Hacı KUYU Maden Mühendisi İş Güvenliği Uzmanı (A) İşyeri Hekimi ve İş Güvenliği Uzmanlığı Eğitici

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Hacı KUYU Maden Mühendisi İş Güvenliği Uzmanı (A) İşyeri Hekimi ve İş Güvenliği Uzmanlığı Eğitici"

Transkript

1 Hacı KUYU Maden Mühendisi İş Güvenliği Uzmanı (A) İşyeri Hekimi ve İş Güvenliği Uzmanlığı Eğitici

2 Elektrik Nedir? Elektrik enerjisini oluşturan, akımı sağlayan elektronlardır. Elektrik akımı iletkenin atom yapısındaki elektronların hareketiyle meydana gelmektedir. Bir maddeye elektrik uygulandığında elektronlar negatif (-) 'den pozitif (+) yönüne doğru hareket etmeye başlar. Bu harekete "Elektrik Akımı" denir. Birimi ise "Amper" 'dir.

3 Elektrik Nedir? Amper (sembolü A), elektrikte akım şiddeti birimidir. Bir iletkenden birim zamanda geçen elektrik yükü miktarına, elektrik akımının şiddeti denir. Bir iletkenin belli bir kesitinden saniyede bir Coulomb elektrik yükü geçerse, akım şiddeti 1 A olur.

4 Akım Şiddeti Akım, iki nokta arasındaki potansiyeli farkı nedeniyle oluşur ve şiddeti şeklinde hesaplanır; V : Potansiyel farkı (Volt), R : Direnç (Ohm), I : Akım şiddeti (Amper).

5 ELEKTRİKLE İLGİLİ TANIMLAR Elektrik Kuvvetli Akım Tesisleri: Elektrik enerjisinin üretilmesini özelliğinin değiştirilmesini, biriktirilmesini, iletilmesini, dağıtılmasını ve mekanik enerjiye, ışığa, kimyasal enerjiye vb. enerjilere dönüştürülerek kullanılmasını sağlayan tesislerdir. Elektrik iç tesisleri: Yapıların içinde veya bu yapılara ek olarak kurulmuş tesisler dışındaki her türlü alçak gerilim tesisleri, evlere ait, bağ, bahçe tesisleri, sürekli tesislerin işletmeye açılmasına kadar kurulmuş geçici tesisler.

6 ELEKTRİKLE İLGİLİ TANIMLAR Santral: Elektrik enerjisinin üretildiği tesislerdir. Ağ (Enterkonnekte) şebeke: Santrallerin birbiri ile bağlantısını sağlayan gözlü şebekedir. İletim şebekesi: Yerel koşullar nedeniyle belli yerlerde üretilebilen ve ağ şebeke ile en üst düzeyde toplanan enerjiyi tüketicinin yakınına ileten kablo ve/veya hava hattı şebekeleridir. Dağıtım şebekesi: İletilerek tüketilecek bölgeye taşınmış olan enerjiyi, tüketiciye kadar götüren şebekedir.

7 ELEKTRİKLE İLGİLİ TANIMLAR Ana indirici merkez: Enerjiyi seçilmiş dağıtım gerilimi seviyesine dönüştüren transformatör merkezleridir. Ara indirici merkez: İki veya daha fazla yüksek gerilim seviyesi kullanılan şebekelerde enerjiyi bir yüksek gerilim seviyesinden diğerine dönüştüren transformatör merkezleridir. Dağıtım transformatör merkezi: Yüksek gerilimli elektrik enerjisini alçak gerilimli elektrik enerjisine dönüştüren transformatör merkezleridir.

8 ELEKTRİKLE İLGİLİ TANIMLAR Hava hattı: Kuvvetli akım iletimini sağlayan mesnet noktaları, direkler ve bunların temelleri, yer üstünde çekilmiş iletkenler, iletken donanımları, izolatörler, izolatör bağlantı elemanları ve topraklamalardan oluşan tesisin tümüdür. İletkenler: Gerilim altında olup olmamasına bağlı olmaksızın bir hava hattının mesnet noktaları arasındaki çıplak ya da yalıtılmış örgülü ya da tek tellerdir.

9 ELEKTRİKLE İLGİLİ TANIMLAR Yalıtılmış hava hattı kabloları: Yalıtılmış hava hattı kabloları, yalıtılmış faz iletkenleri ile yalıtılmış ya da yalıtılmamış nötr iletkeni birbirine yada taşıyıcı bir tele bükülerek sarılmış tek telli, sıkıştırılarak yuvarlatılmış çok telli ya da örgülü iletkenlerden oluşan kablolardır. Demet iletkenler: Bir faz iletkeni yerine, iki ya da daha çok iletken kullanılan ve iletkenler arasında hat boyunca yaklaşık olarak aynı uzaklık bulunan düzendir. Anma kesiti (Nominal kesit): İletkenlerin standartlarda belirtilen kesit değeridir. Gerçek kesit: Örgülü iletkenlerin, yapım toleransları dikkate alınmaksızın, net kesit değerleridir.

10 ELEKTRİKLE İLGİLİ TANIMLAR İletken kopma kuvveti: İletkenlerin hesapla bulunan teorik kopma değerinin %95'i ya da kataloglarda "kopma yükü" olarak belirtilen değerdir. En büyük çekme gerilmesi: -5ø C'da hesap için esas olan ek yükte ya da en küçük ortam sıcaklığında ek yüksüz yahut +5ø C'da rüzgar yükünde oluşan iletken gerilmelerinin en büyük yatay bileşenidir. Yıllık ortalama çekme gerilmesi : Yıllık ortalama sıcaklıkta (genellikle + 15øC'da) rüzgarsız durumda oluşan, iletken çekme gerilmesinin yatay bileşenidir. Salgı (sehim): İletken ile iletkenin iki askı noktasını birleştiren doğru arasındaki en büyük düşey uzaklıktır.

11 ELEKTRİKLE İLGİLİ TANIMLAR İletken donanımı: İletkenle doğrudan doğruya temasta olan ve iletkenlerin bağlanması, gerilmesi ve taşınmasına yarayan parçalardır. İzolatör bağlantı elemanları: İzolatörleri mesnet noktalarına ve iletken donanımlarına, izolatör elemanlarını birbirine bağlamaya yarayan parçalardır. Direğin yararlı tepe kuvveti: Direğe gelen rüzgar yükü dışında, tepeye indirgenmiş öteki kuvvetlerin izin verilen yatay bileşenidir.

12 ELEKTRİKLE İLGİLİ TANIMLAR Direk açıklığı (menzil): İki komşu direk arasındaki yatay uzaklıktır. Rüzgar açıklığı: Direğin iki yanındaki açıklıkların aritmetik ortalamasıdır. Ağırlık açıklığı: Direğin iki yanındaki iletkenlerin yatay teğetli noktaları arasındaki yatay açıklıktır. Küçük aralıklı hatlar: Birbirini izleyen iki direk arasındaki açıklık, çıplak iletkenler için 50 m'yi, yalıtılmış iletkenler için 60 m'yi aşmayan hatlardır. Büyük aralıklı hatlar: Birbirini izleyen iki direk arasındaki açıklık, çıplak iletkenler için 50 m'yi, yalıtılmış iletkenler için 60 m'yi aşan hatlardır.

13 FAZ DEĞERLERİ Tek fazlı sistemler: Bir faz ve bir nötr (220 volt). Günlük yaşamda evimizde kullandığımız tüm alıcıların voltaj değeridir. Üç fazlı sistemler: Nötr hattı ayrı kullanılır. Faz-faz arası 380 volt ve buna bağlı olarak faz toprak arası 220 volttur. 13

14 Gerilim Ölçmek Gerilim ölçmek için voltmetre kullanılır. Voltmetre, gerilimi ölçülmek istenen elemana paralel bağlanır.

15 Gerilim Sınıfları Gerilim kademeleri aşağıdaki şekilde kabul edilmiştir. Alçak Gerilim Yüksek Gerilim : Volt ve altına olan gerilim : Volt üzerinde olan gerilim Tehlikeli gerilim : Alternatif akımda 50 Volt üzerinde olan gerilim Doğru akımda 120 Volt üzerinde olan gerilim. Küçük gerilim : 50 Volt altında olan gerilim (İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Tüzüğü ve Maden Tüzüğünde 42 Volttur) 15

16 Akım Ölçmek Akım ölçmek için ampermetre kullanılır. Ampermetre ise devre kesilerek akımı ölçülmek istenen elemana seri olarak bağlanır.

17 Direnç Ölçümü Direnç ölçümü için ohmmetre kullanılır. Direnç ölçümü için elemanın devre ile bağlantısının kesilmesi gerekir.

18 İletken Atomların dış (valans) yörüngelerindeki elektron sayısı dörtten az (1-2-3) olan elementlere iletken denir. Bu elementler elektrik akımını iyi iletirler. Tüm metaller iletkendir. İnsan vücudu iyi bir iletkendir. İyonlara sahip sıvılar iyi bir iletkendir ve bunlara elektrolit adı verilmektedir. Saf su yalıtkan, günlük hayatta kullandığımız içme suyu iletkendir. Toprak içerisinde su olduğu için iletkendir. Gazlar genelde yalıtkandırlar; fakat iyonlarına ayrılmış gazlar iletkenlik kazanırlar.

19 Yarı İletken Atomların dış yörüngelerindeki elektron sayısı 4 olan elementlere yarı iletken denir. Silisyum, germanyum gibi maddeler örnek olarak verilebilir.

20 Yalıtkan Atomların dış yörüngelerindeki elektron sayısı 8 olan tüm elementlere yalıtkan denir. Yalıtkan gereçler elektriği iletmezler. Son yörüngelerindeki elektron sayısı 5,6,7 olan elementler ise bir noktaya kadar yalıtkandırlar. Yalıtkan cisimlerde serbest elektronlar yok denecek kadar azdır. Cam, kauçuk, pamuk, yağ ve hava yalıtkan maddelere örnek olarak verilebilir.

21 Elektrik Devresi Elektrik akımını meydana getiren elektronlar, elektrik devresinden geçerek alıcıda başka bir enerjiye dönüşür. Elektrik alıcılarının çalışması için sürekli elektrik akımı geçmelidir. Bu akım alıcının devresine bağlanan elektrik enerji kaynağı ile temin edilir. Enerji kaynağının bir ucundan çıkan elektronlar iletken - alıcı - iletken yolunu takip ederek diğer ucuna ulaşır.

22 Açık Devre Elektrik devresindeki anahtarın açık durumda olduğu, devreden akımın geçmediği ve alıcının çalışmadığı devredir. İletkenlerin kopması, sigortanın atması, ek yerlerinin temas etmemesi de açık devreyi oluşturur.

23 Kapalı Devre Elektrik devresinde, anahtar kapalı ve devre akımının normal olarak geçtiği, alıcının çalıştığı devredir.

24 Alternatif Akım Zamana bağlı olarak periyodik bir şekilde yön ve şiddet değiştiren akıma Alternatif Akım (AC) denir. Alternatif akımın şiddeti kaynağın gücüne bağlıdır. Alternatif akım büyük elektrik devrelerinde ve yüksek güçlü elektrik motorlarında kullanılır. Evlerimizdeki elektrik alternatif akım sınıfına girer.

25 Doğru Akım Zamanla yönü ve şiddeti değişmeyen akıma doğru akım denir. İngilizce Direct Current kelimelerinin kısaltılması DC ile gösterilir. Doğru akım genelde elektronik devrelerde kullanılır. En sabit doğru akım kaynakları da pillerdir.

26 Kısa Devre Elektrik devresinde, devre akımının alıcıdan geçmeden kısa yoldan devresini tamamlamasıdır. Bu istenmeyen bir devre şekli olup üretece ve elektrik tesislerine zarar verebilir. Elektrik akımı devresini direnci en küçük olan yerden tamamladığından, kısa devre durumunda devreden büyük değerde akım geçerek sigortanın açmasına neden olur.

27 Kısa Devreye Yol Açan Etkenler İÇ ETKENLER İletkeni saran yalıtkanın delinmesine neden olan aşağıdaki elektriksel nedenlerdir. İletkenin aşırı yüklenmesi (fazla akım çekmesi) sonucu aşırı ısınmaya başlaması yalıtkanın bozulmasına ve dolayısı ile ark meydana gelmesine neden olur. Yıldırım düşmesi ve açma kapama sırasında meydana gelen iç aşırı yada dış aşırı gerilimlerde yalıtkanın delinmesine neden olur. Yalıtkan malzemenin eskimesi ve kusurlu olması da kısa devreye neden olur.

28 Kısa devreye yol açan etkenler DIŞ ETKENLER Genelde gerek dağıtım hatları gerekse de şalt merkezlerimiz dışarıda olduğundan hava hattına; Ağaçların düşmesi, Uzun kanatlı kuşların iletken aralarına girmesi, Çok sayıda kuş sürüsünün faz iletkenleri arasına girerek uçması, İletkenlerin buz yüküne girip traverslerin bükülmesi, kopması, devrilmesine neden olmaları, İletkenlerde oluşan buzun düşmesi sonucu meydana gelen çırpmalar, Kamçılamalar vs gibi etkenler iletkenleri ya birbirlerine yada toprakla temas ettirerek kısa devreye neden olurlar.

29 Kısa devreye yol açan etkenler DIŞ ETKENLER Yer altı kablolarında ise; Kazma darbesi, Ağır iş makinelerinin yaptıkları çalışmalar yalıtkan kılıfın zedelenmesine, Hava hatlarında avcıların, çocukların, çobanların bilerek yada bilemeyerek izolatörleri kırmasından meydana gelen delinme ile baş gösteren atlamalar, Yetkili yada yetkisiz kişilerin yapmış olduğu yanlış manevralar sonucu örneğin yük altında ayırıcı açılıp kapatılması, yanlış bağlama ile fazlar birbirleriyle karşılaşır bu da kısa devreye neden olur.

30 Kısa Devre Bu durumda kısa devre akımı, sigortadan geçmediği için, sigorta atmaz ve batarya zarar görür.

31 Kısa Devre Bu durumda alıcı kısa devre olmuştur ve sigorta devreyi açar.

32 Kısa Devre Bu durumda kısa devre, sigortadan sonra oluştuğu için sigorta devreyi açar ve batarya zarar görmez.

33 Elektrik Akımının İnsan Vücudu Üzerindeki Etkileri

34 Elektrik Çarpması nedir? Elektrik akımının vücuttan geçecek şekilde kişinin bir elektrik kaynağı ile teması sonucu yaralanması veya ölümüdür. Etkileyen faktörler Elektrik devresinin tamamlanıp tamamlanmadığı Akımın gerilimi (Voltaj) Akımın cinsi (AC, DC) Akımın şiddeti (Amper) Akımın geçtiği yol Akımın dokulardan geçtiği süre Vücut dokularının direnci

35 Elektrik Akımının İnsan Vücudu Üzerindeki Etkileri Elektrik akımı insan üzerinden yolunu tamamlar. Çarpmanın ciddiyeti; Akımın vücut içinde geçtiği yola, Akımın büyüklüğüne, Geçen süreye bağlıdır. Düşük gerilim tehlikenin az olması anlamına gelmez.

36 TEMAS GERİLİMİ İnsan vücudunun direnci ortalama 1200 ohm, Tehlike akım sınırı 55 ma. Temas gerilimi, U = x 0,055 = 65 Volt tur. Uluslar arası kabul edilen IEC ve VDE da 50 V. İş Sağlığı ve Güvenliği Tüzüğü Madde : V.

37 Elektrik Akımının İnsan Vücudu Üzerindeki Etkileri Elektriğin yol açabileceği 3 tür yaralanma vardır: Çarpılma, Yanıklar, Düşmeden doğan kırılma ve burkulmalar.

38 Elektrik Akımının İnsan Vücudu Üzerindeki Etkileri

39 Elektrik Akımının İnsan Vücudu Üzerindeki Etkileri Aralarında gerilim farkı olan iki tele dokunulursa akım yüksek gerilimden düşük gerilime gitmek isteyeceğinden insan çarpılır. O halde çarpılmanın gerçekleşmesi için; Dokunulan iki nokta arasında gerilim farkı olması ve Akımın devreyi insan üzerinden tamamlaması gerekir.

40 ELEKTRİK AKIMININ İNSAN ÜZERİNE ETKİSİ Kalbin, çarpma akımının yolu üzerinde bulunması halinde, vücudun diğer adaleleri gibi, kalp adaleleri de kasılırlar ve kalbin kumanda sistemi bozulur. Kalp her ne kadar yine atmaya devam etse de bu artık düzenli değildir. Kalbin bu şartlar altındaki anlamsız atışlarına fibrilasyon denir. Fibrilasyon halinde kalp artık normal çalışamaz ve kan pompalama görevini yapamaz. En tehlikeli durum, akımın sol elden girip göğüsten çıkmasıdır. 40

41 Elektrik Akımının İnsan Vücudu Üzerindeki Etkileri Yüksek gerilimlerde vücuda uygulanan elektriksel alan şiddetinin daha fazla olması nedeniyle dolaşım sistemi dışındaki bir çok organ da iletken hale gelir. Özellikle iletim yolunda bulunan deri dokusunun direnç etkisi nedeniyle oluşan aşırı ısı doku yanmasına neden olur.

42 Elektrik Akımının İnsan Vücudu Üzerindeki Etkileri Yanıklar; En yaygın yaralanmalardır. İyi yalıtılmamış tel veya cihazlara dokunma sonucu oluşur. Genellikle ellerde olur. Hemen müdahale gerektiren ciddi yaralanmalardır.

43 Elektrik Akımının İnsan Vücudu Üzerindeki Etkileri Genellikle alçak gerilime maruz kalan vücutta şok, yüksek gerilime maruz kalan vücutta ise ağır yanıklar meydana gelir.

44 Elektrik Akımının İnsan Vücudu Üzerindeki Etkileri Düşmeler; Elektrik çarpmasının ikincil bir sonucu olan yaralanmalardır. Merdiven üstünde ya da yüksek elektrik direklerinde vs. çalışan işçilerin çok karşılaştığı ve ciddi sonuçlar doğurabilen bir durumdur.

45

46 Elektrik Çarpması Durumunda Ne Yapılmalıdır? Ana sigortayı kapatılmalıdır. Eğer bu mümkün değilse elektrik çarpmasına neden olan cihaz fişten çıkartılmalıdır. Eğer elektrik kesilemiyorsa çarpılan kişiye dokunmadan elektrik akımından uzaklaştırılmalıdır. Kişinin nefes alıp almadığı ve nabzı kontrol edilmelidir. Gerekiyorsa ve eğer bu konuda bilgili iseniz suni teneffüs ve/veya kalp masajı uygulayın. Yardım çağırılmalıdır. Elektrik çarpması sırasında oluşmuş olabilecek kırılma ya da yaralanma durumları ile ilgilenilmelidir. Çarpılmadan dolayı bilinç kaybı olabilir, çapılan kişiyi gözlem altında tutulmalı ve her durumda doktora başvurulmalıdır.

47 TEHLİKELİ DURUMLAR Elektrik Tesisatının Yetersizliği Kabloların taşıma kapasitesinden yüksek akımlar taşıması Örneğin uzatma kablosu ile elektrik sobası veya anlık su ısıtıcılarının çalıştırılması, Genellikle kullanılan sigortalar uzatma kablolarının dayanma sınırının üstünde akımlara izin verir. Kabloların aşınmış ve ekli olması da tehlikeli durumlara yol açar.

48 TEHLİKELİ DURUMLAR Aşırı Yüklenme Aynı prizden çok fazla elektrikli aletin beslenmesi tellerin ısınmasına, erimesine ve yangına sebep olabilir. Duvarların içinden geçen teller bile aşırı yüklenme durumunda yanabilir.

49 ELEKTRİK TESİSLERİNDE GÜVENLİK

50 Genel Güvenlik Elektrik Tesisatı cins ve büyüklüğüne göre ehliyetli elektrikçiler tarafından tesis edilerek bakım ve işletmesi sağlanmalıdır. Bu hususta «Elektrik ile ilgili Fen Adamlarının Yetki ve Sorumlulukları Hakkında Yönetmelik» hükümlerine uyulmalıdır.

51 Bu Yönetmelik; 1. inci Grup: En az 3 veya 4 yıl yüksek teknik öğrenim görenler. 2. inci Grup: En az 2 yıllık yüksek teknik öğrenim görenler ile ortaokuldan sonra en az 4 veya 5 yıl mesleki ve teknik öğrenim görenler. 3. üncü Grup: En az lise dengi mesleki ve teknik öğrenim görenler, lise mezunu olup bir öğrenim yılı süreyle Bakanlıkların açmış olduğu kursları başarı ile tamamlamış olanlar ile 3308 sayılı Çıraklık ve Mesleki Eğitimi Kanunu nun öngördüğü eğitim sonucu ustalık belgesi alanlar. (Elektrik İle İlgili Fen Adamlarının Yetki, Görev Ve Sorumlulukları Hak. Yönetmelik Madde:3)

52 Yetkiler Elektrik İç tesisi plan, proje hazırlanması ve imzalanması işleri Elektrik iç tesisi yapım işleri İşletme ve bakım işleri Muayene ve kabul işleri 1. Grup 2. Grup 50 KW 150 KW 400 V 30 KW 125 KW 400 V 1500 KW 35KV 1000 KW 35 KV Kendileri tarafından yapılan tesislerin bakım, muayene, bağlantı ve kabulü için gerekli işlerin tamamlanması. 3. Grup 16 KW 75 KW 400 V 500 KW 400 V

53 Güvenlik mesafeleri Hava hattı iletkenlerinin en büyük salgı durumunda üzerinden geçtikleri yerlere olan en küçük düşey uzaklıklar

54 İletkenlerin üzerinden geçtiği yer Hattın izin verilen en yüksek sürekli işletme gerilimi (kv) 0-1 (1 dahil) 1-17, , En küçük düşey uzaklıklar (m) Üzerinde trafik olmayan sular (suların en kabarık yüzeyine 4,5* ,5 göre) Araç geçmesine elverişli çayır, tarla, otlak vb. 5* ,5 Araç geçmesine elverişli köy ve şehir içi yolları 5,5* Şehirlerarası karayolları Ağaçlar 1,5 2,5 2, Üzerine herkes tarafından çıkılabilen düz damlı yapılar 2,5 3,5 3, ,7 Üzerine herkes tarafından çıkılmayan eğik damlı yapılar ,5 5 8,7 Elektrik hatları ,5 4,5 Petrol ve doğal gaz boru hatları Üzerinde trafik olan sular ve kanallar (bu uzaklıklar suların en kabarık düzeyinden geçebilmeli taşıtların en yüksek noktasından ölçülmelidir.) 4,5 4, İletişim (haberleşme) hatları 1 2,5 2,5 2,5 3,5 4,5 Elektriksiz demiryolları (ray demirinden ölçülmelidir) ,5 Otoyollar

55 Hava hattı iletkenlerinin ağaçlara olan en küçük yatay uzaklıkları Hattın izin verilen en yüksek sürekli işletme gerilimi KV Yatay uzaklık m 0-1 (1 dahil) (170 hariç) 2, , (420 dahil) 4,5

56 Hava hattı iletkenlerinin en büyük salınımlı durumda yapılara olan en küçük yatay uzaklıkları Hattın izin verilen en yüksek sürekli işletme gerilimi KV Yatay uzaklık m 0-1 (1 dahil) (36 dahil) ,5 (72,5 dahil) 3 72,5-170 (170 dahil) (420 dahil) 5

57 Gerilim altındaki iletkenlere mutlak yaklaşma mesafesi; Volt Volt Santimetre (cm.)

58 Genel Güvenlik Önlemleri Yeterli elektrik bilgisi olmayan kişiler elektrikle ilgili işlem yapmaya çalışmamalıdır. SONUÇ; ÖLÜM olabilir!

59 İnsanın elektrik akımından korunmasında temel prensip Elektrik akımının insan vücudundan geçişini önlemekte iki temel ilke vardır. İnsan üzerinde önlem Sistem üzerinde önlem 59

60 İnsan Üzerinde Önlem İstenmeyen elektrik akımının insan vücudu üzerinden devresini tamamlamaması için, insan vücudunun olası elektrik akımı girebilecek kısımlarının yalıtkan hale getirilmesi prensibine dayanmaktadır. Elektrik akımı ihtimali bulunan iletken cisimlerle temas etmesi söz konusu olan kişilerin ellerine gerilim gücüne uygun yalıtkan eldiven giymeleri, akımın vücuda girişini engelleyecektir. 60

61 İnsan Üzerinde Önlem Vücudun kontrol dışı elektrik tertibatlarına temas riski bulunduğunda, izole önlük veya elbise giyilmelidir. Başın elektrik hatlarına veya tertibatlarına temas etme riskine karşı İzole baret giyilmelidir. İnsan vücuduna giren akımın devreyi tamamlamasına engel olan başka bir yöntem de izole çizme veya izole ayakkabı uygulamasıdır 61

62 Sistem Üzerinden Önlem Küçük gerilim kullanma İzole etme Koruyucu hat iletkeni ile koruma (Topraklama, Sıfırlama) Kaçak akım ile önleme Mesafeyi arttırma Çift izolasyon

63 KÜÇÜK GERİLİM KULLANMAK 50 Voltun altındaki gerilimler emniyetli gerilimlerdir. Elektriğe temas ihtimalinin çok olduğu veya çok iletken ortamlarda küçük gerilim kullanmak uygun bir emniyet tedbiridir. Örnek: Seyyar lambalarda Kazan içi gibi çok iletken ortamlarda

64 KORUYUCU YALITMA (İZOLASYON) Elektrik bulunan yüzeylerin üzerinin yalıtkan malzeme ile kaplanmasıdır. Veya Üzerinde durulan yerin yalıtkan ile kaplanmasıdır. Veya Temas noktasında yalıtkan malzeme (Eldiven) kullanılmasıdır.

65

66

67 AŞIRI AKIMLARDAN KORUNMAK Tesislerdeki elektrik donanımlarının aşırı akımlara karşı korunması genel olarak SİGORTALAR VEYA KAÇAK AKIM RÖLELERİ ile yapılır.

68 SİGORTALAR Sigorta aşırı akım geçmesi durumunda devreyi keser. Sigorta telinin erimesi veya Devre kesicinin mekanik olarak devreyi açması ile akım kesilir. Devre kesiciler cihazları korur.

69 KAÇAK AKIM RÖLESİ Kaçak Akım Rölesi insanları korumak için geliştirilmiştir. Devreye giren akımla çıkan arasında fark olması durumunda devreyi keser. Akımların farklı olması herhangi bir elemanda bir kaçağın olması demektir ve toprak hatası adını alır.

70 Kaçak Akım Rölesi Elektrikli el aletleri üzerinde meydana gelebilecek kaçakların tehlikeli gerilim seviyesine gelmeden önce alete gelen elektrik devresini keser İnsanları kaçak akıma karşı korur. Hata Açması: 30 mili amper ve 0,2 sn. Aylık test yapılmalı.

71 Topraklama Elektrik akımının direnci en düşük olan yolu tercih etmesi özelliğinden faydalanarak, insan vücudunun direncinden daha düşük bir hat oluşturarak bu hattı toprakla irtibatlandırmak topraklamadır. Elektrikli cihazların iletken kısımlarına bazen kaçak akım ulaşabilir. Bu cihaza dokunan kişinin vücut direncinden daha düşük bir dirence sahip toprak hattı yoksa, elektrik akımı bu kişinin üzerinden devresini tamamlayarak toprağa geçtiğinde elektrik kazası meydana gelir. Toprak hattı bu kaçak akımı kendi üzerinden toprağa ileterek insanı korur. 71

72 Topraklama Elektrikle çalışan tüm iş ekipmanlarının teorik olarak metal aksamlarında kaçak akım riski bulunmaktadır. Hatalı bağlantı, İzolasyon hatası, Yanlış temas, gibi nedenlerle iş ekipmanlarının metal aksamında kaçak elektrik akımı bulunabilir Bu durumun her zaman kontrol altına alınması çok zordur. İş ekipmanlarında kaçak akıma karşı güvenilir önlemlerden bir tanesi topraklamadır. Metal aksamı bulunan iş ekipmanlarında yapılması gereken topraklama, metal gövde üzerinden ayrı bir topraklama hattının çekilmesidir. 72

73 Topraklamanın amaca göre sınıflandırılması Topraklama başlıca üç maksatla yapılmaktadır. 1. Koruma topraklaması İnsanları tehlikeli dokunma gerilimlerine karşı korumak için işletme araçlarının aktif olmayan kısımlarının topraklanması. 2. İşletme topraklaması İşletme akım devresinin, tesisin normal işletilmesi için topraklanması. 3. Fonksiyon topraklaması Bir iletişim tesisinin veya bir işletme elemanının istenen fonksiyonu yerine getirmesi için yapılan topraklama. Yıldırım etkilerine karşı koruma, raylı sistem topraklaması, zayıf akım cihazlarının topraklanması. 73

74 KORUMA TOPRAKLAMASI Bu açıklamadan sonra topraklama; gerilim altında olmayan bütün tesisat kısımlarının, uygun iletkenlerle toprak kitlesi içerisine yerleştirilmiş bir iletken cisme bağlanmasıdır şeklinde tanımlanır. Canlıların emniyetini sağlamak amacı ile tesisatın akım devresine ait olmayan kısımlarının (elektrikli cihazların metal gövdeleri gibi) topraklanmasına Koruma Topraklaması denir. İşletme akım devresine ait bir noktanın (trafoların veya alternatörlerin yıldız noktaları gibi) topraklanmasına ise İşletme Topraklaması denir.

75

76 TOPRAKLAMA Pratik nedenlerle, insanlar ve hayvanlar için tehlike bulunan yerlerde her bir toprak elektrodu sisteminin toprağa geçiş direncinin en çok 10 ohm değerinde olması istenir. Ancak bu değerin ne kadar altına inile bilinirse o kadar avantaj sağlanır. Bu değerin altına inilemeyen zeminlerde (kum, çakıl, kuruluk vs) iletkenliği artırıcı tedbirler alınabilir. (tuz kullanımı, nemlendirme vs) 76

77 TOPRAKLAMA Binanın toprak tesisatı ile paratoner topraklamasının eş potansiyelde olması sağlanmalı ve her ikisi birbirine irtibatlandırılmalıdır. Eğer binanın genel topraklama tesisatına bilgisayar gibi hassas cihazlar bağlanmış ise; bu takdirde iki topraklamanın bağımsız olması düşünülebilir. İki topraklama tesisatının birbirinden tam anlamıyla izole edilmesi için aralarındaki uzaklık en az 10 m olmalıdır. 77

78 Topraklama kontrolü Elektrik üretim, iletim ve dağıtım tesislerinin topraklama tesisatı, hatlar hariç 2 yılda bir, Enerji nakil ve dağıtım hatlarının topraklamaları ise en geç 5 yılda bir muayene, ölçme ve denetlemeye tabi tutulmalı, ölçüm sonuçları kaydedilmelidir. İşletmelerde topraklamalar en geç yılda bir sefer ölçüm ve test edilmelidir. Seyyar iletkenler 6 ayda bir kontrol edilmelidir.

79 TOPRAKLAMALAR Topraklama direnci uygun olmalı, En büyük kaçağı iletecek kapasitede olmalı, Topraklama iletkeni kimyasal ve mekanik etkilerden korunmalıdır, Kolay kontrol edilebilir olmalıdır.

80 SIFIRLAMA Elektrikli aygıtların metal bölümleriyle nötr iletkeninin birbirine bağlanmasına sıfırlama denir. Topraklamaya göre daha kolay ve ucuz olan sıfırlama yönteminde, elektrikli aygıtta herhangi bir kaçak olduğunda kısa devre oluşur ve sigorta atarak cihazın enerjisini keser.

81 SIFIRLAMA Sıfırlamanın sakıncaları şunlardır: I. Binayı besleyen ana kolon hattının kopması sonucu yeniden bağlantı yapılırken nötr ve faz uçları yer değiştirebilir. Bu durumda sıfırlamayla korunan aygıtın gövdesine faz gider, sigorta atmaz. II. Sıfırlamayla korunan aygıtın besleme kablosunda nötr hattı koptuğunda faz alıcının gövdesine gider, sigorta atmaz.

82 EMNİYET MESAFELERİ KOYMAK Yüksek gerilim taşıyan elektrik hatlarında, temas olmazsa bile, belli bir mesafeye kadar yaklaşıldığı durumda elektrik atlaması ve çarpılmalar meydana gelebilmektedir. ENERJİ NAKİL HATTINA DİKKAT!.. Bu tür kazaların önüne geçilebilmesi için EMNİYET MESAFELERİ bırakılmaktadır. ENERJİ NAKİL HATTINA DİKKAT!..

83 83

84 84

85

86 ÇİFT İZOLASYON YAPMAK Bazı seyyar makinelerin veya ev eşyalarının topraklama yapılmasındaki zorluklar nedeniyle ve daha emniyetli olması için ÇİFT İZOLASYON YAPILMAKTADIR. Bu tür makinelerin gövde topraklaması yapılmadan emniyetli şekilde kullanılması mümkün olmaktadır. Özellikle seyyar elektrikli el aletlerinde aktif bölümlerin yalıtımından başka pasif bölümlerin de koruyucu bir kılıfla kapatılarak tamamen yalıtımıdır. Uluslar arası sembolü iç içe geçmiş iki karede veya (UL) olarak gösterilir.

87 YANGINA KARŞI TEDBİR Yangınların başlamasında en önemli sebeplerden bir tanesi elektriktir. Bu sebeple elektrik tesisatı, aşırı ısınmaya sebep olmayacak, Hassas bölgelerde kıvılcıma sebep olmayacak şekilde tesis edilmeli, emniyet tedbirleri alınmalı, periyodik kontrol ve bakımlar yapılmalıdır.

88 Statik Elektrik Statik Elektrik Oluşumu ; İki farklı yükteki malzeme birbirine değdiği zaman bir elektron transferi meydana gelir. Bunun sonucu bir malzemede negatif yük fazlalığı öteki malzemede pozitif yük fazlalığı gözlenir ve iki malzeme birbirinden ayrılırsa, her birinde artık yükler kalır. Bu olaya elektrostatik yüklenme denir. Statik elektrik meydana geldikten sonra, uygun topraklama yapılmadığı veya başka bir yöntemle boşaltılmadığı taktirde biriktiği yalıtkan yüzeyde bekler. Karşıt yüklerin birbirini çekmesi ile statik elektrik birikimi atlama, ark veya kıvılcım şeklinde boşalır.

89 Statik Elektriğe Karşı Önlemler Statik elektrik çıkardığı ark veya kıvılcım nedeniyle yangın ve patlamaya neden olduğundan; Statik elektrik oluşumu ve birikimi ihtimali bulunan sistemler belirlenerek, statik elektrik oluşturan işlemler gerekli değilse önlenmelidir. Bu işlem gerekli ise statik elektriği boşaltacak önlemler alınmalıdır.

90

91 Parlayıcı Sıvı Dolumunda Statik Elektrik Önlemleri

92 Doğalgaz Tankında Statik Elektrik Önlemleri

93 Doğalgaz Tankında Statik Elektrik Önlemleri

94 Boya İmalatında Statik Elektrik Önlemleri

95 Boya İmalatında Statik Elektrik Önlemleri

96 Yıldırımlıklar (Paratönerler) Parlayıcı, patlayıcı, yanıcı, tehlikeli ve zararlı maddelerin üretildiği, işlendiği ve depolandığı yerler, yağ, boya veya diğer parlayıcı sıvıların bulunduğu binalar, yüksek bacalar, yüksek binalar ile üzerinde direk veya sivri çıkıntılar yahut su depoları gibi yüksek yerler bulunan binalar, yıldırıma karşı yürürlükteki mevzuatın öngördüğü sistemlerle donatılmalıdır. Hava hatları ise uygun kapasitedeki parafudrlar ile korunmalıdır.

97 Yıldırımlıklar (Paratönerler) Tamamen çelik konstrüksiyon binalarla saç ve borulardan imal edilmiş tank ve benzeri çelik depoların yeterli bir topraklamaya tabi tutulması bu hususun yetkili teknik eleman tarafından kontrol edilerek yeterliliğinin belgelendirilmesi zorunludur. Paratonerler ve yıldırıma karşı alınan diğer koruyucu tertibat en az yılda 1 defa ehliyetli elektrikçiye kontrol ettirilmeli, düzenlenen belge işyerinde bulundurulmalıdır.

98 PARLAYICI - PATLAYICI ORTAMLAR

99 ALEVSIZDIRMAZ TEÇHİZAT Parlayıcı maddelerin bulunduğu işyerlerindeki elektrik motorları alev sızdırmaz tam kapalı tipten olmalıdır Parlayıcı gaz veya buharların havaya karışması ile patlama tehlikesi bulunan yerlerdeki elektrik alet ve teçhizatı tehlikeli alanın dışına kurulmalı veya bu alet ve teçhizat alev sızdırmaz tipte olmalıdır.

100 ALEVSIZDIRMAZ TEÇHİZAT Alev geçirmez cihazların kullanılmasından önce imalatçı ve satıcı müesseselerden bu cihazların gerektiği gibi olduklarına dair belgeler alınmalıdır. Alev geçirmez cihazların üzerinde yapılacak herhangi bir onarım veya değişiklik bu cihazların ilk güvenlik durumlarını bozmayacak veya azaltmayacak şekilde yapılmalıdır. Alev geçirmez cihazlar için kullanılacak iletkenler eksiz borular içinde bulunmalı veya madeni kılıflı, zırhlı yahut mineral tecritli kablolar kullanılmalıdır. Bu gibi aletlere iletkenlerin bağlantısı, tesisatın alev geçirmez özelliğini bozmayacak şekilde yapılmalıdır. Tehlikeli bir ortama giren elektrik tesisat boruları tehlike alanına girdikleri noktada alev sızdırmaz buatlarla donatılmalıdır.

101 İLGİLİ MEVZUAT Elektrik Kuvvetli Akım Tesisleri Yönetmeliği Elektrik İç Tesisleri Yönetmeliği Elektrik Tesislerinde Topraklamalar Yönetmeliği Elektrik ile ilgili Fen Adamlarının Yetki ve Sorumlulukları Hakkında Yönetmelik İşyeri Bina ve Eklentilerinde Alınacak Sağlık ve Güvenlik Önlemlerine İlişkin Yönetmelik İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği

102

ELEKTRİKLE ÇALIŞMALARDA GÜVENLİK. Tanımlar

ELEKTRİKLE ÇALIŞMALARDA GÜVENLİK. Tanımlar ELEKTRİKLE ÇALIŞMALARDA GÜVENLİK Tanımlar 1 İçerik 1. Giriş Temel tanım ve kavramlar Enerji şebekesi (Üretim, iletim ve dağıtım aşamaları) Temel bileşenler (İletkenler, elektrik tesisat ekipmanları, anahtarlama

Detaylı

ÖĞRENME FAALİYETİ-3 ÖĞRENME FAALİYETİ ÖĞRENME FAALİYETİ ÖĞRENME FAALİYETİ

ÖĞRENME FAALİYETİ-3 ÖĞRENME FAALİYETİ ÖĞRENME FAALİYETİ ÖĞRENME FAALİYETİ AMAÇ ÖĞRENME FAALİYETİ-3 ÖĞRENME FAALİYETİ AALİYETİ-3 ÖĞRENME FAALİYETİ Bu faaliyette verilecek bilgiler doğrultusunda, uygun atölye ortamında, standartlara ve elektrik iç tesisleri ve topraklamalar yönetmeliğine

Detaylı

Elektrik eğitiminin temel hedefleri

Elektrik eğitiminin temel hedefleri 2016 Elektrik eğitiminin temel hedefleri Elektriğin klasik özellikleri, Ġnsan üzerindeki etkileri, Klasik kaza çeģitleri, Güvenlik önlemleri, Güvenlik alet ve donanımları, KKD ler ve kullanımı Eğitim Eksikliğine

Detaylı

ELEKTRİK. 2. Evsel aboneler için kullanılan kaçak akım rölesinin çalışma akım eşiği kaç ma dır? ( A Sınıfı 02.07.2011)

ELEKTRİK. 2. Evsel aboneler için kullanılan kaçak akım rölesinin çalışma akım eşiği kaç ma dır? ( A Sınıfı 02.07.2011) ELEKTRİK 1. Bir orta gerilim (OG) dağıtım sisteminin trafodan itibaren yüke doğru olan kısmının (sekonder tarafının) yapısı ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi yanlıştır? ( A Sınıfı 02.07.2011) A)

Detaylı

ÖLÇME VE ÖLÇÜ ALETLERİ

ÖLÇME VE ÖLÇÜ ALETLERİ ÖLÇME VE ÖLÇÜ ALETLERİ 1. KISA DEVRE Kısa devre; kırmızı, sarı, mavi, nötr ve toprak hatlarının en az ikisinin birbirine temas ederek elektriksel akımın bu yolla devresini tamamlamasıdır. Kısa devre olduğunda

Detaylı

5. ÜNİTE ELEKTRİK TESİSLERİNDE KORUNMA TEDBİRLERİ

5. ÜNİTE ELEKTRİK TESİSLERİNDE KORUNMA TEDBİRLERİ 5. ÜNİTE ELEKTRİK TESİSLERİNDE KORUNMA TEDBİRLERİ KONULAR 1. YALITMA 2. KÜÇÜK GERİLİM KULLANMA 3. TOPRAKLAMA 4. SIFIRLAMA 5.1 YALITMA Elektrik devresinde bulunan, cihaz, takım veya makinelerin yalıtım

Detaylı

KISA DEVRE HESAPLAMALARI

KISA DEVRE HESAPLAMALARI KISA DEVRE HESAPLAMALARI Güç Santrali Transformatör İletim Hattı Transformatör Yük 6-20kV 154kV 380kV 36 kv 15 kv 11 kv 6.3 kv 3.3 kv 0.4 kv Kısa Devre (IEC) / (IEEE Std.100-1992): Bir devrede, genellikle

Detaylı

TOPRAKLAMA Topraklama,

TOPRAKLAMA Topraklama, TOPRAKLAMA Elektrik tesislerinde aktif olmayan bölümler ile sıfır iletkenleri ve bunlara bağlı bölümlerin, bir elektrot yardımı ile, toprakla iletken bir şekilde birleştirilmesine Topraklama denilmektedir.

Detaylı

ELEKTRİK KUVVETLİ AKIM TESİSLERİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak, Uygulama ve Tanımlar

ELEKTRİK KUVVETLİ AKIM TESİSLERİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak, Uygulama ve Tanımlar ELEKTRİK KUVVETLİ AKIM TESİSLERİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak, Uygulama ve Tanımlar Amaç ve kapsam Madde 1- Bu Yönetmelik, elektrik kuvvetli akım tesislerinin kurulmasının,işletilmesinin

Detaylı

ELEKTRİKLE ÇALIŞMALARDA GÜVENLİK. Elektrik tesisat kontrolleri

ELEKTRİKLE ÇALIŞMALARDA GÜVENLİK. Elektrik tesisat kontrolleri ELEKTRİKLE ÇALIŞMALARDA GÜVENLİK Elektrik tesisat kontrolleri 1 Topraklama ELEKTRİK TESİSLERİNDE TOPRAKLAMALAR YÖNETMELİĞİ (R.G. 21.08.2001 24500) ÜÇÜNCÜ BÖLÜM Alçak Gerilim Tesislerinde Topraklama Topraklama

Detaylı

ELEKTRİKLE ÇALIŞMALARDA GÜVENLİK. Elektrik tesislerinde güvenlik - 1

ELEKTRİKLE ÇALIŞMALARDA GÜVENLİK. Elektrik tesislerinde güvenlik - 1 ELEKTRİKLE ÇALIŞMALARDA GÜVENLİK Elektrik tesislerinde güvenlik - 1 1 İŞ EKİPMANLARININ KULLANIMINDA SAĞLIK VE GÜVENLİK ŞARTLARI YÖNETMELİĞİ 2.3. Tesisatlar 2.3.1. İlgili standartlarda aksi belirtilmediği

Detaylı

ELEKTRİKLE ÇALIŞMALARDA İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ TEDBİRLERİ

ELEKTRİKLE ÇALIŞMALARDA İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ TEDBİRLERİ ELEKTRİKLE ÇALIŞMALARDA İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ TEDBİRLERİ Elektrik Tesisatı cins ve hacmine göre ehliyetli elektrikçiler tarafından tesis edilerek bakım ve işletmesi sağlanmalıdır. Bu hususta Elektrik

Detaylı

YÜKSEK GERİLİM ELEMANLARI. Prof. Dr. Özcan KALENDERLİ

YÜKSEK GERİLİM ELEMANLARI. Prof. Dr. Özcan KALENDERLİ YÜKSEK GERİLİM ELEMANLARI Prof. Dr. Özcan KALENDERLİ Yüksek Gerilim Elemanları A. Temel Elemanlar; 1. Generatörler 2. Transformatörler 3. Kesiciler 4. Ayırıcılar 5. İletim Hatları 6. Direkler 7. İzolatörler

Detaylı

TOPRAKLAMA VE POTANSİYEL SÜRÜKLENMESİ

TOPRAKLAMA VE POTANSİYEL SÜRÜKLENMESİ TOPRAKLAMA VE POTASİYEL SÜRÜKLEMESİ Genel bilgi Generatör, transformatör, motor, kesici, ayırıcı aydınlatma artmatürü, çamaşır makinası v.b. elektrikli işletme araçlarının, normal işletme anında gerilim

Detaylı

ELEKTRİĞİN İLETİMİ. Adı:Muharrem Soyadı:Şireci No:683

ELEKTRİĞİN İLETİMİ. Adı:Muharrem Soyadı:Şireci No:683 ELEKTRİĞİN İLETİMİ Adı:Muharrem Soyadı:Şireci No:683 Elektrik Nedir? Günümüzde evlerin aydınlatılması, televizyon, radyo, telefon, çamaşır makinesi gibi araçların çalıştırılmasında elektrik kullanılmaktadır.

Detaylı

Akım (I) Birimi: Amper (A) Ampermetre ile ölçülür Gerilim (V) Birimi: Volt (V) Voltmetre ile ölçülür Direnç (R) Birimi: Ohm (Q) Ohmmetre ile ölçülür

Akım (I) Birimi: Amper (A) Ampermetre ile ölçülür Gerilim (V) Birimi: Volt (V) Voltmetre ile ölçülür Direnç (R) Birimi: Ohm (Q) Ohmmetre ile ölçülür Akım (I) Birimi: Amper (A) Ampermetre ile ölçülür Gerilim (V) Birimi: Volt (V) Voltmetre ile ölçülür Direnç (R) Birimi: Ohm (Q) Ohmmetre ile ölçülür Akım - Gerilim ve Direnç ölçen aletlerin genel adı AVO

Detaylı

10. ÜNİTE ENERJİ İLETİM VE DAĞITIM ŞEBEKELERİ

10. ÜNİTE ENERJİ İLETİM VE DAĞITIM ŞEBEKELERİ 10. ÜNİTE ENERJİ İLETİM VE DAĞITIM ŞEBEKELERİ KONULAR 1. Elektrik Enerjisi İletim ve dağıtım Şebekeleri 2. Şebeke Çeşitleri 10.1. Elektrik Enerjisi İletim ve dağıtım Şebekeleri Elektrik enerjisini üretmeye,

Detaylı

Isı ile emk elde etmek

Isı ile emk elde etmek ELEKTRİK ÜRETİMİ Isı ile emk elde etmek İki farklı iletkenin birer uçları birbirine kaynak edilir ya da sıkıca birbirine bağlanır. boşta kalan uçlarına hassas bir voltmetre bağlanır ve birleştirdiğimiz

Detaylı

Elektriği tanıtmak, tehlikelerini belirlemek ve bu tehlikelerden korunma yolları hakkında bilgilendirmek II. Bölüm

Elektriği tanıtmak, tehlikelerini belirlemek ve bu tehlikelerden korunma yolları hakkında bilgilendirmek II. Bölüm 23 29 slayt Nİ1103266 TEKNİK UYGULAMALARDA ELEKTRİK TEHLİKELERİ ve İSG AMAÇ: Elektriği tanıtmak, tehlikelerini belirlemek ve bu tehlikelerden korunma yolları hakkında bilgilendirmek II. Bölüm 2016 GÜZ

Detaylı

TOPRAKLAMA RAPORU. 7 (Ekler Hariç) BARIŞ EREN 23605

TOPRAKLAMA RAPORU. 7 (Ekler Hariç) BARIŞ EREN 23605 FİRMANIN ADI FİRMANIN ADRESİ RAPOR KONUSU KONTROLÜN YAPILDIĞI TARİH RAPORUN DÜZENLENDİĞİ TARİH RAPOR NUMARASI RAPORUN SAYFA SAYISI RAPORU DÜZENLEYEN EMO SİCİL NUMARASI TOPRAKLAMA RAPORU 7 (Ekler Hariç)

Detaylı

ELEKTRİK. İŞ GÜVENLİĞİ İzmir EMO - 18 Ekim 2012

ELEKTRİK. İŞ GÜVENLİĞİ İzmir EMO - 18 Ekim 2012 ELEKTRİK İŞ GÜVENLİĞİ İzmir EMO - 18 Ekim 2012 ELEKTRİK NEDİR Elektrik bir güç alanı meydana getiren potansiyel bir enerji kaynağıdır. Bu enerji kaynağının hareketi ( elektrik akımı) bir manyetik güç alanı

Detaylı

AŞIRI AKIM KORUMA RÖLELERİ Trafolarda Meydana Gelen Aşırı Akımların Nedenleri

AŞIRI AKIM KORUMA RÖLELERİ Trafolarda Meydana Gelen Aşırı Akımların Nedenleri Koruma Röleleri AŞIRI AKIM KORUMA RÖLELERİ Trafolarda Meydana Gelen Aşırı Akımların Nedenleri Trafolarda meydana gelen arızaların başlıca nedenleri şunlardır: >Transformatör sargılarında aşırı yüklenme

Detaylı

T.C. ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MEKATRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ TEMEL ELEKTRİK DEVRE LABORATUVARI TEMEL DEVRE TEOREMLERİNİN UYGULANMASI

T.C. ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MEKATRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ TEMEL ELEKTRİK DEVRE LABORATUVARI TEMEL DEVRE TEOREMLERİNİN UYGULANMASI T.C. ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MEKATRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ TEMEL ELEKTRİK DEVRE LABORATUVARI TEMEL DEVRE TEOREMLERİNİN UYGULANMASI DENEY SORUMLUSU Arş. Gör. Şaban ULUS Şubat 2014 KAYSERİ

Detaylı

9. Ölçme (Ölçü) Transformatörleri. Bir magnetik devre üzerinde sarılı 2 sargıdan oluşan düzene transformatör denir.

9. Ölçme (Ölçü) Transformatörleri. Bir magnetik devre üzerinde sarılı 2 sargıdan oluşan düzene transformatör denir. 9. Ölçme (Ölçü) Transformatörleri Bir magnetik devre üzerinde sarılı 2 sargıdan oluşan düzene transformatör denir. Transformatörler, akım ve gerilim değerlerini frekansta değişiklik yapmadan ihtiyaca göre

Detaylı

2016 ELEKTRİK KONTROLÜ BROŞÜRÜ BARUT TEKNİK MUAYENE DENETİM GÖZETİM LABORATUVAR HİZ. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ

2016 ELEKTRİK KONTROLÜ BROŞÜRÜ BARUT TEKNİK MUAYENE DENETİM GÖZETİM LABORATUVAR HİZ. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ 2016 ELEKTRİK KONTROLÜ BROŞÜRÜ BARUT TEKNİK MUAYENE DENETİM GÖZETİM LABORATUVAR HİZ. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ Kartaltepe Mahallesi. Belediye Caddesi. Limanoğlu İş Merkezi. No: 3/64 Küçükçekmece / İSTANBUL

Detaylı

...İŞLETMENİZİN SÜREKLİLİĞİ İÇİN BAKIM YAPTIRDINIZ MI? Sayın İlgili;

...İŞLETMENİZİN SÜREKLİLİĞİ İÇİN BAKIM YAPTIRDINIZ MI? Sayın İlgili; 11.09.2014 Sayın İlgili; Değişik sektörlerde, birbirlerinden farklı özellikte çalışma şartlarına sahip işletmelerin çalışmalarını gerçekleştirirken, iş yerinde iş sağlığı ve güvenliği açısından gerekli

Detaylı

YAŞAMIMIZDAKİ ELEKTRİK

YAŞAMIMIZDAKİ ELEKTRİK YAŞAMIMIZDAKİ ELEKTRİK DURGUN ELEKTRİK Atomda proton ve nötrondan oluşan bir çekirdek ve çekirdeğin çevresinde yörüngelerde hareket eden elektronlar bulunur. Elektrik yüklerinin kaynağı atomun yapısında

Detaylı

İklimlendirme Soğutma Elektriği ve Kumanda Devreleri BÖLÜM ELEKTRİK İÇ TESİSAT KAPALI VE AÇIK DEVRE ŞEMALARI

İklimlendirme Soğutma Elektriği ve Kumanda Devreleri BÖLÜM ELEKTRİK İÇ TESİSAT KAPALI VE AÇIK DEVRE ŞEMALARI BÖLÜM ELEKTRİK İÇ TESİSAT KAPALI VE AÇIK DEVRE ŞEMALARI AMAÇ: İç tesisata ait lamba, priz, sigorta v.b devrelerini çizebilme. Elektrik İç Tesisat Kapalı Ve Açık Devre Şemaları 145 BÖLÜM-10 ELEKTRİK DEVRE

Detaylı

Temel Kavramlar. Elektrik Nedir? Elektrik nedir? Elektrikler geldi, gitti, çarpıldım derken neyi kastederiz?

Temel Kavramlar. Elektrik Nedir? Elektrik nedir? Elektrikler geldi, gitti, çarpıldım derken neyi kastederiz? Temel Kavramlar Elektrik Nedir? Elektrik nedir? Elektrikler geldi, gitti, çarpıldım derken neyi kastederiz? 1 Elektriksel Yük Elektrik yükü bu dış yörüngede dolanan elektron sayısının çekirdekteki proton

Detaylı

AŞIRI GERİLİMLERE KARŞI KORUMA

AŞIRI GERİLİMLERE KARŞI KORUMA n Aşırı akımlar : Kesici n Aşırı gerilimler: 1. Peterson bobini 2. Ark boynuzu ve parafudr 3. Koruma hattı 26.03.2012 Prof.Dr.Mukden UĞUR 1 n 1. Peterson bobini: Kaynak tarafı yıldız bağlı YG sistemlerinde

Detaylı

7. ÜNİTE AKIM, GERİLİM VE DİRENÇ

7. ÜNİTE AKIM, GERİLİM VE DİRENÇ 7. ÜNİTE AKIM, GERİLİM VE DİRENÇ KONULAR 1. AKIM, GERİLİM VE DİRENÇ 2. AKIM BİRİMİ, ASKATLARI VE KATLARI 3. GERİLİM BİRİMİ ASKATLARI VE KATLARI 4. DİRENÇ BİRİMİ VE KATLARI 7.1. AKIM, GERİLİM VE DİRENÇ

Detaylı

ÖLÇÜ TRANSFORMATÖRLERİ

ÖLÇÜ TRANSFORMATÖRLERİ 1 ÖLÇÜ TRANSFORMATÖRLERİ Normalde voltmetrelerle en fazla 1000V a kadar gerilimler ölçülebilir. Daha yüksek gerilimlerde; Voltmetrenin çekeceği güç artar. Yüksek gerilimden kaynaklanan kaçak akımların

Detaylı

14. ÜNİTE GERİLİM DÜŞÜMÜ

14. ÜNİTE GERİLİM DÜŞÜMÜ 14. ÜNİTE GERİLİM DÜŞÜMÜ KONULAR 1. GERİLİM DÜŞÜMÜNÜN ANLAMI VE ÖNEMİ 2. ÇEŞİTLİ TESİSLERDE KABUL EDİLEBİLEN GERİLİM DÜŞÜMÜ SINIRLARI 3. TEK FAZLI ALTERNATİF AKIM (OMİK) DEVRELERİNDE YÜZDE (%) GERİLİM

Detaylı

Tesisinizde yapılan ölçüm ve değerlendirmeler sonucu ekteki Elektrik İç Tesisat Muayene Raporu düzenlenmiştir.

Tesisinizde yapılan ölçüm ve değerlendirmeler sonucu ekteki Elektrik İç Tesisat Muayene Raporu düzenlenmiştir. United Industrial Management and Engineering Services 0216 452 89 56-0262 751 45 25 Tarih : Sayı : Konu : Elektrik İç Tesisat Muayene Raporu FİRMA: Sayın, Tesisinizde yapılan ölçüm ve değerlendirmeler

Detaylı

13. ÜNİTE AKIM VE GERİLİM ÖLÇÜLMESİ

13. ÜNİTE AKIM VE GERİLİM ÖLÇÜLMESİ 13. ÜNİTE AKIM VE GERİLİM ÖLÇÜLMESİ KONULAR 1. Akım Ölçülmesi-Ampermetreler 2. Gerilim Ölçülmesi-Voltmetreler Ölçü Aleti Seçiminde Dikkat Edilecek Noktalar: Ölçü aletlerinin seçiminde yapılacak ölçmeye

Detaylı

TORAKLAMA. - Genel Bilgi - Kontrol Yöntemi - Örnekler

TORAKLAMA. - Genel Bilgi - Kontrol Yöntemi - Örnekler TORAKLAMA - Genel Bilgi - Kontrol Yöntemi - Örnekler Genel Bilgi Topraklama Nedir? Elektrik Topraklama Nedir? tesislerinde aktif olmayan bölümler ile sıfır iletkenleri ve bunlara bağlı bölümlerin, bir

Detaylı

Sunum Planı TEMEL OLARAK ELEKTRİKSEL GÜVENLİK YOĞUN BAKIM VE AMELİYATHANE İÇİN TEMEL KAVRAMLAR MAKROŞOK VE MİKROŞOK

Sunum Planı TEMEL OLARAK ELEKTRİKSEL GÜVENLİK YOĞUN BAKIM VE AMELİYATHANE İÇİN TEMEL KAVRAMLAR MAKROŞOK VE MİKROŞOK Sunum Planı TEMEL OLARAK ELEKTRİKSEL GÜVENLİK YOĞUN BAKIM VE AMELİYATHANE İÇİN TEMEL KAVRAMLAR MAKROŞOK VE MİKROŞOK ELEKTRİKSEL TEHLİKELERDE FİZYOLOJİK ETKİLER AKIM,VOLTAJ VE DİRENÇ KAVRAMLARI Elektrik

Detaylı

ELEKTRĠK TESĠSLERĠNDE DOLAYLI DOKUNMAYA KARġI TOPRAKLAMA

ELEKTRĠK TESĠSLERĠNDE DOLAYLI DOKUNMAYA KARġI TOPRAKLAMA ELEKTRĠK TESĠSLERĠNDE DOLAYLI DOKUNMAYA KARġI TOPRAKLAMA Hazırlayan : Y.Müh. Ġsa ĠLĠSU Ġ.T.Ü. Elektrik-Elektronik Fakültesi Emekli Ögr. Görevlisi Ġ.Ġlisu 1 Ġnsan iç direnci dokunma gerilimine olduğu kadar,

Detaylı

24.10.2012. Öğr.Gör.Alkan AKSOY. Hazırlayan: Öğr.Gör. Alkan AKSOY -Sürmene

24.10.2012. Öğr.Gör.Alkan AKSOY. Hazırlayan: Öğr.Gör. Alkan AKSOY -Sürmene Öğr.Gör.Alkan AKSOY Elektrik enerjisini ileten bir veya birden fazla telden oluşan yalıtılmamış tel veya tel demetlerine iletken eğer yalıtılmış ise kablo denir. Ülkemizde 1kV altında genellikle kablolar

Detaylı

1-Temel Kavramlar. I-Temel Kavramlar. ELEKTRİK ŞEBEKE ve TESİSLERİ ELEKTRİK ŞEBEKE ve TESİSLERİ

1-Temel Kavramlar. I-Temel Kavramlar. ELEKTRİK ŞEBEKE ve TESİSLERİ ELEKTRİK ŞEBEKE ve TESİSLERİ ELEKTRİK ŞEBEKE ve TESİSLERİ Hazırlayan: Öğr.Gör.Alkan AKSOY Toplam Ders işlenecek Hafta Sayısı 15 ELEKTRİK ŞEBEKE ve TESİSLERİ 1- Temel Kavramlar 2- Alçak Gerilim Şebeke Tipleri ve Korunma Yöntemleri

Detaylı

Dağıtım Şebekelerinin Topraklama Tiplerine Göre Sınıflandırılması:

Dağıtım Şebekelerinin Topraklama Tiplerine Göre Sınıflandırılması: Dağıtım Şebekelerinin Topraklama Tiplerine Göre Sınıflandırılması: 7.11.2000 tarihinde yayınlanan TS-3994, Elektrik iç tesisler yönetmeliği ve Elektrik Tesislerinde Topraklamalar Yönetmeliğine göre AG

Detaylı

Sensörler Öğr. Gör. Erhan CEMÜNAL Thomas Alva Edison

Sensörler Öğr. Gör. Erhan CEMÜNAL Thomas Alva Edison Sensörler Öğr. Gör. Erhan CEMÜNAL Sıkı bir çalışmanın yerini hiç bir şey alamaz. Deha yüzde bir ilham ve yüzde doksandokuz terdir. Thomas Alva Edison İçerik TEMEL ELEKTRONİK KAVRAMLARI Transdüser ve Sensör

Detaylı

Buna göre, bir devrede yük akışı olabilmesi için, üreteç ve pil gibi aygıtlara ihtiyaç vardır.

Buna göre, bir devrede yük akışı olabilmesi için, üreteç ve pil gibi aygıtlara ihtiyaç vardır. ELEKTRİK AKIMI Potansiyelleri farklı olan iki iletken cisim birbirlerine dokundurulduğunda potansiyelleri eşit oluncaya kadar birinden diğerine elektrik yükü akışı olur. Potansiyeller eşitlendiğinde yani

Detaylı

ÖLÇÜ TRANSFORMATÖRLERİ

ÖLÇÜ TRANSFORMATÖRLERİ 1 ÖLÇÜ TRANSFORMATÖRLERİ Büyük Akım ve Gerilimlerin Ölçümü Ölçü Transformatörleri Ölçü Transformatörleri Normalde voltmetrelerle en fazla 1000V a kadar gerilimler ölçülebilir. Daha yüksek gerilimlerde;

Detaylı

2. HAFTA BLM223 DEVRE ANALİZİ. Yrd. Doç Dr. Can Bülent FİDAN. hdemirel@karabuk.edu.tr

2. HAFTA BLM223 DEVRE ANALİZİ. Yrd. Doç Dr. Can Bülent FİDAN. hdemirel@karabuk.edu.tr 2. HAFTA BLM223 Yrd. Doç Dr. Can Bülent FİDAN hdemirel@karabuk.edu.tr Karabük Üniversitesi Uzaktan Eğitim Uygulama ve Araştırma Merkezi 2 2. AKIM, GERİLİM E DİRENÇ 2.1. ATOM 2.2. AKIM 2.3. ELEKTRİK YÜKÜ

Detaylı

ELEKTRİKLE ÇALIŞMALARDA GÜVENLİK. Yıldırımdan korunma

ELEKTRİKLE ÇALIŞMALARDA GÜVENLİK. Yıldırımdan korunma ELEKTRİKLE ÇALIŞMALARDA GÜVENLİK Yıldırımdan korunma 1 Yıldırımdan korunma 2 Yasal Mevzuat BİNALARIN YANGINDAN KORUNMASI HAKKINDA YÖNETMELİK Yıldırımdan Korunma Tesisatı, Transformatör ve Jeneratör Yıldırımdan

Detaylı

ELEKTRİK ŞEBEKELERİ: Sekonder Dağıtım Alçak Gerilim Şebeke Tipleri

ELEKTRİK ŞEBEKELERİ: Sekonder Dağıtım Alçak Gerilim Şebeke Tipleri Alçak Gerilim Şebeke Tipleri ELEKTRİK ŞEBEKELERİ: (Sekonder Dağıtım) TS 3994 e göre alçak gerilim şebekeleri sınıflandırılarak TN, TT ve IT şebekeler olarak üç tipe ayrılmıştır. EEM13423 ELEKTRİK ENERJİSİ

Detaylı

ŞEBEKE BAĞLANTILI GÜNEŞ ENERJİ SİSTEMLERİ SAHA DENETİM STANDARDLARI

ŞEBEKE BAĞLANTILI GÜNEŞ ENERJİ SİSTEMLERİ SAHA DENETİM STANDARDLARI ŞEBEKE BAĞLANTILI GÜNEŞ ENERJİ SİSTEMLERİ SAHA DENETİM STANDARDLARI CAN CAMCI ZENİT ENERJİ GENEL MÜDÜR 7 NİSAN 2016 İçerik 1-TS EN 62446 Tanımı 2-TS EN 62446 Kapsamı ve Yardımcı Standardları 3-Denetim

Detaylı

Buna göre, bir devrede yük akışı olabilmesi için, üreteç ve pil gibi aygıtlara ihtiyaç vardır.

Buna göre, bir devrede yük akışı olabilmesi için, üreteç ve pil gibi aygıtlara ihtiyaç vardır. ELEKTRİK AKIMI ve LAMBALAR ELEKTRİK AKIMI Potansiyelleri farklı olan iki iletken cisim birbirlerine dokundurulduğunda potansiyelleri eşit oluncaya kadar birinden diğerine elektrik yükü akışı olur. Potansiyeller

Detaylı

ÖĞRENME ALANI : FĐZĐKSEL OLAYLAR ÜNĐTE 3 : YAŞAMIMIZDAKĐ ELEKTRĐK (MEB)

ÖĞRENME ALANI : FĐZĐKSEL OLAYLAR ÜNĐTE 3 : YAŞAMIMIZDAKĐ ELEKTRĐK (MEB) ÖĞENME ALANI : FZKSEL OLAYLA ÜNTE 3 : YAŞAMIMIZDAK ELEKTK (MEB) B ELEKTK AKIMI (5 SAAT) (ELEKTK AKIMI NED?) 1 Elektrik Akımının Oluşması 2 Elektrik Yüklerinin Hareketi ve Yönü 3 ler ve Özellikleri 4 Basit

Detaylı

Ders 2- Temel Elektriksel Büyüklükler

Ders 2- Temel Elektriksel Büyüklükler Ders 2- Temel Elektriksel Büyüklükler Yard.Doç.Dr. Ahmet Özkurt Ahmet.ozkurt@deu.edu.tr http://ahmetozkurt.net Yük Elektriksel yük maddelerin temel özelliklerinden biridir. Elektriksel yükün iki temel

Detaylı

TEMEL ELEKTRONİK VE ÖLÇME -1 DERSİ 1.SINAV ÇALIŞMA NOTU

TEMEL ELEKTRONİK VE ÖLÇME -1 DERSİ 1.SINAV ÇALIŞMA NOTU No Soru Cevap 1-.. kırmızı, sarı, mavi, nötr ve toprak hatlarının en az ikisinin birbirine temas ederek elektriksel akımın bu yolla devresini tamamlamasıdır. 2-, alternatif ve doğru akım devrelerinde kullanılan

Detaylı

Hareket halindeki elektrik yüklerinin oluşturduğu bir sistem düşünelim. Belirli bir bölgede net bir yük akışı olduğunda, akımın mevcut olduğu

Hareket halindeki elektrik yüklerinin oluşturduğu bir sistem düşünelim. Belirli bir bölgede net bir yük akışı olduğunda, akımın mevcut olduğu Akım ve Direnç Elektriksel olaylarla ilgili buraya kadar yaptığımız tartışmalar durgun yüklerle veya elektrostatikle sınırlı kalmıştır. Şimdi, elektrik yüklerinin hareket halinde olduğu durumları inceleyeceğiz.

Detaylı

TOPRAKLAMA. b) Cihazların, bina aksamının ve benzeri elemanların aralarında, işletme esnasında potansiyel farkı meydana gelmemesini temin etmektir.

TOPRAKLAMA. b) Cihazların, bina aksamının ve benzeri elemanların aralarında, işletme esnasında potansiyel farkı meydana gelmemesini temin etmektir. TOPRAKLAMA Elektrik tesislerinde aktif olmayan bölümler ile sıfır iletkenleri ve bunlara bağlı bölümlerin, bir elektrot yardımı ile, toprakla iletken bir şekilde birleştirilmesine TOPRAKLAMA denilmektedir.

Detaylı

6331 sayılı ĠSG Kanunu

6331 sayılı ĠSG Kanunu 6331 sayılı ĠSG Kanunu Bu Kanun; Kamu ve özel sektöre ait bütün işlere ve işyerlerine, Bu işyerlerinin işverenleri ile işveren vekillerine, Çırak ve stajyerler de dâhil olmak üzere tüm çalışanlarına faaliyet

Detaylı

FTR 205 Elektroterapi I. Temel Kavramlar. yrd.doç.dr. emin ulaş erdem

FTR 205 Elektroterapi I. Temel Kavramlar. yrd.doç.dr. emin ulaş erdem FTR 205 Elektroterapi I Temel Kavramlar yrd.doç.dr. emin ulaş erdem Elektrik, Akım, Gerilim Nedir? Elektriği anlamak için ilk olarak maddenin en kucuk birimi olan atomları anlamak gerekir. Atomlar bir

Detaylı

DA DEVRE. Ege Üniversitesi Ege MYO Mekatronik Programı ANALIZI

DA DEVRE. Ege Üniversitesi Ege MYO Mekatronik Programı ANALIZI DA DEVRE Ege Üniversitesi Ege MYO Mekatronik Programı ANALIZI BÖLÜM 1 Temel Kavramlar Temel Konular Akım, Gerilim ve Yük Direnç Ohm Yasası, Güç ve Enerji Dirençsel Devreler Devre Çözümleme ve Kuramlar

Detaylı

HAVAİ HAT İLETKENLERİ VE HAT SABİTELERİ

HAVAİ HAT İLETKENLERİ VE HAT SABİTELERİ HAVAİ HAT İLETKENLERİ VE HAT SABİTELERİ Yüksek gerilim hava hatlarında kullanılan iletkenlerin hem enerji taşıması hem de mekanik yönden uygun olarak seçilmesi gerekir. İletkenlerin gerekli esnekliği sağlamak,

Detaylı

Elektrik Dağıtım Şebekesi: İletim hattından gelen ve şalt merkezlerinde gerilim seviyesi düşürülen elektriği, ev ve işyerlerine getiren şebekedir.

Elektrik Dağıtım Şebekesi: İletim hattından gelen ve şalt merkezlerinde gerilim seviyesi düşürülen elektriği, ev ve işyerlerine getiren şebekedir. DAĞITIM TRAFOLARI Genel Tanımlar Elektrik Dağıtım Şebekesi: İletim hattından gelen ve şalt merkezlerinde gerilim seviyesi düşürülen elektriği, ev ve işyerlerine getiren şebekedir. EEM13423 ELEKTRİK ENERJİSİ

Detaylı

BİLGİ TEKNOLOJİLERİ VE İLETİŞİM KURULU KARAR. :Piyasa Gözetim Laboratuvarı Müdürlüğünün

BİLGİ TEKNOLOJİLERİ VE İLETİŞİM KURULU KARAR. :Piyasa Gözetim Laboratuvarı Müdürlüğünün BİLGİ TEKNOLOJİLERİ VE İLETİŞİM KURULU KARARI Karar Tarihi : 11.12.2013 Karar No : 2013/DK-PGM/651 Gündem Konusu : Piyasa Gözetim Laboratuvarı Müdürlüğü Deney Ücretleri. KARAR hazırladığı takrir ve eki

Detaylı

Transformatör İmalatı, Bakımı, Onarımı Servis Hizmetleri Mühendislik Hizmetleri Primer, Sekonder Saha Testleri YG, OG Şalt Sahası Bakım Onarım

Transformatör İmalatı, Bakımı, Onarımı Servis Hizmetleri Mühendislik Hizmetleri Primer, Sekonder Saha Testleri YG, OG Şalt Sahası Bakım Onarım Transformatör İmalatı, Bakımı, Onarımı Servis Hizmetleri Mühendislik Hizmetleri Primer, Sekonder Saha Testleri YG, OG Şalt Sahası Bakım Onarım Hizmetleri TRANSFORMATÖR Elektrik enerjisinin gerilim ve akım

Detaylı

TEMEL ELEKTRİK-ELEKTRONİK DERSİ SORU BANKASI

TEMEL ELEKTRİK-ELEKTRONİK DERSİ SORU BANKASI TEMEL ELEKTRİK-ELEKTRONİK DERSİ SORU BANKASI TEMEL ELEKTRİK ELEKTRONİK 1 1. Atomun çekirdeği nelerden oluşur? A) Elektron B) Proton C) Proton +nötron D) Elektron + nötron 2. Elektron hangi yükle yüklüdür?

Detaylı

kullanılması,tasarlanması proje hizmetleriyle sağlanabilmektedir. ALİŞAN KIZILDUMAN - KABLO KESİTLERİ VE GERİLİM DÜŞÜMÜ HESAPLARI - 24-25.11.

kullanılması,tasarlanması proje hizmetleriyle sağlanabilmektedir. ALİŞAN KIZILDUMAN - KABLO KESİTLERİ VE GERİLİM DÜŞÜMÜ HESAPLARI - 24-25.11. teknik ağırlıklı ekipmanların,ürünlerin,proseslerin, sistemlerin ya da hizmetlerin tasarımı hayata geçirilmesi,işletilmesi,bakımı,dağıtımı,tekni k satışı ya da danışmanlık ve denetiminin yapılması ve bu

Detaylı

biz kimiz. Simtes / Ostim

biz kimiz. Simtes / Ostim biz kimiz. Simtes Elektrik olarak bizler; enerji iletimi, dağıtımı ve kontrolu konularında şirketinizin ihtiyaçlarını en iyi şekilde karşılamak üzere hizmet vermekteyiz. 1975 yılından günümüze kadar Simtes,

Detaylı

3. HAFTA BLM223 DEVRE ANALİZİ. Yrd. Doç Dr. Can Bülent FİDAN. hdemirel@karabuk.edu.tr

3. HAFTA BLM223 DEVRE ANALİZİ. Yrd. Doç Dr. Can Bülent FİDAN. hdemirel@karabuk.edu.tr 3. HAFTA BLM223 Yrd. Doç Dr. Can Bülent FİDAN hdemirel@karabuk.edu.tr Karabük Üniversitesi Uzaktan Eğitim Uygulama ve Araştırma Merkezi 2 3. OHM KANUNU, ENEJİ VE GÜÇ 3.1. OHM KANUNU 3.2. ENEJİ VE GÜÇ 3.3.

Detaylı

YILDIRIMDAN KORUNMA. Franklin çubuğu ( Yakalama Ucu ) ile korunma Faraday Kafes sistemi ile korunma Gerili tellerle ( Gergi Hat Tekniği ) korunma

YILDIRIMDAN KORUNMA. Franklin çubuğu ( Yakalama Ucu ) ile korunma Faraday Kafes sistemi ile korunma Gerili tellerle ( Gergi Hat Tekniği ) korunma YILDIRIMDAN KORUNMA Birkaç sene öncesine kadar insanlar yıldırım iletkeninin yüklemesiyle, yapı için yıldırıma karşı yeterli bir koruma sağlandığını düşünüyorlardı. Bu kısmi koruma şimdi bir takım uyumlu

Detaylı

TOPRAKLAMA 2015-1. Prof.Dr. Nurettin UMURKAN

TOPRAKLAMA 2015-1. Prof.Dr. Nurettin UMURKAN TOPRAKLAMA 2015-1 Prof.Dr. Nurettin UMURKAN 1 ELEKTRİK AKIMININ İNSAN VÜCUDU ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ 50 Hz alternatif akımın insan vücudundan geçtiğinde oluşan etkiler. 1 ma Akımın hissedilme sınırı 1-5 ma

Detaylı

TBS Aşırı Gerilim ve Yıldırımdan Korunma Sistemleri

TBS Aşırı Gerilim ve Yıldırımdan Korunma Sistemleri TBS Aşırı Gerilim ve Yıldırımdan Korunma Sistemleri TBS 4 ALT ÜRÜN GRUBUNA AYRILMAKTADIR 1 TBS 2 Alçak Gerilim Parafudr Sistemleri(Surge Arrester Systems) Paralel Pazar Stratejisi Eşpotansiyel Sistem Ürünleri

Detaylı

2 MALZEME ÖZELLİKLERİ

2 MALZEME ÖZELLİKLERİ ÖNSÖZ İÇİNDEKİLER III Bölüm 1 TEMEL KAVRAMLAR 11 1.1. Fizik 12 1.2. Fiziksel Büyüklükler 12 1.3. Ölçme ve Birim Sistemleri 13 1.4. Çevirmeler 15 1.5. Üstel İfadeler ve İşlemler 18 1.6. Boyut Denklemleri

Detaylı

BÖLÜM ELEKTRİK ENERJİSİ. AMAÇ: Elektrik enerjisinin üretim ve dağıtımında trafoların görevlerini ve faz kavramlarını açıklayabilme.

BÖLÜM ELEKTRİK ENERJİSİ. AMAÇ: Elektrik enerjisinin üretim ve dağıtımında trafoların görevlerini ve faz kavramlarını açıklayabilme. BÖLÜM ELEKTRİK ENERJİSİ AMAÇ: Elektrik enerjisinin üretim ve dağıtımında trafoların görevlerini ve faz kavramlarını açıklayabilme. Elektrik Enerjisi 33 BÖLÜM-3 ELEKTRİK ENERJİSİ 3.1 ELEKTRİK ENERJİSİNİN

Detaylı

Elektrik; Elektrik sözcüğü Latince kehribar anlamına gelen elektron kelimesinden türetilmiştir.

Elektrik; Elektrik sözcüğü Latince kehribar anlamına gelen elektron kelimesinden türetilmiştir. Elektrik; Elektrik sözcüğü Latince kehribar anlamına gelen elektron kelimesinden türetilmiştir. Elektrik enerjisini oluşturan akımı sağlayanlar elektronlardır. Elektrik; elle tutulmayan, gözle görülmeyen

Detaylı

K.T.Ü. Mühendislik Fakültesi Elektrik-Elektronik Müh. Böl. Temel Elektrik Lab. II TOPRAKLAMA. 1. Topraklama Nedir? 1-1)Topraklamanın önemi:

K.T.Ü. Mühendislik Fakültesi Elektrik-Elektronik Müh. Böl. Temel Elektrik Lab. II TOPRAKLAMA. 1. Topraklama Nedir? 1-1)Topraklamanın önemi: K.T.Ü. Mühendislik Fakültesi Elektrik-Elektronik Müh. Böl. Temel Elektrik Lab. II TOPRAKLAMA 1. Topraklama Nedir? 1-1)Topraklamanın önemi: Elektrik tesislerinde topraklamanın amacı; elektrikli cihazları

Detaylı

inci maddesine eklenen fıkrada tanımlanan fen adamlarından elektrik ile ilgili olanlarının yetki, görev ve sorumluluklarını belirlemektedir.

inci maddesine eklenen fıkrada tanımlanan fen adamlarından elektrik ile ilgili olanlarının yetki, görev ve sorumluluklarını belirlemektedir. Milli Eğitim Bakanlığı ile Bayındırlık ve İskân Bakanlığından: ELEKTRİK İLE İLGİLİ FEN ADAMLARININ YETKİ, GÖREV VE SORUMLULUKLARI HAKKINDA YÖNETMELİK Dayandığı Kanunun Numarası ve Tarihi: 3194-03.05.1985

Detaylı

BİLGİ TEKNOLOJİLERİ VE İLETİŞİM KURULU KARAR. : Piyasa Gözetim Laboratuvarı Müdürlüğünün

BİLGİ TEKNOLOJİLERİ VE İLETİŞİM KURULU KARAR. : Piyasa Gözetim Laboratuvarı Müdürlüğünün BİLGİ TEKNOLOJİLERİ VE İLETİŞİM KURULU KARARI Karar Tarihi: : 24.11.2014 Karar No : 2014/İK-PGM/610 Gündem Konusu : PGM Ücretler. KARAR hazırladığı takrir ve ekleri incelenmiştir. : Piyasa Gözetim Laboratuvarı

Detaylı

ELEKTRİKLE ÇALIŞMALARDA GÜVENLİK. Elektrik tesislerinde güvenlik - 2

ELEKTRİKLE ÇALIŞMALARDA GÜVENLİK. Elektrik tesislerinde güvenlik - 2 ELEKTRİKLE ÇALIŞMALARDA GÜVENLİK Elektrik tesislerinde güvenlik - 2 1 ELEKTRİK KUVVETLİ AKIM TESİSLERİ YÖNETMELİĞİ (R.G. 30.11.2000 24246) Yüksek gerilim tesislerinin bulunduğu yerlerin başka işler için

Detaylı

BİLGİ TEKNOLOJİLERİ VE İLETİŞİM KURULU KARAR. : Piyasa Gözetim Laboratuvarı Müdürlüğünün hazırladığı

BİLGİ TEKNOLOJİLERİ VE İLETİŞİM KURULU KARAR. : Piyasa Gözetim Laboratuvarı Müdürlüğünün hazırladığı BİLGİ TEKNOLOJİLERİ VE İLETİŞİM KURULU KARARI Karar Tarihi : 14.12.2016 Karar No : 2016/DK-PGM/485 Gündem Konusu : PGM Ücretleri KARAR takrir ve ekleri incelenmiştir. : Piyasa Gözetim Laboratuvarı Müdürlüğünün

Detaylı

KORONA KAYIPLARI Korona Nedir?

KORONA KAYIPLARI Korona Nedir? KORONA KAYIPLARI Korona Nedir? Korona olayı bir elektriksel boşalma türüdür. Genelde iletkenler, elektrotlar yüzeyinde görüldüğünden dış kısmı boşalma olarak tanımlanır. İç ve dış kısmı boşalmalar, yerel

Detaylı

Elektrik Mühendisliğinin Temelleri-I EEM 113

Elektrik Mühendisliğinin Temelleri-I EEM 113 Elektrik Mühendisliğinin Temelleri-I EEM 113 1 1 Terim Terimler, Birimleri ve Sembolleri Formülsel Sembolü Birimi Birim Sembolü Zaman t Saniye s Alan A Metrekare m 2 Uzunluk l Metre m Kuvvet F Newton N

Detaylı

MOTOR KORUMA RÖLELERİ. Motorların şebekeden aşırı akım çekme nedenleri

MOTOR KORUMA RÖLELERİ. Motorların şebekeden aşırı akım çekme nedenleri MOTOR KORUMA RÖLELERİ Motorlar herhangi bir nedenle normal değerlerinin üzerinde akım çektiğinde sargılarının ve devre elemanlarının zarar görmemesi için en kısa sürede enerjilerinin kesilmesi gerekir.

Detaylı

Değişken Doğru Akım Zaman göre yönü değişmeyen ancak değeri değişen akımlara değişken doğru akım denir.

Değişken Doğru Akım Zaman göre yönü değişmeyen ancak değeri değişen akımlara değişken doğru akım denir. DC AKIM ÖLÇMELERİ Doğru Akım Doğru akım, zamana bağlı olarak yönü değişmeyen akıma denir. Kısa gösterimi DA (Doğru Akım) ya da İngilizce haliyle DC (Direct Current) şeklindedir. Doğru akımın yönü değişmese

Detaylı

Elektrik İş Güvenliği ve Mevzuatı

Elektrik İş Güvenliği ve Mevzuatı Yrd. Doç. Dr. Bedri KEKEZOĞLU & Yrd. Doç. Dr. Altuğ BOZKURT Elektrik İş Güvenliği ve Mevzuatı Güvenlik Donanımları Yasal Mevzuatlar Güvenlik Donanımları Hat üzerinde gerilimin bulunup bulunmadığının kontrolü,

Detaylı

ELEKTROSTATİK Nötr (Yüksüz) Cisim: Pozitif Yüklü Cisim: Negatif Yüklü Cisim: İletken Cisimler: Yalıtkan Cisimler:

ELEKTROSTATİK Nötr (Yüksüz) Cisim: Pozitif Yüklü Cisim: Negatif Yüklü Cisim: İletken Cisimler: Yalıtkan Cisimler: ELEKTROSTATİK Elektrostatik; durgun elektrik yüklerinin birbirleriyle ilişkilerinden, atom altı parçacıklarının etkileşmesine kadar geniş bir sahada yer alan fiziksel olayları inceler. Atomun merkezinde

Detaylı

ELEKTRİK İÇ TESİSLERİ DENETİM VE MUAYENE UYGUNLUK BELGESİ

ELEKTRİK İÇ TESİSLERİ DENETİM VE MUAYENE UYGUNLUK BELGESİ ELEKTRİK İÇ TESİSLERİ DENETİM VE MUAYENE UYGUNLUK BELGESİ ELEKTRİK İÇ TESİSAT UYGUNLUK BELGESİ NEDİR? ELEKTRİK TESİSATI UYGUNLUK BELGESİ ŞART MI? ELEKTRİK TESİSATI UYGUNLUK BELGESİ İÇİN KONTROLLER NASIL

Detaylı

Neden tehlike??? Elektrik kaynaklı tehlikeler ve meydana getirdiği sonuçlar ;

Neden tehlike??? Elektrik kaynaklı tehlikeler ve meydana getirdiği sonuçlar ; Neden tehlike??? Elektrik kaynaklı tehlikeler ve meydana getirdiği sonuçlar ; Elektrik akımının canlı vücudundaki sinirler, kaslar ve kalp çalışması üzerindeki etkileri, Elektrik akımından dolayı oluşan

Detaylı

2.Sabit dirençte V= 50v iken I= 0,5 amper oluyorsa.v2= 100v iken akım kaç amper olur? A) 1A B) 0,5A C) 5A D) 0,1A

2.Sabit dirençte V= 50v iken I= 0,5 amper oluyorsa.v2= 100v iken akım kaç amper olur? A) 1A B) 0,5A C) 5A D) 0,1A TEMEL ELEKTRİK ELEKTRONİK 1.İletkenlerin almaçtan önce herhangi bir sebeple birleşmesiyle oluşan devreye ne denir? A) Açık devre B) Kısa devre C) Kapalı devre D) Elektrik devresi 2.Sabit dirençte V= 50v

Detaylı

SAĞLIK BAKANLIĞI ALÇAK GERİLİM ELEKTRİK PANO ve TABLOLARI

SAĞLIK BAKANLIĞI ALÇAK GERİLİM ELEKTRİK PANO ve TABLOLARI SAĞLIK BAKANLIĞI ALÇAK GERİLİM ELEKTRİK PANO ve TABLOLARI KONU VE KAPSAM: Alçak gerilim dağıtım panoları, bina içinde kullanılan, zemine montajlı, serbest dikili tip olarak prefabrik standart fonksiyonel

Detaylı

ELEKTRİK İLE İLGİLİ FEN ADAMLARININ YETKİ, GÖREV VE SORUMLULUKLARI HAKKINDA YÖNETMELİK

ELEKTRİK İLE İLGİLİ FEN ADAMLARININ YETKİ, GÖREV VE SORUMLULUKLARI HAKKINDA YÖNETMELİK Resmi Gazete Tarihi: 11.11.1989 Resmi Gazete Sayısı: 20339 ELEKTRİK İLE İLGİLİ FEN ADAMLARININ YETKİ, GÖREV VE SORUMLULUKLARI HAKKINDA YÖNETMELİK BİRİNCİ BÖLÜM Genel Hükümler Amaç Kapsam Madde 1 Bu Yönetmeliğin

Detaylı

TEMEL KAVRAMLAR BİRİM SİSTEMİ TEMEL NİCELİKLER DEVRE ELEMANLARI ÖZET

TEMEL KAVRAMLAR BİRİM SİSTEMİ TEMEL NİCELİKLER DEVRE ELEMANLARI ÖZET TEMEL KAVRAMLAR BİRİM SİSTEMİ TEMEL NİCELİKLER DEVRE ELEMANLARI ÖZET EBE-211, Ö.F.BAY 1 Temel Elektriksel Nicelikler Temel Nicelikler: Akım,Gerilim ve Güç Akım (I): Eletrik yükünün zamanla değişim oranıdır.

Detaylı

METAL KAYNAĞI METALİK MALZEMELERİ,

METAL KAYNAĞI METALİK MALZEMELERİ, METAL KAYNAĞI METALİK MALZEMELERİ, ISI, BASINÇ veya HERİKİSİ BİRDEN KULLANILARAK, AYNI yada FAKLI BİR MALZEMEDEN ANCAK KAYNATILACAK MALZEME İLE YAKIN ERGİME SICAKLIĞINDA İLAVE BİR METAL KULLANARAK veya

Detaylı

ELEKTRİK ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİNE GİRİŞ

ELEKTRİK ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİNE GİRİŞ Sakarya Üniversitesi Mühendislik FakültesiTeknoloji Fakültesi Elektrik Elektronik Mühendisliği Bölümü T4 Blok Bölümün tanıtılması Elektrik Elektronik Mühendisliğinin tanıtılması Mühendislik Etiği Birim

Detaylı

BASINÇLI KAPLARDA MEYDANAGELEBİLECEK TEHLİKELER

BASINÇLI KAPLARDA MEYDANAGELEBİLECEK TEHLİKELER BASINÇLI KAPLAR Kazanlar Kompresörler Buhar ve sıcak su kapları Basınçlı asit tankları Gaz tankları Sıvılaştırılmış Petrol Gazı tankları ve tüpleri Asetilen tankları ve tüpleri İçinde zehirli ve zararlı

Detaylı

Otomatik Yük Ayırıcı

Otomatik Yük Ayırıcı Otomatik Yük Ayırıcı Teknik Özellikler: IEC standartlarına göre - E3 M2 Anma gerilimi (kv rms) 36 Anma akımı (A) 630 Anma kısa devre akım (ka) 12,5 Anma yalıtım düzeyi kv rms, 50Hz/1 dak. faz - toprak

Detaylı

Samet Biricik Elk. Y. Müh. Elektrik Mühendisleri Odası 28 Ocak2011

Samet Biricik Elk. Y. Müh. Elektrik Mühendisleri Odası 28 Ocak2011 Samet Biricik Elk. Y. Müh. Elektrik Mühendisleri Odası 28 Ocak2011 1 KompanzasyonSistemlerinde Kullanılan Elemanlar Güç Kondansatörleri ve deşarj dirençleri Kondansatör Kontaktörleri Pano Reaktif Güç Kontrol

Detaylı

İklimlendirme Soğutma Elektriği ve Kumanda Devreleri BÖLÜM ELEKTRİK TEST CİHAZLARI

İklimlendirme Soğutma Elektriği ve Kumanda Devreleri BÖLÜM ELEKTRİK TEST CİHAZLARI BÖLÜM ELEKTRİK TEST CİHAZLARI AMAÇ: Elektriksel ölçme ve test cihazlarını tanıyabilme; kesik devre, kısa devre ve topraklanmış devre gibi arıza durumlarında bu cihazları kullanabilme. Elektrik Test Cihazları

Detaylı

1. ÜNİTE ELEKTRİKTE KULLANILAN SEMBOLLER

1. ÜNİTE ELEKTRİKTE KULLANILAN SEMBOLLER 1. ÜNİTE ELEKTRİKTE KULLANILAN SEMBOLLER KONULAR 1. Zayıf Akım Sembolleri 2. Kuvvetli Akım Sembolleri 3. Ölçü Aletleri Sembolleri 4. Transformatör Sembolleri 5. Motor ve Şalter Sembolleri 6. Doğru Akım

Detaylı

Güç, enerji ve kuvvet kavramları, birimler, akım, gerilim, direnç, lineerlik nonlineerlik kavramları. Arş.Gör. Arda Güney

Güç, enerji ve kuvvet kavramları, birimler, akım, gerilim, direnç, lineerlik nonlineerlik kavramları. Arş.Gör. Arda Güney Güç, enerji ve kuvvet kavramları, birimler, akım, gerilim, direnç, lineerlik nonlineerlik kavramları Arş.Gör. Arda Güney İçerik Uluslararası Birim Sistemi Fiziksel Anlamda Bazı Tanımlamalar Elektriksel

Detaylı

Askılar, Raflar ve Konveyörler

Askılar, Raflar ve Konveyörler Askılar, Raflar ve Konveyörler Tavsiyeler Askılar ve Raflar olabildiğince küçük olmalıdır. Askılar parçalardan toz partiküllerini uzaklaştırmamalıdır. Askılar parçalarla sürekli tekrarlanan temas halinde

Detaylı

ZIMPARA TAŞ MOTORU MODEL RTM415A RTM417A RTM420A TANITMA VE KULLANIM KILAVUZU

ZIMPARA TAŞ MOTORU MODEL RTM415A RTM417A RTM420A TANITMA VE KULLANIM KILAVUZU ZIMPARA TAŞ MOTORU MODEL RTM415A RTM417A RTM420A TANITMA VE KULLANIM KILAVUZU CİHAZIN ÜNİTELERİ 1. AÇMA /KAPAMA ŞALTERİ 2. İŞ PARÇASI TABLASI 3. KIVILCIM/ÇAPAK KORUYUCU 4. ZIMPARA TAŞI 5. ZIMPARA TAŞI

Detaylı

4. Yangın algılama ve alarm algılayıcılarının hatalı yerleştirilmesi.

4. Yangın algılama ve alarm algılayıcılarının hatalı yerleştirilmesi. Yangının Elektriksel Ana Sebepleri: 1. Projelendirme hataları. 2. Elektrik tesisatı montaj hataları. 3. Elektrik tesisatı kullanım hataları. 4. Yangın algılama ve alarm algılayıcılarının hatalı yerleştirilmesi.

Detaylı