Dördüncü Bölüm KARŞI-İMZA KURALI

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Dördüncü Bölüm KARŞI-İMZA KURALI"

Transkript

1 Kemal Gözler, Devlet Başkanları: Bir Karşılaştırmalı Anayasa Hukuku İncelemesi, Bursa, Ekin Kitabevi Yayınları, 2001, XVI+320 s. (www.anayasa.gen.tr/devletbaskanlari.htm) K.Gözler. Her hakkı saklıdır. Dördüncü Bölüm KARŞI-İMZA KURALI Bibliyografya.- Esmein, op. cit., c.i, 166, 174, c.ii, s ; Barthélemy ve Duez, op. cit., s ; Laferrière, op. cit., s , ; Duguit, Traité, op. cit., c.iv, s.808, , 840; Hauriou, op. cit., s ; Vedel, op. cit., s.430; Wigny, op. cit., s ; Prélot, op. cit., s ; Pactet, op. cit., s ; Grewe ve Ruiz Fabri, op. cit., s ; Autexier, op. cit., s.54; Zoller, op. cit., s.458; ; Maus, op. cit., s.66-67; Chagnollaud, op. cit., s ; Pierre Pactet, Contreseing, in Olivier Duhamel ve Yves Mény (der.), Dictionnaire constitutionnel, Paris, PUF, 1992, s.224. Yukarıda devlet başkanlarının görev ve yetkileri tek tek incelerken her birinde bu yetkilerini tek başlarına kullanamayacaklarını, bunları başbakan veya ilgili bakanın karşı-imzası ile kullanabilecekleri hususunu açıklamıştık. Şimdi bu karşı-imza kuralı hakkında biraz daha bilgi verelim. I. KARŞI-İMZA KURALININ TANIMI, FONKSİYONU, MÜEYYİDESİ VE TARİHSEL KÖKENİ 1. Tanımı.- Karşı-imza (countersignature, contreseing, Gegenzeichung, controfirma), devlet başkanının yazılı bir işleminde devlet başkanının imzasının altına, bu işlemden kaynaklanan sorumluluğun üstlenilmesi amacıyla başbakan veya ilgili bakanın veya her ikisinin attığı imzadır. 2. Fonksiyonu.- Karşı-imza kuralının temel fonksiyonu, devlet başkanının işleminden kaynaklanabilecek sorumluluğun, başbakan ve ilgili bakanlarca üstlenilmesinin sağlamasıdır 1. Bu sorumluluk siyasî, cezaî, hukukî olabilir. Siyasî sorumluluk parlâmentoya karşı sorumluluktur. Devlet başkanının yaptığı işlemi beğenmeyen parlâmento, bu işleme karşı-imza atmış başbakan veya bakanı güvensizlik oyuyla düşürebilir. Cezaî sorumluluk suç işlenmesinden kaynaklanan bir sorumluluktur. Devlet başkanının işlemiyle bir suç işlenmiş ise, örneğin devlet başkanı, bir elçiyi rüşvet karşılığında atamış ise, bunun hesabını ceza mahkemeleri önünde devlet başkanı değil, bu işleme karşı-imzasını atmış olan başbakan ve dışişleri bakanı verir. Nihayet, devlet başkanının işlemiyle, bir kişiye haksız olarak zarar verilmiş ise, bu zararı tazmin edecek olan kişi, devlet başkanı değil, bu işleme karşı-imza atmış olan bakandır. 1. Laferrière, op. cit., s.776; Prélot, op. cit., s.659.

2 236 DEVLET BAŞKANLARI 3. Müeyyidesi.- Karşı-imza devlet başkanının işlemlerinin geçerlilik şartıdır. Dolayısıyla karşı-imza kuralına uyulmamasının müeyyidesi yapılan işlemin geçersizliğidir. Yani başbakan veya bir bakan tarafından imzalanması gerekirken imzalanmamış devlet başkanının bir işlemi, hukukî sonuçlarını doğuramaz; bağlayıcı değildir. Karşı-imzadan yoksun bir işlemin yokluk ile sakat olduğu kabul edilmektedir 2. Bazı anayasalar, karşı-imzaya tâbi olduğu halde, bu şartı yerine getirmeyen devlet başkanının işlemlerinin geçersizlikle malûl olduğunu ayrıca ve açıkça öngörmüşlerdir. Örneğin 1978 İspanyol Anayasası karşı-imzanın yokluğu halinde Kralın işlemlerinin geçerlilikten yoksun olduğunu açıkça belirtmektedir (m.56/3). Keza, 1976 Portekiz Anayasası karşı-imzanın yokluğunun, işlemin hukukî geçerliliğini kaybettireceğini hükme bağlamıştır (m.143) Yunan Anayasası ise (m.35) Cumhurbaşkanının yetkili bakan tarafından imzalanmamış işlemlerinin hem geçerli olmayacağını, hem icra edilemeyeceğini, hem de resmî gazetede yayımlanamayacağını açıkça vurgulamıştır (m.35). Diğer bazı anayasalardaki hükümler bu derece açık olmasa bile, bu anayasaların hükümlerinden karşıimzanın bir geçerlilik koşulu olduğu sonucu açıkça çıkmaktadır. Örneğin 1929 Avusturya Anayasasına göre, Cumhurbaşkanının işlemlerinin geçerli olabilmesi için Federal Başbakanın veya yetkili bir federal bakanın karşıimzasını gerektirir (m.67/2) Belçika Anayasası ise Kralın işlemlerinin karşı-imzasız yürürlüğe giremeyeceğini belirtmektedir (m.106) İtalyan Anayasası, devlet başkanının işlemlerinin ancak bakanlar tarafından imzalanmış ise geçerli olacağını öngörmektedir (m.89). Keza, 1814 Norveç Anayasası da geçerli olabilmek için Kralın işlemlerinin karşı-imzalanması gerektiğini hükme bağlamıştır (m.31). Anayasa tarafından karşı-imza kuralına uyulmamasının o hukukî işlemin geçersizliği sonucunu doğuracağının ayrıca öngörülmemiş olmasının bir önemi yoktur. Zira normlar hiyerarşisinin olduğu bir sistemde üst hukuk kurallarına aykırı olan bir hukukî işlem sakattır; ve bu nedenle yetkili makamlar tarafından geçersiz hale getirilebilirler. Örneğin karşı-imza kuralına tâbi olduğu halde bir bakanın karşı-imzasını taşımayan bir devlet başkanı işlemi, mahkemeler tarafından iptal edilebilir. 4. Karşı-İmza Kuralının Tarihsel Kökeni 3.- Parlâmenter sistemin diğer kuralları nasıl İngiltere de ortaya çıkmışsa, karşı-imza kuralı da İngiltere de ortaya çıkmıştır. İngiltere de tarihsel olarak, Kralın ancak iradesini yazılı şekilde açıklayabileceği ve Kralın işleminin geçerli olması için, bu işleme birtakım mühürlerin basılması gerektiği yolunda bir geleneksel kural vardır. Bu mühürleri saklama ve Kralın işlemine basma görevi Kralın yüksek görevlilerine veya bakanlarına aitti 4. Yazılı olmayan veya bakanları tarafın- 2. Laferrière, op. cit., s Esmein, op. cit., c.i, s ; Hauriou, op. cit., s Esmein, op. cit., c.i, s.166.

3 KARŞI-İMZA KURALI 237 dan mühürlenmemiş Kralın bir işlemin geçerli olmadığı kabul ediliyordu 5. Bu şekilde zamanla Kral tek başına işlem yapamaz (The King cannot act alone) ilkesi ortaya çıktı 6. Karşı-imza kuralı daha sonra 1791 Anayasası ile Fransa ya geçmiştir Fransız Anayasasına göre, Kralın imzasını ve bir bakanın karşıimzasını taşımayan Kralın hiçbir emri icra edilemez 7. Bu formül Fransa da günümüze kadar gelmiştir Anayasasına göre Cumhurbaşkanının her işlemi bir bakan tarafından imzalanmalıdır Fransız Anayasasına göre, Cumhurbaşkanının her işlemi, Başbakan ve bir bakan tarafından imzalanmalıdır (m.38). II. KARŞI-İMZA KURALI HAKKINDA ANAYASAL DÜZENLEMELER Günümüzde parlâmenter demokrasilerde karşı-imza kuralı genel kabul görmüş bir kuraldır. Almanya Alman Anayasasının 58 inci maddesine göre, Cumhurbaşkanının kararları ve emirlerinin geçerli olması için federal Başbakan veya yetkili federal bakan tarafından imzalanmalıdır. Anayasaya göre karşı-imza kuralı Başbakanın atanmasına ve görevden alınmasına ile 63 üncü madde ve 69 uncu maddenin ikinci fıkrasında öngörülen halde Bundestag ın Cumhurbaşkanı tarafından feshedilmesine uygulanmaz. Avusturya Avusturya Anayasasına Cumhurbaşkanı bütün işlemlerini ancak Hükûmetin veya onun tarafından yetkilendirilmiş bir federal bakanın önerisi üzerine yapabilir (m.67/1). Yine 1929 Avusturya Anayasasına göre, Anayasanın aksini öngörmediği bütün durumlarda, Cumhurbaşkanının bütün işlemlerinin geçerli olabilmesi için Federal Başbakanın veya yetkili bir federal bakanın karşı-imzasını gerektirir (m.67/2). Belçika Belçika Anayasasının 106 ncı maddesi, Kralın hiçbir işlemi bir bakanın karşı-imzası olmaksızın yürürlüğe giremez. Bakan bununla sorumluluğu kendi üstüne alır demektedir. Danimarka Danimarka Anayasası, yasama ve hükûmete ilişkin işlemlerin geçerlilikleri için Kral tarafından imzalanmalarını, Kralın imzasına ise bir veya birden fazla bakanın imzalarının eşlik etmesini öngörmektedir (sek.14). Aynı Anayasa, bu işlemlerden Kralın değil, onları imzalayan bakanın veya bakanların sorumlu olacaklarını hükme bağlamaktadır (sek.14). 5. Ibid. 6. Ibid Fransız Anayasa, titre III, ch.ii, sect.4, art Şubat 1875 tarihli Anayasal Kanun, m.3.

4 238 DEVLET BAŞKANLARI Finlandiya Finlandiya Anayasası, Cumhurbaşkanının karar almasını diğer ülkelerden biraz farklı olarak düzenlemektedir. Bu konuda, kanunların ısdar edilmesi dışında karşı-imza kavramını kullanmamaktadır 9. Bununla birlikte Anayasa, Cumhurbaşkanının, kural olarak tek başına karar alamayacağını, kararlarını ancak Bakanlar Kurulu toplantısında ve Hükûmetin teklifi üzerine alabileceğini öngörmektedir (sek.58/1). Eğer Cumhurbaşkanı Hükûmetin karar teklifini kabul etmez ise, teklif tekrar hazırlanmak üzere Hükûmete geri gönderiler. Cumhurbaşkanı Hükûmetin ikinci karar teklifini reddedemez; ona uygun olarak karar almak zorundadır (sek.58/2). Bununla birlikte, şu konularda Hükûmetin teklifi olmaksızın Cumhurbaşkanı doğrudan doğruya karar alabilir: (1) Hükûmetin atanması, Hükûmetin veya bir bakanın istifasının kabul edilmesi; (2) erken parlâmento seçimlerini düzenlemesi; (3) gras hakkı ve içerikleri itibarıyla Bakanlar Kurulunda görüşülmeleri gerekli olmayan özel kişileri ilişkin kanunla öngörülen diğer konular; (4) maliyeyle ilgili olmamak şartıyla Åland adasının otonomisi hakkında kanunla öngörülen konular (sek.58/3). Anayasaya göre Cumhurbaşkanı askerî komutaya ilişkin kararları bir bakan ile birlikte alır (sek.58/5). Fransa Fransız Anayasasına göre Anayasanın 8 (birinci fıkra), 11, 12, 16, 18, 54, 56 ve 61 inci maddelerinde öngörülen haller hariç, Cumhurbaşkanının bütün işlemleri, Başbakan ve gerekli durumlarda yetkili bakanlar tarafından karşı-imzalanır (m.19). Hollanda Hollanda Anayasasına göre, Parlâmentonun bütün işlemleri ve Kraliyet kararnameleri (Royal Decrees), Kral tarafından ve bir veya birden fazla bakan veya devlet sekreteri tarafından imzalanır (m.47). Başbakan atanmasına ilişkin olan Kraliyet kararnamesi atanan Başbakanın kendisi tarafından karşı-imzalanır (m.48). Bakanların ve devlet sekreterlerinin atanmasına ilişkin olan Kraliyet kararnameleri Başbakan tarafından karşı-imzalanır (m.48). İngiltere 10.- Yazısız anayasa sistemine sahip İngiltere de de Kral tek başına işlem yapamaz (The King cannot act alone) ilkesi kabul edilmektedir 11. Bu ilkeye göre, (a) Kraliçe, bazı yetkilerini Başbakan veya bakanların görüşü üzerine (on the advice of Ministers) kullanabilir 12. Örneğin Kraliçe, Finlandiya Anayasasına göre, bir kanunun yürürlüğe girebilmesi için Cumhurbaşkanı tarafından teyit edilmesi gerekmektedir. Bu teyit işlemi Cumhurbaşkanı tarafından imzasını ve bir bakanın karşı-imzasını taşır (sek.79). 10. Hood Phillips ve Jackson, op. cit., s , 266,-267; De Smith ve Brazier, op. cit., s ; Kinder-Gest, op. cit., s Esmein, op. cit., c.i, s De Smith ve Brazier, op. cit., s.113; Hood Phillips ve Jackson, op. cit., s.267; Örneğin Kraliçe Parlâmento toplantıya çağırma ve feshetme yetkisi Başbakanın istemiyle kullanabilir (Kinder-Gest, op. cit., s.29). Parlâmentonun yeni toplantı döneminde Avam kamara-

5 KARŞI-İMZA KURALI 239 Parlâmentoyu toplantıya çağırma, tatil etme ve feshetme yetkisi Başbakanın istemiyle kullanabilir 13. Kraliçe bakanları Başbakanın önerisi üzerine atar 14. Onursal payeler (honours) verme 15, bazı yüksek kamu görevlilerini 16, yüksek din görevlilerini 17, elçileri 18 atamak, yabancı diplomatik temsilcilerin akredite etmek 19, savaş ve barış ilân etmek 20, uluslararası andlaşmaları onaylamak 21 gibi bazı yetkilerini Kraliçe, Başbakanın görüşüyle (on the advice of Prime Minister) kullanır. Kraliçe bazı hakimleri Lord Chancellor un önerisiyle atamaktadır 22. Kraliçenin af yetkisi ise Home Secretary nin görüşüyle kullanılmaktadır 23. (b) Kraliçenin diğer bazı yetkileri ise Kraliçe adına (on the behalf of the Queen) başbakan veya bakanlar tarafından kullanılır 24. Örneğin nolle prosequi yetkisi Kraliçe adına Attorney-General tarafından kullanılır 25 Kraliçe Krallığın dış ilişkilerini Başbakan ve bakanları aracılığıyla yürütür; andlaşmalar Kraliçe adına Foreign Secretary veya onun görevlendirdiği bir diplomatik temsilci tarafından görüşülür ve akdedilir 26. (c) Kraliçe bazı istisnaî durumlarda bazı yetkilerini tek başına kullanabilir 27. Örneğin Kraliçe, Başbakanı atamak yetkisini tek başına kullanır 28. Ne var ki Kraliçenin Başbakan olarak atayacağı kişiyi seçmek konusunda bir takdir sını açış konuşması dahi Başbakan tarafından hazırlanır (Ibid.). Onursal payeler (honours) Başbakanın görüşü üzerine Kraliçe tarafından verilir (Ibid., s.30). Hakimler, diplomatik temsilciler, yüksek kilise görevlileri, silahlı kuvvetler görevlileri Başbakanın veya bir bakanın görüşüyle Kraliçe tarafından atanır (Ibid., s.31). Kraliçe af yetkisini Home Secretary nin görüşüyle kullanabilir (Ibid.). 13. Hood Phillips ve Jackson, op. cit., s , 150, ; De Smith ve Brazier, op. cit., s.117; Kinder-Gest, op. cit., s De Smith ve Brazier, op. cit., s.122; Hood Phillips ve Jackson, op. cit., s De Smith ve Brazier, op. cit., s ; Hood Phillips ve Jackson, op. cit., s ; Kinder-Gest, op. cit., s Hood Phillips ve Jackson, op. cit., s.270; De Smith ve Brazier, op. cit., s ; Kinder- Gest, op. cit., s Kinder-Gest, op. cit., s.31; Hood Phillips ve Jackson, op. cit., s De Smith ve Brazier, op. cit., s.139; Hood Phillips ve Jackson, op. cit., s.279; Kinder- Gest, op. cit., s De Smith ve Brazier, op. cit., s.139; Hood Phillips ve Jackson, op. cit., s.279; Kinder- Gest, op. cit., s De Smith ve Brazier, op. cit., s.139; Hood Phillips ve Jackson, op. cit., s De Smith ve Brazier, op. cit., s.139; Hood Phillips ve Jackson, op. cit., s Hood Phillips ve Jackson, op. cit., s De Smith ve Brazier, op. cit., s.138; Hood Phillips ve Jackson, op. cit., s.373; Kinder- Gest, op. cit., s Hood Phillips ve Jackson, op. cit., s.267. Örneğin nolle prosequi yetkisi Kraliçe adına Attorney General tarafından kullanılır (Kinder-Gest, op. cit., s.31). Kraliçe dış ilişkileri bakanları aracılığıyla yürütür; andlaşmalar Kraliçe adına Başbakan ve bakanlar tarafından yapılar (Kinder-Gest, op. cit., s.31). 25. Hood Phillips ve Jackson, op. cit., s ; De Smith ve Brazier,op. cit., s De Smith ve Brazier, op. cit., s ; Hood Phillips ve Jackson, op. cit., s Hood Phillips ve Jackson, op. cit., s.267; De Smith ve Brazier, op. cit., s De Smith ve Brazier, op. cit., s.161.

6 240 DEVLET BAŞKANLARI yetkisi yoktur. Zira, İngiltere de Kraliçenin Avam Kamarasında çoğunluğa sahip partinin liderini Başbakan olarak ataması gerektiği yolunda bir convention vardır 29. Ancak İngiltere de yeni seçimlerden sonra, Avam Kamarasında hiçbir parti çoğunluk sağlayamamış ise veya mevcut bir koalisyon dağılmış ise, Kraliçenin Başbakanı tek başına seçmek yetkisi önem kazanmaktadır 30. Bu durumda Kraliçenin, Avam Kamarasındaki çoğunluğun güvenini sağlayabilecek bir parti liderini tek başına Başbakan olarak atayabileceği kabul edilmektedir 31. Keza İngiltere de genel seçimlerden yenik çıkan Başbakanının, tekrar Avam Kamarasının feshini istemesi halinde, Kraliçenin bu istemi de tek başına reddedebileceği, hatta reddetmesi gerektiği kabul edilmektedir 32. Keza yine İngiltere de yeni bir seçime gitmeksizin Avam Kamarasında alternatif bir hükûmetin kurulmasına imkân verecek parlâmento çoğunluğu varsa veya genel seçimlerin o zaman millî çıkarlara aykırı olacağı açıkça anlaşılıyorsa, Kraliçenin Başbakanın Avam Kamarasının fesih istemini reddedebileceği de ileri sürülmektedir 33. İrlanda İrlanda Anayasasına göre, Cumhurbaşkanına kanunla verilen görevler ve yetkiler Hükûmetin görüşüyle kullanılabilir (m.13/11) İrlanda Anayasasında ayrıca Cumhurbaşkanının bazı yetkilerinin ancak Başbakanın görüşüyle kullanabileceğini belirten hükümler vardır. Örneğin Parlâmentonun feshetme yetkisi, Başbakanın önerisi üzerine (m.13/2-1), Parlâmentoyu toplantıya çağırma yetkisi Devlet Şurasına danıştıktan sonra (m.13/2-3), Bakanları atamak ve görevden almak yetkisi Başbakanın önerisi üzerine (m.13/3-3), Parlâmentoya ve ulusa mesaj gönderme yetkisini yine Devlet Konseyine danışarak (m.13/7-1, 2) kullanabilir. Bu mesajlar için Cumhurbaşkanı ayrıca Hükûmetin onayını almalıdır (m.13/7-3). Cumhurbaşkanı, Yüksek Mahkemeye başvurmak yetkisini ise ancak Devlet Konseyinin görüşüyle kullanabilir (m.26/1). İspanya İspanyol Anayasasının 56 ncı maddesi, Kralın şahsının dokunulmaz ve sorumsuz olduğunu belirttikten sonra Kralın işlemlerinin 64 üncü maddede öngörülen şekilde yapılacağını ve 65 inci maddenin 2 nci fıkrasındaki hal dışında karşı-imza olmaksızın Kralın işlemlerinin geçersiz olduğunu hüküm altına almaktadır. İspanyol Anayasasının 64 üncü maddesine göre ise, Kralın işlemleri Başbakan ve gerekli hallerde, yetkili bakanlar tarafından imzalanır. Başbakanın atanması ve 93 üncü maddeye göre Parlâmentonun feshi işlemleri Milletvekilleri Meclisi Başkanı tarafından karşıimzalanır (m.64/1). Kralın işlemlerini imzalayan kişiler, bu işlemlerden sorumludur (m.64/2). Anayasanın 65 inci maddesinin ikinci fıkrası ise 29. De Smith ve Brazier, op. cit., s Hood Phillips ve Jackson, op. cit., s De Smith ve Brazier, op. cit., s ; Hood Phillips ve Jackson, op. cit., s De Smith ve Brazier, op. cit., s Ibid., s.118.

7 KARŞI-İMZA KURALI 241 Kral, saray teşkilâtının askerî ve sivil üyelerini serbestçe atar ve azleder demektedir. O halde, İspanya da Kralın saraya personel atama işlemleri dışında kalan bütün işlemlerinin karşı-imza kuralına tâbi olduğunu söyleyebiliriz. İsrail.- 16 Haziran 1964 tarihli Devlet Başkanı Hakkında İsrail Temel Kanununa göre, Hükûmetin kurulmayla ilgili olan işlemler dışında, Cumhurbaşkanının bir resmî belgeye imza atması, Başbakanın veya Hükûmetin öngörmesi durumunda diğer bakanların karşı-imzasını gerektirir (sek.12). Bununla birlikte Hükûmetin kurulmasıyla ilgili işlemler (sek.12) ve keza Cumhurbaşkanının istifa mektubu karşı-imza kuralına tâbi değildir (sek.19). İsveç İsveç Anayasası Krala tamamıyla sembolik bir devlet başkanlığı yetkisi vermektedir. Kralın sadece devlet işlerinden haberdar edilme hakkı vardır (bölüm 5, m.1). Ülkeyi Hükûmet yönetir ve Parlâmentoya karşı Hükûmet sorumludur (bölüm 1, m.6). Kral sorumsuzdur. Fiillerinden ve ihmallerinden dolayı soruşturmaya tâbi tutulamaz (bölüm 5, m.7). Kanunlar, kanun tasarıları ve Bakanlar Kurulu kararları, Kral tarafından değil, Hükûmet adına Başbakan veya diğer bir bakan tarafından imzalanır (bölüm 7, m.7). Keza Kral, savaş durumunda, Hükûmetin refakatinde bulunmalıdır (bölüm 13, m.11). Görüldüğü gibi İsveç te Kralın işlemlerinin Başbakan veya bakanlar tarafından karşı-imzalanması diye bir sorun yoktur. Zira, Kralın yaptığı herhangi bir işlem yoktur. İtalya tarihli İtalyan Anayasasının 89 uncu maddesine göre, Cumhurbaşkanının işlemleri, sorumluluğu yüklenen bakan tarafından karşıimzalanmadıkça geçersizdir (m.89/1). Kanun değerindeki işlemler ile kanunla öngörülen diğer işlemler aynı zamanda Başbakan (Bakanlar Kurulu Başkanı) tarafından da imzalanmalıdır (m.89/2). İzlanda İzlanda Anayasası bir karara imza atan bakanın onu imza için Cumhurbaşkanına sunması gerektiği ilkesini kabul etmiştir (m.18). Keza Anayasaya göre, yasama işlemleri veya hükûmet kararları, ancak bir bakan tarafından karşı-imzalandığı zaman Cumhurbaşkanı tarafından imzalanarak geçerli hale getirilebilir (m.19). Dolayısıyla bir bakan tarafından imzalanmamış yasama ve yürütme işlemleri Cumhurbaşkanı tarafından imzalanamaz. Japonya Japon Anayasası, devlet işlerinde İmparatorun bütün işlemleri için Kabinenin görüş ve onayının gerektiğini ve bunlardan dolayı Kabinenin sorumlu olacağını hüküm altına almıştır (m.3). Japonya da imparatorun görev ve yetkileri Anayasanın 7 nci maddesinde sayılmıştır. Anayasa, 7 nci maddesinde İmparatora verilen görev ve yetkileri sayarken bu görev ve yetkilerin ancak Kabinenin görüş ve onayıyla (with the advice and approval) kullanılabileceğini bir kez daha belirtmiştir. (m.7/1). Anayasa

8 242 DEVLET BAŞKANLARI genel olarak kanunları ve bakanlar kurulu kararnamelerini imzalama yetkisini İmparatora vermemiştir. Anayasanın 79 uncu maddesine göre kanunlar ve Kabine kararnameleri (Cabinet orders) yetkili devlet bakanı tarafından imzalanır ve Başbakan tarafından karşı-imzalanır. Lüksemburg Lüksemburg Anayasasına göre, Büyük Dükün bütün işlemleri, Hükûmetin sorumlu bir üyesinin karşı-imzasını gerektirir (m.45). Norveç Norveç Anayasası, Kralın bütün işlemlerinin geçerli olabilmek için karşı-imzalanmasını öngörmektedir (m.31). Askerî komutaya i- lişkin kararlar, bu kararları Krala arz eden kişi tarafından karşı-imzalanır. Diğer kararlar ise Başbakan tarafından imzalanır (m.31). Portekiz Portekiz Anayasasına göre, Anayasanın 136 ncı maddesinin (h), (j), (l), (m) ve (p), 137 nci maddesinin (b), (d), (f) ve 138 inci maddesinin (a), (b) ve (c) fıkralarında öngörülen Cumhurbaşkanının işlemleri Hükûmet tarafından karşı-imzalanır (m.143). 143 üncü maddenin ikinci fıkrası, karşı-imza kuralının müeyyidesini de öngörmüştür: Karşı-imzanın yokluğu işlemin hukukî geçerlilikten yoksun kılar (m.143/2). Görüldüğü gibi 1976 Portekiz Anayasası, karşı-imza kuralını genel bir kural öngörmemiştir, 143 üncü maddesinde saydığı belirli sayıdaki işlemler için karşı-imza kuralını kabul etmiştir. O halde, 143 üncü madde de sayılmayan diğer işlemleri Cumhurbaşkanı tek başına yapabilecektir. Türkiye Türk Anayasasının 105 inci maddesine göre, Cumhurbaşkanının Anayasa ve diğer kanunlarda Başbakan ve ilgili bakanın imzalarına gerek olmaksızın tek başına yapabileceği belirtilen işlemleri dışındaki bütün kararları, başbakan ve ilgili bakanlarca imzalanır; bu kararlardan başbakan ve ilgili bakan sorumludur. Yunanistan Yunan Anayasası da yetkili bakan tarafından imzalanmadıkça, Cumhurbaşkanının hiçbir işleminin geçerli olamayacağını, icra edilemeyeceğini ve resmî gazetede yayınlanamayacağını ve karşı-imzanın yetkili bakanı sorumlu kıldığını hükme bağlamaktadır (m.35/1). Ancak 1975 Yunan Anayasası karşı-imza kuralından şu işlemleri istisna tutmuştur: (a) Başbakanı atanmak; (b) 37 nci maddenin 2, 3 ve 4 üncü fıkraları uyarınca bir kişinin hükûmeti kurmakla görevlendirmek; (c) Başbakanın karşıimzalamaması ve 53 üncü maddenin 1 inci fıkrasına uygun olarak Hükûmetin karşı-imzalamaması durumunda, 32 nci maddenin 4 üncü fıkrası ve 41 inci maddenin 1 inci fıkrasına uygun olarak Parlâmentoyu feshetmek; (d) 42 nci maddenin 1 inci fıkrasına göre, Parlâmento tarafından kabul edilen bir kanunu bir kez daha görüşülmek üzere Parlâmentoya geri göndermek, (e) Cumhurbaşkanlığı idarî servislerine personel atamak (m.35/2) Yunan Anayasasına göre, 44 üncü maddenin ikinci fıkrasına uygun olarak bir

9 KARŞI-İMZA KURALI 243 kanunun referanduma sunulması hakkındaki kararname Parlâmento Başkanı tarafından karşı-imzalanır (m.35/3). Yukarıda karşı-imza örneklerinde görüldüğü gibi, gerek kralların, gerekse cumhurbaşkanlarının yaptıkları işlemlerin başbakan veya ilgili bakanlar tarafından imzalanacağını ve bunlardan kaynaklanan sorumluluğun karşıimza sahibi başbakan ve ilgili bakanlara ait olacağını hükme bağlamaktadırlar. Bu husus, yukarıda da belirtildiği gibi demokratik mantığın bir gereğidir. Bir demokraside sorumluluk kimde ise, yetki de onda olmalıdır. Sorumsuz devlet başkanlarının bir demokraside yetki kullanabilmesi düşünülemez. III. KARŞI-İMZA KURALININ KAPSAMI Yukarıda incelediğimiz 20 ülkenin anayasalarına bakıldığında şunları görüyoruz. İsveç dışında bütün ülkelerin anayasalarında karşı-imza kuralı tanınmıştır. İsveç te Krala herhangi bir işlem yapma yetkisi verilmediği için karşı-imza kuralı da öngörülmemiştir. Bu ülkede Parlâmentonun ve Hükûmetin işlemleri ısdar edilmek için dahi Krala sunulmaz. Parlâmentonun ve Hükûmetin işlemleri Başbakanın imzasını ve bir bakanın imzasıyla ısdar edilirler (bölüm 7, m.7). İsveç dışında geri kalan 19 ülke üç guruba ayrılabilir: 1. Karşı-İmza Kuralını Mutlak Olarak Tanıyan Ülkeler İncelediğimiz ülkelerden dokuzunun anayasaları, karşı-imza kuralını istisnasız, mutlak bir şekilde tanımaktadır Belçika Anayasası (m.106), 1953 Danimarka Anayasası (seksiyon 14), 1983 Hollanda Anayasası (m.47, 48), 1937 İrlanda Anayasası (m.13/9, 11), 1947 İtalyan Anayasası (m.89), 1944 İzlanda Anayasası (m.18), 1946 Japonya Anayasası (m.3, 4), 1868 Lüksemburg Anayasası (m.45) 1814 Norveç Anayasası (m.31) karşı-imza kuralını mutlak olarak tanımıştır. Bu ülkelerde kralların veya cumhurbaşkanlarının istisnasız bütün işlemleri karşı-imza kuralına tâbidir. Bu ülkelerde, başbakan veya bir bakanın imzasını almadan kralların veya cumhurbaşkanlarının tek başına herhangi bir işlem yapmaları, tek başına bir yetki kullanmaları mümkün değildir. Bu ülkelerin İrlanda, İtalya ve İzlanda dışında kalanları birer monarşidir. O halde monarşilerde, karşı-imza kuralının mutlak bir şekilde tanındığını söyleyebiliriz. Yani bir monarşide kralın istisnasız bütün işlemleri karşı-imza kuralına tâbidir. Bunun tek istisnası İspanya dır. Ancak İspanya da bu kurala gerçek anlamda bir istisna teşkil etmez, Zira, 1978 İspanyol Anayasası (m.65/2) sadece Kralın saraya askerî ve sivil personel atama yetkisi gibi nispeten önemsiz bir yetkiyi karşı-imza kuralından istisna tutmuştur.

10 244 DEVLET BAŞKANLARI 2. Karşı-İmza Kuralını Genel Olarak Tanıyıp Bundan Bazı İşlemleri İstisna Tutan Ülkeler İncelediğimiz ülkelerden dokuzunun anayasaları karşı-imza kuralını kural olarak tanıyıp bundan bazı işlemleri istisna tutmaktadır. Yani bu ülkelerde anayasada sayılan birkaç grup işlem dışındaki devlet başkanının diğer işlemleri karşı-imza kuralına tâbidir. Bu ülkeler şunlardır: 1949 Alman Anayasası, karşı-imza kuralından Başbakanın atanması ve görevden alınması ile 63 üncü madde ve 69 uncu maddenin ikinci fıkrasında öngörülen halde Bundestag ın Cumhurbaşkanı tarafından feshedilmesi işlemlerini istisna tutmaktadır (m.58) Avusturya Anayasasına göre, Anayasanın aksini öngörmediği bütün durumlarda, Cumhurbaşkanının bütün işlemleri karşı-imza kuralına tâbi tutulmuştur (m.67/2). Bundan şu sonuç çıkıyor ki, Cumhurbaşkanının karşıimza kuralına tâbi olmayan işlemleri olabilir. Ancak biz 1929 Avusturya Anayasasından böyle bir işleme örnek bulamadık Finlandiya Anayasasına göre, Cumhurbaşkanının şu işlemleri tek başına yapması mümkündür: (1) Hükûmetin atanması, Hükûmetin veya bir bakanın istifasının kabul edilmesi; (2) erken parlâmento seçimlerini düzenleme kararı; (3) gras hakkı ve içerikleri itibarıyla Bakanlar Kurulunda görüşülmeleri gerekli olmayan özel kişileri ilişkin kanunla öngörülen diğer konular; (4) Maliyeyle ilgili olmamak şartıyla Åland adasının otonomisi hakkında kanunla öngörülen konular (sek.58/3) Fransız Anayasasına göre Anayasanın 8 (birinci fıkra), 11, 12, 16, 18, 54, 56 ve 61 inci maddelerinde öngörülen işlemler karşı-imza kuralından istisnadır (m.19). Cumhurbaşkanı bu işlemleri tek başına yapabilir. Cumhurbaşkanının karşı-imza kuralından muaf olan sekiz adet işlemi şunlardır: (1) Başbakanın atamak ve istifasını kabul etmek (m.8/1); (2) kanunları referanduma sunma (m.11); (3) Millet Meclisini fes etmek (m.12); (4) olağanüstü hal yetkilerini kullanmak (m.16); (5) meclislere mesaj göndermek; (6) uluslararası andlaşmaları anayasaya aykırılığı nedeniyle Anayasa Konseyine başvurmak (m.54); (7) Anayasa Konseyinin üç üyesini atamak (m. 56); (8) Kanunlar hakkında Anayasa Konseyine başvurmak (m.61). Yazısız anayasa sistemine sahip İngiltere de de yukarıda gördüğümüz gibi, Başbakanı atama işlemini tek başına yapmaktadır. Ancak yine yukarıda gördüğümüz gibi, Kraliçenin Başbakanın seçimi konusunda bir takdir yetkisi kural olarak yoktur İspanyol Anayasasının 64 üncü maddesi Kralın işlemleri için Karşı-imza kuralı genel olarak aramaktadır; ancak 65 inci maddenin ikinci fıkra- 34. Hood Phillips ve Jackson, op. cit., s.320

11 KARŞI-İMZA KURALI 245 sı bu kuraldan saray teşkilatının askerî ve sivil üyelerini serbestçe atama ve azletme yetkisini istisna tutmaktadır. 16 Haziran 1964 tarihli Devlet Başkanı Hakkında İsrail Temel Kanununa göre, Hükûmetin kurulmayla ilgili olan Cumhurbaşkanının işlemleri (sek.12) ve keza Cumhurbaşkanının istifa mektubu karşı-imza kuralına tâbi değildir (sek.19) Yunan Anayasası göre de 35 inci maddenin ikinci fıkrasında sayılan şu beş grup işlem karşı-imza kuralından istisnadır: (1) Başbakanı atanmak; (2) 37 nci maddenin 2, 3 ve 4 üncü fıkraları uyarınca bir kişinin hükûmeti kurmakla görevlendirmek; (3) Başbakanın karşı-imzalamaması ve 53 üncü maddenin 1 inci fıkrasına uygun olarak Hükûmetin karşıimzalamaması durumunda, 32 nci maddenin 4 üncü fıkrası ve 41 inci maddenin 1 inci fıkrasına uygun olarak Parlâmentoyu feshetmek; (4) 42 nci maddenin 1 inci fıkrasına göre, Parlâmento tarafından kabul edilin bir kanunu bir kez daha görüşülmek üzere Parlâmentoya geri göndermek, (5) Cumhurbaşkanlığı idarî servislerine personel atamak (m.35/2) Türk Anayasasının 105 inci maddesine göre ise Cumhurbaşkanının Anayasa ve diğer kanunlarda Başbakan ve ilgili bakanın imzalarına gerek olmaksızın tek başına yapabileceği belirtilen işlemlerin karşı-imza kuralına tâbi olmadığını belirtmektedir. Ancak 1982 Türk Anayasası bu işlemlerin neler olduğunu saymamaktadır. Keza bu işlemleri belirleyen bir kanun da yoktur. 3. Karşı-İmza Kuralının İstisnaî Olarak Tanıyan Ülke İncelediğimiz ülkelerin birinde -Portekiz- Anayasa, karşı-imza kuralını genel olarak değil, kendi belirlediği 11 işlem için kabul etmiştir (1976 Portekiz Anayasası, m.143). Dolayısıyla Portekiz de Cumhurbaşkanının işlemlerinin karşı-imza kuralına tâbi olması kural değil, istisnadır. Cumhurbaşkanının sadece şu 11 grup işlemi için karşı-imza gerekmektedir: (1) Başbakanın önerisi üzerine bakanları atamak ve azletmek (m.136-h); (2) Hükûmetin önerisi üzerine veya kendi önerileri üzerine, Cumhuriyet Meclisinin ve Devlet Şurasının görüşünü alıktan sonra, özerk bölgelerin özyönetim organları (organs of self-government of the autonomous regions) nı feshetmek (m.136-j); (3) Özerk bölgelerin bakanlarını, Hükûmetin önerisi üzerine ve Devlet Şurasının görüşünü alarak atamak (m.136-l); (4) Sayıştay Başkanını ve Başsavcıyı (Attorney-General) Hükûmetin önerisi üzerine atamak (m.136-madde); (5) Genel Kurmay Başkanının, Genel Kurmay Başkan Yardımcısının ve üç Silahlı Kuvvetlerin komutanlarının görüşünü aldıktan sonra Hükûmetin önerisi üzerine Genelkurmay Başkanını atamak (m.136-p); (6) kanunları, kanun hükmünde kararnameleri, düzenleyici kararnamelerin ısdarı etmek ve yayınlanmalarını emretmek, uluslararası andlaşmaların onaylanma-

12 246 DEVLET BAŞKANLARI sına dair Cumhuriyet Meclisi kararlarını ve diğer Hükûmet kararnamelerini imzalamak (m.137-b); (7) 19 ve 141 inci maddelere uygun olarak sıkıyönetim veya olağanüstü hal ilân etmek (m.137-d); (8) Hükûmetin görüşünü aldıktan sonra cezaları hafifletmek veya affetmek (m.137-f); (9) Hükûmetin önerisi üzerine elçileri ve olağanüstü temsilcileri atamak ve yabancı diplomatik temsilcileri akredite etmek (m.138-a); (10) usûlüne uygun olarak uygun bulunmuş uluslararası andlaşmaları onaylamak (m.138-b); (11) Hükûmetin önerisi üzerine, Devlet Konseyinin görüşünü alarak ve Cumhuriyet Meclisinin veya toplantı halinde değil ise ve toplantıya çağırılması mümkün değil ise Daimî Komitenin izniyle, mevcut ve yakın saldırı halinde savaş ilân etmek ve barış yapmak (m.138-c). Portekiz de bu onbir grup yetkiyi Cumhurbaşkanı Hükûmetin karşı-imzasıyla kullanabilecektir. Diğer yetkilerini ise Cumhurbaşkanı tek başına kullanabilecektir. * * * Görüldüğü gibi karşı-imza kuralının tanınmasında üç sistem vardır. birinci sistemde karşı-imza kuralı mutlak olarak tanınmaktadır. Bu sistemde devlet başkanlarının istisnasız bütün işlemleri karşı-imza kuralına tâbidir. Üçüncü sistemde ise, devlet başkanlarının sadece anayasa tarafından sayılan işlemleri karşı-imza kuralına tâbidir. Bu sistemin tek örneği Portekiz dir. İ- kinci sistemde ise, karşı-imza kuralı genel kural olarak kabul edilmekte, bu genel kuraldan anayasanın saydığı bazı işlemler istisna tutulmaktadır. Bu durumda anayasalar karşı-imza kuralından istisna tutulmuş işlemleri tek tek belirlemektedirler. Bu şu anlama gelir: Karşı-imza böyle bir durumda kural, bazı işlemlerin karşı-imzaya tâbi olmaması ise istisnadır. İstisnaların neler olduğunu anayasalar tadadî (numerus clausus) olarak belirler. Bunların dışında kalan tüm işlemler karşı-imza kuralına tâbidir. IV. ANAYASALAR DEVLET BAŞKANININ HANGİ İŞLEMLERİNİ KARŞI-İMZA KURALINDAN İSTİSNA TUTMAKTADIRLAR? Yukarıda incelediğimiz ülkelerin anayasal düzenlemelerden hareketle devlet başkanlarının şu yetkilerinin bazı ülkelerde karşı-imza kuralından istisna tutulduğunu söyleyebiliriz: 1. Mesaj Gönderme Yetkisi.- Birinci olarak, bazı anayasalar, devlet başkanının yasama organına mesaj gönderme yetkisini karşı-imza kuralından istisna tutmaktadırlar. Mesaj icraî nitelikte bir işlem değildir. O nedenle bu yetkinin devlet başkanı tarafından tek başına kullanılabilmesi parlâmenter demokrasi ilkesine aykırılık teşkil etmez. Ancak incelediğimiz anayasalardan sadece 1958 Fransız Anayasası, Cumhurbaşkanı mesaj gönderme yetkisini karşı-imza kuralından muaf tutmuştur (m.19). Diğer ülkelerde mesaj gönderme yetkisi karşı-imza kuralına tâbidir İrlanda Anayasası ise

13 KARŞI-İMZA KURALI 247 Cumhurbaşkanının mesajlarının Hükûmetin onayına tâbi olduğunu ayrıca öngörmüştür (m.13/7-3). 2. Kanunları Bir Kere Daha Görüşülmek Üzere Geri Gönderme Yetkisi.- Bazı anayasalar, kanunları bir kez daha görüşülmek üzere geri gönderme işleminin karşı-imza kuralına tâbi olmadığını öngörmektedir. Geri gönderilen kanun parlâmento tarafından aynı çoğunluk ile tekrar kabul edilebilir. Geri gönderme yetkisi, devlet başkanına tanınmış bir uyarı yetkisi olarak düşünülebilir. Kararlı bir parlâmento karşısında geri gönderme yetkisinin, bir kanunun yürürlüğe girmesini belli bir süre geciktirmekten başka bir sonucu yoktur. O nedenle parlâmenter demokrasilerde geri gönderme yetkisinin karşı-imza kuralından istisna tutulmasının demokrasi ilkesine aykırılık teşkil etmeyeceği düşünülebilir. Ancak uygulamada sadece 1975 Yunan A- nayasası Cumhurbaşkanının geri gönderme yetkisini karşı-imza kuralından istisna tutmuştur (m.35/1-d). Diğer ülkelerde Cumhurbaşkanının geri gönderme yetkisi karşı-imza kuralına tâbidir. 3. Kanunları Referanduma Sunma Yetkisi Fransız Anayasasının 19 uncu maddesi, Anayasanın 11 inci maddesinde öngörülen Cumhurbaşkanının kanunları referanduma sunma yetkisinin karşı-imza kuralına tâbi olmadığını açıkça öngörmektedir. Fransa dışında diğer ülkelerde böyle bir istisna yoktur. 4. Parlâmentoyu Feshetmek Yetkisi.- İncelediğimiz anayasalardan üçü devlet başkanının fesih yetkisini karşı-imza kuralından muaf tutmuştur Fransız Anayasasının 19 uncu maddesine göre Cumhurbaşkanının Millet Meclisini fesih yetkisini tek başına kullanır. Keza, 1949 Alman Anayasasının 58 inci maddesi de, karşı-imza kuralının 63 üncü madde ve 69 uncu maddenin ikinci fıkrasında öngörülen halde Cumhurbaşkanı tarafından feshedilmesine uygulanmayacağını açıkça öngörmüştür Yunan Anayasasına göre de, Anayasanın 32 nci maddenin 4 üncü fıkrası, 37 nci maddesinin 3 üncü fıkrası ve 41 inci maddenin 1 inci fıkrası durumlarında öngörülen fesih yetkisini Cumhurbaşkanı tek başına kullanabilir (m.35/2-b ve c). Bu üç ülke dışında diğer ülkelerde devlet başkanlarının fesih yetkisi karşı-imza kuralına tâbidir. 5. Başbakanı Atanmak Yetkisi.- Bazı anayasalar devlet başkanının başbakanı atama yetkisini karşı-imza kuralından istisna tutmaktadırlar. Örneğin 1949 Alman Anayasasının 58 inci maddesi, karşı-imza kuralının federal Başbakanın atanmasına ve görevden alınmasına uygulanmayacağını açıkça öngörmüştür Fransız Anayasasının 19 uncu maddesi de Cumhurbaşkanının başbakan atama işlemini karşı-imza kuralından istisna tutmaktadır Finlandiya Anayasası da Hükûmetin atanmasına ilişkin işlemleri Cumhurbaşkanının tek başına yapmasına izin vermiştir (sek.58/3-1). Keza 1975 Yunan Anayasası da Başbakanı atama yetkisini karşı-imza kuralından

14 248 DEVLET BAŞKANLARI istisna tutmuştur (m.35/2-a). Yazısız anayasa sistemine sahip İngiltere de de Kral veya Kraliçenin bazı istisnaî durumlarda Başbakanı tek başına atayabileceği kabul edilmektedir 35. Parlâmenter sistemlerde yukarıda gördüğümüz gibi, başbakan devlet başkanı tarafından atanır. Şüphesiz bu çok önemli ve icraî bir yetkidir. Böyle bir yetkinin bir demokraside sorumsuz olan devlet başkanına verilmesi ne derece doğru olacağı tartışılabilir. Ancak tarihsel olarak, İsveç 36 dışında, başbakanı atama yetkisi devlet başkanlarının elinde kalmıştır. Başbakanın sorumsuz olan devlet başkanı tarafından atanması kuralının sakıncası, başbakanın daha sonra parlâmentodan güven alması usûlüyle telafi edilmektedir. Sorumsuz devlet başkanının başbakan atamasındaki sakıncayı telafi etmek için, atama işleminin karşı-imza kuralına tâbi bırakılması gerektiği düşünülebilir. Bu mümkündür. Örneğin Üçüncü Fransız Cumhuriyetinde, devlet başkanının başbakan atama işlemi de karşı-imza kuralına tâbi idi. Görevinden ayrılan başbakanın yaptığı son işlem halefinin atama işlemini imzalamaktı 37. Ancak bunun da sakıncası vardır. Zira, yeni seçimlerden sonra, seçimi kazanan partinin liderinin başbakan olarak atanabilmesi için, seçimi kaybeden eski başbakanın karşı-imzası gerekecektir. Eski başbakan, rakibinin başbakan olarak atanmaması için karşı-imzasını vermeyi reddederse ne olacaktır? Ortaya çıkan sorun çözümlenemez. O nedenle anayasaların, başbakanın atanması işlemini karşı-imza kuralından ayrık tutmasında yarar vardır Hollanda Anayasası ise Başbakanın atanmasına ilişkin olan Kraliyet kararnamesinin eski başbakan tarafından değil atanan Başbakan tarafından karşı-imzalanmasını öngörerek bu konuya ilginç bir çözüm getirmiştir (m.48). Aynı soruna bir çözüm ise 1978 İspanyol Anayasası tarafından getirilmiştir. Bu Anayasaya göre, Kralın Başbakan atama işlemi, Başbakan tarafından değil, Kongre Başkanı tarafından karşı-imzalanır (m.64). 6. Anayasa Mahkemesine Üye Atamak Yetkisi.- Bazı anayasalar devlet başkanının anayasa mahkemesine üye atamak yetkisini karşı-imza kuralından istisna tutmaktadırlar. Bundaki amaç, bu mahkemenin bağımsızlığını sağlamak olabilir. Bununla birlikte incelediğimiz anayasalar arasından sadece 1958 Fransız Anayasası, Cumhurbaşkanının Anayasa Konseyine üye atama işlemini karşı-imza kuralından istisna tutmuştur (m.19, 56). Diğer ülkelerde devlet başkanlarının ya böyle bir atama yetkisi yoktur; yahut olan bu yetkileri karşı-imza kuralına tâbidir. 35. De Smith ve Brazier, op. cit., s.116, Başbakan atama gibi önemli bir yetkiyi Krala vermek istemeyen 1975 İsveç Anayasası bu yetkiyi Rigstag Başkanına vermiştir (Bölüm 6, m.2/1). Bir ülkenin anayasa yapıcıları hükûmetin kurulması gibi önemli bir görevi krala veya cumhurbaşkanlarına vermek istemiyorsa bunun tersi yolda bir kural koymalıdır. Aksi takdirde, kral veya cumhurbaşkanları bu yetkiye tek başlarına sahiptirler. 37. Laferrière, op. cit., s.777.

15 KARŞI-İMZA KURALI Anayasa Mahkemesinde İptal Davası Açmak Yetkisi.- Bazı anayasalar devlet başkanına anayasa mahkemesine başvurmak yetkisini tanımakta ve bu yetki de karşı-imza kuralından istisna tutmaktadırlar. Örneğin 1958 Fransız Anayasasının 19 uncu maddesi, Cumhurbaşkanının Anayasa Konseyine başvurma yetkisini karşı-imza kuralından istisna tutmaktadır İrlanda Anayasasına göre Cumhurbaşkanı, kendisine imza için sunulmuş olan bir kanunun Anayasaya uygunluğunun incelenmesi amacıyla Yüksek Mahkemeye (Supreme Court) başvurabilir (m.26/1). Cumhurbaşkanı bu yetkisi Hükûmetin karşı-imzasına tâbi değildir. Ama Cumhurbaşkanı bu yetkisini kullanmadan önce Devlet Şurasına (Council of State) danışmak zorundadır (m.26/1). Ne var ki, Fransa ve İrlanda dışında diğer ülkelerin anayasaları, devlet başkanlarına anayasa mahkemesinde iptal davası açma yetkisini ya hiç tanımamakta, ya da bu yetkiyi karşı-imza kuralına tâbi olarak tanımaktadır. 8. Devlet Başkanlığı İdarî Teşkilâtına Personel Atama Yetkisi.- Devlet başkanlığı idarî teşkilâtına personel atama işlemlerini devlet başkanlarının, karşı-imza kuralına tâbi olmadan tek başına yapabilmeleri öngörülebilir. Çünkü, söz konusu teşkilâtlar (cumhurbaşkanlığı genel sekreterlikleri veya saraylar) doğrudan doğruya devlet başkanına bağlıdır ve ona karşı sorumludur. Buradaki personelin devlet başkanının tek başına yaptığı bir işlem ile atanmasında demokrasi ve hukuk devleti bakımından bir sakınca yoktur. Ne var ki incelediğimiz ülkelerden sadece ikisi böyle bir istisna getirmiştir Yunan Anayasasına göre Cumhurbaşkanının Cumhurbaşkanlığı idarî servislerine yaptığı personel ataması işlemleri karşı-imza kuralından muaftır (m.35/2-e). Aynı şekilde 1978 İspanyol Anayasası da Kralın saray personeline ilişkin işlemlerini karşı-imza kuralından istisna tutmuştur (m.56/3, 65/2). 9. İstifa Yetkisi.- Devlet başkanının istifası da karşı-imza kuralından ayrık tutulabilir. Zira, istifa kişinin şahsına bağlı yenilik doğrucu bir haktır. Böyle bir hakkın, karşı-imzaya tâbi kılınması, istifa hakkının mahiyetiyle bağdaşmaz. Zira, başbakan ve ilgili bakanın karşı-imzasını atmayı reddetmesi durumunda devlet başkanının görevi onun için bir angarya haline dönüşür. İşte bu nedenle bazı anayasalar devlet başkanının istifasını karşı-imza kuralından ayrık tutmuşlardır. Örneğin İsrail de 16 Haziran 1964 tarihli Devlet Başkanı Hakkında Temel Kanununa göre Devlet Başkanının istifa mektubunun Başbakan veya bir bakan tarafından imzalanmasına gerek yoktur (m.19). İstisnaların Dar Yorumlanması Kuralı (Yorum Yoluyla Yeni İstisna Yaratma Yasağı) İncelediğimiz anayasalar devlet başkanlarının yukarıda saydığımız yetkilerini karşı-imza kuralından istisna tutmaktadır. Şüphesiz bir anayasanın bu istisnalar dışında, karşı-imza kuralına tâbi olmayan başka istisnalar da be-

16 250 DEVLET BAŞKANLARI lirlemesi hukuken her zaman mümkündür. Ancak bir anayasa karşı-imza kuralının istisnalarını belirtmiyorsa, bu anayasanın karşı-imza kuralının mutlak olarak benimsediğini, devlet başkanının istisnasız her işleminin karşı-imza kuralına tâbi olduğunu söyleyebiliriz. Örneğin 1947 İtalyan Anayasası 89 uncu maddesinde genel olarak karşı-imza kuralını kabul etmiş, bu kuraldan istisna tutulacak bir işlemin olduğunu belirtmemiştir. O halde, İtalya da Cumhurbaşkanının istisnasız bütün işlemlerinin karşı-imza kuralına tâbi olduğunu söyleyebiliriz. Zira, parlâmenter hükûmet sisteminde, devlet başkanının işlemlerinin karşı-imzaya tâbi olması kural, olmaması istisna olduğuna göre, böyle bir istisna da Anayasa da öngörülmediğine göre, devlet başkanının bütün işlemleri karşı-imza kuralına tâbidir. Çünkü, hukukun bir genel ilkesine göre yorum yoluyla istisna yaratılamaz. Zira, istisna, kural ın uygulama alanını daraltan bir şey olduğuna göre, ancak kuralı koymaya yetkili süje tarafından konulabilir. Diğer yandan, bir anayasa karşı-imza kuralı ne kadar istisna getiriyorsa, devlet başkanının karşı-imza kuralına tâbi olmayan sadece o kadar işlemi o- labilir. Yani, yorum yoluyla istisnaların sayısı artırılamaz ve hukukun bir genel ilkesi gereğince, istisnalar dar yoruma tâbi tutulur. Çünkü mevcut bir istisnanın kapsamının genişletilmesi, kuralın, kural koyucu süjenin öngörmediği biçimde değiştirilmesi anlamına gelir ki, buna ancak kural koyucu süje yetkilidir. O halde, yorum yoluyla, karşı-imza kuralına ne yeni bir istisna getirilebilir; ne de mevcut bir istisnanın kapsamı genişletilebilir. Devlet başkanının bir işleminin karşı-imza kuralına tâbi olup olmadığı konusunda en ufak bir tartışma varsa, bundan şu sonuç çıkmalıdır: Söz konusu işlem karşı-imza kuralına tartışmasız olarak tâbidir. O nedenle, bir anayasa karşı-imza kuralının istisnasını veya istisnalarını öngörmemiş ise, istisnasız, devlet başkanının göreviyle akla gelebilecek bütün yazılı işlemleri karşı-imza kuralına tâbidir. Bu durumda bazı yadırgatıcı uygulamalar ortaya çıkabilir. Ancak bu yadırgatıcı uygulamaları ortadan kaldırmanın görevi, uygulayıcılara ve yorumculara ait değil, anayasa koyucuya aittir. Üçüncü Fransız Cumhuriyetinde karşı-imza kuralına anayasa bir istisna getirmediği için bu kural, mutlak bir şekilde uygulanmış, istifa dışında devlet başkanının bütün işlemleri hep karşı-imza kuralına tabi tutulmuştur. Örneğin Üçüncü Fransız Cumhuriyetinde kanunların ısdar edilmesi, başbakan ve bakan atanması, parlâmentoya mesaj gönderme, kamu oyuna yazılı açıklama yapma, hatta yabancı bir ülkede devlet başkanının göreve gelmesi dolayısıyla kutlama telgrafı gönderme işlemleri karşı-imzayla yapılıyordu 38. Hatta Üçüncü Fransız Cumhuriyetinde bir bakan eşlik etmedikçe, Cumhur- 38. Laferrière, op. cit., s ; Barthélemy ve Duez, op. cit., s.624; Hauriou, op. cit., s.413. Devlet başkanının karşı-imza kuralı tâbi olmadan istifa edebileceği kabul edilmekteydi (Laferrière, op. cit., s.776)..

17 KARŞI-İMZA KURALI 251 başkanı törenlere katılamıyor, törenlerde konuşma bile yapamıyordu 39. Bu pratikte belki eleştirilebilecek bir uygulamadır; ama hukuken tek doğru olan çözüm budur. Türkiye de 1982 Anayasası, 105 inci maddesinde, Cumhurbaşkanının Anayasa ve diğer kanunlarda Başbakan ve ilgili bakanın imzalarına gerek olmaksızın tek başına yapabileceği belirtilen işlemleri dışındaki bütün kararları, başbakan ve ilgili bakanlarca imzalanır; bu kararlardan başbakan ve ilgili bakan sorumludur diyerek karşı-imza kuralını kabul etmiştir. Maddenin metninden bu kuralın Anayasada ve diğer kanunlarda belirtilen istisnalarının olabileceği de öngörülmektedir. Ne var ki, ne anayasada ne de diğer kanunlarda bu karşı-imza kuralının istisnaları belirtilmemektedir. Anayasanın hiçbir yerinde Cumhurbaşkanının tek başına yapacağı işlemlerin neler olduğu sayılmamaktadır. O nedenle, Türkiye de de genel kuraldan ayrılmamak gerekir. Yorum yoluyla istisna yaratılamayacağına göre, Türkiye de karşıimza kuralının Anayasa veya diğer kanunlar bunu ayrıca belirtmedikçe bir istisnası yoktur. Cumhurbaşkanının bütün işlemleri karşı-imza kuralına tâbidir. Bununla birlikte Türkiye de bu konuda uygulamada ve doktrinde bir uzlaşmaya ulaşılmamıştır 40. V. KARŞI-İMZA ATMA YETKİSİ Parlâmenter sistemlerde devlet başkanının işlemine karşı-imza koyma yetkisi kime aittir? Bu soruya cevap vermek için her ülkenin kendi anayasal ve yasal düzenlemesine bakmak gerekir. Ancak, karşı-imza kuralının ilk ortaya çıktığı zamanlarda, karşı-imza koyma yetkisinin bir bakan a ait olduğu, bu bakanın herhangi bir bakan olabileceği kabul edilmiştir. İngiltere ve Üçüncü Fransız Cumhuriyetinde 41 kabul edilen çözüm budur 42. Mühim olan bu kişinin parlâmento önünde sorumluluğa sahip bir kişi olmasıdır. Ancak, kabinenin kolektif sorumluluğu ve dayanışma ilkesinin iyice yerleşmesinden, kabine içinde başbakanın üstün konumunun iyice pekişmesinden sonra, anayasalar, karşı-imza yetkisini herhangi bir bakana vermekten ziyade, başbakana veya başbakan ile birlikte ilgili bakana veya bakanlara vermeye başlamışlardır. İncelediğimiz anayasalarda şu tür çözümler görülmektedir: 1. Karşı-İmza Yetkisini Bakanlara Verenler.- Karşı-imza yetkisini 1994 Belçika Anayasası bir bakan a (m.106), 1953 Danimarka Anayasası bir veya birden fazla bakan a (sek.14), 1983 Hollanda Anayasası bir veya birden fazla bakan veya devlet sekreteri ne (m.47), 1947 İtalyan Anayasası 39. Barthélemy ve Duez, op. cit., s.777; Barthélemy ve Duez, op. cit., s Bu konudaki tartışmalar için bkz. Gözler, Türk Anayasa Hukuku, op. cit., s Şubat 1875 tarihli Anayasal Kanun, m Hauriou, op. cit., s.413.

18 252 DEVLET BAŞKANLARI da bakanlara (m.89), 1944 İzlanda Anayasası bir bakan (m.18), 1868 Lüksemburg Anayasası bir bakan (m.45) ve 1975 Yunan Anayasası karşıimza yetkisi yetkili bakan a vermektedir (m.35/1). 2. Karşı-İmza Yetkisini Sadece Başbakana Verenler Norveç Anayasası karşı-imza yetkisi Başbakana vermektedir (m.31). 3. Karşı-İmza Yetkisini Başbakan veya Yetkili Bakana Verenler Alman Anayasası (m.58), 1929 Avusturya Anayasası (m.67/2) karşıimza yetkisini Başbakana veya yetkili federal bakana vermektedir. 16 Haziran 1964 tarihli Devlet Başkanı Hakkında İsrail Temel Kanunu karşı-imza yetkisini Başbakana veya Hükûmetin karar vermesi durumunda diğer bakanlara ait olduğunu belirtmektedir (sek.12). 4. Karşı-İmza Yetkisini Başbakana ve Gerekli Durumlarda Yetkili Bakanlar Fransız Anayasasına (m.19) göre, 1978 İspanyol Anayasası (m.64), devlet başkanının işlemleri Başbakan ve gerekli hallerde yetkili bakanlar tarafından imzalanır İtalyan Anayasası ise (m.89), karşı-imza yetkisini kural olarak bakanlara vermiş iken, Cumhurbaşkanının teşriî değerdeki işlemlerinin ve kanunlarla öngörülen diğer işlemlerinin aynı zamanda Başbakan tarafından da imzalanmasını öngörmüştür (m.89). 5. Başbakan ve İlgili Bakanlar Türk Anayasası karşı-imza yetkisini (m.105) Başbakan ve ilgili bakanlar a vermiştir. 6. Hükûmete Verenler Portekiz Anayasası karşı-imza yetkisini Hükûmete vermektedir (m.143/1) Finlandiya Anayasası, bu konuda karşı-imza kavramını kullanmamakta, Cumhurbaşkanının kararlarını Hükûmetin teklifi üzerine alacağını belirtmektedir (sek.58/1). Japon Anayasası da bu konuda karşı-imza terimini kullanmamakta, İmparatorun kendisine verilen yetkileri ancak Kabinenin görüş ve onayıyla (with the advice and and approval) kullanılabileceğini belirtmektedir (m.3, 7/1). O halde Japonya da karşı-imza yetkisinin Kabineye ait olduğunu söyleyebiliriz. Görüldüğü gibi karşı-imza yetkisi, her ülkede başbakan veya bakanlara veya hep birlikte Hükûmete aittir İspanyol Anayasası buna ilginç iki istisna getirmektedir: Kralın Başbakan atama ve Kongreyi feshetme işlemlerine, karşı-imza atma yetkisi Başbakana veya bakanlara değil, Kongre Başkanına aittir (m.64). VI. BAKANIN REFAKATİ İLKESİ Karşı-imza kuralı mahiyeti gereği devlet başkanının ancak yazılı hukukî işlemlerine uygulanabilir. Zira, karşı-imza (countersignature, contreseing), ancak devlet başkanının imza (signature, seing) sının olduğu yerde mümkündür. Yani, bir işlemde devlet başkanının imza sı yoksa, orada baş-

19 KARŞI-İMZA KURALI 253 bakan veya bakanın karşı-imza sı da yoktur. Devlet başkanının imzasının olabilmesi için ise, devlet başkanının yazılı bir işleminin olması gerekir. O halde, devlet başkanlarının eylemleri ve yazısız işlemlerini karşı-imza kuralına tâbi değildir. Ancak devlet başkanlarının bazı eylem ve yazısız işlemleri de sorumluluk doğurabilecek işlemler olabilir. Bu eylem ve işlemlerden doğacak sorumluluk da bir bakan tarafından üstlenilmelidir. Bir bakan bu eylem ve işlemlerden doğacak sorumluluğu karşı-imza tekniği ile üstlenemeyeceğine göre bir başka usûlle üstlenmelidir. İşte bu usûl, bakanın refakati usûlü veya daha geniş bir ifadeyle maddî desteği (assistance matérielle) usûlüdür 43. Bu şu anlama gelir: Devlet başkanı, sorumluluk gerektiren eylem ve yazısız işlemlerini ancak bir bakanın refakatinde, onun maddî desteğiyle yapabilir. Örneğin devlet başkanının yabancı bir elçiyi kabul etmesi maddî nitelikte bir işlemdir; ama devletin sorumluluğuna yol açabilecek mahiyettedir. Bu nedenle devlet başkanının yabancı elçi kabul ederken dışişleri bakanının hazır bulunması ve varlığıyla bu kabul işleminden doğacak sorumluluğu üstlenmesi gerekir. Dışişleri bakanı, söz konusu elçinin kabul edilmesini uygun bulmuyorsa, elçi kabul törenine katılmaz. Dışişleri bakanın hazır bulunmadığı bir elçi kabul töreni de yapılamaz. Bu törende dışişleri bakanının hazır bulunması, yapılan işlemin dışişleri bakanı tarafından desteklendiği ve sorumluluğunun kendisi tarafından üstlenildiği anlamına gelir. Refakat (maddî destek) kuralının kapsamı nedir? Acaba devlet başkanının bütün eylem ve işlemlerinin yapılması anında bir bakanın hazır olması mı gerekir? Şüphesiz, devlet başkanının görevi dışındaki eylem ve işlemlerinin bakanın refakatinde yapması düşünülemez. Ancak göreviyle ilgili bütün eylem ve işlemlerinde bakanın hazır olması gerektiği teorik olarak söylenebilir. Örneğin bir bakan hazır olmadan devlet başkanı bir törene katılamaz; bir bakanın refakati olmadan devlet başkanı resmî nitelikteki bir yurtiçi ve yurtdışı gezisine katılamaz; bir bakan hazır olmadan, kamu görevlileriyle görüşemez; bir bakan hazır olmadan yabancı devlet temsilcileriyle, yabancı devlet başkanları ile görüşme yapamaz. Bunlar teorik olarak mümkündür. Pratikte yapılırsa, hiçbir anayasal ilkeye aykırılık teşkil etmez. Örneğin Ü- çüncü Fransız Cumhuriyetinde cumhurbaşkanının işlem ve fiillerine bir bakanın katılması, eşlik etmesi mutlak bir şekilde uygulanmış bir ilkedir. Ü- çüncü Cumhuriyet döneminde Cumhurbaşkanı ancak bir bakan refakatinde törenlere katılabilmiş, bir bakanın eşliğinde konuşma yapabilmiştir 44. Bu uygulamalar teorik olarak savunulabilirse de, devlet başkanının eylem işlemlerine bir bakanın eşlik etmesi kuralının kapsamını dar yorumlamak, sadece sorumluluk gerektiren işlemlere münhasır kılmak uygun olur. Aksi tak 43. Barthélemy ve Duez, op. cit., s Laferrière, op. cit., s.777; Duguit, op. cit., s.808; Barthélemy ve Duez, op. cit., s.624.

20 254 DEVLET BAŞKANLARI TABLO 18: Karşı-İmza Kuralı ÜLKE- LER AY MAD DE Karşı-imza Atma Yetkisi Karşı-İmza Kuralına Tâbi Olmayan İşlemler (Dev. Başkanlarının Tek Başına Kullanabileceği Yetkiler) Almanya 1949 m.58 Başbakan veya Yetkili Bakan (1) Başbakan Atamak, (2) Bundestag ın Feshetmek Avusturya 1929 m.67 Başbakan veya Yetkili Bakan Anayasayla Aksi Öngörülmedikçe Cumhurbaşkanının Bütün İşlemleri Karşı-İmza Kuralına Tâbidir. Belçika 1994 m.106 Bir Bakan Yok. Danimarka 1953 s.14 Bir veya Birden Yok Fazla Bakan Finlandiya 1999 m.58 Hükûmet (1) Hükûmetin Atanması, Hükûmetin veya Bir Bakanın İstifasının Kabul Edilmesi; (2) Erken Parlâmento Seçimlerini Düzenleme Kararı; (3) Gras Hakkı; (4) Åland Adasının Otonomisi Hakkında Kanunla Öngörülen Konular (sek.58/3). Fransa 1958 m.19 Başbakan Veya Sorumlu Bakanlar (1) Başbakanın Atamak ve İstifasını Kabul Etmek (m.8/1); (2) Kanunları Referanduma Sunma (m.11); (3) Millet Meclisini Fes Etmek (m.12); (4) Olağanüstü Hal Yetkilerini Kullanmak (m.16); (5) Meclislere Mesaj Göndermek (m.18); (6) Uluslararası Andlaşmaları Anayasaya Aykırılığı Nedeniyle Anayasa Konseyine Başvurmak (m.54); (7) Anayasa Konseyinin Üç Üyesini Atamak (m. 56); (8) Kanunlar Hakkında Anayasa Konseyine Başvurmak (m.61). Yok Hollanda 1983 m.47 Bir veya Birden Fazla Bakan İngiltere Yazısız Conv Başbakan veya Başbakanı Atamak (Ancak Kimin Seçileceği Konusunda Bir Bakan Konvansiyon Vardır). İrlanda 1937 m.13 Başbakan Yok İspanya 1978 m.64 Başbakan ve Saray Teşkilatına Personel Atamak (m.65/2) Yetkili Bakanlar İsrail 1964 s.12 Başbakan veya (1) Hükûmetin Kurulmasıyla İlgili İşlemler (sek.12); Bir Bakan (2) Cumhurbaşkanının İstifa Mektubu (sek.19) İtalya 1947 m.79 Bakanlar Yok İzlanda 1944 m.18 Bir Bakan Yok Japonya 1946 m.3,7 Hükûmet Yok Lüksemburg 1868 m.45 Bir Bakan Yok Norveç 1814 m.31 Başbakan Yok Portekiz 1976 m.143 Hükûmet Cumhurbaşkanının Şu İşlemleri Karşı-İmza Kuralına Tâbidir (Bunların Dışında Kalanlar Tâbi Değildir): (1) Bakanları Atamak ve Azletmek (m.136-h); (2) Özerk Bölge Özyönetim Organlarını Feshetmek (m.136-j); (3) Özerk Bölgelerin Bakanlarını Atamak (m.136-l); (4) Sayıştay Başkanını ve Başsavcıyı Atamak (m.136-m); (5) Genel Kurmay Başkanı Atamak (m.136-p); (6) Kanunları, KHK'leri, Düzenleyici Kararnameleri Isdar Etmek ve Diğer Hükûmet Kararnamelerini İmzalamak (m.137-b); (7) Sıkıyönetim veya Olağanüstü Hal İlân Etmek (m.137-d); Cezaları Hafifletmek veya Affetmek (m.137-f); (9) Elçi Göndermek ve Yabancı Diplomatik Temsilcileri Akredite Etmek (m.138-a); (10) Uluslararası Andlaşmaları Onaylamak (m.138-b); (11) Savaş İlân Etmek ve Barış Yapmak (m.138-c). Türkiye 1982 m.105 Başbakan ve İlgili Bakanlar Yunanistan Anayasa ve Diğer Kanunlarda Tek Başına Yapabileceği Belirtilen İşlemler. (Ancak Anayasa ve Diğer Kanunlarda Bu İşlemler Sayılmamıştır) 1975 m.35 Yetkili Bakan (1) Başbakanı Atanmak; (2) Bir Kişiyi Hükûmeti Kurmakla Görevlendirmek; (3) Parlâmentoyu Feshetmek; (4) Kanunları Bir Kez Daha Görüşülmek Üzere Geri Göndermek, (5) Cumhurbaşkanlığı İdarî Servislerine Personel Atamak (m.35/2).

LAW 104: TÜRK ANAYASA HUKUKU 14 HAFTALIK AYRINTILI DERS PLANI Doç. Dr. Kemal Gözler Koç Üniversitesi Hukuk Fakültesi

LAW 104: TÜRK ANAYASA HUKUKU 14 HAFTALIK AYRINTILI DERS PLANI Doç. Dr. Kemal Gözler Koç Üniversitesi Hukuk Fakültesi LAW 104: TÜRK ANAYASA HUKUKU 14 HAFTALIK AYRINTILI DERS PLANI Doç. Dr. Kemal Gözler Koç Üniversitesi Hukuk Fakültesi 1. HAFTA: OSMANLI ANAYASAL GELİŞMELERİ [Türk Anayasa Hukukukun Bilgi Kaynaklarının Tanıtımı:

Detaylı

Üçüncü Bölüm DEVLET BAŞKANLARININ GÖREV VE YETKİLERİ

Üçüncü Bölüm DEVLET BAŞKANLARININ GÖREV VE YETKİLERİ Kemal Gözler, Devlet Başkanları: Bir Karşılaştırmalı Anayasa Hukuku İncelemesi, Bursa, Ekin Kitabevi Yayınları, 2001, XVI+320 s. (www.anayasa.gen.tr/devletbaskanlari.htm) K.Gözler. Her hakkı saklıdır.

Detaylı

ANAYASA HUKUKU (İKTİSAT VE MALİYE BÖLÜMLERİ) 2014 2015 GÜZ DÖNEMİ ARASINAV 17 KASIM 2014 SAAT 09:00

ANAYASA HUKUKU (İKTİSAT VE MALİYE BÖLÜMLERİ) 2014 2015 GÜZ DÖNEMİ ARASINAV 17 KASIM 2014 SAAT 09:00 ANAYASA HUKUKU (İKTİSAT VE MALİYE BÖLÜMLERİ) 2014 2015 GÜZ DÖNEMİ ARASINAV 17 KASIM 2014 SAAT 09:00 A. ANLATIM SORUSU (10 puan) Temsilde adalet yönetimde istikrar kavramlarını kısaca açıklayınız. Bu konuda

Detaylı

Başkentteki Yardımcı Kuruluşlar. Türkiye nin Yönetim Yapısı Doç. Dr. Aslı Yağmurlu

Başkentteki Yardımcı Kuruluşlar. Türkiye nin Yönetim Yapısı Doç. Dr. Aslı Yağmurlu Başkentteki Yardımcı Kuruluşlar Türkiye nin Yönetim Yapısı Doç. Dr. Aslı Yağmurlu Yardımcı Kuruluşlar Hükümete veya bakanlıklara görevlerinde yardımcı olmak, belirli konularda görüş bildirmek, bir idari

Detaylı

İnsanların birbirleriyle ve devletle olan ilişkilerini düzenleyen kurallara hukuk denir. Hukuk kurallarını koyan, uygulanıp uygulanmadığını

İnsanların birbirleriyle ve devletle olan ilişkilerini düzenleyen kurallara hukuk denir. Hukuk kurallarını koyan, uygulanıp uygulanmadığını İnsanların birbirleriyle ve devletle olan ilişkilerini düzenleyen kurallara hukuk denir. Hukuk kurallarını koyan, uygulanıp uygulanmadığını denetleyen en yüksek organ ise devlettir. Hukuk alanında birlik

Detaylı

MİLLİ GÜVENLİK KURULU VE MİLLİ GÜVENLİK KURULU GENEL SEKRETERLİĞİ KANUNU

MİLLİ GÜVENLİK KURULU VE MİLLİ GÜVENLİK KURULU GENEL SEKRETERLİĞİ KANUNU 6219 MİLLİ GÜVENLİK KURULU VE MİLLİ GÜVENLİK KURULU GENEL SEKRETERLİĞİ KANUNU Kanun Numarası : 2945 Kabul Tarihi : 9/11/1983 Yayımlandığı R. Gazete : Tarih : 11/11/1983 Sayı : 18218 Yayımlandığı Düstur

Detaylı

Avrupa Konseyi Üyesi Memleketler Arasında Gençlerin Kollektif Pasaport ile Seyahatlerine Dair Avrupa Sözleşmesi

Avrupa Konseyi Üyesi Memleketler Arasında Gençlerin Kollektif Pasaport ile Seyahatlerine Dair Avrupa Sözleşmesi Avrupa Konseyi Üyesi Memleketler Arasında Gençlerin Kollektif Pasaport ile Seyahatlerine Dair Avrupa Sözleşmesi 13 Ekim 1962 Karar Sayısı: 6/1011 Strazburg da 14/9/1962 tarihinde imzalanan ilişik Avrupa

Detaylı

TİCARÎ SIR, BANKA SIRRI VE MÜŞTERİ SIRRI HAKKINDA KANUN TASARISI

TİCARÎ SIR, BANKA SIRRI VE MÜŞTERİ SIRRI HAKKINDA KANUN TASARISI TİCARÎ SIR, BANKA SIRRI VE MÜŞTERİ SIRRI HAKKINDA KANUN TASARISI Amaç ve kapsam MADDE 1- (1) Bu Kanunun amacı; kamu kurum ve kuruluşları ile iktisadî, ticarî ve malî sektörlerde üretim, tüketim ve hizmet

Detaylı

KPSS 2007 GK (50) DENEME 3 / 52. SORU 50. Aşağıdakilerden hangisi hukuk devleti ilkesinin gereklerinden biri değildir? A) Yasal idare B) Devlet faaliyetlerinin belirliliği C) İdarenin mali sorumluluğu

Detaylı

Arkan & Ergin Uluslararası Denetim ve Y.M.M. A.Ş.

Arkan & Ergin Uluslararası Denetim ve Y.M.M. A.Ş. İstanbul, 30.01.2009 01.01.2009 Tarihinden İtibaren Geçerli Olacak Yurtdışı Gündelik Tutarları ile Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti ne Yapılacak Yolculuklarda Verilecek Gündelik Tutarlarının Belirlendiği

Detaylı

KAMU YÖNETİMİ KAMU YÖNETİMİ YRD.DOÇ.DR. BİLAL ŞİNİK

KAMU YÖNETİMİ KAMU YÖNETİMİ YRD.DOÇ.DR. BİLAL ŞİNİK İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ AÇIK VE UZAKTAN EĞİTİM FAKÜLTESİ KAMU YÖNETİMİ KAMU YÖNETİMİ YRD.DOÇ.DR. BİLAL ŞİNİK BAKANLAR KURULU Bakanlar Kurulu, Başbakan ve bakanlardan kurulur. Cumhurbaşkanı bakanlar kurulunun

Detaylı

VERGİ SİRKÜLERİ NO: 2010/17 TARİH: 05.03.2010. Kıbrıs Türk Cumhuriyeti ne Yapılacak Yolculuklarda Verilecek Gündeliklere Dair Karar

VERGİ SİRKÜLERİ NO: 2010/17 TARİH: 05.03.2010. Kıbrıs Türk Cumhuriyeti ne Yapılacak Yolculuklarda Verilecek Gündeliklere Dair Karar VERGİ SİRKÜLERİ NO: 2010/17 TARİH: 05.03.2010 KONU Kıbrıs Türk Cumhuriyeti ne Yapılacak Yolculuklarda Verilecek Gündeliklere Dair Karar 05.03.2010 tarih ve 27512 sayılı Resmi Gazete de yayımlanan 2010/114

Detaylı

DERSİMİZİN TEMEL KONUSU

DERSİMİZİN TEMEL KONUSU DERSİMİZİN TEMEL KONUSU 1 1. TÜRK HUKUKUNUN TEMEL KAVRAMLARINI TANIMAK 2. TÜRKIYE DE NELER YAPABİLİRİZ SORUSUNUN CEVABINI BULABİLMEK DERSİN KAYNAKLARI 2 SİZE GÖNDERİLEN MATERYAL: 1. 1982 Anayasası: https://www.tbmm.gov.tr/anayasa/anayasa_2011.pdf

Detaylı

KUZEY KIBRIS TÜRK CUMHURİYETİ NE YAPILACAK YOLCULUKLARDA VERİLECEK GÜNDELİKLERE DAİR KARAR

KUZEY KIBRIS TÜRK CUMHURİYETİ NE YAPILACAK YOLCULUKLARDA VERİLECEK GÜNDELİKLERE DAİR KARAR 05 Mart 2010 Tarihli Resmi Gazete Sayı: 27512 Karar Sayısı : 2010/114 KUZEY KIBRIS TÜRK CUMHURİYETİ NE YAPILACAK YOLCULUKLARDA VERİLECEK GÜNDELİKLERE DAİR KARAR MADDE 1 (1) Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti

Detaylı

(Resmî Gazete ile yayımı: 11.12.1992 Sayı : 21432 Mükerrer)

(Resmî Gazete ile yayımı: 11.12.1992 Sayı : 21432 Mükerrer) 25 Kamu Hizmetinde Örgütlenme Hakkının Korunmasına ve İstihdam Koşullarının Belirlenmesi Yöntemlerine İlişkin 151 Sayılı Sözleşmenin Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun (Resmî Gazete ile yayımı:

Detaylı

Başbakanlık Mevzuatı Geliştirme ve Yayın Genel Müdürlüğü30 Mayıs 2009 CUMARTESİResmî GazeteSayı : 27243 ANAYASA MAHKEMESİ KARARI

Başbakanlık Mevzuatı Geliştirme ve Yayın Genel Müdürlüğü30 Mayıs 2009 CUMARTESİResmî GazeteSayı : 27243 ANAYASA MAHKEMESİ KARARI Başbakanlık Mevzuatı Geliştirme ve Yayın Genel Müdürlüğü30 Mayıs 2009 CUMARTESİResmî GazeteSayı : 27243 ANAYASA MAHKEMESİ KARARI Esas Sayısı : 2009/16 Karar Sayısı : 2009/46 Karar Günü : 12.3.2009 İTİRAZ

Detaylı

KARŞILAŞTIRMALI ANAYASA HUKUKUNDA AF YETKİSİ

KARŞILAŞTIRMALI ANAYASA HUKUKUNDA AF YETKİSİ KARŞILAŞTIRMALI ANAYASA HUKUKUNDA AF YETKİSİ Doç. Dr. Kemal GÖZLER ( ) Her devlette, şu ya da bu şekilde, az ya da çok, suçluların affedildiği görülmektedir. İşte bu çalışmada suçluları affetme yetkisi

Detaylı

YABANCILARIN ÇALIŞMA İZİNLERİ HAKKINDA KANUN İLE BAZI KANUNLARDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA İLİŞKİN KANUN

YABANCILARIN ÇALIŞMA İZİNLERİ HAKKINDA KANUN İLE BAZI KANUNLARDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA İLİŞKİN KANUN 864 YABANCILARIN ÇALIŞMA İZİNLERİ HAKKINDA KANUN İLE BAZI KANUNLARDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA İLİŞKİN KANUN Not: Bu Kanun, Cumhurbaşkanlığının 7.6.2007 tarihli 437 sayılı tezkeresi ile Anayasanın 89 uncu

Detaylı

01.07.2010-31.12.2010 arası 0,059445 0,7931

01.07.2010-31.12.2010 arası 0,059445 0,7931 Sayı: YMM.03.2010-54 Konu: Vergi Mevzuatında 2010 yılında Uygulanacak Had ve Tutarlar ( Rakamlar) II İZMİR. 19.7.2010 Muhasebe Müdürlüğüne, 1.) Asgari Ücret Asgari Ücret Tespit Komisyonu nun 2009/1 sayılı

Detaylı

AVRUPA BİRLİĞİ HUKUKUNUN KAYNAKLARI

AVRUPA BİRLİĞİ HUKUKUNUN KAYNAKLARI AVRUPA BİRLİĞİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ AVRUPA BİRLİĞİ HUKUKUNUN KAYNAKLARI Hazırlayan: Ömer Faruk Altıntaş Avrupa Birliği Genel Müdürlüğü Daire Başkanı ANKARA 5 Nisan 2007 Birincil Kurucu Antlaşmalar Yazılı kaynaklar

Detaylı

Sirküler Rapor Mevzuat 02.02.2016/39-1

Sirküler Rapor Mevzuat 02.02.2016/39-1 Sirküler Rapor Mevzuat 02.02.2016/39-1 01.01.2016-31.03.2016 TARİHLERİ ARASINDA GEÇERLİ YURTİÇİ VE 1 OCAK 2016-30 HAZİRAN 2016 TARİHLERİ ARASINDA GEÇERLİ YURTDIŞI GELİR VERGİSİNDEN İSTİSNA HARCIRAH TUTARLARI

Detaylı

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞI İDARİ TEŞKİLATI İMZA YETKİLERİ VE YETKİ DEVRİ YÖNERGESİ

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞI İDARİ TEŞKİLATI İMZA YETKİLERİ VE YETKİ DEVRİ YÖNERGESİ TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞI İDARİ TEŞKİLATI İMZA YETKİLERİ VE YETKİ DEVRİ YÖNERGESİ TBMM Başkanlık Makamının Onay Tarihi : 26.06.2012 Sayı : 74144 Amaç MADDE 1- (1) Bu Yönergenin amacı, Türkiye

Detaylı

Sirküler Rapor Mevzuat 08.07.2015/133-2 01.07.2015 TARİHİNDEN İTİBAREN GEÇERLİ GELİR VERGİSİNDEN İSTİSNA HARCIRAH TUTARLARI

Sirküler Rapor Mevzuat 08.07.2015/133-2 01.07.2015 TARİHİNDEN İTİBAREN GEÇERLİ GELİR VERGİSİNDEN İSTİSNA HARCIRAH TUTARLARI 01.07.2015 TARİHİNDEN İTİBAREN GEÇERLİ GELİR VERGİSİNDEN İSTİSNA HARCIRAH TUTARLARI ÖZET : 1 Temmuz 2015-31 Aralık 2015 tarihleri arasında geçerli olmak üzere memur maaşlarına uygulanacak katsayılara göre

Detaylı

Sayı: 27/2013 İYİ İDARE YASASI. Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhuriyet Meclisi aşağıdaki Yasayı yapar:

Sayı: 27/2013 İYİ İDARE YASASI. Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhuriyet Meclisi aşağıdaki Yasayı yapar: Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhuriyet Meclisi nin 11 Kasım 2013 tarihli Onbirinci Birleşiminde Oybirliğiyle kabul olunan İyi İdare Yasası Anayasanın 94 üncü maddesinin (1) inci fıkrası gereğince Kuzey

Detaylı

EK-8. Madde 1. 1. Komite, 59 uncu maddenin 1 ve 2 nci paragrafları uyarınca, Sözleşmeye ilişkin değişiklik önerilerini inceler.

EK-8. Madde 1. 1. Komite, 59 uncu maddenin 1 ve 2 nci paragrafları uyarınca, Sözleşmeye ilişkin değişiklik önerilerini inceler. EK-8 İDARİ KOMİTE VE TIR YÜRÜTME KURULUNUN OLUŞUMU, İŞLEVLERİ, USUL VE ESASLARI / VE İÇ TÜZÜĞÜ İDARİ KOMİTENİN OLUŞUMU, İŞLEVLERİ, USUL VE ESASLARI VE İÇ TÜZÜĞÜ (06/06/1999 tarihli ve 23717 sayılı Resmi

Detaylı

İÇİNDEKİLER TÜRKİYE CUMHURİYETİ ANAYASASI. Madde Sayfa BAŞLANGIÇ...17 BİRİNCİ KISIM. Genel Esaslar. I. Devletin şekli... 1...19

İÇİNDEKİLER TÜRKİYE CUMHURİYETİ ANAYASASI. Madde Sayfa BAŞLANGIÇ...17 BİRİNCİ KISIM. Genel Esaslar. I. Devletin şekli... 1...19 İÇİNDEKİLER TÜRKİYE CUMHURİYETİ ANAYASASI Madde Sayfa BAŞLANGIÇ...17 BİRİNCİ KISIM Genel Esaslar I. Devletin şekli... 1...19 II. Cumhuriyetin nitelikleri... 2...19 III. Devletin bütünlüğü, resmî dili,

Detaylı

İSTANBUL TAHKİM MERKEZİ KANUNU

İSTANBUL TAHKİM MERKEZİ KANUNU 12265 İSTANBUL TAHKİM MERKEZİ KANUNU Kanun Numarası : 6570 Kabul Tarihi : 20/11/2014 Yayımlandığı R.Gazete : Tarih: 29/11/2014 Sayı : 29190 Yayımlandığı Düstur : Tertip : 5 Cilt : 55 Amaç ve kapsam MADDE

Detaylı

ANAYASA MAHKEMESİ NE BİREYSEL BAŞVURU YOLU AÇILDI

ANAYASA MAHKEMESİ NE BİREYSEL BAŞVURU YOLU AÇILDI ANAYASA MAHKEMESİ NE BİREYSEL BAŞVURU YOLU AÇILDI GENEL OLARAK Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının 148. maddesinde yapılan değişiklik ile Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru yolu açılmıştır. 23 Eylül 2012

Detaylı

İhalelere Girmekten Yasaklı Olan Veya Hakkında Kamu Davası Açılmış Olanlar Alt Yüklenici Olabilir Mi?

İhalelere Girmekten Yasaklı Olan Veya Hakkında Kamu Davası Açılmış Olanlar Alt Yüklenici Olabilir Mi? İhalelere Girmekten Yasaklı Olan Veya Hakkında Kamu Davası Açılmış Olanlar Alt Yüklenici Olabilir Mi? KAMU İHALE KURUL KARARI Toplantı No : 2015/023 Gündem No : 55 Karar Tarihi : 08.04.2015 Karar No :

Detaylı

Sirküler Rapor 18.02.2014/65-1 TİCARET UNVANLARI HAKKINDA TEBLİĞ YAYIMLANDI

Sirküler Rapor 18.02.2014/65-1 TİCARET UNVANLARI HAKKINDA TEBLİĞ YAYIMLANDI Sirküler Rapor 18.02.2014/65-1 TİCARET UNVANLARI HAKKINDA TEBLİĞ YAYIMLANDI ÖZET : TİCARET UNVANLARI HAKKINDA TEBLİĞ ile ticaret şirketleri ile ticari işletme işleten diğer tacirlerin ticaret unvanlarına

Detaylı

GEMİ AŞÇILARININ MESLEKÎ EHLİYET DİPLOMALARINA İLİSKİN 69 SAYILI SÖZLEŞME

GEMİ AŞÇILARININ MESLEKÎ EHLİYET DİPLOMALARINA İLİSKİN 69 SAYILI SÖZLEŞME GEMİ AŞÇILARININ MESLEKÎ EHLİYET DİPLOMALARINA İLİSKİN 69 SAYILI SÖZLEŞME ILO Kabul Tarihi: 6 Haziran 1946 Kanun Tarih ve Sayısı: 15.7.2003 / 4944 Uluslararası Çalışma Bürosu Yönetim Kurulunun daveti üzerine

Detaylı

BAKANLAR KURULU KARARI

BAKANLAR KURULU KARARI Sayı: YMM.03.2009-013 Konu: 2009/14579 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti ne Yapılacak Yolculuklarda Verilecek Gündeliklere Dair Karar Yurtdışı Gündeliklerine Dair Karar İZMİR.

Detaylı

ĠÇĠN BAKANLAR KURULUNA YETKĠ VERĠLMESĠ HAKKINDA KANUN

ĠÇĠN BAKANLAR KURULUNA YETKĠ VERĠLMESĠ HAKKINDA KANUN 3729 MĠLLETLERARASI ANDLAġMALARIN YAPILMASI, YÜRÜRLÜĞÜ VE YAYINLANMASI ĠLE BAZI ANDLAġMALARIN YAPILMASI ĠÇĠN BAKANLAR KURULUNA YETKĠ VERĠLMESĠ HAKKINDA KANUN Kanun Numarası : 244 Kabul Tarihi : 31/5/1963

Detaylı

uzman yaklaşımı anayasa Branş Analizi Şahin BİTEN

uzman yaklaşımı anayasa Branş Analizi Şahin BİTEN Branş Analizi anayasa Bu yılın vatandaşlık soruları ÖSYM standardının dışına çok da çıkmayan, beklenen aralıkta sorular olmuştur. Soru dağılımları da ÖSYM nin özellikle son yıllarda belirlediği biçime

Detaylı

ŞİKAYET NO : 02.2013/317 KARAR TARİHİ : 21/01/2014 RET KARARI ŞİKAYETÇİ :

ŞİKAYET NO : 02.2013/317 KARAR TARİHİ : 21/01/2014 RET KARARI ŞİKAYETÇİ : ŞİKAYET NO : 02.2013/317 KARAR TARİHİ : 21/01/2014 RET KARARI ŞİKAYETÇİ : ŞİKAYET EDİLEN İDARE : Kültür ve Turizm Bakanlığı Güzel Sanatlar Genel Müdürlüğü ŞİKAYETİN KONUSU : Özel büro ve turizm tesisleri

Detaylı

MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI YURT DIŞI TEŞKİLÂTINA SÜREKLİ GÖREVLE ATANACAK PERSONELİN SEÇİMİNE İLİŞKİN YÖNETMELİK

MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI YURT DIŞI TEŞKİLÂTINA SÜREKLİ GÖREVLE ATANACAK PERSONELİN SEÇİMİNE İLİŞKİN YÖNETMELİK MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI YURT DIŞI TEŞKİLÂTINA SÜREKLİ GÖREVLE ATANACAK PERSONELİN SEÇİMİNE İLİŞKİN YÖNETMELİK Yayımlandığı Resmi Gazete Tarihi : 24/02/2004 Sayısı: 25383 BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak

Detaylı

T.C. SANAYİ VE TİCARET BAKANLIĞI Tüketicinin ve Rekabetin Korunması Genel Müdürlüğü GENELGE NO: 2007/02....VALİLİĞİNE (Sanayi ve Ticaret İl Müdürlüğü)

T.C. SANAYİ VE TİCARET BAKANLIĞI Tüketicinin ve Rekabetin Korunması Genel Müdürlüğü GENELGE NO: 2007/02....VALİLİĞİNE (Sanayi ve Ticaret İl Müdürlüğü) IV- KREDİ KARTI ÜYELİK ÜCRETİ İLE İLGİLİ GENELGELER 1. GENELGE NO: 2007/02 Tüketicinin ve Rekabetin Korunması lüğü GENELGE NO: 2007/02...VALİLİĞİNE Tüketiciler tarafından Bakanlığımıza ve Tüketici Sorunları

Detaylı

http://rega.basbakanlik.gov.tr/eskiler/2009/01/20090130-1.htm

http://rega.basbakanlik.gov.tr/eskiler/2009/01/20090130-1.htm Page 1 of 5 30 Ocak 2009 CUMA Resmî Gazete Sayı : 27126 BAKANLAR KURULU KARARI Karar Sayısı : 2009/14579 Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti ne Yapılacak Yolculuklarda Verilecek Gündeliklere Dair Karar ile Yurtdışı

Detaylı

KAMU KURUM VE KURULUŞLARININ YURTDIŞI TEŞKiLATI HAKKINDA KANUN HÜKMÜNDE KARARNAME

KAMU KURUM VE KURULUŞLARININ YURTDIŞI TEŞKiLATI HAKKINDA KANUN HÜKMÜNDE KARARNAME 207 KAMU KURUM VE KURULUŞLARININ YURTDIŞI TEŞKiLATI HAKKINDA KANUN HÜKMÜNDE KARARNAME Kanun Hük. Kar. nin Tarihi : 13/12/1983 No : 189 Yetki Kanununun Tarihi : 17/6/1982 No : 2680 Yayımlandığı R.G. Tarihi

Detaylı

HUKUK. Soru Bankası İÇTİHAT

HUKUK. Soru Bankası İÇTİHAT HUKUK Soru Bankası ÇTHT G SS - TÜK. TH VT TM T.- 1 SOU G SS - TÜK. TH VT TM T.- 1 SOU 1.. Federal devletin tüzel kişiliği yoktur.. Federe devletlerin ayrılma hakkı yoktur.. Federe devletlerin uluslararası

Detaylı

YABANCI HUKUK HAKKINDA BiLGi EDiNiLMESiNE DAiR AVRUPA SÖZLEŞMESİ NE EK PROTOKOL

YABANCI HUKUK HAKKINDA BiLGi EDiNiLMESiNE DAiR AVRUPA SÖZLEŞMESİ NE EK PROTOKOL YABANCI HUKUK HAKKINDA BiLGi EDiNiLMESiNE DAiR AVRUPA SÖZLEŞMESİ NE EK PROTOKOL Strazburg, 15.III. 1978 Bu Protokol ü imzalayan Avrupa Konseyi üyesi Devletler, 7 Haziran 1968 tarihinde Londra da imzaya

Detaylı

İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesine İlişkin 30.11.2007 Tarihli Yönetmeliğin 11 ve 19. Maddeleri Anayasaya Aykırıdır

İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesine İlişkin 30.11.2007 Tarihli Yönetmeliğin 11 ve 19. Maddeleri Anayasaya Aykırıdır İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesine İlişkin 30.11.2007 Tarihli Yönetmeliğin 11 ve 19. Maddeleri Anayasaya Aykırıdır Doç. Dr. Tuğrul KATOĞLU* * Bilkent Üniversitesi Hukuk Fakültesi, Ceza

Detaylı

YÖNETMELİK. MADDE 2 (1) Bu Yönetmelik, 2828 sayılı Kanunun ek 1 inci maddesi kapsamına girenlerin;

YÖNETMELİK. MADDE 2 (1) Bu Yönetmelik, 2828 sayılı Kanunun ek 1 inci maddesi kapsamına girenlerin; 12 Haziran 2014 PERŞEMBE Resmî Gazete Sayı : 29028 YÖNETMELİK Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı (Devlet Personel Başkanlığı) ndan: SOSYAL HİZMETLER KANUNU KAPSAMINDA TANINAN İSTİHDAM HAKKININ KULLANIMINA

Detaylı

Turizm Şurası Yönetmeliği

Turizm Şurası Yönetmeliği TURİZM ŞURASI YÖNETMELİĞİ Turizm Şurası Yönetmeliği Kültür ve Turizm Bakanlığı Resmi Gazete Tarihi: 13/10/1998 Resmi Gazete Sayısı: 23492 BİRİNCİ BÖLÜM : Genel Hükümler Amaç Madde 1 -Bu Yönetmeliğin amacı;

Detaylı

Resmî Gazete Sayı : 28350 YÖNETMELİK GENEL SAĞLIK SİGORTASI VERİLERİNİN GÜVENLİĞİ VE PAYLAŞIMINA İLİŞKİN BİRİNCİ BÖLÜM

Resmî Gazete Sayı : 28350 YÖNETMELİK GENEL SAĞLIK SİGORTASI VERİLERİNİN GÜVENLİĞİ VE PAYLAŞIMINA İLİŞKİN BİRİNCİ BÖLÜM 11 Temmuz 2012 ÇARŞAMBA Resmî Gazete Sayı : 28350 YÖNETMELİK Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığından: GENEL SAĞLIK SİGORTASI VERİLERİNİN GÜVENLİĞİ VE PAYLAŞIMINA İLİŞKİN YÖNETMELİK Amaç, Kapsam, Dayanak

Detaylı

Bölüm 15 PARLÂMENTER SİSTEM *

Bölüm 15 PARLÂMENTER SİSTEM * Bölüm 15 PARLÂMENTER SİSTEM * Kemal Gözler Serkan ın düzeltmeleri işlendi. 13 Temmuz 2010. Kemal Gözler, Anayasa Hukukunun Genel Teorisi, Bursa, Ekin, 2010, Cilt I, s.587-619. Bu metin, bu kitabın 15 inci

Detaylı

(Resmî Gazete ile yayımı : 21.5.1991 Sayı : 20877)

(Resmî Gazete ile yayımı : 21.5.1991 Sayı : 20877) 350 Türkiye Cumhuriyeti ile Avusturya Cumhuriyeti Arasında Mahkeme Kararlarının Tanınması ve Tenfizi Hakkında Sözleşmenin Onaylanmasının Uygun Bulunduğu Hakkında Kanun (Resmî Gazete ile yayımı : 21.5.1991

Detaylı

TÜRK YARGI SİSTEMİ YARGITAY Öğr. Gör. Ertan Cem GÜL MYO Hukuk Bölümü Adalet Programı

TÜRK YARGI SİSTEMİ YARGITAY Öğr. Gör. Ertan Cem GÜL MYO Hukuk Bölümü Adalet Programı TÜRK YARGI SİSTEMİ YARGITAY Öğr. Gör. Ertan Cem GÜL MYO Hukuk Bölümü Adalet Programı Yargıtay, tanımı Anayasa ile yapılan, işlevleri, mensupları ve bunların seçimi ve diğer kuruluş esasları, Anayasa'da

Detaylı

Yasama süreci ve sivil toplum. İsveç

Yasama süreci ve sivil toplum. İsveç Yasama süreci ve sivil toplum İsveç Sosyal faaliyet alanları Devlet Piyasa Sivil toplum Sivil toplum nedir? Ortak çıkarlar, amaçlar ve değerler etrafında birleşmiş gönüllü ve kolektif faaliyetler Değişken

Detaylı

T.C. D A N I Ş T A Y Yedinci Daire

T.C. D A N I Ş T A Y Yedinci Daire T.C. D A N I Ş T A Y Yedinci Daire Esas No : 2012/4237 Karar No : 2012/7610 Anahtar Kelimeler: Serbest Dolaşıma Giriş Beyannamesi, Yatırım Teşvik Belgesi, Muafiyet Özeti: Yatırım teşvik mevzuatı koşullarına

Detaylı

Yargı ÜNİTE. Amaçlar. İçindekiler

Yargı ÜNİTE. Amaçlar. İçindekiler Yargı ÜNİTE 9 Amaçlar Bu üniteyi çalıştıktan sonra; Yargı bağımsızlığı kavramını tanımlayabilecek, Yargı içinde yer alan farklı mahkemeleri ve bunların görevlerini öğreneceksiniz. İçindekiler Yargı Yetkisi

Detaylı

İş ve Meslek Bakımından Ayırım Hakkında Sözleşme 44

İş ve Meslek Bakımından Ayırım Hakkında Sözleşme 44 İş ve Meslek Bakımından Ayırım Hakkında Sözleşme 44 Milletlerarası Çalışma Bürosu Yönetim Kurulu tarafından toplantıya çağırılarak 4 Haziran 1958 de Cenevre de kırk ikinci toplantısını yapan, Milletlerarası

Detaylı

Vasiyetnamelerin Tescili Konusunda Bir Usul Kurulmasına Dair Avrupa Sözleşmesinin Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna İlişkin Kanun

Vasiyetnamelerin Tescili Konusunda Bir Usul Kurulmasına Dair Avrupa Sözleşmesinin Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna İlişkin Kanun 207 Vasiyetnamelerin Tescili Konusunda Bir Usul Kurulmasına Dair Avrupa Sözleşmesinin Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna İlişkin Kanun (Resmî Gazete ile ycuy%m% : 4. 5. 1975 - Sayı : 15226) No. 1885 Kabul

Detaylı

Yargıtay ve Danıştay Konusundaki Anayasal Hükümler

Yargıtay ve Danıştay Konusundaki Anayasal Hükümler Kasım 2011 Yargıtay ve Danıştay Konusundaki Anayasal Hükümler Bu çalışmada, 1982 tarihli Türkiye Cumhuriyeti Anayasası nın Yargıtay ve Danıştay a ilişkin hükümlerinin belirlenen bazı ülke anayasalarındaki

Detaylı

Kabul Tarihi : 22.6.2004

Kabul Tarihi : 22.6.2004 RESMİ GAZETEDE 26.06.2004 TARİH VE 25504 SAYI İLE YAYIMLANARAK YÜRÜRLÜĞE GİRMİŞTİR. BAZI KANUN HÜKMÜNDE KARARNAMELERDE DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN Kanun 5194 No. Kabul Tarihi : 22.6.2004 MADDE 1.

Detaylı

ATATÜRK KÜLTÜR, DİL VE TARİH YÜKSEK KURUMU YETKİ DEVRİ VE İMZA YETKİLERİ YÖNERGESİ

ATATÜRK KÜLTÜR, DİL VE TARİH YÜKSEK KURUMU YETKİ DEVRİ VE İMZA YETKİLERİ YÖNERGESİ ATATÜRK KÜLTÜR, DİL VE TARİH YÜKSEK KURUMU YETKİ DEVRİ VE İMZA YETKİLERİ YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak, Tanımlar Amaç ve kapsam MADDE 1- (1) Bu Yönergenin amacı, Atatürk Kültür, Dil ve

Detaylı

TÜRK VATANDAŞLARI HAKKINDA YABANCI ÜLKE MAHKEMELERİNDEN VE YABANCILAR HAKKINDA TÜRK MAHKEMELERİNDEN VERİLEN CEZA MAHKUMİYETLERiNİN İNFAZINA DAİR KANUN

TÜRK VATANDAŞLARI HAKKINDA YABANCI ÜLKE MAHKEMELERİNDEN VE YABANCILAR HAKKINDA TÜRK MAHKEMELERİNDEN VERİLEN CEZA MAHKUMİYETLERiNİN İNFAZINA DAİR KANUN 6405 TÜRK VATANDAŞLARI HAKKINDA YABANCI ÜLKE MAHKEMELERİNDEN VE YABANCILAR HAKKINDA TÜRK MAHKEMELERİNDEN VERİLEN CEZA MAHKUMİYETLERiNİN İNFAZINA DAİR KANUN Kanun Numarası : 3002 Kabul Tarihi : 8/5/1984

Detaylı

İÇİNDEKİLER. Birinci Bölüm ANAYASA KAVRAMI

İÇİNDEKİLER. Birinci Bölüm ANAYASA KAVRAMI İÇİNDEKİLER Birinci Bölüm ANAYASA KAVRAMI Soru 1 : "Anayasa" deyince ne anlaşılır, ne anlamak gerekir? 7 Soru 2 : Türk tarihindeki anayasa hareketlerinin başlıca aşamaları ve özellikleri nelerdir? 15 İkinci

Detaylı

Karar Sayısı : KHK/237 Kabul Tarihi: 8.6.1984

Karar Sayısı : KHK/237 Kabul Tarihi: 8.6.1984 1581 Sayılı Tarım Kredi Kooperatifleri ve Birlikleri Kanununun Bazı Maddelerinin Değiştirilmesi ve Bu Kanuna iki ek ve üç geçici madde eklenmesi hakkında Kanun Hükmünde Kararname Karar Sayısı : KHK/237

Detaylı

SİRKÜLER İstanbul, 19.02.2014 Sayı: 2014/036 Ref: 4/036

SİRKÜLER İstanbul, 19.02.2014 Sayı: 2014/036 Ref: 4/036 SİRKÜLER İstanbul, 19.02.2014 Sayı: 2014/036 Ref: 4/036 Konu: TİCARET ÜNVANLARI HAKKINDA TEBLİĞ YAYINLANMIŞTIR 14.02.2014 tarih ve 28913 sayılı Resmi Gazete de Ticaret Unvanları Hakkında Tebliğ yayınlanmıştır.

Detaylı

Çocuk Haklarının Kullanılmasına İlişkin Avrupa Sözleşmesi

Çocuk Haklarının Kullanılmasına İlişkin Avrupa Sözleşmesi Çocuk Haklarının Kullanılmasına İlişkin Avrupa Sözleşmesi Çocuk Haklarının Kullanılmasına İlişkin Avrupa Sözleşmesinin Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun Kanun No: 4620 Kabul Tarihi : 31/1/2001

Detaylı

Bazı Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Kanun No. 5194 Kabul Tarihi : 22.6.2004

Bazı Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Kanun No. 5194 Kabul Tarihi : 22.6.2004 Bazı Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Kanun No. 5194 Kabul Tarihi : 22.6.2004 MADDE 1. 24.6.1995 tarihli ve 551 sayılı Patent Haklarının Korunması Hakkında Kanun Hükmünde

Detaylı

YURTDIŞI İNŞAAT HİZMETLERİ SEKTÖRÜ İÇİN ULUSLARARASI TAHKİM REHBERİ

YURTDIŞI İNŞAAT HİZMETLERİ SEKTÖRÜ İÇİN ULUSLARARASI TAHKİM REHBERİ YURTDIŞI İNŞAAT HİZMETLERİ SEKTÖRÜ İÇİN ULUSLARARASI TAHKİM REHBERİ İÇİNDEKİLER Önsöz İçindekiler Kısaltmalar Giriş BİRİNCİ BÖLÜM: ULUSLARARASI TİCARİ SÖZLEŞMELERDEN KAYNAKLANAN UYUŞMAZLIKLARIN HUKUKİ

Detaylı

Resmi Gazete Tarihi: 08.10.2006 Resmi Gazete Sayısı: 26313

Resmi Gazete Tarihi: 08.10.2006 Resmi Gazete Sayısı: 26313 Resmi Gazete Tarihi: 08.10.2006 Resmi Gazete Sayısı: 26313 Amaç MADDE 1 KENT KONSEYİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar (1) Bu Yönetmeliğin amacı; kent yaşamında, kent vizyonunun

Detaylı

İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ KURULLARI HAKKINDA YÖNETMELİK (7 Nisan 2004/25426 R.G.) BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak

İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ KURULLARI HAKKINDA YÖNETMELİK (7 Nisan 2004/25426 R.G.) BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak Amaç İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ KURULLARI HAKKINDA YÖNETMELİK (7 Nisan 2004/25426 R.G.) BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak Madde 1 Bu Yönetmelik, iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili çalışmalarda bulunmak

Detaylı

TÜRKİYE BİNİCİLİK FEDERASYONU BİNİCİLİK İL TEMSİLCİSİ TALİMATI 1. BÖLÜM - AMAÇ, DAYANAK, KAPSAM, TANIMLAR

TÜRKİYE BİNİCİLİK FEDERASYONU BİNİCİLİK İL TEMSİLCİSİ TALİMATI 1. BÖLÜM - AMAÇ, DAYANAK, KAPSAM, TANIMLAR TÜRKİYE BİNİCİLİK FEDERASYONU BİNİCİLİK İL TEMSİLCİSİ TALİMATI 1. BÖLÜM - AMAÇ, DAYANAK, KAPSAM, TANIMLAR Amaç Madde 1 Bu Talimatın amacı; federasyonun yurtiçi bağlantısını sağlayabilme amacı ile illerdeki

Detaylı

Halkoylamasıyla Kabul Edilen Anayasa Değişikliği Kanunlarının Resmî Gazetede Yayımlanması Sorunu

Halkoylamasıyla Kabul Edilen Anayasa Değişikliği Kanunlarının Resmî Gazetede Yayımlanması Sorunu Halkoylamasıyla Kabul Edilen Anayasa Değişikliği Kanunlarının Prof. Dr. Kemal Gözler * Anayasamızın 89. maddesine göre Türkiye de kanunlar Cumhurbaşkanı tarafından yayımlanır. Anayasamız kanunların Cumhurbaşkanı

Detaylı

KAMU İKTİSADİ TEŞEBBÜSLERİ İLE FONLARIN TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİNCE DENETLENMESİNİN DÜZENLENMESİ HAKKINDA KANUN (1)

KAMU İKTİSADİ TEŞEBBÜSLERİ İLE FONLARIN TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİNCE DENETLENMESİNİN DÜZENLENMESİ HAKKINDA KANUN (1) 6927 KAMU İKTİSADİ TEŞEBBÜSLERİ İLE FONLARIN TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİNCE DENETLENMESİNİN DÜZENLENMESİ HAKKINDA KANUN (1) Kanun Numarası : 3346 Kabul Tarihi : 2/4/1987 Yayımlandığı R. Gazete : Tarih

Detaylı

Sayı: 31/2014. Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhuriyet Meclisi aşağıdaki Yasayı yapar:

Sayı: 31/2014. Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhuriyet Meclisi aşağıdaki Yasayı yapar: Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhuriyet Meclisi nin 24 Şubat 2014 tarihli Kırkaltıncı Birleşiminde Oybirliğiyle kabul olunan Devlet, Kurumsal, Şehit ve Kayıp Şehit Cenaze Törenlerine İlişkin Kuralları

Detaylı

www.salthukuk.com facebook.com/salthukuk twitter.com/salt_hukuk 1 İçindekiler Milletlerarası Hukuk Çift-İ.Ö. 2. Dönem - Part 5 Pratik - 1 2-10

www.salthukuk.com facebook.com/salthukuk twitter.com/salt_hukuk 1 İçindekiler Milletlerarası Hukuk Çift-İ.Ö. 2. Dönem - Part 5 Pratik - 1 2-10 www.salthukuk.com facebook.com/salthukuk twitter.com/salt_hukuk 1 İçindekiler Milletlerarası Hukuk Çift-İ.Ö. 2. Dönem - Part 5 Konu sayfa Pratik - 1 2-10 1 www.salthukuk.com facebook.com/salthukuk twitter.com/salt_hukuk

Detaylı

CEZA İNFAZ KURUMLARI VE TUTUKEVLERİ PERSONELİ EĞİTİM MERKEZLERİ KANUNU

CEZA İNFAZ KURUMLARI VE TUTUKEVLERİ PERSONELİ EĞİTİM MERKEZLERİ KANUNU 8331 CEZA İNFAZ KURUMLARI VE TUTUKEVLERİ PERSONELİ EĞİTİM MERKEZLERİ KANUNU Kanun Numarası : 4769 Kabul Tarihi : 29/7/2002 Yayımlandığı R.Gazete : Tarih : 2/8/2002 Sayı : 24834 Yayımlandığı Düstur : Tertip

Detaylı

30 Nisan 2015 PERŞEMBE Resmî Gazete Sayı : 29342

30 Nisan 2015 PERŞEMBE Resmî Gazete Sayı : 29342 30 Nisan 2015 PERŞEMBE Resmî Gazete Sayı : 29342 YÖNETMELİK Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığından: GIDA, TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI TAŞRA TEŞKİLATI PERSONELİNİN YER DEĞİŞTİRME SURETİYLE ATANMALARINA

Detaylı

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA 25.5.2005 tarihli ve 5352 Sayılı Adli Sicil Kanununda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Teklifim gerekçesi ile birlikte ektedir. Gereğini arz ederim. 29 Ocak

Detaylı

TÜRK CEZA KANUNUNUN YÜRÜRLÜK VE UYGULAMA ŞEKLİ HAKKINDA KANUN ileti5252

TÜRK CEZA KANUNUNUN YÜRÜRLÜK VE UYGULAMA ŞEKLİ HAKKINDA KANUN ileti5252 9057 TÜRK CEZA KANUNUNUN YÜRÜRLÜK VE UYGULAMA ŞEKLİ HAKKINDA KANUN ileti5252 Kanun Numarası : 5252 Kabul Tarihi : 4/11/2004 Yayımlandığı R.Gazete : Tarih : 13/11/2004 Sayı :25642 Yayımlandığı Düstur :

Detaylı

2015 YILI 25. DÖNEM MİLLETVEKİLİ GENEL SEÇİMİNDE ADAY OLMAK İSTEYEN KAMU GÖREVLİLERİYLE İLGİLİ REHBER

2015 YILI 25. DÖNEM MİLLETVEKİLİ GENEL SEÇİMİNDE ADAY OLMAK İSTEYEN KAMU GÖREVLİLERİYLE İLGİLİ REHBER 2015 YILI 25. DÖNEM MİLLETVEKİLİ GENEL SEÇİMİNDE ADAY OLMAK İSTEYEN KAMU GÖREVLİLERİYLE İLGİLİ REHBER A- İLGİLİ MEVZUAT Türkiye Cumhuriyeti Anayasası nın 76. maddesinin son fıkrasında; hâkimler ve savcılar,

Detaylı

Dr. Muzaffer AKDOĞAN AVRUPA BİRLİĞİ KAMU ALIMLARINDA SÖZLEŞME SONRASI İHTİLAFLARIN ÇÖZÜM YOLLARI VE TÜRKİYE UYGULAMASI

Dr. Muzaffer AKDOĞAN AVRUPA BİRLİĞİ KAMU ALIMLARINDA SÖZLEŞME SONRASI İHTİLAFLARIN ÇÖZÜM YOLLARI VE TÜRKİYE UYGULAMASI Dr. Muzaffer AKDOĞAN AVRUPA BİRLİĞİ KAMU ALIMLARINDA SÖZLEŞME SONRASI İHTİLAFLARIN ÇÖZÜM YOLLARI VE TÜRKİYE UYGULAMASI İÇİNDEKİLER ESERİ TAKDİM...VII ÖNSÖZ... IX İÇİNDEKİLER... XI KISALTMALAR LİSTESİ...

Detaylı

AVRUPA BİRLİĞİ TARİHÇESİ

AVRUPA BİRLİĞİ TARİHÇESİ AVRUPA BİRLİĞİ TARİHÇESİ Bilindiği üzere; Belçika, Federal Almanya, Fransa, Hollanda, İtalya ve Lüksemburg tarafından, 1951 yılında Paris te imzalanan bir Antlaşma ile Avrupa Kömür ve Çelik Topluluğu (AKÇT)

Detaylı

Avrupa Ve Türkiye Araç Pazarı Değerlendirmesi (2011/2012 Ekim)

Avrupa Ve Türkiye Araç Pazarı Değerlendirmesi (2011/2012 Ekim) Rapor No: 212/23 Avrupa Ve Türkiye Araç Pazarı Değerlendirmesi (211/212 Ekim) Kasım 212 OSD OICA Üyesidir OSD is a Member of OICA 1. Otomobil Pazarı AB (27) ve EFTA Ülkeleri nde otomobil pazarı 211 yılı

Detaylı

Sayı: 32/2014. Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhuriyet Meclisi aşağıdaki Yasayı yapar:

Sayı: 32/2014. Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhuriyet Meclisi aşağıdaki Yasayı yapar: Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhuriyet Meclisi nin 24 Şubat 2014 tarihli Kırkaltıncı Birleşiminde Oybirliğiyle kabul olunan Özel Hayatın ve Hayatın Gizli Alanının Korunması Yasası Anayasanın 94 üncü

Detaylı

d) Hakem Heyeti: Türkiye Bankalar Birliği Müşteri Şikayetleri Hakem Heyetini, e) Kanun: 19/10/2005 tarihli ve 5411 sayılı Bankacılık Kanununu,

d) Hakem Heyeti: Türkiye Bankalar Birliği Müşteri Şikayetleri Hakem Heyetini, e) Kanun: 19/10/2005 tarihli ve 5411 sayılı Bankacılık Kanununu, Türkiye Bankalar Birliği Müşteri Şikayetleri Hakem Heyeti Tebliği ile Türkiye Bankalar Birliği Bireysel Sözleşmeler Tebliğine Aykırılık Başvurularını Değerlendirme Komisyonu Çalışma Esas ve Usulleri Amaç

Detaylı

SEFERBERLİK VE SAVAŞ HALİ KANUNU

SEFERBERLİK VE SAVAŞ HALİ KANUNU 6197 SEFERBERLİK VE SAVAŞ HALİ KANUNU Kanun Numarası : 2941 Kabul Tarihi : 4/11/1983 Yayımlandığı R.Gazete : Tarih : 8/11/1983 Sayı : 18215 Yayımlandığı Düstur : Tertip : 5 Cilt : 22 Sayfa : 838 * * *

Detaylı

MİLLİ GÜVENLİK KONSEYİ S. Sayısı : 188

MİLLİ GÜVENLİK KONSEYİ S. Sayısı : 188 MİLLİ GÜVENLİK KONSEYİ S. Sayısı : 188 Ulusal Bayram ve Genel Tatiller Hakkında Kanun Teklifi ve İhtisas Komisyonu Raporu. (2/41) Ek : 5 10 Mart 1981 MİLLİ GÜVENLİK KONSEYİ BAŞKANLIĞINA Ulusal Bayram ye

Detaylı

Kanun No. 5982 Kabul Tarihi: 7/5/2010

Kanun No. 5982 Kabul Tarihi: 7/5/2010 Page 1 of 12 TÜRKİYE CUMHURİYETİ ANAYASASININ BAZI MADDELERİNDE DEĞİŞİKLİK YAPILMASI HAKKINDA KANUN Kanun No. 5982 Kabul Tarihi: 7/5/2010 MADDE 1-7/11/1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının

Detaylı

MADDE 48 (1) Öğretmenler, aynı eğitim kurumunda adaylık dâhil toplamda en fazla 8 yıl görev yapabilir.

MADDE 48 (1) Öğretmenler, aynı eğitim kurumunda adaylık dâhil toplamda en fazla 8 yıl görev yapabilir. Öğretmenlerin aynı eğitim kurumunda azami çalışma süresi MADDE 48 (1) Öğretmenler, aynı eğitim kurumunda adaylık dâhil toplamda en fazla 8 yıl görev yapabilir. (2) Aynı eğitim kurumunda yer değiştirme

Detaylı

GELENEKSEL VE TAMAMLAYICI TIP UYGULAMALARI YÖNETMELİĞİ DENETİM İŞ VE İŞLEMLERİ REHBERİ

GELENEKSEL VE TAMAMLAYICI TIP UYGULAMALARI YÖNETMELİĞİ DENETİM İŞ VE İŞLEMLERİ REHBERİ GELENEKSEL VE TAMAMLAYICI TIP UYGULAMALARI YÖNETMELİĞİ DENETİM İŞ VE İŞLEMLERİ REHBERİ Bu çalışmanın amacı, Geleneksel ve Tamamlayıcı Tıp Uygulamaları Yönetmeliği kapsamında yapılacak olan denetim faaliyetleri

Detaylı

Sirküler Rapor 27.08.2014/165-1

Sirküler Rapor 27.08.2014/165-1 Sirküler Rapor 27.08.2014/165-1 BAZI KURUM, KURULUŞ VE İŞLETMELERİN MÜNFERİT VE KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARININ HAZIRLANMASINDA TÜRKİYE MUHASEBE STANDARTLARININ UYGULANMA ZORUNLULUĞUNA İLİŞKİN KARAR ÖZET

Detaylı

T.B. M. M. (S. Sayısı : 248)

T.B. M. M. (S. Sayısı : 248) Dönem : 18 Yasama Yılı : 2 T.B. M. M. (S. Sayısı : 248) 2802 Sayılı Hâkimler ve Savcılar Kanunu ile 3221 Sayılı Hâkim ve Savcı Adayları Eğitim Merkezi Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanunda Değişiklik Yapılmasına

Detaylı

Rekabet Kurumu Başkanlığından :

Rekabet Kurumu Başkanlığından : Rekabet Kurumu Başkanlığından : FRANCHisE ANLAŞMALARINA ilişkin GRUP MUAFIYETi TEBllGi (Tebliğ No: 1998/7) Amaç Madde 1- Bu Tebliğin amacı, franchise anlaşmalarının 7/12/1994 tarihli ve 4054 sayılı Rekabetin

Detaylı

- 227 - (Resmi Gazete ile yayımı: 10.4.1997 Sayı: 22960)

- 227 - (Resmi Gazete ile yayımı: 10.4.1997 Sayı: 22960) - 227 - İşkencenin ve Gayriinsani ya da Küçültücü Ceza veya Muamelenin Önlenmesine Dair Avrupa Sözleşmesine Ek 1 ve 2 No.lu Protokollerin Onaylanmasının Uygun Bulunduğu Hakkında Kanun (Resmi Gazete ile

Detaylı

Bölüm 13 CUMHURBAŞKANI

Bölüm 13 CUMHURBAŞKANI Kemal Gözler, Türk Anayasa Hukuku Pratik Çalışmaları, Bursa, Ekin, 1. Baskı, Eylül 2010, 272 s. . (c) 2010. Tüm Hakları Saklıdır. KG. Bölüm 13 CUMHURBAŞKANI Ö Z E T 1. Anayasamızın

Detaylı

7 nci Birleşim 10.12. 2002 Salı

7 nci Birleşim 10.12. 2002 Salı DONEM : 22 CİLT : 1 YASAMA YILI: 1 7 nci Birleşim 10.12. 2002 Salı I. - GEÇEN TUTANAK ÖZETİ II. - GELEN KÂĞITLAR İÇİNDEKİLER III. - BAŞKANLIĞIN GENEL KURULA SUNUŞLARI A) OTURUM BAŞKANLARININ KONUŞMALARI

Detaylı

KABUL EDİLMEZLİK KARARI

KABUL EDİLMEZLİK KARARI Priştine, 19 Mart 2012 Nr. Ref.: RK208/12 KABUL EDİLMEZLİK KARARI Dava No: KO 05/12 Başvurucular Visar Ymeri ile Kosova Cumhuriyeti Meclisi nin on iki milletvekili Kosova Cumhuriyeti Meclisi nin 04-V-279

Detaylı

Kurumca dayanağı belirtilmek suretiyle diğer kanunlarda aşağıda belirtilen fiiller için idari para cezası öngörülmüş olsa dahi ayrıca bu Kanunun;

Kurumca dayanağı belirtilmek suretiyle diğer kanunlarda aşağıda belirtilen fiiller için idari para cezası öngörülmüş olsa dahi ayrıca bu Kanunun; İDARİ PARA CEZALARI 5510 S.K.MD. 102 Kurumca dayanağı belirtilmek suretiyle diğer kanunlarda aşağıda belirtilen fiiller için idari para cezası öngörülmüş olsa dahi ayrıca bu Kanunun; a) 1) 8 inci maddesinin

Detaylı

T.C. DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ İKTİSADİ VE İDARİ BİLİMLER FAKÜLTESİ ÇALIŞMA EKONOMİSİ VE ENDÜSTRİ İLİŞKİLERİ BÖLÜMÜ

T.C. DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ İKTİSADİ VE İDARİ BİLİMLER FAKÜLTESİ ÇALIŞMA EKONOMİSİ VE ENDÜSTRİ İLİŞKİLERİ BÖLÜMÜ Komşular SUNAR T.C. DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ İKTİSADİ VE İDARİ BİLİMLER FAKÜLTESİ ÇALIŞMA EKONOMİSİ VE ENDÜSTRİ İLİŞKİLERİ BÖLÜMÜ Asgari Ücretin Tanımı Çalışan bir kişinin en azından temel ihtiyaçlarını

Detaylı

BİLİŞİM EĞİTİM KÜLTÜR ve ARAŞTIRMA DERNEĞİ

BİLİŞİM EĞİTİM KÜLTÜR ve ARAŞTIRMA DERNEĞİ Erkan KARAARSLAN Kamu Hukuku Uzmanı PERSONEL MEVZUATINDA GENELGE I. GENEL OLARAK İDARENİN DÜZENLEYİCİ İŞLEMLERİ İdarenin düzenleyici işlemleri yürütme organı tarafından ortaya konulan işlemlerdir. Yürütme

Detaylı

ĐDAŞ ĐSTANBUL DÖŞEME SANAYĐĐ A.Ş. ANA SÖZLEŞME TADĐL TASARILARI

ĐDAŞ ĐSTANBUL DÖŞEME SANAYĐĐ A.Ş. ANA SÖZLEŞME TADĐL TASARILARI ĐDAŞ ĐSTANBUL DÖŞEME SANAYĐĐ A.Ş. ANA SÖZLEŞME TADĐL TASARILARI Gayrimenkullere Tasarruf Madde 5 Şirket maksadını temin için her türlü gayrimenkuller satın almak, inşa etmek, kiralamak ve satmakla yetkilidir.

Detaylı

YENİ METİN Yönetim Kurulu Madde 8:

YENİ METİN Yönetim Kurulu Madde 8: ESKİ METİN Yönetim Kurulu Madde 8: Şirketin işleri ve idaresi Türk Ticaret Kanunu hükümleri uyarınca Genel Kurul tarafından Hissedarlar arasından seçilecek 7 üyeden oluşan bir Yönetim Kurulu tarafından

Detaylı

Madde I (değiştirilen 7 nci madde) Para birimi Birlik senetlerinde kullanılan para birimi, Uluslararası Para Fonu (IMF) hesap birimidir.

Madde I (değiştirilen 7 nci madde) Para birimi Birlik senetlerinde kullanılan para birimi, Uluslararası Para Fonu (IMF) hesap birimidir. 269 1131 Sayılı Kanunla Onaylanan Dünya Posta Birliği Kuruluş Yasasında Değişildik Yapılmasına İlişkin Dördüncü Ek Protokolün Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun (Resmî Gazete ile yayımı: 21JJ993

Detaylı

DAHİLDE İŞLEME REJİMİ HAKKINDA GENELGE (2005/2) TELAFİ EDİCİ VERGİ UYGULAMASI

DAHİLDE İŞLEME REJİMİ HAKKINDA GENELGE (2005/2) TELAFİ EDİCİ VERGİ UYGULAMASI ifade eder. DAHİLDE İŞLEME REJİMİ HAKKINDA GENELGE (2005/2) 1- Bu Genelge de geçen kısaltmalardan; TELAFİ EDİCİ VERGİ UYGULAMASI - AKÇT: Avrupa Kömür Çelik Topluluğu nu, - AT: Avrupa Topluluğu nu, - DİİB:

Detaylı

A.Hakim ve Savcılık Mesleklerinin Tek Çatı Altında Düzenlendiği Ülkelerin Uygulaması

A.Hakim ve Savcılık Mesleklerinin Tek Çatı Altında Düzenlendiği Ülkelerin Uygulaması AVRUPA BİRLİĞİ ÜLKELERİNDE HAKİM VE SAVCILARIN ATANMALARINA İLİŞKİN DÜZENLEMELER A.Hakim ve Savcılık Mesleklerinin Tek Çatı Altında Düzenlendiği Ülkelerin Uygulaması 1.FRANSA Yetkili Organlar: Adaylığa

Detaylı