Diyabette Genel Sa l k Önerileri

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Diyabette Genel Sa l k Önerileri"

Transkript

1 BÖLÜM 16 Diyabette Geel Sa l k Öerileri Diyabet makrovasküler ve mikrovasküler komplikasyoları ile yaşam kalitesii düşüre, erke ölüm ve hastalama oraıı yüksek olduğu bir hastalıktır. Bu edele hastaı tedavisii sağlamaı yaısıra bazı özel durumlarda dikkat edilmesi gereke oktalar vardır. Bu durumlarda diyabet hemşireleri yeterli bilgi ve beceriye sahip olmalı ve hastalarıı eğitmelidirler. Amaç Hemşireleri; diyabetli hastaları geel cilt bakımı, ağız-diş sağlığı, seyahat, sigara kullaımı, hipertasiyo ve yaşlılıkta diyabet gibi özel durumlar kousuda bilgiledirmelerii sağlamaktır. Hedefler Diyabetli bireylerle çalışa hemşireler; A. Diyabetli hastada cilt bakımıı, ağız ve diş sağlığıı öemii bilmeli ve hastalarıı bilgiledirebilmeli, B. Seyahati diyabetli bireylere etkilerii bilmeli, hastasıı bu kouda hazırlayabilmeli, C. Sigara kullaımıı zararlarıı taımlayabilmeli, hastasıa sigarayı bırakma kousuda destek olmalı, D. Yaşlı diyabetlilerde tedavi esaslarıı bilmeli, yaşlı bireyleri etkileyebilecek koşulları taımlayabilmeli ve bu doğrultuda kararlar verebilmeli, E. Diyabetli bireylerde hipertasiyou öemii bilmeli, hastalarıı yaşam tarzıı düzelemelerie yardımcı olabilmelidir. Öemli Noktalar Gülha COŞANSU Diyabetli bireylerde cilt bütülü üü korumak öemlidir. Diyabetli hastalar a z-difl sorular ile daha s k karfl lafl rlar Hastal kla ilgili gerekli düzelemeler yap l rsa diyabetli bireyler de ormal bireyler gibi seyahat edebilirler. Diyabetli hastalar kesilikle sigara içmemelidirler. Yafll diyabetlileri daha yak da izlemesi gerekir. Hipertasiyo diyabette s k karfl lafl la bir sorudur ve tedaviside yaflam biçimi de ifliklikleri gereklidir.

2 Cilt Bak m Diyabetli hastaları diyabetli olmaya bireylere göre hijyeik sağlık davraışlarıa daha fazla dikkat etmeleri gerekir. Ka şekerii yüksek değerlerde olmasıa paralel olarak dokulardaki ka şekeri de yükselir. Bu durum pek çok mikroorgaizmaı üremesi içi uygu bir ortam oluştururke, damar yapısıdaki değişiklikler yara iyileşmesii geciktirir. Efeksiyou ka şekerii yükselte bir faktör olduğu da göz öüe alıdığıda diyabetli bireylerde yara oluşumuu ölemek öemlidir. Hastalara öeriler Diyabetli bireyleri geel cilt bakımıda dikkat etmesi gereke durumlar aşağıda özetlemiştir. Tahriş edici olmaya, ph sı cilt yapısıa uygu (ph 5,5) bir sabu kullaarak ılık su ile bayo yapmak, Bayoda sora cilt heüz emii kaybetmede losyo, emledirici kullamak, Ciltte kesik-çizik oluşmaması içi kesici aletleri kullaırke dikkatli olmak, gerekirse eldive kullamak, Cildi doğruda güeş ışığıda korumak, güeş yaığı oluşmasıı ölemek içi koruma özelliği yüksek ola kremler kullamak, Perie bölgesii temizliğie öze göstermek, bölgeyi kuru tutmak, iç çamaşırlarıı sık sık değiştirmek ve ütüleyerek kullamak, Ciltte yaralama veya çizik oluşmuşsa sabulu su ile yıkamak ve heme sağlık kuruluşua başvurmak, İyileşme belirtisi göstermeye yaralar varsa ya da yarada ağrı, kızarıklık belirtileride artış varsa heme sağlık kuruluşua başvurmak. A z-difl Sa l Ka şekerii yüksek seyretmesi diyabetli bireylerde ağız ve diş sağlığıı olumsuz olarak etkileye bir durumdur. Kotrolsüz diyabette tükrük yüksek seviyede glikoz içerdiğide diş çürüklerie daha sık rastlaır. Diş etlerii sağlığı da hastalığı kotrolü ile yakıda ilişkilidir. Yüksek ka şekerii damarlar üzerideki olumsuz etkileri bilimektedir. Bu durum ka damarlarıı oksije taşıma ve atıkları uzaklaştırma kapasitesii azaltarak dokuları beslemesii olumsuz yöde etkiler ve dokularda efeksiyoa karşı direci düşürür. Buu yaıda bazı bakteriler glikoz oraı yüksek ola ortamlarda daha kolay Diyabetli hastalarda cilt bak m da öcelik cilt bütülü üü korumakt r. Cilt temizli ide l k su ve sabu (ph 5,5 ola sabular) kulla lmal ve ya l kremlerle yumuflat lmal d r. Cilt do ruda güefl fl da korumal d r. 184 GÜLHAN COŞANSU

3 ürerler. Bu edele tükrüğü daha fazla glikoz içere, efeksiyoa karşı direci azalmış ola diyabetliler diş ve dişeti hastalıkları içi daha riskli durumdadırlar. Bilidiği gibi efeksiyo da ka şekerii yükselte bir durumdur. Diyabetli hastalarda diş ve dişeti efeksiyoları egelleemediğide efeksiyou lokalize etmek güçleşir. Ketoasidoz ve sepsise kadar gide durumlarla karşılaşılabilir. Hastaı ağzıda kötü koku ve ağrıı yaısıra diş kaybı edeiyle çiğeme problemleri ve bua bağlı gastroitestial şikayetler ortaya çıkabilir. Diyabetli hastalar a z difl problemleri aç s da daha risklidir. Diyabetliler a z-difl bak m da elere dikkat etmeliler? Dişler güde e az 2 kez yumuşak bir diş fırçası kullaılarak ve dairesel hareketlerle, e az 3 dakika fırçalamalıdır. Diş fırçalama işlemide sora diş ipi kullaılarak diş araları temizlemelidir. Diş ipi kullaılırke dişetlerie fazla bası yapılmamalıdır. Bu işlem yapılırke hafif kaama olabilir, bu durum zamala düzelecektir. Kullaıla diş fırçası her 3 ayda bir değiştirilmelidir. Her 6 ayda bir düzeli olarak diş hekimi kotrolü yaptırılmalıdır. Diş hekimie gitmede bir gü öce yada o gü mutlaka ka şekeri kotrolü yapılmalıdır. İsüli kullaılıyorsa mutlaka dozuda ve zamaıda yapılmalıdır. Diş tedavileride sora yemek yeemeyeceği düşüülerek isüli dozu atlamamalıdır. Eğer tedavide sora ormal öğü yeemeyecekse kalori açığı sıvı içeceklerle kapatılmalıdır. Diyabetli hastalar tükürüklerideki fazla şeker edei ile ağızda oluşa matar efeksiyolarıa karşı daha savumasızdır- Her 6 ayda bir lar. Bu durum geelde dudakları birleşim yerleride çatlak ve kızarıklık ile ke- diflhekimie gidilmeli, dii belli eder. Eğer hasta sigara kullaıyorsa ve diş protezi varsa ağızda matar gidilmede öce Difl hekimie gelişimi daha da hızlaabilir. Ağızdaki mutlaka ka flekeri matar efeksiyolarıı tedaviside kotrolü yap lmal, ilaç tedavisii yaısıra sigaraı bırakılması ve protez bakımıa öze gösterilme- atlamamal d r süli dozu si, protezleri geceleri çıkarılması yarar sağlar. A z ve difl sa l korumas içi hasta metabolik kotrolüü çok iyi olmas, düzeli aral klarla a z-difl sa l kotrollerii yapt rmas ve bireysel bak m a öze göstermesi gereklidir. DİYABETTE GENEL SAĞLIK ÖNERİLERİ 185

4 Seyahat İsalar gerek dilemek, eğlemek gerek iş amacıyla seyahat etmektedirler.diyabetli hastalar hastalıkları ile ilgili gerekli ölemleri alırlarsa sağlıklı isalar gibi seyahat edebilir. Diyabetli hastalar uzu yolculuklarda bazı problemlerle karşılaşabilir acak yolculuğa çıkmada öce yapıla plalama ile bu problemler e aza idirilebilir. Diyabetli bireyleri yolculuk öceside ve yolculuk s ras da dikkat etmesi gereke oktalar Yolculuk öcesi mutlaka sağlık kotrolü yaptırılmalı, Sağlık sigortası ile ilgili düzelemeler yolculuğa çıkmada tamamlamalı ve hasta sağlık karesii, sigorta kartlarıı mutlaka yaıa almalı, Yurtdışıa gidilecekse gidilecek ülkei koşullarıa göre aşı gerekiyorsa e az bir Yolculuk öcesi ay öce aşı yapılmalı, ruti sa l k kotrolü yapt rmak, Diyabet kimliği, telefo umaraları, hekimi adı, telefou, kullaıla ilaçları Diyabet kimli i adı ve dozuu yazılı olduğu bir kart mutlaka hastaı üzeride bulumalı, Yeterli miktarda (yedekleri ile birlikte) isüli, ejektör, ka ve idrar ölçüm çubukları, glikoz tabletleri, glukago, meyve suyu ve diğer malzemeler seyahat çatasıda bulumalı, Yolculuk uzu sürecekse alıması gereke kalori miktarıa uygu olarak yeterice yiyecek buludurulmalı, Uzu yolculuklarda meydaa gelecek saat farkı gözöüe alıarak isüli dozuda değişiklik yapmak gerekebilir. Bu durum daha öce hekim ile görüşülmelidir. İsüli, glikoz tabletleri, glukago ve diyabet ilaçlarıı buluduğu çata kesilikle bagaja verilmemeli, hastaı yaıda buludurulmalıdır. İsüli 2-8 C ola soğutucularda sakladığıda so kullama tarihie kadar (2 yıl ) bozulmada kalabilir. Deri dodurucular isülii yapısıı bozduğu içi kesilikle isüliler dodurulmamalıdır. İsüli sıcak yerlerde C arasıda 1-2 ay bozulmada kalabilir.acak zorulu olmadıkça isüliler oda ısısıda bırakılmamalı, buzdolabıda saklamalı, yolculuk sırasıda süli çatas bagaja verilmemeli, hasta ya da bulumal d r Yolculuk s ras da 2 saatte bir mola verilmeli, hafif egzersiz yap lmal d r. ise isüli taşımak içi yapılmış ola termoslar kullaılmalıdır. tafl mak Yeterli ilaç ve t bbi malzeme buludurmak GEREK R 186 GÜLHAN COŞANSU

5 Diyabetli birey eğer kedi aracı ile yolculuk yapıyorsa 2 saatte bir mola vererek dilemeli kısa egzersizler ve yürüyüşler yapmalıdır. Eğer tre, uçak gibi araçlarla seyahat ediliyorsa ara ara kalkarak koltukları arasıda dolaşmalıdır. Tatil sırasıda rahat giysiler giyilmeli, ayakkabılar rahat olmalıdır. Doğruda güeş ışığıda sakımalı gözlük, şapka vb koruyucular kullamalı, kesilikle çıplak ayakla dolaşmamalıdır. Sigara Kulla m Sigara kullaımı pek çok hastalık içi öemli acak değiştirilebilir bir risk faktörüdür. Sigara koroer kalp hastalığı içi e başta gele risk faktörüdür. Diyabetli kişilerde kalp damar sistemi hastalıkları diyabetli olmayalara göre daha sık görülürke sigara içe diyabetlilerde bu risk daha da fazladır. Yaısıra sigara içimi edoje isüli salıımıda azalmaya ve periferik vazokostriksiyoa ede olur. Bu edele isüli kullaa diyabetli hastalarda subkuta uygulaa isülii emilimii geciktiği ve sigara tiryakileride isüli gereksiimii arttığı bildirilmektedir. Sigara içe tip 1 diyabetli hastalarda diyabetik efropati ve proliferatif retiopati içmeyelere göre daha sıktır. Diyabetik kadılarda var ola osteoporoz sigara içimi ile artar. Diş eti kaamaları ve efeksiyoları da sigara içe hastalarda daha sık görülür. Diyabetli hastalara sigarayı bırakmaları öerilir. Sigarayı bırakmak zor bir süreçtir. Profesyoel yardım alıabileceği gibi hastalar kedileri de buu başarabilirler. Sigaray b rakmak isteye hastalara öeriler Sigara içme alışkalığıızı iceleyi. Birkaç gü hagi durumlarda sigara içtiğiizi, hagi olayları sigara miktarıı arttırdığıı ot edi, Sigarayı bırakmaya karar verdiğiizde ve bıraktıkta sora sigara içtiğiiz durum ve ortamlarda uzak durmaya çalışı, Sigara içmediğiiz zamalar içi kediizi ödüllediri, Kediize bir tarih belirleyi ve o gü sigarayı bırakacağıızı yakılarııza ve arkadaşlarııza bildiri, Birlikte yaşadığıız isalarda ve arkadaşlarıızda bu kouda yardım isteyi. Evde sizi buluduğuuz ortamlarda sigara içilmemesii, size sigara ikram etmemelerii rica edi. Daha öce sigarayı bırakmış ola arkadaşlarıız varsa olarla görüşü. Diyabetli hastalarda sigara içimi kroik komplikasyolar oluflumuu h zlad r r.! UNUTMAYIN Sigaray b rakmak kadar yeide sigaraya bafllamamak da öemlidir. Sigarayı bırakmak istediğiizi yada bıraktığıızı sağlık ekibi ile paylaşı. DİYABETTE GENEL SAĞLIK ÖNERİLERİ 187

6 Yafll l kta Diabetes Mellitus Yaşlılık, isa orgaizmasıda zamaa bağlı olarak oluşa, yavaş seyirli ve geriye döüşümü olmaya değişiklikler olarak taımlamaktadır. Yaşlama ile ilişkili bir hastalık olarak kabul edile diabetes mellitus ve bozulmuş glikoz tolerasıı prevalası yaşla birlikte artmaktadır. Diabetes mellitusu yaşlılarda teşhis edilmesi geellikle geç olmakta ya da pek çok hasta taı almada hayatıı kaybetmektedir. Çeşitli çalışmalarda 65 yaş üstü diyabet prevalası %10-30 arasıda değişe oralarda bildirilmektedir. Yaşlılıkta ortaya çıka diyabet isüli kullaımıı gerektirse de geellikle tip 2 diyabettir. Yaşlılarda diyabeti taısı içi spesifik taı değerleri yoktur. Taı kriterleri Düya Sağlık Örgütü ü (DSÖ) belirlediği değerlerdir (Bkz Bölüm 2). Yaşlılarda diyabeti kliik özelllikleri geellikle belirgi değildir. Çoğu kez hasta başka kroik ve / veya akut hastalıklar edeiyle hekime başvurduğu zama taı kour. Hastayı hekime götüre hastalıklar geellikle kardiyovasküler hastalıklar ve ürier sistem hastalıkları gibi diyabetle ilişkili durumlardır. Yafll larda diyabeti tedavisi farkl l k gösterir mi? Yaşlı bireylerde diyabet tedavisi farklı özellikler gösterir. Tüm hastalarda olduğu gibi yaşlı hastalar da bireysel olarak değerledirilerek yaşam tarzı, alışkalıkları, çevre koşulları ve sosyal destek sistemleri gözöüe alımalı ve tedavi bireyselleştirilmelidir. Tedavide ilk yaklaşım hastaı mevcut tıbbi durumuu ve yaşam bekletisii dikkatle değerledirmektir. Yafll larda ilaç ve isüli tedavisi as l yap lmal d r? Yaşlı bireyler birde fazla kroik hastalık edeiyle çok sayıda ilaç kulladıklarıda ilaç tedavisii düzelemesi oldukça öemlidir. İlaç tedavisi düzeleirke mutlak edikasyo Tip 2 Diyabet prevalas yaflla birlikte artar. Yafll bireylerde baflka kroik hastal klar varl diyabet tedavisii güçlefltirir Yafll larda e öemli soru çoklu ilaç kulla m d r aramalıdır. Yaşlı hastalar geellikle yalız yaşadıklarıda ve görme problemleri olduğuda ilaçları düzeli alımasıda pek çok problemle karşılaşabilir. Yaşlı hastaları tedaviside isüli kullaımı çok pratik olmasa da baze kullaılması gerekebilir. Osteoartrozu ve görme problemleri ola, çok zayıf ola yaşlıları isüli kullamaları oldukça güçtür. Eğer hastaı mutlak isüli kullaması gerekli ise hastaya isüli yap- 188 GÜLHAN COŞANSU

7 ma tekiği öğretilmeli, bu kouda aile üyeleride yardım istemeli, evde ka şekeri izlemelidir. Yaşlılarda geellikle orta ve uzu etkili isüliler tercih edilmektedir. Yafll larda t bbi besleme tedavisii esaslar elerdir? Diyabeti temel tedavi presipleride biri ola tıbbi besleme tedavisi yaşlılarda daha da öem kazaır. Besleme tedaviside temel amaç, kalori alımıı azaltmak, kilo kotrolüü sağlamak ve lipid pofilii düzelemektir. Obez yaşılarda kalori kısıtlaması ve kilo kaybı hastalığı tedaviside yarar sağlar. Bua karşı yaşlılıkta kalori ihtiyacı azaldığı içi kilo kaybıı sağlamak kolay değildir. Buula birlikte obez olmaya yaşlılarda kilo kaybı istemeye souçlara yol açabilir. Diyet tedavisie başlamada öce hastaı bireysel özellikleri ve çevre şartları dikkate alımalıdır. Hastaları tat, koku duyuları, yemek hazırlama şartları, alışveriş olaakları ve sosyal destek sistemleri mutlaka sorgulaır. Yalız yaşaya yaşlılarda alışveriş yapmada, yiyecekleri eve taşıma ve hazırlamada zorluklar olabileceğide bu hastalar hipoglisemi yöüde daha dikkatli izlemelidir. Diyet tedavisie karar verildiğide mutlaka hasta ile işbirliği sağlamalı ve hasta bu kouda eğitilmelidir. Yaşlı hastaları besleme rejimleri basit ve alaşılır olmalıdır. Yafll larda egzersiz program as l olmal d r? Diyet kadar öemli bir kou da egzersizdir. Egzersiz her hastaı fiziksel yeterlilik durumua ve ihtiyaçlarıa göre plalamalıdır. Besleme tedavisie eklee düzeli egzersiz isülie duyarlılığı arttırarak glisemi kotrolüü olumlu yöde etkiler. Yürüyüş yaşlı hastalar içi e ideal egzersiz türüdür ve haftada 3 kez dakikaya ulaşıcaya kadar aşamalı olarak arttırılmalıdır. Acak kas-iskelet sistemi problemleri yaşlılarda daha fazla görüldüğüde buu sağlamak her zama kolay olmayabilir. Egzersizi glisemi kotrolü, kilo, ka basıcı ve lipid profilie olumlu etkileri olmasıı yaıda yaşlı hastalar içi T bbi besleme tedavisi bireysel olarak plalamal d r. Yafll hastalar besleme program basit ve alafl l r olmal d r. Yafll diyabetlilerde e ideal egzersiz türü yürüyüfltür. Egzersize bafllamada öce ayr t l fiziksel de erledirme yap lmal d r. bazı riskler de sözkousudur. Ai kardiyak ölüm, ayak ve eklem yaralamaları, hipoglisemi gibi riskler mutlaka göz öüde buludurulmalıdır. Diyabetli yaşlılarda sessiz iskemi prevalasıı yüksek olması edeiyle egzersiz öerilmede öce egzersiz tolerası ayrıtılı olarak değerledirilmelidir (Bkz. Bölüm 4). DİYABETTE GENEL SAĞLIK ÖNERİLERİ 189

8 Diyabette Hipertasiyo Diabetes mellitus yaygı bir metabolik hastalıktır ve diğer bir kardiyovasküler risk faktörü ola hipertasiyola birlikte olma eğilimi güçlüdür. Diyabetik hastaları yarısı hastalığı seyri sırasıda hipertasif hale gelirler. Primer hipertasiyolu hastaları da yaklaşık %15 ide diabetes mellitus vardır. Hipertasiyo edir? Hipertasiyo (HT) 18 yaş üstü bireylerde arter ka basıcıı e az iki ölçüm ortalamasıı sistolik 140 mmhg, diastolik 90 mmhg ve üzeride olmasıdır. Amerika Birleşik Ulusal Komitei 1997 yılıda yayılaa VI. Raporuda (JNC VI) ka basıcı aşağıda belirtildiği gibi sııflamıştır. DSÖ bu sııflamayı kabul etmiştir. Tablo Erişkilerde Ka Basıcı Sııflaması Kategori Sistolik (mmhg) Diastolik (mmhg) Optimal <120 <80 Normal <130 <85 Yüksek-Normal Hipertasiyo Evre 1 (hafif) Evre 2 (orta) Evre3 (ciddi) Ka bas c as l ölçülmelidir? Güümüzde hipertasiyo taısıda kullaıla ka basıcı ölçüm tekiği, sfigmomaometre kullaımıa dayalı Korotkoff Tekiği dir. Bı tekikle ka basıcı ölçümüde şu koşullar yerie getirilmelidir. 1. Hasta e az 5 dakika dilemiş, koluu sıka giysileri varsa gevşetilmiş, ölçüm öceside e az 30 dakika kahve ve sigara içmemiş olmalıdır. Ölçüm yemekte e az 30 dakika sora yapılmalıdır. 2. Ö kol çukuru kalp hizasıda olacak biçimde kol desteklemelidir. 3. Ölçüm sırasıda hastaı sırtı bir desteğe dayamalıdır. Birey bir sadalyede yada koltukta oturmalıdır. 4. Cihazı maşou, moometre basıcı abzı kaybolduğu oktaı 30 mmhg üzeride olacak biçimde şişirilmelidir. Basıç 2 mmhg / saiye hızıda düşürülmeli, maşo hızla boşaltılmamalıdır. Bu arada steteskopla korotkoff sesi dilemelidir. Sesleri ilk duyulduğu değer sistolik ka basıcıdır. Sesi kaybolduğu aı basıcı da diastolik ka basıcıdır. 190 GÜLHAN COŞANSU

9 5. E az iki dakika ara ile iki ölçüm yapılmalı ve ortalaması alımalıdır. 6. Ka basıcı her iki kolda da ölçülmeli ve yüksek ola taraf değerledirmeye alımalıdır. 7. Kullaılacak maşou ebatları öemlidir. Kullaılacak maşou erişki hastalar içi 12x35 ebatlarıda olması öerilmektedir. Ayrıca çocuklar, çok zayıf ve obez hastalar içi farklı ebatlarda maşolar kullaılmalıdır. 8. Aeroid moometreleri (kliiklerde e sık kullaıla) kalibrasyo hataları olabileceği uutulmamalıdır. Maometre göstergesi 0 gösterse bile bir kaç ayda bir kalibrasyoları yapılmalıdır. Diyabetli hastalarda ideal ka bas c de eri e olmal d r? Diyabetli hastalarda ka basıcıı maksimum 130/80 mmhg olması hedefleir. Bu değer hastaı durumua göre daha da aşağılara çekilebilir. Ka basıcı e kadar düşük olursa kroik komplikasyoları gelişimii o kadar yavaş olduğu bildirilmektedir. Diyabetiklerde hipertasiyo tedavisi as l yap l r? Diyabetli bireylerdeki hipertasiyo tedavisi diyabetik olmaya bireylerdeki tedavide farklı değildir. Hipertasiyo tedavisii başıda farmakolojik tedavide öce yaşam tarzı değişiklikleri ile ka basıcı kotrol edilmeye çalışılır. Bu değişikliklikler, Kilo kotrolü Hiperglisemii kotrolü Düzeli egzersiz Tuz alımıı kısıtlaması Alkol alımıı azaltılması Sigarayı bırakmak Stresle başetmeyi öğremektir. Yaşam biçimi değişiklikleri ile birlikte hala ka basıcı kotrolü sağlaamıyor ve ka basıcı 140/90mmHg üzeride izleiyor ise hekim öerisi ile atihipertasif ilaç tedavisi başlaır. Hipertasiyoda diyet tedavisi as l olmal d r? Ka bas c ölçümü s ras da, Diyabetli hastalarda ortaya çıka hipertasiyou e öemli edeleride biri sodyum retasiyoudur. Bu edele diyette temel presip tuz kısıtlamasıdır. Hipertasif hastaları alması öerile gülük tuz miktarı e fazla 6 gram civarıdadır. Bu miktar yaklaşık bir çay kaşığı kadardır. A- Ölçümde öce hastay mutlaka dilediri, Ölçüm s ras da hasta koluu s ka giysileri gevfleti ve kolu destekleyi Uygu ebatta maflo seçi, E az 2 ölçüm yap p ortalamas al, Cihaz kalibrasyouu kotrol edi Yaflam biçimi de ifliklikleri; Kilo kotrolü Ka flekerii düzelemesi Egzersiz Tuz k s tlamas Alkol/ sigara b rak lmas Stresle bafletme DİYABETTE GENEL SAĞLIK ÖNERİLERİ 191

10 cak burada uutulmaması gereke bir okta hazır gıdalarla alıa tuz miktarıdır. Bu gıdalar özellikle koserve türü besiler, işlemiş ve dodurulmuş besilerdir. Gıdaları doğal olarak içerdiği tuz edeiyle, hiç tuz eklemede pişirile yemeklerle bile güde 3 gram civarıda tuz alıır. Hipertasif hastaları özel tuzsuz ekmek tüketmesie gerek yoktur. Acak kesilikle sakıılması gereke bazı besiler vardır. Bular; koserveler, tuzlu balık, turşu-salamura, ev salçası, tuzlu zeyti,peyir, salam-sosis gibi hazır gıdalar ve tuzlu kuruyemişlerdir. Ayrıca, made sodası, gazoz, kola gibi içecekleri de tuz içerdiği uutulmamalıdır. Diyabet ve hipertasiyou temel tedavi ilkeleride biri de kilo kotrolüdür. Hasta şişmasa zama içide fazla kilosuu vermeli, ormal kiloda ise kilo almamalıdır. Diyabet ve hipertasiyo koroer kalp hastalıkları içi major risk faktörleridir. Bu hastalarda damar yapısı bozulduğu içi diyette alıa kolesterol miktarı çok öemlidir. Hastalar diğer diyet öerileri ile birlikte kolesterol ve doymuş yağda fakir beslemelidirler (Bkz. Bölüm 3). Hipertasif hastalar egzersiz yapabilir mi? Hipertasiyou hem tedaviside hem de ölemeside düzeli egzersiz öemlidir. Hipertasif hastalar içi e uygu egzersizler, yürüyüş, bisiklete bime ve yüzmedir. Bu egzersizler hem glisemi regülasyouu hemde ka basıcıı düzeler. Egzersiz haftada e az 3 kez yapılmalı ve dakikaya kadar çıkarılmalıdır. Ka basıcı çok yüksekse egzersiz ertelemelidir. Turflu, salamura Tuzlu zeyti, zeyti ezmesi Tuzlu kuruyemifller Koserveler Kesilikle Tüketilmemelidir Diyabetli ve Hipertasiyolu hastalara, yürüyüfl, yüzme ve bisiklete bime gibi çok zorlay c olmaya egzersizler öerilir. Kediizi Kotrol Ediiz 1. Diyabetli bireyleri cilt bak m da öcelikle dikkat edilmesi gereke durumlar elerdir? 2. Diyabetli bireylerde a z-difl problemleri as l öleir? 3. Diyabetli bireyleri seyahat koflullar elerdir? 4. süli kullaa diyabetlilerde sigara isüli gereksiimii as l etkiler? 5. Yafll diyabetlilerde t bbi besleme tedavisii temel amaçlar elerdir? 6. Diyabetliler içi ka bas c de eri e fazla e kadar olmal d r? 192 GÜLHAN COŞANSU

11 KAYNAKLAR 1. Altutaş,Y.: Yaşlılık ve Diabetes Mellitus. Ed:M. Yeigü, Her Yöüyle Diabetes Mellitus. Nobel Tıp Kitabevi, İstabul (2.Baskı), Arık, N.: Diyabette Hipertasiyo. Ed. M. Arık, N. Korkmaz. Hipertasiyo. Format Matbaacılık, İstabul, Arık, N.: Hipertasiyo ile yaşamak. Sata Farma İlaçları yayıı, Otak Ofset, Arık, N.: Giriş, taımlamalar ve ka basıcı ölçümü. Ed. M. Arık, N. Korkmaz. Hipertasiyo. Format Matbaacılık, İstabul, Atabek, T.: Şeker Hastalığıı Yöetimi. Kaya Matbaacılık, İstabul, Diyabetliye geel sağlık öerileri. İstabul Üiversitesi Hasta Okulu Yayıları III-7, İstabul. 7. Ersoy, L., Balaba, D.: Diabetes Mellitus ve deri. Ed:M. Yeigü, Her Yöüyle Diabetes Mellitus.Nobel Tıp Kitabevi, İstabul (2.Baskı), İmamoğlu, Ş., Akalı, S., Yılmaz, M,T.: Diyabet ve Siz. Eskort İletişim A.Ş, Asist Reklam Ajası,İstabul, İsüli kullaa diyabetli yolculuk ve tatile asıl hazırlamalı?. Novo Nordisk Diyabet Servisi yayıı, İstabul. 10. İsülie bağımlı olmaya diyabetiklere diyabetle yaşam öerileri. Hoechest Mario Rousel Sa. ve Tic. A.Ş. yayıı, Kamel, N.: Diabetli hastalarda eğitim, diyet, egzersiz ve oral atidiyabetik tedavi. Ed. G, Erdoğa, Gücel Bilgiler Işığıda Tüm Yöleriyle Diabetes Mellitusu Tedavisi Kitabıda, Bilimsel Tıp Yayıevi, Akara, Kamel, N.: Diabetes mellitus ve hipertasiyo. Marmara Diyabet Grubu Diyabet Bültei, Cilt:1, Sayı: Koruga,Ü., İmamoğlu, Ş., Yılmaz, M.T., Hatu, Ş.,Özer, E.: Eczacılar İçi Gücel Bilgiler Işığıda Diyabet.Gri Tasarım,İstabul, Koyla N.: Yüksek tasiyou bulua kişilerde yapılması gereke yaşam tarzı değişiklikleri., Pfizer İlaçları Yayıı. 15. Our,Ö.D.: Diyabet ve ağız sağlığı, Diyabet, Sayı:4,İstabul, Özyazar M.: Diabet ve Yolculuk,Diabet, Sayı: 1, Tayeri, F.: Sigaraı Hormolar Üzerie Etkisi. Ed.A. Tür Sigaraı Sağlığa Etkileri ve Bırakma Yötemleri,Logos Yayıcılık, Yaşlılar ve Tip 2 Diyabet. Servier İlaç ve Araştırma A.Ş. Yayıı. 19. Yeigü, M. : Diabetik sedromlar ve hipertasiyo.. Ed:M. Yeigü,Her Yöüyle Diabetes Mellitus. Nobel Tıp Kitabevi, İstabul (2.Baskı), DİYABETTE GENEL SAĞLIK ÖNERİLERİ 193

DİABETTE GENEL SAĞLIK ÖNERİLERİ. ŞENGÜL IŞIK Kartal Eğitim ve Araştırma Hastanesi Diyabet Eğitim Hemşiresi

DİABETTE GENEL SAĞLIK ÖNERİLERİ. ŞENGÜL IŞIK Kartal Eğitim ve Araştırma Hastanesi Diyabet Eğitim Hemşiresi DİABETTE GENEL SAĞLIK ÖNERİLERİ ŞENGÜL IŞIK Kartal Eğitim ve Araştırma Hastanesi Diyabet Eğitim Hemşiresi AMAÇ Diabetli bireylerin; Genel cilt bakımı, Ağız diş sağlığı, Seyahat, Sigara kullanımı, Hipertansiyon,

Detaylı

BÖLÜM. Diyabet ve Egzersiz. Önemli Noktalar. Amaç. Hedefler

BÖLÜM. Diyabet ve Egzersiz. Önemli Noktalar. Amaç. Hedefler BÖLÜM 4 Diyabet ve Egzersiz Hatice PEK Diyabetli bireyler içi aktivite ve egzersiz, bakım plaıı, besleme programıı ve ilaç tedavisii öemli bölümüdür. Aktivite ve egzersiz; glikozu daha iyi kullaılmasıı,

Detaylı

Diyabet ve egzersiz TÜRKİYE ENDOKRİNOLOJİ VE METABOLİZMA DERNEĞİ DİABETES MELLİTUS ÇALIŞMA VE EĞİTİM GRUBU

Diyabet ve egzersiz TÜRKİYE ENDOKRİNOLOJİ VE METABOLİZMA DERNEĞİ DİABETES MELLİTUS ÇALIŞMA VE EĞİTİM GRUBU TÜRKİYE ENDOKRİNOLOJİ VE METABOLİZMA DERNEĞİ DİABETES MELLİTUS ÇALIŞMA VE EĞİTİM GRUBU TEMD DİABETES MELLİTUS ÇALIŞMA VE EĞİTİM GRUBU HASTA EĞİTİM KİTAPÇIKLARI SERİSİ 02 Diyabet ve egzersiz Diyabetli bireyler

Detaylı

BÖLÜM. Kronik Komplikasyonlar. Önemli Noktalar. Amaç. Hedefler

BÖLÜM. Kronik Komplikasyonlar. Önemli Noktalar. Amaç. Hedefler BÖLÜM 13 Kroik Komplikasyolar Şeyda ÖZCAN Kroik komplikasyolar diyabeti ilerleye döemleride ortaya çıka ve ciddi problemlere ede olabile ikicil durumlardır. Diyabete bağlı kroik komplikasyolar iyi bir

Detaylı

Şeker Hastaları için Genel Sağlık Önerileri

Şeker Hastaları için Genel Sağlık Önerileri ÖNEMLİ! İlaçlarınızı düzenli kullanmanız çok önemlidir. Kilonuza dikkat ediniz. Ani bir kan şekeri düşmesi (hipoglisemi) durumuna karşı yanınızda her zaman birkaç adet şeker bulundurunuz. Mutlaka egzersiz

Detaylı

Diyabet te Sağlık Önerileri. Diyabet

Diyabet te Sağlık Önerileri. Diyabet Diyabet te Sağlık Önerileri Diyabet BR.HLİ.041 Diyabette Sağlık Önerileri Her sağlıklı birey gibi diyabetli birey de bireysel bakımını sağlamalı; diyabete bağlı gelişen özellikli durumlarda gereken uygulamaları

Detaylı

Bebeğin dünyaya gelmesiyle birlikte onun temizliği ve bakımını nasıl. Bebek Temizliği

Bebeğin dünyaya gelmesiyle birlikte onun temizliği ve bakımını nasıl. Bebek Temizliği Bebek Temizlii Çaramba, 04 Hazira 2008 18:25 - So Gücelleme Çaramba, 27 Ekim 2010 13:03 Bebei düyaya gelmesiyle birlikte ou temizlii ve bakm asl yapaca za dair bir tak m tereddütleriiz ortaya ç kabilir,

Detaylı

Hipoglisemi ve Hiperglisemi

Hipoglisemi ve Hiperglisemi BÖLÜM 10 Hipoglisemi ve Hiperglisemi Diyabet tedaviside amaç ka glikoz seviyesii kotrol altıda tutmaktır. Diyabetli bireylerde, yüksek ka glikoz seviyeleri isüli yetersizliği ya da vücutta isülii yetersiz

Detaylı

Diyabetin S n fland r lmas ve Tan Kriterleri

Diyabetin S n fland r lmas ve Tan Kriterleri BÖLÜM 2 Diyabeti S flad r lmas ve Ta Kriterleri Zehra DURNA Diabetes Mellitus (Diyabet) isüli eksikliği veya etkisizliği soucu gelişe, akut ve kroik komplikasyoları eşlik etmesiyle yaşam boyu süre bir

Detaylı

Diyabette Bakım,Takip ve İzleme. İ.Ü Cerrahpaşa Tıp Fakültesi İç Hastalıkları ABD Endokrinoloji,Diyabet ve Metabolizma Uzm.Hem.

Diyabette Bakım,Takip ve İzleme. İ.Ü Cerrahpaşa Tıp Fakültesi İç Hastalıkları ABD Endokrinoloji,Diyabet ve Metabolizma Uzm.Hem. Diyabette Bakım,Takip ve İzleme İ.Ü Cerrahpaşa Tıp Fakültesi İç Hastalıkları ABD Endokrinoloji,Diyabet ve Metabolizma Uzm.Hem.Alev Kahraman Kan Glukozunun Diyabetli Birey Tarafından Takibi Kan glukozunun

Detaylı

BÖLÜM. nsülin Tedavisinin Yönetimi. Önemli Noktalar. Amaç. Hedefler. Tip 1 Diyabet Yönetiminde Hedefler

BÖLÜM. nsülin Tedavisinin Yönetimi. Önemli Noktalar. Amaç. Hedefler. Tip 1 Diyabet Yönetiminde Hedefler BÖLÜM 5 süli Tedavisii Yöetimi İsülii keşfi ve isüli tedavisii uygulamaya geçmesi diyabet tedaviside döüm oktası olmuştur. İsüli tedavisi tek başıa veya bazı diyabetlilerde oral atidiyabetik ilaçlarla

Detaylı

Diyabet ve sosyal yaşam

Diyabet ve sosyal yaşam TÜRKİYE ENDOKRİNOLOJİ VE METABOLİZMA DERNEĞİ DİABETES MELLİTUS ÇALIŞMA VE EĞİTİM GRUBU TEMD DİABETES MELLİTUS ÇALIŞMA VE EĞİTİM GRUBU HASTA EĞİTİM KİTAPÇIKLARI SERİSİ 14 Diyabet ve sosyal yaşam Diyabet

Detaylı

DİYABET HEMŞİRELİĞİ DERNEĞİ DİYABET EĞİTİMCİSİNİN EĞİTİMİ KURSU PROGRAMI

DİYABET HEMŞİRELİĞİ DERNEĞİ DİYABET EĞİTİMCİSİNİN EĞİTİMİ KURSU PROGRAMI DİYABET HEMŞİRELİĞİ DERNEĞİ DİYABET EĞİTİMCİSİNİN EĞİTİMİ KURSU PROGRAMI Hazırlayan : Julie A. KUENZİ, RN,MSN,CDE,CPT Medical College of Wisconsin Çeviren: Doç.Dr. Nermin OLGUN Marmara Üniversitesi Hemşirelik

Detaylı

Diyabet ve diş-dişeti sorunları TÜRKİYE ENDOKRİNOLOJİ VE METABOLİZMA DERNEĞİ DİABETES MELLİTUS ÇALIŞMA VE EĞİTİM GRUBU

Diyabet ve diş-dişeti sorunları TÜRKİYE ENDOKRİNOLOJİ VE METABOLİZMA DERNEĞİ DİABETES MELLİTUS ÇALIŞMA VE EĞİTİM GRUBU TÜRKİYE ENDOKRİNOLOJİ VE METABOLİZMA DERNEĞİ DİABETES MELLİTUS ÇALIŞMA VE EĞİTİM GRUBU TEMD DİABETES MELLİTUS ÇALIŞMA VE EĞİTİM GRUBU HASTA EĞİTİM KİTAPÇIKLARI SERİSİ 13 Diyabet ve diş-dişeti sorunları

Detaylı

Diyabet E itimi ve. Dan flmanl k

Diyabet E itimi ve. Dan flmanl k BÖLÜM 15 Diyabet E itimi ve Da flmal k Diyabetli bireye ve oları bakımlarıda sorumlu ola aile bireylerie hastalığı bakımıı ve yöetimii öğretmek diyabet tedavi plaıı bir parçasıdır. Diyabetlii eğitimi,

Detaylı

PSİKİYATRİ POLİKLİNİĞİNDE KONTROL SÜREKLİLİĞİNİ ETKİLEYEN FAKTÖRLERİN ARAŞTIRILMASI

PSİKİYATRİ POLİKLİNİĞİNDE KONTROL SÜREKLİLİĞİNİ ETKİLEYEN FAKTÖRLERİN ARAŞTIRILMASI Kriz Dergisi 3 (1-2): 133-137 PSİKİYATRİ POLİKLİNİĞİNDE KONTROL SÜREKLİLİĞİNİ ETKİLEYEN FAKTÖRLERİN ARAŞTIRILMASI Ayça GÜRDAL*, Hasa MIRSAL" GİRİŞ VE AMAÇ Ayakta tedavi sürekliliği, diğer tıp dallarıda

Detaylı

DİYABETTE İLAÇ VE İNSÜLİN TEDAVİSİ

DİYABETTE İLAÇ VE İNSÜLİN TEDAVİSİ DİYABETTE İLAÇ VE İNSÜLİN TEDAVİSİ Uz. Dr. M. Masum CANAT Şişli Etfal Eğitim ve Araştırma Hastanesi Endokrinoloji ve Metabolizma Kliniği DİYABET (ŞEKER HASTALIĞI) NEDİR? İnsülin eksikliği ya da var olan

Detaylı

Kan basıncının normalden fazla olmasıdır. Büyük tansiyon 140 mm Hg veya küçük tansiyon 90 mm Hg dan fazla ise yüksek tansiyon olarak kabul edilir.

Kan basıncının normalden fazla olmasıdır. Büyük tansiyon 140 mm Hg veya küçük tansiyon 90 mm Hg dan fazla ise yüksek tansiyon olarak kabul edilir. HİPERTANSİYON Prof. Dr. Tekin AKPOLAT Yüksek tansiyon (hipertansiyon) nedir? Kan basıncının normalden fazla olmasıdır. Büyük tansiyon 140 mm Hg veya küçük tansiyon 90 mm Hg dan fazla ise yüksek tansiyon

Detaylı

Kalp Krizini Tetikleyen Durumlar ve Tedavisi. Doç. Dr. Bülent Özdemir Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi Kardiyoloji Anabilim Dalı

Kalp Krizini Tetikleyen Durumlar ve Tedavisi. Doç. Dr. Bülent Özdemir Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi Kardiyoloji Anabilim Dalı Kalp Krizini Tetikleyen Durumlar ve Tedavisi Doç. Dr. Bülent Özdemir Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi Kardiyoloji Anabilim Dalı Kalp Krizini Tetikleyen Durumlar ve Tedavisi KALP KRİZİ Kalp krizi (miyokard

Detaylı

BÖLÜM. Çocukluk Ça nda Diyabet. Önemli Noktalar

BÖLÜM. Çocukluk Ça nda Diyabet. Önemli Noktalar BÖLÜM 8 Çocukluk Ça da Diyabet Semra ERDOĞAN Çocukluk çağı diyabeti, geetik yatkılıkla, otoimmü mekaizmalarla ve çevresel faktörlerle (viral efeksiyolar, stres gibi) ilişkilidir. Sıklıkla puberte döemide

Detaylı

KADIN VE AİLE SAĞLIĞI HİZMETLERİ İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ SAĞLIK VE SOSYAL HİZMETLER DAİRE BAŞKANLIĞI SAĞLIK VE HIFZISSIHHA MÜDÜRLÜĞÜ

KADIN VE AİLE SAĞLIĞI HİZMETLERİ İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ SAĞLIK VE SOSYAL HİZMETLER DAİRE BAŞKANLIĞI SAĞLIK VE HIFZISSIHHA MÜDÜRLÜĞÜ KADIN VE AİLE SAĞLIĞI HİZMETLERİ İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ SAĞLIK VE SOSYAL HİZMETLER DAİRE BAŞKANLIĞI SAĞLIK VE HIFZISSIHHA MÜDÜRLÜĞÜ MENOPOZ DÖNEMİ BU EĞİTİMDE NELER PAYLAŞACAĞIZ? Menopoz nedir?

Detaylı

Hipertansiyon. Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı. Toplum İçin Bilgilendirme Sunumları 2015

Hipertansiyon. Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı. Toplum İçin Bilgilendirme Sunumları 2015 Hipertansiyon HT Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı Toplum İçin Bilgilendirme Sunumları 2015 Bu sunum Arş. Gör. Dr. Neslihan Yukarıkır ve Arş. Gör. Dr. Dilber Deryol Nacar

Detaylı

DİYABET NEDİR? Özel Klinik ve Merkezler

DİYABET NEDİR? Özel Klinik ve Merkezler DİYABET NEDİR? Özel Klinik ve Merkezler Diyabet nedir? Diyabet hastalığı, şekerin vücudumuzda kullanımını düzenleyen insülin olarak adlandırdığımız hormonun salınımındaki eksiklik veya kullanımındaki yetersizlikten

Detaylı

DÖNEM I BİYOİSTATİSTİK, HALK SAĞLIĞI VE RUH SAĞLIĞI DERS KURULU Ders Kurulu Başkanı : Yrd.Doç.Dr. İsmail YILDIZ

DÖNEM I BİYOİSTATİSTİK, HALK SAĞLIĞI VE RUH SAĞLIĞI DERS KURULU Ders Kurulu Başkanı : Yrd.Doç.Dr. İsmail YILDIZ DÖNEM I BİYOİSTATİSTİK, HALK SAĞLIĞI VE RUH SAĞLIĞI DERS KURULU Ders Kurulu Başkaı : Yrd.Doç.Dr. İsmail YILDIZ ARAŞTIRMADA PLANLAMA VE ÇÖZÜMLEME (03-09 Ocak 014 Y.ÇELİK) Araştırma Süreci (The research

Detaylı

TÜRKİYE ENDOKRİNOLOJİ VE METABOLİZMA DERNEĞİ DİABETES MELLİTUS ÇALIŞMA VE EĞİTİM GRUBU

TÜRKİYE ENDOKRİNOLOJİ VE METABOLİZMA DERNEĞİ DİABETES MELLİTUS ÇALIŞMA VE EĞİTİM GRUBU TÜRKİYE ENDOKRİNOLOJİ VE METABOLİZMA DERNEĞİ DİABETES MELLİTUS ÇALIŞMA VE EĞİTİM GRUBU TEMD DİABETES 04 MELLİTUS ÇALIŞMA VE EĞİTİM GRUBU HASTA EĞİTİM KİTAPÇIKLARI SERİSİ Diyabet insülinin eksikiği veya

Detaylı

9. Sigarayı bırakma zamanı

9. Sigarayı bırakma zamanı 9. Sigarayı bırakma zamanı 1 9. Sigarayı bırakma zamanı Dünyada 8 saniyede 1 can alan, yılda 4 milyon kişinin ölümüne neden olan, dünyada her 10 erişkinden birinin ölüm nedeni sayılan sigarayı bırakmak

Detaylı

OKUL ÖNCESİ DÖNEM İŞİTME ENGELLİLERDE MÜZİK EĞİTİMİ İLE ÇOCUKLARIN GELİŞİM ÖZELLİKLERİ ÜZERİNE TERAPÖTİK BİR ÇALIŞMA

OKUL ÖNCESİ DÖNEM İŞİTME ENGELLİLERDE MÜZİK EĞİTİMİ İLE ÇOCUKLARIN GELİŞİM ÖZELLİKLERİ ÜZERİNE TERAPÖTİK BİR ÇALIŞMA Joural of Research i Educatio ad Teachig OKUL ÖNCESİ DÖNEM İŞİTME ENGELLİLERDE MÜZİK EĞİTİMİ İLE ÇOCUKLARIN GELİŞİM ÖZELLİKLERİ ÜZERİNE TERAPÖTİK BİR ÇALIŞMA Yard.Doç.Dr. Tüli Malkoç Marmara Üiversitesi

Detaylı

TOPLUMDA ERKEK HEMŞİRE ALGISI

TOPLUMDA ERKEK HEMŞİRE ALGISI TOPLUMDA ERKEK HEMŞİRE ALGISI Meryem Saatçı * Özet Amaç: Toplumu erkek hemşirelerle ilgili düşüce ve görüşlerii belirlemesi. Yötem: Kesitsel türde yapıla çalışma 100 kişi üzeride, yüz yüze görüşülerek

Detaylı

HİPERTANSİYON. Günümüzün En Çok Öldüren Hastalığı

HİPERTANSİYON. Günümüzün En Çok Öldüren Hastalığı Günümüzün En Çok Öldüren Hastalığı HİPERTANSİYON Prof. Dr. Mustafa ARICI Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi İç Hastalıkları Anabilim Dalı Nefroloji Bilim Dalı ve Halk Sağlığı Enstitüsü Öğretim Üyesi

Detaylı

BÖLÜM 3 YER ÖLÇÜLERİ. Doç.Dr. Suat ŞAHİNLER

BÖLÜM 3 YER ÖLÇÜLERİ. Doç.Dr. Suat ŞAHİNLER BÖLÜM 3 YER ÖLÇÜLERİ İkici bölümde verileri frekas tablolarıı hazırlaması ve grafikleri çizilmesideki esas amaç; gözlemleri doğal olarak ait oldukları populasyo dağılışıı belirlemek ve dağılışı geel özelliklerii

Detaylı

Dr. Lütfi Kırdar Kartal Eğitim ve Araştırma Hastanesi. Kanser Hastalığına Eşlik Eden Kronik Hastalıklar-I Hipertansiyon

Dr. Lütfi Kırdar Kartal Eğitim ve Araştırma Hastanesi. Kanser Hastalığına Eşlik Eden Kronik Hastalıklar-I Hipertansiyon Dr. Lütfi Kırdar Kartal Eğitim ve Araştırma Hastanesi Kanser Hastalığına Eşlik Eden Kronik Hastalıklar-I Hipertansiyon HİPERTANSİYON Dr. Hatice ODABAŞ Yüksek Kan Basıncının Nasıl Bir Tehlikesi Vardır?

Detaylı

Tip 2 Diyabetlilerde Kardiyovasküler Hastalık Riskini Azaltma: Eğitimin Etkinliği

Tip 2 Diyabetlilerde Kardiyovasküler Hastalık Riskini Azaltma: Eğitimin Etkinliği Tip 2 Diyabetlilerde Kardiyovasküler Hastalık Riskini Azaltma: Eğitimin Etkinliği Ayfer Bayındır Şeyda Özcan İlhan Satman Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi Sağlık Yüksekokulu Koç Üniversitesi Hemşirelik

Detaylı

Diyabet ve komplikasyonlarıyla. yla mücadele uzun bir yolculuk gibidir. Binlerce kilometrelik bir yolculuk bile, r. Lao Tzu MÖ 600

Diyabet ve komplikasyonlarıyla. yla mücadele uzun bir yolculuk gibidir. Binlerce kilometrelik bir yolculuk bile, r. Lao Tzu MÖ 600 İki veciz söz s Diyabet ve komplikasyonlarıyla yla mücadele uzun bir yolculuk gibidir. Binlerce kilometrelik bir yolculuk bile, tek bir adımla başlamak zorundadır. r. Lao Tzu MÖ 600 Şeker Hastalığı; Ülkemizde;

Detaylı

HİPERTANSİYON TEDAVİ KILAVUZU VE YAŞAM TARZI ÖNERİLERİ

HİPERTANSİYON TEDAVİ KILAVUZU VE YAŞAM TARZI ÖNERİLERİ HİPERTANSİYON TEDAVİ KILAVUZU VE YAŞAM TARZI ÖNERİLERİ Kan basıncı nedir ve nasıl meydana gelir? Vücudun yapıtaşları hücrelerdir. Hücrelerin beslenmesi ve enerji üretebilmesi için gereken maddeler ve oksijen

Detaylı

ÇOCUKLUK ve ERGENL KTE D YABETLE YAfiAM

ÇOCUKLUK ve ERGENL KTE D YABETLE YAfiAM ÇOCUKLUK ve ERGENL KTE D YABETLE YAfiAM D YABETLE YAfiAMAK Bu kitapç n içeri i Çocuk Endokrinolojisi ve Diyabet Derne i nin web sitesinden faydalan larak haz rlanm flt r. www.cocukendokrindiyabet.org Diyabet,

Detaylı

KALP KRİZİNDE İLK MÜDAHALE VE STENTLİ HASTANIN YAŞAMI. Uzm.Dr. Selahattin TÜREN Kardiyoloji Bölümü

KALP KRİZİNDE İLK MÜDAHALE VE STENTLİ HASTANIN YAŞAMI. Uzm.Dr. Selahattin TÜREN Kardiyoloji Bölümü KALP KRİZİNDE İLK MÜDAHALE VE STENTLİ HASTANIN YAŞAMI Uzm.Dr. Selahattin TÜREN Kardiyoloji Bölümü KALP KRıZINDE ILK MÜDAHALE Kalp krizi tıbbi bir acil durumdur. Erken tanı ve hızlı tedavi oldukça hayati

Detaylı

Şeker düşürücü ilaçlar

Şeker düşürücü ilaçlar TÜRKİYE ENDOKRİNOLOJİ VE METABOLİZMA DERNEĞİ DİABETES MELLİTUS ÇALIŞMA VE EĞİTİM GRUBU TEMD DİABETES 05 MELLİTUS ÇALIŞMA VE EĞİTİM GRUBU HASTA EĞİTİM KİTAPÇIKLARI SERİSİ Şeker düşürücü ilaçlar Şeker düşürücü

Detaylı

TC. SAĞLIK BAKANLIĞI SAKARYA ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ YÜKSEK TANSİYONLU HASTALAR. Eğitim Koordinatörlüğü

TC. SAĞLIK BAKANLIĞI SAKARYA ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ YÜKSEK TANSİYONLU HASTALAR. Eğitim Koordinatörlüğü TC. SAĞLIK BAKANLIĞI SAKARYA ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ YÜKSEK TANSİYONLU HASTALAR Eğitim Koordinatörlüğü BANA 3 SORU SOR Herkes sağlıkla ilgili konularda bilgi sahibi olmak, sorularına

Detaylı

Diyabetik Hasta Takibi. Dr. Hasan Onat PHD Diyabet Çalışma Grubu İnece ASM, Kırklareli

Diyabetik Hasta Takibi. Dr. Hasan Onat PHD Diyabet Çalışma Grubu İnece ASM, Kırklareli Diyabetik Hasta Takibi Dr. Hasan Onat PHD Diyabet Çalışma Grubu İnece ASM, Kırklareli Amaç Bu oturum sonunda katılımıcı hekimler birinci basamakta Diyabet hastalığının yönetimi konusunda bilgi sahibi olacaklardır.

Detaylı

Diyabet Bak m : S n rlar Ötesi Stratejiler

Diyabet Bak m : S n rlar Ötesi Stratejiler BÖLÜM 1 Diyabet Bak m : S rlar Ötesi Stratejiler Düyada her 20 kişide biri (151 milyo yetişki) diyabetlidir. Bu sayı so beş yıldır diyabet oraıda % 11 lik bir artış olduğuu gösterir. Yirmi beş yıl içide

Detaylı

DİYABETTE BESLENME PRENSİPLERİ

DİYABETTE BESLENME PRENSİPLERİ İstanbul Üniversitesi İç Hastalıkları Anabilim Dalı Endokrinoloji ve Metabolizma Bilim Dalı DİYABETTE BESLENME PRENSİPLERİ Dr. Dyt. Cemile İdiz Ne yemeliyim? DİYABET Tatlı meyve yeme!! Limon şekeri düşürür

Detaylı

Sağlıklı Kan Basıncı Sağlıklı Kalp Atımı

Sağlıklı Kan Basıncı Sağlıklı Kalp Atımı Sağlıklı Kan Basıncı Sağlıklı Kalp Atımı 17 MAYIS 2013 Dünya Hipertansiyon Ligi Girişimidir. 17 MAYIS 2013 Dünya Hipertansiyon Ligi Girişimidir. Hipertansiyon Nedir? Çoğunlukla yüksek kan basıncı olarak

Detaylı

İstatistik ve Olasılık

İstatistik ve Olasılık İstatistik ve Olasılık Ders 3: MERKEZİ EĞİLİM VE DAĞILMA ÖLÇÜLERİ Prof. Dr. İrfa KAYMAZ Taım Araştırma souçlarıı açıklamasıda frekas tablosu ve poligou isteile bilgiyi her zama sağlamayabilir. Verileri

Detaylı

Kilo verme niyetiyle diyet tedavisinin uygulanamayacağı durumlar nelerdir? -Hamilelik. -Emziklik. -Zeka geriliği. -Ağır psikolojik bozukluklar

Kilo verme niyetiyle diyet tedavisinin uygulanamayacağı durumlar nelerdir? -Hamilelik. -Emziklik. -Zeka geriliği. -Ağır psikolojik bozukluklar Diyet denilince aklımıza aç kalmak gelir. Bu nedenle biz buna ''sağlıklı beslenme programı'' diyoruz. Aç kalmadan ve bütün besin öğelerinden dengeli biçimde alarak zayıflamayı ve bu kiloda kalmayı amaçlıyoruz.

Detaylı

Diyabetin Psikososyal Yönü

Diyabetin Psikososyal Yönü BÖLÜM 17 Diyabeti Psikososyal Yöü Diyabet fizyopatolojik süreçlerle isa orgaizmasıda değişiklikler oluştururke, diyabetlii ruhsal dege ve uyumuda da birtakım farklılaşmalar olmaktadır. Diyabet fiziksel

Detaylı

OKUL ÖNCESİ DÖNEM İŞİTME ENGELLİ ÇOCUKLARDA MÜZİK EĞİTİMİNİN SÖZEL AÇIKLAMA BECERİLERİNE ETKİSİ

OKUL ÖNCESİ DÖNEM İŞİTME ENGELLİ ÇOCUKLARDA MÜZİK EĞİTİMİNİN SÖZEL AÇIKLAMA BECERİLERİNE ETKİSİ OKUL ÖNCESİ DÖNEM İŞİTME ENGELLİ ÇOCUKLARDA MÜZİK EĞİTİMİNİN SÖZEL AÇIKLAMA BECERİLERİNE ETKİSİ Yrd. Doç. Dr. Tüli Malkoç Marmara Üiversitesi Atatürk Eğitim Fakültesi, Göztepe, tmalkoc@marmara.edu.tr Fuda

Detaylı

Günde kaç saat, haftada kaç gün egzersiz yapılmalı?

Günde kaç saat, haftada kaç gün egzersiz yapılmalı? Başarılı bir kilo verme ve daha da önemlisi bu kiloyu korumada en önemli anahtar egzersizdir. Kilo verdikten sonra egzersiz yapmayı bırakanlar yeniden kilo alırken, egzersize devam edenlerde bu ihtimal

Detaylı

Diyabette düşük ve yüksek şeker

Diyabette düşük ve yüksek şeker Unter- und Überzuckerung bei Diabetes (Türkisch) Diyabette düşük ve yüksek şeker Tehlikeleri teşhis edebilmek ve tepki verebilmek Düşük şeker Düşük şeker (hipoglikemi), kan şekerinin 50 mg/dl (2,8 mmol/l)

Detaylı

18 Y A Ş Ü S T Ü B İ R E Y

18 Y A Ş Ü S T Ü B İ R E Y Avanos ve Gülşehir İlçelerinde Görülen Kronik Hastalıkların Prevalans, İnsidans ve Risk Faktörlerinin Değerlendirildiği İzlem Çalışması 18 Y A Ş Ü S T Ü B İ R E Y V E R İ T O P L A M A F O R M U Hane ve

Detaylı

TROMBOSİTOPENİ KONTROLÜ

TROMBOSİTOPENİ KONTROLÜ TROMBOSİTOPENİ KONTROLÜ GÜLDER GÜMÜŞKAYA HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ ONKOLOJİ HASTANESİ TROMBOSİT NEDİR? 1 Kemik iliğinde yapılan kan hücrelerinden biridir. Pıhtılaşma hücreleri olarak bilinir. 1mm 3 kanda

Detaylı

BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ Makine Mühendisliği Bölümü

BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ Makine Mühendisliği Bölümü BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ Makie Mühedisliği Bölümü 1 STAJLAR: Makie Mühedisliği Bölümü öğrecileri, öğreim süreleri boyuca 3 ayrı staj yapmakla yükümlüdürler. Bularda ilki üiversite içide e fazla 10 iş güü süreli

Detaylı

Kırsal Kalkınma için IPARD Programı ndan Sektöre BÜYÜK DESTEK

Kırsal Kalkınma için IPARD Programı ndan Sektöre BÜYÜK DESTEK KAPAK KONUSU Kırsal Kalkıma içi IPARD Programı da Sektöre BÜYÜK DESTEK Kırsal Kalkıma (IPARD) Programı Kırmızı Et Üretimi ve Et Ürülerii İşlemesi ve Pazarlaması alalarıda gerçekleştirilecek yatırımları

Detaylı

Amaç: Egzersiz programına katılmak üzere gelen bireylerin başlangıçta var olan hastalıklarını ve hastalık risk sınıflamasını öğrenmek

Amaç: Egzersiz programına katılmak üzere gelen bireylerin başlangıçta var olan hastalıklarını ve hastalık risk sınıflamasını öğrenmek Amaç: Egzersiz programına katılmak üzere gelen bireylerin başlangıçta var olan hastalıklarını ve hastalık risk sınıflamasını öğrenmek 2 Egzersiz programına başlamadan önce bireyin aşağıdaki değerlendirmesinin

Detaylı

Diyabet ve göz sorunları

Diyabet ve göz sorunları TÜRKİYE ENDOKRİNOLOJİ VE METABOLİZMA DERNEĞİ DİABETES MELLİTUS ÇALIŞMA VE EĞİTİM GRUBU TEMD DİABETES MELLİTUS ÇALIŞMA VE EĞİTİM GRUBU HASTA EĞİTİM KİTAPÇIKLARI SERİSİ 08 Diyabet ve göz sorunları Diyabet

Detaylı

ÖzelKredi. İsteklerinize daha kolay ulaşmanız için

ÖzelKredi. İsteklerinize daha kolay ulaşmanız için ÖzelKredi İstekleriize daha kolay ulaşmaız içi Yei özgürlükler keşfedi. Sizi içi öemli olaları gerçekleştiri. Hayalleriizi süsleye yei bir arabaya yei mobilyalara kavuşmak mı istiyorsuuz? Veya özel güler

Detaylı

İç Hastalıkları Anabilim Dalı Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Bilim Dalı

İç Hastalıkları Anabilim Dalı Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Bilim Dalı ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ İç Hastalıkları Anabilim Dalı Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Bilim Dalı HASTA BİLGİLENDİRME FORMU HİPERLİPİDEMİ Hiperlipidemi; kanda çeşitli yağların yüksekliğini

Detaylı

Yatırım Projelerinde Kaynak Dağıtımı Analizi. Analysis of Resource Distribution in Investment Projects

Yatırım Projelerinde Kaynak Dağıtımı Analizi. Analysis of Resource Distribution in Investment Projects Uşak Üiversitesi Sosyal Bilimler Dergisi (2012) 5/2, 89-101 Yatırım Projeleride Kayak Dağıtımı Aalizi Bahma Alp RENÇBER * Özet Bu çalışmaı amacı, yatırım projeleride kayak dağıtımıı icelemesidir. Yatırım

Detaylı

Diyabet ve kalp-damar hastalıkları TÜRKİYE ENDOKRİNOLOJİ VE METABOLİZMA DERNEĞİ DİABETES MELLİTUS ÇALIŞMA VE EĞİTİM GRUBU

Diyabet ve kalp-damar hastalıkları TÜRKİYE ENDOKRİNOLOJİ VE METABOLİZMA DERNEĞİ DİABETES MELLİTUS ÇALIŞMA VE EĞİTİM GRUBU TÜRKİYE ENDOKRİNOLOJİ VE METABOLİZMA DERNEĞİ DİABETES MELLİTUS ÇALIŞMA VE EĞİTİM GRUBU TEMD DİABETES MELLİTUS ÇALIŞMA VE EĞİTİM GRUBU HASTA EĞİTİM KİTAPÇIKLARI SERİSİ 10 Diyabet ve kalp-damar hastalıkları

Detaylı

BÖLÜM. Kendi Kendini zleme. Önemli Noktalar

BÖLÜM. Kendi Kendini zleme. Önemli Noktalar BÖLÜM 7 Kedi Kedii zleme 1970 li yıllarda sora tekolojik gelişmelerle birlikte laboratuvar testlerie ilave olarak diyabetlileri de kedi kedilerie ka ve idrar şekerlerii kolayca, güveilir olarak ve kısa

Detaylı

Bugün Neredeyiz? Dr. Yunus Erdem Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji Ünitesi

Bugün Neredeyiz? Dr. Yunus Erdem Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji Ünitesi Hipertansiyon Tedavisi: Bugün Neredeyiz? Dr. Yunus Erdem Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji Ünitesi Hipertansiyon Sıklık Yolaçtığı sorunlar Nedenler Kan basıncı hedefleri Tedavi Dünyada Mortalite

Detaylı

TİP 2 DİYABET HASTALARI İÇİN RAMAZAN SÜRESİNCE ORUÇ TUTMANIN ESASLARI HAKKINDA BİLGİ KİTİ

TİP 2 DİYABET HASTALARI İÇİN RAMAZAN SÜRESİNCE ORUÇ TUTMANIN ESASLARI HAKKINDA BİLGİ KİTİ TİP 2 DİYABET HASTALARI İÇİN RAMAZAN SÜRESİNCE ORUÇ TUTMANIN ESASLARI HAKKINDA BİLGİ KİTİ GİRİŞ Bu bilgi kiti, size Ramazan süresince oruç tutmanın esaslarını anlatmak ve pratik tavsiyeler sunmak amacıyla

Detaylı

DIABETES MELLITUS NEDİR? NEDENLERİ VE SONUÇLARI. Mümkün olduğunca normal bir yaşam. Lilly Deutschland GmbH Werner-Reimers-Straße 2 4 61352 Bad Homburg

DIABETES MELLITUS NEDİR? NEDENLERİ VE SONUÇLARI. Mümkün olduğunca normal bir yaşam. Lilly Deutschland GmbH Werner-Reimers-Straße 2 4 61352 Bad Homburg DIABETES MELLITUS NEDİR? NEDENLERİ VE SONUÇLARI DEDBT01944 Lilly Deutschland GmbH Werner-Reimers-Straße 2 4 61352 Bad Homburg Mümkün olduğunca normal bir yaşam www.lilly-pharma.de www.lilly-diabetes.de

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. Bu ilacı kullanmaya başlamadan önce bu KULLANMA TALİMATINI dikkatlice okuyunuz, çünkü sizin için önemli bilgiler içermektedir.

KULLANMA TALİMATI. Bu ilacı kullanmaya başlamadan önce bu KULLANMA TALİMATINI dikkatlice okuyunuz, çünkü sizin için önemli bilgiler içermektedir. KULLANMA TALİMATI RESTAFEN PLUS KREM Deri üzerine uygulanır Etkin madde: Her bir g krem 100 mg etofenamat ve 10 mg benzil nikotinat içerir. Yardımcı maddeler: Propilen glikol, isopropil miristat, sepineo

Detaylı

SEROLOJİK ÖRNEKLEME EL KİTABI. AVIAGEN ANADOLU AŞ KANATLI TEŞHİS ve ANALİZ LABORATUVARI SEROLOJİ ÖRNEKLEME EL KİTABI

SEROLOJİK ÖRNEKLEME EL KİTABI. AVIAGEN ANADOLU AŞ KANATLI TEŞHİS ve ANALİZ LABORATUVARI SEROLOJİ ÖRNEKLEME EL KİTABI AVIAGEN ANADOLU AŞ KANATLI TEŞHİS ve ANALİZ LABORATUVARI SEROLOJİ ÖRNEKLEME EL KİTABI 1/9 Hazırlaya Oaylaya Yürürlük Tarihi Revizyo Tarihi Mehmet ÜVEY Mehmet ÜVEY 06.04.2011 05.06.2014 Gözde Geçire Gözde

Detaylı

ORMAN ENVANTERİ VE MEŞCERE ÖLÇÜMÜ

ORMAN ENVANTERİ VE MEŞCERE ÖLÇÜMÜ ORMAN ENVANTERİ VE MEŞCERE ÖLÇÜMÜ Ormaı e öemli bölümüü, kapitali büyük kısmıı oluştura, ağaç serveti oluşturmaktadır. Ormada ağaç serveti deilice, var ola hacim ve buu faizi durumuda ola hacim artımı

Detaylı

Kemoterapi Hastalarında Tedavi Uyumunun Arttırılmasında Eczacı Danışmanlığı

Kemoterapi Hastalarında Tedavi Uyumunun Arttırılmasında Eczacı Danışmanlığı Kemoterapi Hastalarında Tedavi Uyumunun Arttırılmasında Eczacı Danışmanlığı 3. Ulusal Hastane ve Kurum Eczacıları Kongresi 23-27 Mart 2016, Muğla Uz. Ecz. Metin Deniz KARAKOÇ Denizli Devlet Hastanesi Hasta

Detaylı

ÖDEM NEDİR? Hazırlayan : FATMA OKUMUŞ

ÖDEM NEDİR? Hazırlayan : FATMA OKUMUŞ ÖDEM NEDİR? Hazırlayan : FATMA OKUMUŞ ÖDEM NEDİR TANIM Ödem sık karşılaşılan ve vücutta sıvı birikimi olarak tanımlanan ve bazen de bazı ciddi hastalıkların belirtisi olan klinik bir durumdur. Ödem genellikle

Detaylı

BİLGİNİN EĞİTİM TEKNOLOJİLERİNDEN YARARLANARAK EĞİTİMDE PAYLAŞIMI

BİLGİNİN EĞİTİM TEKNOLOJİLERİNDEN YARARLANARAK EĞİTİMDE PAYLAŞIMI The Turkish Olie Joural of Educatioal Techology TOJET July 2005 ISSN: 106521 volume Issue Article 16 BİLGİNİN EĞİTİM TEKNOLOJİLERİNDEN YARARLANARAK EĞİTİMDE PAYLAŞIMI Yard. Doç. Dr. Bahadti RÜZGAR Marmara

Detaylı

KISA ÜRÜN BİLGİSİ. Film tablet Açık sarı renkli, yuvarlak, bir yüzü 5 yazılı, bombeli film tabletler

KISA ÜRÜN BİLGİSİ. Film tablet Açık sarı renkli, yuvarlak, bir yüzü 5 yazılı, bombeli film tabletler 1. BEŞERİ TIBBİ ÜRÜNÜN ADI VESİFİX 5 mg film kaplı tablet KISA ÜRÜN BİLGİSİ 2. KALİTATİF VE KANTİTATİF BİLEŞİM Etki madde: Her bir film tablet 5 mg solifeasi süksiat içerir. Yardımcı madde(ler): Laktoz

Detaylı

(3) Eğer f karmaşık değerli bir fonksiyon ise gerçel kısmı Ref Lebesgue. Ref f. (4) Genel karmaşık değerli bir fonksiyon için. (6.

(3) Eğer f karmaşık değerli bir fonksiyon ise gerçel kısmı Ref Lebesgue. Ref f. (4) Genel karmaşık değerli bir fonksiyon için. (6. Problemler 3 i Çözümleri Problemler 3 i Çözümleri Aşağıdaki özellikleri kaıtlamaızı ve buu yaıda daha fazla soyut kaıt vermeizi isteyeceğiz. h.h. eşitliğii ölçümü sıfır ola bir kümei tümleyei üzeride eşit

Detaylı

Diyabette böbrek sorunları TÜRKİYE ENDOKRİNOLOJİ VE METABOLİZMA DERNEĞİ DİABETES MELLİTUS ÇALIŞMA VE EĞİTİM GRUBU

Diyabette böbrek sorunları TÜRKİYE ENDOKRİNOLOJİ VE METABOLİZMA DERNEĞİ DİABETES MELLİTUS ÇALIŞMA VE EĞİTİM GRUBU TÜRKİYE ENDOKRİNOLOJİ VE METABOLİZMA DERNEĞİ DİABETES MELLİTUS ÇALIŞMA VE EĞİTİM GRUBU TEMD DİABETES MELLİTUS ÇALIŞMA VE EĞİTİM GRUBU HASTA EĞİTİM KİTAPÇIKLARI SERİSİ 09 Diyabette böbrek sorunları Diyabet

Detaylı

Op Dr Aybala AKIL. ACIBADEM Bodrum Hastanesi

Op Dr Aybala AKIL. ACIBADEM Bodrum Hastanesi Sağlıklı bir anne için Sağlıklı beslenme Düzenli hekim kontrolü Gebelik öncesi hastalıkların sıkı takibi Sağlıklı bir yaşam tarzı Huzurlu bir gebelik süreci Sağlıklı beslenme = Dengeli beslenme Proteinler

Detaylı

DİYABETLİ BİREYLERİN SOSYAL VE HUKUKİ HAKLARI

DİYABETLİ BİREYLERİN SOSYAL VE HUKUKİ HAKLARI DİYABETLİ BİREYLERİN SOSYAL VE HUKUKİ HAKLARI UZ.HEMŞ.BEHİCE KAHRAMAN UZ.HEMŞ.BEHİCE KAHRAMAN F.S.M. EĞİTİM ARAŞTIRMA HASTANESİ DUZ.HEMŞ.BEHİCE KAHRAMAN F.S.M. EĞİTİM ARAŞTIRMA HASTANESİ DİYABET EĞİTİM

Detaylı

TEKNOLOJİK GELİŞMELERİN ÇOCUK KALP SAĞLIĞINA OLUMSUZ ETKİLERİ

TEKNOLOJİK GELİŞMELERİN ÇOCUK KALP SAĞLIĞINA OLUMSUZ ETKİLERİ TEKNOLOJİK GELİŞMELERİN ÇOCUK KALP SAĞLIĞINA OLUMSUZ ETKİLERİ KARTAL KOŞUYOLU YÜKSEK İHTİSAS EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ ÇOCUK KARDİYOLOJİ KLİNİĞİ Doç. Dr. Ayşe YILDIRIM Teknolojik gelişmelerin olumsuz

Detaylı

HİPERTANSİYONLU HASTALARA ANKET BİLGİNİZİ ÖLÇÜN

HİPERTANSİYONLU HASTALARA ANKET BİLGİNİZİ ÖLÇÜN HİPERTANSİYONLU HASTALARA ANKET BİLGİNİZİ ÖLÇÜN Prof. Dr. Tekin AKPOLAT Hipertansiyon tedavisinin başarılı olması alışkanlıkların değiştirilmesi, yaşam düzeni değişikliklerinin önemi büyüktür. Bu anketin

Detaylı

LABORATUVARIN İŞ HİJYENİ ÖLÇÜM, TEST VE ANALİZ HİZMETLERİ KAPSAMINDA AKREDİTASYON BELGESİ ALMASI ZORUNLULUĞU OLAN PARAMETRE LİSTESİ

LABORATUVARIN İŞ HİJYENİ ÖLÇÜM, TEST VE ANALİZ HİZMETLERİ KAPSAMINDA AKREDİTASYON BELGESİ ALMASI ZORUNLULUĞU OLAN PARAMETRE LİSTESİ LABORATUVARIN İŞ HİJYENİ ÖLÇÜM, TEST VE ANALİZ HİZMETLERİ KAPSAMINDA AKREDİTASYON BELGESİ ALMASI ZORUNLULUĞU OLAN PARAMETRE LİSTESİ Sıra No Parametre 1 Kişisel Soluabilir Tozları Kosatrasyou 2 İşyeri Ortamı

Detaylı

İçindekiler. http://d-nb.info/1033563838

İçindekiler. http://d-nb.info/1033563838 İçindekiler Bu Kitap kimin için yazıldı? 11 Önsöz 12 Diyabet üzerine bilmeniz gereken konular 15 Glukagon nedir? 17 Tip-1 -Diyabet 23 Kan şekerinin aşırı düşmesi neden olur? (Hipoglisemi) 25 Kan şekerinin

Detaylı

DİABETLİ HASTALARDA CİNSEL SAĞLIK

DİABETLİ HASTALARDA CİNSEL SAĞLIK DİABETLİ HASTALARDA CİNSEL SAĞLIK Haseki Eğitim ve Araştırma Hastanesi Üroloji Kliniği OP. DR. ÜNSAL ÖZKUVANCI Genel bilgiler Şeker hastalığı bir çok organı etkilediği gibi cinsel fonksiyonları da olumsuz

Detaylı

Eczacılık Fakültesi Öğrencilerinin Mesleğe Yaklaşımları Pharmacy Students' Approach to Their Profession

Eczacılık Fakültesi Öğrencilerinin Mesleğe Yaklaşımları Pharmacy Students' Approach to Their Profession Eczacılık Fakültesi Öğrecilerii Mesleğe Yaklaşımları Pharmacy Studets' Approach to Their Professio Işıl ŞİMŞEK* Yıldır ATAKURT** Bihter YAZICIOĞLU*** ÖZET Bu çalışmada, Eczacılık Fakültesi öğrecilerii

Detaylı

İstatistik ve Olasılık

İstatistik ve Olasılık İstatistik ve Olasılık Ders 3: MERKEZİ EĞİLİM VE DAĞILMA ÖLÇÜLERİ Prof. Dr. İrfa KAYMAZ Taım Araştırma souçlarıı açıklamasıda frekas tablosu ve poligou isteile bilgiyi her zama sağlamayabilir. Verileri

Detaylı

Hasta bilgileri. Lantus

Hasta bilgileri. Lantus Hasta bilgileri Lantus Bu kitapçığı diyabet hastaları ve doktor tarafından Lantus teşhisi koyulan kişiler için hazırladık. Tüm diyabet tedavilerinin ilk amacı kan glikoz seviyesini olabildiğince normal

Detaylı

DİYABET DİYETİ * Diabet diyeti, yeterli ve dengeli beslenme temeline dayanmaktadır. Size önerilen miktarlardaki yiyecekler günlük protein,

DİYABET DİYETİ * Diabet diyeti, yeterli ve dengeli beslenme temeline dayanmaktadır. Size önerilen miktarlardaki yiyecekler günlük protein, DİYABET DİYETİ * Diabet diyeti, yeterli ve dengeli beslenme temeline dayanmaktadır. Size önerilen miktarlardaki yiyecekler günlük protein, karbonhidrat, yağ ve enerji ihtiyacınızı karşılayacaktır. * Bu

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. Bu ilacı kullanmaya başlamadan önce bu KULLANMA TALİMATINI dikkatlice okuyunuz, çünkü sizin için önemli bilgiler içermektedir.

KULLANMA TALİMATI. Bu ilacı kullanmaya başlamadan önce bu KULLANMA TALİMATINI dikkatlice okuyunuz, çünkü sizin için önemli bilgiler içermektedir. KULLANMA TALİMATI FUSİNAT 500 mg film tablet Ağızdan alınır. Etkin madde: Bir film kaplı tablet 500 mg sodyum fusidat içerir. Yardımcı maddeler: Mikrokristal selüloz PH 200, krospovidon, laktoz anhidrat,

Detaylı

Komplikasyonların önlenmesine, erken evrede tanınmasına, tedavi edilmesine, böbrek fonksiyonunun en üst düzeyde sürdürülmesine yöneliktir.

Komplikasyonların önlenmesine, erken evrede tanınmasına, tedavi edilmesine, böbrek fonksiyonunun en üst düzeyde sürdürülmesine yöneliktir. Komplikasyonların önlenmesine, erken evrede tanınmasına, tedavi edilmesine, böbrek fonksiyonunun en üst düzeyde sürdürülmesine yöneliktir. Böbreğin tam fonksiyone olmaması nedeniyle; SIVI-ELEKTROLĠT DENGESĠZLĠĞĠ

Detaylı

Prof. Dr. Sedat BOYACIOĞLU

Prof. Dr. Sedat BOYACIOĞLU Prof. Dr. Sedat BOYACIOĞLU 173 Prof. Dr. Sedat BOYACIOĞLU Hiçbir canlının beslenmeden yaşamını sürdürmesi mümkün değildir. Bu, her yaşta olmak üzere, insanlar için de geçerlidir. Özellikle bebekler ve

Detaylı

Depolamanın imalatçı tarafından yapıldığı doğrudan sevkiyat. Depolama imalatçı, sevkiyat sırasında birleştirme

Depolamanın imalatçı tarafından yapıldığı doğrudan sevkiyat. Depolama imalatçı, sevkiyat sırasında birleştirme Dağıtım Ağı Tasarımı Seçimi Uygu ağ seçimide ürü karakteristiklerii yaısıra dağıtım ağıı güçllü ve zayıf yöleri de göz öüüe alımalıdır. Geçe hafta ele aldığımız tasarımları hem güçlü hem de zayıf yöleride

Detaylı

Prof. Dr. Lale TOKGÖZOĞLU

Prof. Dr. Lale TOKGÖZOĞLU Yazar Ad 61 Prof. Dr. Lale TOKGÖZOĞLU Ülkemizde kalp damar hastalıkları erişkinlerde en önemli ölüm ve hastalık nedeni olup kanser veya trafik kazalarına bağlı ölümlerden daha sık görülmektedir. Halkımızda

Detaylı

HİPERLİPİDEMİ TEDAVİ KILAVUZU VE YAŞAM TARZI ÖNERİLERİ

HİPERLİPİDEMİ TEDAVİ KILAVUZU VE YAŞAM TARZI ÖNERİLERİ HİPERLİPİDEMİ TEDAVİ KILAVUZU VE YAŞAM TARZI ÖNERİLERİ Hiperlipidemi; kanda çeşitli yağların yüksekliğini ifade etmek için kullanılan bir terimdir. Bu çeşitli yağ tipleri kolesterol, trigliserid, LDL-kolestroldür.

Detaylı

Tip 2 Diyabet Hastaları için. Beslenme Kılavuzu*

Tip 2 Diyabet Hastaları için. Beslenme Kılavuzu* Tip 2 Diyabet Hastaları için Beslenme Kılavuzu* Değerli hastalar, Hazırladığımız bu kısa kılavuz ile size günlük hayatınızda tüketeceğiniz gıda maddelerini seçerken, yönünüzü daha iyi belirleyebilmenize

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. Etkin madde: Her bir tablet 1 mg ketotifene eşdeğer bazda 1.380 mg ketotifen hidrojen fumarat içerir.

KULLANMA TALİMATI. Etkin madde: Her bir tablet 1 mg ketotifene eşdeğer bazda 1.380 mg ketotifen hidrojen fumarat içerir. KULLANMA TALİMATI ZADİTEN 1 mg tablet Ağızdan alınır. Etkin madde: Her bir tablet 1 mg ketotifene eşdeğer bazda 1.380 mg ketotifen hidrojen fumarat içerir. Yardımcı maddeler: Magnezyum stearat, mısır nişastası,

Detaylı

ON THE TRANSFORMATION OF THE GPS RESULTS

ON THE TRANSFORMATION OF THE GPS RESULTS Niğde Üiversitesi Mühedislik Bilimleri Dergisi, Cilt 6 Sayı -, (00), 7- GPS SONUÇLARININ DÖNÜŞÜMÜ ÜZERİNE BİR İNCELEME Meti SOYCAN* Yıldız Tekik Üiversitesi, İşaat Fakültesi, Jeodezi Ve Fotogrametri Mühedisliği

Detaylı

A dan Z ye FOREX. Invest-AZ 2014

A dan Z ye FOREX. Invest-AZ 2014 A da Z ye FOREX Ivest-AZ 2014 Adres Telefo E-mail Url : Büyükdere Caddesi, Özseze ş Merkezi, C Blok No:126 Esetepe, Şişli, stabul : 0212 238 88 88 (Pbx) : bilgi@ivestaz.com.tr : www.ivestaz.com.tr Yap

Detaylı

KARŞIYAKA HİPERTANSİYON PREVALANS VE FARKINDALIK (KARHİP) ÇALIŞMASI

KARŞIYAKA HİPERTANSİYON PREVALANS VE FARKINDALIK (KARHİP) ÇALIŞMASI KARŞIYAKA HİPERTANSİYON PREVALANS VE FARKINDALIK (KARHİP) ÇALIŞMASI Hipertansiyon (HT) çağımızın en önemli sağlık sorunu olup mortalite ve morbidite nedenlerinin başında gelmektedir. Türkiye de de tüm

Detaylı

ISF404 SERMAYE PİYASALAR VE MENKUL KIYMETLER YÖNETİMİ

ISF404 SERMAYE PİYASALAR VE MENKUL KIYMETLER YÖNETİMİ 4. HAFTA ISF44 SERMAYE PİYASALAR VE MENKUL KIYMETLER YÖNETİMİ PARANIN ZAMAN DEĞERİ VE GETİRİ ÇEŞİTLERİ Doç. Dr. Murat YILDIRIM muratyildirim@karabuk.edu.tr 2 Paraı Zama Değeri Paraı Zama Değeri Yatırım

Detaylı

Hiperlipidemiye Güncel Yaklaşım

Hiperlipidemiye Güncel Yaklaşım İ.Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Sürekli Tıp Eğitimi Etkinlikleri Sık Görülen Kardiyolojik Sorunlarda Güncelleme Sempozyum Dizisi No: 40 Haziran 2004; s. 69-74 Hiperlipidemiye Güncel Yaklaşım Prof. Dr. Hakan

Detaylı

DÜŞÜK KAN ŞEKERİNİN BELİRTİLERİ VE TEDAVİSİ

DÜŞÜK KAN ŞEKERİNİN BELİRTİLERİ VE TEDAVİSİ DÜŞÜK KAN ŞEKERİNİN BELİRTİLERİ VE TEDAVİSİ HİPOGLİSEMİ (KAN ŞEKERİNİN DÜŞMESİ) Tedavi planınız kan şekerinizi hedef değerler arasında tutmada daha etkili hale geldikçe, arada sırada hipoglisemi (düşük

Detaylı

20 (1), 109-115, 2008 20(1), 109-115, 2008. kakilli@marmara.edu.tr

20 (1), 109-115, 2008 20(1), 109-115, 2008. kakilli@marmara.edu.tr Fırat Üiv. Fe ve Müh. il. Dergisi Sciece ad Eg. J of Fırat Uiv. 0 (), 09-5, 008 0(), 09-5, 008 Harmoikleri Reaktif Güç Kompazasyo Sistemlerie Etkilerii İcelemesi ve Simülasyou da KKİİ, Koray TUNÇP ve Mehmet

Detaylı

Diyabetes Mellitus. Dr. İhsan ESEN Fırat Üniversitesi Hastanesi Çocuk Endokrinolojisi Bilim Dalı

Diyabetes Mellitus. Dr. İhsan ESEN Fırat Üniversitesi Hastanesi Çocuk Endokrinolojisi Bilim Dalı Diyabetes Mellitus Akut Komplikasyonları Dr. İhsan ESEN Fırat Üniversitesi Hastanesi Çocuk Endokrinolojisi Bilim Dalı Diyabetes mellitus akut komplikasyonlar Hipoglisemi Hiperglisemi ilişkili ketonemi

Detaylı

Kanser tedavisi sırasında sağlıklı bir diyet hemen hemen başka zamanlardakiyle aynıdır. Her gün çeşitli gıdalar yemeniz gerekir.

Kanser tedavisi sırasında sağlıklı bir diyet hemen hemen başka zamanlardakiyle aynıdır. Her gün çeşitli gıdalar yemeniz gerekir. KANSER HASTALARINDA BESLENME DESTEĞİ Dengeli ve sağlıklı beslenme sadece tedavi gören kanser hastaları için değil tedavi sonrası süreçte de sağlıklı yaşamı oluşturan önemli unsurlardan biridir. Kanser

Detaylı

Zehirlenmelere Genel Yaklaşım İlkeleri

Zehirlenmelere Genel Yaklaşım İlkeleri Zehirlemelere Geel Yaklaşım İlkeleri Dr Özlem Güeysel Dr Lütfi Kırdar Kartal EAH Acil Tıp Kliiği 2 Tarihçe Toksikoloji, Yuaca ok atılmasıda kullaıla yayı işaret ede tokso kelimeside köke alır. Toksiko

Detaylı