141 Araştırma Makalesi. Türkiye de Karpuz Üretiminde Üretim-Fiyat İlişkisinin Almon Gecikme Modeli ile İncelenmesi

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "141 Araştırma Makalesi. Türkiye de Karpuz Üretiminde Üretim-Fiyat İlişkisinin Almon Gecikme Modeli ile İncelenmesi"

Transkript

1 KSÜ Doğa Bil. Derg., 9(), 4-46, 6 KSU J. Nat. Sci., 9(), 4-46, 6 4 Araştırma Maalesi Türiye de Karpuz Üretiminde Üretim-Fiyat İlişisinin Almon Gecime Modeli ile İncelenmesi Nusret ÖBAY *, Şenol ÇELİK Bingöl Üniversitesi iraat Faültesi Bahçe Bitileri Bölümü, Bingöl Bingöl Üniversitesi iraat Faültesi ooteni Bölümü, Bingöl Geliş (Received): Kabul (Accepted): ÖET: Bu çalışmada, yılları arasında arpuzun üretim ve fiyat ilişisi gecimesi dağıtılmış modellerden Almon yalaşımı ile analiz edilmiştir. Modeli belirleme için arpuz üretim mitarı bağımlı değişen, fiyat değeri ve fiyatların gecimeli değerleri bağımsız değişenler olara tanımlanmıştır. Almon modeli sonuçlarına göre; arpuz üretimi geriye doğru en fazla seiz yılın fiyatından etilenmiştir. Diğer yandan, cari yıldai arpuz fiyatlarındai TL li artış, arpuz üretimini. ton azaltıren, bir öncei dönemde fiyatlardai TL li artış üretimi.7 ton ve seiz dönem öncei fiyatlardai TL li artış.69 ton arttırmıştır. Dolayısıyla arpuz fiyatlarının cari yıldai değişmelerin üretim üzerinde negatif eti yaptığı, anca birinci dönemden seizinci döneme adar olan gecimeli değerlerindei değişmelerin üretim üzerinde pozitif eti yaptığı ortaya çımıştır. Anahtar Kelimeler: Karpuz üretimi, fiyat, gecimesi dağıtılmış model, Almon modeli Investigation by Almon Lag Model of Production and Price Relationships in Watermelon Production in Turey ABSTRACT: In this study, watermelons production and price relationship between the years were analyzed by Almon approach, one of the distributed lag models. To determine the model, the amount of watermelon production was defined as dependent variable, and watermelon price series and the distributed lag values of the prices were determined as independent variables. According to Almon model; watermelon production is mostly influenced by the price bac up to eight years. On the other hand, while increase of one Turish lira in the price of watermelons in current year decreased watermelon production by. ton. Increase of one Turish lira in the price of watermelons in the previous year, and eight years bac increased watermelon production by.7 and.69 tons, respectively. Therefore, it has been determined that changes in the delayed values of watermelons prices in the current year, had a negative impact on production, but changes in the delayed values of watermelons prices from the first to the eight periods. It could be concluded that this situation had a positive effect on watermelon production. Key Words: Watermelon production, price, distributed lag model, Almon model GİRİŞ Karpuz (Citrullus lanatus) te yıllı bir ültür bitisi olup, dünyada en fazla üretilen ve tüetilen sebze türlerinden birisidir. Dünyada toplam ha alanda ton arpuz üretilmetedir (FAO, 3). Dünya arpuz üretiminde Türiye 4 milyon ton üretim değeri ile Çin den sonra. sırada yer almatadır. Ülemizde arpuz, üretim, tüetim ve eonomidei değeri baımından sebzeler içerisinde iinci sırada yer almatadır. Yetiştiriciliği yapılan bölgelerde arpuz üreticilerinin önemli gelir aynalarından birisini oluşturmatadır. Anca arpuz üretimi doğa oşullarından olduça fazla etilenmetedir. Bu durumun doğal sonucu olara üreticiler, birço üründe olduğu gibi arpuz üretim sürecinde de ris ve belirsizlilerle arşı arşıya almatadırlar. Bunun yanında arpuz üretimin daha ço üçü ölçeli işletmeler tarafından yapılması nedeniyle üreticilerin bir araya gelere üretim mitarını belirlemeleri, fiyatları endi lehlerine çevirmeleri ve bir sonrai yıl için üretim planı yapmaları çoğu zaman mümün olmamatadır. Bu durum tarımsal ürün piyasalarında üretim mitarı ve fiyatlarda dalgalanmaların ortaya çımasına neden olmatadır (Özgüven,93). Özellile üretimi zamana bağlı olan tarımsal mallarda arzın, talep değişmelerine cevap verebilmesi için belli bir süre geçmesi geremetedir. Böyle bir durumda, arz geçmişte verilen bir ararın sonucu olara şeillenmete ve arz edilen mitar da bir öncei dönem fiyatının bir fonsiyonu olmatadır (Gürler, ). Dolayısıyla üreticiler bulunduları dönemin üretim ararlarını bir öncei dönemin ürün fiyatlarından etilenere almatadırlar. Tarımsal ürünlerde bu yapısal özelli nedeniyle, üretim mitarı-fiyat ilişisi Gecimesi Dağıtılmış Modeller yardımıyla incelenebilmetedir (Erdal, 6). Bu modellerden bir tanesi de Almon modelidir. Almon modeli, bilinmeyen parametrelerinin zamanla iinci veya üçüncü derece eğrisi şelinde değiştiğini varsayara dağıtılmış gecime modellerini tahmin eden bir modeldir. Türiye de gecimesi dağıtılmış modeller ullanılara tarımsal ürün fiyat ilişisini inceleyen çalışmalar bulunmatadır. Yurdaul (99) tarafından *Sorumlu yazar: Özbay, N.,

2 KSÜ Doğa Bil. Derg., 9(), 4-46, 6 KSU J. Nat. Sci., 9(), 4-46, 6 4 Araştırma Maalesi yapılan çalışmada, yılları arasında pamu üretimi ile pamu fiyatları arasındai ilişi Koyc ve Almon modeli ile incelenmiştir. Dimen (6) tarafından yapılan çalışmada 9-3 döneminde tütün üretimi ile fiyatı arasındai ilişi; Erdal ve Erdal (), dönemine ait uru soğanda üretim fiyat etileşimi, Erdal ve ar. (9)'nın çalışmalarında döneminde patates üretimi ve fiyatı arasındai ilişi, Çetinaya () tarafından yapılan çalışmada, - döneminde buğday üretimi ile buğday fiyatları arasındai ilişi; Doğan ve Gürler (3) tarafından yapılan çalışmada uru soğan üretim ve fiyat ilişisi; Doğan ve ar. (4) tarafından yürütülen ve yıllarını apsayan bir çalışmada Samsun ili çelti üretim-fiyat ilişisinin incelenmesinde Almon modeli ullanılmıştır. Daha önce yürütülen bir çalışmada Türiye arpuz üretiminde, üretim mitarı ve fiyat ilişisi gecimesi dağıtılmış modellerden Koyc modeli ile incelenmiştir (Abdioğlu ve Unaıtan, 4). Bu çalışmada, Türiye de arpuz üretimi ve fiyatları arasındai ilişisinin bir gecimesi dağıtılmış model olan Almon modeli ile açılanması amaçlanmıştır. Bildiğimiz adarıyla daha önce ülemizde arpuzda Almon modeli ullanılmamıştır. MATERYAL VE METOT Materyal Karpuz üretimi ve fiyat ilişisini ortaya oyma için Gecimesi Dağıtılmış Almon Modeli ullanılmıştır. Karpuz üretim mitarı bağımlı değişen, arpuz fiyatı ise bağımsız değişen olara ele alınmıştır. Karpuz fiyatı, çiftçinin eline geçen ortalama taban fiyattır. Karpuz üretim mitarı ise ton cinsindendir. Değişenlere ait veriler yıllıtır ve yılları arasını apsamatadır. Üretim mitarı verileri TÜİK (), TÜİK (3), fiyat verileri ise FAO (3) ayıtlarından sağlanmıştır. Metot Gecimesi dağıtılmış modeller, bağımsız değişenin sadece bugünü değerini değil, geçmiş yıllardai değerlerini de apsamatadır (İşyar, 999). Almon modeli gecimesi dağıtılmış diğer modeldir. Almon modelinde parametreleri önce artıp sonra azalabilir veya önce azalıp sonra artabilir (Cezayirli, 7). Almon (965) tarafından bu olasılıları apsayaca şeilde ve Weierstrass Teoremi yardımıyla, model geliştirmiştir. Modelde değerleri i nin (gecimenin) belli bir derecedei fonsiyonu olara ifade edilmetedir. Genel olara Y=α + X + X + X X + t t t- t- t- t () şelinde ifade edilen sonlu gecimesi dağıtılmış model Y=α + X + t i t-i t i= olara yazılabilir (Amemiya, 95). Ço terimli gecime modeli, m i i i i m a a + a a (3) biçiminde bir polinomdur. Almon modelinin iinci derecede bir polinom olduğu durumu ele alındığında, Eşitli (3), Eşitli () de yerine onursa Y=α + a X + a ix a i X veya () t t-i t-i t-i t i= i= i= (4) i i t t-i t i= Y=α + a a + a X + ε elde edilir. Burada t = i Xt-i i= = X t ısaltmaları yapılara (5) t-i, t = ixt-i ve i= i= Y=α + a + a + a + ε t t t t t (6) biçimindei denleme ulaşılır. Almon modelinin uygulanması için gecime uzunluğunun () ve çoterimlinin derecesinin (m) tespit edilmesi gereir (Gujarati, ). Kısaca polinom derecesi m= ve gecime sayısı = olduğunda ler (7), () ve (9) nolu eşitlilerde olduğu gibidir. = X = X X X X X X X X X t t-i t t- t- t-3 t-4 t-5 t-6 t-7 t- i= (7) = ix = X X +3X + 4X +5X 6X 7X X t t-i t- t- t-3 t-4 t-5 t-6 t-7 t- i= () t t-i t- t- t-3 t-4 t-5 t-6 t-7 t- i= = i X = X 4X +9X +6X + 5X 36X 49X 64X (9) oluşturulan bu modellerden ana modele dönüşüm yapıldığında Eşitli (6) da verilen denlem elde edilir. Eşitli (6) ya dönüşümden sonra, iinci dereceden ço terimli gecime şemasında, gecime sayısı adar tam sayı verilir ve EKK yöntemi ile model tahmin edildiğinde; a, a ve a atsayıları bulunur. Bulunan a atsayıları yerlerine onulduğunda ise atsayılarına ulaşılır (Tarı, 5). atsayılarının a cinsinden değerleri Eşitli ()-() de olduğu gibi bulunur. i = ()

3 KSÜ Doğa Bil. Derg., 9(), 4-46, 6 KSU J. Nat. Sci., 9(), 4-46, 6 43 Araştırma Maalesi i = +a +a i = + a + 4a i = a +9a i = a +6a i = a + 5a i = a +36a i = a + 49a i = +a +64a () () (3) (4) (5) (6) (7) () Polinom derecesi, her büülme (masimum veya minimum notaları) sayısından en az bir fazladır. Büülme notaları önceden bilinemez, nın ve i nin belirlenmesi büyü ölçüde özneldir. Bu yüzden nın ve m nin belirlenmesi araştırmacının öngörüsüne almıştır (Aın, ). Modeldei uygun gecime için AIC (Aaie Bilgi Kriteri) ve SBC (Schwarz Bayesian Kriteri) ullanılır. En üçü AIC veya SBC değerini veren model en uygun model olara seçilir (Kutlar, 5). Aaie Bilgi Kriteri (AIC); AIC = Tlnσ + n SBC (Schwarz Bayesian Kriteri); SBC = Tlnσ + nln(t) biçiminde ifade edilir (Cooray, ). Burada; T = Kullanılabilir gözlem sayısı, n = Tahmin edilen parametre sayısı, Bu riterlerin dışında gecime uzunluğunun belirlenmesine ilişin farlı yöntemler de vardır. Bu yöntemler, masimum gecime uzunluğu bilindiği zaman gecime uzunluğunun tahmini (Judge et al., 9; Thomas, 997; Genceli, ) ve gecime uzunluğunun çapraz orelasyon fonsiyonu yardımı ile tahminidir (Lardaro, 993). Gecimesi dağıtılmış modeller modele özgü tahmini en üçü areler (EKK) yöntemi ile yapılır (Tinbergen, 949; Tarı, 5). BULGULAR VE TARTIŞMA Türiye nin arpuz üretimi incelendiğinde, devamlı artış veya azalış gösteren değil, hem artan hem da azalan olma üzere inişli çıışlı bir üretim gerçeleşmiştir (Şeil ). Karpuz taban fiyatları 4 yılına adar devamlı bir artış göstermiştir (Şeil ). 5 yılından 3 yılına adar artışlı azalışlı bir durum göstermiştir. Karpuz fiyatı yılında en yüse değere ulaşmıştır Şeil. Türiye de yıllara göre arpuz üretimi (ton),7,6,5,4,3,,, Şeil. Türiye de yıllara göre arpuz fiyatları

4 KSÜ Doğa Bil. Derg., 9(), 4-46, 6 KSU J. Nat. Sci., 9(), 4-46, 6 Araştırma Maalesi Karpuz üretim-fiyat ilişisinin, gecimesi dağıtılmış modellere uygun olup olmadığını belirleme için, değişenler arasındai ilişinin orelasyon atsayısı.9 olara hesaplanmıştır ve olduça yüse bir değerdir. Almon modelinin oluşturulabilmesi için incelenen verilerden arpuz fiyatının gecimeli değerinin bilinmesi gereir. Modelde gecime uzunluğunun tespiti için AIC riteri ile birlite, Schwartz gecime uzunluğu riteri (Schwartz, 97) ullanılmıştır. Bu nedenle büyü bir q (gecime uzunluğu) değeriyle dağıtılmış gecimenin şeli onusunda hiçbir sınırlama oymadan, bu süre ısaltıldığında modelin önemli bir bozulmaya uğrayıp uğramadığı araştırılır (Davidson ve MacKinnon 993). Çalışmada, geriye dönü arpuz üretiminin en fazla aç yıl öncei fiyatlardan etilendiğinin belirleme için elde edilen AIC ve SBC değerleri farlı gecime uzunlularında Çizelge de sunulmuştur. Çizelge. Farlı Gecime Uzunlularında AIC ve SBC Değerleri Gecime uzunluğu AIC Değeri SBC Değeri = = = = = = = Çizelge de görüldüğü gibi, en düşü AIC ve SBC değerlerine arşılı gelen uygun gecime uzunluğu 'dir. Belirlenen gecime uzunluğuna göre incelenen dönemde arpuz üretimi ile fiyatı arasındai ilişi en üçü areler yöntemi (EKK) ullanılara tahmin edilmiştir ve Çizelge de verilmiştir ve Eşitli () dei gibi tahmin edilmiştir. Dimen (6)'in tütün üretimfiyat ilişisi 3 gecime, Doğan ve Gürler (3) in çalışmalarında uru soğan üretim mitarı ile fiyatı arasındai ilişi 7 gecime uzunluğuna göre gecimesi dağıtılmış Almon modeli ile incelenmiştir. Türiye'de arpuz ile ilgili daha önceden üretim-fiyat ilişisi çalışması olmadığından burada diğer ürünlerle ilgili tespit edilen sonuçlar arşılaştırılmıştır. Çizelge. Karpuz İçin Üretim-Fiyat İlişisinin Gecimesi Dağıtılmış Model Sonuçları Q t t t- t- t-3 t-4 t-5 t-6 t-7 t- Gecime dönemleri Sabit t t- t- t-3 t-4 t-5 t-6 t-7 t- Katsayı( ) 5469** -.49** -.4** -.5** -.45* **.637**.79 t-değeri R =. F=.3 p=.3 DW=.3 * p<.5 düzeyinde önemli, ** p<. düzeyinde önemli Çizelge dei model sonuçlarına göre, cari yılda, t-, t-, t-3 ve t-4 dönemdei fiyatlar arpuz üretimini negatif yönde etileren, t-5, t-6, t-7 ve t- dönemdei fiyatlar arpuz üretimini pozitif yönde etilemiştir. Modele ait parametreler incelendiğinde,,, 3, 6 ve 7 ısmi regresyon atsayıları istatistisel olara anlamlı bulunmuştur (P<.5 ve P<.). Kısaca, t, t-, t-, t-3, t-6 ve t-7 dönemlerine ait parametrelerin tahmini istatistisel olara önemli bulunmuştur. Modelin orelasyon atsayısı ise r=.9'dır ve olduça yüse bir orelasyon değerine sahiptir. 5 ve atsayıları istatistisel olara önemsiz çısa da, modelin açılama gücünü ifade eden R =. olara elde edilmiştir. Dimen (6) in tütün üretimi-fiyat ilişisi çalışmasında R =.7, Doğan ve Gürler (3) in uru soğan üretim-fiyat ilişisi araştırmasında R =.5 bulunmuştur. Bu modelde F=.3 bulunmuştur. Model genel olara anlamlı çımıştır (P<.). Durbin-Watson (DW) d=.3 istatistiği değerine göre otoorelasyon sorunu bulunmamatadır. Üreticiler 5, 6, 7 ve dönem öncei fiyat düzeyinin etisinde alara üretimi arttırma yolunu tercih etmiştir. Modelde değerleri elde edilmiştir. değerleri için modelin derecesi m= olara abul edilmiştir ve Eşitli (6) da ifade edilen bu denlem Çizelge 3 dei model sonuçlarına göre Eşitli (9) da olduğu gibi yazılabilir.

5 KSÜ Doğa Bil. Derg., 9(), 4-46, 6 KSU J. Nat. Sci., 9(), 4-46, 6 45 Araştırma Maalesi Çizelge 3. Almon modeli ile arpuz üretimi ve fiyat ilişisinin tahmini Değişen Katsayı Std. Hata t-istatistiği P C Qt t (9) Çizelge 3 dei değerleri elde edilditen sonra Eşitli ()-() arasındai çözümlemeler yapılara Eşitli ()-() sonuçları elde edilmiştir.. () + a + a () + a + 4a. (.96) 4(.7).3 3 () +3a +9a. 3(.96) 9(.7).637 (3) 4 + 4a +6a. 4(.96) 6(.7).79 (4) 5 +5a + 5a. 5(.96) 5(.7).5 (5) 6 + 6a + 36a. 6(.96) 36(.7).36 (6) 7 + 7a + 49a. 7(.96) 49(.7).5 (7) +a + 64a. (.96) 64(.7).69 () Elde edilen bu değerlere göre Almon Modeli Eşitli (9) dai gibi yazılabilir. Q = 5469.P.7P.3P.637P t t t- t- t-3.79p t-4.5p t-5.36p t-6.5p t-7.69p t- (9) Almon modeli sonuçlarına göre, t dönemindei fiyatlarda bir birimli değişim, üretim mitarında. birim azalışa neden oluren, t- dönemdei fiyatlarda oluşaca bir birimli artış üretim mitarında.7 birimli artışa neden olmatadır. Benzer şeilde sırasıyla t-, t-3, t-4, t-5, t-6, t-7 ve t- dönemlerindei fiyatlarda meydana gelece bir birimli artış üretim mitarında.3,.637,.79,.5,.36,.5 ve.69 birimli artışa neden olmatadır. SONUÇ Bu araştırmada, arpuz üretim mitarı ile fiyatlar arasındai etileşim gecimesi dağıtılmış modellerden Almon modeli ile açılanmıştır dönemini apsayan arpuz üretim mitarı bağımlı değişen, fiyatlar ise bağımsız değişen olara ele alınmıştır. İncelenen dönemde arpuz üretim mitarı ile fiyatlar arasında % 9 değerinde yüse bir orelasyon bulunmuştur. Bu ilişi, arpuz üretim mitarı fiyat ilişisini açılamada Almon modeline uygun bir ürün olduğu anlamındadır. (AIC) ve SBC yardımıyla gecime uzunluğu belirlenere model oluşturulmuştur. En üçü AIC ve SBC değerine sahip masimum gecime olan değeri arpuzun en fazla yıl öncei fiyatlardan etilendiği belirlenmiştir. Almon modeli sonuçlarına göre, arpuz üretim mitarının geçmiş yıldai fiyatlardan negatif olara etilendiği,.-. yıllardai fiyatlardan ise pozitif olara etilendiği görülmüştür. Sonuç olara, serbest piyasa şartlarında oluşan arpuz fiyatlarının, üretim mitarını belirlemede etisinin ço yüse olduğu görülmetedir. Karpuz fiyatları, serbest piyasa şartlarında bir öncei yılın fiyatlarına, üretim mitarına ve diğer fatörlere bağlıdır. Daha öncede belirtildiği gibi dünya arpuz üretiminde Türiye. sırada yer almatadır. Ülemizin dünya pazarındai yeri incelendiğinde arpuz üretim planlaması ve fiyat istirarı yönünden önem verilmesi gereen bir ürün olmalıdır. KAYNAKLAR Abdioğlu, D.İ., Unaıtan, G. 4. Türiye de Karpuz Üretimi ile Karpuz Fiyatı Arasındai İlişinin Eonometri Analizi. XI. Ulusal Tarım Eonomisi Kongresi, 3-5 Eylül, Samsun. Cilt II: Aın, F.. Eonometri. Ein Kitabevi, Bursa, 74 s. Almon, S The Distributed Lag Between Capital Appropriations and Expenditures. Econometrica, 33(): Amemiya, T., 95. Advanced Econometrics. Harvard University Pres, Cambridge. Cezayirli, M. A. 7. Gecimesi Dağıtılmış Modeller (Türiye Örneği), Gaziosmanpaşa Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü Yüse Lisans Tezi, Toat. Cooray, T. M. J. A.,. Applied Time Series Analysis of Forecasting. Narosa Publishing House Pvt. Ltd. Çetinaya, Ş.. Türiye nin Son On Yıllı Buğday Üretimdei Mitar-Fiyat İlişisinin Eonometri Analizi: Koyc - Almon Teniği. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, (4): Davidson, R., MacKinnon J.G Estimation and ference in Econometrics, Oxford University Pres, New Yor: Dimen, N. 6. Koyc-Almon Yalaşımı İle Tütün Üretimi ve Fiyat İlişisi. Ç.Ü. Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 5(): Doğan, H. G., Gürler,. 3. Gecimesi Dağıtılmış Eonometri Modelin Seçilmiş Bir Tarım Ürünü Üzerine Uygulanması (Kuru Soğanda Almon Modeli Örneği). Aademi Baış Dergisi, 39: -.

6 KSÜ Doğa Bil. Derg., 9(), 4-46, 6 KSU J. Nat. Sci., 9(), 4-46, 6 46 Araştırma Maalesi Doğan, H. G., Gürler, A.., Ayyıldız, B., Şimşe, E. 4. Patates Üretiminde Üretim-Fiyat İlişisinin Koyc Yalaşımı ile Analiti Olara Değerlendirilmesi (TR7 Bölgesi Örneği). Tür Tarım-Gıda Bilim ve Tenoloji Dergisi, (): Erdal, G. 6. Tarımsal Ürünlerde Üretim-Fiyat İlişisinin Koyc Yalaşımı ile Analizi (Domates Örneği). Gaziosmanpaşa Üniversitesi, iraat Faültesi Dergisi, 3: 7-4. Erdal, G., Erdal, H.. Kuru Soğanda Üretim Fiyat Etileşimi. GOPÜ, iraat Fa. Derg., 5(): Erdal, H., Erdal, G., Esengün, K. 9. An Analysis of Production and Price Relationship for Potato in Turey: A Distributed Lag Model Application, 5: 43-5 p. FAO, 3. Statistical database of food and agriculture organization of the United Nations, (Erişim tarihi: 7..5). Genceli, M.. Eonometri ve İstatisti ileleri. Filiz Kitabevi, İstanbul, 77 s. Gujarati, D. N.. Temel Eonometri (Çevirenler: Ümit Şenesen, Gülay Günlü Şenesen). Literatür Yayınları No:33, İstanbul. Gürler, A... Analiti Tarım Eonomisi. Geliştirilmiş. Basım, Nobel Yay., Anara. 4 s. İşyar, Y Eonometri Modeller. Uludağ Üniversitesi Güçlendirme Vafı Yayınları, Yayın No: 4, Bursa. Judge, G. G., Hill, R. C., Griffiths, W. E., Lütepohl, H., Lee, T. C. 9. Introduction to The Theory and Practice of Econometrics. nd edition, John Wiley, New Yor, 4 p. Kutlar, A. 5. Uygulamalı Eonometri. Nobel Yayın No:769, Teni Yayınlar: 97, İstanbul, 5-7. Lardaro, L Applied Econometrics. Harper Collins, New Yor. Özgüven, A., 93, Tarım Eonomisi ve Politiası, Filiz Kitabevi, İstanbul, sh Schwartz, G. 97. Estimating the Dimension of a Model. The Annals of Statistics, 5(): Tarı, R. 5. Eonometri. Gözden Geçirilmiş ve Genişletilmiş 3. Bası, Kocaeli Üniversitesi Yayınları, Yayın No:7, Kocaeli. Thomas, R. L Modern Econometrics and Introduction, Addision-Wesley, Cambridge. Tinbergen, J Long-Term Foreign Trade Elasticities. Macroeconomica, c, 74-5 p. TÜİK,. İstatisti göstergeler 93-, Türiye İstatisti Kurumu Matbaası, Yayın No: 43, Anara, 69 s. TÜİK, 3. Bitisel Üretim İstatistileri. (Erişim tarihi: 7..5). Yurdaul, F. 99. Pamu Üretimi ile Pamu Fiyatı Arasındai İlişinin Eonometri Analizi: Koyc- Almon Yalaşımı. Çuurova Üniversitesi İtisadi ve İdari Bilimler Faültesi Dergisi, ():

Almon Gecikme Modeli ile Domates Üretiminde Üretim-Fiyat İlişkisinin Analizi: Türkiye Örneği

Almon Gecikme Modeli ile Domates Üretiminde Üretim-Fiyat İlişkisinin Analizi: Türkiye Örneği TÜRK TARIM ve DOĞA BİLİMLERİ DERGİSİ TURKISH JOURNAL of AGRICULTURAL and NATURAL SCIENCES www.urjans.com Almon Gecime Modeli ile Domaes Üreiminde Üreim-Fiya İlişisinin Analizi: Türiye Örneği a Şenol ÇELİK*,

Detaylı

Almon Gecikme Modeli ile Kuru Soğan Üretiminde Üretim-Fiyat İlişkisinin Analizi: Amasya İli Örneği

Almon Gecikme Modeli ile Kuru Soğan Üretiminde Üretim-Fiyat İlişkisinin Analizi: Amasya İli Örneği TÜRK TARIM ve DOĞA BİLİMLERİ DERGİSİ www.turkjans.com TURKISH JOURNAL of AGRICULTURAL and NATURAL SCIENCES Almon Gecikme Modeli ile Kuru Soğan Üretiminde Üretim-Fiyat İlişkisinin Analizi: Amasya İli Örneği

Detaylı

Fındık Arz Fonksiyonu Tahmin Modeli: Türkiye Üzerine Ekonometrik Bir Uygulama

Fındık Arz Fonksiyonu Tahmin Modeli: Türkiye Üzerine Ekonometrik Bir Uygulama Nevşehir Bilim ve Teknoloji Dergisi TARGİD Özel Sayı 79-88 2016 DOI: 10.17100/nevbiltek.01203 URL: http://dx.doi.org/10.17100/nevbiltek.01203 Fındık Arz Fonksiyonu Tahmin Modeli: Türkiye Üzerine Ekonometrik

Detaylı

The Interaction between Production and Prices for Dry Onion

The Interaction between Production and Prices for Dry Onion GOÜ. Ziraat Fakültesi Dergisi, 2008, 25 (1), 33-39 Kuru Soğanda Üretim - Fiyat Etkileşimi Gülistan Erdal 1 Hilmi Erdal 2 1- Gaziosmanpaşa Üniversitesi, Ziraat Fakültesi, Tarım Ekonomisi Bölümü, 60240,

Detaylı

Bilimler Enstitüsü, Celalabat KIRGIZİSTAN TARIM ÜRÜNÜ ÜZERİNE UYGULANMASI (KURU SOĞANDA ALMON MODELİ ÖRNEĞİ)

Bilimler Enstitüsü, Celalabat KIRGIZİSTAN  TARIM ÜRÜNÜ ÜZERİNE UYGULANMASI (KURU SOĞANDA ALMON MODELİ ÖRNEĞİ) Sayı: 39 Kasım Aralık 2013 Kırgız Türk Sosyal Bilimler Enstitüsü, Celalabat KIRGIZİSTAN GECİKMESİ DAĞITILMIŞ EKONOMETRİK MODELİN SEÇİLMİŞ BİR TARIM ÜRÜNÜ ÜZERİNE UYGULANMASI (KURU SOĞANDA ALMON MODELİ

Detaylı

Üretim Fiyat İlişkisinde Almon Polinomial Tekniği Yaklaşımı (Samsun İli Çeltik Örneği) Hasan Gökhan DOĞAN 1 * Aslan Zafer GÜRLER 1 Bekir AYYILDIZ 1

Üretim Fiyat İlişkisinde Almon Polinomial Tekniği Yaklaşımı (Samsun İli Çeltik Örneği) Hasan Gökhan DOĞAN 1 * Aslan Zafer GÜRLER 1 Bekir AYYILDIZ 1 Gaziosmanpaşa Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi Journal of Agricultural Faculty of Gaziosmanpasa University http://ziraatdergi.gop.edu.tr/ Araştırma Makalesi/Reseach Article JAFAG ISSN: 1300-2910 E-ISSN:

Detaylı

Türk Tarım - Gıda Bilim ve Teknoloji Dergisi

Türk Tarım - Gıda Bilim ve Teknoloji Dergisi Türk Tarım Gıda Bilim ve Teknoloji Dergisi, 2(1): 42-46, 2014 Türk Tarım - Gıda Bilim ve Teknoloji Dergisi www.agrifoodscience.com Türk Bilim ve Teknolojisi Patates Üretiminde Üretim-Fiyat İlişkisinin

Detaylı

Türkiye de Enflasyon ve Döviz Kuru Arasındaki Nedensellik İlişkisi: 1984-2003

Türkiye de Enflasyon ve Döviz Kuru Arasındaki Nedensellik İlişkisi: 1984-2003 Türiye de Enflasyon ve Döviz Kuru Arasındai Nedenselli İlişisi: 1984-2003 The Causal Relationship Between Exchange Rates and Inflation in Turey:1984-2003 Yrd.Doç.Dr. Erem GÜL* Yrd.Doç.Dr. Ayut EKİNCİ**

Detaylı

Tarımsal Ürünlerde Üretim Fiyat İlişkisinin Koyck Yaklaşımı İle Analizi (Domates Örneği)

Tarımsal Ürünlerde Üretim Fiyat İlişkisinin Koyck Yaklaşımı İle Analizi (Domates Örneği) G.ERDAL Tarımsal Ürünlerde Üretim Fiyat İlişkisinin Koyck Yaklaşımı İle Analizi (Domates Örneği) Gülistan Erdal Gaziosmanpaşa Üniversitesi, Ziraat Fakültesi,Tarım Ekonomisi Bölümü, 60240, Tokat Özet: Tarımsal

Detaylı

Kollektif Risk Modellemesinde Panjér Yöntemi

Kollektif Risk Modellemesinde Panjér Yöntemi Douz Eylül Üniversitesi İtisadi ve İdari Bilimler Faültesi Dergisi, Cilt:6, Sayı:, Yıl:, ss.39-49. olletif Ris Modellemesinde anér Yöntemi ervin BAYAN İRVEN Güçan YAAR Özet Hayat dışı sigortalarda, olletif

Detaylı

YOZGAT TA BUĞDAY ÜRETİMİ VE FİYAT İLİŞKİSİNİN KOYCK MODELİYLE ANALİZİ Sevim AKGÜL 1, Şaduman YILDIZ 2

YOZGAT TA BUĞDAY ÜRETİMİ VE FİYAT İLİŞKİSİNİN KOYCK MODELİYLE ANALİZİ Sevim AKGÜL 1, Şaduman YILDIZ 2 YOZGAT TA BUĞDAY ÜRETİMİ VE FİYAT İLİŞKİSİNİN KOYCK MODELİYLE ANALİZİ Sevim AKGÜL 1, Şaduman YILDIZ 2 Özet Günümüzde buğday en yaygın olarak üretilen tarımsal üründür. Yozgat buğday üretiminin yoğun olarak

Detaylı

Gümüşhane Üniversitesi Sosyal Bilimler Elektronik Dergisi Sayı 12 Ocak 2015

Gümüşhane Üniversitesi Sosyal Bilimler Elektronik Dergisi Sayı 12 Ocak 2015 Gümüşhane Üniversitesi Sosyal Bilimler Eletroni Dergisi Sayı 12 Oca 2015 TÜRKİYE DE EKONOMİK BÜYÜME, ENERJİ TÜKETİMİ VE İTHALAT İLİŞKİSİ ÖZET Canan SANCAR 1 Melie ATAY POLAT 2 Bu çalışmada Türiye de eonomi

Detaylı

FİNANSAL KALKINMA, TİCARİ AÇIKLIK VE EKONOMİK BÜYÜME ARASINDAKİ İLİŞKİ: TÜRKİYE ÜZERİNE BİR ANALİZ

FİNANSAL KALKINMA, TİCARİ AÇIKLIK VE EKONOMİK BÜYÜME ARASINDAKİ İLİŞKİ: TÜRKİYE ÜZERİNE BİR ANALİZ FİNANSAL KALKINMA, TİCARİ AÇIKLIK VE EKONOMİK BÜYÜME ARASINDAKİ İLİŞKİ: TÜRKİYE ÜZERİNE BİR ANALİZ Salih TÜREDİ * Metin BERBER ** ÖZ Bu çalışmada, finansal alınma ve ticari açılı ile eonomi büyüme ilişisi,

Detaylı

TÜRKİYE DE TURİZM VE TİCARİ AÇIKLIK ARASINDAKİ İLİŞKİ: TODA VE YAMAMOTO NEDENSELLİK YAKLAŞIMI 1

TÜRKİYE DE TURİZM VE TİCARİ AÇIKLIK ARASINDAKİ İLİŞKİ: TODA VE YAMAMOTO NEDENSELLİK YAKLAŞIMI 1 Eonomi ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, Cilt 2, Yıl 2, Sayı, 206 The International Journal of Economic and Social Research, Vol. 2, Year 2, No., 206 TÜRKİYE DE TURİZM VE TİCARİ AÇIKLIK ARASINDAKİ İLİŞKİ:

Detaylı

İstatistikçiler Dergisi

İstatistikçiler Dergisi www.istatisticiler.org İstatistiçiler Dergisi (008) 68-79 İstatistiçiler Dergisi BAĞIMLI RİSKLER İÇİ TOPLAM HASAR MİKTARII DAĞILIMI Mehmet PIRILDAK Hacettepe Üniversitesi Fen Faültesi, Atüerya Bilimleri

Detaylı

SAKARYA HAVZASI AYLIK YAĞIŞLARININ OTOREGRESİF MODELLEMESİ

SAKARYA HAVZASI AYLIK YAĞIŞLARININ OTOREGRESİF MODELLEMESİ PAMUKKALE ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİ SLİK FAKÜLTESİ PAMUKKALE UNIVERSITY ENGINEERING COLLEGE MÜHENDİSLİK B İ L İ MLERİ DERGİSİ JOURNAL OF ENGINEERING SCIENCES YIL CİLT SAYI SAYFA : 006 : : : 7-6 SAKARYA HAVZASI

Detaylı

EÜFBED - Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi Cilt-Sayı: 3-2 Yıl: 2010 199-206

EÜFBED - Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi Cilt-Sayı: 3-2 Yıl: 2010 199-206 99 EÜFBED - Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi Cilt-Sayı: 3- Yıl: 99-6 İKİNCİ MERTEBEDEN BİR DİFERENSİYEL DENKLEM SINIFI İÇİN BAŞLANGIÇ DEĞER PROBLEMİNİN DİFERENSİYEL DÖNÜŞÜM YÖNTEMİ İLE TAM ÇÖZÜMLERİ THE

Detaylı

KİNETİK MODELLERDE OPTİMUM PARAMETRE BELİRLEME İÇİN BİR YAZILIM: PARES

KİNETİK MODELLERDE OPTİMUM PARAMETRE BELİRLEME İÇİN BİR YAZILIM: PARES KİNETİK MODELLERDE OPTİMUM PARAMETRE BELİRLEME İÇİN BİR YAZILIM: PARES Mehmet YÜCEER, İlnur ATASOY, Rıdvan BERBER Anara Üniversitesi Mühendisli Faültesi Kimya Mühendisliği Bölümü Tandoğan- 0600 Anara (berber@eng.anara.edu.tr)

Detaylı

GENETİK ALGORİTMALARDA TEK VE ÇOK NOKTALI ÇAPRAZLAMANIN SÖZDE RASSAL POPULASYONLARA ETKİSİ

GENETİK ALGORİTMALARDA TEK VE ÇOK NOKTALI ÇAPRAZLAMANIN SÖZDE RASSAL POPULASYONLARA ETKİSİ GENETİK ALGORİTMALARDA TEK VE ÇOK NOKTALI ÇARAZLAMANIN SÖZDE RASSAL OULASYONLARA ETKİSİ ınar SANAÇ Ali KARCI Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Mühendisli Faültesi Fırat Üniversitesi 239 Elazığ ÖZET Geneti

Detaylı

Biyoistatistik (Ders 7: Bağımlı Gruplarda İkiden Çok Örneklem Testleri)

Biyoistatistik (Ders 7: Bağımlı Gruplarda İkiden Çok Örneklem Testleri) ÖRNEKLEM TESTLERİ BAĞIMLI GRUPLARDA ÖRNEKLEM TESTLERİ Yrd. Doç. Dr. Ünal ERKORKMAZ Saarya Üniversitesi Tıp Faültesi Biyoistatisti Anabilim Dalı uerormaz@saarya.edu.tr BAĞIMLI İKİDEN ÇOK GRUBUN KARŞILAŞTIRILMASINA

Detaylı

Niğde Üniversitesi İİBF Dergisi, 2014, Cilt: 7, Sayı: 1, s

Niğde Üniversitesi İİBF Dergisi, 2014, Cilt: 7, Sayı: 1, s Niğde Üniversesi İİBF Dergisi, 2014, Cilt: 7, Sayı: 1, s.1-12 1 SABİT SERMAYE YATIRIMLARI VE EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİ: PANEL NEDENSELLİK ANALİZİ ÖZ Ahmet ŞAHBAZ 1 Bu çalışmada sab sermeye yatırımları ve

Detaylı

MIXED REGRESYON TAHMİN EDİCİLERİNİN KARŞILAŞTIRILMASI. The Comparisions of Mixed Regression Estimators *

MIXED REGRESYON TAHMİN EDİCİLERİNİN KARŞILAŞTIRILMASI. The Comparisions of Mixed Regression Estimators * MIXED EGESYON TAHMİN EDİCİLEİNİN KAŞILAŞTIILMASI The Comparisions o Mixed egression Estimators * Sevgi AKGÜNEŞ KESTİ Ç.Ü.Fen Bilimleri Enstitüsü Matemati Anabilim Dalı Selahattin KAÇIANLA Ç.Ü.Fen Edebiyat

Detaylı

Şenol ÇELĐK ANALYSĐS OF SHĐP MĐLK PRODUCTĐON AND PRĐCE RELATĐONSHĐP BY KOYCK AND ALMON MODELS: A TURKEY CASE

Şenol ÇELĐK ANALYSĐS OF SHĐP MĐLK PRODUCTĐON AND PRĐCE RELATĐONSHĐP BY KOYCK AND ALMON MODELS: A TURKEY CASE Sayı: 5 Temmuz Ağusos 5 ISSN:694-58X Đisa ve Girişimcili Üniversiesi, Tür Dünyası Kırgız Tür Sosyal Bilimler Ensiüsü, Celalaba KIRGIZĐSTAN hp://www.aademibais.org KOYCK VE ALMON GECĐKME MODELĐ ĐLE KOYUN

Detaylı

Farklı Madde Puanlama Yöntemlerinin ve Farklı Test Puanlama Yöntemlerinin Karşılaştırılması

Farklı Madde Puanlama Yöntemlerinin ve Farklı Test Puanlama Yöntemlerinin Karşılaştırılması Eğitimde ve Psiolojide Ölçme ve Değerlendirme Dergisi, Yaz 200, (), -8 Farlı Madde Puanlama Yöntemlerinin ve Farlı Test Puanlama Yöntemlerinin Karşılaştırılması Halil YURDUGÜL * Hacettepe Üniversitesi

Detaylı

Bu deneyin amacı Ayrık Fourier Dönüşümü (DFT) ve Hızlu Fourier Dönüşümünün (FFT) tanıtılmasıdır.

Bu deneyin amacı Ayrık Fourier Dönüşümü (DFT) ve Hızlu Fourier Dönüşümünün (FFT) tanıtılmasıdır. Deney : Ayrı Fourier Dönüşümü (DFT) & Hızlı Fourier Dönüşümü (FFT) Amaç Bu deneyin amacı Ayrı Fourier Dönüşümü (DFT) ve Hızlu Fourier Dönüşümünün (FFT) tanıtılmasıdır. Giriş Bir öncei deneyde ayrı-zamanlı

Detaylı

IJ ER ISSN:

IJ ER ISSN: IJ ER International Journal of Social Sciences and Education Research Online, http://dergipar.gov.tr/ijsser Volume: 3(5), 207 Hisse senedi fiyat endesi ile maroeonomi değişenler arasındai ilişinin analizi:

Detaylı

DEÜ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MÜHENDİSLİK BİLİMLERİ DERGİSİ Cilt: 14 Sayı: 1 sh Ocak 2012

DEÜ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MÜHENDİSLİK BİLİMLERİ DERGİSİ Cilt: 14 Sayı: 1 sh Ocak 2012 DEÜ MÜHENDİSLİ FAÜLTESİ MÜHENDİSLİ BİLİMLERİ DERGİSİ Cilt: 4 Sayı: sh. 39-47 Oca 202 ARIŞIMLI İİLİ LOJİSTİ REGRESYON MODELİNE İLİŞİN BİR UYGULAMA (AN APPLIACTION FOR MIXTURE BINARY LOGISTIC REGRESSION

Detaylı

GÜNEŞ ENERJİSİ SİSTEMLERİNDE KANATÇIK YÜZEYİNDEKİ SICAKLIK DAĞILIMININ SONLU FARKLAR METODU İLE ANALİZİ

GÜNEŞ ENERJİSİ SİSTEMLERİNDE KANATÇIK YÜZEYİNDEKİ SICAKLIK DAĞILIMININ SONLU FARKLAR METODU İLE ANALİZİ TEKNOLOJİ, Cilt 7, (2004), Sayı 3, 407-414 TEKNOLOJİ GÜNEŞ ENERJİSİ SİSTEMLERİNDE KANATÇIK YÜZEYİNDEKİ SICAKLIK DAĞILIMININ SONLU FARKLAR METODU İLE ANALİZİ ÖZET Himet DOĞAN Mustafa AKTAŞ Tayfun MENLİK

Detaylı

MAK341 MAKİNA ELEMANLARI I 2. Yarıyıl içi imtihanı 24/04/2012 Müddet: 90 dakika Ögretim Üyesi: Prof.Dr. Hikmet Kocabas, Doç.Dr.

MAK341 MAKİNA ELEMANLARI I 2. Yarıyıl içi imtihanı 24/04/2012 Müddet: 90 dakika Ögretim Üyesi: Prof.Dr. Hikmet Kocabas, Doç.Dr. MAK3 MAKİNA EEMANARI I. Yarıyıl içi imtihanı /0/0 Müddet: 90 daia Ögretim Üyesi: Prof.Dr. Himet Kocabas, Doç.Dr. Cemal Bayara. (0 puan) Sıı geçmelerde sürtünme orozyonu nasıl ve neden meydana gelir? Geçmeye

Detaylı

Menemen Bölgesinde Rüzgar Türbinleri için Rayleigh ve Weibull Dağılımlarının Kullanılması

Menemen Bölgesinde Rüzgar Türbinleri için Rayleigh ve Weibull Dağılımlarının Kullanılması Politeni Dergisi Cilt:3 Sayı: 3 s. 09-3, 00 Journal of Polytechnic Vol: 3 No: 3 pp. 09-3, 00 Menemen Bölgesinde Rüzgar Türbinleri için Rayleigh ve Weibull Dağılımlarının Kullanılması Tevfi GÜLERSOY, Numan

Detaylı

Aşınmadan aynalanan hasar, gelişmiş ülelerde gayri safi milli hasılanın % 1-4 ü arasında maliyete sebep olmata ve bu maliyetin % 36 sını abrasiv aşınm

Aşınmadan aynalanan hasar, gelişmiş ülelerde gayri safi milli hasılanın % 1-4 ü arasında maliyete sebep olmata ve bu maliyetin % 36 sını abrasiv aşınm TİMAK-Tasarım İmalat Analiz Kongresi 6-8 Nisan 006 - BALIKESİR RSM TEKNİĞİ UYGULANARAK DERLİN MALZEMESİNİN OPTİMUM AŞINMA DEĞERİNİN TAHMİN EDİLMESİ Aysun SAĞBAŞ 1, F.Bülent YILMAZ ve Fatih ALTINIŞIK 3

Detaylı

TÜRKYE NN THALAT TALEB FONKSYONUNUN SINIR TEST YAKLAIMI LE EBÜTÜNLEME ANALZ :

TÜRKYE NN THALAT TALEB FONKSYONUNUN SINIR TEST YAKLAIMI LE EBÜTÜNLEME ANALZ : Dou Üniversitesi Dergisi, 5 (1) 24, 27-34 TÜRKYE NN THALAT TALEB FONKSYONUNUN SINIR TEST YAKLAIMI LE EBÜTÜNLEME ANALZ : 197-22 THE COINTEGRATION ANALYSIS OF TURKEY S IMPORT DEMAND FUNCTIONS WITH BOUNDS

Detaylı

Eğitim ve Bilim. Cilt 40 (2015) Sayı 177 31-41. Türkiye deki Vakıf Üniversitelerinin Etkinlik Çözümlemesi. Anahtar Kelimeler.

Eğitim ve Bilim. Cilt 40 (2015) Sayı 177 31-41. Türkiye deki Vakıf Üniversitelerinin Etkinlik Çözümlemesi. Anahtar Kelimeler. Eğitim ve Bilim Cilt 40 (2015) Sayı 177 31-41 Türiye dei Vaıf Üniversitelerinin Etinli Çözümlemesi Gamze Özel Kadılar 1 Öz Oran analizi ve parametri yöntemlerin eğitim urumlarını ıyaslaren yetersiz alması

Detaylı

Sigma 27, 190-196, 2009 Research Article / Araştırma Makalesi EFFECT OF INSULATION MATERIAL THICKNESS ON THERMAL INSULATION

Sigma 27, 190-196, 2009 Research Article / Araştırma Makalesi EFFECT OF INSULATION MATERIAL THICKNESS ON THERMAL INSULATION Journal of Engineering and Natural Sciences Mühendisli ve Fen Bilimleri Dergisi Sigma 7, 19-19, 9 Research Article / Araştırma Maalesi EFFECT OF INSULATION MATERIAL THICKNESS ON THERMAL INSULATION Derya

Detaylı

Kİ KARE TESTLERİ. Biyoistatistik (Ders 2: Ki Kare Testleri) Kİ-KARE TESTLERİ. Sağlıktan Yakınma Sigara Var Yok Toplam. İçen. İçmeyen.

Kİ KARE TESTLERİ. Biyoistatistik (Ders 2: Ki Kare Testleri) Kİ-KARE TESTLERİ. Sağlıktan Yakınma Sigara Var Yok Toplam. İçen. İçmeyen. Biyoistatisti (Ders : Ki Kare Testleri) Kİ KARE TESTLERİ Yrd. Doç. Dr. Ünal ERKORKMAZ Saarya Üniversitesi Tıp Faültesi Biyoistatisti Anabilim Dalı uerormaz@saarya.edu.tr Kİ-KARE TESTLERİ 1. Ki-are testleri

Detaylı

Ç.Ü Fen ve Mühendislik Bilimleri Dergisi Yıl:2012 Cilt:27-2 GÜNEŞ TOPLAÇLARI VE HAVUZDAN OLUŞAN ENTEGRE BİR SİSTEMİN PERFORMANSININ İNCELENMESİ *

Ç.Ü Fen ve Mühendislik Bilimleri Dergisi Yıl:2012 Cilt:27-2 GÜNEŞ TOPLAÇLARI VE HAVUZDAN OLUŞAN ENTEGRE BİR SİSTEMİN PERFORMANSININ İNCELENMESİ * GÜNEŞ TOPLAÇLARI VE HAVUZDAN OLUŞAN ENTEGRE BİR SİSTEMİN PERFORMANSININ İNCELENMESİ * Investigation of The Performance of The Integrated Solar Collector and Pond System İsmail BOZKURT Fizi Anabilim Dalı

Detaylı

Turizm Sektörünün Türkiye nin Ekonomik Büyümesi Üzerindeki Etkisi: VAR Analizi Yaklaşımı

Turizm Sektörünün Türkiye nin Ekonomik Büyümesi Üzerindeki Etkisi: VAR Analizi Yaklaşımı YÖNETİM VE EKONOMİ Yıl:2006 Cilt:13 Sayı:2 Celal Bayar Üniversitesi İ.İ.B.F. MANİSA Turizm Setörünün Türiye nin Eonomi Büyümesi Üzerindei Etisi: VAR Analizi Yalaşımı Yrd. Doç. Dr. Ozan BAHAR Muğla Üniversitesi,

Detaylı

Malzeme Bağıyla Konstrüksiyon

Malzeme Bağıyla Konstrüksiyon Shigley s Mechanical Engineering Design Richard G. Budynas and J. Keith Nisbett Malzeme Bağıyla Konstrüsiyon Hazırlayan Prof. Dr. Mehmet Fırat Maine Mühendisliği Bölümü Saarya Üniversitesi Çözülemeyen

Detaylı

Bulanık Hedef Programlama Yöntemi ile Süre-Maliyet-Kalite Eniyilemesi

Bulanık Hedef Programlama Yöntemi ile Süre-Maliyet-Kalite Eniyilemesi Bulanı Programlama Yöntemi ile Süre-- Eniyilemesi Eran Karaman, Serdar Kale BAÜ Mühendisli Mimarlı Faültesi, 045, Çağış, Balıesir Tel: (266) 62 94 E-posta: earaman@baliesir.edu.tr sale@baliesir.edu.tr

Detaylı

SERVOVALF VE HİDROLİK SİSTEMDEN OLUŞAN ELEKTROHİDROLİK BİR DÜMEN SİSTEMİNİN KONUM KONTROLÜ

SERVOVALF VE HİDROLİK SİSTEMDEN OLUŞAN ELEKTROHİDROLİK BİR DÜMEN SİSTEMİNİN KONUM KONTROLÜ GEMİ İNŞAATI VE DENİZ TEKNOLOJİSİ TEKNİK KONGRESİ 08 BİLDİRİLER KİTABI SERVOVALF VE HİDROLİK SİSTEMDEN OLUŞAN ELEKTROHİDROLİK BİR DÜMEN SİSTEMİNİN KONUM KONTROLÜ Fevzi ŞENLİTÜRK, Fuat ALARÇİN ÖZET Bu çalışmada

Detaylı

AKADEMİK YAKLAŞIMLAR DERGİSİ JOURNAL OF ACADEMIC APPROACHES

AKADEMİK YAKLAŞIMLAR DERGİSİ JOURNAL OF ACADEMIC APPROACHES Uluslararası Ham Petrol ve Altın Fiyatlarının Amerian Doları ile İlişisi: Amiri Bir Uygulama Mehmet Şentür 1 Yusuf Erem Abaş 2 Uğur Adıguzel 3 Özet Bu çalışmada, uluslararası altın ve etrol fiyatlarının

Detaylı

TÜRKİYE DE SAĞLIK VE VERİMLİLİK ARASINDAKİ İLİŞKİ: NEDENSELLİK ANALİZİ

TÜRKİYE DE SAĞLIK VE VERİMLİLİK ARASINDAKİ İLİŞKİ: NEDENSELLİK ANALİZİ Kastamonu Üniversitesi İtisadi ve İdari Bilimler Faültesi Dergisi Eim 2015, Sayı:10 TÜRKİYE DE SAĞLIK VE VERİMLİLİK ARASINDAKİ İLİŞKİ: NEDENSELLİK ANALİZİ Murat Can GENÇ 1 Özet: Sağlı, verimliliği artırma

Detaylı

İNSANSIZ HAVA ARAÇLARI İÇİN RADAR KAPLAMA ALANLARINDAN KAÇINACAK EN KISA ROTANIN HESAPLANMASI

İNSANSIZ HAVA ARAÇLARI İÇİN RADAR KAPLAMA ALANLARINDAN KAÇINACAK EN KISA ROTANIN HESAPLANMASI İNSANSIZ HAVA ARAÇLARI İÇİN RADAR KAPLAMA ALANLARINDAN KAÇINACAK EN KISA ROTANIN HESAPLANMASI Hamdi DEMİREL (a), Halil SAVURAN (b), Murat KARAKAYA (c) (a) Mühendisli Faültesi, Yazılım Mühendisliği Bölümü,

Detaylı

Cahit Arf Liseler Arası Matematik Yarışması 2008

Cahit Arf Liseler Arası Matematik Yarışması 2008 Cahit Arf Liseler Arası Matemati Yarışması 2008 İinci Aşama 11 Mayıs 2008 Notlar: Birnci tasla. 1. Tamsayılardan gerçel sayılara tanımlı fonsiyonlar ümesi üzerinde şöyle bir operatörü tanımlayalım: f(x)

Detaylı

Sanayi Sektörü İş Hacminin Ekonometrik Analizi* Econometric Analysis of Industrial Sector Turnover. Yrd. Doç. Dr. S.

Sanayi Sektörü İş Hacminin Ekonometrik Analizi* Econometric Analysis of Industrial Sector Turnover. Yrd. Doç. Dr. S. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi Anadolu University Journal of Social Sciences Sanayi Setörü İş Hacminin Eonometri Analizi* Econometric Analysis of Industrial Sector Turnover Yrd. Doç. Dr.

Detaylı

BÜTÜNLEŞİK ÜRETİM PLANLAMASININ HEDEF PROGRAMLAMAYLA OPTİMİZASYONU VE DENİZLİ İMALAT SANAYİİNDE UYGULANMASI

BÜTÜNLEŞİK ÜRETİM PLANLAMASININ HEDEF PROGRAMLAMAYLA OPTİMİZASYONU VE DENİZLİ İMALAT SANAYİİNDE UYGULANMASI Niğde Üniversitesi İİBF Dergisi, 2013, Cilt: 6, Sayı: 1, s. 96-115. 96 BÜTÜNLEŞİK ÜRETİM PLANLAMASININ HEDEF PROGRAMLAMAYLA OPTİMİZASYONU VE DENİZLİ İMALAT SANAYİİNDE UYGULANMASI ÖZ Arzu ORGAN* İrfan ERTUĞRUL**

Detaylı

Ders 2 : MATLAB ile Matris İşlemleri

Ders 2 : MATLAB ile Matris İşlemleri Ders : MATLAB ile Matris İşlemleri Kapsam Vetörlerin ve matrislerin tanıtılması Vetör ve matris operasyonları Lineer denlem taımlarının çözümü Vetörler Vetörler te boyutlu sayı dizileridir. Elemanlarının

Detaylı

TÜRKİYE DE 1980 SONRASI KAMU HARCAMALARI, VERGİ GELİRLERİ ve EKONOMİK BÜYÜME ARASINDAKİ İLİŞKİNİN ANALİZİ

TÜRKİYE DE 1980 SONRASI KAMU HARCAMALARI, VERGİ GELİRLERİ ve EKONOMİK BÜYÜME ARASINDAKİ İLİŞKİNİN ANALİZİ Pamuale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi Pamuale University Journal of Social Sciences Institute ISSN1308-2922 EISSN2147-6985 Article Info/Maale Bilgisi Received/Geliş: 09.08.2017 Acceted/Kabul:

Detaylı

ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ KİMYA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ KMB 405 KİMYA MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI - 3

ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ KİMYA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ KMB 405 KİMYA MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI - 3 ONOKUZ MAYIS ÜNİVERSİESİ MÜHENİSLİK FAKÜLESİ KİMYA MÜHENİSLİĞİ BÖLÜMÜ KMB 405 KİMYA MÜHENİSLİĞİ LABORAUVARI - 3 ENEY 5: KABUK ÜP ISI EĞİŞİRİCİ ENEYİ (SHALL AN UBE HEA EXCHANGER) EORİ ISI RANSFERİ Isı,

Detaylı

SAÜ Fen Edebiyat Dergisi (2009-II) ÜÇ BOYUTLU LORENTZ UZAYI MANNHEİM EĞRİ ÇİFTİ ÜZERİNE A. ZEYNEP AZAK

SAÜ Fen Edebiyat Dergisi (2009-II) ÜÇ BOYUTLU LORENTZ UZAYI MANNHEİM EĞRİ ÇİFTİ ÜZERİNE A. ZEYNEP AZAK SAÜ Fen Edebiyat Dergisi (009-II) ÜÇ BOYUTLU LORENTZ UZAYI L DE TIMELIKE MANNHEİM EĞRİ ÇİFTİ ÜZERİNE A. ZEYNEP AZAK Saarya Üniversitesi, Fen-Edebiyat Faültesi Matemati Bölümü, 5487, SAKARYA apirdal@saarya.edu.tr

Detaylı

BURSA İLİNDEKİ BİR KONUTUN ISITILMASINDA KLİMA SİSTEMLERİNİN KULLANILMASININ İNCELENMESİ

BURSA İLİNDEKİ BİR KONUTUN ISITILMASINDA KLİMA SİSTEMLERİNİN KULLANILMASININ İNCELENMESİ TESKON 2017 / BİNALARDA ENERJİ PERFORMANSI SEMPOZYUMU Bu bir MMO yayınıdır MMO bu yayındai ifadelerden, fiirlerden, toplantıda çıan sonuçlardan, teni bilgi ve basım hatalarından sorumlu değildir. BURSA

Detaylı

Türkiye nin Kabuklu Fındık Üretiminde Üretim-Fiyat İlişkisinin Koyck Yaklaşımı İle Analizi

Türkiye nin Kabuklu Fındık Üretiminde Üretim-Fiyat İlişkisinin Koyck Yaklaşımı İle Analizi TÜRK TARIM ve DOĞA BİLİMLERİ DERGİSİ TURKISH JOURNAL of AGRICULTURAL and NATURAL SCIENCES www.urkjans.com Türkiye nin Kabuklu Fındık Üreiminde Üreim-Fiya İlişkisinin Koyck Yaklaşımı İle Analizi Şenol ÇELİK*

Detaylı

TÜRKİYE NİN İKTİSADİ BÜYÜMESİNDE TURİZM SEKTÖRÜNÜN KATKISI

TÜRKİYE NİN İKTİSADİ BÜYÜMESİNDE TURİZM SEKTÖRÜNÜN KATKISI TÜRKİYE NİN İKTİSADİ BÜYÜMESİNDE TURİZM SEKTÖRÜNÜN KATKISI Harun TERZİ * Uğur Korut PATA ** ÖZ Bu çalışmada Türiye de 1964-2014 dönemi yıllı verilerle, gayri safi yurtiçi hasıla ile üleye gelen turist

Detaylı

FARKLI YAPIM SİSTEMLERİ VE KONUT MALİYETLERİ

FARKLI YAPIM SİSTEMLERİ VE KONUT MALİYETLERİ FARKLI YAPIM SİSTEMLERİ VE KONUT MALİYETLERİ ESRA BOSTANCIOĞLU 1, EMEL DÜZGÜN BİRER 2 ÖZET Bir binanın fonsiyon ve performansının değerlendirilmesinde; diğerlerinin yanında maliyet önemli bir parametredir.

Detaylı

TESİSLERDE MEYDANA GELEN PARALEL REZONANS OLAYININ BİLGİSAYAR DESTEKLİ ANALİZİ

TESİSLERDE MEYDANA GELEN PARALEL REZONANS OLAYININ BİLGİSAYAR DESTEKLİ ANALİZİ TESİSLERDE MEYDANA GELEN PARALEL REZONANS OLAYNN BİLGİSAYAR DESTEKLİ ANALİZİ Cen GEZEGİN Muammer ÖZDEMİR Eletri Eletroni Mühendisliği Bölümü Mühendisli Faültesi Ondouz Mayıs Üniversitesi, 559, Samsun e-posta:

Detaylı

Türkiye de Sanayileşme, Finansal Gelişme, Ekonomik Büyüme ve Kentleşmenin Enerji Tüketimi Üzerindeki Etkisi: Çoklu Yapısal Kırılmalı Bir Araştırma

Türkiye de Sanayileşme, Finansal Gelişme, Ekonomik Büyüme ve Kentleşmenin Enerji Tüketimi Üzerindeki Etkisi: Çoklu Yapısal Kırılmalı Bir Araştırma EGE AKADEMİK BAKIŞ / EGE ACADEMIC REVIEW Cilt: 5 Sayı: 2 Nisan 25 ss. 97-26 Türiye de Sanayileşme, Finansal Gelişme, Eonomi Büyüme ve Kentleşmenin Enerji Tüetimi Üzerindei Etisi: Çolu Yapısal Kırılmalı

Detaylı

BİR FONKSİYONUN FOURİER SERİSİNE AÇILIMI:

BİR FONKSİYONUN FOURİER SERİSİNE AÇILIMI: FOURIER SERİERİ GİRİŞ Elastisite probleminin çözümünde en büyü zorlu sınır şartlarının sağlatılmasındadır. Bu zorluğu gidermenin yollarından biride sınır yülerini Fourier serilerine açmatır. Fourier serilerinin

Detaylı

LOGRANK TESTİ İÇİN GÜÇ ANALİZİ VE ÖRNEK GENİŞLİĞİNİN HESAPLANMASI ÖZET

LOGRANK TESTİ İÇİN GÜÇ ANALİZİ VE ÖRNEK GENİŞLİĞİNİN HESAPLANMASI ÖZET IAAOJ, Scientific Science, 05, 3(), 9-8 LOGRANK TESTİ İÇİN GÜÇ ANALİZİ VE ÖRNEK GENİŞLİĞİNİN HESAPLANMASI Nesrin ALKAN, Yüsel TERZİ, B. Barış ALKAN Sinop Üniversitesi, Fen Edebiyat Faültesi, İstatisti

Detaylı

Makale KAZANLARDA EKSERJĐ ANALĐZĐ

Makale KAZANLARDA EKSERJĐ ANALĐZĐ Maale KAZANLARDA EKSERJĐ ANALĐZĐ Arş. Gör. Kemal ÇOMAKLI * Prof. Dr. Bedri YÜKSEL ** Atatür Üniversitesi Mühendisli Faültesi Maine Müh. Böl. ERZURUM email: (*) comali@atauni.edu.tr (**) byusel@atauni.edu.tr

Detaylı

Koyck Modeliyle Türkiye de Buğday Üretimi ve Fiyatı İlişkisinin Analizi

Koyck Modeliyle Türkiye de Buğday Üretimi ve Fiyatı İlişkisinin Analizi TARIM BİLİMLERİ DERGİSİ 26, 12 (4) 333-339 ANKARA ÜNİVERSİTESİ ZİRAAT FAKÜLTESİ Koyc Modeliyle Türiye de Buğday Üreimi ve Fiyaı İlişisinin Analizi Ahme ÖZÇELİK 1 Osman Oran ÖZER 1 Geliş Tarihi: 8.6.26

Detaylı

Esmer Irkı Sığırlarda Süt Verimi Üzerine Etkili Faktörlerin Path Analizi İle Belirlenmesi

Esmer Irkı Sığırlarda Süt Verimi Üzerine Etkili Faktörlerin Path Analizi İle Belirlenmesi Kafas Univ Vet Fa Derg 7 (5): 859-86, 0 DOI:0.9775/vfd.0.688 REEARCH ARTICLE Esmer Irı ığırlarda üt Verimi Üzerine Etili Fatörlerin Path Analizi İle Belirlenmesi Yalçın TAHTALI * Aziz ŞAHİN * Zafer ULUTAŞ

Detaylı

RASGELE SÜREÇLER. Bir X rasgele değişkenin, a ve b arasında tekdüze dağılımlı olabilmesi için olasılık yoğunluk fonksiyonu aşağıdaki gibi olmalıdır.

RASGELE SÜREÇLER. Bir X rasgele değişkenin, a ve b arasında tekdüze dağılımlı olabilmesi için olasılık yoğunluk fonksiyonu aşağıdaki gibi olmalıdır. RASGELE SÜREÇLER Eğer bir büyülüğün her t anında alacağı değeri te bir şeilde belirleyen matematisel bir ifade verilebilirse bu büyülüğün deterministi bir büyülü olduğu söylenebilir. Haberleşmeden habere

Detaylı

Dinamik Programlama Tekniğindeki Gelişmeler

Dinamik Programlama Tekniğindeki Gelişmeler MADENCİLİK Aralı December 1991 Cilt Volume XXX Sayı No 4 Dinami Programlama Teniğindei Gelişmeler Developments in Dynamic Programming Technique Ercüment YALÇIN (*) ÖZET Bu yazıda, optimum nihai açı işletme

Detaylı

TÜRKĠYE DE HANEHALKI YOKSULLUĞU

TÜRKĠYE DE HANEHALKI YOKSULLUĞU Ege Aademi BaıĢ / Ege Academic Review 0 (2) 200: 627-649 TÜRĠYE DE HANEHALI YOSULLUĞU HOUSEHOLD POVERTY IN TUREY Yrd. Doç. Dr. Tülin CANBAY, Celal Bayar Üniversitesi, Ġtisadi ve Ġdari Bilimler Faültesi,

Detaylı

DEÜ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ FEN ve MÜHENDİSLİK DERGİSİ Cilt: 5 Sayı: 1 sh. 89-101 Ocak 2003

DEÜ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ FEN ve MÜHENDİSLİK DERGİSİ Cilt: 5 Sayı: 1 sh. 89-101 Ocak 2003 DEÜ MÜENDİSLİK FAKÜLTESİ FEN ve MÜENDİSLİK DERGİSİ Cilt: 5 Sayı: 1 sh. 89-101 Oca 00 PERDE ÇERÇEVELİ YAPILARDA a m PERDE KATKI KATSAYISININ DİFERANSİYEL DENKLEM YÖNTEMİ İLE BULUNMASI VE GELİŞTİRİLEN BİLGİSAYAR

Detaylı

MALİYE ARAŞTIRMALARI DERGİSİ

MALİYE ARAŞTIRMALARI DERGİSİ MALİYE ARAŞTIRMALARI DERGİSİ RESEARCH JOURNAL OF PUBLIC FINANCE March 2017, Vol:3, Mart 2017, Cilt:3, Issue:1 Sayı:1 ISSN: 2149-5203 ISSN: 2149-5203 journal homepage: www.maliyearastirmalari.com Türiye

Detaylı

ANKARA İLİ DELİCE İLÇESİ KÖPRÜSÜNÜN CPM METODU İLE MÜHENDİSLİK KRİTERLERİNİN BELİRLENMESİ

ANKARA İLİ DELİCE İLÇESİ KÖPRÜSÜNÜN CPM METODU İLE MÜHENDİSLİK KRİTERLERİNİN BELİRLENMESİ P A M U K K A L E Ü N İ V E R S İ T E S İ M Ü H E N D İ S L İ K F A K Ü L T E S İ P A M U K K A L E U N I V E R S I T Y E N G I N E E R I N G C O L L E G E M Ü H E N D İ S L İ K B İ L İ M L E R İ D E R

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. Mehmet Karaçuka

Yrd. Doç. Dr. Mehmet Karaçuka Dersin Adı DERS ÖĞRETİM PLANI Dersin Kodu ECO 84 Dersin Türü (Zorunlu, Seçmeli) Dersin Seviyesi (Ön Lisans, Lisans, Yüksek Lisans, Doktora) Dersin AKTS Kredisi 5 Haftalık Ders Saati 1 Haftalık Uygulama

Detaylı

KRONĐK BÖBREK YETMEZLĐĞĐ HASTALIĞINDA ÖNEMLĐ FAKTÖRLERĐN BELĐRLENMESĐ

KRONĐK BÖBREK YETMEZLĐĞĐ HASTALIĞINDA ÖNEMLĐ FAKTÖRLERĐN BELĐRLENMESĐ ISSN:0- e-journal of New World Sciences Academy 009, Volume:, Number:, Article Number: A000 PHYSICAL SCIENCES Received: November 00 Acceted: June 009 Series : A ISSN : 0-0 009 www.newwsa.com Yüsel Öner,

Detaylı

ANKARA İLİ DELİCE İLÇESİ KÖPRÜSÜNÜN CPM METODU İLE MÜHENDİSLİK KRİTERLERİNİN BELİRLENMESİ

ANKARA İLİ DELİCE İLÇESİ KÖPRÜSÜNÜN CPM METODU İLE MÜHENDİSLİK KRİTERLERİNİN BELİRLENMESİ PAMUKKALE ÜNÝVERSÝTESÝ MÜHENDÝSLÝK YIL FAKÜLTESÝ PAMUKKALE UNIVERSITY ENGINEERING CÝLT COLLEGE MÜHENDÝSLÝK BÝLÝMLERÝ SAYI DERGÝSÝ JOURNAL OF ENGINEERING SAYFA SCIENCES : 1995 : 1 : 2-3 : 95-103 ANKARA

Detaylı

PİKAN TOHUMLARININ ÇİMLENME HIZININ BELİRLENMESİ. Gülsüm ALKAN1, Burak E. ALGÜL1, Zeynel DALKILIÇ1

PİKAN TOHUMLARININ ÇİMLENME HIZININ BELİRLENMESİ. Gülsüm ALKAN1, Burak E. ALGÜL1, Zeynel DALKILIÇ1 Adnan Menderes Üniversitesi Ziraat Faültesi Dergisi 0; () : - Journal of Adnan Menderes University Agricultural Faculty 0; () : - Araştırma / Research PİKAN TOHUMLARININ ÇİMLENME HIZININ BELİRLENMESİ Gülsüm

Detaylı

28/5/2009 TARİHLİ VE 2108/30 SAYILI KURUL KARARI 11 HAZİRAN 2009 TARİHLİ VE 27255 SAYILI RESMİ GAZETEDE YAYIMLANMIŞTIR.

28/5/2009 TARİHLİ VE 2108/30 SAYILI KURUL KARARI 11 HAZİRAN 2009 TARİHLİ VE 27255 SAYILI RESMİ GAZETEDE YAYIMLANMIŞTIR. 28/5/2009 TARİHLİ VE 2108/30 SAYILI KURUL KARARI 11 HAZİRAN 2009 TARİHLİ VE 27255 SAYILI RESMİ GAZETEDE YAYIMLANMIŞTIR. Enerji Piyasası Düzenleme Kurumundan: ELEKTRĠK PĠYASASI DENGELEME VE UZLAġTIRMA YÖNETMELĠĞĠ

Detaylı

TEK SERBESTLİK DERECELİ TİTREŞİM SİSTEMİNİN LAGUERRE POLİNOMLARI İLE MATRİS ÇÖZÜMÜ

TEK SERBESTLİK DERECELİ TİTREŞİM SİSTEMİNİN LAGUERRE POLİNOMLARI İLE MATRİS ÇÖZÜMÜ EK SERBESLİK DERECELİ İREŞİM SİSEMİNİN LAGUERRE POLİNOMLARI İLE MARİS ÇÖZÜMÜ Mehmet ÇEVİK a, Nurcan BAYKUŞ b a Celal Bayar Üniversitesi Maine Mühendisliği Bölümü, Muradiye 454, Manisa. b Douz Eylül Üniversitesi,

Detaylı

doğru orantı doğru orantı örnek: örnek:

doğru orantı doğru orantı örnek: örnek: doğru orantı Kazanım :Doğru orantılı ii çolu arasındai ilişiyi tablo veya denlem olara ifade eder. Doğru orantılı ii çoluğa ait orantı sabitini belirler ve yorumlar. doğru orantı İi çolutan biri artaren

Detaylı

MOBİLYA ENDÜSTRİSİNDE AŞAMALAR ARASINDA FİRE BULUNAN ÇOK AŞAMALI TEDARİK ZİNCİRİ AĞININ OPTİMİZASYONU. Ercan ŞENYİĞİT 1, *

MOBİLYA ENDÜSTRİSİNDE AŞAMALAR ARASINDA FİRE BULUNAN ÇOK AŞAMALI TEDARİK ZİNCİRİ AĞININ OPTİMİZASYONU. Ercan ŞENYİĞİT 1, * Erciyes Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi 25 (1-2) 168-182 (2009) http://fbe.erciyes.edu.tr/ ISSN 1012-2354 MOBİLYA ENDÜSTRİSİNDE AŞAMALAR ARASINDA FİRE BULUNAN ÇOK AŞAMALI TEDARİK ZİNCİRİ AĞININ

Detaylı

Electronic Letters on Science & Engineering 6(1) (2010) Available online at www.e-lse.org

Electronic Letters on Science & Engineering 6(1) (2010) Available online at www.e-lse.org Electronic Letters on Science & Engineering 6(1) (2010) Available online at www.e-lse.org FUZZY Control Strategy Adapting to ISPM-15 Standarts Aydın Mühürcü 1, Gülçin Mühürcü 2 1 Saarya University, Electrical-Electronical

Detaylı

Tremalarla Oluşum: Kenar uzunluğu 1 olan bir eşkenar üçgenle başlayalım. Bu üçgene S 0

Tremalarla Oluşum: Kenar uzunluğu 1 olan bir eşkenar üçgenle başlayalım. Bu üçgene S 0 SİERPİNSKİ ÜÇGENİ Polonyalı matematiçi Waclaw Sierpinsi (1882-1969) yılında Sierpinsi üçgeni veya Sierpinsi şapası denilen bir fratal tanıttı. Sierpinsi üçgeni fratalların il örneğidir ve tremalarla oluşturulur.

Detaylı

Devlet Üniversitelerinin Etkinlik Analizi: Türkiye Örneği. Efficiency Analysis of State Universities: A Case of Turkey

Devlet Üniversitelerinin Etkinlik Analizi: Türkiye Örneği. Efficiency Analysis of State Universities: A Case of Turkey Hacettepe Üniversitesi Eğitim Faültesi Dergisi (H. U. Journal of Education) 29(3), 124-136 [Temmuz 2014] Efficiency Analysis of State Universities: A Case of Turey Gamze ÖZEL * ÖZ: Bu çalışmanın amacı,

Detaylı

Sığır Sayısı, Süt Üretimi ve Süt Fiyatı Arasındaki Uzun Dönem İlişkisinin Belirlenmesi: 1980-2013 Dönemi-Türkiye Örneği

Sığır Sayısı, Süt Üretimi ve Süt Fiyatı Arasındaki Uzun Dönem İlişkisinin Belirlenmesi: 1980-2013 Dönemi-Türkiye Örneği Türkiye Tarımsal Araştırmalar Dergisi http://dergi.siirt.edu.tr/index.php/ziraat Araştırma Makalesi / Research Article Turk J Agric Res (2014) 1: 196-202 TÜTAD ISSN: 2148-2306 Sığır Sayısı, Süt Üretimi

Detaylı

A İSTATİSTİK KPSS-AB-PÖ/2007. 1. X rasgele değişkeninin olasılık fonksiyonu. 4. X sürekli raslantı değişkeninin birikimli dağılım fonksiyonu,

A İSTATİSTİK KPSS-AB-PÖ/2007. 1. X rasgele değişkeninin olasılık fonksiyonu. 4. X sürekli raslantı değişkeninin birikimli dağılım fonksiyonu, . X rasgele değişeninin olasılı fonsiyonu f( x) = c(x + 5), x =,, 0, diğer hâllerde olduğuna göre, c nin değeri açtır? A İSTATİSTİK KPSS-AB-PÖ/007. X süreli raslantı değişeninin biriimli dağılım fonsiyonu,

Detaylı

daha çok göz önünde bulundurulabilir. Öğrencilerin dile karşı daha olumlu bir tutum geliştirmeleri ve daha homojen gruplar ile dersler yürütülebilir.

daha çok göz önünde bulundurulabilir. Öğrencilerin dile karşı daha olumlu bir tutum geliştirmeleri ve daha homojen gruplar ile dersler yürütülebilir. ÖZET Üniversite Öğrencilerinin Yabancı Dil Seviyelerinin ve Yabancı Dil Eğitim Programına Karşı Tutumlarının İncelenmesi (Aksaray Üniversitesi Örneği) Çağan YILDIRAN Niğde Üniversitesi, Sosyal Bilimler

Detaylı

CORRELATION BETWEEN PRODUCTION AND PRICE IN AGRICULTURAL PRODUCTS

CORRELATION BETWEEN PRODUCTION AND PRICE IN AGRICULTURAL PRODUCTS 313 TARIM ÜRÜNLERİNDE ÜRETİM VE FİYAT İLİŞKİSİ Zeki BAYRAMOĞLU' Erdemir GÜNDOĞMUŞ2 Orhan G Ü N D Ü / Özet Bu çalışmada tarımsal ürünlerin fiyatlarındaki dalgalanmanın üretici kararları üzerindeki etkisi,

Detaylı

DÜŞÜK SICAKLIKTA ISI KAYNAĞI KULLANAN BİR ABSORBSİYONLU SOĞUTMA SİSTEMİNİN TERMOEKONOMİK OPTİMİZASYONU

DÜŞÜK SICAKLIKTA ISI KAYNAĞI KULLANAN BİR ABSORBSİYONLU SOĞUTMA SİSTEMİNİN TERMOEKONOMİK OPTİMİZASYONU Isı Bilimi ve eniği Dergisi, 33, 2, 111-117, 2013 J. of hermal Siene and ehnology 2013 IBD Printed in urey ISSN 1300-3615 DÜŞÜK SICAKLIKA ISI KAYNAĞI KULLANAN BİR ABSORBSİYONLU SOĞUMA SİSEMİNİN ERMOEKONOMİK

Detaylı

Şanlıurfa Kuru Tarım İşletmelerinde Farklı Makina Seti ve Arazi Büyüklüğüne Göre Optimum Ürün Deseninin Belirlenmesi

Şanlıurfa Kuru Tarım İşletmelerinde Farklı Makina Seti ve Arazi Büyüklüğüne Göre Optimum Ürün Deseninin Belirlenmesi Şanlıurfa Kuru Tarım lerinde Farklı Makina Seti ve Arazi Büyüklüğüne Göre Optimum Ürün Deseninin Belirlenmesi Cevdet SAĞLAM 1, Refik POLAT 2 1 Harran Üniversitesi, Ziraat Fakültesi, Tarım makineları Bölümü,

Detaylı

Rusya Borsası nın Petrol Fiyatlarına Bağımlılığı Dependence on Oil Prices of Russian Stock Market

Rusya Borsası nın Petrol Fiyatlarına Bağımlılığı Dependence on Oil Prices of Russian Stock Market 632 INTERNATIONAL CONFERENCE ON EURASIAN ECONOMIES 2016 Rusya Borsası nın Petrol Fiyatlarına Bağımlılığı Dependence on Oil Prices of Russian Stoc Maret Asst. Prof. Dr. Dile Özdemir (Atatür University,

Detaylı

DEÜ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ FEN ve MÜHENDİSLİK DERGİSİ Cilt: 5 Sayı: 2 sh. 27-35 Mayıs 2003

DEÜ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ FEN ve MÜHENDİSLİK DERGİSİ Cilt: 5 Sayı: 2 sh. 27-35 Mayıs 2003 DEÜ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ FEN ve MÜHENDİSLİK DERGİSİ Cilt: 5 Sayı: sh. 7-35 Mayıs 003 FATURALI CTP LEVHALARDA GERİLME KONSANTRASYONUNUN ARAŞTIRILMASI (AN INVESTIGATION OF STRESS CONCENTRATION IN FILLETED

Detaylı

COGRAFI BILGI SISTEMI DESTEKLI TRAFIK KAZA ANALIZI ÖZET

COGRAFI BILGI SISTEMI DESTEKLI TRAFIK KAZA ANALIZI ÖZET COGRAFI BILGI SISTEMI DESTEKLI TRAFIK KAZA ANALIZI Darçin AKIN *, Yasasin ERYILMAZ ** ÖZET Bu maalede cografi bilgi sistemi (CBS) desteli bir trafi aza analizinin nasil yapilabilecegi ve aza verilerinin

Detaylı

Bazı Ceviz (Juglans regia L.) Çeşitlerinin Çimlenme ve Çöğür (Anaçlık) Gelişme Performanslarının Belirlenmesi

Bazı Ceviz (Juglans regia L.) Çeşitlerinin Çimlenme ve Çöğür (Anaçlık) Gelişme Performanslarının Belirlenmesi Bazı Ceviz (Juglans regia L.) Çeşitlerinin Çimlenme ve Çöğür (Anaçlık) Gelişme Performanslarının Belirlenmesi Akide ÖZCAN 1 Mehmet SÜTYEMEZ 2 1 Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniv., Afşin Meslek Yüksekokulu,

Detaylı

Açık işletme Dizaynı için Uç Boyutlu Dinamik Programlama Tekniği

Açık işletme Dizaynı için Uç Boyutlu Dinamik Programlama Tekniği MADENCİLİK Haziran June 1991 Cilt Volume XXX Sayı No 2 Açı işletme Dizaynı için Uç Boyutlu Dinami Programlama Teniği A Three Dimensional Dynamic Programming Technique for Open Pit Design Ercüment YALÇE\(*)

Detaylı

İş Bir sistem ve çevresi arasındaki etkileşimdir. Sistem tarafından yapılan işin, çevresi üzerindeki tek etkisi bir ağırlığın kaldırılması olabilir.

İş Bir sistem ve çevresi arasındaki etkileşimdir. Sistem tarafından yapılan işin, çevresi üzerindeki tek etkisi bir ağırlığın kaldırılması olabilir. ermodinami rensipler ermodinamiğin birinci anunu enerjinin orunumu prensibinin bir ifadesidir. Enerji bir bölgeden diğerine taşındığında eya bir bölge içinde şeil değiştirdiğinde toplam enerji mitarı sabit

Detaylı

DÖVİZ KURU OYNAKLIĞI VE EKONOMİK BÜYÜME: TÜRKİYE ÖRNEĞİ EXCHANGE RATE VOLATILITY AND ECONOMIC GROWTH: THE CASE OF TURKEY

DÖVİZ KURU OYNAKLIĞI VE EKONOMİK BÜYÜME: TÜRKİYE ÖRNEĞİ EXCHANGE RATE VOLATILITY AND ECONOMIC GROWTH: THE CASE OF TURKEY DÖVİZ KURU OYNAKLIĞI VE EKONOMİK BÜYÜME: TÜRKİYE ÖRNEĞİ EXCHANGE RATE VOLATILITY AND ECONOMIC GROWTH: THE CASE OF TURKEY Yrd.Doç.Dr. Hidayet ÜNLÜ Süleyman Demirel Üniversitesi İtisat Bölümü hidayetunlu@sdu.edu.tr

Detaylı

ÖZEL EGE LİSESİ 13. OKULLAR ARASI MATEMATİK YARIŞMASI 8. SINIF ELEME SINAVI TEST SORULARI

ÖZEL EGE LİSESİ 13. OKULLAR ARASI MATEMATİK YARIŞMASI 8. SINIF ELEME SINAVI TEST SORULARI 1. x,y,z pozitif tam sayılardır. 1 11 x + = 8 y + z olduğuna göre, x.y.z açtır? 3 B) 4 C) 6 D)1 3 1 4. {,1,1,1,...,1 } 1 ümesinin en büyü elemanının diğer 1 elemanın toplamına oranı, hangi tam sayıya en

Detaylı

Üniversite Öğrencilerinin Akademik Başarılarını Etkileyen Faktörler Bahman Alp RENÇBER 1

Üniversite Öğrencilerinin Akademik Başarılarını Etkileyen Faktörler Bahman Alp RENÇBER 1 Çankırı Karatekin Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 3(1): 191-198 Üniversite Öğrencilerinin Akademik Başarılarını Etkileyen Faktörler Bahman Alp RENÇBER 1 Özet Bu çalışmanın amacı, üniversite

Detaylı

KARINCA KOLONİSİ ALGORİTMASI İLE GEZEN SATICI PROBLEMİNİN ÇÖZÜMÜ

KARINCA KOLONİSİ ALGORİTMASI İLE GEZEN SATICI PROBLEMİNİN ÇÖZÜMÜ 8. Türiye Eonometri ve İstatisti Kongresi 24-25 Mayıs 2007 İnönü Üniversitesi Malatya KARINCA KOLONİSİ ALGORİTMASI İLE GEZEN SATICI PROBLEMİNİN ÇÖZÜMÜ Hasan SÖYLER 1 Timur KESKİNTÜRK 2 Özet: Karınca olonisi

Detaylı

ÖABT LİSE MATEMATİK KPSS 2016 ANALİZ DİFERANSİYEL DENKLEMLER. Eğitimde

ÖABT LİSE MATEMATİK KPSS 2016 ANALİZ DİFERANSİYEL DENKLEMLER. Eğitimde ÖABT LİSE KPSS 2016 Pegem Aademi Sınav Komisyonu; 2015 KPSS ye Pegem Yayınları ile hazırlanan adayların, 40'ın üzerinde soruyu olaylıla çözebildiğini açıladı. MATEMATİK ANALİZ DİFERANSİYEL DENKLEMLER Eğitimde

Detaylı

Journal of Engineering and Natural Sciences Mühendislik ve Fen Bilimleri Dergisi

Journal of Engineering and Natural Sciences Mühendislik ve Fen Bilimleri Dergisi Journal o Engineering and Natural Sciences Mühendisli ve Fen Bilimleri Dergisi Sigma Vol./ilt 26 Issue/Saı 3 Araştırma Maalesi / Research Article DETERMINATION OF OPTIMUM INSULATION THIKNESS BY USING HEATING

Detaylı

SÖZDE SPOT ELEKTRİK FİYATINI KULLANAN KISA DÖNEM HİDROTERMAL KOORDİNASYON PROBLEMİ İÇİN DELPHİ DİLİNDE YAZILMIŞ GÖRSEL BİR PROGRAM

SÖZDE SPOT ELEKTRİK FİYATINI KULLANAN KISA DÖNEM HİDROTERMAL KOORDİNASYON PROBLEMİ İÇİN DELPHİ DİLİNDE YAZILMIŞ GÖRSEL BİR PROGRAM SÖZDE SPOT ELEKTRİK FİYATINI KULLANAN KISA DÖNEM HİDROTERMAL KOORDİNASYON PROBLEMİ İÇİN DELPHİ DİLİNDE YAZILMIŞ GÖRSEL BİR PROGRAM Celal YAŞAR 1 Salih FADIL 2 M.Ali TAŞ 3 13 Dumlupınar Üniversitesi Mühendisli

Detaylı

Ufuk Ekim Accepted: January 2011. ISSN : 1308-7231 yunal@selcuk.edu.tr 2010 www.newwsa.com Konya-Turkey

Ufuk Ekim Accepted: January 2011. ISSN : 1308-7231 yunal@selcuk.edu.tr 2010 www.newwsa.com Konya-Turkey ISSN:1306-3111 e-journal of New World Sciences Academy 011, Volume: 6, Number: 1, Article Number: 1A0156 ENGINEERING SCIENCES Yavuz Ünal Received: October 010 Ufu Eim Accepted: January 011 Murat Kölü Series

Detaylı

Excel dosyasından verileri aktarmak için Proc/Import/Read Text-Lotus-Excel menüsüne tıklanır.

Excel dosyasından verileri aktarmak için Proc/Import/Read Text-Lotus-Excel menüsüne tıklanır. ZAMAN SERİSİ MODEL Aşağıdaki anlatım sadece lisans düzeyindeki temel ekonometri bilgisine göre hazırlanmıştır. Bir akademik çalışmanın gerektirdiği birçok ön ve son testi içermemektedir. Bu dosyalar ilk

Detaylı

Matris Unutma Faktörü İle Uyarlanmış Kalman Filtresinin Başarım Değerlendirmesi

Matris Unutma Faktörü İle Uyarlanmış Kalman Filtresinin Başarım Değerlendirmesi Fırat Üniv. Fen Bilimleri Dergisi Fırat Unv. Journal of Science 25(), 7-76, 23 25(), 7-76, 23 Matris Unutma Fatörü İle Uyarlanmış Kalman Filtresinin Başarım Değerlendirmesi Özet Cener BİÇER * Esin KÖKSAL

Detaylı