiru Haret'' Iași ensures the continuous formation of the teachers in the area of Pascani. The institution also functions as an information/documentation centre that offers school programmes, new publications and books for different specialities. Information /documentation centres: throughout whom we offer the teachers from the area the possibility of having access to informative materials. Casa Corpului Didactic,, Spiru Haret'' IASI is a resources center, with innovation and expertise in continuous training of the teaching staff,

7 development and improvement center through specific ways, related to the reform in college education and also initiator and organizer in scientifically, culturally and free time spending activities. We work with people from rural areas, with disadvantaged people and with people with special needs. Casa Corpului Didactic,, Spiru Haret'' IASI has involved in many educational project at national and European level. Casa Corpului Didactic,, Spiru Haret'' IASI provides training courses for all teachers especially the ones from the school with children with special needs. We promote the project (leaflets spread to local actors, different educational institutions: schools, high schools, parent's associations, etc); Organize international meetings in partner countries; Participate at the international meetings organized in partners countries; Identify the target group, trainers group; Elaborate informative materials for workshops; Provide materials to the partner who will create the website; Elaborate the intermediary and final reports to the National Agencies; Publication of studies/reports/books/teaching material resulting from the project activities; Dissemination of results in the local community. Casa Corpului Didactic,, Spiru Haret'' IASI has the mission to promote innovation and reforms, to provide the framework for the primary and secondary teachers personal and professional development for redefining the educational activity, which places the students at the centre of the educational process, giving them the ability of adapting at the changes occurring at national and European level. Casa Corpului Didactic,, Spiru Haret'' IASI's main objective is to organise activities for lifelong training and of scientific, methodical, cultural orientation for the primary and secondary teaching personnel, according to the stipulations of the the Education Law nr. 1/2011. The functions of the Casa Corpului Didactic,, Spiru Haret'' Iași are: organiser of lifelong training programmes for the primary and secondary teaching personnel and auxiliary personnel; resource, innovation and expertise centre for lifelong training for teaching personnel and teaching managers; initiation centre and organiser of scientific, methodical, cultural activities; editing and disseminating books and publications; counselling for process management of personal and organisational development; organiser of free time activities (themes excursions, summer schools, festivities for institutions/personalities, traditional reunions.) 7- Motivation for selection of this specific target group, the direct and indirect beneficiaries Teachers have also signalled the emergence of difficulties they have to deal with due to fact that the relationships between school and parents have become more complicated which is also valid for the relationship between parents and their children. Studying the family structure, there appears a problem by creating a false image on it. Although officially the family is complete, in

8 reality it is "absent" or "partially present" in the child s education and care. The status of these families needs to be looked at from a different perspective and with more care. Apparently the child enjoys support from both parents. In reality the situation of such children is very similar to that of the children whose parents are divorced. After the age of 15-16, the impact of separation from parents affects children to a smaller extent. This is due to the adolescent s capacity of understanding and the consolidation of their emotional harmony to a great extent. At this age they have already built some interests, values and attitudes that make them stronger in dealing with change. Moreover, teachers identifying this need have expressed their wish to develop their competences by attending courses and activities that are training them how to handle such situations. 8- Joint Activities 8.A Project management activities establishing the project teams The tasks for the Romanian partner, the coordinating organisation in Iași: To organize the project activities in Iași. To supervise the project activities and training programs in Iași. To coordinate the visits and make the necessary arrangements related to the visits. To share the information of all activities among partners in the region. To make analysis of the reports and drawing out the final conclusions. To disseminate the results in its own region. To carry out sustainability activities in its own region. To supply the necessary information and outputs to the Coordinator. To prepare the Monthly Activity Report (MAR) and share it with the project partners. To supply psychologist and guidance teachers for the project. To help the coordinator with the application of the project. To coordinate the training course for educators. To coordinate the production and printing of the educational support materials. To apply pre and post-tests to the students. To provide suitable ambiance for one-to-one sessions. To conduct activities according to the plan. To research about best practices about the issue and disseminate them. To organise one day seminar about research regarding the best practices in the field during the Turkish delegation's mobility in Romania. 8.B Target group selection Choosing the students at risk who were included in the psycho-social support programme by making use of the existing data about the children and their family provided by the schools. 8.C Designing and using the work tools (questionnaires, pre-tests, course curricula, Beier sentence completion test,'a letter to the source of stress', media instruments, logo selection)

9 Preparation of the pre-test: during the first mobility, a pre-test about how teachers treat their students who live separated from their families was prepared together with the project partners. (Annex 1) The application of pre-test on teachers. (Annex 2) The test which was applied on students by the coach teachers (ADHD in children and adolescents and a behaviour disorder scale which is called DSM-IV-Based Child and Adolescent Behaviour Disorders Screening and Rating Scale (T-DSM-IV-S)). (Annex 3) The test was applied on students by guidance teachers in one-to-one sessions where privacy was seriously considered. The analysis of the tests was performed by SPSS. (Annex 4,5) Introduction meeting and writing a letter: introducing each other, objectives, plans, the expectations of students were conducted in order to warm up the relationship between the student and the coach teacher. This enabled them to trust each other. As a first assignment, the teacher asked students to write a letter to their parents. This revealed the students' feelings about the separation process that were not mentioned in one-to-one meeting. After reading the letter, the teacher became more aware of the student's feelings. The letter was not sent to the parents. 8.D Training course for teachers Educating the educators: teachers, administrators and counsellor teachers from each school (30 participants in total) participated in a training programme which consisted of 40 hours of lectures. By the time the educators completed the educational programme, they were ready to take part in 'one to one sessions support programme for students from separated families' or coming from families with parents left abroad. We are aware that different students from separated families have different problems. However, the training programme for educators aimed at including the general problems which might be faced by most children having family issues.

10 Summary of the course Coping with the negative effects of separation: Getting to know students' different opinions on separation. Helping the students in concretising emotions. Adaptation of the children to a new place and environment: Explaining the differences of the new living place which was changed because of separation. It is going to be discussed with the participants that these kinds of changes should be evaluated as a regular event in people's life. Helping the participants to teach their students that getting used to new circumstances is part of their development. Explaining the students that they are still being loved even though there are some changes in the external conditions (separation, remarriages, death of parents, etc). Enabling the students to express their thoughts about living apart from their parents: Giving examples regarding different thoughts and beliefs on separation and helping students to get to know their thoughts and beliefs on the issue. Helping students to make them better understand that people could have different point of views. Showing the students that there are many children who think that -even though it is not an appropriate idea- they are the main reasons of their parents' separation. Explanation of the feelings: Making the students aware that they have right to state both their positive and negative emotions and ideas.

11 Organising activities which motivates students to reveal their emotions in a more honest way in their relationship with other people. Introducing problem solving concept: Assisting students for their efforts to understand other family members' ideas about separation. Preparing the students for the circumstances which might cause sadness on the students. Positive and negative opinions about myself: Helping students to make them aware of their good characteristics and sharing these with other people. Providing the conditions where the students can get positive feedbacks and helping them to improve their 'personality' concept. Helping students to accept that they are good people even though they have family issues at home. Self-esteem development: Emphasising the powerful features, taking risk, avoiding ourselves from negative labelling, improving the skills about talking to ourselves and stopping thinking in a negative way. These skills should also be supported by the idea that it is not always possible to develop perfect behaviour in every condition. Things that I like or dislike about myself: Helping students to identify what they really like and do not like. Telling students that other people's comments on themselves are not more important than their own thoughts about themselves. Everyone has their own responsibility: All of us have different responsibilities in different areas. Some of us are not aware of their responsibilities while some are. However, some people may still not fulfil their responsibilities as much as it is expected. Transforming some deeds, which are in our responsibility, into an applicable plan. It means to be a friend: Giving the students the opportunity to define what friendship means in their own words. Showing the main aspects of friendship. Showing students how to make new friends and how to get closer with their existing friends. Reaching personal goals: Emphasising the importance of goals for the students' success at school. Motivating students to think about their short, middle and long term goals in their lives. Stress management skills: Improving students' capacity of dealing with stress. Creating awareness about themselves. Defining the concept of stress and putting forward its reasons. Exploring the reasons of stress and becoming aware of the physiological changes on their bodies during stressful moments. Automatic negative opinions: Talking about negative thoughts which are influential in the formation of stress.

12 Helping students to make them more aware of their responsibilities and their control on what is happening around them. Assisting students in order to motivate them to develop new ideas. Breathing and relaxing exercises: Sharing experiences concerning the physiological changes on body during stressful moments. Listing the things that can be done in order to get rid of the tension occurred by physiological changes during stressful moments. Teaching breathing and relaxing exercises which help students to deal with stress. Positive coping statements: Emphasising the importance of effective communication as a mechanism to cope with stress. Helping students to make them aware of the benefits of using 'I' message instead of using 'you' message. Helping students in developing an empathetical understanding. Emphasising the importance of effective listening and giving feedback. Recognition of hints of anger: Becoming aware of situational, cognitive and physical hints which appear before anger reaction. Helping students to identify the anger reaction patterns they show while they are angry. Appropriate or inappropriate anger reactions: Helping students to differentiate the appropriate and inappropriate anger reactions. Teaching students the appropriate ways to express their anger. Showing the students that the inappropriate anger reactions are actually useless reactions. Coping statements for anger control: Showing the students how our emotions can be affected by speaking aside about the situation. Helping students to use coping statements and control their anger. Letting students to share their experiences concerning how they express their anger while they are angry. Telling students that our emotions do not originate from the situation but from our ideas about the situation. Encouraging students to change their opinions with the more positive ones in order to control their anger. I am responsible for myself: Helping students to understand that everybody is responsible for their own opinions, emotions and behaviours. Encouraging students to accept their personal responsibilities which originate from their anger. Explaining the test which is going to be applied on the children.(annex 6)

13 9- Coaching activities for students organised by target group teachers together with experts in the area of school counselling and orientation (meetings, scientific studies, case studies, didactic activities, extracurricular activities, parents meetings) There were held monthly meeting sessions for guidance research experts from the university, school administrators and coach teachers. Privacy issues were taken into account during the conversations in the meetings and students were called by their pseudonyms. Filling a table about the change in students behaviour (Annex 7) To put the relationship between the students and their parents in order and arranging meetings between the parents and coach teachers (permission from the parents concerning the students' participation in the project will be gained). A 'one to one acquaintance meeting' was organised where coach teachers and the students came together first time. In the meeting, the coach teacher introduced themselves. The results of the test were not shared with the students in a direct way. (Annex 8) The programme that was followed in the next sessions was explained in brief. In order to provide confidence, the meetings with the students were held in a conversational manner. Filling in the student academic success table.(annex 9) Helping the children to decide on short, middle and long term goals for their academic and psycho-social development by taking into account the children's view. To follow the preparations for the national exams.

14 At the end of each meeting, coach teachers and their students decided on the time and date of the following meeting. To organise the relationship between the student and the school and to review the students relationship with classroom teachers. After the guidance teacher evaluated the tests, they explained it to the relevant coach teacher. Then, the coach teacher shared the results with the student. The students view on separation was discussed with the student. The student was asked to write two more letters about separation, targeting his/her father and mother. The letter was not sent to their parents. It was read by the coach teacher only. The coach teacher got some help from the guidance teacher of the school while evaluating these two letters. Following the previous session, 'a letter to the source of stress' technique was employed. The technique refers to how the stress started, what kind of physiological changes it led and in which direction it advances, and how can it be ended. These points were discussed with the student. The guidance teachers helped the coach teachers in conducting the technique. Strategies to cope with resources of stress were developed. Giving suitable reactions towards stressful moments was explained to the student. Breath and muscle relaxation exercises were taught and performed. I am responsible of myself: This meeting topic helped students to understand that everybody is responsible for their own opinions, emotions and behaviours. The session encouraged the students to accept their personal responsibilities which originate from their anger. As an assignment, book therapy method was applied. In the following meeting, these points below were discussed with the student.(annex 10) 10- Dissemination activities for the project and for the results of the project First of all, it is important to highlight that we are totally aware of the privacy issues related to our students who benefited from the project. Therefore, all the publicity and dissemination activities below were performed by taking into account the confidentiality of children's and their families' privacy. In this context, the dissemination and use of results was as follows: In the participating regions: The training course about how to solve the problems of students from separated families was organised for educators. The results of project were disseminated in other schools from both regions and other relevant institutions at national level (e.g. provincial directorates, the Ministry of National Education and the Ministry of Family and Social Policies, orphanages, dormitories in each country). The outputs of the project were published in the present book and the tools used were gathered in the attached educational CD.

15 Other ways of dissemination: The results of activities were constantly shared with local media in each region. Booklets and leaflets were prepared and distributed posters were put up in public areas to make people aware of the issue. Seminars and meetings were held to inform school counsellors, teachers, parents and students in both regions. All the directorates in the countries of partner regions were sent s about the outputs of the project. A web site and a group in a social network were set up and all outputs were published there to increase the publicity.(

16 The project results and best practices were translated into English. The booklet about the results of the partnership Project is published in Turkish, English and Romanian and sent to the relevant institutions. Partners project meetings

17 11- Obtained outcomes The teachers who participated in the project developed their competences related to communication and bonding with the students from the target group. Students developed skills related to problem solving in their lives and proved better academic results and came to school on regular basis. There were published booklets and leaflets, there was created the project web site, there were designed tests in order to identify the needs for professional development of the teachers and the problems the students deal with. 12- Educational impact The benefits and the impact of the project concern teachers, students, parents, local schools and the local communities, country wide. Teachers and counsellors: Educational activities helped teachers and other school personnel to better understand their students problems and they gained awareness about children from separated families. School counsellors got a better view of school administration after they observe good practices of administration in the partner region. Students: The students were aware that the problem they were facing was not something only they had. Having been motivated, the students' academic success reached a better level. The results of this project can be also useful for students whose parents are not officially divorced but living separately or have to live apart because of different reasons (e.g. workplace, housing problems). Moreover, the project was beneficial to better understand the problems of the students who live in dormitories or in their relatives' places. Parents: Parents gained awareness towards how to approach their children in case of separation and be informed about how to use community services and other resources in case of difficulties with children after separation. Parents understood the importance of cooperating with schools in solving problems with children. Local schools: After carrying out a successful project, the local schools gained a new vision and they could be shown as a model school in the region. The project fostered European cooperation in school education in the following ways: Project outputs increased the efficiency of education systems in Europe by contributing to the formation of healthier children generation who gained the ability of coping with problems. Accordingly, this leads the way in building a healthier society in European community. Therefore, it can be argued that the project can be an example initiative for other schools in other regions of Europe which will be an asset for European cooperation and a better education system.

18 Cooperation and communication strengthened the relationship among the schools in partner regions. This project encouraged other schools in the region in constructing new partnerships with other schools in Europe. Best practices of solving negative impact of separation on children in education were shared and disseminated on local and international level. In the long run, this will lead the way in building a better society in Europe. The activities carried on during the project determined an increased efficiency in the cooperation between teachers/counsellors and students, contributing significantly to the formation of life skills in students. 13- Strategies and work methods Test, questionnaire, lecture, feedback, drawings, face to face interview were used. Moreover, teachers identifying this need have expressed their wish to develop their competences by attending courses and activities that are training them how to handle such situations. First of all, project partners visited each other in order to objectify the two year plan. Following this, administrators, teachers and psychological counsellors who work at the partner schools participated in a training programme. The same programme was conducted in both partner regions. Each partner region investigated the best applications in the field. Accordingly, these findings are shared by both parties. There were six international and six local workshops where local and international partners participated in. There were two one-day-seminars for all parents throughout the project. Furthermore, a logo design and a slogan contest were organised in each region. Then, a common logo and slogan was elected for the project. In order to make the project public, brochures and posters were printed and project outputs were added to the project's web site. At the end of the project, a project book was published. Having organised the activities above, the project focused on its two main activities which are educating the educators and one-to-one sessions for students from separated families. The educators in partner schools participated in education programmes where they were going to learn how to help their students in psycho-social and academic ways. The education programme provided the educators the ability to better communicate and help the students who live apart from their parents. After participating in the education programme, the educators were ready to conduct face to face meetings with the students that they are responsible for. However, before the meetings start, face to face meetings with the parents of students at risk were held and the parents were asked to sign a permission letter which lets the student to join the programme. Following this, one-to-one sessions were conducted. Methods and techniques such as tests and questionnaires, verbal lecture, question-answer, feedback, drawing, face-to-face interview method were used in one-to-one sessions.

19

20 14.ATest Results Applied To The Teachers/ Turkey Teacher Perception Survey Test Results Against Children Separated From Their Families The articles of questions Never % Rarely % mes Someti % Often % Always % When teacher perception survey preliminary results are examined for the children living separated from their families, in the first question I can empathy 0 % of the participants answered never, 18.5 % seldom, 48.1 % sometimes, 25.9 % often, 7.5 % always. This result shows that most of the teachers have the skill of empathy. In the second question I am a good listener 3.7 % of the participants answered never, 14.8 % seldom, 48.1 % sometimes, 25.9 % often, 7.5 % always. These answers show that the teachers can be listeners most of the time. In the third question I know what the effective listening skills are 3.7 % of the participants answered never, 29.6 % seldom, 51.8 % sometimes, 14.9 % often, 0 % always. These percentages show that teachers know the effective listening skills but the percentages of never and seldom are striking. In the fourth question I know what the sources of the stress are 0 % of the participants answered never, 33.3 % seldom, 44.4 % sometimes, 18.5 % often, 3.8 % always. These percentages show that most of the teachers aren t very aware of the stress sources. In the fifthquestion I know each individual has responsibilities 0 % of the participants answered never, 7.4 % seldom, 29.6 sometimes, 59.2 % often, 3.8 % always. These percentages show that most of the teachers have the skill of empathy.in the sixth question I am aware of my strengths

21 and weaknesses 7.4% of the participants answered never, 18.5 % seldom, 40.7 % sometimes, 22.2 % often, 11.2 % always. These percentages show thatmost of the teachers are aware of their strengths and weaknesses. Besides this, there is a specific percentage of teachers who aren t aware of their strengths and weaknesses. When the answers of the seventh question I know how to communicate with the students at the Risk group are examined, 14.8 % of the participants answered never, 44.4 % seldom, 33.3 % sometimes, 7.5 % often, 0 % always. Although this result shows us that teachers can communicate with the students who are at risk group, we can say that the rate of teachers who can t communicate is high. When the answers of the eighth question I can enable the students to gain problem solution skills are examined, 7.4 % of the participants answered never, 40.7 % seldom, 44.4 % sometimes, 7.5 % often, 0 % always. Although this result shows us that teachers are efficient at solving the problems of students, it has been observed that there is a specific percentage of teachers who don t have this skill. When the answers of the ninth question I allow my students to express themselves are examined, 3.7 % of the participants answered never, 11.1 % seldom, 48.1 % sometimes, 29.6 % often, 7.5 % always. This result shows that teachers allow the students to express themselves. When the answers of the tenth question I ask open ended questions which will enable them to express themselves are examined, 3.7 % of the participants answered never, 33.3 % seldom, 44.4 % sometimes, 18.6 % often, 0 % always. This result shows us that teachers are have this skill of asking open ended questions for the students to express themselves.when the answers of the eleventh question I can enable discover the psychological and physical changes in students are examined, 0 % of the participants answered never, 18.5 % seldom, 44.4 % sometimes, 37.1 % often, 0 % always. This result shows us that teachers have the skill of discovering psychological and physical changes of students. When the answers of the twelfth question I can raise awareness in my students about their responsibilites are examined, 7.4 % of the participants answered never, 14.8 % seldom, 44.4 % sometimes, 33.4 % often, 0 % always. This result shows that teachers can raise awareness in the students. When the answers of the thirteenth question I help my students determine targets are examined, 3.7 % of the participants answered never, 29.6 % seldom, 40.7 % sometimes, 18.5 % often, 7.5 % always. This result shows that teachers have the efficiency of supporting the students to determine their targets. When the answers of the fourteenth question I know how to struggle with the negative thoughts of students are examined, 7.4 % of the participants answered never, 37.1 % seldom, 48.1 % sometimes, 7.4 % often, 0 % always. This result shows us that teachers support the students to struggle with negative thoughts efficiently. When the answers of the fifteenth question I can keep the anger of the students under control are examined, 7.4 % of the participants answered never, 37.1 % seldom, 48.1 % sometimes, 7.4 % often, 0 % always. This result shows us that teachers efficiently support the students to control their anger. When the answers to the sixteenth question I can easily communicate with the students who are at the risk group are examined, 11.1 % of the participants answered never, 51.8 % seldom, 29.6 % sometimes, 7.5 % often, 0 % always. This result shows us that teachers have great skill to communicate with the students who are under risk. When the answers to the seventeenth question I can increase the personal awareness of the students are examined, 11.1 % of the participants answered never, 29.6 % seldom, 51.8 %

22 sometimes, 7.5 % often, 0 % always. This result shows us that teachers can be effective in increasing the awareness of the students. Consequently, within the results of the answers most of the teachers gave to the survey we can say the teachers have sufficient skills to support the children living separately from their parents in terms of psychosocial and academic perspective. When the results are examined in detail, it has been observed that the teachers aren t efficient at supporting the children who are under risk. So it is suggested that psycho-trainings which will improve the weaknesses of teachers should be arranged. As a result of teachers increasing their quality, it is not coincidental that the children living separately from their parents adapt to different lives and the problems decrease. The children with such programs examine ways of struggling with problems with their peers, they can produce solutions to their own problems and they adapt to the situation they are in more easily. These groups also serve as social support system for the children. 15.B - Test Results Applied To The Teachers/ Romania Teacher Perception Survey Test Results Against Children Separated From Their Families In the structure of the questionnaire's structure, we identified 3 dimensions which helped us to see the teachers activity from different points of view. We applied a number of 48 questionnaires on class teachers from our schools. We registered: questions 1, 3, 4, 15, 16, 17 related to effective communication skills; questions 5, 8, 9, 11, 13, 12 related to conflict resolution skills; questions 2, 6, 7, 10, 14 related to awareness of own skills. The dimension of the Questionnaire Effective communication skills Conflict resolution skills Awareness of own skills Effective communication skills A large part of teaching is about being able to communicate effectively to everyone in the classroom and in the school. When effective communication is missing, teachers can misunderstand or be ignorant of student s needs and expectations. Furthermore, students may not feel listened to or understood and they may start acting out in other ways to get their needs met. We understand throughout our questionnaire that effective communication is an important part in the act of teaching. The whole class activity is being affected by the way of acquiring, developing, managing effective communication skills. Conflict resolution skills Conflicts are part of school's reality. It's a big step if we can accept this, and after that we can say that intervention can be possible.

23 Teachers often relate their activity to the ability of managing conflicts, even if they are not directly responsible for it. It's becoming quite important to be connected with school reality, to anticipate possible reactions, to prevent the negatives one, to encourage positive attitudes. Teachers report these abilities, also with their whole activity, so we noticed them as an important element in our investigation. We believe that teaching activity it's very easy to be influenced by every factor of teacher's attitude, either regarding knowledge's transmission, or position towards the school environment. If a teacher is aware of his own skills, his own limits, he will act with a correct attitude even in borderline situations. Regarding effective communication skills teachers showed that they own these skills in relationship with students. Open expression of students is encouraged by teachers and empathy is a striking skill that we can find it. Communication with students from risk groups seems to be a separate competence. It also registered high scores. Concerning conflict resolution skills, scores are little lower than effective communication which means teachers have communication skills but not the ability to apply them in certain situations. So, skills applied in conflict resolution are found Always at a high score, Sometimes and Never at higher score than effective communication skills. Awareness of own skills we registered the highest score, meaning that teachers know that a good introspection, self-evaluation of the activities, brings more benefits on long term.

24 they are aware of own capacities that meet some borders in the educational environment. After registering the scores, we can say that we have an optimistic view of the relationship between students and teachers. They seem to be, from our scores, on the same side, they have identical objectives and they are partners in accomplishing them. A high level of teacher's self-esteem was registered and it was recorded to all 3 dimensions that we mentioned. The high level of it can be a result of covering multiple theoretical courses. This questionnaire offered us a general view, regarding the perception about different skills, practiced or not by teachers in our schools. Suggestions: The variety of situations that the children get separated from their families and their needs and complexity cause the fact that no organization can solve the problem alone. To be able to intervene to this problem, additional skills and authorities should be implemented. Interdisciplinary approach based support groups should be formed for the children living separately, the teacher who will be the leaders of these groups should undergo psycho-training. Holistic approach and studies dealing with the phenomenon of one single family in our country in terms of psycho-pedagogical, economic, sociological, demographical, legal, cultural etc. are quite insufficient. Current studies have focused on being single parent especially divorcement; on the negative aspects in terms of child-parent relation. And this makes it impossible to determine the problems of the single parent families, to reveal how the family members are affected by this formation, to reveal the treatment mechanisms of the problems and with the data to be introduced, to reveal what the projections that can be made. The teachers of the children experiencing such problems in school life can inform institute and organizations which can provide institutional support and these children are given priorities to receive institutional support. The students bursaries taken from the Social Assistance and Solidarity Foundation are important for the children to continue with educational life properly. But due to the financial problems of the family, it is observed that this assistance is used for the other needs of the family. This is why rather than direct financial aid to the children, a student support system involving assistances such as giving supplementary books free, providing the successful students with the state bursaries, free course and etude quotas, free transportation services in comings and goings can be presented. The fact that this support received is given independently from the other economic assistances will be supportive for the continuity of single parented children and their success in lessons. It has been seen that the children due to being single parented, their school successes and their relations with their school friends can be affected negatively. Single-parented children have frequently stated that they feel worried about being noticed and heard that they are single parented children. In some cases, teachers may show some attitudes that increase these worries. Methods that will enable the school guidance teachers and other teachers to become

25 sensitive about this issue. Some of the examples that will prevent the fall in the single parented child s motivation and drop in the success of lessons are as follows: The teachers shouldn t ask students about their parents directly or not ask them in the class; this kind of information should be given by their parents; Teachers shouldn t give homework which will make them feel themselves different from their friends (writing poems on dead parent) It has been seen that hobbies are important in overcoming the negative situations single parented children. But due to economic problems, the children can t broaden their fields of interest or they can t do the activities they are interested. This is why, in order to increase the participation of the children in social, sportive and cultural activities, presenting such services free of charge and encouraging them to participate in these activities will affect both the children who are in financial difficulty and the social lives of the children with single parents positively. One of the ways of realizing this support is to broaden the scope of the current orphan card practice as to involve the children with single parent and to diversify the possibilities. In the focus groups, sharing the experiences with each other is important in terms of enabling each other to know that they aren t alone in experiencing the similar things. The participants have expressed that the awareness that the participants have gained in the focus groups will help decrease the loneliness and the sense of difference. These works can be prepared as to involve the period not only after they become single parent but also the period that the process is experienced. This program can involve various topic headlines. For instance, the children and the adults according to their ages, can be taught the mourning emotions, defining their worries and expression methods and the fact that they shouldn t blame themselves due to separation / death and they are informed about their related legal rights. The young in the puberty whose focus point is develop close relations with the other peers, they need to be supported from a wider relationship network. Individual or group therapies for younger children, help the children to understand themselves and express what they feel to their peers and their families rightly. That s why starting such group works with children and grown-ups in a way to involve different ages from different regions of Turkey, encouraging the participants ad providing the continuity will help families with single parents to struggle with this process. Supporting the psychological health of single parented family members, especially the child / children and in order to prevent the deterioration, presenting free psychological support service and giving information about this will help the family members to struggle with this process more healthily. This service can be obligatory for all the family members who are at the phase of divorcement. The service providers need to receive the required education for their qualities to

26 be appropriate with this job. This training should continue in both the divorcement process and the period following it. Institutional support that will be given during the process of becoming single parented to provide this right communication between the parents and children will decrease to minimum the risks about these topics. That s why it is suggested to work to increase in the popularity of Family Consultancy Centers established within the institutions in public and to disseminate this service. After being single parent it is generally necessary to receive assistance from others. But directly intervention to the children requires special knowledge and skills. And this intervention needs to be done in time. The support provided should be arranged according to the child; the age of the child, the development period and the cultural needs should be regarded, parents, families, official and unofficial support sources should be involved in the process. In the support to be provided to the children there is need to use different approaches like individual / group training and therapy techniques not only one way or method. 15- Sample Program for the Children Living Apart From Parents THE DEFINITION OF THE PROGRAM This program has been prepared to enable the psychosocial and educational harmony of children who are aged between leaving away from father and/or mother, and/or living separate / leaving away because of a reason. THE OVERALL OBJECTIVES OF THE PROGRAM The program has two overall objectives basically; by providing the children participating the program with a supportive environment, to know enable the children to know the feelings related to the experiences of the children leaving and / or living separately, to help them express and accept them thus by increasing the isolation they experience, to strengthen the self-respect. To enable the children to gain private skills (expression of anger appropriately and problem solving skills) to be able to struggle more effectively with the change in the families. THE OBJECTIVES OF THE PROGRAM The objectives of the program are as follows; For the group members to meet each other, determine the group rules and provide safe group environment for the participants. To enable the group members to know the basic feelings in themselves and other members and enable them to understand easily. To enable the group members to become aware that there may be various family types, to discover the changes occurring in their lives and there may be some advantages and hardships of living in two separate houses.

27 To introduce the concept of Social Problem Solving to the group members. To encourage the group members to develop an environment in which they can share their individual problems comfortably and to enable the group members to make preliminary preparation for them to apply the Social Problem Solving phases to their own problems they face and to enable them to differentiate the problems which can t be solved. To help the group members to reinforce problem solving skills, help them to explain their feelings about living separately from mother and/or father. To enable the group members to know their feeling of anger they experience because their parents live separately. To help the group members foster their knowledge and skills they have gained during the previous sessions and to focus on the issues and feelings not mentioned before about the concept of living away from mother and/or father. THE CONTENT OF THE PROGRAM, PREPARATION AND VALIDITY WORK In forming the content of the program, local and foreign literature search was made. In the local literature such a program wasn t encountered and that s why completely foreign literature was benefitted. As the most basic program, "Children of Divorce Intervention Program Manueli(CODIP)"(9,10) was used. It is a program developed by CODIP JoAnne Pedro-Carroll, LindaAlpert Gillis, Sharon Sterling. The researcher has reached the program by keeping in touch with Joanne Pedro Carroll to benefit from the program and took the necessary permission. Besides, the researcher while forming this program, has benefitted from program and material development techniques. After the Separation Adaptation Program was prepared by the researcher, it was sent to 5 experts for the validity of the content. These experts e were asked to evaluate the program in terms of the appropriateness of the selected activities, to the age range of the children. The experts transferred their ideas in written and oral form to the researcher. Within the ideas of the experts, arrangements were made in the Adaptation Program for the Children living away from their Mothers and/or Fathers. The title of each session forming the program is as follows; Meeting and forming the group rules. The expression of the feelings about leaving Leaving and changes experienced Gaining Social Problem Solving I Gaining Social Problem Solving II Evaluating the Use of Problem Solving Skills Struggling with the anger Reviewing Emotions and Skills Ending the group

28 The program has been planned as 9 sessions and the session plan has been shaped below. Each session starts with a short revision of the previous session. While the revision of the session is done, the participants are asked about their feelings and ideas about the session during one week. Then there is the Warm-up part for the participants to adapt the theme of the session and then there is the Main Activity part. In this part, the participants attend the activity about the theme of the day. The stickers are pasted on the materials by the leader to award when the materials the participant prepared are ready. At the closure part, a short summary of what has been done at the session is made by asking the group members questions summarizing the main theme of the session. At the end of each session assignment is given to the group members to be brought to the next session. Session plan A short description of the previous session Sharing the feelings and the ideas Warm-up Main activity Giving assignment Revision of the session with questions; Closure Teaching-Learning Activities Learning teaching activities followed at the implementation of the program are as following. General Approach : In this program carried out with the structured activities a group process based on interaction has been used. Teaching Methods and Techniques: The following methods and techniques will be used at the implementation phase. Lectures, Question and answer, Role-playing, Giving Feedback, Drawing, Performing a puppet show. Educational Tools and Materials: In the implementation of this program the following tools and materials will be used. The material of What do I like? The cards of emotion The Problem List The material of Changes Split book with pictures The material of The photos of family members The material of Family members living in my house The material of Family members not living in my house The material of Family types Post box The Caricature of Social Problem Solving

29 The cardboard of Social Problem Solving Steps Problem Cards Assignment box Puppets Cardboards colored green and red Cute Animals Cardboard Die Toy Animals The Caricature of Anger steps The material of Don t be angry Brother (KızmaBirader) Paper Markers Board Board Markers The Certificate of Success Paper coating The participants of this program are supposed to be students whose mother and gather are separated legally an/or, who live with only parent, who haven t received Psychiatric assistance before. The program is supposed to be implemented in appropriate physical condition. It is necessary to obey the privacy policy. In this program consisting of nine sessions, the sessions have been planned as 80 minutes. As the sessions complete each other, they should be done in stated order and period. The group should consist of at least 8 at most 12 people. In the groups whose group number exceeds the one stated, there should be 2 trainers. To attend the program, both the participants and the parents should be informed. (at least two interviews) To be able to attend the program, the parent is supposed to give written consent form. Each participant has at most 3 absenteeismlimitations. Those who have absenteeism over this period can t continue with the program. The group will be as closed group. In place of the member leaving the group, new member won t be accepted. The members who will manage the program The developmental features of the children aged between Temporary phases in adaptation based on separation of parents Techniques that facilitate the group process Active listening, empathy and techniques of sharing the feelings. Principle of fostering trust in the group. Should have knowledge and skills on the ethical principles of group work. ASSESSMENT Various forms will be used to measure and assess the program. To the children attending the program at the first and last sessions of the program Personal information form will be given. (will be given only at the first session), for the children, State-Trait Anxiety Inventory, Depression Scale, Adaptation to the divorcement for the children. At the end of each session; to revise the

30 feelings related to the session; Emotion Scale, to revise the ideas related to the session; Assessment form will be given. The person implementing the program will make it possible to complete the things learned wrongly and insufficiently. After each session, session records will be kept. The session records should include the attendance, coming late or early, the summary of the group, history, specific individual developments and all general process. THE SUMMARY OF ADAPTATION PROGRAM TO SEPERATION FOR THE CHILDREN 1 ST SESSION : MEETING AIM: To enable the group members to meet each other, to determine the group rules and to create trustworthy environment for the particpants OBJECTIVES: All the children in the group Supposed to be able to tell the names of the other children Become aware of the group rules, order and apply these, To say what they like doing, To determine a specific name to the group and determine a greeting way. PERIOD: 80 minutes METHODS, TOOLS AND MATERIALS Name cards Pens The cards of What I like The material of My Ideas Related to Living Seperately from Mother ans/or Father Personal Information Form, State and Permanent Anxiety Inventory for the children Depression scale and the scale of adaptation of divorce for the children. 2 nd SESSION : EXPRESSION OF EMOTIOMS RELATED TO SEPERATION To make a start for the group members to know the basic feelings in themselves and the others and to enable them to understand more easily and express their feelings related to separation. OBJECTIVES: All the children in the group To be able to know the concept of emotion and its features, To be able to order the emotion varieties To be able to order the ways used to understand the emotions. Explain their emotions related to separation To answer the problem list PERIOD : 80 minutes

31 METHODS, TOOLS AND MATERIALS: The names card Puppets Board and pens The cards of emotions Emotion poster The list of problems 3 rd SESSION: SEPERATION AND CHANGES AIM :To enable the group members to discover the fact that there may be different types of family, discover the changes in their lives as a result of separation, there may be some advantages and disadvantages of livingin two different houses. OBJECTIVES : All the children in the group To discover the changes appearing when mother and father divorce and explain them As a result of divorce, to mark the changes they experience on the material of changes, By choosing the hardest change for themselves and sharing why it is difficult with the group, By choosing the best change for themselves, sharing it with the group Explain by discovering the emotions related to changes. Be able to discover there may be different family types, By drawing the family members they live with and don t live, share it with the group. To express the emotions related to their families PERIOD : 80 minutes METHODS, TOOLS AND MATERIALS: The material of changes Scissors Glue Markers The book of mother and father are divorcing The material of Thephotos of Family members The material of Those living in my house The material of Those not living in my house The material of Family types Postal Code

32 4 th SESSION : GAINING SOCIAL PROBLEM SOLVING SKILLS AIM : Introducing the concept of Social Problem Solving to the members OBJECTIVES: All the children in the group Defining the concepts of problem and solution Understanding the relations among the problems, solutions and emotions Ordering the Social Problem Solving Steps METHODS, TOOLS AND MATERIALS: Board and board markers Social problem solving caricature Social problem solving steps cardboard PERIOD: 80 minutes 5 th SESSION: GAINING SOCIAL PROBLEM SOLVING SKILLS II AIM: To encouragethegroup members to develop environment in which they can share their individual problems easily and to enable them to do preliminary work in the group for them to implement the Social Problem Solving steps for the problems they encounter, to differentiate the problems that can be solved and that can t be solved. OBJECTIVES: All the children in the group By writing down the problem they have faced related to the divorcing and when it is ready sharing it with the group, Differentiate the problems they can solve and they can t solve related to divorcement, To adapt the problem solving steps to the real life problems, By choosing the problem scenarios related to divorcement, to be able to use the phases of problem solving to analyze To turn the problem into game when they are ready. METHODS, TOOLS AND MATERIALS Problem cards Assignment box Cardboards colored green and red PERIOD.80 minutes 6 th SESSION: ASSESSMENT OF USING PROBLEM SOLVING SKILLS AIM: Helpthe group members foster the skills of social problem solving, enable them to explain their feelings related to divorcement.objectives : All the children in the group, Separating the problems that can be solved and can t be solved related to divorcement;

33 By using the skills of Social Problem Solving through game, doing exercise; Explaining emotions and ideas related to divorcement through game; PERIOD: 80 Minutes METHODS, TOOLS AND MATERIALS: Red and green cardboards Assignment box Cards Game cards Die Toy animals per each person OVERCOMING ANGER AIM: To enable the group membersto know their feelings of anger they experience due to divorcement and express these feelings. OBJECTIVES: All the children in the group Define their feelings of anger and their reasons Define the way of expressing the anger. Defining the feeling of anger and counting the reasons, They will discover the situations they feel angry about the divorcement of mothers and fathers and will share them with the group, By choosing the change they feel angry about among the changes appearing due to divorcement Ordering alternative methods in expressing their anger, To express their anger in a constructive manner with puppets PERIOD : 80 minutes METHODS, TOOLS AND MATERIALS: Cards of Sample cases Puppets, The material of What is anger? The material of Don t be angry! Paper and markers 7 th SESSION REVISING THE FEELINGS AND SKILLS AIM: To help foster the knowledge and skills the group members have gained in the previous sessions and to focus on the subjects and emotions untouched before related to divorcement. OBJECTIVES: All the children in the group

34 They explain their emotions they can t express in the group which they expressed in written form before They implement the skills of Social Problem Solving and Anger control They discover the positive changes appearing when their mothers and fathers divorce and order the opportunities. They order the danger and opportunities they experience when they divorce. They say a positive feature related to group members and write. PERIOD: 80 minutes METHODS, TOOLS AND MATERIALS: Cards Game cards Die Toy animals per person 8 th SESSION: ENDING THE GROUP AIM: Help foster the knowledge and skills the group members have gained during the previous sessions and to focus on the themes and emotions untouched before about the concept of divorcement and/or living separately / staying away. OBJECTIVES: All the children in the group They will discover what they have learned and share them, They will arrange the materials they have prepared as the form of book and will shre them with their family, The certificates of success will be distributed. PERIOD: 80 minutes METHODS, TOOLS AND MATERIALS: Separation game For the children State and PermanentAnxiety Inventory, Depression Scale for the children The scale of Adaptation to divorcement The certificate of success Pens Sheathing paper Food and drinks

35 16- PHOTOS

36

37

38 "The European Commission support for the production of this publication does not constitute an endorsement of the contents which reflects the views only of the authors, and the Commission cannot be held responsible for any use which may be made of the information contained therein."

39 HAYDİ PROBLEMLERİMİZİ PAYLAŞALIM BÖLGESEL ORTAKLIK PROJESİ TR1-COM TÜRKİYE ROMANYA

40 İÇERİK 1- Koordinatör bölge 1- Düzce İl Milli Eğitim Müdürlüğü 1.A Türk idare ekibi 1.B Ortaklar ve uygulama ekipleri 2- Koordinatör ortak bölge 2- Casa Corpului Didactic Spiru Haret Iași, România 2.A Romanya idare ekibi 2.B ortaklar ve uygulama ekipleri 3- Amaç ve Proje Hedefleri 3.A Ana Hedef 3.B Proje ortaklığının Somut hedefleri 4.A DÜZCE 4.B IAȘI 5- Düzce İl Milli Eğitim Müdürlüğü 6- Öğretmen Eğitim Merkezi Spiru Haret Iasi 7- Bu belli hedef grubun, doğrudan ve dolaylı yararlanıcıların seçiminde motivasyon 8- Ortak etkinlikler 8.A Proje Yönetim Faaliyetleri proje takımları kurmak 8.B Hedef grup seçimi 8.C Çalışma araçlarını tasarlama ve kullanma 8.D Öğretmenler için Eğitim Kursları 9- Öğrenciler için koçluk faaliyetleri 10- Proje ve Proje sonuçları için yaygınlaştırma faaliyetleri. 11- Elde edilen sonuçlar 12- Eğitimin etkisi 13- Stratejiler ve çalışma metotları 14- Öğretmenlere uygulanan Test sonuçları / Turkey 15- Ailelerinden ayrı yaşayan çocuklar için örnek program 16- Fotoğraflar

41 1. Koordinatör ortak bölge 1 - Düzce İl Milli Eğitim Müdürlüğü Düzce İl Milli Eğitim Müdürlüğü/Türkiye 1.A Türk Proje Yönetim Ekibi İlyas Ayyıldız, Osman Aktan 1.B Ortaklar ve uygulama ekipleri Mustafa Kemal Ortaokulu Öznur Günesen İsmet Paşa Ortaokulu Şükran Arpaz Ünsal Düzce Rehberlik ve Araştırma Merkezi- Mehmet Önemli, Kübra Damar 2-Koordinatör ortak bölge 2 - Casa CorpuluiDidactic SpiruHaret Iași, România 2.A Romanya Proje Yönetim ekibi Simona Elena Vrânceanu Silviu Iordache Manuela Vlasie Liliana Rujanu Mihaela Șalariu Ileana Savinescu Lidia Andronache Simona Eugenia Pîntea 2.B Ortaklar ve uygulama ekipleri Inspectoratul Școlar Județean Iași Colegiul Tehnic de Transporturi și Construcții Iași Colegiul Agricol și de Industrie Alimentară Vasile Adamachi Iași Düzce Rehberlik ve Araştırma Merkezi- Mehmet Önemli, Kübra Damar LiceulEconomic NicolaeIorga Pașcani, Iași Mitropolia Moldovei și Bucovinei, Sectorul de Misiune, Statistică și Prognoză Pastorală 3-PROJENİN AMAÇ VE HEDEFLERİ -Hedef grubu olan öğrencilerin kriz durumları ile ilgilenmek için bölgesel ve yerel ortaklar arasında ortak strateji oluşturmak. 3.A Ana hedef -Ortaokul rehber öğretmenleri ve öğretmenlerinin ailelerinden ayrı yaşayan yaş aralığındaki öğrencilerin problemleriyle başetme yeterliliği kazandırmak. 3.B Proje ortaklığının somut hedefleri -Ailelerinden ayrı kalan öğrencilerin sorunlarına karşı baş etmede farkındalık kazandırmak. - Ortaokullarda çalışan rehber öğretmenlerin ortaokul öğrencilerinin sorunlarına çözüm getirmede üst beceriler kazandırma. -Ailelerinden ayrı kalan öğrencilerin sorunlarını nasıl çözüleceği konusunda iyi uygulamaları paylaşmak. -Ayrılık konusunda olumsuz tutumları olan öğrencilerin tutumlarını değiştirmek. -Ayrılık sonrası yeni yaşam koşullarına yönelik farkındalık yaratmak. -Ailelerinden ayrı yaşayan çocukların negatif ve pozitif duygu-düşüncelerini destekleyecek ortamlar oluşturmak.

42 -Öğrencilerin kendilerini olumsuz hissetmelerine neden olan olgulara adapte olmalarını ve bu olumsuzluklara yeni stratejiler geliştirmelerini sağlamak. -Farklı kültürlere sahip bölgelerde ayrılmanın sonuçlarının benzer ve farklı yönlerini ortaya koyamak. -Yerel, ulusal ve uluslar arası seviyede projenin sonucu olarak ortaya çıkan en iyi uygulamaları yaygınlaştırmak -Sınırlar ötesi işbirliği için okulları teşvik ederek Avrupa boyutunu sağlamak. -Eğitimden sorumlu kurumlar arasında uluslar arası işbirliği oluşturmak yaş arası dezavantajlı ergenlerin akademik başarılarını geliştirmek. 4- ARKA PLAN İki bölgenin ve bölgesel ortak kuruluşların tanıtımı 4A DÜZCE Düzce tarım, sanayi ve ulaşım açısından jeopolitik bir kuruma sahip olup, Türkiye ortalamasının üzerinde bir okuryazarlık oranına sahip (%90) sahiptir depreminden sonra, bölge ciddi psiko-sosyal ve ekonomik sorunlar yaşamıştır. Depremden en çok etkilenen çocuklardır. Birçok çocuk ailesini kaybetmiş, bir kısmının ailesi de eviliklerini sonlandırmıştır. İş imkanı bulamayan evlilikler uzun sürmedi ve bir süre geçtikten sonra ayrılıklar meydana geldi. Bununla ilgili Alptekin (2010) tarafından Düzce de yürütülen bir araştırmaya göre, % 6 lık bir oranla evlilikler ekonomik sebeplerle sona ermektedir. Ayrıca, son 10 yılda evlilikler üzerinde değişikler sadece ekonomik sebeplerle sınırlı değildir. Parçalanmış ailelerin sayısının artmasında diğer önemli sebep de Düzce ye göç eden farklı köken ve kültürlerden gelen insanların evlilikleri ile ilgilidir. Alptekin in araştırmasının bir diğer sonucuna göre (2010) göre, kültürel ve düşünce farklılıklarından oluşan boşanma oranında % 25 lik bir düzeye sahip olduğu bulunmuştur. Yukarıda verilen bilgiler dışında, bu proje aynı zamanda aytılma olgusunun öğrenciler üzerinde ne tür etkilerde bulunduğunu da ortaya koymuştur. Müdürlüğümüzün 2012 resmi kayıtlarına göre, ailelerinden ayrı yaşayan ve özel ve devlet yurtlarında kalan 1649 öğrenci bulunmaktadır. Amato, 2001'e göre anne babası ayrılmış öğrencilerin diğer öğrencilere göre daha çok psiko-sosyal ve akademik sorunları yaşadıkları görülmüştür. Bu durum Düzce de öğretmenlerimizden elde ettiğimiz verilerle örtüşmekedir. Bu sonuçlar doğrultusunda eğitimciler konu ile ilgili olarak eğitimlerden geçirilmeleri gerektiği düşünülmektedir. 4.B IASI Avrupa da iş gücünün serbest dolaşımı ekonomideki olumlu etkileri etkilerinin yanı sıra sosyal ve eğitim açısından çok olumsuz sonuçlar yaratmıştır. Bu etkilerin biri ailelerin yurt dışına iş bulmak için göç etmesidir. Bunun çocukların eğitimi üzerinde etkisi bulunmaktadır ve aile ayrılıklarının ciddi sosyal etkisi bulunmaktadır. Yerelde bu döneme has sürecin okul terkine sebep olacağı bir olgu olduğundan ötürü aciliyetine dikkat çekmiş bulunmaktayız den bu yana öğrencilerin okul terkine sebep olan etmenlerin analizi yeni bir unsur ortaya çıkarmıştır, ailelerin çalışmak için yurt dışına çıkması gibi de nu tür 10 vaka vardı, yılları arasında 15 vaka vardı ve sonra bu sayı artmaya başladı. Şunu merak ediyorduk ve şu sonuca vardı ne kadar çok

43 terk edilen çocuk varsa o kadar aile denetiminden ve sevgiden mahrum kalan ve farklı şekillerde ıstırap çeken çocuk bulunmaktaydı. İyi bir eğitim ve çocuğun kişilik gelişimi için, aile eğitimi önemlidir. Proje ile biz bu yeni olgunun etkilerini vurguladık: düzgünbir yaşam için gerekli olan parasal kaynakları almak için ekonomik olarak dezavantajlı alanlardan gelen ailelerin yurtdışına göç etmesinin çocuklara etkisi. Bu olgu öğrencilerin okul terki gibi ciddi sonuçlar doğuracak sonuçlara neden olur. Bu proje ile, etkileri azaltmayı hedefledik. Çünkü müdahale edilmezse, bu etkiler büyük sosyal sorunlara neden olacaktır. Bölgesel ortak 2 Casa Corpului Didactic,,Spiru Haret'' Iași, 1971 de kurulan, öğretmenlerin metodolojik, psiko-pedagojik, uzmanlık, hizmetiçi eğitim, bilgilendirme, dokümantasyon ihtiyaçlarını karşılayan ve öğretmenlik görevi yapan personelin araştırma ve kültürel faaliyetlerinde rehberlik yapan bir kuruluştur. Kurumun rolü Iaşi İl Okul Müfettişliği ve Iasi Psiko- Pedagojik Rehberlik merkezi ile ortaklık yaparak orta öğretim sistemindeki öğrencilerle ilgili tanımlanan sorunlarla ilgilenmek ve onları çözmek için öğretmenlerin becerilerini geliştirmektir. Casa Corpului Didactic,,Spiru Haret'' Iași kaynak ve yenilik merkezi olarak hizmet eden ve personelin hizmet içi eğitim faaliyetlerinden sorumlu, ve bilimsel ve metodolojik faaliyetler yürüten bir kurumdur. 5- Düzce İl Milli Eğitim Müdürlüğü Düzce İl Milli Eğitim Müdürlüğü (Düzce MEM), 1 il müdürü, 2 müdür yardımcısı, 6 şube müdürü, 16 okul müfettişi ve 226 personel, 237 okul idarecisi, 3123 öğretmen, öğrenci den oluşmaktadır. Ayrıca, 24 departman, 191 ilkokul, 19 okul öncesi, 3 özel okul, 2 özel eğitim merkezi, 32 lise, 8 öğretmen evi, 1 Rehberlik ve Araştırma Merkezi, 2 mesleki eğitim merkezi, 8 hayat boyu öğrenme merkezi mevcuttur. Müdürlüğün amaçları: Eğitim kalitesini artırmak Mesleki eğitim ve hayat boyu öğrenmede kalite standartlara ulaşmak Okul öncesi ve özel eğitimin kalitesini artırmak Okullar için tüm teknolojik ekipmanları tedarik etmek Çağa ayak uydurmak için yeni metotlar geliştirmek Eğitim için araştırma yapmak ve yerel ve uluslar arası proje yürütmek. Müdürlükte, Araştırma ve Geliştirme Departmanı bulunmaktadır. Bu departman eğitim biliminde çalışma ve yerel proje yürütür. Eğitim konulu projeler: Aile Eğitimi Projesi, Akran Eğitimi Projesi, Karakter Gelişimi Projesi, Griden Gökkuşağına Projesi, Rol Model Projesi, Eğitim Projesinde Kaliteyi Ödüllendirmek, Benim Etkinliğim Benim Okul Projem, Okuma Kültürü Geliştirme Projesi. AR-GE Departmanı sorumlulukları: - Eğitimle ilgili stratejik plan yapmak - AB projeleri planlamak, gözlem yapmak ve ildeki AB projelerini değerlendirmek - İldeki projelerle ilgili diğer öğretmenleri eğitmek ve rehberlik etmek. - Araştırmalarla ilgili rapor yazmak. - Eğitim ihtiyaçları belirlemede yerel araştırmalar yapmak

44 6- Öğretmen Eğitim Merkezi Spiru Haret Iasi Casa Corpului Didactic,,Spiru Haret'' Iași, 1971 de kurulan, öğretmenlerin metodolojik, psikopedagojik, uzmanlık, hizmetiçi eğitim, bilgilendirme, dokumentasyon ihtiyaçlarını karşılayan ve öğretmenlik görevi yapan personelin araştırma ve kültürel faaliyetlerinde rehberlik yapan bir kuruluştur. Kurumun rolü Iaşi İl Okul Müfettişliği ve Iasi Psiko-Pedagojik Rehberlik merkezi ile ortaklık yaparak orta öğretim sistemindeki öğrencilerle ilgili tanımlanan sorunlarla ilgilenmek ve onları çözmek için öğretmenlerin becerilerini geliştirmektir. Casa Corpului Didactic,,Spiru Haret'' Iași kaynak, yenilik merkezi olarak hizmet eden ve didaktik personelin orta öğretim sistemi reformunun çeşitli araçlarla uygulamasından sorumlu, ve bilimsel ve metodolojik faaliyetler yürüten bir kurumdur. Casa Corpului Didactic,, Spiru Haret'' IASI nin 1 şubesi ve 31 bilgi/ dökümantasyon merkezi vardır. - Pascani deki Casa Corpului Didactic,, Spiru Haret'' IASI şubesi Pascani bölgesindeki öğretmenlere sürekli formasyon imkanı sağlamaktadır. Kurum aynı zamanda farklı uzmanlıklar için okul programları, yeni baskılar ve kitap hazırlar. - Bilgi / dökümantasyon merkezleri: Öğretmenlerin bilgiye ulaşımını kolaylaştırıyoruz. Casa Corpului Didactic,, Spiru Haret'' IASI kaynak sağlayan bir merkezdir. Üniversite eğitiminde reformla ilgili belirli yollarla öğretim personeli eğitiminde yenilik ve uzmanlık sunmaktadır ve bilimsel, kültürel ve boş zaman geçirme faaliyetleri sağlar. Kırsal bölgeden, dezavantajlı insanlar ve özel ihtiyacı olan insanlarla çalışıyoruz. Casa Corpului Didactic,, Spiru Haret'' IASI ulusal ve Avrupa seviyesinde birçok eğitim projesine dahil olmuştur. Casa Corpului Didactic,, Spiru Haret'' IASI özellikle özel ihtiyaç sahibi çocukların olduğu okullarda çalışan tüm öğretmenlere eğitim kursları vermektedir. Proje tanıtmak için yaptığımız faaliyetler (broşür, yerel aktörlere, farklı eğitim kurumlarına: okullara, liselere ve aile birliklerine, vs); - Ortak ülkelerde uluslar arası toplantılar düzenlemek. - Ortak ülkelerde uluslar arası toplantılara katılmak. - Hedef grubu, eğitmenleri belirlemek - Atölye çalışmaları için bilgilendirici materyaller hazırlamak - Website hazırlayacak ortağa materyal sağlamak - Ara ve final raporlarını Ulusal Ajanslarına göndermek. - Araştırma/rapor/ proje faaliyetlerinde kaynaklanan öğretim materyali yayınlamak - Yerel toplulukta sonuçların yaygınlaştırılması The Casa Corpului Didactic,, Spiru Haret'' IASI nin misyonu yenilik ve reformları geliştirmek, ilk ve orta öğretim öğretmenlerinin kişisel ve profesyonel gelişimleri için çerçeve oluşturmak, eğitim faaliyetinin tanımını yeniden oluşturmak, bunu yaparken de öğrenciyi eğitim sürecinin merkezine yerleştirmek, onlara ulusal ve Avrupa boyutundaki değişikliklere adapte olabilme yeteneği kazandırmak. The Casa Corpului Didactic,, Spiru Haret'' IASI nin ana amacı Eğitim kanunun 1/2011 sayılı hükmüne göre ilk ve orta öğretim personelinin hayat boyu eğitim ve bilimsel, kültürel oryantasyonu için faaliyetler organize etmektir. The Casa Corpului Didactic,, Spiru Haret'' IASI nin görevleri şunlardır: a) İlk ve orta öğretim personeli ve yardımcı personel için hayat boyu eğitim programlarını organize etmek. b) Öğretim personeli ve eğitim yöneticileri için kaynak sağlamak.

45 d) Bilimsel, metodolojik, kültürel faaliyetler düzenlemek. f) Kişisel ve kurumsal gelişiminin süreç yönetimi için rehberlik etmek. j) Boş zaman faaliyetleri organize etmek (tematik geziler, yaz okulları, kurum/kişilikler, geleneksel toplantılar). 7- Hedef grubun, doğrudan ve dolaylı yararlanıcıların seçiminde motivasyon Öğretmenler, aile ve çocuklar arasındaki ilişkilerde olduğu gibi okul ve aileler arasındaki ilişkilerin karmaşıklığından kaynaklanan zorluklara müdahale etme gereğini hissetmişlerdir. Çocuklarıyla yaşayan ailelerin bir kısmında da çocukların eğitimleriyle ilgilenmedikleri görülmüştür. Bu ailelerin durumları farklılık arzettiğinden özel bir müdahaleyi gerektirmektedir. Açıkçası çocuk ebeveynlerinin her ikisinin desteğine ihtiyaç duyar. Gerçekte böyle çocukların durumu anne babası boşanmış çocuklarınkine benzerdir yaşından sonra, ailelerin ayrı oluşunun çocuklar üzerindeki etkisi daha azdır. Bunun sebebi ergenlerin büyük oranda duygusal uyumu ve anlayış kapasitesinin artmış olması. Bu yaşta gelişen ilgi alanları ve tutumları ile değişimle başa çıkmada daha güçlü olmuştur. Bu nedenle yaş aralığı olarak seçilmiştir. Diğer hedef grubumuz olan öğretmenler ise olan öğretmenler, bu tür ailelerle nasıl baş edilecekleriyeterlilik kazanmak için eğitimlere(psiko-sosyal-eğitsel) katılmaları gerektiğini ifade etmişlerdir. 8- Ortak Faaliyetler 8.A Proje yönetimi faaliyetleri - proje takımları oluşturmak Romanya nın görevleri (koordinatör kurum Iasi-RO): a) Proje aktiviteleri organize etmek. b) Proje faaliyetlerini ve eğitim programlarını denetlemek. c) Ziyaretleri koordine etmek ve ziyaretler hakkında gerekli işlemleri yapmak. d) Bölgedeki ortaklar arasında tüm etkinliklerin bilgilerini paylaşmak e) Raporların analizini yapmak ve final sonuçlarını hazırlamak f) Kendi bölgesinde sonuçları yaygınlaştırmak g) Kendi bölgesinde faaliyetlerin sürdürülebilirliğini sağlamak h) Gerekli bilgileri ve çıktıları Koordinatöre sağlamak. i) Aylık raporları hazırlamak ve proje ortakları ile paylaşmak. j) Proje için psikolog ve rehber öğretmene destek sağlamak. k) Projenin uygulanmasında koordinatöre yardımcı olmak. l) Eğitimciler için eğitim koordine etmek. m) Eğitimsel materyal üretimi ve baskı işlerini koordine etmek n) Öğrencilere ön test ve son testleri uygulamak. o) Bire bir dersler için uygun ambians oluşturmak p) Plana göre faaliyetler yürütmek. q) Konu hakkında iyi uygulamalar konusunda araştırma yapmak 8.B Hedef Grup seçimi Psiko-sosyal destek programına katılacak öğrencilerin belirlenmesi:

46 Bu faaliyet çocuklar ve okullardaki aileleri hakkında mevcut bilgiden faydalalanılarak gerçekleştirildi. 8.C Çalışma araçlarını tasarlama ve kullanım (anketler, ön testler, ders müfredatı, Beier cümle tamalama test, stres kaynağına mektup, medya araçları, logo seçimi) Ön test hazırlığı: ilk hareketlilik esnasında, öğretmenlerin ailelerinden ayrı yaşayan öğrencilerine nasıl davranması gerektiği konusunda proje ortakları ile bir ön test hazırlandı. - Öğretmenlere ön testin uygulanması -Öğrenciler üzerinde uygulanan ön test (Çocuklarda ADHD ve ergenlerde davranış bozukluğu derecelendirme ölçeği (T-DSM-IV-S)). Ön test rehber öğretmenler tarafından gizlilik ilkesine uyularak hedef gruba uygulanmıştır. -Bireysel görüşmeler ve mektup yazma etkinliği : Bu oturum öğrenci ve öğretmen arasındaki ilişkiyi pekiştirmek için yapıldı. Bu etkinlik sayesinde öğretmen ve öğrenci arasında güven duygusunun gelişmesi sağlandı. İlk ödev olarak, öğretmen öğrencilerden ailelerine mektup yazmalarını istendi. Bu etkinlik, öğrencilerin kendi duygularını açığa çıkarmada etkili olmuştur. Mektup etkinliği sayesinde, öğretmenler öğrencilerin duyguları konusunda farkındalık kazanmıştır. 8.D Eğitimcilerin Eğitimi Eğitimcileri eğitim : Her bir okuldan 15 öğretmen, yönetici ve rehber öğretmenler (toplamda 30 katılımcı) 40 saatlik eğitim programına katıldı. Aşağıdaki resimlerde eğitimcilerin eğitimi sıraısnda çekilmiş bir etkinlik gösterilmektedir. Eğitimciler eğitim programını tamamladığında, parçalanmış aileye sahip öğrenciler için hazırlanan destek programında grup lideri olmaya hazır hale geldiler. Parçalanmış aileye sahip öğrencilerin problemleri farklılık göstermektedir. Bununla birlikte eğitimcilerin eğitimi programımız aile sorunu olan çoğu öğrencinin karşılaştığı genel problemleri de ele almayı hedefliyordu.

47 Kursun özeti - Ayrılığın olumsuz etkileri ile başa çıkmak: Ayrılık konusunda öğrencilerin sahip olduğu duyguların farkına varmak. Öğrencilerin duygularını somutlaştırmasına yardımcı olmak - Çocukların yeni bir yer ve çevreye uyumlarını sağlamak. Ayrılıktan dolayı değişen yeni yaşam alanının farklılıklarını açıklamak. Katılımcılarla bu tür değişikliklerin insan hayatında gerçekleşen normal bir olgu olarak değerlendirmelerini sağlamak. Katılımcılara öğrencilerine yeni durumlara alışmanın gelişimlerinin bir parçası olduğunu öğrenmelerine yardımcı olmak. Dış koşullarda bazı değişiklikler olmasına rağmen, öğrencilere hala biricik olduklarının farkındalığını kazandırmak. - Öğrencilerin ailelerinden ayrı yaşadıkları konusunda düşüncelerini ifade etmelerini sağlamak. Ayrılık üzerine farklı düşünce ve inançları üzerine örnekler vermek ve konu üzerinde öğrencilerin düşünce ve inançlarının farkına varmalarını sağlamak. Öğrencilere insanların farklı görüşleri olabileceğinin bilincini kazandırmak. Öğrencilere ailelerinin ayrılışından kendilerinin sorumlu oldukları düşünceleri konusunda yalnız olmadıklarını, aynı şeyleri düşünen birçok çocuğun olduğunu göstermek. - Duyguları açıklamak: Öğrencilerin hem olumlu hem de olumsuz duygu ve düşüncelerini söylemeye hakkı olduklarının farkına varmalarını sağlamak. Diğer insanlarla ilişkilerinde daha iyi bir şekilde öğrencileri motive eden etkinlikler organize etmek.

48 - Problem çözme olgusunu tanıtmak: Öğrencilerin diğer aile üyelerinin ayrılık ile ilgili fikirlerini anlamaları için çaba göstermelerine yardımcı olmak. Öğrencilerde öutsuzluğa sebep olacak durumlara başetme becerisi kazandırmak. - Kendimle ilgili olumlu ve olumsuz düşüncelerim: Öğrencilerin kendilerine ait iyi özelliklerinin farkına varmalarını ve bunları diğer insanlarla paylaşmalarını sağlamak. Öğrencilerin olumlu dönütler alabileceği ortam yaratmak ve kişilik olgusunu geliştirmelerine yardımcı olmak Öğrencilere aile sorunları olsa da iyi insanlar olduklarını kabul etmelerine yardımcı olmak. - Öz saygı geliştirme: Güçlü yönlerin vurgulanması, risk almak, olumsuz etiketlenmeden kendimizi alıkoymak, kendimizle konuşma becerisini geliştirmek ve olumsuz düşünmekten vazgeçmek. Bu beceriler aynı zamanda her koşulda mükemmel davranış geliştirmenin mümkün olmadığı fikriyle de desteklenmesi gerekmektedir. - Kendimle ilgili sevdiklerim ve sevmediklerim: Öğrencilerin gerçekten sevdikleri ve sevmedikleri şeyleri tanımalarına yardımcı olmak. Öğrencilere başkalarının kendileri hakkındaki düşüncelerinin sizin düşüncelerinizden daha önemli olmadığı anlatmak - Herkesin kendi sorumluluğu vardır: Hepimizin farklı alanlarda farklı sorumlulukları vardır. Kimimiz sorumluluklarımızın farkında iken kimimiz değilizdir. Ancak, yine de bazı insanlar beklenildiği gibi sorumluluklarını yerine getiremez. Sorumluluğumuzda olan bazı işleri uygulanabilir bir plana dönüştürmek. - Arkadaş olmak demek; Öğrencilere dostluğun ne olduğunu kendi sözleri ile anlatmaları için fırsat tanımak. Dostluğun ana prensiplerini göstermek - Öğrencilere yeni dostluklar nasıl elde edebileceklerini gösterip mevcut arkadaşları ile nasıl yakınlaşabileceklerini anlatmak. - Kişisel amaçlara ulaşmak: Öğrencilerin okuldaki başarısı için amaçların önemini vurgulamak Öğrencileri kısa, orta ve uzun vadede hayatlarındaki hedeflerini belirlemeleri için motive etmek. -Stres yönetim becerileri: Öğrencilerin stresle baş etme kapasitelerini geliştirmek. Kendileri ile ilgili farkındalık yaratmak. Stres kavramını tanımlamak ve sebeplerini açıklamak. Stresin sebeplerini araştırmak ve stresli anlarda vücutlarındaki fizyolojik değişikliklerin farkında olmak. - Otomatik olumsuz fikirler. Stres oluşumunda etkili olan olumsuz düşünceleri dile getirmek. Öğrencilerin sorumluluklarının farkına varmalarını sağlamak ve etraflarında neler olduğunu kontrol etmelerine yardımcı olmak. Yeni fikirler geliştirmeleri için öğrencileri motive etmek

49 - Nefes alma ve dinlenme egzersizleri: Stresli anlarda vücutta meydana gelen fizyolojik değişikliklerle ilgili deneyimlerini paylaşmak. Stresli anlarda fizyolojik değişiklerden kaynaklanan gerilimden kurtulmak için yapılabilecek işleri listelemek. Öğrencilerin stres ile başa çıkmalarını sağlayacak nefes egzersizleri çalışması yapmak. - Olumlu başa çıkma ifadeleri: Stresle başa çıkmada mekanizma olarak etkili iletişimin önemini vurgulamak. Öğrencilere Ben dili kullanmanın Sen diline göre daha faydalı olduğunu anlamalarına yardımcı olmak. Öğrencilerin empati güçlerini geliştirmelerine yardımcı olmak. Etkili dinleme ve dönüt sağlamanın önemini vurgulamak. -Öfke ipuçlarını tanıma: Öfke tepkisinden önce ortaya çıkan durumsal, bilişsel ve fiziksel ipuçlarının farkında olmak. Sinirli iken gösterdikleri öfke tepkisi ifadelerini öğrencilerin tanımasına yardımcı olmak. - Uygun ve uygun olmayan öfke tepkileri: Öğrencilerin uygun ve uygun olmayan öfke tepkilerini ayırt edebilmelerine yardımcı olmak Öğrencilere öfkelerini ifade etmelerinin uygun yollarını öğretmek. Öğrencilere uygunsuz öfke reaksiyonlarının gerçekten faydasız reaksiyonlar olduğunu göstermek. - Öfke kontrolü için baş edici ifadeler: Durumla ilgili kendi kendimize konuşarak duygularımızın nasıl etkilenebileceğimizi öğrencilere göstermek. Öğrencilerin baş edici ifadeleri kullanmayı ve öfkelerini kontrol etmelerine yardımcı olmak. Sinirli iken öfkelerini nasıl ifade ettikleri ile ilgili öğrencilerin deneyimlerini paylaşmalarına fırsat vermek. Öğrencilere duygularımızın aslında mevcut durumlarından kaynaklanmadığını ancak durumla ilgili düşüncelerimizden kaynaklandığını göstermek. Öfkelerini kontrol etmek için öğrencileri olumlu düşüncelerle değiştirmeleri için teşvik etmek - Kendimden sorumluyum: Herkesin kendi düşünceleri, duyguları ve davranışlarından sorumlu olduğunu öğrencilerin anlamasını sağlamak. Öğrencilerin öfkelerinden kaynaklanan kişisel sorumluluklarını kabul etmelerini sağlamak. Çocuklarda uygulanacak testi açıklamak (Ek 6) 9-Okul rehberlik ve oryantasyon alanında uzmanlarla birlikte öğrenciler için organize edilen mentörlük faaliyetleri (toplantılar, bilimsel çalışmalar, vaka çalışmaları, didaktik faaliyetleri, aileler toplantıları) -Üniversiteden psikolojik danışma uzmanları, okul idarecileri ve mentörlük yapan öğretmenler için aylık toplantı oturumları yapıldı. Toplantılardaki görüşmeler esnasında gizliliğe dikkat edildi ve öğrencilere takma isim verildi. Öğrenci davranışlarındaki değişiklik hakkında tablo doldurma. (Ek 7)

50 - Öğrenci ve aileleri arasındaki ilişkiyi düzenlemek ve aileler ve mentörlük yapan öğretmenler arasında toplantılar düzenlemek (Öğrencilerin projeye katılımı için ailelerden izin alınacak) Bire bir tanışma toplantısı organize edildi, mentörlük yapacak öğretmenler ve öğrenciler ilk defa bir araya geldi. Toplantıda mentörlük yapacak öğretmenler kendilerini tanıttılar. Testin sonuçları öğrencilerle direk paylaşılmadı. (Ek 8) - Bir sonraki oturumlarda takip edilen program kısaca açıklandı. Güven sağlamak için, öğrencilerle sohbet havasında toplantılar gerçekleştirildi. Öğrenci akademik başarı tablosu doldurulacak. (Ek 9) - Çocukların görüşlerini dikkate alarak akademik ve psiko-sosyal gelişimleri için kısa, orta ve uzun vadeli amaçlar belirlemede yardımcı olmak. - Ulusal sınavlar için öğrencilerin hazırlıklarını takip etmek. - Her bir toplantı sonunda, mentörlük yapan öğretmenler ve öğrenciler her toplantı sonunda bir sonraki buluşmanı zamanını kararlaştırmak. - Öğrenci ve okul arasında ilişkiyi organize etmek ve sınıf öğretmenleri ile öğrenci ilişkilerini değerlendirmek. - Rehber öğretmen testleri değerlendirdikten sonra, test sonuçlarını mentör öğretmenlerle paylaştılar. - Öğrencilerin ayrılıkla ilgili görüşleri tartışıldı. Öğrenciden ayrılık düşüncesi üzerine, babası ve annesine birer mektup daha yazmaları istendi. Mektup ailelerine gönderilmedi. Mektup sadece mentör tarafından okundu. Mentör bu iki mektubu değerlendirmede okulun rehber öğretmeninden yardım aldı.

51 - Önceki oturumun ardından, Stresin Kaynağına ulaşmada mektup yazma tekniğinden yararlanıldı. Stresin nasıl başladığına ne tür fizyolojik değişikliklere sebep olduğuna ve ne şekilde ilerlediği ve nasıl sonlandırılabileceği konusunda başetme teknikleri verilmektedir. Bu hususlar öğrenci ile tartışıldı. Rehber öğretmenler mentöre bu tekniği nasıl uygulayacakları konusunda destek oldular. - Stres kaynakları ile baş etme stratejileri geliştirildi. Stresli anlarda verilecek uygun tepkiler öğrenciye anlatıldı. Nefes ve kas rahatlama egzersizleri öğretildi ve uygulandı. - Kendimden ben sorumluyum: Bu toplantı konusu öğrencilere şu gerçeği anlamalarına yardımcı oldu: Herkes kendi fikirleri, duyguları ve davranışından sorumludur. Oturum öğrencilerin öfkelerinden meydana gelen kişisel sorumluluklarını kabul etmelerini sağladı. Ödev olarak biblo terapi metodu uygulandı. Bir sonraki toplantıda, bu hususlar öğrenci ile tartışıldı. (Ek 10) 10-Proje ve proje sonuçları için yaygınlaştırma faaliyetleri İlk olarak, projemizden faydalanan öğrencilerimiz proje süresince gizlilik ilkesine uyacağımız,, çıktıları başkalarıyla paylaşmayacağımız konusunda anlaşmaya varıldı. Bu yüzden, tanıtım ve yaygınlaştırma faaliyetleri çocukların ve ailelerinin gizliliği dikkate alınarak gerçekleştirildi. Bu kapsamda, yaygınlaştırma ve sonuçların kullanımı: Katılımcı bölgelerde: - Parçalanmış aileleri olan öğrencilerin sorunlarının nasıl çözüleceği konusunda psikoeğitim kursu. - Proje sonuçları her iki bölgedeki diğer okullarda ve ulusal seviyede diğer ilgili kurumlarda yaygınlaştırıldı. (örneğin, il müdürlükleri, Milli Eğitim Bakanlığı ve Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı, yetimhaneler, her bir ülkede yurtlar). - Projenin çıktıları mevcut kitapta yayınlandı ve kullanılan araçlar ekteki eğitim CD sinde toplandı.

52 Diğer yaygınlaştırma yolları: - Faaliyetlerin sonuçları sürekli her bir bölgedeki yerel medyada paylaşıldı. - Kitapçıklar ve broşürler hazırlandı ve dağıtılan posterler konu ile ilgili farkındalık yaratmak için halka açık yerlere asıldı. - Her iki bölgedeki okul danışmanlarını, öğretmenleri, aileleri ve öğrencileri bilgilendirmek için seminerler ve toplantılar düzenlendi. - Proje çıktıları ile ilgili ortak bölgelerdeki tüm müdürlüklere ler gönderildi. - Bir web site ve sosyal paylaşım ağında bir grup oluşturuldu ve tüm çıktılar tanınırlığı artırmak için bu ortamlarda paylaşıldı. ( - Proje sonuçları ve en iyi uygulamalar İngilizce ye çevrildi. - Ortaklık Projesinin sonuçları ile ilgili kitapçık Türkçe, İngilizce ve Romence yayınlandı ve ilgili kurumlara gönderildi.

53 Ortaklar proje toplantıları 11- Elde edilmiş sonuçlar - Projeye katılan öğrenciler iletişimle ilgili becerilerini ve hedef gruptan öğrencilerle iletişimlerini geliştirdiler. - Öğrenciler yaşamlarındaki problem çözme becerilerini geliştirdiler ve daha iyi akademik başarı elde etmek için çaba sarfettiler ve düzenli olarak okula devam ettiler.

54 - Kitapçıklar ve broşürler yayınlandı, proje web sitesi hazırlandı, öğretmenlerin profesyonel gelişimi için ihtiyaçları ve öğrencilerin ilgilenmeleri gereken sorunları tanımak için testler tasarlandı. 12- Eğitim Etkisi Projenin faydaları ve etkisi öğretmenleri, aileleri, yerel okulları ve yerel topluluklarını, ülke genelini ilgilendirmektedir. - Öğretmenler ve danışmanlar: Eğitim faaliyetleri öğretmenlerin ve okul personelinin öğrencilerin problemlerini daha iyi anlamalarını ve parçalanmış ailelerin çocuklarını farkına varmalarını sağlaması. Okul danışmanları diğer ortak ülkedeki iyi uygulamaları gözlemledikten sonra okul yönetimi hakkında iyi uygulamaları kendi okullarına transfer ettiler. - Öğrenciler: Öğrenciler yaşadıkları sorunun sadece kendilerinin sorunlarının olmadıklarını anladılar. Motive olan öğrenciler akademik anlamda daha başarılı oldular. Bu projenin sonuçları aileleri resmen boşanmamış ama ayrı yaşayan ya da farklı sebeplerle (işyeri ve barınma sorunları) ayrı yaşamak zorunda kalan öğrenciler için de faydalı olduğu düşünülmektedir. Ayrıca, proje yurtlarda yaşayan ya da akrabalarında yaşayan öğrencilerin problemlerinin daha iyi anlaşılmasına da katkı sağlamıştır. - Aileler Aileler ayrılık durumlarında çocuklarına nasıl yaklaşmaları gerektiği konusunda farkındalık kazandılar ve ayrılık sonrası toplum hizmetleri ve diğer kaynaklardan nasıl faydalanabileceklerini öğrendiler. Aileler çocuklarının sorunlarını çözme noktasında okullarla işbirliğinin önemini anladılar. - Yerel okullar: Başarılı bir proje çalışmasından sonra, yerel okullar yeni vizyon kazanacak ve bölgede örnek okul olarak gösterilecek. - Okul eğitimi konusunda bu proje Avrupa işbirliğini aşağıdaki belirtilen şekillerde geliştirdiği düşünülmektedir. Proje çıktıları sorunlarla baş etme yeteneği kazanan sağlıklı çocuklar oluşumuna katkıda bulunarak Avrupa da eğitim sistemlerinin yeterliliğine artı bir değer kattı. Bu projenin devamı ve yaygınlaştırmalar ile riskli öğrencilerin daha sağlıklı bir eğitim almalarına katkı sağladı. Bu yüzden projemiz, Avrupa işbirliği ve daha iyi eğitim sistemi için Avrupa nın diğer bölgelerindeki diğer okullarla örnek teşkil edebilecektir. İşbirliği ve iletişim ortak bölgelerdeki okullar arası ilişkiyi güçlendirdi. Bu proje Avrupa'daki diğer okullarla yeni ortaklıklar oluşturmada bölgede diğer okulları teşvik etmiştir. Eğitimde çocuklar üzerindeki ayrılığın olumsuz etkisini çözme noktasında en iyi uygulamalar paylaşıldı ve yerel ve uluslar arası seviyede yaygınlaştırıldı. Uzun vadede Avrupa da daha iyi bir toplum yaratmada katkıda bulunacağı düşünülmektedir. Proje süresince yapılan faaliyetler öğretmen/danışman, aile ve öğrenciler arasında pozitif yönde bir ilişkinin oluşmasına katkı sağladığı düşünülmektedir.

55 13- Stratejiler ve Çalışma Metotları Test, anket, psiko-eğitim görüşme teknikleri ve oyun tekniklerinden yararlanılmıştır. Projede yer alan tüm paydaşlar bu teknikleri kullanma yeterliliğine sahip olmak için eğitim talebinde bulunmuşlardır. İlk olarak proje ortakları 2 yıllık çalışma planı oluşturmak için ülke ziyaretlerinde bulundular. Daha sonra, ortak okullarda çalışan yöneticiler, öğretmenler ve psikolojik danışmanlar bir eğitim programına katıldılar. Eğitim programı her iki ülkede ortak yürütülmüştür. Her ortak bölgeki en iyi uygulamaları incelemiştir. Inceleme sonuçları ortaklar tarafından paylaşıldı. Yerel ve uluslar arası ortakların katıldığı 6 uluslar arası ve 6 yerel atölye çalışması yapıldı. Proje esnasında hedef grup ailelerine yönelik 2 tane tam günlük seminer yapıldı. Ayrıca, her bir bölgede logo tasarımı ve slogan yarışması düzenlendi. Sonra, proje için ortak bir logo ve slogan seçildi. Projenin tanıtılması için broşürler ve posterler basıldı ve proje çıktıları proje web sitesine yüklendi. Proje sonunda bir proje kitabı yayınlandı. Yukarıdaki faaliyetler organize edildikten sonra, proje, eğitimcilerin eğitimi ve ailelere dönük ve öğrenciler olmak üzere 2 ana faaliyet üzerine yoğunlaşmıştır. Ortak okullardaki eğitimciler öğrencilerine psiko-sosyal ve akademik açılardan nasıl yardımcı olabileceği konulu eğitim programlarına katıldı. Eğitim programı eğitimcilere temel bazı pdagojik becerileri kazandırdı ve ailelerinden ayrı yaşayan öğrencilere yardım edebilme yetisi kazandırmıştır. Eğitim programına katıldıktan sonra, eğitimciler sorumlu oldukları öğrenciler ile yüz yüze görüşmeler yürütmeye başladılar. Ancak, görüşmelere başlamadan, ilgili öğrencilerin ailelerine proje hakkında bilgi verilerek ailelerden izin alındı. Programda gönüllülük esasına göre dahil edildi. Ailelerden izin alınmadan herhangi bir çalışma yapılmadı.

56 14- Ailesinden Ayrı Yaşayan Çocuklara Karşı Öğretmen Algı Anketi Test Sonuçları Soru Maddeleri Asla % Nadiren % Bazen % Sık sık % Her zaman % Ailesinde ayrı yaşayan çocuklara karşı öğretmen algı anketi ön- test sonuçları incelendiğinde birinci soru olan empati kurabilirim sorusunda katılımcıların %0 asla, %18.5 nadiren. %48.1 bazen, %25.9 sık sık, %7.5 her zaman yanıtını vermiştir. Bu sonuç bize öğretmenlerin büyük çoğunluğunun empati becerisine sahip olduğunu göstermektedir. İkinci soru olan İyi bir dinleyiciyim sorusunda katılımcıların %3.7 asla, %14.8 nadiren, %48.1 bazen, %25.9 sık sık, %7.5 her zaman cevabı vermiştir. Bu yanıtlar bize öğretmenlerin çoğu zaman dinleyici olabildiklerini göstermektedir. Üçüncü soru olan Etkin dinleme tekniklerinin neler olduğunu bilirim. sorusunda katılımcıların %3.7 asla, %29.6 nadiren, %51.8 bazen, %14.9 sık sık, %0 her zaman yanıtını vermiştir. Bu yüzdeler bize öğretmenlerin etkin dinleme tekniklerini bildiğini ama asla ve nadiren yüzdeleri de dikkat çekici düzeydedir. Dördüncü soru olan Stresin kaynaklarının neler olduğunu bilirim. sorusunda katılımcıların %0 asla, %33.3 nadiren, %44.4 bazen, %18.5 sık sık, %3,8 her zaman yanıtını vermiştir. Bu yüzdeler bize öğretmenler stres kaynaklarını bilmede çok etkin olmadıklarını söyleyebiliriz. Beşinci soru olan Her bireyin sorumlulukları olduğunu bilirim. sorusunda katılımcıların %0 asla, %7.4 nadiren, %29.6 bazen, %59.2 sık sık, %3,8 her zaman yanıtını vermiştir. Bu yüzdeler bize öğretmenler bireylerin sahip oldukları sorumlulukların farkında olduğunu göstermektedir. Altıncı soru olan Güçlü ve zayıf yönlerimin farkındayım. sorusunda katılımcıların %7.4 asla, %18.5 nadiren, %40.7 bazen, %22.2 sık sık, %11.2 her zaman yanıtını vermiştir. Bu yüzdeler bize öğretmenlerin büyük bölümünün güçlü ve zayıf yönlerinin farkında olduğunu söyleyebiliriz. Bunun yanında güçlü ve zayıf yönlerinin farkında olmayan öğretmenlerinde

57 belli bir düzeyde olduğunu söyleyebiliriz. Yedince soru olan Risk grubundaki öğrencilerle nasıl iletişim kurmam gerektiğini bilirim sorusuna katılımcıların verdiği yanıtlar incelendiğinde %14.8 asla, %44.4 nadiren, %33.3 bazen, %7.5 sık sık, %0 oranında her zaman yanıtını vermiştir. Bu sonuç bize öğretmenlerin risk grubundaki öğrencilerle iletişim kurabildiklerini gösterse de, iletişim kuramayan öğretmenlerin oranının da yüksek bir düzeyde olduğunu söyleyebiliriz. Sekizinci soru olan Öğrencilere problem çözme becerileri kazandırabilirim sorusuna verilen yanıtlar incelendiğinde %7.4 asla, %40.7 nadiren, %44.4 bazen, %7.5 sık sık, %0 oranında her zaman yanıtını vermiştir. Bu sonuç öğretmenlerin, öğrencilerin problemlerini çözmede yeterli olduğunu gösterse de, bu beceriye sahip olmayan öğretmenlerin yüzdesi belli bir oranda olduğu gözlenmiştir. Dokuzuncu soru olan Öğrencilerimin kendilerini ifade etmelerine fırsat veririm sorusuna verilen yanıtlar incelendiğinde %3.7 asla, %11.1 nadiren, %48.1 bazen, %29.6 sık sık, %7.5 oranında her zaman yanıtını vermiştir. Bu sonuç öğretmenlerin, öğrencilerin kendilerini ifade etme fırsatı verdiğini göstermektedir. Onuncu soru olan Öğrencilerin kendilerini iyi ifade etmelerini sağlayacak açık uçlu soruları sorarım sorusuna verilen yanıtlar incelendiğinde %3.7 asla, %33.3 nadiren, %44.4 bazen, %18.6 sık sık, %0 oranında her zaman yanıtını vermiştir. Bu sonuç öğretmenlerin, öğrencilerin kendilerini ifade etmek için açık uçlu sorulara sorma becerisine sahip olduğunu göstermektedir. On birinci soru olan Öğrencilerdeki psikolojik ve fiziksel değişikliklerin farkına varabilirim. sorusuna verilen yanıtlar incelendiğinde %0 asla, %18.5 nadiren, %44.4 bazen, %37.1 sık sık, %0 oranında her zaman yanıtını vermiştir. Bu sonuç öğretmenlerin, öğrencilerin psikolojik ve fiziksel değişiklikleri fark edebilme becerisine sahip olduğunu göstermektedir. On ikinci soru olan Öğrencilerimi sorumlulukları hakkında bilinçlendirebilirim sorusuna verilen yanıtlar incelendiğinde %7.4 asla, %14.8 nadiren, %44.4 bazen, %33.4 sık sık, %0 oranında her zaman yanıtını vermiştir. Bu sonuç öğretmenlerin, öğrencileri sorumlulukları konusunda biliçlendire bildiğini göstermektedir. On üçüncü soru olan Öğrencilerime hedeflerini belirleme konusunda yardımcı olur sorusuna verilen yanıtlar incelendiğinde %3.7 asla, %29.6 nadiren, %40.7 bazen, %18.5 sık sık, %7.5 oranında her zaman yanıtını vermiştir. Bu sonuç öğretmenlerin, öğrencilere hedeflerini belirlemede destek olabilme yeterliliğine sahip olduğunu göstermektedir. On dördüncü soru olan Öğrencilerin olumsuz düşünceleriyle nasıl baş etmesi gerektiğini bilirim. sorusuna verilen yanıtlar incelendiğinde %7.4 asla, %37.1 nadiren, %48.1 bazen, %7.4 sık sık, %0 oranında her zaman yanıtını vermiştir. Bu sonuç öğretmenlerin, öğrencilerin olumsuz düşünceleriyle baş etmede yeterli düzeyde destekte bulunduğunu göstermektedir. On beşinci soru olan Öğrencilerin öfkelerini kontrol altında tutabilirim. sorusuna verilen yanıtlar incelendiğinde %7.4 asla, %37.1 nadiren, % 48.1 bazen, %7.4 sık sık, %0 oranında her zaman yanıtını vermiştir. Bu sonuç öğretmenlerin, öğrencilerin öfkelerini kontrol etmede yeterli düzeyde destekte bulunabildiğini göstermektedir. On altıncı soru olan Risk grubundaki öğrencilerle kolaylıkla iletişime geçebilirim sorusuna verilen yanıtlar incelendiğinde %11.1 asla, %51.8 nadiren, % 29.6 bazen, %7.5 sık sık, %0 oranında her zaman yanıtını vermiştir. Bu sonuç öğretmenlerin, risk altında bulunan öğrencilerle iletişime girebilme becerisine yüksek düzeyde sahip olduğunu göstermektedir. On yedinci soru olan Öğrencilerin kişisel farkındalıklarını artırabilirim. sorusuna verilen yanıtlar incelendiğinde %11.1 asla, %29.6 nadiren, % 51.8 bazen, %7.5

58 sık sık, %0 oranında her zaman yanıtını vermiştir. Bu sonuç öğretmenlerin, öğrencilerin farkındalıklarını artırmada etkili olabileceğini göstermektedir. Sonuç olarak, öğretmenlerin büyük çoğunluğu ankete verdikleri yanıtlar doğrultusunda risk altında olduğunu düşündüğümüz anne babasından ayrı yaşayan çocuklara, psikososyal ve akademik yönden bu çocuklara destek olmada yeterli beceriye sahip olduğunu söyleyebiliriz. Sonuçlar ayrıntılı olarak incelendiğinde ise azımsanamayacak düzeyde öğretmenlerin risk altında olan çocukları desteklemede yeterli donanıma sahip olmadığı da gözlenmiştir. Dolayısıyla öğretmenlerin zayıf olan yönlerini geliştirecek psikoeğitimlerin düzenlenmesi önerilmektedir. Öğretmenlerin konuyla ilgili nitelikli hale gelmeleri sonucunda okullarında açacakları psikososyal destek grupları sayesinde ailesinden ayrı yaşayan çocuklar ayrı yaşama uyumlarının sağlanması ve sorunlarının azalması sonucu rastlantısal değildir. Çocuklar bu tür programlarda, yaşıtlarıyla bir arada sorunlarla baş etme şekillerini irdelemekte, kendi sorunlarına çözümler üretebilmekte ve içinde bulundukları duruma daha kolay uyum sağlamaktadır. Bu gruplar, çocuklar için sosyal destek sistemi olarak da işlev görmektedir. Öneriler 1. Çocukların ailelerinden ayrıldığı durumların ve ihtiyaçların çeşitliliği ve karmaşıklığı hiçbir kuruluşun tek başına sorunu çözememesini beraberinde getirir. Bu soruna müdahale edilmesi için ek becerilerin ve yetkilerin ortak bir yaklaşım içerisinde hayata geçirilmesi gerekir. 2. Ailesinde ayrı yaşayan çocuklar için disiplinlerarası yaklaşım merkezli destek grupları oluşturulmalı, bu grupların liderliğini yapacak öğretmenler psikoeğitimden geçirilmeleri gerekmektedir. 3. Ülkemizde tek ebeveynli aile olgusunu; psiko-pedagojik, ekonomik, sosyolojik, demografik, hukuksal, kültürel vb. açılardan ele alan bütüncül yaklaşım ve çalışmalar son derece yetersizdir. Mevcut çalışmalar, daha çok tek ebeveyn olmanın, özellikle de boşanmanın; çocuk ve çocuk-ebeveyn ilişkisi açısından olumsuz yönlerine odaklanmıştır. Bu da Türkiye deki tek ebeveynli ailelerin sorunlarının saptanmasını, aile bireylerinin bu yeni oluşumdan nasıl etkilendiklerini, sorunların tedavi mekanizmalarının ortaya çıkarılmasını ve ortaya konulacak verilerle, çözüm yollarının ve yapılacak projeksiyonların neler olabileceğinin ortaya konmasını imkânsız kılmaktadır. 4. Okul hayatında bu tür sıkıntılar yaşayan çocukların öğretmenleri tek ebeveyn ere kurumsal destek verecek kurum ve kuruluşları bilgilendirebilir ve böylece bu çocuklar kurumsal destek almak konusunda önceliklendirilebilir. 5. Özellikle Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıfları ndan alınan öğrenci yardımları çocukların eğitim hayatına sağlıklı biçimde devam etmesi için önemlidir. Ancak ailenin maddi sıkıntıları nedeniyle bu yardımların ailenin diğer ihtiyaçları için harcandığı durumlar görülmektedir. Bu nedenle sadece tek ebeveynli öğrencilere özel doğrudan nakdi yardımdan ziyade; yardımcı kitapların ücretsiz verilmesi, başarılı çocuklara devlet bursları sağlanması, ücretsiz dershane ve etüt kontenjanlarının açılması, okula gidiş gelişlerde ücretsiz ulaşım hizmetleri gibi yardımları içeren bir öğrenci destek sistemi sunulabilir. Bu desteğin alınan diğer ekonomik yardımlardan bağımsız olarak verilmesi

59 tek ebeveynli çocukların okul hayatının sürekliliği ve derslerdeki başarısı için destekleyici olacaktır. 6. Çocukların tek ebeveynli olmaktan dolayı gerek okul başarıları, gerekse okul arkadaşlarıyla ilişkilerinin olumsuz etkilenebildiği görülmüştür. Tek ebeveynli çocuk lar okulda tek ebeveynli olduklarının anlaşılması ve bilinmesinden endişe duyduklarını sıklıkla belirtmişlerdir. Bazı durumlarda öğretmenler de bu endişeleri arttırıcı tutum ve tavırlar sergileyebilmektedir. Okul rehber öğretmenlerinin ve diğer öğretmenlerin bu konuda duyarlılık kazanmasını sağlayacak yöntemler geliştirilmelidir. Tek ebeveynli çocuğun okula devam konusunda motivasyonunun kırılmasını ve derslerdeki başarısının düşmesini önleyecek örneklerden bazıları aşağıda yer almaktadır: - Öğretmenlerin çocuğun ebeveyni ile ilgili soruları çocuğa direk sormaması ya da sınıfın önünde sormaması; bu tür bilgilerin öğretmene ebeveyn tarafından verilmesi; - Çocuğun kendisini sınıf arkadaşlarından farklı hissetmesine neden olacak ödevler vermemeye dikkat etmesi (vefat eden ebeveyni ile ilgili şiir yazmak gibi) 7- Tek ebeveynli çocukların yaşadıkları olumsuz durumları atlatmalarında hobilerin önemli bir yer tuttuğu görülmüştür. Ancak ekonomik sıkıntılar nedeniyle kimi zaman çocuklar ilgi alanlarını genişletememekte ya da ilgilendikleri faaliyetleri yapamamaktadır. Bu nedenle belediyeler gibi yerel kurumlar vasıtasıyla çocukların sosyal, sportif ve kültürel etkinliklere katılımını arttırmak amacıyla bu tür etkinliklerin ücretsiz sunulması ve bu etkinliklere katılımın teşvik edilmesi, maddi sıkıntı içindeki tüm çocukların olduğu gibi tek ebeveynli çocukların da sosyal hayatını olumlu etkileyecektir. Örneğin bu desteği gerçekleştirmenin yollarından birisi varolan yetim kartı uygulamasının kapsamının tek ebeveynli çocukları da kapsayacak şekilde genişletilmesi ve sağladığı olanakların çeşitlendirilmesi olabilir. 8- Odak gruplarda katılımcıların birbirleriyle olan paylaşımları tek ebeveynli aile olmayı sadece kendilerinin değil, başkalarının da tecrübe ettiğini göstermelerini sağlamış olması bakımından önemlidir. Katılımcılar odak gruplarda kazandıkları bu farkındalığın daha sonra sosyal hayatlarında hissettikleri yalnızlık ve farklılık duygusunu azaltmaya yardımcı olacağını ifade etmiştir. - Bu çalışmalar sadece tek ebeveyn olduktan sonraki dönemi değil sürecin yaşandığı dönemi de kapsayacak şekilde hazırlanabilir. Bu program çeşitli konu başlıklarını içerebilir. Örneğin programda çocuklara ve yetişkinlere yaşlarına uygun olarak; ayrılık / vefat sürecinde yas duygularını, endişelerini tanımlama ve ifade etme yöntemleri, ayrılıktan / vefattan dolayı kendilerini suçlamamaları gerektiği öğretilir ve ilgili temel hukuki hakları konusunda bilgilendirilir. - Odak noktasının diğer yaşıtlar ile yakın ilişkiler geliştirmek olduğu ergenlik döneminde gençler, çok daha geniş ilişkiler ağından destek görmeye ihtiyaç duyarlar. - Daha küçük yaştaki çocuklar için bireysel yada grup terapileri çocukların kendilerini anlamalarına ve kendi hissettiklerini yaşıtlarına ve ailelerine doğru ifade etmelerine yardımcı olur. Bu nedenle Türkiye nin farklı bölgelerinde farklı yaşları da kapsayacak şekilde çocuk ve yetişkinlerle bu tür grup çalışmalarının başlatılması, katılımların teşvik edilmesi ve sürekliliğinin sağlanması tek ebeveynli ailelerin bu süreçle baş etmelerine yardımcı olacaktır

60 - Tek ebeveynli aile fertlerinin, özellikle çocuğun / çocukların psikolojik sağlıklarını desteklemek ve / veya bozulmamasını sağlamak adına devlet tarafından sağlanacak ücret siz psikolojik destek hizmetinin sunulması ve bu konuda bilgilendirmelerin yapılması aile bireylerinin bu süreçle sağlıklı bir şekilde baş etmelerine yardımcı olacaktır. Bu hizmet ayrılma aşamasında olan aile bireylerinin tamamına zorunlu kılınabilir. Hizmet sağlayıcıların da niteliklerinin bu işi yapmaya uygun olması için gerekli eğitimi almaları gerekmektedir. Bu hizmet hem ayrılma sürecinde hem de sonrasında belirli bir süre devam etmelidir. - Ebeveynler ve çocuk arasında bu doğru iletişimin sağlanması için ailelere tek ebeveynli olma süreci boyunca verilecek kurumsal destek bu konudaki riskleri minimuma düşürecektir. Bu nedenle kurumlar bünyesinde oluşturulmuş Aile Danışma Merkezleri nin toplumda bilinirliğinin artırılması yönünde çalışmalar yapılması ve bu hizmetin yaygınlaştırılması önerilmektedir. - Tek ebeveyn olduktan hemen sonra ebeveyni yüksek derecede stres altında olan çocukların genellikle başkalarından yardım alması gerekir. Ancak çocuklara doğrudan müdahale özel bilgi ve beceriler gerektirir. Bu müdahalenin zamanında olması önemlidir. Sağlanan destek her zaman çocuğa göre düzenlenmelidir; çocuğun yaşı, gelişim dönemi, kültürel ihtiyaçları göz önünde bulundurulmalı, aile, akrabalar, resmi ve resmi olmayan destek kaynakları sürece dahil edilmelidir. Çocuklara sağlanacak olan destekte tek bir yol ya da metod değil; bireysel/grup eğitim ve terapi teknikleri gibi farklı yaklaşımların birlikte kullanılmasına ihtiyaç vardır. 15.B Öğretmenlere Test Uygulanan Sonuçları / Romanya Anne babası ayrılmış Çocuklara yönelik Öğretmen Algı Anket Sonuçları - Anket yapısında, öğretmenlerin faaliyetlerini farklı bakış açılarından görmemizi sağlayan 3 boyut belirledik. - Okullarımızdan sınıf öğretmenlerine yönelik 48 soruluk bir anket uyguladık. - 1,3,4,15,16,17. Sorular etkili iletişim becerileri ile ilgilidir; - 5,8,9,11,12,13. Sorular çatışma çözme becerileri ile ilgilidir; - 2,6,7,10,14. Sorular kendi becerilerinin farkına varma ile ilgilidir. Anketin boyutu - Etkili iletişim becerileri - Çatışma çözme becerileri - Kendi yeteneklerinin farkında olma Etkili iletişim becerileri - Öğretmenliğin büyük bir kısmı sınıfta ve okuldaki herkesle etkili iletişim kurabilmektir. - Etkili iletişim eksik olunca, öğretmenler yanlış anlayabilir ya da öğrencilerin ihtiyaçlarına ve beklentilerine duyarsız olabilir.

61 - Ayrıca, öğrenciler dinlenilmediğini ya da anlaşılmadığını düşünebilir ve ihtiyaçlarını karşılaşabilecekleri başka yollar deneyebilir. - Anketimizden anlaşılan şudur ki etkili iletişim öğretmenlik mesleğinin önemli bir parçasıdır. - Tüm sınıf faaliyeti etkili iletişim becerilerini elde etme, geliştirme, yönetme unsurlarından etkilenir. Çatışma çözme becerileri - Çatışmalar okulun bir parçasıdır. Bunu kabullenirsek büyük bir adım atmış oluruz ve ondan sonra müdahalenin mümkün olduğunu söyleyebiliriz. - Öğretmenler direk olarak sorumlu olmasalar bile,genelde faaliyetlerini çatışma yönetme becerileri ile ilişkilendirebilir. - Okul realitesi ile bağlantılı olma, muhtemel reaksiyonları tahmin etmek, olumsuzları engellemek, olumluları teşvik etmek oldukça önemlidir. - Öğretmenler ayrıca tüm faaliyeti ile bu becerileri rapor ederler bu yüzden onları araştırmamızda önemli bir öğe olarak değerlendirdik. - Biz öğretmenlik faaliyetinde öğretmen tutumunun her unsurdan etkilenmenin çok kolay olduğuna inanıyoruz. - Eğer öğretmen kendi becerilerinin, kendi limitlerinin farkına varırsa, en hassas durumlarda bile doğru tutum sergileyecektir. - Etkili iletişim becerileri açısından, öğretmenler öğrencilerle ilişkilerde bu becerilere sahip olduğunu gösterdi. - Öğrencilerin açıkça kendilerini ifade etmeleri teşvik edilmektedir ve empati önemli bir beceridir. - Risk gruplarından öğrencilerle iletişim ayrı bir beceri olarak görülmektedir. Yüksek skorlar kaydetmiştir.

62 Çatışma çözme becerileri ile ilgili olarak, skorlar etkili iletişimden az daha düşüktür bu da demek oluyor ki öğretmenlerimizin iletişim becerileri vardır ama belli durumlarda onları uygulama yetenekleri yoktur. Bu yüzden, çatışma çözme durumlarında uygulanan beceriler Her zaman olarak yüksek bir skorda kaydedilmiştir, Bazen ve Asla seçenekleri etkli iletişim becerilerinden daha yüksek bir skor elde etmiştir. Becerilerin farkında olunması - En yüksek skoru kaydettik, bu da öğretmenlerin iyi bir iç-gözlem, faaliyetlerin öz değerlendirmesi uzun vadede daha çok fayda sağlamaktadır. - Kendi eğitim ortamında bazı sınırlara ulaşan kapasitelerinin farkındadırlar. Skorları kaydettikten sonra, öğrenci ve öğretmen arasındaki ilişki ile ilgili iyimser bir görüşe sahip olduğumuzu söyleyebiliriz. Skorlarımızdan aynı tarafta oldukları aynı amaçlara sahip oldukları ve amaçlara ulaşma noktasında ortak oldukları görülmektedir. - Öğretmenin öz saygısının yüksek olduğu kaydedilmiştir ve bahsettiğimiz 3 boyuta kaydedilmiştir. Onun yüksek seviyesi birçok teorik dersleri kapsamasının sonucu olabilir. Anket bize okullarımızda öğretmenlerimiz tarafından uygulansa da uygulanmasa da faklı becerilerle ilgili algılar açısından genel bir kanı oluşturmuştur. Öneriler : - Çocukların ailelerinden ayrı kalma durumlarının çeşitliliği, ihtiyaçları ve karmaşıklığı hiçbir kurumun problemleri tek başına çözemeyeceği gerçeğini oluşturmaktadır. - Disiplinler arası yaklaşım temelli gruplar ailelerinden ayrı yaşayan çocuklar için oluşturulmalı, bu grupların liderleri olacak öğretmen psiko-eğitmden geçmelidir. - Psiko-pedagojik, ekonomik, sosyolojik, demografik, kanuni, kültürel açılardan ülkemizde tek aile kavramı ile ilgili bütünsel yaklaşım ve çalışmalar yetersizdir. Son çalışmalar, çocuk ebeveyn ilişkisi açısından tek ebeveyn, özellikle boşanma konularına odaklanmıştır. Bu durum tek ebeveynli ailelerin sorunlarını belirlemeyi, aile üyelerinin bu durumdan nasıl etkilendiğini ortaya koymayı, problemlerin çözüm mekanizmalarını ortaya çıkarmayı ve tanıtılacak verilerle yapılabilecek projeksiyonları ortaya çıkarmayı imkansız kılmaktadır. - Okul hayatlarında bu tür sorunlar yaşayan çocukların öğretmenleri kurumu ve kurumsal destek sağlayabilen kurumları bilgilendirebilir ve bu çocuklar kurumsal destek almak için öncelik verilir. - Sosyal Yardım ve Dayanışma Kurumundan alınan öğrenci bursları çocukların eğitim hayatlarına düzgün devam etmeleri açısından önemlidir. Ancak ailenin ekonomik sorunlarından dolayı, yardımın ailelerin başka ihtiyaçları için kullanıldığı gözlenmektedir. Çocuklara direk finansal yardım verilmesinden ziyade, ücretsiz yardımcı kitap vermek, başarılı öğrencilere devlet bursları sağlamak, ücretsiz ders ve etüt kotaları, geliş gidişlerde ücretsiz ulaşım sağlamak gibi destekleri kapsayan bir öğrenci destek sistemi oluşturulabilir. Bu desteğin diğer ekonomik desteklerden

63 bağımsız verilmesi tek ebeveynli çocukların ve onların okul başarılarının devamı için destekleyici olacaktır. - Tek ebeveynli olmalarından ötürü çocukların okul başarılarının ve okul arkadaşları ile ilişkilerinin olumsuz etkilenebileceği görülmüştür. Tek ebeveynli çocuklar bu durumun fark edilmesi ve duyulmasından endişe duyduklarını sık sık dile getirmiştir. Bazı durumlarda, öğretmenler bu endişeleri artıracak tutum sergileyebiliyorlar. Okul rehber öğretmenleri ve diğer öğrencilerin bu konu hakkında daha hassas olabileceklerini sağlayacak metotlar bulunmaktadır. Tek ebeveynli çocukların motivasyonlarının ve ders başarı seviyelerinin düşmelerine engel olacak kimi örnekler aşağıda belirtilmiştir. Öğretmenler öğrencilere aileleri hakkında direk soru sormamalıdır ya da aileleri tarafından verilecek bilgileri sınıfta sormamalıdır.; Öğretmenler öğrencilere kendilerini diğerlerinden farklı hissetmelerine yol açacak ödev vermemeli (ölmüş ebeveyn ilgili şiir yazmak) - Hobilerin tek ebeveynli çocukların olumsuz durumların üstesinden gelme konusunda önemli olduğu görülmektedir. Ama ekonomik durumlardan ötürü, çocuklar ilgi alanlarını genişletememekte ya da ilgilendikleri faaliyetleri yapamamaktadırlar. Bu yüzden, çocukların sosyal, sportif ve kültürel aktivitelere katılımını artırmak için bu tür hizmetleri ücretsiz sunmak hem maddi zorluk içinde olan çocukları hem de tek ebeveynli çocukların sosyal yaşamlarını olumlu etkileyecektir. Bu desteği gerçekleştirmenin bir yolu mevcut yetim kartı uygulamanın kapsamını tek ebeveynli çocukları kapsayacak ve imkanları çeşitlendirecek şekilde genişletmek. - Odak gruplarda, öğrencilerin tecrübelerini birbiriyle paylaşması benzer şeyleri yaşayan başkalarının da olduğunu bilmelerini sağlıyor. Katılımcılar kazandıkları farkındalıkla yalnız olma hissinden ve farklılık hissinin azalacağını ifade ettiler. Bu çalışmalar sadece tek ebeveynli kaldıktan sonra değil süreç yaşanırken de destekleyecek şekilde hazırlanmalı. Bu program çeşitli konu başlıklarını içerebilir. Örneğin, çocuklara ve yetişkinlere yaşlarına göre yas duyguları, endişelerini tanımlamayı ve ifade şekilleri ve yaşanılan ayrılıktan/ölümden ötürü kendilerini suçlamamaları gerektiği öğretilebilir ve ilgili kanuni hakları hakkında bilgilendirilebilir. Odak noktası akranlarıyla yakın ilişkiler kurmak isteyen ergenlik çağındaki gençler daha geniş bir ilişki ağından desteklenmesi gerekmektedir. Daha küçük çocuklar için bireysel ya da grup terapileri çocukların kendilerini anlamaya ve hissettiklerini akranlarına ve ailelerine ifade etmelerine yardımcı olur. Bu yüzden böyle grup çalışmalarını çocuklarla ve Türkiye nin farklı gruplarından farklı yaşlardaki yetişkinleri içerecek şekilde, katılımcıları teşvik ederek, sürekliliği sağlayarak başlamak tek ebeveynli ailelerin bu süreçle mücadele etmelerine yardımcı olacaktır.

64 Tek ebeveynli aile üyelerinin özellikle çocuk / çocukların psikolojik sağlığına destek olmak ve daha kötüye gitmesine engel olmak için ücretsiz destek hizmeti ve bu konuda danışmanlık sağlamak aile üyelerinin bu süreçle daha sağlıklı mücadele etmelerine yardımcı olacaktır. Bu hizmet boşanmanın eşiğinde olan aile üyelerine zorunlu olabilir. Hizmet sağlayıcılar niteliklerinin bu işe uygun olması için gerekli eğitimi almaları gerekir. Bu eğitim hem boşanma sürecinde hem de sonrasında devam etmeli. Tek ebeveynli kalma sürecinde verilecek kurumsal destek çocuklarla aileler arasında doğru iletişimin kurulmasını sağlayacak ve bu konularda oluşabilecek muhtemel riskleri azaltacaktır. Bu yüzden, Aile Danışmanlık merkezlerinin artırılması, bu hizmetin kamuoyunda yaygınlaştırılması ve kurumsallaşması önerilir. Tek ebeveynli kaldıktan sonra, genelde başkalarından yardım almak gerekir. Ama çocuklara direk müdahale özel bilgi ve beceri gerektirir. Ve bu müdahalenin zamanında yapılması gerekir. Bu destek çocuğa, çocuğun yaşına, gelişim dönemine göre ayarlanmalı ve kültürel ihtiyaçlar hesaba katılmalı, sürece ebeveynler, aileler, resmi ve gayri resmi destek kaynakları katılmalı. Çocuklara sağlanacak destekte, tek yönlü değil bireysel / grup eğitimi ve terapi teknikleri gibi farklı yaklaşımlar kullanılması gerekir. 15- Ailesinden ayrı yaşayan çocuklara yöenlik örnek program I. Programın Tanımı Bu program, ilkokulda öğrenim gören yaşları arasındaki anne ve/veya babasından bir sebepten dolayı ayrılma ve/ veya ayrı yaşama/ ayrı kalma/ ayrı yaşayan çocukların psikososyal ve eğitsel uyumlarını sağlamak amacıyla hazırlanmıştır. II. Programın Genel Amaçları Programı temel olarak iki genel amacı vardır; Programa katılan çocuklara destekleyici bir çevre sağlayarak, ayrılma ve/ veya ayrı yaşama/ ayrı kalma deneyimi ile ilgili duygularını tanımaları, ifade etmeleri ve kabullenmelerine yardımcı olabilme; böylelikle yaşadıkları izolasyonu azaltarak, benlik saygılarını güçlendirebilme. Ailelerindeki değişimle daha etkili baş edebilmeleri için çocuklara özel beceriler (öfkenin uygun ifadesi ve Sosyal Problem Çözme Becerileri) öğretebilme ve yeterlilik kazandırabilme. III. Programın Özel Amaçları Programın özel amaçları aşağıda yer sıralanmıştır; 1. Grup üyelerinin birbiriyle tanışmaları, grup kurallarının belirlenmesi ve katılımcılar için güven verici grup ortamının oluşmasını sağlamak. 2. Grup üyelerinin kendilerinde ve diğer üyelerdeki temel duyguları tanımaları ve anlamalarını kolaylaştırmak, ayrıca anne ve/veya babadan ayrı yaşamakla ilgili duygularını ifade etmelerini sağlamak. 3. Grup üyelerinin çeşitli tipte aile yapıları olabileceğini, anne ve/veya babadan ayrı yaşama sonucunda hayatlarında meydana gelen değişimleri fark etmeleri ve iki ayrı evde yaşamanın getirebileceği bazı kolaylık ve zorlukların farkına vardırmalarını sağlamak. 4. Grup üyelerine Sosyal Problem Çözme kavramını tanıtmak 5. Grup üyelerini bireysel problemlerini rahatlıkla paylaşabilecekleri bir ortam geliştirmeleri için cesaretlendirmek ve Sosyal Problem Çözme basamaklarını kendi karşılaştıkları problemlere

65 uygulayabilmesi için grupta ön hazırlık yapmalarını ve çözülebilen ve çözülemeyen problemlerini birbirinden ayırt edebilmelerini sağlamak. 6. Grup üyelerinin sosyal problem çözme becerilerini pekiştirmelerine yardımcı olmak, anne ve/veya babadan ayrı yaşamakla ilgili duygularını açıklamalarını sağlamak. 7. Grup üyelerinin ebeveynlerinin ayrı yaşamaları nedeniyle yaşadıkları öfke duygusunu tanımalarını ve ifade etmelerini sağlamak. 8. Grup üyelerinin önceki oturumlar süresince edindikleri bilgi ve becerilerinin pekiştirilmesine yardımcı olmak ve anne ve/veya babadan ayrı yaşama kavramı ile ilgili daha önce değinilmeyen konu ve duygulara odaklanmak. IV. Programın İçeriği, Hazırlanması ve Geçerlik Çalışması Programın içeriğinin oluşturulmasında yerli ve yabancı literatür taraması yapılmıştır. Yerli literatürde bu tür bir programa rastlanmamış ve bu nedenle tamamen yabancı literatürden yararlanılmıştır. En temel kaynak olarak "Children of Divorce Intervention Program Manueli(CODIP)" (9,10) kullanılmıştır. CODIP JoAnne Pedro-Carroll, Linda Alpert Gillis, Sharon Sterling tarafından geliştirilen bir programdır. Araştırmacı programdan yararlanmak için JoAnne Pedro Carroll ile iletişim kurarak, programa ulaşmış ve gerekli izini almıştır. Ayrıca bu programı oluşturuken, program ve materyal geliştirme teknikleri için ilgili literatürden yararlanmıştır. Çocuklar İçin Ayrılık Uyum Programı araştırmacı tarafından hazırlandıktan sonra kapsam geçerliği için beş uzmana gönderilmiştir. Bu uzmanlardan programın içeriği, hedefleri ve seçilen etkinliklerin çocukların yaş grubuna uygunluğu yönünden programı değerlendirmeleri istenmiştir. Uzmanlar görüşlerini yazılı ve sözlü olarak araştırmacıya iletmiştir. Uzmanların önerileri doğrultusunda Anne ve/veya Babasından ayrı Yaşayan Çocuklar İçin Uyum Programı' nda düzenlemeler yapılmıştır. Programı oluşturan her bir oturumun başlığı ise şöyledir; 1. Tanışma ve grup kurallarının oluşturulması 2. Ayrılmayla ilgili duyguların ifadesi 3. Ayrılma ve yaşanan değişimler 4. Sosyal Problem Çözme Becerisi Kazandırma I 5. Sosyal Problem Çözme Becerisi Kazandırma II 6. Problem Çözme Becerilerinin Kullanımının Değerlendirilmesi 7. Öfkeyle Başaçıkma 8. Duygu ve Becerilerin Gözden Geçirilmesi 9. Grubun Sonlandırılması. Program 9 oturum olarak planlanmış ve oturum planı aşağıda şematize edilmiştir. Her bir oturum bir önceki oturumun kısa bir tekrarı ile başlamaktadır. Oturumun tekrarı yapılırken, katılımcılara bir hafta süresince oturumla ilgili duygu ve düşünceleri sorulmaktadır. Ardından, katılımcıların oturumun konusuna alıştırılması için Isınma bölümü daha sonra Ana Etkinlik bölümü yer almaktadır. Bu bölümde katılımcılar günün konusu ile ilgili etkinliğe katılmaktadır. Katılımcıların hazırladıkları materyaller bittiğinde ödüllendirmek amacıyla materyalin üzerine lider tarafından küçük stikerler yapıştırılmaktadır. Kapanış bölümünde oturumda yapılanların kısa bir özeti, grup üyelerine oturumun ana temasını özetleyen soruların sorulmasıyla yapılmaktadır. Her oturumun sonunda bir sonraki oturuma getirmek üzere grup üyelerine 'ev ödevleri' verilmektedir. Oturum Planı Önceki oturumun kısa tekrarı Duygu ve düşüncelerin paylaşımı

66 Isınma Ana etkinlik Ev ödevlerinin verilmesi Oturumun sorularla tekrarı; Kapanış V. Öğretme-Öğrenme Etkinlikleri Programın uygulanmasında izlenen öğrenme-öğretme etkinlikleri aşağıdaki gibidir. a) Genel Yaklaşım: Yapılandırılmış etkinliklerle sürdürülen bu programda etkileşime dayalı grup süreci kullanılmıştır. b) Öğretim Yöntem ve Teknikleri: Programın uygulama aşamasında aşağıdaki yöntem ve teknikler kullanılacaktır. Düz anlatım, Soru-yanıt, Rol yapma, Geribildirim verme, Resim çizme, Kukla oynatma c) Eğitim Araç ve Gereçleri: Bu programın uygulanmasında aşağıda belirtilen araç ve gereçler kullanılacaktır. "Nelerden Hoşlanırım?" Materyali Duygu kartları Problem Listesi "Değişimler" materyali Anne ve baba ayrılıyor kitabı Resimli ayrılma kitabı 'Aile üyelerinin resimleri' materyali 'Evimde yaşayan kişiler' materyali 'Evimde yaşamayan aile üyeleri' materyali 'Aile çeşitleri' materyali Posta kutusu Sosyal Problem Çözme Karikatürü Sosyal Problem Çözme Basamakları Kartonu Problem Kartları Ödev kutusu Kuklalar Yeşil ve kırmızı renkte kartonlar Sevimli Hayvanlar Kartonu Zar Oyuncak Hayvanlar Öfke basamakları karikatürü Kızma Birader Materyali Kağıt Keçeli Kalemler Tahta Tahta Kalemleri Başarı Sertifikası Kaplama Kağıt

67 Bu programın katılımcılarının anne ve babası hukuki olarak ayrı yaşayan ve/veya,tek ebeveyniyle birlikte yaşayan, daha önce psikiyatrik yardım almamış, sınıf öğrencileri olması gereklidir. Program ilkokullarda grup çalışması için uygun fiziksel ortamda yapılmalıdır. Grup çalışmalarında gizlilik ilkesine uyulmalıdır. Dokuz oturumdan oluşan bu programda, oturumlar 80 dakika olarak planlanmıştır. Oturumlar birbirini tamamladığı için belirtilen sıra ve sürede yapılmalıdır. Grup en az 8 en fazla 12 kişiden oluşmalıdır. Grup sayısının belirtilenden fazla olduğu gruplarda iki eğitici olmalıdır. Programa katılabilmek için, hem katılımcının hem de ebeveyninin programla ilgili bilgilendirilmiş olması gerekmektedir. (en az iki görüşme şeklinde) Programa katılabilmek için katılımcının ebeveyninin yazılı izin formunu vermesi gerekmektedir. Her bir katılımcının programa en fazla 3 oturum devamsız hakkı vardır. Bu sürenin üzerind devamsızlığı olanlar programa devam edemez. Grup kapalı grup şeklinde olacaktır. Gruptan ayrılan üyenin yerine yeni üye alınmayacaktır. Programı yönetecek bireylerin; yaş grubundaki çocukların gelişimsel özellikleri, - Ayrılmadan kaynaklı uyumdaki geçici aşamalar, - Grup sürecini ve kolaylaştırıcı teknikler, - Aktif dinleme, empati ve duyguların paylaşım teknikleri, - Grupta güven yaratma ilkeleri - Grup çalışmasının etik ilkeleri konusunda bilgi ve beceri sahibi olmalıdır. VII. Değerlendirme Bu programı ölçme ve değerlendirme amacıyla çeşitli formlar kullanılacaktır. Programa katılan çocuklara programın ilk ve son oturumunda;kişisel bilgi formu (sadece ilk oturumda verilecektir), Çocuklar İçin Durumluk ve Sürekli Kaygı Envanteri, Çocuklar İçin Depresyon Ölçeği, Çocuklar için Boşanmaya Uyum Ölçeği Her oturumun sonunda ise ;Oturumla ilgili duygularının gözden geçirilmesi için; Duygu Skalası, Oturumla ilgili görüşlerinin gözden geçirilmesi için; Değerlendirme Formu verilecektir. Programı uygulayan kişi, Her oturum sonunda öğrencilere sorular sorarak, eksik veya yanlış öğrenilenlerin tamamlanmasını sağlayacaktır. Her oturum sonrası 'oturum kayıtları' nı tutacaktır. Oturum Kayıtlan; her üyenin devamını, geç erken gelme durumu, grubun özeti, tarih, belirgin bireysel gelişimler ve tüm genel gidişi içerecek şekilde tutulur? ÇOCUKLAR İÇİN AYRILMAYA UYUM PROGRAMI OTURUM ÖZETİ I. OTURUM : TANIŞMA AMAÇ: Grup elemanlarını birbiriyle tanışmalarını, grup kurallarını belirlenmesini ve katılımcılar için güven verici grup ortamının oluşmasını sağlamak. HEDEFLER: Grupta yer alan çocukların tümünün 1. Diğer çocukların adını söyleyebilmesi, 2. Grup kurallarının farkına vararak, sıralayabilmesi ve bunları uygulayabilmesi, 3. Yapmaktan hoşlandığı şeyleri söylemesi, 4. Gruba özel bir isim ve selamlaşma belirlemesi. SÜRE: 80 dakika YÖNTEM, ARAÇ VE GEREÇLER: - İsim kartları - Kalemler

68 - Nelerden Hoşlanırım Kartları - Anne ve/veya Babadan Ayrı Yaşamaya İlişkin Düşüncelerim Materyali - Kişisel Bilgi Formu, Çocuklar İçin Durumluk ve Sürekli Kaygı Envanteri, Çocuklar İçin - Depresyon Ölçeği ve Çocuklar için Boşanmaya Uyum Ölçeği II. OTURUM: AYRILIKLA İLGİLİ DUYGULARIN İFADESİ AMAÇ: Grup üyelerinin kendilerindeki ve başkalarındaki temel duyguları tanımaları ve anlamalarını kolaylaştırmak ve ayrılma ile ilgili duygularını ifade etmeleri için başlangıç yapmak. HEDEFLER: 1. Grupta yer alan çocukların tümünün, 2. Duygu kavramını ve özelliklerini tanımlayabilmesi, 3. Duygu çeşitlerini sıralayabilmesi 4. Duyguları anlayabilmek için kullanılan yolları sıralayabilmesi 5. Ayrılma ilgili duygularını açıklaması 6. Problem Listesini yanıtlaması SÜRE: 80 dakika YÖNTEM, ARAÇ VE GEREÇLER: - İsim Kartları - Kuklalar -Tahta ve kalemler - Duygu kartları - Duygu posteri -Problemler Listesi III. OTURUM: AYRILMA VE DEĞİŞİMLER AMAÇ: Grup üyelerinin çeşitli tipte aile yapılarının olabileceğini, ayrılma sonucunda yaşamlarında meydana gelen değişimleri farketmeleri ve iki ayrı evde yaşamanın bazı kolaylık ve zorluklar getirebileceğini fark etmelerini sağlamak. HEDEFLER: Grupta yer alan çocukların tümünün 1. Anne ve babasının ayrılmayla ortaya çıkan değişimleri farkına varması ve açıklaması, 2. Ayrılma sonucunda yaşadığı değişimleri 'değişimler materyali' üzerine işaretlemesi, 3. Kendileri için en zor olan değişimi seçerek ve neden zor olduğunu grupla paylaşması, 4. Kendileri için en iyi olan değişimi seçerek, grupla paylaşması. 5. Değişimlerle ilgili duygularını fark ederek açıklaması. 6. Farklı aile tipleri olabileceğinin farkına varması, 7. Birlikte yaşadığı ve yaşamadığı aile üyelerini çizerek, grupla paylaşması, 8. Kendi ailesi ile ilgili duygularını ifade etmesi. SÜRE: 80 dakika YÖNTEM, ARAÇ VE GEREÇLER: -'Değişimler' materyali - Makas - Yapıştırıcı - Keçeli kalemler - Anne baba ayrılıyor kitabı - 'Aile üyelerinin resimleri' materyali - 'Evimde yaşayan kişiler' materyali

69 - 'Evimde yaşamayan aile üyeleri' materyali - 'Aile çeşitleri' materyali - Posta Kutusu III.OTURUM: SOSYAL PROBLEM ÇÖZME BECERİSİ KAZANDIRMA I AMAÇ: Grup üyelerine Sosyal Problem Çözme kavramının tanıtılması HEDEFLER: Grupta yer alan çocukların tümünün 1. 'Problem' ve 'çözüm' kavramlarının tanımlaması 2. Problemler, çözümleri ve duygular arasındaki ilişkileri kavraması 3. Sosyal Problem Çözme Basamaklarını sıralaması YÖNTEM, ARAÇ VE GEREÇLER: - Tahta ve tahta kalemleri - Sosyal Problem Çözme Karikatürü - Sosyal Problem Çözme Basamakları Kartonu SÜRE: 80 dakika V. OTURUM: SOSYAL PROBLEM ÇÖZME BECERİSİ KAZANDIRMA II AMAÇ: Grup üyelerinin bireysel problemlerini rahatlıkla paylaşabilecekleri bir ortam geliştirmeleri için cesaretlendirmek ve Sosyal Problem Çözme basamaklarını kendi karşılaştıkları problemlere uygulayabilmesi için grupta ön hazırlık yapmaları, çözülebilen ve çözülemeyen problemlerini birbirinden ayırt edebilmelerini sağlamak HEDEFLER: Grupta yer alan çocukların tümünün 1. Ayrılma ilgili yaşadığı bir problemini yazılı hale getirerek, hazır olduğunda grupla paylaşması, 2. Ayrılma ilgili çözebilecekleri ve çözemeyecekleri problemlerini birbirinden ayırt edebilmesi, 3. Problem çözme basamaklarını gerçek yaşamdaki problemlerine uyarlayabilmesi, 4. Ayrılma ilgili problem senaryolardan seçerek, çözümlemek için problem çözme aşamalarını kullanabilmesi, 5. Hazır olduğunda problem durumu oyunlaştırabilmesi. YÖNTEM, ARAÇ VE GEREÇLER: - Problem kartları - Ödev kutusu - Yeşil ve kırmızı renkte kartonlar SÜRE: 80 dakika VLOTURUM: PROBLEM ÇÖZME BECERİLERİ KULLANIMININ DEĞERLENDİRİLMESİ AMAÇ: Grup üyelerinin sosyal problem çözme becerilerini pekiştirmelerine yardımcı olmak, ayrılıkla ilgili duygularını açıklamalarını sağlamak. HEDEFLER: Grupta yer alan çocukların tümünün, 1. Ayrılma ile ilgili çözülebilen ve çözülemeyen problemleri birbirinden ayırt edebilmesi 2. Oyun yardımıyla Sosyal Problem Çözme Becerilerini kullanarak, alıştırma yapması, 3. Oyun yardımıyla ayrılmayla ilgili duygu ve düşüncelerini açıklaması SÜRE: 80 dakika

70 YÖNTEM, ARAÇ VE GEREÇLER: - Kırmızı ve yeşil kartonlar - Ödev kutusu - Oyun kağıdı - Oyun kartları - Zar - Kişi sayısı kadar oyuncak hayvanlar VII. ÖFKEYLE BAŞAÇIKMA AMAÇ: Grup üyelerinin ebeveynlerinin ayrılma nedeniyle yaşadıkları öfke duygusunu tanımalarını ve ifade etmelerini sağlamak. HEDEFLER: Grupta yer alan çocukların tümünün 1. Öfke duygusunu ve sebeplerini tanımlaması, 2. Öfkeyi ifade etme biçimlerini tanımlaması. 3. Öfke duygusunun ne olduğunu ve nedenlerini sayması, 4. Anne ve babasının ayrılması ile ilgili öfke duyduğu durumları farkına varacak ve grupla paylaşacak, 5. Ayrılma ile oluşan değişimlerden en çok kızgınlık duyduğu değişimi seçerek, oynayacak. 6. Öfkeyi ifade etmede alternatif yöntemleri sıralaması, 7. Kuklalarla öfkesini yapıcı biçimde ifade edebilmesi. SÜRE: 80 dakika YÖNTEM, ARAÇ VE GEREÇLER: - 'Örnek Durumlar' kartları - Kuklalar - Öfke nedir? materyali - 'Kızma Birader' materyali - Kağıt ve keçeli kalemler VIILOTURUM- DUYGU VE BECERİLERİN GÖZDEN GEÇİRİLMESİ AMAÇ: Grup üyelerinin önceki oturumlar süresince edindikleri bilgi ve becerilerinin pekiştirilmesine yardımcı olmak ve ayrılma kavramı ile ilgili daha önce değinilmeyen konu ve duygulara odaklanmak. HEDEFLER: Grupta yer alan çocukların tümünün 1. Önceden yazılı olarak ifade ettiği ancak grupta ifade edemediği duygularını açıklaması, 2. Sosyal Problem Çözme ve Öfke kontrol becerilerini uygulaması 3. Anne ve babasının ayrılması ile ortaya çıkan olumlu değişimleri farkına varması ve tanımlaması 4. Anne ve babasının ayrılması ile yaşadığı tehlike ve fırsatları sıralaması 5. Grup üyeleriyle ilgili olumlu bir özellik söylemesi ya da yazması. SÜRE: 80 dakika YÖNTEM, ARAÇ VE GEREÇLER: - Oyun kağıdı - Oyun kartları - Zar - Kişi sayısı kadar oyuncak hayvanlar

71 IX.OTURUM: GRUBU SONLANDIRMA AMAÇ: Grup üyelerinin önceki seanslar süresince edindikleri bilgi ve becerilerinin pekiştirilmesine yardımcı olmak ve ayrılma ve/ veya ayrı yaşama/ ayrı kalma kavramı ile ilgili daha önce değinilmeyen konu ve duygulara odaklanmak. HEDEFLER: 1. Grupta yer alan çocukların tümü 2. Gruptan öğrendiklerini farkına varacak ve paylaşacak, 3. Grup süresince hazırladığı materyalleri kitap şeklinde düzenleyecek ve ailesi ile paylaşacak, 4. Başarı Sertikaları dağıtılacak. SÜRE: 80 dakika YÖNTEM, ARAÇ VE GEREÇLER: - Ayrılma Oyunu - Çocuklar İçin Durumluk ve Sürekli Kaygı Envanteri, - Çocuklar İçin Depresyon Ölçeği - Çocuklar için Boşanmaya Uyum Ölçeği - Başarı Sertikası - Kalemler - Kaplama Kağıdı - Yiyecek ve içecekler

72 16- Fotoğraflar

73

74

75

ALANYA HALK EĞİTİMİ MERKEZİ BAĞIMSIZ YAŞAM İÇİN YENİ YAKLAŞIMLAR ADLI GRUNDTVIG PROJEMİZ İN DÖNEM SONU BİLGİLENDİRME TOPLANTISI

ALANYA HALK EĞİTİMİ MERKEZİ BAĞIMSIZ YAŞAM İÇİN YENİ YAKLAŞIMLAR ADLI GRUNDTVIG PROJEMİZ İN DÖNEM SONU BİLGİLENDİRME TOPLANTISI ALANYA HALK EĞİTİMİ MERKEZİ BAĞIMSIZ YAŞAM İÇİN YENİ YAKLAŞIMLAR ADLI GRUNDTVIG PROJEMİZ İN DÖNEM SONU BİLGİLENDİRME TOPLANTISI ALANYA PUBLIC EDUCATION CENTRE S FINAL INFORMATIVE MEETING OF THE GRUNDTVIG

Detaylı

HEARTS PROJESİ YAYGINLAŞTIRMA RAPORU

HEARTS PROJESİ YAYGINLAŞTIRMA RAPORU HEARTS PROJESİ YAYGINLAŞTIRMA RAPORU BOLU HALKIN EGITIMINI GELISTIRME VE DESTEKLEME DERNEGI TARAFINDAN ORGANİZE EDİLEN YAYGINLAŞTIRMA FAALİYETLERİ - TURKİYE Bolu Halkın Egitimini Gelistirme ve Destekleme

Detaylı

Grundtvig Öğrenme Ortaklığı Projesi CRISTAL Common References in Sustainable Training in Adult Learning 2011-2013

Grundtvig Öğrenme Ortaklığı Projesi CRISTAL Common References in Sustainable Training in Adult Learning 2011-2013 Grundtvig Öğrenme Ortaklığı Projesi CRISTAL Common References in Sustainable Training in Adult Learning 2011-2013 Bu proje Avrupa Komisyonu tarafından finanse edilmektedir. İletişim: Afyonkarahisar İl

Detaylı

Educational On-line Programmes for Teachers and Students

Educational On-line Programmes for Teachers and Students Educational On-line Programmes for Teachers and Students Hamit İVGİN - İstanbul Provincial Directorate of National Education ICT Coordinator & Fatih Project Coordinator in İstanbul Kasım 2014 - İSTANBUL

Detaylı

Technical Assistance for Increasing Primary School Attendance Rate of Children

Technical Assistance for Increasing Primary School Attendance Rate of Children This Project is co-financed by the European Union and the Republic of Turkey. Technical Assistance for Increasing Primary School Attendance Rate of Children This project is co-financed by the European

Detaylı

ANKET 2- Personel(Staff)

ANKET 2- Personel(Staff) 1 Hükümlü/Tutuklu Kadınlar için Eğitim Arayışı ( Finding Education for Female Inmates ) ANKET 2- Personel(Staff) Araştırmacı(Reseacher): İzmir Kadın Kapalı Ceza İnfaz Kurumu Tarih(Date): Ülke(Country):TÜRKİYE

Detaylı

THE IMPACT OF AUTONOMOUS LEARNING ON GRADUATE STUDENTS PROFICIENCY LEVEL IN FOREIGN LANGUAGE LEARNING ABSTRACT

THE IMPACT OF AUTONOMOUS LEARNING ON GRADUATE STUDENTS PROFICIENCY LEVEL IN FOREIGN LANGUAGE LEARNING ABSTRACT THE IMPACT OF AUTONOMOUS LEARNING ON GRADUATE STUDENTS PROFICIENCY LEVEL IN FOREIGN LANGUAGE LEARNING ABSTRACT The purpose of the study is to investigate the impact of autonomous learning on graduate students

Detaylı

.. ÜNİVERSİTESİ UNIVERSITY ÖĞRENCİ NİHAİ RAPORU STUDENT FINAL REPORT

.. ÜNİVERSİTESİ UNIVERSITY ÖĞRENCİ NİHAİ RAPORU STUDENT FINAL REPORT .. ÜNİVERSİTESİ UNIVERSITY... /... AKADEMİK YILI... DÖNEMİ... /... ACADEMIC YEAR... TERM ÖĞRENCİ NİHAİ RAPORU STUDENT FINAL REPORT Deneyimleriniz hakkındaki bu rapor, Mevlana Değişim Programı nın amacına

Detaylı

INSPIRE CAPACITY BUILDING IN TURKEY

INSPIRE CAPACITY BUILDING IN TURKEY Ministry of Environment and Urbanization General Directorate of Geographical Information Systems INSPIRE CAPACITY BUILDING IN TURKEY Section Manager Department of Geographical Information Agenda Background

Detaylı

Ders Adı Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS

Ders Adı Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS Ders Tanıtım Formu (Türkçe) Form 2a: Müfredat Yılı DERS BİLGİLERİ Ders Adı Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS 2013-14 Işletme Becerileri Grup Çalışması IYP13212 Bahar 2+0 2 2 Ön Koşul Dersleri Dersin Dili

Detaylı

KANSER HASTALARINDA ANKSİYETE VE DEPRESYON BELİRTİLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ UZMANLIK TEZİ. Dr. Levent ŞAHİN

KANSER HASTALARINDA ANKSİYETE VE DEPRESYON BELİRTİLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ UZMANLIK TEZİ. Dr. Levent ŞAHİN T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI İZMİR KATİP ÇELEBİ ÜNİVERSİTESİ ATATÜRK EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ AİLE HEKİMLİĞİ KLİNİĞİ KANSER HASTALARINDA ANKSİYETE VE DEPRESYON BELİRTİLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ UZMANLIK TEZİ

Detaylı

Y KUŞAĞI ARAŞTIRMASI. TÜRKİYE BULGULARI: 17 Ocak 2014

Y KUŞAĞI ARAŞTIRMASI. TÜRKİYE BULGULARI: 17 Ocak 2014 Y KUŞAĞI ARAŞTIRMASI TÜRKİYE BULGULARI: 17 Ocak 2014 Yönetici Özeti Bu araştırma, 2025 yılında iş dünyasının yüzde 25 ini oluşturacak olan Y Kuşağı nın iş dünyasından, hükümetten ve geleceğin iş ortamından

Detaylı

Yüz Tanımaya Dayalı Uygulamalar. (Özet)

Yüz Tanımaya Dayalı Uygulamalar. (Özet) 4 Yüz Tanımaya Dayalı Uygulamalar (Özet) Günümüzde, teknolojinin gelişmesi ile yüz tanımaya dayalı bir çok yöntem artık uygulama alanı bulabilmekte ve gittikçe de önem kazanmaktadır. Bir çok farklı uygulama

Detaylı

T.C. SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ ISPARTA İLİ KİRAZ İHRACATININ ANALİZİ

T.C. SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ ISPARTA İLİ KİRAZ İHRACATININ ANALİZİ T.C. SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ ISPARTA İLİ KİRAZ İHRACATININ ANALİZİ Danışman Doç. Dr. Tufan BAL YÜKSEK LİSANS TEZİ TARIM EKONOMİSİ ANABİLİM DALI ISPARTA - 2016 2016 [] TEZ

Detaylı

THE ASSOCIATION OF ACTIVE PUBLIC EMPLOYEES 2006-2011 (2006)

THE ASSOCIATION OF ACTIVE PUBLIC EMPLOYEES 2006-2011 (2006) THE ASSOCIATION OF ACTIVE PUBLIC EMPLOYEES 2006-2011 (2006) Country : Turkey Province : KÜTAHYA Name Of The Organisation : TAMDER Tüm Aktif Memurlar Derneği (The Association of Active Officers) Address

Detaylı

Course Information. Course name Code Term T+P Hours Credit ECTS. Human Sources Management İŞL307 5 3+0 3 5. Face to face / Required

Course Information. Course name Code Term T+P Hours Credit ECTS. Human Sources Management İŞL307 5 3+0 3 5. Face to face / Required Course Information Course name Code Term T+P Hours Credit ECTS Human Sources Management İŞL307 5 3+0 3 5 Prerequisite Courses Language Level Type Turkish First Cycle Face to face / Required Coordinator

Detaylı

Implementing Benchmarking in School Improvement

Implementing Benchmarking in School Improvement Implementing Benchmarking in School Improvement "Bu proje T.C. Avrupa Birliği Bakanlığı, AB Eğitim ve Gençlik Programları Merkezi Başkanlığınca (Türkiye Ulusal Ajansı, http://www.ua.gov.tr) yürütülen Erasmus+

Detaylı

YEDİTEPE ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK VE MİMARLIK FAKÜLTESİ

YEDİTEPE ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK VE MİMARLIK FAKÜLTESİ ÖĞRENCİ NİN STUDENT S YEDİTEPE ÜNİVERSİTESİ STAJ DEFTERİ TRAINING DIARY Adı, Soyadı Name, Lastname : No ID Bölümü Department : : Fotoğraf Photo Öğretim Yılı Academic Year : Academic Honesty Pledge I pledge

Detaylı

İTÜ DERS KATALOG FORMU (COURSE CATALOGUE FORM)

İTÜ DERS KATALOG FORMU (COURSE CATALOGUE FORM) Dersin Adı İTÜ DERS KATALOG FORMU (COURSE CATALOGUE FORM) Course Name Bilimde Önemli Anlar Great Moments in Science Ders Uygulaması, Saat/Hafta (Course Implementation, Hours/Week) Kodu Yarıyılı Kredisi

Detaylı

(1971-1985) ARASI KONUSUNU TÜRK TARİHİNDEN ALAN TİYATROLAR

(1971-1985) ARASI KONUSUNU TÜRK TARİHİNDEN ALAN TİYATROLAR ANABİLİM DALI ADI SOYADI DANIŞMANI TARİHİ :TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI : Yasemin YABUZ : Yrd. Doç. Dr. Abdullah ŞENGÜL : 16.06.2003 (1971-1985) ARASI KONUSUNU TÜRK TARİHİNDEN ALAN TİYATROLAR Kökeni Antik Yunan

Detaylı

Helping you to live more independently. Insanlari ve bagimsiz yasami destekleme. Daha bagimsiz yasamak için size yardim ediyor

Helping you to live more independently. Insanlari ve bagimsiz yasami destekleme. Daha bagimsiz yasamak için size yardim ediyor The Supporting People Logo Insanlari ve bagimsiz yasami destekleme The Supporting People Door in Watermark The Supporting People Introduction Helping you to live more independently Daha bagimsiz yasamak

Detaylı

AİLE İRŞAT VE REHBERLİK BÜROLARINDA YAPILAN DİNİ DANIŞMANLIK - ÇORUM ÖRNEĞİ -

AİLE İRŞAT VE REHBERLİK BÜROLARINDA YAPILAN DİNİ DANIŞMANLIK - ÇORUM ÖRNEĞİ - T.C. Hitit Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Felsefe ve Din Bilimleri Anabilim Dalı AİLE İRŞAT VE REHBERLİK BÜROLARINDA YAPILAN DİNİ DANIŞMANLIK - ÇORUM ÖRNEĞİ - Necla YILMAZ Yüksek Lisans Tezi Çorum

Detaylı

İŞLETMELERDE KURUMSAL İMAJ VE OLUŞUMUNDAKİ ANA ETKENLER

İŞLETMELERDE KURUMSAL İMAJ VE OLUŞUMUNDAKİ ANA ETKENLER ANKARA ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ HALKLA İLİŞKİLER VE TANITIM ANA BİLİM DALI İŞLETMELERDE KURUMSAL İMAJ VE OLUŞUMUNDAKİ ANA ETKENLER BİR ÖRNEK OLAY İNCELEMESİ: SHERATON ANKARA HOTEL & TOWERS

Detaylı

Grade 8 / SBS PRACTICE TEST Test Number 9 SBS PRACTICE TEST 9

Grade 8 / SBS PRACTICE TEST Test Number 9 SBS PRACTICE TEST 9 Grade 8 / SBS PRACTICE TEST Test Number 9 SBS PRACTICE TEST 9 1.-5. sorularda konuşma balonlarında boş bırakılan yerlere uygun düşen sözcük ya da ifadeyi bulunuz. 3. We can t go out today it s raining

Detaylı

LEARNING GOALS Human Rights Lessons

LEARNING GOALS Human Rights Lessons This project is co-financed by the European Union and the Republic of Turkey Benim için İnsan Hakları Human Rights for Me LEARNING GOALS Human Rights Lessons Anton Senf May 2014 This project is co-financed

Detaylı

Ders Tanıtım Formu (Türkçe) Form 2a: Ders Adı Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS

Ders Tanıtım Formu (Türkçe) Form 2a: Ders Adı Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS Ders Tanıtım Formu (Türkçe) Form 2a: Müfredat Yılı 2013-2014 Temel Bilgi Teknolojisi Kullanımı DERS BİLGİLERİ Ders Adı Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS UNV13107 Güz 1+1 1,5 2 Ön Koşul Dersleri Dersin Dili

Detaylı

daha çok göz önünde bulundurulabilir. Öğrencilerin dile karşı daha olumlu bir tutum geliştirmeleri ve daha homojen gruplar ile dersler yürütülebilir.

daha çok göz önünde bulundurulabilir. Öğrencilerin dile karşı daha olumlu bir tutum geliştirmeleri ve daha homojen gruplar ile dersler yürütülebilir. ÖZET Üniversite Öğrencilerinin Yabancı Dil Seviyelerinin ve Yabancı Dil Eğitim Programına Karşı Tutumlarının İncelenmesi (Aksaray Üniversitesi Örneği) Çağan YILDIRAN Niğde Üniversitesi, Sosyal Bilimler

Detaylı

A UNIFIED APPROACH IN GPS ACCURACY DETERMINATION STUDIES

A UNIFIED APPROACH IN GPS ACCURACY DETERMINATION STUDIES A UNIFIED APPROACH IN GPS ACCURACY DETERMINATION STUDIES by Didem Öztürk B.S., Geodesy and Photogrammetry Department Yildiz Technical University, 2005 Submitted to the Kandilli Observatory and Earthquake

Detaylı

TR2009/0136.01-02/409 Benim için İnsan Hakları «Human Rights for Me» Body of Knowledge for AC/HR Education

TR2009/0136.01-02/409 Benim için İnsan Hakları «Human Rights for Me» Body of Knowledge for AC/HR Education Benim için İnsan Hakları «Human Rights for Me» Body of Knowledge for AC/HR Education Benim için İnsan Hakları «Human Rights for Me» DVE/İHE için Bilgi Bankası FLOW CHART Overall framework: Bologna Functional

Detaylı

myp - communıty&servıce ınstructıons & forms

myp - communıty&servıce ınstructıons & forms myp - communıty&servıce ınstructıons & forms P r i v a t e I s t a n b u l C o ş k u n M i d d l e Y e a r s P r o g r a m m e C a n d i d a t e S c h o o l Özel İstanbul Coşkun Orta Yıllar Programı Aday

Detaylı

READY-STUDY-GO-AHEAD (http://www.rsgo.eu)

READY-STUDY-GO-AHEAD (http://www.rsgo.eu) READY-STUDY-GO-AHEAD (http://www.rsgo.eu) READY-STUDY-GO-AHEAD (2009-2011) Summary READY-STUDY-GO-AHEAD (2009-2011) will continue and transfer the innovation of the earlier Leonardo Language project for

Detaylı

Takım Çalışması ve Liderlik Kuralları

Takım Çalışması ve Liderlik Kuralları Vision and Values Takım Çalışması ve Liderlik Kuralları Code of Teamwork and Leadership 1 Takım Çalışması ve Liderlik Kuralları Vizyon ve değerlerimiz, Henkel çatısı altındaki davranışlarımızın ve hareketlerimizin

Detaylı

Hukuk ve Hukukçular için İngilizce/ English for Law and Lawyers

Hukuk ve Hukukçular için İngilizce/ English for Law and Lawyers Hukuk ve Hukukçular için İngilizce/ English for Law and Lawyers Size iş imkanı sağlayacak bir sertifikaya mı ihtiyacınız var? Dünyanın önde gelen İngilizce sınavı TOLES, Hukuk İngilizcesi becerilerinin

Detaylı

DOKUZ EYLUL UNIVERSITY FACULTY OF ENGINEERING OFFICE OF THE DEAN COURSE / MODULE / BLOCK DETAILS ACADEMIC YEAR / SEMESTER. Course Code: CME 4002

DOKUZ EYLUL UNIVERSITY FACULTY OF ENGINEERING OFFICE OF THE DEAN COURSE / MODULE / BLOCK DETAILS ACADEMIC YEAR / SEMESTER. Course Code: CME 4002 Offered by: Bilgisayar Mühendisliği Course Title: SENIOR PROJECT Course Org. Title: SENIOR PROJECT Course Level: Lisans Course Code: CME 4002 Language of Instruction: İngilizce Form Submitting/Renewal

Detaylı

HOŞGELDİNİZ. WELCOME.

HOŞGELDİNİZ. WELCOME. HOŞGELDİNİZ. WELCOME. Öncelikle bu eğitim programının düzenlenmesi için gösterdikleri katkılardan dolayı UIC Uzmanlık Geliştirme Birimine, T.C. Devlet Demiryolları İşletmesi Genel Müdürlüğüne, İslam Ülkeleri

Detaylı

It aims "to help young people and educational staff better understand the range of European cultures, languages and values".

It aims to help young people and educational staff better understand the range of European cultures, languages and values. The Comenius programme is a European Union educational project. It concerns schoollevel education, and is part of the EU's Lifelong Learning Programme 2007 2013. It aims "to help young people and educational

Detaylı

Republic of Turkey Ministry of Finance General Directorate of National Immovables Performance Agreement

Republic of Turkey Ministry of Finance General Directorate of National Immovables Performance Agreement Republic of Turkey Ministry of Finance General Directorate of National Immovables Performance Agreement Presentation Plan Possible Amendments Strategic Policies Performance Targets Activities Operational

Detaylı

a, ı ı o, u u e, i i ö, ü ü

a, ı ı o, u u e, i i ö, ü ü Possessive Endings In English, the possession of an object is described by adding an s at the end of the possessor word separated by an apostrophe. If we are talking about a pen belonging to Hakan we would

Detaylı

Turkish Vessel Monitoring System. Turkish VMS

Turkish Vessel Monitoring System. Turkish VMS Turkish Vessel Monitoring System BSGM Balıkçılık ve Su Ürünleri Genel Balıkçılık Müdürlüğü ve Su Ürünleri Genel Müdürlüğü İstatistik ve Bilgi Sistemleri İstatistik Daire Başkanlığı ve Bilgi Sistemleri

Detaylı

Ders Tanıtım Formu (Türkçe) Form 2a: Ders Adı Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS

Ders Tanıtım Formu (Türkçe) Form 2a: Ders Adı Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS Ders Tanıtım Formu (Türkçe) Form 2a: DERS BİLGİLERİ Müfredat Yılı Ders Adı Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS 2013 Mali Tablolar Analizi MYO13256 Bahar 4+0 4 4 Ön Koşul Dersleri Dersin Dili Türkçe Dersin

Detaylı

Ders Tanıtım Formu (Türkçe) Form 2a: Ders Adı Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS

Ders Tanıtım Formu (Türkçe) Form 2a: Ders Adı Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS Ders Tanıtım Formu (Türkçe) Form 2a: DERS BİLGİLERİ Müfredat Yılı Ders Adı Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS 2013 Mesleki Yazışmalar BYA13102 2 4 3 5 Ön Koşul Dersleri - Dersin Dili Türkçe Dersin Seviyesi

Detaylı

Course Information. Course name Code Term T+P Hours National Credit ECTS TURKISH LANGUAGE I TRD 103 1 2+0 2 2. Face to face / Required

Course Information. Course name Code Term T+P Hours National Credit ECTS TURKISH LANGUAGE I TRD 103 1 2+0 2 2. Face to face / Required Course Information Course name Code Term T+P Hours National Credit ECTS TURKISH LANGUAGE I TRD 103 1 2+0 2 2 Prerequisite Courses Language Level Type Turkish First Cycle Face to face / Required Coordinator

Detaylı

Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS GLOBAL AND REGIONAL POLITICS I

Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS GLOBAL AND REGIONAL POLITICS I DERS BİLGİLERİ Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS GLOBAL AND REGIONAL POLITICS I KBS 107 1 3 3 4 Ön Koşul Dersleri Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü Turkish Lisans Yüz Yüze / Zorunlu

Detaylı

Implementing Benchmarking in School Improvement (Bench-Schools) COM-13-PR-40-BT-TR (2013-2015)

Implementing Benchmarking in School Improvement (Bench-Schools) COM-13-PR-40-BT-TR (2013-2015) Inspectoratul Şcolar Judeţean Botoşani Müdürlüğü Kütahya il Milli Eğitim Implementing Benchmarking in School Improvement (Bench-Schools) COM-13-PR-40-BT-TR (2013-2015) Partners Region 1 - Kütahya, Turkey

Detaylı

Mart Ayı Değerler Eğitimi. Samimiyet

Mart Ayı Değerler Eğitimi. Samimiyet Mart Ayı Değerler Eğitimi Samimiyet Darüşşafaka Orta Okulu Mart Ayı değeri olan Samimiyet değeri kapsamında etkinlik ve paylaşımlar düzenlemiştir. Yabancı diller bölümü; Samimiyet konusuyla ilgili olarak

Detaylı

İTÜ LİSANSÜSTÜ DERS KATALOG FORMU (GRADUATE COURSE CATALOGUE FORM)

İTÜ LİSANSÜSTÜ DERS KATALOG FORMU (GRADUATE COURSE CATALOGUE FORM) İTÜ LİSANSÜSTÜ DERS KATALOG FORMU (GRADUATE COURSE CATALOGUE FORM) Dersin Adı Special Topics Course Name Çevre Bilimleri ve Mühendisliği nde Özel Konular Kodu (Code) CBM 5XX Lisansüstü Program (Graduate

Detaylı

Exercise 2 Dialogue(Diyalog)

Exercise 2 Dialogue(Diyalog) Going Home 02: At a Duty-free Shop Hi! How are you today? Today s lesson is about At a Duty-free Shop. Let s make learning English fun! Eve Dönüş 02: Duty-free Satış Mağazasında Exercise 1 Vocabulary and

Detaylı

TEST RESULTS UFED, XRY and SIMCON

TEST RESULTS UFED, XRY and SIMCON TEST RESULTS UFED, XRY and SIMCON Test material : SIM card Tested software : UFED 3.6, XRY 6.5, SIMcon v1.2 Expected results : Proper extraction of SMS messages Date of the test : 02.04.2013 Note : The

Detaylı

İlkokullarda Görev Yapan Sınıf Öğretmenlerinin Oyun Ve Fiziki Etkinlikler Dersi İle İlgili Görüş Ve Uygulamaları

İlkokullarda Görev Yapan Sınıf Öğretmenlerinin Oyun Ve Fiziki Etkinlikler Dersi İle İlgili Görüş Ve Uygulamaları İlkokullarda Görev Yapan Sınıf Öğretmenlerinin Oyun Ve Fiziki Etkinlikler Dersi İle İlgili Görüş Ve Uygulamaları Uğur ŞENTÜRK, Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Beden Eğitimi ve Spor Yüksekokulu, Çanakkale,

Detaylı

Dersin Türü (Course Type) Zorunlu (Compulsory)[Χ] Seçmeli (Elective) [ ]

Dersin Türü (Course Type) Zorunlu (Compulsory)[Χ] Seçmeli (Elective) [ ] Programın Adı (Program Name) Kodu (Course Code) CS 102 Molecüler Biyoloji ve Genetik (Molecular Biology and Genetics) Adı (Course Name) Türü (Course Type) Zorunlu (Compulsory)[Χ] Seçmeli (Elective) [ ]

Detaylı

CORPORATE PRESENTATION FILE. Marble, Granite, Travertine, Project, Design, Manufacturing. Dealer Technistone Aegean region

CORPORATE PRESENTATION FILE. Marble, Granite, Travertine, Project, Design, Manufacturing. Dealer Technistone Aegean region CORPORATE PRESENTATION FILE Marble, Granite, Travertine, Project, Design, Manufacturing. Dealer Technistone Aegean region Asiye KURT Coordinator Mehmet AVCI Foreign Trade Manager INDEX ABOUT US SHOWRROM,

Detaylı

HÜRRİYET GAZETESİ: 1948-1953 DÖNEMİNİN YAYIN POLİTİKASI

HÜRRİYET GAZETESİ: 1948-1953 DÖNEMİNİN YAYIN POLİTİKASI T.C. ANKARA ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ GAZETECİLİK ANABİLİM DALI HÜRRİYET GAZETESİ: 1948-1953 DÖNEMİNİN YAYIN POLİTİKASI Doktora Tezi Selda Bulut Tez Danışmanı Prof.Dr.Korkmaz Alemdar Ankara-2007

Detaylı

Innovative Solutions. ETGi Introduction. ETGi: Eğitim Teknolojileri Ve Görüntülü İletişim. www.etgigrup.com

Innovative Solutions. ETGi Introduction. ETGi: Eğitim Teknolojileri Ve Görüntülü İletişim. www.etgigrup.com Innovative Solutions ETGi Introduction About ETGi ETGi, founded on providing solutions and products to educational, IT and Telco markets. ETGi aims to satisfy customers with innovative solutions and products

Detaylı

Bilgisayarlı Muhasebe ve Uygulamaları (MGMT 418) Ders Detayları

Bilgisayarlı Muhasebe ve Uygulamaları (MGMT 418) Ders Detayları Bilgisayarlı Muhasebe ve Uygulamaları (MGMT 418) Ders Detayları Ders Adı Bilgisayarlı Muhasebe ve Uygulamaları Ders Kodu MGMT 418 Dönemi Ders Uygulama Saati Saati Laboratuar Kredi AKTS Saati Bahar 3 0

Detaylı

The University of Jordan. Accreditation & Quality Assurance Center. COURSE Syllabus

The University of Jordan. Accreditation & Quality Assurance Center. COURSE Syllabus The University of Jordan Accreditation & Quality Assurance Center COURSE Syllabus 1 Course title Turkish in the Field of Media 2 Course number 2204333 Credit hours (theory, practical) 3 3 Contact hours

Detaylı

Ders Tanıtım Formu (Türkçe) Form 2a:

Ders Tanıtım Formu (Türkçe) Form 2a: Ders Tanıtım Formu (Türkçe) Form 2a: DERS BİLGİLERİ Müfredat Yılı Ders Adı Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS 2013-2014 ACENTE İŞLETMESİ VE BÜRO YÖNETİMİ BSD13213 3 3+0 3 3 4 Ön Koşul Dersleri Dersin Dili

Detaylı

Proje ve Spor Genel Müdürlüğü Bundan sonraki yapılacak işler ve projenin başka bir şekilde evrilmesi

Proje ve Spor Genel Müdürlüğü Bundan sonraki yapılacak işler ve projenin başka bir şekilde evrilmesi Welcome Proje Arka Planı Partners Türkiye BIT ihtiyaçları 2011-2016 Science Technology and Inovation Strategy 2023 Vizyonu FATIH Projesi 10. Kalkınma Planı Proje ve Spor Genel Müdürlüğü Bundan sonraki

Detaylı

TÜRKÇE ÖRNEK-1 KARAALİ KÖYÜ NÜN MONOGRAFYASI ÖZET

TÜRKÇE ÖRNEK-1 KARAALİ KÖYÜ NÜN MONOGRAFYASI ÖZET TÜRKÇE ÖRNEK-1 KARAALİ KÖYÜ NÜN MONOGRAFYASI ÖZET Bu çalışmada, Karaali Köyü nün fiziki, beşeri, ekonomik coğrafya özellikleri ve coğrafi yapısının orada yaşayan insanlarla olan etkileşimi incelenmiştir.

Detaylı

Our İstanbul based Law Office provides professional legal services all over Turkey.

Our İstanbul based Law Office provides professional legal services all over Turkey. Av. Serdar B. SADAY Tel : 0 216 290 13 16 GSM : 0 532 204 28 80 E-mail: serdar@bilgehukuk.gen.tr Av. A. Akın AYSAN Tel :0 216 290 12 20 Gsm :0 505 668 85 90 E- mail: akin@bilgehukuk.gen.tr Address : Bahariye

Detaylı

INDIVIDUAL COURSE DESCRIPTION

INDIVIDUAL COURSE DESCRIPTION INDIVIDUAL COURSE DESCRIPTION Course Unit Title HUMAN RIGHTS LAW Course Unit Code 1303393 Type of Course Unit (Compulsory, Optional) Level of Course Unit (Short Cyle, First Cycle, Second Cycle, Third Cycle)

Detaylı

Turkish Language TDL 102 2 2 + 0 2 2. First year, secondsemestr. The main aims of this lesson are:

Turkish Language TDL 102 2 2 + 0 2 2. First year, secondsemestr. The main aims of this lesson are: COURSE INFORMATON Course Title Code Semester L+P Hour Credits ECTS Turkish Language TDL 102 2 2 + 0 2 2 Prerequisites Language Instruction Course Level Course Type Course Coordinator Instructors of Turkish

Detaylı

A LANGUAGE TEACHER'S PERSONAL OPINION

A LANGUAGE TEACHER'S PERSONAL OPINION 1. Çeviri Metni - 9 Ekim 2014 A LANGUAGE TEACHER'S PERSONAL OPINION Why is English such an important language today? There are several reasons. Why: Neden, niçin Such: gibi Important: Önemli Language:

Detaylı

AKTS Başvurumuz. Bologna Süreci Uzmanlarının Değerlendirmesi

AKTS Başvurumuz. Bologna Süreci Uzmanlarının Değerlendirmesi AKTS Başvurumuz Bologna Süreci Uzmanlarının Değerlendirmesi Bologna Süreci Uzmanlarının Değerlendirme Sistemi Her bir bölüm için verilen skorlar Kabul edilebilir: 3 Çok iyi : 4 Örnek çalışma : 5 Part 1.

Detaylı

MEVLANA DEĞİŞİM PROGRAMI PROTOKOLÜ

MEVLANA DEĞİŞİM PROGRAMI PROTOKOLÜ m, MEVLANA DEĞİŞİM PROGRAMI PROTOKOLÜ MEVLANA EXCHANGE PROGRAMME PROTOCOL Bizler, aşağıda imzalan bulunan yükseköğretim kurumlan olarak, kurumlanmız arasında Mevlana Değişim Programı kapsamında işbirliği

Detaylı

YÜKLENİCİ FİRMALARDA İNTERNET TABANLI YÖNETİM ENFORMASYON SİSTEMLERİ ÖRNEK BİR ÇALIŞMA

YÜKLENİCİ FİRMALARDA İNTERNET TABANLI YÖNETİM ENFORMASYON SİSTEMLERİ ÖRNEK BİR ÇALIŞMA YÜKLENİCİ FİRMALARDA İNTERNET TABANLI YÖNETİM ENFORMASYON SİSTEMLERİ ÖRNEK BİR ÇALIŞMA ÖZET Bu çalışmada, Türk inşaat sektöründe faaliyet göstermekte olan örnek bir yüklenici firmanın İnternet tabanlı

Detaylı

BOLOGNA PROJESİ HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ FAKÜLTESİ ERGOTERAPİ LİSANS PROGRAM

BOLOGNA PROJESİ HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ FAKÜLTESİ ERGOTERAPİ LİSANS PROGRAM DERS TANITIM BİLGİLERİ BOLOGNA PROJESİ HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ FAKÜLTESİ ERGOTERAPİ LİSANS PROGRAM Dersin Adı Kodu Yarıyıl Teori (saat/hafta) Uygulama (saat/hafta) Laboratuar (saat/hafta)

Detaylı

Öğrenciler analiz programları hakkında bilgi sahibi olurlar

Öğrenciler analiz programları hakkında bilgi sahibi olurlar Ders Öğretim Planı Dersin Kodu 0000 Dersin Seviyesi Lisans Dersin Adı Bilgisayar Destekli Tasarım ve İmalat Dersin Türü Yıl Yarıyıl AKTS Seçmeli Dersin Amacı İmalat amaçlı bir endüstriyel tasarımda, tasarım

Detaylı

BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ ALANI THE INFORMATION TECHNOLOGIES DEPARTMENT

BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ ALANI THE INFORMATION TECHNOLOGIES DEPARTMENT BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ ALANI THE INFORMATION TECHNOLOGIES DEPARTMENT Bilişim Teknolojileri Alanı THE INFORMATION TECHNOLOGIES DEPARTMENT Mesleki ortaöğretim kurumlarında eğitim verilen alanlardan birisidir.

Detaylı

Ders Tanıtım Formu (Türkçe) Form 2a: Ders Adı Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS

Ders Tanıtım Formu (Türkçe) Form 2a: Ders Adı Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS Ders Tanıtım Formu (Türkçe) Form 2a: DERS BİLGİLERİ Müfredat Yılı Ders Adı Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS 2013-2014 Ticari Belgeler MVP13214 Bahar 2+0 2 2 Ön Koşul Dersleri Dersin Dili Türkçe Dersin

Detaylı

Yaz okulunda (2014 3) açılacak olan 2360120 (Calculus of Fun. of Sev. Var.) dersine kayıtlar aşağıdaki kurallara göre yapılacaktır:

Yaz okulunda (2014 3) açılacak olan 2360120 (Calculus of Fun. of Sev. Var.) dersine kayıtlar aşağıdaki kurallara göre yapılacaktır: Yaz okulunda (2014 3) açılacak olan 2360120 (Calculus of Fun. of Sev. Var.) dersine kayıtlar aşağıdaki kurallara göre yapılacaktır: Her bir sınıf kontenjanı YALNIZCA aşağıdaki koşullara uyan öğrenciler

Detaylı

Present continous tense

Present continous tense Present continous tense This tense is mainly used for talking about what is happening now. In English, the verb would be changed by adding the suffix ing, and using it in conjunction with the correct form

Detaylı

Ders Tanıtım Formu (Türkçe) Form 2a: Ders Adı Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS

Ders Tanıtım Formu (Türkçe) Form 2a: Ders Adı Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS Ders Tanıtım Formu (Türkçe) Form 2a: DERS BİLGİLERİ Müfredat Yılı Ders Adı Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS 2013-2014 Banka Yönetimi BSD13204 Bahar 3 3 4 Ön Koşul Dersleri Dersin Dili Türkçe Dersin Seviyesi

Detaylı

Ders Tanıtım Formu (Türkçe) Form 2a: Ders Adı Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS

Ders Tanıtım Formu (Türkçe) Form 2a: Ders Adı Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS Ders Tanıtım Formu (Türkçe) Form 2a: DERS BİLGİLERİ Müfredat Yılı Ders Adı Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS 2013 Halkla İlişkiler ve Reklam PZR13220 4 3 3 4 Ön Koşul Dersleri - Dersin Dili Türkçe Dersin

Detaylı

Ortak Arama YöntemleriY. TÜBİTAK AB Çerçeve Programları Ulusal Koordinasyon Ofisi

Ortak Arama YöntemleriY. TÜBİTAK AB Çerçeve Programları Ulusal Koordinasyon Ofisi Ortak Arama YöntemleriY TÜBİTAK AB Çerçeve Programları Ulusal Koordinasyon Ofisi İçerik Katılım Kuralları Ortak Arama Yöntemleri Ağlar CORDIS UİN Ağları 7.ÇP Web sayfası- Profil Araştırmacı Kataloğu Diğer

Detaylı

Industrial pollution is not only a problem for Europe and North America Industrial: Endüstriyel Pollution: Kirlilik Only: Sadece

Industrial pollution is not only a problem for Europe and North America Industrial: Endüstriyel Pollution: Kirlilik Only: Sadece INDUSTRIAL POLLUTION Industrial pollution is not only a problem for Europe and North America Industrial: Endüstriyel Pollution: Kirlilik Only: Sadece Problem: Sorun North: Kuzey Endüstriyel kirlilik yalnızca

Detaylı

Vurgulanan Katılımcı Yöntemler Kaynakta, Macaristan da sivil toplum örgütlerinin yasama sürecine hangi yöntemlerle katıldıkları aktarılmamıştır.

Vurgulanan Katılımcı Yöntemler Kaynakta, Macaristan da sivil toplum örgütlerinin yasama sürecine hangi yöntemlerle katıldıkları aktarılmamıştır. YASADER NDI Türkiye The Civil Office of the Hungarian Parliament Macaristan Parlamentosu Sivil Toplum Ofisi Dokümanın Temel Konusu Macaristan Parlamentosu internet sitesinde yayınlanmakta olan bu kaynakta,

Detaylı

THE SKILLS TRAINING RAN IN ENTERPRISES

THE SKILLS TRAINING RAN IN ENTERPRISES THE SKILLS TRAINING RAN IN ENTERPRISES Türkiye de işletmelerde beceri eğitimi uygulaması 3308 sayılı Mesleki ve Teknik Eğitim Kanunu ile yapılmaktadır. The skills training program offered in turkey are

Detaylı

Ders Tanıtım Formu (Türkçe) Form 2a: Ders Adı Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS

Ders Tanıtım Formu (Türkçe) Form 2a: Ders Adı Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS Ders Tanıtım Formu (Türkçe) Form 2a: DERS BİLGİLERİ Müfredat Yılı Ders Adı Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS 2013-2014 E-BANKACILIK BSD13206 4 3+0 3 4 Ön Koşul Dersleri Dersin Dili Türkçe Dersin Seviyesi

Detaylı

IDENTITY MANAGEMENT FOR EXTERNAL USERS

IDENTITY MANAGEMENT FOR EXTERNAL USERS 1/11 Sürüm Numarası Değişiklik Tarihi Değişikliği Yapan Erman Ulusoy Açıklama İlk Sürüm IDENTITY MANAGEMENT FOR EXTERNAL USERS You can connect EXTERNAL Identity Management System (IDM) with https://selfservice.tai.com.tr/

Detaylı

Ders Tanıtım Formu (Türkçe) Form 2a: Ders Adı Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS

Ders Tanıtım Formu (Türkçe) Form 2a: Ders Adı Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS Ders Tanıtım Formu (Türkçe) Form 2a: DERS BİLGİLERİ Müfredat Yılı Ders Adı Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS 2013-2014 MESLEK ETİĞİ UNV13003 4 2+0 2 2 Ön Koşul Dersleri Dersin Dili Türkçe Dersin Seviyesi

Detaylı

TÜRKiYE'DEKi ÖZEL SAGLIK VE SPOR MERKEZLERiNDE ÇALIŞAN PERSONELiN

TÜRKiYE'DEKi ÖZEL SAGLIK VE SPOR MERKEZLERiNDE ÇALIŞAN PERSONELiN Spor Bilimleri Dergisi Hacettepe]. ofsport Sciences 2004 1 15 (3J 125-136 TÜRKiYE'DEKi ÖZEL SAGLIK VE SPOR MERKEZLERiNDE ÇALIŞAN PERSONELiN ış TATMiN SEViYELERi Ünal KARlı, Settar KOÇAK Ortadoğu Teknik

Detaylı

TRAINING LOGBOOK STAJ GÜNLÜĞÜ Spring 2013 Bahar 2013. Phone Telefon DECLARATION OF THE STUDENT

TRAINING LOGBOOK STAJ GÜNLÜĞÜ Spring 2013 Bahar 2013. Phone Telefon DECLARATION OF THE STUDENT YAŞAR UNIVERSITY FACULTY OF ENGINEERING DEPARTMENT OF INDUSTRIAL ENGINEERING ENDÜSTRİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ Selçuk Yaşar Kampüs, Ünirsite Caddesi, No:35-37, Ağaçlı Yol, Bornova, İzmir, 35100 Phone: +90 232

Detaylı

T.C. Hitit Üniversitesi. Sosyal Bilimler Enstitüsü. İşletme Anabilim Dalı

T.C. Hitit Üniversitesi. Sosyal Bilimler Enstitüsü. İşletme Anabilim Dalı T.C. Hitit Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü İşletme Anabilim Dalı X, Y, Z KUŞAĞI TÜKETİCİLERİNİN YENİDEN SATIN ALMA KARARI ÜZERİNDE ALGILANAN MARKA DENKLİĞİ ÖĞELERİNİN ETKİ DÜZEYİ FARKLILIKLARININ

Detaylı

TKMP BİLEŞENLER / COMPONENTS

TKMP BİLEŞENLER / COMPONENTS MASS VALUATION ACTIVITIES CONDUCTED BY GENERAL DIRECTORATE OF LAND REGISTRY AND CADASTRE TAPU VE KADASTRO GENEL MÜDÜRLÜĞÜ TARAFINDAN YÜRÜTÜLEN TOPLU DEĞERLEME ÇALIŞMALARI TKMP BİLEŞENLER / COMPONENTS Land

Detaylı

PROJE. NEO TEK kent ekipmanlari

PROJE. NEO TEK kent ekipmanlari PROJE NEO TEK kent ekipmanlari Hakkımızda Şirketimiz Perakende satışı olmayan ve öncelikle Müşterinin gereksinimlerine duyarlı Projeleri en uygun ve ekonomik şekilde hayata kavuşturan, dinamik ekibiyle

Detaylı

Dersin Kodu Dersin Adı Dersin Türü Yıl Yarıyıl AKTS

Dersin Kodu Dersin Adı Dersin Türü Yıl Yarıyıl AKTS Dersin Kodu Dersin Adı Dersin Türü Yıl Yarıyıl AKTS 507004832007 KALİTE KONTROLÜ Seçmeli 4 7 3 Dersin Amacı Günümüz sanayisinin rekabet ortamında kalite kontrol gittikçe önem kazanan alanlardan birisi

Detaylı

Ders Tanıtım Formu (Türkçe) Form 2a: Ders Adı Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS

Ders Tanıtım Formu (Türkçe) Form 2a: Ders Adı Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS Ders Tanıtım Formu (Türkçe) Form 2a: DERS BİLGİLERİ Müfredat Yılı Ders Adı Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS 2013-2014 Elektronik Ticaret DTP13253 Güz 3+0 3 4 Ön Koşul Dersleri Temel Bilgisayar Bilimleri

Detaylı

Course Information. Course name Code Term T+P Hours National Credit ECTS

Course Information. Course name Code Term T+P Hours National Credit ECTS Course Information Course name Code Term T+P Hours National Credit ECTS Reading And Speaking In English BIL221 3 4+0 4 4 Prerequisite Courses None Language Level Type English First Cycle Required / Face

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. Derece Alan Üniversite Yıl. OrtaöğretimMatematikEğitimi BoğaziciÜniversitesi 2007

ÖZGEÇMİŞ. Derece Alan Üniversite Yıl. OrtaöğretimMatematikEğitimi BoğaziciÜniversitesi 2007 ÖZGEÇMİŞ 1. AdıSoyadı: Rukiye Didem Taylan 2. DoğumTarihi: 25 Temmuz 1984 3. Unvanı: Yrd. Doç. Dr. 4. ÖgrenimDurumu: Derece Alan Üniversite Yıl Lisans OrtaöğretimMatematikEğitimi BoğaziciÜniversitesi 2007

Detaylı

INDEX. I. Regional Partnerships Official Partners of the OPEN DAYS 2012. Beşiktaş Belediyesi 3 Kadıköy Belediyesi 4

INDEX. I. Regional Partnerships Official Partners of the OPEN DAYS 2012. Beşiktaş Belediyesi 3 Kadıköy Belediyesi 4 OPEN DAYS 2012 LOCAL EVENTS COUNTRY LEAFLET TÜRKIYE Beşiktaş Belediyesi Kadıköy Belediyesi INDEX I. Regional Partnerships Official Partners of the OPEN DAYS 2012 Beşiktaş Belediyesi 3 Kadıköy Belediyesi

Detaylı

Dersin Kodu Dersin Adı Dersin Türü Yıl Yarıyıl AKTS 507004092007 MAKİNA PROJESİ II Zorunlu 4 7 4

Dersin Kodu Dersin Adı Dersin Türü Yıl Yarıyıl AKTS 507004092007 MAKİNA PROJESİ II Zorunlu 4 7 4 Ders Öğretim Planı Dersin Kodu Dersin Adı Dersin Türü Yıl Yarıyıl AKTS 507004092007 MAKİNA PROJESİ II Zorunlu 4 7 4 Dersin Seviyesi Lisans Dersin Amacı Dersin amacı Makina Mühendisliği bölümü Lisans öğrencilerine

Detaylı

Ders Tanıtım Formu (Türkçe) Form 2a: Ders Adı Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS

Ders Tanıtım Formu (Türkçe) Form 2a: Ders Adı Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS Ders Tanıtım Formu (Türkçe) Form 2a: DERS BİLGİLERİ Müfredat Yılı Ders Adı Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS 2013 Dosyalama ve Arşivleme BYA13201 2 3+0 3 5 Ön Koşul Dersleri - Dersin Dili Türkçe Dersin

Detaylı

DERS PLANI VE AKTS FORMU

DERS PLANI VE AKTS FORMU DERS PLANI VE AKTS FORMU DERS BİLGİLERİ Ders Kodu Yarıyıl Saat (T-U) Kredi AKTS TÜRK EĞİTİM SİSTEMİ VE SORUNLARI 3+0 3 6 Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü Dersin Koordinatörü Türkçe Doktora Seçmeli

Detaylı

Aile ve ev içi şiddet. Yeter demenin zamanı geldi.

Aile ve ev içi şiddet. Yeter demenin zamanı geldi. TURKISH Aile ve ev içi şiddet. Yeter demenin zamanı geldi. Aile ve ev içi şiddet hiçbir şekilde kabul edilemez. Fertler, aileler, iş yeri ve toplum üzerinde ciddi etkileri vardır. Aile ve ev içi şiddet

Detaylı

Teaching Social Communication to Children with Autism

Teaching Social Communication to Children with Autism Teaching social communication, 46 Book Review/Kitap Kritiği By Emre Ünlü 1 Teaching Social Communication to Children with Autism by Brooke Ingersoll & Anna Dvortcsak Bu kitap kritiğinde, Brooke Ingersoll

Detaylı

İTÜ DERS KATALOG FORMU (COURSE CATALOGUE FORM)

İTÜ DERS KATALOG FORMU (COURSE CATALOGUE FORM) Dersin Adı Havayolu İşletmeciliği İTÜ DERS KATALOG FORMU (COURSE CATALOGUE FORM) Course Name Airline Management Ders Uygulaması, Saat/Hafta (Course Implementation, Hours/Week) Kodu Yarıyılı Kredisi AKTS

Detaylı

2014 PROFESSIONAL DEVELOPMENT PROGRAMME

2014 PROFESSIONAL DEVELOPMENT PROGRAMME PROFESSIONAL DEVELOPMENT PROGRAMME Studyin Professional Development at Oxford House College adds credibility to any teacher! The central objectives of the Professional Development Course are: - to help

Detaylı

KAMU PERSONELÝ SEÇME SINAVI PUANLARI ÝLE LÝSANS DÝPLOMA NOTU ARASINDAKÝ ÝLÝÞKÝLERÝN ÇEÞÝTLÝ DEÐÝÞKENLERE GÖRE ÝNCELENMESÝ *

KAMU PERSONELÝ SEÇME SINAVI PUANLARI ÝLE LÝSANS DÝPLOMA NOTU ARASINDAKÝ ÝLÝÞKÝLERÝN ÇEÞÝTLÝ DEÐÝÞKENLERE GÖRE ÝNCELENMESÝ * Abant Ýzzet Baysal Üniversitesi Eðitim Fakültesi Dergisi Cilt: 8, Sayý: 1, Yýl: 8, Haziran 2008 KAMU PERSONELÝ SEÇME SINAVI PUANLARI ÝLE LÝSANS DÝPLOMA NOTU ARASINDAKÝ ÝLÝÞKÝLERÝN ÇEÞÝTLÝ DEÐÝÞKENLERE

Detaylı

Dersin Adı D. Kodu Yarıyılı T + U Kredisi AKTS. HERBOLOJİ 0622510 Güz 1+2 2 3

Dersin Adı D. Kodu Yarıyılı T + U Kredisi AKTS. HERBOLOJİ 0622510 Güz 1+2 2 3 Dersin Adı D. Kodu Yarıyılı T + U Kredisi AKTS HERBOLOJİ 0622510 Güz 1+2 2 3 Ön Koşul Dersler - Dersin Dili Dersin Türü Dersin Koordinatörleri Dersi Veren Türkçe Zorunlu Dersin Yardımcıları - Dersin Amacı

Detaylı