Türkiye Akademisyenler Platformu Rapor: 3

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Türkiye Akademisyenler Platformu Rapor: 3"

Transkript

1 TEMMUZ 2014 Türkiye Akademisyenler Platformu Rapor: 3 Temmuz 2014 enitelikli ve Üretken Eğitim Sistemi için Yol Haritası eders Kitaplarının Değerlendirilmesi ve Alternatif Eserler Hazırlanması eüniversitelere Giriş Sisteminin Beceri Odaklı Olarak Düzenlenmesi

2 Sınav Odaklı Eğitim Sistemi Yerine Nitelikli ve Üretken Eğitim Sistemi İçin Yol Haritası Öğretmenlerin önceliği yetiştirilmesi gereken müfredat değil; kazandırılması gereken değerler, açığa çıkarılması gereken kabiliyetler, yerleştirilmesi gereken bilimsel bakış açısı, verilmesi gereken hayat dersleri, öğrenciyi mutluluğa ve başarıya götürecek prensipler olmalıdır. Katkıda Bulunanlar Mehmet Ali GÜNDOĞDU, Ph. D., Marmara Üniversitesi Osman ÇAKMAK, Prof. Dr., Yıldız Teknik Üniversitesi Yunus ÇENGEL, Prof. Dr., Adnan Menderes Üniversitesi Lokman TURAN, Doç. Dr., Atatürk Üniversitesi İbrahim Erşahin, Yrd. Doç. Dr., KSÜ Abdullar EKER, Anadolu Üniversitesi Fahrettin BOZDAĞ, Araştırmacı-Yazar Editör İbrahim Erşahin, Yrd. Doç. Dr., KSÜ 1. Giriş: Temel Problem Ülkemizin geleceği için birinci derecede önem arz eden eğitim ve öğretim sistemi, üretkenlik temelinde yeni bir yapılandırılmaya ihtiyaç duymaktadır. Bu bağlamda sınav ve yerleştirme konusunun öne çıktığını ifade edebiliriz. Sınav ve sıralama çılgınlığı öğrencilerin çok yönlü gelişimlerini önlediği, sağlıklı büyümelerine engel olduğu ve öğrencilerde sosyal sorumluluk, yaratıcı ruh ve pratik beceriler geliştirme fırsatlarına darbe vurduğu görülmektedir. Öğrencilerin hayatın zorluklarıyla yüzleşmek için hazırlıksız, sosyalleşmesi yetersiz, inisiyatif kullanamayan, girişimcilikten uzak olduğu da aşikardır. Bu sistemde yetişen öğrencilerin başarılı addedilenleri bile temel bir eksikliği üzerlerinde taşımaktadır. Bunlar ancak kendilerine sorulan belli tipteki sorulara cevap verebilmekte, düşünme, değerlendirme ve yorum gerektiren sorular karşısında bocalamakta, kendileri iyi bir soru soramamakta, gerçek hayat ve üretim ortamında işlevsel bir rol almakta oldukça zorlanmaktadırlar. Fakat problem yalnızca sınav ve yerleştirme sisteminin düzeltilmesiyle düzeltilebilecek bir durumda değildir. Bir başka ifadeyle bu sınav ve yerleştirme bütün bir sistemin ürettiği olumsuz bir sonuç olup tek başına düzeltilebilecek bir şey de değildir. Bu durumsa bizim sistemin temel problemleriyle yüzleşmemizi gerekli kılıyor. 2. Problemin Boyutları ve Çözümler 2.1. Formalite İş Yapmaktan Kurtulma Maalesef kamu sektörünün bütün alanları gibi eğitimöğretim alanı da nitelikli üretim yapmak yerine -mış gibi yapmak ve oyalanmak la meşgul. Bundan kurtulmak 2

3 gerekiyor. Bu bir çalışan-öğretmen problemi olmak yerine bir sistem problemidir. Bunu aşmak ise gerçek bir planlama yapmak ve sahici bir sistem kurmakla mümkün. Elbette bu öğretmen yetiştirme (hatta bu kişileri seçme), verimliliği ölçen ve hizmeti buna göre ücretlendiren bir teftiş mekanizması, öğretmenlik mesleğini statü olarak yukarılara taşıma (nitelikli olanın ücretini yukarılara çıkarma) gibi birçok unsurdan oluşacaktır Temel Yetkinlikleri Fark Etme Eğitim sistemi insanımızın sahip olduğu potansiyeli geliştirerek onu yetkinliklerle donatacak durumda değildir. Bu bağlamda Avrupa Parlamentosu nun konuyla ilgili tespitine atıfta bulunmak anlamlı olacaktır. Avrupa Parlamentosu 2006 da kişisel tatmin ve gelişim, toplumsal kabul, sosyal katılım, aktif vatandaşlık ve istihdam edilebilirlik için gerekli olarak kabul ettiği bilgi, beceri, ve davranışları 8 Anahtar Yetkinlik olarak belirledi. Bunlar: 1- Anadilde iletişim, 2- Yabancı dillerde iletişim, 3- Matematikte yetkinlik ile bilim ve teknolojide temel yetkinlikler, 4- Dijital yetkinlik (bilişim/iletişim teknolojilerini etkin kullanma), 5- Öğrenmeyi öğrenme, 6- Sosyal ve medeni yetkinlikler (demokrasi, kişisel haklar, vs), 7- Girişkenlik ve girişimcilik (yaratıcılık, inovasyon, etiklik, liderlik) ve 8- Kültürel farkındalık ve ifade şeklindeki yetkinlik alanlarıdır. Ayrıca bu anahtar yetkinliklerin birbiriyle ilintili olduğu, dolayısıyla ferdin topyekün gelişmesinin gerekli olduğu ve kişinin en temel ve kritik gelişme alanlarını yönettiği ifade edilmektedir. Bu itibarla söz konusu temel yetkinliklerin, özellikle bugünün globalleşen ve rekabet eden dünyasında kişiyi gerçek anlamda üretken ve işlevsel kılabilecek olmazsa olmaz gerekler olduğunu düşünüyoruz. Bunlarınsa yalnızca tekdüze test sınavlarıyla ölçülebilecek şeyler olmadığı bellidir Yeteneklerin Keşfini Sağlayacak Bir Düzen Yukarıdaki temel yetkinliklerin ötesinde öğrencinin başarı gösterip üretken olabilecekleri akademik ve mesleki alanlara yönlendirilmesinin gerekliliği meselesi karşımıza çıkıyor. Bu noktada atılacak en önemli adımlardan birinin ilk ve orta öğretimde temel dersler ve yetenek dersleri olmak üzere ikili bir yapılanmaya gidilmesidir. Sayıları olabildiğince sınırlı tutulması gereken (en fazla beş ders) temel dersler yanında olabildiğince çeşitli yetenek dersleri bulunmalıdır. Dolayısıyla öğrencilerin gelecek planlamalarında yalnızca temel dersler değil, yetenek dersleri de etkili olmalıdır. Bu doğrultuda öğrencinin her bir yetenek alanındaki düzeyinin sertifikalandırılması ve bunun yönlendirme ve yerleştirmede bir karşılığının olması da önemlidir. Yetenek dersleri okullar yanında niteliği denetlenebilen okul dışı kurslarda da verilebilir/alınabilir. Bu tür bir yapılanmanın diğer faydaları yanında öğretmen ihtiyacını azaltacağı da kolaylıkla görülebilir Ölçme Değerlendirme Adaleti Toplumsal işleyişin önemli değeri/unsuru sayılan adalet, her alanda olduğu gibi eğitim ortamlarındaki ölçme-değerlendirme işlemlerinde de geçerli olmalıdır. Öğretmenlerin suni başarı oluşturma zorunluluğu ve inisiyatifi olmamalı, mutlaka/mutlak başarı anlayışı değiştirilmeli, her öğrenci için objektif değerlendirmeyi mümkün kılacak programlar ve mekanizmalar oluşturulmalıdır Zorunlu Yönlendirme ve Mesleki Eğitim Bugünkü problemin başlıca sebeplerinden biri herkesin üniversite okuması gibi temel bir yanlış düşüncedir. Bunun anlamsızlığı ve gereksizliği on yıllardır yaşanarak görülmüştür. Artık bu düşünceden vazgeçilerek en geç ortaokul sonunda zorunlu mesleki yönlendirme yapılması gerekir. Bu yönlendirmeyle öğrencilerin en az yarısının (zaten yapamadıkları veya verimli olamadıkları) teorik-akademik eğitim yerine görerek-uygulayarak yapacakları mesleki eğitimle hayatlarını rahatlıkla idame ettirecekleri yetkinlikler kazanması sağlanmalıdır. Buradaki mesleki eğitimi ise yeni okullar açmak şeklinde değil çıraklık eğitim merkezi formulasyonunda olduğu gibi koordinatör bir yapı kurarak piyasa imkanları ile çözmektir. Sektörler ve çalışma mekanları bizzat hayatın içinde olmalı, yetkinliklerini buralarda kazanmalıdırlar. Dolayısıyla zorunlu eğitimin son dört yılı illa bir lisede fiili olarak okumak şeklinde değil hayata veya üniversiteye hazırlık olarak görülmeli, mesleki eğitim yapanların çalışmaöğrenme alanındaki konumu da dikkate alınmalıdır. Bunun sonucu olarak mesleki eğitim yapanlardan başarılı olanlar bu sürecin (zorunlu eğitimin liseye karşılık gelen son dört yılı) sonunda sertifika ve meslek sahibi yapılarak hayata atılmaları sağlanmalıdır. Bu durum büyük bir ekonomik maliyeti ve zaman israfını önlediği gibi istihdam probleminin çözülmesi, liselerin sayısının azaltılması, dershane vb. türden problemlerin de başka bir düzenlemeye gerek kalmadan çözüme kavuşturulması anlamına gelmektedir. Bunun önemli sonuçlarından biri de akademik eğitim yapacak nitelikli öğrencilerin anlamsız ve verimsiz bir yarışla meşgul olmak yerine gerekli donanımları kazanmakla meşgul olmaları olacaktır. Geliştirilecek birtakım formüllerle uygulama safhasında ara dönemlerde bulunan veya mezun durumda olanların da sisteme adaptosyanu sağlanabilir. 3

4 2.8. Üniversiteyi Asıl İşlevine Kavuşturma veya Yüksek Öğretimin Yapılandırılması 2.6. Yanlış Seçme-Yerleştirme Sistemi ve Okul Çerçeveleri İlkokul ve ortaokulda öğrenciler; bilgi, beceri ve yetkinlik kazanımı yerine dershanelere giderek test çözme becerisini geliştirmeye odaklanmıştır. Bu da iyi bir lisede öğrenim görme şansı elde etmek içindir. MEB istatistiklerine göre, öğretim yılında toplam 4 milyon 996 bin ortaöğretim öğrencisinden sadece 47 bini (yüzde 0.94) fen ve sosyal bilimler liselerinde öğrenim görmektedir. Bunlara misyonuyla alakası olmayan öğretmen lisesi gibi bazı liseler ile kolej vb. okullarda dahil edildiğinde bile seçilecek öğrencilerin oranı yine de çok küçük olacaktır. Bütün bir eğitim sistemini bu tür liseler ve üniversitelere girecek sınırlı bir öğrenci grubunu belirlemek için yapılandırmak akıl ve mantıkla izahı mümkün olan bir şey değildir. Bunun yerine ilkokuldan sonra hem ortaokulda hem lisede bulunacak temel dersler ve yetenek dersleri şeklindeki yapılanma ile teorik-akademik eğitimde yetersiz kalanlar (öğrenci grubunun en az yarısı) için yapılacak zorunlu mesleki yönlendirme bizi çok daha sağlıklı ve verimli bir sisteme kavuşturacaktır Liseleri Dönüştürme Bu bağlamda hem ortaokullar hem de liselerin üniversiteye girişe yönelik test süreci olmaktan çıkarılıp öğrencilerin gerçek hayat becerileri ile donatıldığı mekanizmalar haline getirilmesi gerekir. Buradaki en önemli adımlardan biri yukarıda ifade edilen temel dersler - yetenek dersleri yapılanmasıdır. Bu adımlardan bir diğeri yine yukarıda ifade edilen ortaokul sonrasında yapılacak zorunlu yönlendirme dir. Bununla liselerin sayı ve kapasitelerinin bir hayli azalacağı, öğrencilerin yetenekleri doğrultusunda çeşitleneceği de öngörülebilir. Bir başka adım öğrencilerin üniversitelerin çeşitli bölümleri, sanat-yetenek alanları ile meslek okullarının çeşitli programlarına büyük ölçüde ekstra bir yerleştirme sınavına gerek kalmadan yerleştirilmesidir. Böylelikle liselerin de daha fonksiyonel bir yapıya kavuşturulması mümkün olacaktır. Üniversiteler asıl olarak meslek kazandırma yeri değil, işlevsel akademik çalışmalar yapma ve nitelikli bilgi üretme ortamıdır. Bunu da bir toplumda herkes değil sınırlı sayıda insan yapabilir. Zaten bilimsel bir tespite göre bir toplumdaki insanların ancak yüzde kadarı akademik bir bakış açısına sahip olabilir. Söz konusu kişiler de bu yüzde arasından seçilerek alınır. Bu itibarla bugün ülkemizde bulunan üniversitelerin büyük bir çoğunluğunun meslek okulu hüviyetinin ötesine geçemediği açıktır. Bu da gelişmiş ülkelerde var olduğu üzere üniversite ve politeknik (meslek okulu) şeklindeki ikili bir yapılanmayı gerekli kılmaktadır. Böyle bir yapılanma hem üniversiteleri hem de meslek okullarını asıl fonksiyonlarını icra edebilir bir duruma getirecektir. Politeknik (meslek okulu) ise aklına esenin bir şeyler yaptığı yerler değil (yönetimi dahil) doğrudan piyasaya ve sektörlere endekslenmiş yapılar olmalıdır. Yani bu okulların mezunları ekstra bir çabaya gerek kalmadan hemen istihdam edilecek bir mekanizmanın içinde olmalıdır Öğretmen Meselesi Öğretmenlik yalnızca sözde değil gerçek anlamda bir toplumun en temel ve stratejik işi-mesleğidir. Bizde olduğu gibi çok daha az vasıflı bir insan grubun tercih ve icra ettiği bir alan olmak yerine çok daha kabiliyetli, başarılı ve donanımlı kimselerin faaliyet gösterdiği bir alana dönüşmek zorundadır. Marifet iltifata tabiidir. prensibi gereği ücreti üst düzeyde (Bu mevcut öğretmenlerin maaşlarını yükseltmek şeklinde bir şey değil.) ve öncelikle tercih edilen bir alan olmalıdır. Bu ise adayların yalnızca teorik bilgiye değil birtakım yeterliliklere (sanatsal beceriler) sahip olmasını da gerektirecek ve böyleleri arasından seçilmesi demek olacaktır. Bu bağlamda bütünüyle işlevsiz kalmış olan Öğretmen Liseleri ile fonksiyonları tartışmalı olan Eğitim Fakülteleri ile yola devam etmek mümkün değildir. Eğitim bilimi yapmak veya teorik bilgiler vermek, öğretmen yetiştirmek değildir. Öğretmen olabilmek için bugünkü sertifikanın (öğretmenlik formasyonu) çok ötesinde birtakım yetkinlik ve donanımlara sahip olmak gerekir. Yalnızca bazı teknik malumatı içeren öğretmenlik formasyonu yegane ve olmazsa olmaz bir belge olmak yerine basit bir kurs ve sertifikaya dönüştürülerek isteyen-başarılı olan herkesin (gerekli düzeye sahip) alabileceği bir yapıya dönüştürülmesi gerekir. Bu bağlamda öğretmenin şu ana yetkinliklere sahip olması gerekir: 1. Araştırma becerisi 2. Sunma (uygun anlatım formatları hazırlama, anlatma (konuşma-yazma), takdim etme (araç kullanma, rol yapma) becerisi 3. Yöntemleri kazandırma becerisi 4

5 Dolayısıyla kişinin öğretmen olabilmesi için nerede okuduğu veya nereden mezun olduğu değil, aranan niteliklere sahip olup olmadığı önemlidir. Bunu teyiden 2010 yılında İlk ve Orta Okullarda Öğretmen Etkinliği üzerine Harvard Üniversitesi nce hazırlanan bir rapor, sınıflarda öğretme etkinliğinin, eğitim fakültesinden mezun olup olmama, mezun olunan üniversite veya master yapmış olmayla bir ilişkisi olmadığını ortaya koymuştur. Hatta raporda iyi bir öğretmenin eğiterek değil seçilerek bulunmasının daha kolay olduğu sonucuna varmışlardır. Bu itibarla öğretmenlik her şeyden önce bir sanattır ve kişinin öğretme becerisi KPSS türü test sınavlarıyla ölçülemez. Bu sebeple de Öğretmen Liseleri artık ortadan kaldırılmalı (en azından adı ve programı değiştirilmeli), Eğitim Fakülteleri ise başarısız olduğu öğretmen yetiştirme işiyle değil, eğitimin bilimini yapmakla uğraşmalıdır Bilgi ve Materyal Üretme Bilgi ve düşünce üretme kurumsal olarak özellikle üniversitelerin ve kişi bazında da bilim ve düşünce insanlarının işidir. Eğitimciye-öğretmene düşense bunları alıp uygun biçimde kullanmaktır. Gerçi çoğu kez bu ikisi arasında kurumsal bazda hazırlanmış veya denetlenmiş ders kitabı türünden materyaller bulunur. Bizdeki ders müfredatları ve materyalleri söz konusu olduğunda hayli problemin varlığı bir gerçektir. Bilgi ve materyalin şekillendirilmesi ve kullanımı söz konusu olduğunda temelde bilim mantalitesi söz konusu olmakla beraber ayrıca üç noktanın dikkate alınması gerekir: a. Öğrenci düzeyi Zorunlu materyallerin özellikleri bir yana öğretmenin becerisiyle ayarlayacağı sunum düzeyidir. b. Öğrencinin gelişim ve üretkenliğine hizmet etme Müfredat ve materyallerin öğrencinin gelişim ve üretkenliğini engelleyici değil ona yardım eden bir hüviyette olmasıdır. c. Evrensel-toplumsal-ideolojik amaçlar Eğitim müfredatının her toplumun kendi değerleri ve öncelikleri ile oluşması gerekir. Bu bağlamda müfredat ve materyallerin oluş-turulmasında bu temel hususların dikkate alınması, öğretmene en uygun materyalin verilmesi gerekir. Diğer taraftan bu konuda esneklik gösterilerek öğretmene alternatifler arasında seçme imkanı verilmesi ve her birinin daha cazip bölümlerinden istifadesinin sağlanması anlamlı olacaktır. 3. Sonuç Bugünkü eğitim sistemi çok temel eksik ve yanlışlarla doludur. Bu şekilde yalnızca bugün söz konusu olduğunda bile bunca genç insanın sahip olduğu potansiyel hoyratça zayi edilmektedir. Asıl maksadı öğrenciyi hayata hazırlamak ve kabiliyet, merak ve potansiyelini ortaya çıkartmak olması gereken eğitim sisteminin bu fonksiyonunu gerektiği gibi yerine getiremediği görülmektedir. Sistemin en belirgin özelliği sahici olmayışı, yani formalite bir işleyişe sahip olmasıdır. Eğitim sistemi insanımızın sahip olduğu potansiyeli geliştirerek onu yetkinliklerle donatacak durumda değildir. Daha iyi bir gelecek planlaması ve yönlendirme yapmak için ilk ve orta öğretimde temel dersler ve yetenek dersleri şeklinde ikili bir yapılanmaya gidilmesi gerekiyor. Toplumsal işleyişin önemli değeri/unsuru sayılan adalet, her alanda olduğu gibi eğitim ortamlarındaki ölçmedeğerlendirme işlemlerinde de geçerli olmalıdır. Problemin başlıca sebeplerinden biri olan herkesin üniversite okuması anlayışından vazgeçilerek en geç ortaokul sonunda ve öğrenci potansiyelinin en az yarısı için zorunlu mesleki yönlendirme yapılması gerekir. Bütün bir eğitim sistemini belli liselere ve üniversitelere girecek sınırlı bir öğrenci grubunu belirlemek için yapılandırmak yanlıştır. Bu bağlamda hem ortaokullar hem de liselerin üniversiteye girişe yönelik test süreci olmaktan çıkarılıp öğrencilerin gerçek hayat becerileri ile donatıldığı mekanizmalar haline getirilmesi gerekir. Esasen meslek kazandırma değil, işlevsel akademik çalışmalar yapma ve nitelikli bilgi üretme ortamı olması gereken üniversitelerin ülkemizde genelde meslek okulu hüviyetinin ötesine geçemediği ortadadır. Bu da gelişmiş ülkelerde var olduğu üzere üniversite ve politeknik (meslek okulu) şeklindeki ikili bir yapılanmayla her birinin kendi fonksiyonunu icra edecek şekle getirilmesini gerekli kılmaktadır. Toplumun en temel ve stratejik işi-mesleği olan öğretmenlik alınacak kararlarla çok daha kabiliyetli, başarılı ve donanımlı kimselerin faaliyet gösterdiği bir alana dönüşmek zorundadır. Problemli alanlardan biri de ders müfredatları ve materyalleridir. Temelde bilim mantalitesi söz konusu olmakla beraber ayrıca a. Öğrenci düzeyi, b. Öğrencinin gelişim ve üretkenliğine hizmet etme c. Evrensel-toplumsal amaçlar şeklindeki husus-ların dikkate alınması gerekir. Köklü değişim elbette kolay değildir ve cesaret gerektirir. Ancak verimsizliği aşikar olan bir sistemde ısrar etmenin de hiçbir anlamı yoktur. 5

6 DERS KİTAPLARI RAPORU MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI DERS KİTAPLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ VE ALTERNATİF ESERLER HAZIRLANMASI Milli eğitim müfredatının en temel problemi katı ve ideolojik müfredat anlayışıyla geliştirilmesidir. Öğrencinin 12 yılını adeta ipotek altına alan sistem, öğrenciye ne öğrenmek istediği konusunda söz hakkı vermemektedir. Hazırlayanlar: Abdullar EKER Fahrettin BOZDAĞ Anadolu Üniversitesi Araştırmacı-Yazar Eğitim Bilimleri Enstitüsü Aralık, 2013 Türkiye nin eğitim ve öğretim sisteminin kurgulayıcısı, uygulayıcısı ve geliştiricisi olarak görev ve sorumluk tamamen Milli Eğitim Bakanlığı na aittir. Çocuklarımızın üniversite eğitimlerine kadar olan süreçte bakanlık kadroları hizmet vermekte ve hazırlanan müfredatlar yürürlükte olmaktadır. Sosyal, toplumsal ve siyasal alanlarda en çok ilgi odağı olan bu bakanlık; işleyişi ve sistemleri üzerinde pek çok tartışmaların yapılması ile hep gündemde olmaktadır. Bu çalışma, çok geniş bir yelpazede hizmet veren bakanlığın hazırlık ve uygulama sorumluluğu bulunan ders kitapları üzerine değerlendirme ve alternatif geliştirme konusunu ele almaktadır. Milli Eğitim okullarında uygulanan müfredat ve okutulan ders kitapları yıllardan beridir eleştiri konusu olmaktadır. Yapılan sistem ve müfredat değişiklikleri de istenen başarının ve seviyenin tutturulmasına çok katkı sağlamamış durumdadır. Sık yaşanan (sistem, yönetici, kararlar vb.) değişiklikler, takibine yeterli önem verilmeyen geri bildirimler, yenilik ve değişimlerin gereği gibi takip edilip, uygulamaya konulamayışı; beklenen başarı ve yeterliliği bir türlü sağlayamamıştır. Hâlihazırda ülkemizin geleceği için çok önem arz eden ve birinci meselesi olan eğitim ve öğretim sistemimiz, geçmiş yılların olumsuzluklarından arındırılmış olarak, yeni bir anlayış ve modernizasyon çerçevesinde, geleceğe yönelik olarak hazırlanmalıdır. Bu çalışmanın temel konusu, Milli Eğitim Ders Kitaplarının Değerlendirilmesi ve Alternatif Eserler Hazırlanması dır. Bu çerçevede mevcut müfredat ve ders kitaplarının bir değerlendirmesi yapılacak. Sonra da, yeni müfredat ve ders kitaplarının nasıl olması hakkında görüş, öneri ve örnek çalışmalar aktarılacaktır. Yapılan değerlendirmeler ve çalışmalar, öncelikle bu meselenin doğrudan içinde olanlar ve muhatapları tarafından ele alınmıştır. Bilimsel veriler, eğitim metodolojisi ve psikolojisinin kaynakları ve alanlarının katkıları sağlanmıştır. Uygulama sonuçları uzun devreler halinde gözden geçirilmiştir. Eğitimin bütünü hakkında tespitler yapılmış. Olumlu ve olumsuz yönlerin teşhisi konulmuş. Yapılan örnek çalışmalarla tedavi safhası gerçekleştirilmiş olacaktır. Bu dört önemli adımla gelecek nesillerin, bilinçli, özgüvenli, hedef sahibi, faydalı, dayanışma ruhu taşıyan, gerçekçi, çalışkan ve değerlerine bağlı olarak yetişmeleri sağlanacaktır. Ders kitap ve materyallerinde olumsuzlukların, aykırılıkların ve değişmesi gerekenlerin neler olduğu konusunda öncelikle bir tespit çalışmasına ihtiyaç vardır. Eğitimde değişimler daha ziyade şekilsel boyutta cereyan etmektedir. Hâlbuki ders kitapları ve eğitim materyalleri muhteva boyutu ile ele alınmış değildir. Bu çerçevede eğitimde asıl reformlar aşağıda sıraladıklarımızda yapılacak dönüşümlerde; boşluğu doldurmakla başlayacak, eğitim rayına oturacaktır Ders kitaplarının mevcut müfredatla olan ilişkileri; Ders konularının işleniş tarzı; Ders kitaplarının muhteva değerlendirmeleri; Konulardaki millî ve manevi-insani değerlere olan aykırılıklar; Ders konularının güncel bilgilerle karşılaştırılmaları; Kitaplardaki dil, üslup (anlatım) ve resimleme ilişkilerine ait eksik ve yanlışlar; Bilginin evrenselliği ve genelliği esaslarına aykırı görünen aktarımlar; Ders kitapları ile verilmek istenen hedefler, hazırlanan düşünce kulvarı; Millî Eğitim Bakanlığı nın ders kitaplarında yer alan olumsuzlukların tespiti yönünde yapılacak çalışmalara ışık tutması bakımından, ele alınacak öncelikli konular içinde göz önünde bulundurulacak hususlar şu şekilde sıralanabilir: Kitap ve müfredat, ders programı ( e-kitap ve eğitim dâhil) incelemelerinde; a) Muhteva itibariyle millî, manevî, ahlâkî-etik ve insani değerlere aykırı hususlar; b) Jakoben anlayışı, dayatmacı ve empoze kültürünü sunan ve tek tipçiliği çağrıştıran yaklaşımlar; c) Kendi insanımızın gerçeklerini ve değerlerini yansıtmayan ögeler; Kitaplarda çoğu resimler yabancılara ait. Gelenek ve kültürümüze aykırı giyim tarzları söz konusudur. Kendi sanat, kültür, ilim ve meslek hayatımız, hatta günlük yaşamımızla, meslek ve ticari hayat gerçekleri ile uyumlu değildir. Doğrudan ithal ve ter- 6

7 cüme ya da kötü bir taklit şeklinde sunulmaktadır. Çoğu resimler gerçek hayata aykırı ve hatta ters durum arz ediyor. d) Felsefi arka planda güdülen yanlış amaçlar ve hedefler (felsefi doktrinler). Özellikle müfredatın dayandığı çarpık ve uyumsuz felsefi arka plan. e) Dilde aşırı uydurukça ya da maksadı ifade etmeyen kelime yada kelime grupları kullanımı. d) Mukaddes ve inanca dayalı değerleri tahkir edici ve aşağılayıcı ifadeler. f) Batılı tasvir safi zihinleri idlal eder kaidesine göre, yapılan tasvirlerin, sunulan resimlerin, anlatılan hikâye ve diğer unsurların değerlendirilmesi. g) Menfi milliyetçiliği çağrıştıran, ayrıştırıcı, ayırımcı ifadeler. h) İslâm ülkeleri ile yanı sıra komşu ülkelerle, başka unsur ve milletlerle dostluğu, uhuvvet ve muhabbeti zedeleyici, ayrışmayı çağrıştırıcı; adavet ve husumeti körükleyici ifadeler. ı) Sanat tarihi ve resim derslerinde, sanat adı altında, insanlık şerefine ve haysiyetine yakışmayan müstehcen ifade, resim ve video (dijital dersler durumunda) kullanılması. i) Fen derslerinde deney ve gözlemi esas almayan, benimsetmeye dayalı, ezberci yaklaşım ve sunumlar. j) Tabiat olaylarında, tesadüf ve tabiat felsefesi ile yorumlama yaklaşımı. k) Bilimsel olmayan ve hatta bilime aykırı ifadeler. l) Bilimsel olarak kendini yenileyemeyen, demode olmuş, yeni eğitim metotları ile anlatılmayan, tedavülden kalkmış hususların bulunması. Bu konulara yol haritası olması bakımından, Millî Eğitim sistemi ve ders kitapları hakkında bazı değerlendirmelerde bulunmaktayız. Milli eğitim müfredatının en temel problemi katı ve ideolojik müfredat anlayışıyla geliştirilmesidir. Öğrencinin 12 yılını adeta ipotek altına alan sistem, öğrenciye ne öğrenmek istediği konusunda söz hakkı vermemektedir. Ders kitapları da bunun paralelinde gelişmektedir. Hâlbuki başarılı eğitim sistemleri müfredatın olabildiğince esnek olmasını öngörür. Finlandiya örneğinde olduğu gibi müfredat belirlemede öğretmen ve öğrenciyi tamamen özgür bırakan sistemler vardır ve Avrupa Birliği ülkelerinin en başarılı eğitim sistemidir (SAT kriterlerine göre). Bu sistemde öğretmen, dönem başında öğrencileri düzey gruplarına ayırıp, her grupla ortak olarak öğrencilerin de görüşlerini alarak müfredatını ve ders etkinliklerini planlar. Türkiye de henüz bu kadar esnek olmasa dahi en azından farklı yetenek ve ilgi düzeylerine göre müfredat farklılaştırılabilse ve ders atlama, konu atlama, sınıf atlama gibi seçenekler kullanılabilse eğitim kalitesinde büyük farklar meydana gelecektir. Özellikle ileri düzey zekâ ve yetenek sahibi öğrenciler sistem tarafından köreltilmekte ve okul ortamından soğumaktadırlar. En azından düzeyinin altında bir müfredat takip ettiği için, zorlayıcı rekabet olmadığından çalışma disiplini kazanamamaktadır. Tüm öğrencilerin aynı düzeyde olması fıtrata muhalif olduğuna göre, her branştan ve her sınıf düzeyinden en az dört farklı derecede müfredat yoğunluğu hazırlayıp, yeteneğe göre müfredatın farklılaştırılması ve zenginleştirilmesi elzemdir. Günümüz dünyasında gibi yaşlarda akademik çalışmaya başlayan ve ciddi anlamda alan uzmanlığına ulaşan dehalar vardır. Ama diyebiliriz ki; geçmiş dönemin şark medreseleri bile müfredat özgürlüğü açısından, Türk eğitim sisteminden ileridedir. Bizim MEB ve YÖK sistemimiz ise, programın üstünde öğrenme düzeyi olan öğrencileri dahi de olsalar o programa mahkûm etmektedir. 8 yıllık eğitimle, ilk sekiz yılda okul çeşitlenmesini tamamen ortadan kaldırarak ve lise düzeyinde de alan ve okul değişimini yasaklayarak sisteme öldürücü darbe vurulmuştu sisteminin ise en kritik yararı ders seçme, okul ve alan değiştirebilme gibi bazı esneklikler getirmesidir. Ancak bu sistemin faydalı olabilmesi içinde özellikle muhteva ve mana olarak sistemin içinin doldurulması ihtiyacı vardır. Türkiye de, özellikle 2003 yılında Milli Eğitim Bakanlığı nın ders kitaplarını ücretsiz ve tek elden dağıtmaya başlamasıyla; hem ders kitaplarının önemi biraz daha artmış hem de müsbet bir yayın komisyonunun hazırladığı kitaplar kabul görürse, tek elden bazı yanlışları düzeltme imkânı hâsıl olmuştur. Ancak maalesef on yıllık değişim sürecine rağmen mevcut kitapları hazırlayan insanların zihniyeti değişmemiştir ve kitaplardaki seküler inkâr dili devam etmektedir. Ders kitaplarındaki eksik ve yanlışları iki başlıkta değerlendirmek mümkündür: 1- Muhteva ve Müfredat açısından; Sarmal müfredat yapısındaki tekrar sorunları, seçilen tema ve konular açısından yanlışlar ve zararlı açık mesajlar. Özellikle ilköğretim 1. Kademe kitaplarında eskiden beri gelen menfi propaganda zihniyeti ve ideolojik müfredat yapısı malumdur. Peki, bu duruma karşı sistemde kabul görebilecek ve ülkedeki farklı kesimlerce de beğenilecek, en azından yoğun tepki görmeyecek ne gibi tedbirler alınabilir? Resmi ideoloji propagandasından ve seküler dilden nasıl kurtarılabilir yapı? Ayrıca sarmal müfredatta öğrenci 6. Sınıfta verilen bir konuyu (elektrik, dilbilgisi gibi) 9. Sınıfta tekrar ederken eski bilgileri unuttuğundan, öğretmen eskileri tekrar etmekten üzerine yeni bilgi koymakta zorlanıyor ve paralel müfredat hiç olmadığından öğrenciler arası düzey farkı hiç gözetilmiyor. 2- Biçim Açısından; Kullanılan dil, resim ve sorularla verilen menfi, örtük/ bilinçaltı mesajlar. Kitaplarda seçilen karakter isimlerinde (tan, acar, ışıl vb.), çizilen resimlerde (nine resimleri bile başı açık, kasap yanında domuz resmi vb.), seçilen edebi metinlerde ve özellikle fen eğitiminde ve doğa temalarında kullanılan tabiatperest ve esbabperest dilde, verilen pekçok vahim bilinçaltı mesajları vardır. Sürekli belli bir yaşam tarzının vurgulanması ve benimsetilmesi amacının güdüldüğü görülmektedir. Noel heyecanı yaşayan bir aile tasviri. Osmanlı döneminin, İslami hayat tarzının kötülenmesi gibi. Ders kitaplarında ayrıca tahammül seviyesinin çok ötesinde ve Osmanlıcaya aşina nesilleri bile iyice yabancılaştıran uydu- 7

8 ruk bir dil empozesi vardır. Yönerge, sayıltı, etkinlik, portfolyo vb. birçok kelimeyi, özellikle sınıf öğretmenleri her gün yüzlerce kez kullanmak zorunda kalmaktadır. Bilimsel ehliyete haiz bir komisyonun kitapları hazırlaması biçim açısından ele alınan zararları izale edebilir; ancak müfredat yapısını değiştirmeye muvaffak olmak için daha uzun vadeli gayretler gerekecektir. Bu bağlamda tedricen yapıyı değiştirecek teklifler üretilebilir. Mesela bazı gereksiz, demode ve müfritane temaların değiştirilmesi mümkün olabilir. Çünkü artık Dünyada da müfredat yapısında inter-disipliner ve kapsamlı temalarla eğitim vermek ön plana çıkmaktadır. Tüm alanlarda sistemler, dengeler, oranlar, etkileşimler vb. temalar kullanılarak hem öğretimde verimlilik artırılabilir hem de geniş bakış açısı kazanan öğrencilere mana-yı harfi ile nazar daha kolay öğretilebilir. Tefekkürün en önemli temel duygusu hayret ve meraktır. Hayret ve merak tefekküre hem saiktir hem neticedir. Ders kitapları müfredatında da özellikle fen eğitiminde konular kuru bir dille değil hayret ve merakı uyandıracak bir üslupla yazılmalıdır. Öğretmen; atom, kuvvet, anatomi, fotosentez, optik, elektrik, enzimler vb. hangi konuyu anlatacak olursa olsun sıkıcı formül ve ezberlerle ne olduğunu anlatmakla birlikte nasıl ve niçin olduğunu da anlatmalıdır. Öğretmen fotosentezin karmaşık şemasını çizdirdiği kadar fotosentezin mucizeliğini ve önemini de vurgulamalıdır. İlla ki mana-yı harfiyi vurgulamasına gerek yok, ama en azından hayret duygusunu uyandırmaya ve ülfeti kırmaya vesile olabilir. Ders kitaplarında hayret, merak ve heyecan verici bir üslup yakalanabilirse bu hem öğrencinin hem de öğretmenin motivasyonunu fevkalade artıracaktır. Aynı zamanda tefekküre sevk edecektir. İşlenen her konuda ve her bilim dalında öncelikle harikuladelik, fevkaladelik ve mucizelik vurgulanmalıdır. Günümüz dünyasında da fen eğitiminde en çok arzulanan şey öğrencilere konuların nasıl eğlenceli verilebileceği, ilginin nasıl çekileceği ve hayretin nasıl uyandırılacağıdır. Bunlarla ilgili pek çok olumlu örnekler vardır. Bütün bu hususlardan da anlaşılacağı gibi yapılacak acil ve acele bir çalışmanın ardından çözüm yolu olarak öncelikle tüm müfredatın değiştirilmesi ve yeni ders kitaplarının her şeyiyle yeniden hazırlanması gerekli görülmektedir. Böyle bir çalışmanın en kısa zamanda başlatılması zaruridir. Eğitim ve öğretim temelinde benimseme ve isteklilik olan bir süreçtir. Öğretenin de öğrenenin de bu sürece samimi bir yaklaşımla ve süreklilik içerisinde dâhil olmaya her zaman razı olması gereklidir. Bu rızanın devamı için sistem ve müfredat çok önemlidir. Yapılacak çalışma ile ülke geleceğinin, kalkınmasının, medeniyetinin daha pek çok bin yıllar payidar olmasının kapıları açılmış olacaktır. Eğitim için akıtılacak her damla alın teri karşılık olarak nice kutsal değerlerin ayakta kalmasının ve ileriye taşınmasının maddi manevi hazzını yaşatacaktır. Yeniden yapılanma sürecindeki çalışmalar, yenilenmeye, değişime, dönüşüme açık olacaktır. Gelişmeyi, paylaşmayı, araştırmayı toplum içinde birleşik unsurlar olarak hayata geçirecektir. Böylelikle geleceğin inançlı, gayretli, başarılı ve değerlerini sahiplenen nesilleri yetişecektir. Bu çalışmaya olan ihtiyaç, daha fazla gecikmeye mahal bırakmayacak kadar elzemdir. Bir an evvel hayata geçirilmesinde azami zaruretler vardır. Bu gayretler, gereksiz şikâyetlerle bir neticeye ulaşılamayacağını göstermesi ve aynı zamanda en ufak samimi çaba ve hamlelerin ne kadar büyük neticeler verebileceğini ortaya koyması bakımından çok önemlidir. sonra okulu bırakması sistemin başarısızlığının kanıtıdır. Eğitim sistemi halkın tercih ettiği ve razı olduğu makul isteklere dayalı olarak yeniden tesis edilmelidir. Bu aynı zamanda demokratik bir taleptir. 8

9 DERSHANE İHTİYACINI ORTADAN KALDIRACAK MODERN BİR ÖNERİ LİSELERİN GENEL, MESLEK VE İMAM-HATİP LİSELERİ OLARAK YAPILANDIRILMASI Çocukların yarış atları olmaktan çıkarılıp okullarda sınavlarla uğraşmak yerine, gerçek hayat becerileri edinmeleri ve hafta sonlarıyla akşamlarını evlerinde aileleriyle geçirmesi ve çocukluğunu yaşaması herkesin arzusudur. Gelecek neslin sağlıklı büyümesi, kişisel ve zihinsel gelişimi ve sosyal beceriler edinmesi de bunu gerektirir. Prof. Dr. Yunus Çengel Adnan Menderes Üniversitesi Çocukların yarış atları olmaktan çıkarılıp okullarda sınavlarla uğraşmak yerine, gerçek hayat becerileri edinmeleri ve hafta sonlarıyla akşamlarını evlerinde aileleriyle geçirmesi ve çocukluğunu yaşaması herkesin arzusudur. Gelecek neslin sağlıklı büyümesi, kişisel ve zihinsel gelişimi ve sosyal beceriler edinmesi de bunu gerektirir. Gerçek hayat becerileri kazandırmak yerine bilgi yükleyerek öğrencileri bir üst okula girişte sıralamaya yönelik mevcut eğitim sisteminde anlamlı reform yapmanın tek yolu, sistemin temel çıktısının öğrencileri sıralama olmaktan çıkarılmasıdır. Bu açıdan bakınca, SBS nin kaldırılıp yerine yılda 12 ulusal sınav getirilmesi köklü bir reform değil basit bir mekanizma değişikliğidir. Reform; bu tür ulusal sınavların, öğrencileri sıralama yerine eğitim hedeflerine birey, sınıf, okul, şehir ve bölge bazında ne derece yaklaşıldığının belirlenmesi ve yapılacak değişiklik ve alınacak iyileştirme tedbirlerine objektif bir dayanak oluşturması için yapılmasıdır. 3 Eylül 2013 tarihli New York Times daki bir analizde vurgulandığı gibi, sınav ve sıralama çılgınlığı öğrencilerin çok yönlü birey olarak gelişimini önlemekte, sağlıklı büyümelerine engel olmakta ve öğrencilerde sosyal sorumluluk, yaratıcı ruh ve pratik beceriler geliştirme fırsatlarına darbe vurmaktadır. Aynı zamanda, gerçek hayat zorluklarıyla yüzleşmeye hazırlıksız, sosyalliği yetersiz ve insiyatif kullanamayan girişimcilikten uzak gençler yetiştirmektedir. Beceri kazandırma yerine bilgi yükleyip bu bilgileri ölçmeye dayalı eğitim sisteminin hedefi öğrencileri, bilgisayar ve robotlar gibi, verilen bilgileri işleme kapasitesi yüksek kişilere dönüştürmektir. Bu sistemde yetişen başarılı öğrenciler, 9 bir soru sorulduğunda doğru cevabı bulabilirler; ama iyi bir soru soramazlar. Gerçek hayat ortamında da fonksiyonel olmakta zorlanırlar. MEB istatistiklerine göre, öğretim yılında toplam 4 milyon 996 bin ortaöğretim öğrencisinden sadece 47 bini (yüzde 0.94) fen ve sosyal bilimler liselerinde öğrenim görmektedir. Bu elitik liselere girecek yaklaşık % 1 lik öğrenciyi belirlemek için tüm orta okulları 4 yıl boyunca kuru bilgi yükleme merkezlerine çevirmenin ve bedensel ve zihinsel gelişim çağındaki çocukları okul-dershane arasında mekik dokumaya mahkum etmenin akıl mantıkla izahı mümkün değildir. Genel akıl, tüm anadolu ve genel liselerin, öğrencilere fen, sosyal bilim, sanat, spor veya yabancı dile yönelmelerine fırsat veren esnek bir müfredatla çok programlı liselere dönüştürülmesini gerektirir. Tüm meslek liseleri de çok programlı meslek liselerine dönüştürülmeli ve yerel ihtiyaca hitap eden bölümler açılmalıdır. Hatta genel lise ve imam hatip lisesi öğrencileri de meslek liselerinden mesleki dersler alabilmeli ve bir sertifika sahibi olmaları mümkün kılınmalıdır. Ayrıca, 96 bin (yüzde 1.92) öğrencinin eğitim gördüğü öğretmen liselerinin (ve 21 bin öğrencisi olan güzel sanatlar ve spor liseleri ile 1262 öğrencisi olan polis kolejlerinin) de varlığını izah etmek mümkün değildir. Zaten öğretmen liselerinden mezun bir çök öğrenci Eğitim Fakültesine değil Tıp ve Mühendislik Fakültelerine gitmektedir. Öğretmenlik mesleğine ortaokuldan sonra yönlendirilmiş olanların daha iyi öğretmen olduğunu gösteren hiçbir bulgu yoktur. Aksine, Harvard Üniversitesince 2010 da İlk ve Orta Okullarda Öğretmen Etkinliği üzerine hazırlanan bir rapor, sınıflarda öğretme etkinliğinin, eğitim fakültesinden mezun olup olmama, mezun olunan üniversite veya master yapmış olmayla bir ilişkisi olmadığını ortaya koymuştur. Hatta raporun yazarları iyi bir öğretmeni, eğiterek değil seçerek bulmanın daha kolay olduğu sonucuna varmışlardır. Öğretmenlik bir sanattır ve öğretme becerisi KPSS türü test sınavlarıyla ölçülemez. ABD de öğretmenlerin yarısının ilk 5 yılda mesleklerini bırakıp piyasada daha iyi işlere girmeleri gösteriyor ki çok yönlü yetişen öğretmenlerin geniş mesleki seçenekleri vardır ve daha mutlu olurlar.

10 İlkokul ve ortaokulda öğrencilerin bilgi, beceri ve yetkinlik kazanımı yerine dershanelere giderek test çözme becerisini geliştirmeye odaklanmasının temel sebebi, iyi bir lisede öğrenim görme şansı elde etmek için sıralamada üst sıralarda yer almaktır. Bunun önünü kesmenin kesin yolu önce fen, sosyal bilimler, öğretmen, sanat ve spor gibi anlamını yitirmiş lise türlerinin kaldırılarak hepsinin genel lise ye çevrilmesi ve bu liselerin çok programlı yapılarak farklı eğilimli öğrencilerin beklentilerine cevap verilmelidir. Sonra da ilkokul mezunlarının kendi mahallelerindeki ortaokula gittiği gibi, ortaokul mezunlarının da kendi mahallelerindeki en yakın genel, meslek, veya imam hatip lisesine gittiği bir sistem kurgulamak ve sadece küçük bir kesimi ilgilendiren özel ve (Galatasaray Lisesi gibi) özellikli okulların da kendi öğrencilerini kendi kriterleriyle almasını sağlamaktır. Böylece okullar arasındaki uçurumlar giderilirken, ilk ve orta okul öğrencilerinin dershaneye gitme ihtiyacı da ortadan kalkar. Mevcut ortak sınavlar da sıralama için değil eksikleri belirleme ve onları giderme amaçlı olarak kullanılır ki modern dünyanın da yaklaşımı budur. Okullar arası geçişin de son derece esnek olması, sistemde büyük bir rahatlama sağlayacaktır. Avrupa Parlamentosu 2006 da kişisel tatmin ve gelişim, toplumsal kabul, sosyal katılım, aktif vatandaşlık ve istihdam edilebilirlik için gerekli bilgi, beceri, ve davranış sepeti olarak şu 8 Anahtar Yetkinliği adapte etti: 1- Anadilde iletişim, 2- Yabancı dillerde iletişim, 3- Matematikte yetkinlik ile bilim ve teknolojide temel yetkinlikler, 4- Dijital yetkinlik (bilişim/iletişim teknolojilerini etkin kullanma), 5- Öğrenmesini öğrenme, 6- Sosyal ve medeni yetkinlikler (demokrasi, kişisel haklar, vs), 7- Girişkenlik ve girişimcilik (yaratıcılık, inovasyon, etiklik, liderlik) 8- Kültürel farkındalık ve ifade. Bu anahtar yetkinlikler birbiriyle ilintilidir ve vurgu kritik düşünce, yaratıcılık, girişkenlik, problem çözme, risk irdelemesi, karar alma, ve duyguları yapıcı bir şekilde yönetmektedir. Bugünün globalleşen dünyasında işlevsel olabilmek için olmazsa olmaz olan bu temel yetkinlikler, testlerle ölçülebilecek şeyler değildir. Eğitim sistemi üzerinden sıralama baskısının kalkması, okullarda bu tür topluca ölçülmesi zor olan beceri kazanımlarına odaklanmayı mümkün hale getirecektir. Yüzde 1 lik öğrenci diliminin elit okullara gönderilmesinden vazgeçilmesinden kaynaklanabilecek cüzi mağduriyet, öğrencilerin % 100 üne anahtar becerilerin kazandırılmasından doğan büyük faydanın yanında ödenecek küçük bir fiyattır. Bunu yapmamak ise % 99 un mağduriyetine razı olmaktır ki maliyeti ve sorumluluğu ağırdır. Lise öğrencilerinin dershanelere yönelmelerini azaltmanın yolu da lise eğitimiyle beraber üniversiteye giriş sisteminde de köklü değişiklikler yapılmasıdır -üniversitelerin kendi giriş kriterlerini belirlemeleri, çoklu sınav sistemi ve yüklenen bilgilerden ziyade kazanılan becerilere ağırlık verilmesi gibi-. Liselerde sanat ve spor faaliyetlerine ağırlık verilmesinin yolu, bu tür faaliyetlere katılımın belgelenmesi ve üniversiteye girişte bir karşılığının olmasıdır. Üniversite giriş sınavlarında Word ve Excell gibi teknoloji bilgilerinin ölçülmesi, tüm öğrencileri teknoloji okur yazarı yapar ve dersaneleri de bilgisayar kursları veren beceri merkezlerine çevirir. Kazanılan mesleki yetkinliklerin bir karşılığı olması, tüm lise öğrencilerini sertifikalı bir beceri sahibi olmaya yönlendirir. Beceri kazanmış öğrencilerin ciddi bir kısmı da üniversiteye gitme ihtiyacı hissetmez. Köklü değişim elbette kolay değildir ve cesaret gerektirir. Ancak herşeyin hızla değiştiği günümüz dünayasında değişime açık dinamik bir yapıya kavuşmak yerine değişime kapıları kapatmak, adeta dünyadan kopmak ve geri kalmayı kabullenmektir. Her değişimin bir maliyeti ve sebep olabileceği mağduriyet vardır. Ancak az bir zararla büyük bir faydayı netice verecek bir değişimi yapmamak, büyük bir zararı işlemektir. Burada teklif edilen ortaöğretim kurumlarının genel, meslek ve imamhatip olacak sadece üç tipe indirgenmesi ve her lise tipinin çok programlı esnek bir yapıya büründürülmesi, eğitimi bir yarış olarak gören ve bu yarışta avantajlı bir pozisyon elde etmiş olan küçük bir kesimi rahatsız edebilir. Ancak geniş halk kitlelerinde oluşturulacak olan büyük ferahlama ve okulların test merkezleri olmaktan kurtarılıp yeniden eğitim kurumları haline getirilerek asli görevlerine döndürülmesi gibi büyük faydalar, bu değişimin ivedilikle yapılmasını gerekli kılar. 10

11 Üniversitelere Giriş Sisteminin Beceri Odaklı Olarak Yeniden Düzenlenmesi Liselerin işlevinin üniverseteye girişte bir basamak taşı haline gelmesi, iddialı liseleri ikinci sınıf bir üniversiteye hazırlık dershanesi statüsüne indirgemiştir. Üniversite iddiası olmayan liselerde ise dersler genellikle ilgisizlik ortamı içinde heyecansız bir şekilde yapılmakta, ve ciddi öğrenciler liseden kurtarabildikleri zamanlarını dershanelerde geçirmektedirler. Prof. Dr. Yunus Çengel Adnan Menderes Üniversitesi Özet Bu makalede liselerin üniversitelere girişe yönelik test merkezleri olmaktan çıkarılıp ögrencileri gerçek hayat becerileri ile donatan eğitim kurumları haline getirilmesi ve bunun en başarılı öğrencilerin üniversiteye giriş sıralamasını etkilemeden yapılması hakkındadır. Teklif edilen düzenleme, lise mezunlarının sahip olmaları istenen bilgi ve becerilerin belirlenmesi ve üniversite giriş sınavının da büyük etapta bu bilgi ve becerileri ölçmeye dayandırılması eksenlidir. Örneğin üniversiteye giriş sınavında bir kaç bilgisayar sorusu olması, tüm lise mezunlarının bilgisayar konusunda ciddi beceri sahibi olmasını sağlıyacaktır. Üniversiteye hazırlık kursları da kendilerini bilgisayarlarla donatacak, ve kursiyerlerine en yüksek seviyede bilgisayar becerisi kazandırma yarışına gireceklerdir. Benzer şeyler güzel yazma, yabancı dil, sağlık bilgisi, sportif faaliyetler, ve sanat faaliyetleri için de yapılabilir ve bu tür faaliyetler için öğrencilere direk puan verilebilir (lise başarı notunun üniversiteye giriş sınav sonuçlarına direk olarak eklenmesi gibi). Spor, kültür ve sanat etkinlikleri alanında ögrencilerin birer portföyünün olması ve bu faaliyetlere katılım ve başarının bir şekilde üniversiteye girişte bir puan karşılığı olması, liseleri bu tür faaliyetlerin merkezi haline getirecektir. Keza, bir konu hakkında öğrencilerin bir makale yazmasının üniversite giriş sınavının bir parçası yapılması, tüm lise mezunlarınin en yüksek seviyede kendilerini yazılı olarak ifade etme becerisi kazanmalarının ve imla kurallarını ögrenmelerinin önünü açacaktır. Teklif edilen bu system üniversiteye kimlerin gireceğini muhtemelen pek değiştirmiyecektir. Ancak üniversiteye giren ve girmeyen her lise mezununun lise sonrası hayata gerçek hayat becerileri ile donanmış olarak daha yüksek bir özgüven ve kişisel gelişmişlik seviyesinde başlamasını ve liselerin de anlamlı eğitim yuvası olmasını sağlıyacaktır. Anahtar kelimeler: Üniversiteye giriş, ortaöğretim müfredatı, beceri kazanımı, sınav sistemi. Giriş Liselerde müfredatı yasal olarak Milli Eğitim Bakanlığı (MEB) belirler. Ancak gerçek lise müfredatını belirleyen kurum YÖK bünyesindeki Öğrenci Seçme ve Yerleştirme Merkezi (ÖSYM) dir. Bunun da sebebi, lise eğitiminin üniversiteye giriş odaklı olması, liselerin başarılarının üniversiteye yerleştirebildigi öğrenci oranı ile ölçülmesi, ve üniversiteye giriş sınavı konu ve kriterlerinin ÖSYM tarafından belirlenmesidir. Bunun doğal sonucu olarak liselerde şeklen MEB müfredatı uygulanır görülürken aslen Yükseköğretime Geçiş Sınavı (YGS) ve Lisans 11

12 Yerleştirme Sınavı (LYS) hazırlığı yapılmakta, ve ağırlıklı olarak hedefleri ÖSYM tarafından belirlenen program uygulanmaktadır. O kadar ki YGS-LYS ye dahil olmayan dersler ciddiye alınmamakta, ve hatta o derslerin saatlerinde YGS-LYS hazırlığı yapılmaktadır. Örnegin bir kaç yıl öncesine kadar yüksekögretime giriş sınavı soruları esas olarak Lise 1 müfredatına dayalıydı, ve dolayısıyla Lise 2 ve Lise 3 dersleri göstermelik olarak yapılıyordu. Lise 2 ve 3 dersleri de sınav kapsamına alınınca, birdenbire bu sınıflarda da dersler ciddiye alınmaya başladı. Yani MEB nasıl bir müfredat hazırlarsa hazırlasın, sonunda ortaöğretim kurumlarında ne yapılacağını ve hangi derslerin çalışmaya değer olduğunu belirleyen kurum, üniversiteye giriş anahtarını elinde tutan ÖSYM dir. Yakın bir işbirligi içinde olması gereken bu iki kurumun birbirinden kopuk olması, bir sorumsuzluk ve eğitimde misyonsuzluk örneğidir, ve ülke için bir talihsizliktir. Bu iki başlılığın sona erdirilmesi ve lise eğitimine bir ciddiyet getirilmesi için ÖSYM nin MEB bünyesine alınması, veya en azından YGS-LYS içeriğinin MEB tarafından belirlenmesi bir zarurettir. Aksi taktirde liselerde etkin bir eğitim beklemek hayaldir, ve mevcut uygulama MEB nın elini kolunu bağlamaktadır. Lise müfredatı ve YGS-LYS konu başlıkları arasındaki uyumsuzluk bir boşluk yaratmış, ve bu boşluğu adeta üniversiteye giriş liseleri olan ve sayıları MEB liseleriyle yarışan üniversiteye hazırlık kursları doldurmuştur. Lise öğrencileri de gündüzlerini MEB liselerinde geçirmek, ve akşam ve haftasonları da malî külfetine katlanıp YGS- LYS liselerine gitmek zorunda bırakılmışlardır. Durumun farkında olan birçok lise, bilhassa özel liseler, öğrencilerine her hafta üniversiteye giriş deneme sınavı vermekte, ve bu sınav sonuçları öğrencilerin neredeyse yegane başarı göstergesi olmaktadır. Liselerin işlevinin üniverseteye girişte bir basamak taşı haline gelmesi, iddialı liseleri ikinci sınıf bir üniversiteye hazırlık dershanesi statüsüne indirgemiştir. Üniversite iddiası olmayan liselerde ise dersler genellikle ilgisizlik ortamı içinde heyecansız bir şekilde yapılmakta, ve ciddi öğrenciler liseden kurtarabildikleri zamanlarını dershanelerde geçirmektedirler. Lise Eğitiminin Amacı Bu çarpıklıklara son verip Lise eğitimini rasyonel bir zemine oturtmanın başlangıç noktası gereksiz ayrıntılardan sıyrılıp büyük resme bakmak, ve ağaçlarla uğraşmayı bırakıp ormana odaklanmaktır. Burada sorulacak birinci soru da lise eğitiminin hedefinin veya misyonunun ne olduğu, ve bu kadar kaynak aktardığımız lise eğitiminden neyin amaçlandığıdır. Resmî belgelerde bu misyon kulağa hoş gelen yaldızlı ama içi boş sözlerle ifade edilmiş olabilir. Ancak görünüşe bakılırsa Türkiye de lise eğitiminin tek bir gayesi vardır, ve o da öğrencileri YGS-LYS ye hazırlamak. Yani belirlenen konularda en kısa zamanda en fazla soruyu en kestirme yollardan çözme becerisini kazanmak. Gerçekten de öğrencilerimiz testlere girip geçme konusunda gayet beceri sahibi. Ancak bu becerinin kimseye bir faydası yoktur. Çünkü hiçbir işveren bir lise mezununa bu becerisinden dolayı iş vermez ve hiçbir lise mezunu bu becerisine dayanarak bir iş yeri açmaz. İlk ve orta öğretimde öğrencilere gerçek dünyada kendilerini yararlı kılacak hangi becerilerin kazandırıldığı ciddi şekilde sorgulanmalıdır. Her lise mezunu üniversiteye girebiliyor olsaydı, mevcut uygulamayı yine anlayışla karşılamak mümkündü. Ama her yıl üniversite sınavlarında öğrencilerin çoğu yerleştirilemedikleri için başarısız sayılıyor, ve bu ezici çoğunluk 18 yılını ve kendine güvenini kaybetmiş olarak ve pazarlanabilir bir becerisi olmadan hayat mücadelesine terkediliyor. Tablo bu kadar vahim olduğu halde yıllardır bu konuda ciddi bir şey yapılmamış olmasını anlamak mümkün değildir. Acaba, hangi aklı başında bir sanayici ürünlerinin çoğunun ıskartaya çıkarılmasına ve atılmasına seyirci kalabilir ve herşey yolundaymış gibi davranabilir? Eğer liselerin gayesi gerçekten öğrencileri üniversite sınavına hazırlamak ise, bu işi dershaneler çok daha iyi yapıyorlar. O zaman gayesi öğrencilerini üniversiteye yerleştirmek olan ama bunu bile hakkıyla yapamıyan liselere ne gerek var? Boğaziçi Üniversitesi eski rektörü Prof. Dr. Üstün Ergüder in dediği gibi Bizde lise eğitimi yok (Sabah Gazetesi, 12 Haziran 2005). Hatta lise engeli yüzünden yeterince dershaneye gidemeyen birçok öğrenci, mezuniyet sonrası ilk yılı dershane yılı olarak görmekte, mali külfetine katlanıp üniversiteye hazırlanmaktadır. Üniversiteye giden yolun sahte rapor alıp liselerden kaçmakta olduğuna bakılırsa, liseler üniversiteye girişe destek değil köstek olan kuruluşlar haline 12

13 gelmişlerdir. Bu tür düzmece raporlarla da öğrenciden doktora kadar her kesim sahtekarlığa alıştırılmakta, ve sahtekarlık meşruiyet kazanıp bir hayat tarzı olarak kurumsallaşmaktadır. Durum böyle iken 3 yıl olan genel liseler de 4 yıla çıkarıldı, ve mezunların gerçek hayata atılması bir yıl ertelendi. Yani öğrenciler hayatlarının en verimli bir yılını daha test çözmeyle harcamaya mahkum edildi. Aslında yapılması gereken tam tersi bir uygulamayla 4 yıllık liseleri 3 yıla indirmek, ve çoğu üniversite kapılarından geri çevrilecek olan ögrencilerin çok geç kalmadan toplum içinde yaşam becerileri kazanmasını saglamaktı. Devlet de tasarruf ettiği para ile bilgisayar, daktilo, vs kursları açar (veya mevcut kursları destekler), ve gençleri gerçek hayata hazırlardı. Bazılarına uçuk gibi görünen bu fikirler, ABD de pratikte yaygın olarak uygulanır. ABD de lise mezunlarının yaklaşık üçte biri üniversite veya yüksek okula gitmek yerine kendi tercihleriyle okul içi ve dışında kazandıkları beceriler ile işe girmekte ve yaşamlarını sağlıyabilmektedir. Ve halka meslek kazandırma kursu açanlara devlet mali destek sağlamakta, ve öğrencilere de yaşları ne olursa olsun burs vermektedir. Böylece eğitim yaygınlaşmakta ve değişen şartlara göre devamlı güncellenmektedir. Türkiye de izinsiz kurs açanlara verilecek ceza tartışlıırken, ABD de özel sektör eğitimin her kademesinde önemli bir yer tutmaktadır, ve ihtiyaç olan hizmeti yerinde sunarak devletin yükünü hafifletmektedir. Bu özel kursların denetimini de halk yapar beğenmediği kurslara gitmiyerek veya gitmişse kaydını sildirerek, ögrencisiz kalan kursun kapısına kilit vurdurur. Lise Eğitimine Rasyonel ve Demokratik Bir Yaklaşım Demokratik yaklaşım, kararlarda çoğunluğun esas alınmasını, ancak azınlığın da haklarının teminat altına alınmasını gerektirir. Her 3 yeni lise ögrencisinden 2 sinin üniversiteye giremiyeceği dikkate alınırsa, bu yaklaşım lise eğitiminde üniversiteyi kazanamıyacak olanların esas alınmasını, ancak kazanacak olanların da mağdur edilmemesini gerektirir. Yani lise eğitiminin esas gayesi, üniversiteye giremiyecek olan %60-70 oranındaki büyük öğrenci kitlesini gerçek hayata hazırlamak, ve onları mezuniyetten sonra topluma katkı yapacak ve iş hayatında fonksiyonel kılacak becerileri kazandırmak olmalıdır. Aksi taktirde ne kadar reform yapılırsa yapılsın lise eğitimi gayesiz, ruhsuz, ve heyecansız olmaya ve gençleri gerçek hayattan soyutlamaya devam edecektir. Sonunda iş dünyası kalifiye işgücü sıkıntısı çekerken lise mezunları da iş yokluğundan yakınacaklardır. Geçerli bir becerisi olmadan işe alınanlar ise verimsiz çalışacak, ve işletmenin kârlılığını düşüreceklerdir. Beceri sahibi bir kişinin yapabileceği bir işe birden fazla eleman almak zorunda kalan işveren de maliyetleri kontrol altında tutabilmek için çalışanların ücretlerini düşük tutmak zorunda kalacaktır. Modern ülkelerde bile 4 yıllık bir üniversiteyi bitirme oranının %30 civarında olduğu dikkate alınırsa (ABD de 2008 e 25 yaş üstü yetişkin nüfusun sadece %29 u 4 yıllık bir üniversite mezunuydu), gençlerin en değerli yıllarını mekanikleşerek üniversiteye hazırlıkla geçirmenin akıl dışılığı ve lise çağında geçerli beceriler kazandırmanın önemi daha da açık görülür. Lisede pazarlanabilir ve gerçek hayata dönük beceriler kazanan öğrenciler derslerine daha büyük bir ilgiyle yaklaşacak, ve hatta bir kısmı daha lisedeyken çalışıp gelir elde edebilecektir. Beceri ve özgüven kazanan ögrencilerin üniversiteye girme dışında da seçenekleri olacak, ve üniversite kapılarındaki yığılma azalacaktır. Bu yaklaşımda geniş tabanlı bir mutabakat sağlanırsa, sıra lise mezunu bir gencin sahip olması arzu edilen becerilerin belirlenmesine gelir. Bu da iş dünyası, toplum kuruluşları, ve eğitimcilerin birlikte çalışmasıyla mutabakat sağlanarak halledilebilir. Böyle bir yaklaşım, lise mezunlarına gerçek hayat becerileri kazandırmakla kalmayacak, aynı zamanda iş dünyası ve aileleri eğitimde partner ve faal oyuncu konumuna getirecektir. Bu birliktelikten en büyük faydayı da merkezî rol oynayan liseler göreceklerdir. Aşağıda bunun nasıl sağlanabileceğine dair örnekler sunulmuştur. Liselerin Mezunlarını Gerçek Hayata Hazırlama Misyonu Liselerde ciddiye alınacak dersleri ve dolayısı ile gerçek müfredatı MEB in değil ÖSYM nin belirlediğine bakılırsa, işe bu iki kurumu tek bir yönetim altına alarak veya en azından birlikte çalışmasını sağlıyarak iki başlılığı önlemekle başlamak lazımdır. Yoksa davul birinde tokmak başkasında gibi bir manzara ortaya çıkar. Üniversiteye girişle ilgili problemi kalıcı bir şekilde çözmek için üniversiteye giriş sınavlarının konu başlıkları MEB tarafından belirlenmeli, ve hatta ÖSYM nin YGS-LYS ile ilgili kısmı gerekirse MEB bünyesine aktarılmalıdır. ÖSYM ve MEB arasında yakın bir koordinasyon sağlanmasından sonra yapılacak ilk iş, geniş katılımlı istişarelerle bir lise mezununun sahip olması gereken bilgi ve becerilerin belirlenmesi, ve lise müfredatı ve YGS- LYS nin bu bilgi ve becerileri kazandırma ve ölçmeye yönelik olarak tekrar formüle edilmesidir. Burada dikkat edilmesi gereken şey, YGS-LYS nin müfredatı desteklemesi ve bir kopukluğa meydan verilmemesidir. Mevcut müfredatta öğrenciye genel bir kültürel altyapı oluşturmaya yönelik Türkçe, Matematik, Fen Bilgisi, ve Sosyal Bilimler gibi temel dersler (tabi ki çok daha modernleştirilmiş ve ezbercilikten arındırılmış olarak) müfredatın ve YGS-LYS nin omurgası olarak kalmaya devam edebilir. Ama YGS-LYS de bu klasik konulardan sorulan sorular YGS-LYS puanının üçte ikisini aşmamalıdır. Keza, cevabı bir kaç harf veya rakam olan bazı sorularda, öğrenci cevaplarını cevap kağıdına direk olarak girmeli, ve sunulan seçeneklerden en iyisini bulma alışkanlığının 13

14 oluşması önlenmelidir. Liseleri engelli üniversiteye hazırlık kursu görüntüsünden çıkarmak ve öğrencilere gerçek hayat becerileri kazanmaya teşvik etmek için YGS-LYS puanının en az üçte biri şu alanlardan gelmelidir: 1. Bilgisayar Becerisi: Günümüzde bilgisayar eğitiminin yeri ve önemi hakkında çok şey söylemeye gerek yoktur. MEB nın ciddî gayretleri ile bugün neredeyse tüm liseler bilgisayar donanımlı ve internet bağlantılıdır ve öğrencilere uygulamalı bilgisayar dersleri verilmektedir. Ancak bu derslerin yeterince ciddiye alındığı söylenemez. YGS-LYS de soruların belli bir oranının Internet, Windows, WORD, ve Excel kullanımı gibi temel becerileri ölçmesi, teknoloji kullanımının gereken ilgiyi görmesini sağlayacak, ve hatta üniversite hazırlık kurslarının bile bilgisayar eğitimi sunmasını sağlayacaktır. 2. Hızlı Daktilo Becerisi: Bugün lise çağında olan gençler, gelecekte zamanlarının önemli bir kısmını bilgisayar başında epostadan dilekçe yazmaya, form doldurmaktan rapor hazırlamaya kadar çok şeyi klavye kullanarak yapacaklar, ve hızlı daktilo becerisi olmayan kişiler geleceğin bilgi tabanlı ekonomisinde adeta özürlü olacaklardır. O yüzden günümüzde hızlı daktilo becerisine sahip olmak, okur-yazar olma kadar önemli hale gelmiştir, ve bu beceri öğrencilere okullardaki mevcut bilgisayarlarda daktilo programları kullanarak kolaylıkla kazandırabilir. Dakikada yazılan kelime sayısı ile ölçülen bu beceri de kolaylıkla ölçülebilir, ve YGS-LYS puanının belli bir kısmı daktilo sınav sonucuna dayandırılabilir. Bu puandan mahrum kalmak istemeyen ve hatta YGS-LYS puanının bir kısmı nı garantiye almak isteyen ögrenciler daktiloyu şevkle ögrenecek, ve hızlı yazma becerilerinden dolayı ödevlerini de bilgisayarda yapmaya başlıyacaklardır.3. Genel Sağlık Bilgileri: Türkiye de genel sağlık konularında ve ilaç kullanımında korkutucu boyutta bir cehalet vardır, ve lise ve hatta üniversite mezunları bundan istisna değildir. Liselerde gıdaların besin değerinden yaygın olarak kullanılan ilaçların yan etkilerine, koruyucu tıptan sıkça görülen hastalıkların belirtilerine, sigaranın zararları ndan yüksek tansiyona kadar bir çok konuda temel bilgiler verilebilir. Sadece antibiyotiklerin bilinçsizce kullanımının önlenmesi bile büyük bir kazanım olacaktır. YGS-LYS de soruların belli bir oranının genel sağlık bilgilerini ölçmesi, ögretmen ve ögrencilerin bu konulara ciddi olarak egilmesini sağlayacak, ve genç yaşta doğru bilgi ile techiz edilen ögrenciler hem ailelerini egitecek, hem sağlık kuruluşlarıyla daha bilinçli bir iletişım kurabilecek, ve hem de ömürlerini daha sağlıklı olarak geçireceklerdir. 4. Genel Trafik Bilgisi: Türkiye de motorlu araç kullananların sayısı ile beraber trafik kazaları da hızla artmaktadır, ve yetersiz trafik egitimi bundan kısmen sorumludur. Okullarda verilen trafik bilgisi ciddiye alınmamaktadır, ve sürücü adayları bu eksikliklerini trafik kurslarında gidermeye çalışmaktadırlar. YGS-LYS de soruların bir kısmının trafik bilgisini ölçmesi, okullarda trafik egitiminin ciddiye alınmasını ve trafik konusunda bilinçli bireylerin yetişmesini sağlıyacaktır. Hatta YGS-LYS nin trafik kısmından belli bir puanı aşan adaylar ehliyet için zorunlu Trafik kurslarından muaf tutulabilir, ve böylelikle kurslar için sarfedilen kaynaklardan ciddi tasarruf sağlanabilir. 5. Genel Kültür ve Dünya Olayları: Lise ve hatta üniversite ögrencilerinin ülke ve dünya gündeminden habersizliği, ve dünyada olup bitenleri algılıyabilme ve olayları objektif olarak irdeliyebilme becerisinden yoksunluğu hayret vericidir. Hızla değişen dünyamızda bireylerin adeta cam bir fanus içinde kalarak yaşamlarını devam ettirebilmeleri mümkün degildir. Ögrenciler genç yaşta kitap, dergi, ve gazete okumaya teşvik edilmeli, ve gerçekçi kararlar verebilmeleri için kendilerini dışarıda nasıl bir dünyanın beklediğini bilmelidir. YGS-LYS sorularının bir kısmının gelecegi etkiliyebilecek önemde güncel konulardan olması (magazin, spor, ve kısır siyasi çekişme türü şeyler hariç), ögrencileri dünya vatandaşlığına hazırlıyacak, ve geniş bir perspektif oluşturmalarına ve çevrelerini daha bilinçli olarak algılamalarına ve değişen şartlara uyum sağlamalarına yardımcı olacaktır. 6. Sanat, Spor, ve Ders Dışı Faaliyetler: Liselerin YGS-LYS ye odaklı olması liseleri adeta test merkezlerine çevirmiş, ve YGS-LYS kapsamı dışındaki ders ve faaliyetler adeta yok olmaya yüz tutmuştur. Halbuki sağlıklı bir eğitim ögrencilerin çok yönlü olarak gelişmelerine imkan veren bir egitimdir, ve okullar ögrencileri robotlaşmaya itmemelidir. Bu da ders dışı faaliyetlerle sağlanır. Ögrencilerin şevkle sportif faaliyetlere katılmasını, 14

15 bir müzik aleti çalmasını, tiyatrolarda rol almasını, okulu değişik etkinliklerde temsil etmesini sağlamanın yolu, YGS- LYS puanının bir kısmının bu tür faaliyetlere katılmaya bağlanmasından geçer. Bu puan her ögrencinin ders dışı faaliyetlerinin detaylı bir dökümüne dayalı olarak okullarca belirlenip YGS-LYS ye gönderilebilir. Mevcut sistemde YGS-LYS puanının yaklaşik dörtte birinin ögrencinin lisedeki başarısından geldiği dikkate alınırsa, YGS-LYS puanına bu tür ilaveler bir zorluk oluşturmaz. 7. Güzel Yazma: Liselerdeki Güzel Konuşma ve Yazma dersleri YGS- LYS de bir karşılık bulamadığı için genellikle ciddiye alınmamakta, ve ögrenciler imla kurallarını ve hatta düzgün bir dilekçe yazmasını bile ögrenmeden liseden mezun olmaktadırlar. Halbuki güzel yazma, güzel düşünmenin bir sonucudur, ve ögrenciler düşüncelerini etkin bir şekilde ifade etmeyi ögrenmeden liseden ayrılmaktadırlar. Güzel yazma derslerine işlevlik kazandırmanın yolu, YGS-LYS puanının bir kısmının imla kurallarının kullanımına ve verilen bir konuda bir yazı yazmaya bağlanmasından geçer. Bu tür sınavlar ÖSYM tarafından YGS-LYS nin bir parçası olarak verilebilecegi gibi, il bazında Milli Eğitim Müdürlükleri tarafından da verilip bağımsız bir kurul tarafından degerlendirilebilir ve ögrenci puanları ÖSYM ye bildirilebilir. Veya ögrencinin lise ögretimi boyunca Güzel Konuşma ve Yazma derslerinden aldığı notların ortalaması bu amaçla kullanılabilir. Bu fikri biraz uçuk ve uygulanamaz bulanlara şunu hatırlatmak gerekir ki YGS-LYS nin ABD deki karşılığı olan SAT (Scholastic Assessment Test) sınavında 25 dakikada verilen bir konu ile ilgili bir kompozisyon yazmak bu sınavın değişmez bir parçasıdır. Her kompozisyon uzman iki kişi tarafından okunup değerlendirilir. 8. Yabancı Dil: Liselerimizde yabancı dil egitimi, tam bir trajedidir. Dünyada herhalde yabancı dil ögretmeye bizim kadar çok zaman ve kaynak ayırıp bizim kadar az ögrenen başka bir ülke yoktur. Bunun da sebebi yine eğitimin ruhsuz ve gayesiz olması, neyin ne için yapıldığının bilinmemesidir. Modern dünya yabancı dili müfredatlarına haftada birkaç saat koyarak ögretirken, biz Anadolu liselerinde bir seneyi yabancı dil egitimine ayırdığımız halde bunu başaramıyoruz. Belki yine bunun da sebebi yabancı dil bilgisinin birkaç bölüm dışında üniversiteye girişte bir faydası olmamasıdır. Bu problemi çözmenin ve yabancı 15 dil egitimine bir ciddiyet getirmenin yolu yine YGS-LYS de soruların belli bir oranının yabancı dil üzerine olmasıdır. Böylelikle üniversite adayları, yabancı dili YGS-LYS ye hazırlanmanın bir parçası olarak ögrenme gayreti içinde olacaklardır. Tabi ki bu liste uzatılıp kısaltılabilir, ve ihtiyaca göre degiştirilebilir. Ancak şu hiçbir zaman unutulmamalıdır ki liselerin amacı, ögrencileri üniversite ile beraber gerçek hayata adım atmaya hazırlamak, ve mezunlarını sosyal hayatta ve iş hayatında gerekli temel becerilerle donatmaktır. Böylelikle lise egitimi bir anlam kazanacak, ve liseler YGS-LYS ile beraber gerçek hayat konularının da konuşulduğu modern ve hayat dolu çağdaş kurumlar haline gelecektir. Örnegin ABD de her lise mezunu isterse üniversiteye girebildigi halde 2008 de liseyi bitirenlerin sadece %69 u üniversiteye gitmeyi tercih etmiştir. Bunda lise mezunlarının neredeyse tamamının bir mesleki beceri ile mezun olmasının etkisi büyüktır. Güney Kore, 1995 yılından beri egitim reformunun bir parçası olarak üniversiteye giriş sisteminde kademeli olarak köklü degişiklikler yapmış, ve 2002 yılında burada anlatılana paralel bir sistemi uygulamaya koyarak liselerin aslî görevlerine dönmelerini ve ögrencilerin çok yönlü gelişimine anlamlı bir katkı yapmalarını sağlamıştır. Teklif edilen sistemde üniversiteyi kazanamamak hüsranlı bir bitiş degil, gerçek hayata yeterince donanımlı ve özgüvenli olarak hızlı bir başlangıç olacaktır. Sonunda, müşterisi iyice azalan birçok üniversite hazırlık kursu, standartlarını iş dünyası ile istişare ederek devletin belirledigi ve maddi destek verdigi meslek egitim kurslarına dönüşecek, ve birçok lise mezunu bir yılını dershanelerde ezberlerini pekiştirme yerine, düşük bir ücretle veya burslu olarak ilgi duydukları bir meslegin esaslarını ve inceliklerini ögreneceklerdir. Liselerdeki özgürlükçü ortamda fikren, ruhen, ve anlayışça gelişen bireyler, daha anlamlı, daha verimli, ve daha tatmin edici bir hayat yaşıyacaktır. Bu da genel refah ve kültür seviyesini yükseltecek, ve Türkiye yi AB standartlarında (hatta ötesinde) saygın bir ülke haline getirecektir. Ve 10 sene sonra AB kapılarını serbest dolaşıma açtığında, hayretle kapıya Türkiye tarafından kimsenin gelmedigini görecektir. Açıkça görülüyor ki YGS- LYS, dikkatli çalışmalar ve geniş katılımlı istişarelerle, en başarılı lise mezunlarını üniversiteye gönderirken dışarıda kalan büyük çoğunluğun gerçek hayat becerileri ile donatılmış olarak topluma katkı yapmaya hazır bireyler haline gelmesini sağlıyacak bir şekle dönüştürülebilir. Bu degişim, ülke için büyük bir kazanım olacaktır ve ortaögretim kurumlarına bakış değişecektir. Kapanış Üniversiteye giriş sistemi, liselere işlevlik kazandıracak ve lise mezunlarını beceri sahibi yapacak şekilde yeniden düzenlenmelidir. Hatta her genel lise mezununun bir meslek sahibi olması, ve bu mesleki becerinin sertifikalandırılması sağlanmalıdır. Bu, çok programlı bölgesel meslek okulları açarak sağlanabilir. Meslek sertifikasına üniversiteye girişte bir puan karşılığı verip lise başarı notu gibi YGS-LYS puanına etki etmesi düşünülebilir. Lise mezunları bir meslek sahibi olunca üniversite önündeki yığılma da azalacak, ve piyasanın ara eleman talebi büyük etapta karşılanacaktır.

16 Üniversiteye giriş sistemi, liselere işlevlik kazandıracak ve lise mezunlarını beceri sahibi yapacak şekilde yeniden düzenlenmelidir. Hatta her genel lise mezununun bir meslek sahibi olması, ve bu mesleki becerinin sertifikalandırılması sağlanmalıdır. Bu, çok programlı bölgesel meslek okulları açarak sağlanabilir. Meslek sertifikasına üniversiteye girişte bir puan karşılığı verip lise başarı notu gibi YGS-LYS puanına etki etmesi düşünülebilir. Lise mezunları bir meslek sahibi olunca üniversite önündeki yığılma da azalacak, ve piyasanın ara eleman talebi büyük etapta karşılanacaktır.

ÖĞRETMENLİK VE ÖĞRETİM YETİŞKİNLER İÇİN OKUMA YAZMA ÖĞRETİCİLİĞİ MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI)

ÖĞRETMENLİK VE ÖĞRETİM YETİŞKİNLER İÇİN OKUMA YAZMA ÖĞRETİCİLİĞİ MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI Hayat Boyu Öğrenme Genel Müdürlüğü ÖĞRETMENLİK VE ÖĞRETİM YETİŞKİNLER İÇİN OKUMA YAZMA ÖĞRETİCİLİĞİ MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) 2013 ANKARA ÖNSÖZ Günümüzde mesleklerin

Detaylı

ÇOCUK GELİŞİMİ VE EĞİTİMİ EVDE ÇOCUK BAKIMI MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI)

ÇOCUK GELİŞİMİ VE EĞİTİMİ EVDE ÇOCUK BAKIMI MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) T.C. MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI Hayat Boyu Öğrenme Genel Müdürlüğü ÇOCUK GELİŞİMİ VE EĞİTİMİ EVDE ÇOCUK BAKIMI MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) 2013 ANKARA ÖN SÖZ Günümüzde mesleklerin değişim ile karşı

Detaylı

YABANCI DİLLER MESLEKİ İTALYANCA (AYAKKABI) MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI)

YABANCI DİLLER MESLEKİ İTALYANCA (AYAKKABI) MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI Hayat Boyu Öğrenme Genel Müdürlüğü YABANCI DİLLER MESLEKİ İTALYANCA (AYAKKABI) MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) 2013 ANKARA ÖN SÖZ Günümüzde mesleklerin değişim ile karşı

Detaylı

Ülkemizdeki Güzel Sanatlar Fakültelerindeki Sanat Eğitimi ve

Ülkemizdeki Güzel Sanatlar Fakültelerindeki Sanat Eğitimi ve ÜNİvERSİTELERİMİzDE SANAT VE TASARıM EGİTİMİ Güner SÜMER* I-GİRİş Ülkemizdeki Güzel Sanatlar Fakültelerindeki Sanat Eğitimi ve Öğretiminin genel amacı öğrencilerin yaratıcı sanat yeteneklerini geliştirerek,

Detaylı

T.C. MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI Öğretmen Yetiştirme ve Geliştirme Genel Müdürlüğü. Mesleki Gelişim Programı

T.C. MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI Öğretmen Yetiştirme ve Geliştirme Genel Müdürlüğü. Mesleki Gelişim Programı T.C. MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI Öğretmen Yetiştirme ve Geliştirme Genel Müdürlüğü 1. ETKİNLİĞİN ADI Zihinsel Engellilerin Eğitimi Kursu 4 Mesleki Gelişim Programı 2. ETKİNLİĞİN AMAÇLARI Bu faaliyeti başarı

Detaylı

MUĞLA SITKI KOÇMAN ÜNİVERSİTESİ

MUĞLA SITKI KOÇMAN ÜNİVERSİTESİ MUĞLA SITKI KOÇMAN ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM FAKÜLTESİ Fakültemiz 2809 sayılı Kanunun Ek 30. maddesi uyarınca Bakanlar Kurulunun 02.06.2000 tarih ve 2000-854 sayılı kararnamesiyle kurulmuş, 2001-2002 Eğitim

Detaylı

BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ IOS İLE MOBİL PROGRAMLAMA MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI)

BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ IOS İLE MOBİL PROGRAMLAMA MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI Hayat Boyu Öğrenme Genel Müdürlüğü BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ IOS İLE MOBİL PROGRAMLAMA MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) 2015 ANKARA ÖN SÖZ Dünyada bilim ve teknolojideki hızlı

Detaylı

REHBERLİK VE PSİKOLOJİK DANIŞMANLIK BÖLÜMÜ

REHBERLİK VE PSİKOLOJİK DANIŞMANLIK BÖLÜMÜ REHBERLİK VE PSİKOLOJİK DANIŞMANLIK BÖLÜMÜ Psikolojik Danışma ve Rehberlik RPD 201 Not II Uz. Gizem ÖNERİ UZUN Eğitimde Rehberlik *Rehberlik, bireyin en verimli bir şekilde gelişmesini ve doyum verici

Detaylı

Cumhuriyet Halk Partisi

Cumhuriyet Halk Partisi 1 Cumhuriyet Halk Partisi AKP de Milli Eğitim Bakanı gibi intihalci Tarih : 25.03.2012 CHP proje üretip açıklıyor, Başbakan Erdoğan miting meydanlarında, açıklamalarında karşı çıkarak olmaz dediği CHP

Detaylı

YGS-LYS de. 20 Yıllık ÇINAR Tecrübesi. www.cinarkoleji.com.tr

YGS-LYS de. 20 Yıllık ÇINAR Tecrübesi. www.cinarkoleji.com.tr YGS-LYS de 20 Yıllık ÇINAR Tecrübesi www.cinarkoleji.com.tr Çınar Koleji nde güne her sabah mutlulukla başlarsınız. 20 yıllık eğitim tecrübesiyle geliştirilen Sınavlara Hazırlık Sistemi ile sınav endişesi

Detaylı

METAL TEKNOLOJİSİ TEHLİKELİ VE ÇOK TEHLİKELİ İŞLERDE KALİTE KONTROL ELEMANI MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI)

METAL TEKNOLOJİSİ TEHLİKELİ VE ÇOK TEHLİKELİ İŞLERDE KALİTE KONTROL ELEMANI MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI Hayat Boyu Öğrenme Genel Müdürlüğü METAL TEKNOLOJİSİ TEHLİKELİ VE ÇOK TEHLİKELİ İŞLERDE KALİTE KONTROL ELEMANI MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) 2013 ANKARA ÖN SÖZ Günümüzde

Detaylı

KİŞİSEL GELİŞİM VE EĞİTİM LİDERLİK EĞİTİMİ MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI)

KİŞİSEL GELİŞİM VE EĞİTİM LİDERLİK EĞİTİMİ MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI Hayat Boyu Öğrenme Genel Müdürlüğü KİŞİSEL GELİŞİM VE EĞİTİM LİDERLİK EĞİTİMİ MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) 2013 ANKARA ÖN SÖZ Günümüzde mesleklerin değişim ile karşı

Detaylı

Yazan ; Seçkin Üniversite, Gözde Anadolu Lisesi kazanmak isteyenlerin REHBERİ Matematik Öğretmeni; KEMAL Türkeli

Yazan ; Seçkin Üniversite, Gözde Anadolu Lisesi kazanmak isteyenlerin REHBERİ Matematik Öğretmeni; KEMAL Türkeli 2009 ÜNİVERSİTE(ÖSS) + 2009 SBS(Anadolu Liselerine Giriş 8, 7 veya 6.sınıf) Sınavları ileanadolu Lisesi, Kolej, Askeri Lise, Fen Lisesi vs Kazandıran PRATİK REHBERLİK bilgileri Yazan ; Seçkin Üniversite,

Detaylı

ÇOCUK GELİŞİMİ VE EĞİTİMİ EVDE ÇOCUK BAKIMI MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI)

ÇOCUK GELİŞİMİ VE EĞİTİMİ EVDE ÇOCUK BAKIMI MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) T.C. MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI Çıraklık ve Yaygın Eğitim Genel Müdürlüğü ÇOCUK GELİŞİMİ VE EĞİTİMİ EVDE ÇOCUK BAKIMI MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) 2009 ANKARA ÖN SÖZ Günümüzde mesleklerin değişim ile

Detaylı

ÇOCUK GELİŞİMİ VE EĞİTİMİ 4-6 YAŞ ÇOCUK EĞİTİMİ VE ETKİNLİKLERİ MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI)

ÇOCUK GELİŞİMİ VE EĞİTİMİ 4-6 YAŞ ÇOCUK EĞİTİMİ VE ETKİNLİKLERİ MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) T.C. MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI Hayat Boyu Öğrenme Genel Müdürlüğü ÇOCUK GELİŞİMİ VE EĞİTİMİ 4-6 YAŞ ÇOCUK EĞİTİMİ VE ETKİNLİKLERİ MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) 2014 ANKARA ÖN SÖZ Günümüzde mesleklerin

Detaylı

MADENCİLİK VE MADEN ÇIKARMA TEHLİKELİ VE ÇOK TEHLİKELİ İŞLERDE NAKLİYAT ÜNİTELERİ ÇALIŞTIRICISI MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI)

MADENCİLİK VE MADEN ÇIKARMA TEHLİKELİ VE ÇOK TEHLİKELİ İŞLERDE NAKLİYAT ÜNİTELERİ ÇALIŞTIRICISI MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI Hayat Boyu Öğrenme Genel Müdürlüğü MADENCİLİK VE MADEN ÇIKARMA TEHLİKELİ VE ÇOK TEHLİKELİ İŞLERDE NAKLİYAT ÜNİTELERİ ÇALIŞTIRICISI MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) 2013 ANKARA

Detaylı

5Element Eğitim ve Danışmanlık EĞİTİM KATALOĞU

5Element Eğitim ve Danışmanlık EĞİTİM KATALOĞU 5Element Eğitim ve Danışmanlık EĞİTİM KATALOĞU 2016 Çatışma Yönetimi: Kişi, Ekip ve Organizasyon Değişimi Koçluk Yaklaşımı ile Yönetmek Eğiticinin Eğitimi: Eğitime ve Kişiye Özel Ekip Yönetimi: Bütünsel

Detaylı

BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ ANDROİD İLE MOBİL PROGRAMLAMA MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI)

BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ ANDROİD İLE MOBİL PROGRAMLAMA MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI Hayat Boyu Öğrenme Genel Müdürlüğü BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ ANDROİD İLE MOBİL PROGRAMLAMA MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) 2015 ANKARA ÖN SÖZ Dünyada bilim ve teknolojideki

Detaylı

KKTC de EĞİTİM ve ÖĞRENİM. GÖRÜŞLER ve ÖNERİLER

KKTC de EĞİTİM ve ÖĞRENİM. GÖRÜŞLER ve ÖNERİLER KKTC de EĞİTİM ve ÖĞRENİM GÖRÜŞLER ve ÖNERİLER Prof.Dr. Ufuk TANERİ, IOM, HE 2003-03-14 Eğitim-Öğrenim Doğuş anı ndan başlayıp Ömür Boyu süren bir Süreç, yüzyılımız ve gelecek nesiller beklentilerinin

Detaylı

BAŞARI ÖDÜLSÜZ KALMAZ!

BAŞARI ÖDÜLSÜZ KALMAZ! EĞİTİMİN ALTIN MARKASINDA BAŞARI ÖDÜLSÜZ KALMAZ! %100 ÖĞRENİM BURSU FIRSATI ANADOLU LİSESİ TEOG PUANINLA SÜRESİZ BURS KAZAN! GELECEĞE GÜÇLÜ BAŞLA! EN İYİSİNİ SEÇ, DOĞRU KARAR VER ŞANSA İHTİYACIN YOK EĞİTİME

Detaylı

ELEKTRİK-ELEKTRONİK TEKNOLOJİSİ ELEKTRİK KUMANDA VE OTOMASYON TEKNİKLERİ GELİŞTİRME VE UYUM EĞİTİMİ MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI)

ELEKTRİK-ELEKTRONİK TEKNOLOJİSİ ELEKTRİK KUMANDA VE OTOMASYON TEKNİKLERİ GELİŞTİRME VE UYUM EĞİTİMİ MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI Hayat Boyu Öğrenme Genel Müdürlüğü ELEKTRİK-ELEKTRONİK TEKNOLOJİSİ ELEKTRİK KUMANDA VE OTOMASYON TEKNİKLERİ GELİŞTİRME VE UYUM EĞİTİMİ MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) 2013

Detaylı

Dershane Algısı Araştırması Mayıs 2012

Dershane Algısı Araştırması Mayıs 2012 Dershane Algısı Araştırması Mayıs 2012 KÜNYE Proje Adı Araştırma Sahibi Araştırma Evreni Adayların Dershane Algısı Araştırması İKSara A.Ş. Toplumsal Gündem Araştırmaları Nisan 2012 Türkiye de üniversiteye

Detaylı

MADENCİLİK VE MADEN ÇIKARMA TEHLİKELİ VE ÇOK TEHLİKELİ İŞLERDE YER ALTI NAKLİYAT BAKIMCI MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI)

MADENCİLİK VE MADEN ÇIKARMA TEHLİKELİ VE ÇOK TEHLİKELİ İŞLERDE YER ALTI NAKLİYAT BAKIMCI MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI Hayat Boyu Öğrenme Genel Müdürlüğü MADENCİLİK VE MADEN ÇIKARMA TEHLİKELİ VE ÇOK TEHLİKELİ İŞLERDE YER ALTI NAKLİYAT BAKIMCI MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) 2013 ANKARA ÖN

Detaylı

İNŞAAT TEKNOLOJİSİ DEPREME DAYANIKLI YAPILARDA ZEMİN DENEYLERİ MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI)

İNŞAAT TEKNOLOJİSİ DEPREME DAYANIKLI YAPILARDA ZEMİN DENEYLERİ MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI Hayat Boyu Öğrenme Genel Müdürlüğü İNŞAAT TEKNOLOJİSİ DEPREME DAYANIKLI YAPILARDA ZEMİN DENEYLERİ MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) 2013 ANKARA ÖN SÖZ Günümüzde mesleklerin

Detaylı

MADENCİLİK VE MADEN ÇIKARMA TEHLİKELİ VE ÇOK TEHLİKELİ İŞLERDE TAHLİSİYE VE GAZ ÖLÇÜM CİHAZLARI BAKIMCISI MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI)

MADENCİLİK VE MADEN ÇIKARMA TEHLİKELİ VE ÇOK TEHLİKELİ İŞLERDE TAHLİSİYE VE GAZ ÖLÇÜM CİHAZLARI BAKIMCISI MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI Hayat Boyu Öğrenme Genel Müdürlüğü MADENCİLİK VE MADEN ÇIKARMA TEHLİKELİ VE ÇOK TEHLİKELİ İŞLERDE TAHLİSİYE VE GAZ ÖLÇÜM CİHAZLARI BAKIMCISI MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI)

Detaylı

İlköğretim (İlkokul ve Ortaokul) Programları. Yrd.Doç.Dr.Gülçin TAN ŞİŞMAN

İlköğretim (İlkokul ve Ortaokul) Programları. Yrd.Doç.Dr.Gülçin TAN ŞİŞMAN İlköğretim (İlkokul ve Ortaokul) Programları Yrd.Doç.Dr.Gülçin TAN ŞİŞMAN Yakın Geçmiş... 1990 Eğitimi Geliştirme Projesi Dünya Bankası nın desteği - ÖME 1997 8 Yıllık Kesintisiz Eğitim 2000 Temel Eğitime

Detaylı

BÜRO YÖNETİMİ BİLGİ VE BELGE YÖNETİMİ MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI)

BÜRO YÖNETİMİ BİLGİ VE BELGE YÖNETİMİ MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI Hayat Boyu Öğrenme Genel Müdürlüğü BÜRO YÖNETİMİ BİLGİ VE BELGE YÖNETİMİ MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) 2013 ANKARA ÖN SÖZ Günümüzde mesleklerin değişim ile karşı karşıya

Detaylı

ÖĞRETMENLİK VE ÖĞRETİM MOTORLU TAŞIT SÜRÜCÜLERİ SINAV SORUMLUSU MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI)

ÖĞRETMENLİK VE ÖĞRETİM MOTORLU TAŞIT SÜRÜCÜLERİ SINAV SORUMLUSU MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) T.C. MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI Hayat Boyu Öğrenme Genel Müdürlüğü ÖĞRETMENLİK VE ÖĞRETİM MOTORLU TAŞIT SÜRÜCÜLERİ SINAV SORUMLUSU MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) 2014 ANKARA 1 ÖN SÖZ Günümüzde mesleklerin

Detaylı

MİLLÎ EĞİTİM UZMAN YARDIMCILIĞI GÜNCELLENMİŞ TEZ KONULARI LİSTESİ

MİLLÎ EĞİTİM UZMAN YARDIMCILIĞI GÜNCELLENMİŞ TEZ KONULARI LİSTESİ MİLLÎ EĞİTİM UZMAN YARDIMCILIĞI GÜNCELLENMİŞ TEZ KONULARI LİSTESİ (Not: Tez konuları listesi 25 yeni tez konusu da ilave edilerek güncellenmiştir.) 1. Öğretmen yetiştirme sisteminde mevcut durum analizi

Detaylı

YABANCI DİLLER MESLEKİ İNGİLİZCE (HALKLA İLİŞKİLER VE ORGANİZASYON HİZMETLERİ) MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI)

YABANCI DİLLER MESLEKİ İNGİLİZCE (HALKLA İLİŞKİLER VE ORGANİZASYON HİZMETLERİ) MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI Çıraklık ve Yaygın Eğitim Genel Müdürlüğü YABANCI DİLLER MESLEKİ İNGİLİZCE (HALKLA İLİŞKİLER VE ORGANİZASYON HİZMETLERİ) MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) 2010 ANKARA ÖN SÖZ

Detaylı

BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ ANDROİD İLE MOBİL PROGRAMLAMA GELİŞTİRME VE UYUM EĞİTİMİ MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI)

BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ ANDROİD İLE MOBİL PROGRAMLAMA GELİŞTİRME VE UYUM EĞİTİMİ MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI Hayat Boyu Öğrenme Genel Müdürlüğü BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ ANDROİD İLE MOBİL PROGRAMLAMA GELİŞTİRME VE UYUM EĞİTİMİ MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) 2014 ANKARA ÖN SÖZ Günümüzde

Detaylı

T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI

T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI Hayat Boyu Öğrenme Genel Müdürlüğü ORMANCILIK AĞAÇ KESME VE BOYLAMA MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) 2013 ANKARA ÖN SÖZ Günümüzde mesleklerin değişim ile karşı karşıya olması

Detaylı

MUHASEBE VE FİNANSMAN KOOPERATİFÇİLİK GELİŞTİRME VE UYUM EĞİTİMİ MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI)

MUHASEBE VE FİNANSMAN KOOPERATİFÇİLİK GELİŞTİRME VE UYUM EĞİTİMİ MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI Hayat Boyu Öğrenme Genel Müdürlüğü MUHASEBE VE FİNANSMAN KOOPERATİFÇİLİK GELİŞTİRME VE UYUM EĞİTİMİ MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) 2014 ANKARA ÖN SÖZ Günümüzde mesleklerin

Detaylı

KİŞİSEL GELİŞİM VE EĞİTİM ETKİLİ VE HIZLI OKUMA MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI)

KİŞİSEL GELİŞİM VE EĞİTİM ETKİLİ VE HIZLI OKUMA MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) T.C. MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI Hayat Boyu Öğrenme Genel Müdürlüğü KİŞİSEL GELİŞİM VE EĞİTİM ETKİLİ VE HIZLI OKUMA MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) 2012 ANKARA ÖN SÖZ Günümüzde mesleklerin değişim ile karşı

Detaylı

MADENCİLİK VE MADEN ÇIKARMA TEHLİKELİ VE ÇOK TEHLİKELİ İŞLERDE BANT KONVEYÖR TAMİR VE BAKIMCI MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI)

MADENCİLİK VE MADEN ÇIKARMA TEHLİKELİ VE ÇOK TEHLİKELİ İŞLERDE BANT KONVEYÖR TAMİR VE BAKIMCI MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI Hayat Boyu Öğrenme Genel Müdürlüğü MADENCİLİK VE MADEN ÇIKARMA TEHLİKELİ VE ÇOK TEHLİKELİ İŞLERDE BANT KONVEYÖR TAMİR VE BAKIMCI MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) 2013 ANKARA

Detaylı

BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ GRAFİK VE ANİMASYON TABANLI WEB SAYFASI HAZIRLAMA MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI)

BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ GRAFİK VE ANİMASYON TABANLI WEB SAYFASI HAZIRLAMA MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI Çıraklık ve Yaygın Eğitim Genel Müdürlüğü BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ GRAFİK VE ANİMASYON TABANLI WEB SAYFASI HAZIRLAMA MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) 2009 ANKARA ÖN SÖZ Günümüzde

Detaylı

T.C. DÜZCE ÜNİVERSİTESİ Sosyal Bilimler Enstitüsü. Eğitim Programları ve Öğretimi Tezsiz Yüksek Lisans Programı Öğretim Planı.

T.C. DÜZCE ÜNİVERSİTESİ Sosyal Bilimler Enstitüsü. Eğitim Programları ve Öğretimi Tezsiz Yüksek Lisans Programı Öğretim Planı. Ders T.C. DÜZCE ÜNİVERSİTESİ Sosyal Bilimler Enstitüsü Eğitim Programları ve Öğretimi Tezsiz Yüksek Lisans Programı Öğretim Planı Tablo 1. ve Kredi Sayıları I. Yarıyıl Ders EPO535 Eğitimde Araştırma Yöntemleri

Detaylı

SORU ve CEVAPLARLA 12 YILLIK (4+4+4) ZORUNLU EĞİTİM SİSTEMİ

SORU ve CEVAPLARLA 12 YILLIK (4+4+4) ZORUNLU EĞİTİM SİSTEMİ SORU ve CEVAPLARLA 12 YILLIK (4+4+4) ZORUNLU EĞİTİM SİSTEMİ SORU 1: Bu yasal değişikliğe neden gerek duyuldu? CEVAP 1 Dünya genelindeki ortalama eğitim süresi 11-12 yıl veya daha üzerindedir. Türkiye de

Detaylı

MAKİNE TEKNOLOJİSİ BİLGİSAYAR DESTEKLİ 3 BOYUTLU TASARIM - CATIA GELİŞTİRME VE UYUM EĞİTİMİ MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI)

MAKİNE TEKNOLOJİSİ BİLGİSAYAR DESTEKLİ 3 BOYUTLU TASARIM - CATIA GELİŞTİRME VE UYUM EĞİTİMİ MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI Hayat Boyu Öğrenme Genel Müdürlüğü MAKİNE TEKNOLOJİSİ BİLGİSAYAR DESTEKLİ 3 BOYUTLU TASARIM - CATIA GELİŞTİRME VE UYUM EĞİTİMİ MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) 2014 ANKARA

Detaylı

GİYİM ÜRETİM TEKNOLOJİSİ KADIN GİYSİLERİ ARTİSTİK ÇİZİM MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI)

GİYİM ÜRETİM TEKNOLOJİSİ KADIN GİYSİLERİ ARTİSTİK ÇİZİM MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) T.C. MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI Çıraklık ve Yaygın Eğitim Genel Müdürlüğü GİYİM ÜRETİM TEKNOLOJİSİ KADIN GİYSİLERİ ARTİSTİK ÇİZİM MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) 2009 ANKARA ÖN SÖZ Günümüzde mesleklerin

Detaylı

PAZARLAMA VE PERAKENDE SATIŞ GÖREVLİSİ MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI)

PAZARLAMA VE PERAKENDE SATIŞ GÖREVLİSİ MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI Çıraklık ve Yaygın Eğitim Genel Müdürlüğü PAZARLAMA VE PERAKENDE SATIŞ GÖREVLİSİ MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) 2008 ANKARA ÖN SÖZ Günümüzde mesleklerin değişim ile karşı

Detaylı

EL SANATLARI TEKNOLOJİSİ DEKORATİF EV AKSESUARLARI HAZIRLAMA MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI)

EL SANATLARI TEKNOLOJİSİ DEKORATİF EV AKSESUARLARI HAZIRLAMA MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) T.C. Milli Eğitim Bakanlığı Çıraklık ve Yaygın Eğitim Genel Müdürlüğü EL SANATLARI TEKNOLOJİSİ DEKORATİF EV AKSESUARLARI HAZIRLAMA MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) 2009 ANKARA ÖNSÖZ Günümüzde mesleklerin

Detaylı

BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ WEB TASARIMI MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI)

BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ WEB TASARIMI MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI Hayat Boyu Öğrenme Genel Müdürlüğü BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ WEB TASARIMI MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) 2013 ANKARA ÖN SÖZ Günümüzde mesleklerin değişim ile karşı karşıya

Detaylı

ANABİLİM EĞİTİM KURUMLARI TEMEL EĞİTİMDEN ORTAÖĞRETİME GEÇİŞ SİSTEMİ 2015

ANABİLİM EĞİTİM KURUMLARI TEMEL EĞİTİMDEN ORTAÖĞRETİME GEÇİŞ SİSTEMİ 2015 TEMEL EĞİTİMDEN ORTAÖĞRETİME GEÇİŞ SİSTEMİ 2015 2014-2015 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI 5-6 YAŞ SİSTEM TANITIM TOPLANTISI TEMEL EĞİTİMDEN ORTAÖĞRETİME GEÇİŞTE YENİ SİSTEM Milli Eğitim Bakanlığı 2013-2014 öğretim

Detaylı

MADENCİLİK VE MADEN ÇIKARMA

MADENCİLİK VE MADEN ÇIKARMA T.C. MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI Hayat Boyu Öğrenme Genel Müdürlüğü MADENCİLİK VE MADEN ÇIKARMA TEHLİKELİ VE ÇOK TEHLİKELİ İŞLERDE TAŞOCAĞI KIRMA-ELEME TESİS OPERATÖRLÜĞÜ VE BAKIMCILIĞI MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE

Detaylı

2015 LYS ve YGS tercihleri internetten nasıl yapılacak?

2015 LYS ve YGS tercihleri internetten nasıl yapılacak? 2015 LYS ve YGS tercihleri internetten nasıl yapılacak? Üniversiteye gidecek adaylar için tercih işlemleri, bugün itibariyle başladı. YGS ve LYS'ye giren üniversite adayları tercihlerini 14 Temmuz'a kadar

Detaylı

MAKİNE TEKNOLOJİSİ CNC FREZEDE PROGRAMLAMA - FANUC GELİŞTİRME VE UYUM EĞİTİMİ MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI)

MAKİNE TEKNOLOJİSİ CNC FREZEDE PROGRAMLAMA - FANUC GELİŞTİRME VE UYUM EĞİTİMİ MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI Hayat Boyu Öğrenme Genel Müdürlüğü MAKİNE TEKNOLOJİSİ CNC FREZEDE PROGRAMLAMA - FANUC GELİŞTİRME VE UYUM EĞİTİMİ MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) 2014 ANKARA 1 ÖN SÖZ Günümüzde

Detaylı

PAZARLAMA VE PERAKENDE SATIN ALMA GÖREVLİSİ MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI)

PAZARLAMA VE PERAKENDE SATIN ALMA GÖREVLİSİ MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI Çıraklık ve Yaygın Eğitim Genel Müdürlüğü PAZARLAMA VE PERAKENDE SATIN ALMA GÖREVLİSİ MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) 2008 ANKARA ÖN SÖZ Günümüzde mesleklerin değişim ile

Detaylı

AVRUPA BİRLİĞİ HAYAT BOYU ÖĞRENME İÇİN KİLİT YETKİNLİKLER

AVRUPA BİRLİĞİ HAYAT BOYU ÖĞRENME İÇİN KİLİT YETKİNLİKLER AVRUPA BİRLİĞİ HAYAT BOYU ÖĞRENME İÇİN KİLİT YETKİNLİKLER Özgül ÜNLÜ HBÖ- HAREKETE GEÇME ZAMANI BU KONU NİÇİN ÇOK ACİLDİR? Bilgi tabanlı toplumlar ve ekonomiler bireylerin hızla yeni beceriler edinmelerini

Detaylı

ERDEK KIZ TEKNİK VE MESLEK LİSESİ ÇOCUK GELİŞİMİ VE EĞİTİMİ ALANI TANITIM KILAVUZU

ERDEK KIZ TEKNİK VE MESLEK LİSESİ ÇOCUK GELİŞİMİ VE EĞİTİMİ ALANI TANITIM KILAVUZU ERDEK KIZ TEKNİK VE MESLEK LİSESİ ÇOCUK GELİŞİMİ VE EĞİTİMİ ALANI TANITIM KILAVUZU 2012-2013 Çocuk Gelişimi ve Eğitimi Öğretmeni Bölüm Şefi Zuhal ALTINTAŞ ÇOCUK GELİŞİMİ VE EĞİTİMİ Bu faaliyet ile çocuk

Detaylı

BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ BİLGİSAYAR PROGRAMLAMA TEKNİKLERİ MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI)

BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ BİLGİSAYAR PROGRAMLAMA TEKNİKLERİ MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI Çıraklık ve Yaygın Eğitim Genel Müdürlüğü BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ BİLGİSAYAR PROGRAMLAMA TEKNİKLERİ MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) 2009 ANKARA ÖN SÖZ Günümüzde mesleklerin

Detaylı

ULAŞTIRMA HİZMETLERİ TEHLİKELİ VE ÇOK TEHLİKELİ İŞLERDE ELLE TAŞIMA MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI)

ULAŞTIRMA HİZMETLERİ TEHLİKELİ VE ÇOK TEHLİKELİ İŞLERDE ELLE TAŞIMA MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI Hayat Boyu Öğrenme Genel Müdürlüğü ULAŞTIRMA HİZMETLERİ TEHLİKELİ VE ÇOK TEHLİKELİ İŞLERDE ELLE TAŞIMA MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) 2013 ANKARA ÖN SÖZ Günümüzde mesleklerin

Detaylı

BÜRO YÖNETİMİ VE SEKRETERLİK ALANI TEMEL SEKRETERLİK HİZMETLERİ MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI)

BÜRO YÖNETİMİ VE SEKRETERLİK ALANI TEMEL SEKRETERLİK HİZMETLERİ MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI Çıraklık ve Yaygın Eğitim Genel Müdürlüğü BÜRO YÖNETİMİ VE SEKRETERLİK ALANI TEMEL SEKRETERLİK HİZMETLERİ MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) 2009 ANKARA ÖN SÖZ Günümüzde mesleklerin

Detaylı

ÖĞRETMENLİK VE ÖĞRETİM MOTORLU TAŞIT SÜRÜCÜLERİ DİREKSİYON EĞİTİMİ ÖĞRETİCİLİĞİ MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI)

ÖĞRETMENLİK VE ÖĞRETİM MOTORLU TAŞIT SÜRÜCÜLERİ DİREKSİYON EĞİTİMİ ÖĞRETİCİLİĞİ MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) T.C. MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI Hayat Boyu Öğrenme Genel Müdürlüğü ÖĞRETMENLİK VE ÖĞRETİM MOTORLU TAŞIT SÜRÜCÜLERİ DİREKSİYON EĞİTİMİ ÖĞRETİCİLİĞİ MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) 2013 ANKARA ÖN SÖZ Günümüzde

Detaylı

BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ WEB TABANLI İÇERİK YÖNETİM SİSTEMLERİ MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI)

BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ WEB TABANLI İÇERİK YÖNETİM SİSTEMLERİ MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI Hayat Boyu Öğrenme Genel Müdürlüğü BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ WEB TABANLI İÇERİK YÖNETİM SİSTEMLERİ MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) 2013 ANKARA ÖN SÖZ Günümüzde mesleklerin değişim

Detaylı

HALKLA İLİŞKİLER VE ORGANİZASYON HİZMETLERİ FUAR STAND ELEMANI MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI)

HALKLA İLİŞKİLER VE ORGANİZASYON HİZMETLERİ FUAR STAND ELEMANI MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI Çıraklık ve Yaygın Eğitim Genel Müdürlüğü HALKLA İLİŞKİLER VE ORGANİZASYON HİZMETLERİ FUAR STAND ELEMANI MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) 2008 ANKARA ÖN SÖZ Günümüzde mesleklerin

Detaylı

MUHASEBE VE FİNANSMAN MALİYET HESAPLAMA TEKNİKLERİ MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI)

MUHASEBE VE FİNANSMAN MALİYET HESAPLAMA TEKNİKLERİ MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI Hayat Boyu Öğrenme Genel Müdürlüğü MUHASEBE VE FİNANSMAN MALİYET HESAPLAMA TEKNİKLERİ MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) 2013 ANKARA ÖN SÖZ Günümüzde mesleklerin değişim ile

Detaylı

HASTA VE YAŞLI HİZMETLERİ CENAZE HİZMETLERİ MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI)

HASTA VE YAŞLI HİZMETLERİ CENAZE HİZMETLERİ MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI Çıraklık ve Yaygın Eğitim Genel Müdürlüğü HASTA VE YAŞLI HİZMETLERİ CENAZE HİZMETLERİ MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) 2010 ANKARA ÖN SÖZ Günümüzde mesleklerin değişim ile

Detaylı

EĞİTİM BİLİMLERİ ANABİLİM DALI EĞİTİM PROGRAMLARI VE ÖĞRETİM BİLİM DALI TEZLİ YÜKSEK LİSANS PROGRAMI 2011 2012 EĞİTİM ÖĞRETİM PLANI

EĞİTİM BİLİMLERİ ANABİLİM DALI EĞİTİM PROGRAMLARI VE ÖĞRETİM BİLİM DALI TEZLİ YÜKSEK LİSANS PROGRAMI 2011 2012 EĞİTİM ÖĞRETİM PLANI EĞİTİM BİLİMLERİ ANABİLİM DALI EĞİTİM PROGRAMLARI VE ÖĞRETİM BİLİM DALI TEZLİ YÜKSEK LİSANS PROGRAMI 2011 2012 EĞİTİM ÖĞRETİM PLANI BİLİMSEL HAZIRLIK GÜZ YARIYILI DERSLERİ EGB501 Program Geliştirmeye Giriş

Detaylı

YİYECEK VE İÇECEK HİZMETLERİ SERVİS MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI)

YİYECEK VE İÇECEK HİZMETLERİ SERVİS MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI Çıraklık ve Yaygın Eğitim Genel Müdürlüğü YİYECEK VE İÇECEK HİZMETLERİ SERVİS MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) 2010 ANKARA ÖNSÖZ Günümüzde mesleklerin değişim ile karşı karşıya

Detaylı

TÜRKİYE CUMHURİYETİ GİRESUN ÜNİVERSİTESİ FEN EDEBİYAT FAKÜLTESİ TARİH BÖLÜMü BİLGİ FORMU

TÜRKİYE CUMHURİYETİ GİRESUN ÜNİVERSİTESİ FEN EDEBİYAT FAKÜLTESİ TARİH BÖLÜMü BİLGİ FORMU TÜRKİYE CUMHURİYETİ GİRESUN ÜNİVERSİTESİ FEN EDEBİYAT FAKÜLTESİ TARİH BÖLÜMü BİLGİ FORMU Bölüm Bölüm Başkanı TARİH PROF.DR. AYGÜN ATTAR Bölümün amacı Tarih Bölümünün amacı; tarih bilimi ile ilgili meslek

Detaylı

EL SANATLARI TEKNOLOJİSİ ELDE TÜRK İŞİ MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI)

EL SANATLARI TEKNOLOJİSİ ELDE TÜRK İŞİ MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) T.C. Milli Eğitim Bakanlığı Çıraklık ve Yaygın Eğitim Genel Müdürlüğü EL SANATLARI TEKNOLOJİSİ ELDE TÜRK İŞİ MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) 2009 ANKARA ÖN SÖZ Günümüzde mesleklerin değişim ile karşı

Detaylı

MUHASEBE VE FİNANSMAN TEMEL MUHASEBE MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI)

MUHASEBE VE FİNANSMAN TEMEL MUHASEBE MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI Çıraklık ve Yaygın Eğitim Genel Müdürlüğü MUHASEBE VE FİNANSMAN TEMEL MUHASEBE MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) 2009 ANKARA ÖN SÖZ Günümüzde mesleklerin değişim ile karşı

Detaylı

BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ ALANI

BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ ALANI BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ ALANI Okulumuzda Bilişim Teknolojileri Alanında şu an Web Programcılığı ve Ağ İşletmenliği dalları bulunmaktadır. Yeni eğitim öğretim yılında diğer dalların açılması düşünülmektedir.

Detaylı

İNŞAAT TEKNOLOJİSİ. DIŞ/İÇ CEPHE KAPLAMA ve YALITIM MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI)

İNŞAAT TEKNOLOJİSİ. DIŞ/İÇ CEPHE KAPLAMA ve YALITIM MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI Hayat Boyu Öğrenme Genel Müdürlüğü İNŞAAT TEKNOLOJİSİ DIŞ/İÇ CEPHE KAPLAMA ve YALITIM MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) 2013 ANKARA ÖN SÖZ Günümüzde mesleklerin değişim ile

Detaylı

EL SANATLARI TEKNOLOJİSİ ÖRME VE DÜĞÜMLÜ TAKI YAPMA MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI)

EL SANATLARI TEKNOLOJİSİ ÖRME VE DÜĞÜMLÜ TAKI YAPMA MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI Çıraklık ve Yaygın Eğitim Genel Müdürlüğü EL SANATLARI TEKNOLOJİSİ ÖRME VE DÜĞÜMLÜ TAKI YAPMA MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) 2009 ANKARA 1 ÖN SÖZ Günümüzde mesleklerin

Detaylı

Eğitim Yönetimi ve Denetimi Tezsiz Yüksek Lisans Programı (5 Zorunlu Ders+ 6 Seçmeli Ders)

Eğitim Yönetimi ve Denetimi Tezsiz Yüksek Lisans Programı (5 Zorunlu Ders+ 6 Seçmeli Ders) Eğitim Yönetimi ve Denetimi Tezsiz Yüksek Lisans Programı (5 Zorunlu Ders+ 6 Seçmeli Ders) Eğitim Yönetimi ve Denetimi Tezsiz Yüksek Lisans Programı Dersin Kodu Dersin Adı T U/L Kredi ECTS EYD-504 Eğitim

Detaylı

EK-2: İnşaat Mühendisliği Öğrenci Anketi

EK-2: İnşaat Mühendisliği Öğrenci Anketi 80 EK-2: İnşaat Mühendisliği Öğrenci Anketi Sayın İnşaat Mühendisi Adayı, İnşaat Mühendisliği Eğitimi Kurulu, İMO 40. Dönem Çalışma Programı çerçevesinde İMO Yönetim Kurulu nca İnşaat Mühendisliği Eğitimi

Detaylı

Rekabet Avantajının Kaynağı: Satış

Rekabet Avantajının Kaynağı: Satış Rekabet Avantajının Kaynağı: Satış Satıcılar Hizmetlerini Nasıl Farklılaştırırlar? Wilson Learning in beş farklı kuruluşla yaptığı araştırmanın amacı, satıcıların farklılık ve rekabet avantajı yaratmadaki

Detaylı

MEDİPOL ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM FAKÜLTESİ

MEDİPOL ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM FAKÜLTESİ MEDİPOL ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM FAKÜLTESİ Bir yıl sonrasını düşünüyorsan tohum ek; on yıl sonrasını düşünüyorsan ağaç dik; yüz yıl sonrasını düşünüyorsan insan yetiştir. Konfüçyüs REHBERLİK VE PSİKOLOJİK DANIŞMANLIK

Detaylı

ELEKTRİK-ELEKTRONİK TEKNOLOJİSİ C İLE MİKRODENETLEYİCİ PROGRAMLAMA GELİŞTİRME VE UYUM EĞİTİMİ MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI)

ELEKTRİK-ELEKTRONİK TEKNOLOJİSİ C İLE MİKRODENETLEYİCİ PROGRAMLAMA GELİŞTİRME VE UYUM EĞİTİMİ MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI Hayat Boyu Öğrenme Genel Müdürlüğü ELEKTRİK-ELEKTRONİK TEKNOLOJİSİ C İLE MİKRODENETLEYİCİ PROGRAMLAMA GELİŞTİRME VE UYUM EĞİTİMİ MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) 2014 ANKARA

Detaylı

EL SANATLARI TEKNOLOJİSİ TIĞ ÖRGÜ PARA KESESİ MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI)

EL SANATLARI TEKNOLOJİSİ TIĞ ÖRGÜ PARA KESESİ MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI Hayat Boyu Öğrenme Genel Müdürlüğü EL SANATLARI TEKNOLOJİSİ TIĞ ÖRGÜ PARA KESESİ MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) 2013 ANKARA 1 ÖN SÖZ Günümüzde mesleklerin değişim ile karşı

Detaylı

GAZETECİLİK DİJİTAL FOTOĞRAFÇILIK MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI)

GAZETECİLİK DİJİTAL FOTOĞRAFÇILIK MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI Çıraklık ve Yaygın Eğitim Genel Müdürlüğü GAZETECİLİK DİJİTAL FOTOĞRAFÇILIK MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) 2011 ANKARA ÖN SÖZ Günümüzde mesleklerin değişim ile karşı karşıya

Detaylı

SANAT VE TASARIM KUMLAMA TEKNİĞİ İLE RESİM MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI)

SANAT VE TASARIM KUMLAMA TEKNİĞİ İLE RESİM MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI Çıraklık ve Yaygın Eğitim Genel Müdürlüğü SANAT VE TASARIM KUMLAMA TEKNİĞİ İLE RESİM MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) 2009 ANKARA ÖN SÖZ Günümüzde sanat dallarının değişim

Detaylı

Sanaltercih, üniversite adaylarının üniversite ve bölüm tercihlerinde dogru kararlar vermesini sağlayan tercih simülatörü dür.

Sanaltercih, üniversite adaylarının üniversite ve bölüm tercihlerinde dogru kararlar vermesini sağlayan tercih simülatörü dür. www.sanaltercih.com Sanaltercih nedir? Sanaltercih, üniversite adaylarının üniversite ve bölüm tercihlerinde dogru kararlar vermesini sağlayan tercih simülatörü dür. Vizyonu nedir? Türkiye de üniversite

Detaylı

AHŞAP TEKNOLOJİSİ BİLGİSAYAR DESTEKLİ PROJE ÇİZİMİ (AUTOCAD) MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI)

AHŞAP TEKNOLOJİSİ BİLGİSAYAR DESTEKLİ PROJE ÇİZİMİ (AUTOCAD) MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI Çıraklık ve Yaygın Eğitim Genel Müdürlüğü AHŞAP TEKNOLOJİSİ BİLGİSAYAR DESTEKLİ PROJE ÇİZİMİ (AUTOCAD) MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) 2009 ANKARA ÖN SÖZ Günümüzde mesleklerin

Detaylı

ORTAÖĞRETİME ÖĞRETMEN YETİŞTİRMEDE "MESLEK BİLGİSİ" BAKIMINDAN FEN-EDEBİYAT VE EĞİTİM FAKÜLTELERİNİN ETKİLİLİĞİ

ORTAÖĞRETİME ÖĞRETMEN YETİŞTİRMEDE MESLEK BİLGİSİ BAKIMINDAN FEN-EDEBİYAT VE EĞİTİM FAKÜLTELERİNİN ETKİLİLİĞİ ORTAÖĞRETİME ÖĞRETMEN YETİŞTİRMEDE "MESLEK BİLGİSİ" BAKIMINDAN FEN-EDEBİYAT VE EĞİTİM FAKÜLTELERİNİN ETKİLİLİĞİ Prof. Dr. Nuray SENEMOĞLU ve Prof. Dr. Durmuş Ali ÖZÇELİK Eğitim, geçerli öğrenmeleri oluşturma

Detaylı

T.C. MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI Öğretmen Yetiştirme Ve Geliştirme Genel Müdürlüğü DAĞITIM YERLERİNE

T.C. MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI Öğretmen Yetiştirme Ve Geliştirme Genel Müdürlüğü DAĞITIM YERLERİNE T.C. MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI Öğretmen Yetiştirme Ve Geliştirme Genel Müdürlüğü Sayı : 3501582-77.01.02-E.821723 26.08.2015 Konu: Mesleki lar DAĞITIM YERLERİNE İlgi: a) Millî Eğitim Bakanlığı Okul Öncesi

Detaylı

YİYECEK İÇECEK HİZMETLERİ SERVİS KOMİSİ MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI)

YİYECEK İÇECEK HİZMETLERİ SERVİS KOMİSİ MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI Çıraklık ve Yaygın Eğitim Genel Müdürlüğü YİYECEK İÇECEK HİZMETLERİ SERVİS KOMİSİ MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) 2008 ANKARA ÖN SÖZ Günümüzde mesleklerin değişim ile karşı

Detaylı

EL SANATLARI TEKNOLOJİSİ OYALAR MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI)

EL SANATLARI TEKNOLOJİSİ OYALAR MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) T.C. Milli Eğitim Bakanlığı Hayat Boyu Öğrenme Genel Müdürlüğü EL SANATLARI TEKNOLOJİSİ OYALAR MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) 2013 ANKARA ÖN SÖZ Günümüzde mesleklerin değişim ile karşı karşıya olması

Detaylı

İstanbul İmam Hatip Liseliler Derneği

İstanbul İmam Hatip Liseliler Derneği BİRİ MATEMATİK Mİ DEDİ? BİZ KİMİZ? Yüce Rabbimiz dünya hayatını insanoğluna imtihan yeri kılmış, sırat-ı müstakim olarak göndermiş olduğu dinin yaşanabilmesi ve birbirlerine ulaştırılabilmesi için Müslümanları

Detaylı

GÜZELLİK VE SAÇ BAKIM HİZMETLERİ CİLT BAKIMI MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI)

GÜZELLİK VE SAÇ BAKIM HİZMETLERİ CİLT BAKIMI MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI Çıraklık ve Yaygın Eğitim Genel Müdürlüğü GÜZELLİK VE SAÇ BAKIM HİZMETLERİ CİLT BAKIMI MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) 2008 ANKARA ÖN SÖZ Günümüzde mesleklerin değişim ile

Detaylı

ÖĞRETMENLİK VE ÖĞRETİM MOTORLU TAŞIT SÜRÜCÜLERİ DİREKSİYON EĞİTİMİ SINAV SORUMLUSU MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI)

ÖĞRETMENLİK VE ÖĞRETİM MOTORLU TAŞIT SÜRÜCÜLERİ DİREKSİYON EĞİTİMİ SINAV SORUMLUSU MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) T.C. MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI Hayat Boyu Öğrenme Genel Müdürlüğü ÖĞRETMENLİK VE ÖĞRETİM MOTORLU TAŞIT SÜRÜCÜLERİ DİREKSİYON EĞİTİMİ SINAV SORUMLUSU MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) 2015 ANKARA 1 ÖN SÖZ

Detaylı