Otizm spektrum bozukluklar nda T2 relaksasyonla belirlenen gri cevher anormallikleri

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Otizm spektrum bozukluklar nda T2 relaksasyonla belirlenen gri cevher anormallikleri"

Transkript

1 N_ /26/06 9:58 AM Page 632 Otizm spektrum bozukluklar nda T2 relaksasyonla belirlenen gri cevher anormallikleri H. Petropoulos, BE; S.D. Friedman, PhD; D.W.W. Shaw, MD; A.A. Artru; G.Dawson, PhD ve S.R.Dager, MD Özet Amaç: Otistik çocuklarda serebral beyaz cevher içeri ini de erlendirmek üzere nicel T2 relaksasyon ölçümlerini yapmak. Metotlar: Otizm spektrum bozuklu u (ASD) bulunan 2-4 yafl aras 60, geliflim gerili i (DD) olan yafl-eflli 16 ve tipik geliflimli (TD) 10 çocuk, (2.5 mm kal nl nda, 0 mm aral kl ) dual eko fast spin eko görüntülerin elde edilebilmesi amac ile 1.5 T GE MRI taray c ile görüntülendi. Görüntüler gri ve beyaz cevhere ayr flt r ld ve her bir doku tipi T2 sinin hesaplanmas için ilgili bölgenin maskelenmesi amac ile kullan ld. Gruplar aras nda T2 leri karfl laflt rmak üzere, yafl ve cinsiyet kovaryat olacak flekilde varyans analizi yap ld ve T2 ve IQ ölçümlerinin karfl laflt r labilmesi için korelasyon kullan ld. Sonuçlar: ASD li çocuklarda kortikal gri cevher T2 de TD li çocuklara göre uzama mevcutken beyaz cevher T2 de anlaml bir fark tespit edilmedi. DD li çocuklarda ASD veya TD li çocuklara göre hem gri hem de beyaz cevher T2 si daha uzundu. T2 ölçümleri ile IQ aras nda anlaml bir iliflki saptanmad. Yorum: Geliflme gerili i olan çocuklarda gri ve beyaz cevher T2 de uzama, muhtemelen nöronal geliflim ve matürasyonunda bir gecikmenin emaresidir. Otistik çocuklarda gri cevher T2 de uzama olurken beyaz cevher T2 de olmamas, otizme özgü anormal geliflim süreçlerine iflaret ediyor olabilir. NEUROLOGY 2006;67: Otizm spektrum bozukluklar (ASD), tipik olarak erken çocukluk döneminde tan konulan ve dil ve iletiflim yetersizlikleri, sosyal desifitler ve tekrarlay c hareketler ile karakterize bir davran fl sendromudur. 1,2 Önceki MRI volümetrik çal flmalar nda genel beyin hacmi yan nda, belli alt bölgelerde hacim art fl tespit edilmifltir, ancak serebral beyaz ve gri cevherde ve subkortikal bölge hacimlerindeki bu belirgin art fl n diferansiyel da l m de iflkenlik göstermifltir. Beyin hacmindeki art fl okul öncesi ASD li çocuklarda 3-5 ergen ve yetiflkinlere 6,7 göre daha s k bildirildi- inden ve do umda bafl çevresi ölçümlerinin normal olmas ndan dolay serebral genifllemenin ASD nin erken evresinde h zlanm fl beyin matürasyonu veya afl r büyümesini yans tt hipotezi ileri sürülmüfltür. 8,9 Nicel T2 relaksasyon de erlendirmeleri beyin matürasyonunun zamansal geliflimini karakterize etmek üzere kullan lmaktad r Bu çal flmada ADS li çocuklarda serebral beyaz cevher ve kortikal gri cevher T2 relaksasyonlar n n, tipik geliflimli (TD) veya geliflim gerili i (DD) olan yafl-eflli toplumlarla karfl laflt rmal olarak nicel bir de erlendirmesini yapt k. Bu çocuklar 3 4 yafl nda ve T1 volümetrik görüntüleme verilerinden, ASD li vakalarda di er tan sal gruplara göre daha belirgin bir serebral genifllemenin oldu u anlafl lm fl toplumun, geniflletilmifl bir örne ini teflkil etmekteydiler. 3 Hipotezimiz fluydu: e er genifllemifl serebral hacim normal beyin büyüme h z n n artmas na ba l ise, ASD li çocuklarda gri ve beyaz cevher T2 leri TD li çocuklara göre beyin matürasyonunun daha ileri bir evresini an msatacak flekilde azalm fl olmal d r. Aksine, DD li çocuklarda gecikmifl beyin geliflimi yan nda T2 relaksasyonunda da uzama olacakt r. Metotlar. Bu çal flmada olgular n toplanma ve klinik de erlendirme metodolojisinin detaylar daha önceden anlat lm flt. 3 Olgular. Üç çocuk grubu çal flma kohortunu oluflturdu: 1) ASD li (48 erkek çocuk, 12 k z çocuk; ortalama yafl 41.6 ± 10.9 ay SS, ay) 60 çocuk, 2) DD li (7 erkek çocuk, 9 k z çocuk; ortalama yafl 44.8 ± 9 ay SS, ay) 16 çocuk ve 3) TD li (8 erkek çocuk, 2 k z çocuk; ortalama yafl 36.9 ± 11.6 ay SS, ay) 10 çocuk. T1- a rl kl görüntüleme verileri önceden verilen3 çocuklar, e er T2/proton dansite (PD) görüntüleme sekanslar görüntülemenin süresi nedeni ile baflar ile elde edilememiflse (n = 9) veya görüntüler artefaktlar nedeni ile kullan lam yorsa (n = 2) çal flmadan d flland. Kat l mc lar bölgesel ebeveyn dayan flma gruplar ndan, devlet okullar ndan, Geliflimsel Dizabilite Bölümü nden, kliniklerden, hastanelerden ve Washington Üniversitesi Bebek ve Çocuk Olgu Havuzundan topland. Çal flmaya kat lacak çocuklar n ebeveyn/bak c lar ndan yaz l onam al n- Radyoloji Bölümü nden (H.P., S.D.F, D.W.W.S., S.R.D.), Anestezi (A.A.A.), Psikoloji (G.D.), Psikiyatri (S.R.D.) ve Biyomühendislik (S.R.D.), Washington Üniversitesi T p Okulu, Seattle. NI n n Çocuk Sa l ve nsan Geliflimi ile Sa rl k ve letiflim Bozukluklar proje program burslar ile desteklenmifltir. Aç klama: Yazarlar ç kar çat flmas bildirmemektedirler. 14 Kas m 2005 de al nd. Son hali 25 Nisan 2006 da kabul edildi. Adres ve yeniden bas m istekleri için Dr. S.R. Dager, Neuroimaging Research Group, Radyoloji Bölümü, University of Washington School of Medicine, 1100 NE 45 St., Suite 555, Seattle, WA 98105; E 632 Copyright 2006 by AAN Enterprises, Inc.

2 N_ /26/06 9:58 AM Page 633 d ve bu onamlar Washington Üniversitesi Internal Review Board taraf ndan onayland. ASD ve DD grubuna dâhil çocuklar standart entelektüel ve adaptif yeti testlerinde belirgin DD tespit edildi ve DD leri bilinen genetik anormalliklere (frajil X sendromu, Norrie sendromu, nörofibromatosis, tüberoz skleroz, fenilketonüri, Down sendromu gibi), do um öncesi ve sonras beyin travmas na veya tan mlanm fl di er hastal klara ba l de ildi. Bu çocuklar n her biri, ASD li veya DD li çocuklar n tan s n n konuldu u veya orijinal tan n n do ruland bir multidisipliner araflt rma merkezinde de erlendirildi. ASD tan s, Otizm Tan sal Anketi Gözden Geçirilmifl (ADI-R) 14 ve Otizm Tan sal Gözlem fiemas Jenerik (ADOS-G) 1,15 ile konuldu. Ek olarak, deneyimli bir klinisyenin klinik de erlendirmesi tan y do rulad. Asperger sendromu kesin kriterlerini karfl layan çocuklar çal flmadan d flland. DD li veya TD li çocuklara ADOS-G uyguland. Bu çocuklar n ADOS-G veya klinik de erlendirme ile ADS kriterlerini tamamlamad klar veya bu ölçümlerde otizm belirtilerinin fliddetinde art fl olmad belirlendi. Etkilenen çocuklar klinik tan konulduktan hemen sonra çal flmaya al nd. Çocuklar n hiçbiri ilaç kullanm yordu veya biliflsel davran flsal giriflim tedavisi alt nda de ildi. TD olgular e er Vineland Adaptif Davran fl Ölçekleri 16 skorunun 1 SS alt veya üstünde skor ald lar ise çal flmaya dâhil edildiler. TD örne inde, dil, sosyal, motor, biliflsel gerilik, konuflma terapisi, psikiyatrik bozukluk veya ö renme zorlu u öyküsü yoktu. Tüm tan sal gruplara mensup olgulardan nöbet, serebrovasküler hastal k, ciddi duysal veya motor bozukluk (sa rl k, körlük) öyküsü, ciddi akci er hastal, unstabil kardiyovasküler durum, majör fiziksel anormallik, belgelenmifl do um öncesi veya sonras kafa travmas, protez gibi metal implantlar bulunan veya düzenli psikoaktif ilaç kullananlar çal flmaya dahil edilmedi. ASD veya DD li çocuklarda sözel ve sözel olmayan IQ skorlar Mullen Erken Ö renme Ölçekleri 17 (dil, görsel uzaysal ve motor kabiliyetlerin geçerli, normalize ölçümü) ile de erlendirildi. Birleflik IQ oran, yafla uygun skorun çocu un kronolojik yafl na bölünmesi ile hesapland (Mullen grup ortalamalar : ASD=58.6 ± 19.4 SS, DD= 58.9 ± 14.7 SS). MRI. Otuzalt aydan küçük ASD veya DD li çocuklar (n = 18) (100 mg/kg, maksimum 2 g, görüntülemeden dakika önce uygulanan) kloral hidrat ile sedatize edildi. Otuzalt ay ve üstü ASD ve DD li çocuklar (n = 58) ise (dakikada μg/kg) propofol ile sedatize edildi. TD li çocuklar n çekimi ise gece ve çocuk uyurken gerçeklefltirildi. TD li baz çocuklara daha önce verildi inde sedasyona neden oldu u biliniyor ise parenteral difenhidramin hidroklorid (n = 4, 25 mg PO) uyguland. Aksiyel PD ve T2-a rl kl MR görüntülemeleri fast spin ekonun kullan ld (yank tekrar uzunlu u -ETL- = 8, [etkili] eko zaman = 13/91 milisaniye, tekrarlama zaman = 2000 milisaniye, görüfl alan = 22 cm, matriks ve 2.5 mm dilim kal nl, 0 mm bant geniflli i) 1.5 T GE Signa (GE, Milwaukee, WI) ile elde edildi. Her MRI bord sertifikal bir pediyatrik nöroradyolog taraf ndan de erlendirildi. DD li bir çocuk d fl nda hiçbir çocukta gros anatomik anormallik tespit edilmedi. PD ve T2 görüntüleri, gri/beyaz cevher ayr m belirgin hale gelmifl bir görüntü elde etmek üzere birlefltirildi. T2-a rl kl görüntüler, doku/bos ayr m n gösteren bir görüntü elde etmek üzere PD görüntülerden ç kar ld. Eklenen ve ç kar lan görüntüler radyofrekans (RF) inhomojenite için homomorfik filtreleme ile düzeltildi. 19 fllem, eklenen her bir görüntünün logunun al nmas ve tahmini RF bias logundan ç kar lmas ndan ibaretti. Sonuç, düzeltilmifl görüntüler elde etmek üzere güçlendirildi (exponentiate). RF bias, PD görüntülerinden sadece doku içeren bölgeleri dikkate alan normallefltirilmifl konvolüsyon kullan larak hesapland. Bu, herhangi bir zemin gürültüsünün maskelenmesi ve ard ndan maskelenmifl doku görüntüsünün ve maskenin kendisinin alçak geçiren filtreden geçirilmesi ile baflar ld. nhomojenite tahmini içeren bir görüntü elde etmek üzere filtre edilmifl maske, filtre edilmifl maskeli doku görüntüsüne bölündü. Eklenen ve ç kar lan görüntülerin her birinde, 1) eklenen görüntülerde gri ve beyaz cevheri ve 2) ç kar lan görüntülerde beyin dokusu ve BOS u ay rabilmek için k-means algoritmas kullan ld. Bölünmüfl gri cevher ve BOS un ikili görüntüleri, gri cevher ölçümlerinde T2 yi yanl fl yüksek gösterebilecek BOS alanlar n d fllamak üzere Boolean (mant ksal) operatörlerini kullanarak birlefltirildi. 20 Benzer flekilde, bölünmüfl beyaz cevher ve BOS un ikili görüntüleri ventriküler BOS u d fllamak üzere mant ksal olarak birlefltirildi. Subkortikal yap lar manüel olarak ç - kart ld. Gri ve beyaz cevherin karakteristik segmentasyonu resim 1 de Resim 1. (A) Proton dansite görüntülemesi; (B) T2 a rl kl görüntüleme; (C) kortikal gri cevher segmentasyonu; (D) beyaz cevher segmentasyonu görülmektedir. T2, ifllenmemifl ve düzeltilmemifl MR görüntülerinden singular value decomposition routine in IDL (v 6.0; Research Systems, Boulder, CO) kullan larak pixel-by-pixel hesapland. Her bir doku tipinin ortalama T2 de erleri, karfl l k gelen gri ve beyaz cevher maske alanlar ndan elde edildi. Bir hesaplanm fl T2 örne i resim 2A da ve her bir doku tipinde karakteristik T2 da l mlar n gösteren histogramlar resim 2B de görülmektedir. statistiksel analizler SPSS (Macintosh için v 11.0; Chicago, IL) ile gerçeklefltirildi. Ana tan gruplar (ASD, DD ve TD) aras nda, ortalama gri ve beyaz cevher T2 lerini karfl laflt rmak üzere yafl ve cinsiyetin katk - lar n kontrol ederek tek yönlü kovaryans analizi ile yap ld. Serebral hacim aç klay c efl de iflken olarak kullan ld nda hiçbir modelde anlaml l k kazanamad ve bu nedenle d flland. Anlaml l k kazanan ana analizler için posthoc (Tukey) testi yap ld. ASD li çok say da bireyde (yaklafl k %70) ana otizm bulgular yan nda mental retardasyon da bulundu undan, DD li yafl eflli çocuklardan oluflan grupla karfl laflt rman n ortak veya ayr biyolojik faktörlerin de erlendirilmesinde kullan labilirli i anlafl ld. T2 ile IQ aras ndaki iliflkinin de erlendirilmesi için her bir etkilenen (ASD ve DD) grup için k smi korelasyonlar ayr ayr gerçeklefltirildi. Bu Resim 2. (A) Hesaplanm fl T2 haritas ; (B) her bir ikili maskeye karfl l k gelen bölge için karakteristik T2 da l m histogramlar. August (2 of 2 ) 2006 NEUROLOGY

3 N_ /26/06 9:58 AM Page 634 Resim 3. Otizm spektrum bozuklu u (ASD) veya geliflim gerili i (DD) olan çocuklar aras nda, birbiriyle ve tipik geliflim (TD) gösteren çocuklarla karfl laflt r ld nda anlaml derecede uzam fl de erleri olan her bir çocuk grubunda yafla göre düzeltilmifl ortalama kortikal gri cevher T2 leri. Resim 4. Geliflim gerili i (DD) olan çocuklar aras nda otizm spektrum bozuklu u (ASD) ve tipik geliflim (TD) gösteren çocuklarla karfl laflt r ld nda anlaml derecede uzam fl de erleri olan her bir çocuk grubunda yafla göre düzeltilmifl ortalama serebral beyaz cevher T2 leri. korelasyon analizlerine yafl efl de iflken olarak eklendi. Sonuçlar. Tan gruplar aras nda ay cinsinden yafl aral klar farkl de ildi (F[1,83] = 1.8, p = 0.172). Gruplar aras nda cinsiyet fark gösterildi (χ 2 = 21.6, df = 1, p < 0.001). Nedeni ASD grubunda (%80) DD (%44) (χ 2 = 0.3, df = 1, p = 0.617) ve TD (%80) (χ 2 = 3.6, df = 1, p = 0.058) grubuna göre daha çok say da erkek bulunmas yd. Yafl n anlaml bir efl de iflken oldu u modelde (F[1,83] = 188.9, p < 0.001), gruplar aras nda gri cevher T2 fark mevcuttu (F[2,83] = 8.6, p < 0.001). Cinsiyet de model içinde e ilim düzeyinde anlaml yd (F[1,83] = 3.9, p = 0.053). Posthoc analizlerde ASD ve TD li (%1, p = 0.009), ASD ve DD li (?%1, p < 0.001) ve DD ve TD li (%2.0, p = 0.008) çocuklar aras nda farklar ortaya ç kt. Resim 3 de görüldü ü gibi, tahmini marjinal ortalamalar ve SS afla daki gibiydi: ASD =119.3 ± 1.6 SS milisaniye, DD = ± 3.3 SS milisaniye, TD =118.1 ± 4 SS milisaniye. Yafl n anlaml bir efl de iflken oldu u modelde (F[1,83] = 95.7, p < 0.001), gruplar aras nda beyaz cevher T2 fark mevcuttu (F[2,83]= 6.2, p = 0.003). Cinsiyet de model içinde e ilim düzeyinde anlaml yd (F[1,83]= 3.5, p = 0.067). Posthoc analizlerde ASD ve DD li (?%1.5, p = 0.002) ve DD ve TD li (%2.1, p = 0.003) çocuklar aras nda farklar ortaya ç karken ASD ve TD li (%0.6, p = 0.359) çocuklar aras nda anlaml bir fark görülmedi. Resim 4 de görüldü ü gibi, tahmini marjinal ortalamalar ve SS afla daki gibiydi: ASD = ± 2 SS milisaniye, DD=103.1 ± 4 SS milisaniye, TD = 101 ± 4.9 SS milisaniye. Gri cevher relaksasyonu ne ASD (birleflik, r = 0.249, p = 0.171; sözel, r = 0.414, p = 0.204; sözel olmayan, r = 0.417, p = 0.195) ne de DD örneklerinde (birleflik, r = 0.255, p = 0.187; sözel, r = 0.362, p = 0.642; sözel olmayan, r = 0.032, p = 0.975) IQ skorlar ile korelasyon gösterdi. Yine, beyaz cevher relaksasyonu da ne ASD (birleflik, r = 0.391, p = 0.255; sözel, r = 0.367, p = 0.318; sözel olmayan, r = 0.389, p = 0.262) ne de DD li çocuklarda (birleflik, r = 0.332, p = 634 NEUROLOGY 67 August (2 of 2 ) ; sözel, r = 0.164, p = 0.924; sözel olmayan, r = 0.423, p = 0.524) IQ skorlar ile korelasyon gösterdi. Tart flma. Çal flmam zda ASD li çocuklarda serebral gri ve beyaz cevher T2 relaksasyonunu nicel olarak ve DD veya TD li çocuklara göre de erlendirdik. ASD li çocuklarda TD li çocuklara göre tüm beyin kortikal gri cevher T2 uzam flken tüm beyin beyaz cevher T2 istatistiksel bir farka ulaflamam flt. DD li çocuklarda ASD veya TD lilere göre kortikal gri ve beyaz cevher T2 uzam flt, bu gözlemin nedeni muhtemelen gecikmifl nöronal yap sal geliflme ve miyelinasyondur. ASD li çocuklarda gri cevher T2 de ifliklikleri, bu vakalarda gri cevher anormallikleri varl n bildiren di er çal flmalarla 21,22 ve kimyasal konsantrasyonlarda bölgesel düflüfl ve T2 de uzaman n 13 ço unlukla gri cevhere özgü oldu unu bildiren son bir çal flma ile uyumludur. Her ne kadar bu ortak gözlemler ASD de patolojik bir gri cevher sürecini desteklese de, geliflimin geç evresinde ilerleyici beyaz cevher etkilenimi olas l halen mevcuttur. Bu görüflü desteklemek üzere, son bir yay nda bölgesel gri cevher T2 uzamas n n yan nda otizmli daha büyük (9.2 ± 3 yafl) çocuklarda beyaz cevher T2 uzamas genel bir denge içinde oldu u anlafl lm flt r. 24 Doku de iflimlerinde geliflim evresi ile iliflkili ek özelleflmeler da bu bulgulara daha fazla iflaret etmektedir. ASD li çocuklarda tan konulduktan hemen sonra elde etti imiz T2 gri cevher bulgular, bu bozuklukta suçlanan nöroinflamasyona yol açan beyin mekanizmalar n yans tabilir. Bu tür süreçler tipik olarak ödeme efllik edebilir ve uzam fl T2 relaksasyonu ile sonuçlanacakt r. Örne in, otizmle iliflkili farkl korteks bölgelerinde mikrogliyal aktivite ve sitokin düzeyinde yükselme bildirilmifltir. 25 Ek olarak, frontal ve pariyetal korteksle birlikte serebellumda gliyal fibriler asidik protein düzeylerindeki art fl da inflamatuar de ifliklikleri desteklemektedir. 26 O halde, otizmde serebral kortekste özellikle belirlenen otoimmün belirteçler ASD örneklerinde gözlenen T2 gri cevherde uzama-

4 N_ /26/06 9:58 AM Page 635 ya yönelik olas bir mekanizma olabilir. Otizmin seyrinin erken dönemlerinde, di er anormal nörokimyasal ve histolojik süreçler de ASD li çocuklarda aberan nöronal yap sal konfigürasyona neden olabilir ve ayr c gri cevher T2 bulgular ndan sorumlu olabilir. Anormal nöronal migrasyon veya sinaptik plastisite yolaklar nda nöroregülatuar protein Reelin defisitleri suçlu olabilir. 27 Yine, ASD li çocuklar n %30 unda bildirilen plazma serotonin düzeylerindeki art fl daha az say da serotonerjik lif oluflumuna, serotonin terminal say s nda düflüfle ve sinaptogenezde azalmaya yol açabilir. 28 Do um sonras beyin geliflimi s ras nda düflük serotonin sentez h z da kortikal kolümner geliflim ve konnektivitedeki aberasyonlarla ba daflt r lm flt r. 29 Otizm postmortem çal flmalar nda, kortikal minikolon say s n n normale göre daha yüksek oldu- u, ancak boyutlar n n normale göre daha küçük, interselüler dispersiyonunun ise daha genifl oldu u bulgusu da bu bulguyu desteklemektedir. 30 Bunun da ötesinde, otizmde kortikal sulkal anormallikler de gözlenmifltir. 31 Her ne kadar ASD li çocuklarda korteks yüzey alan daha genifl olsa da, otizmde biriken gözlemler genifl, ancak ünite alana düflen hücre say s n n düflük oldu u gri cevher modeline do ru yönlenmektedir. Bu ba lamda, su protonlar gri cevherde fiziksel olarak daha az s n rland r lm fl olacak ve T2 relaksasyonu uzayacakt r, ki bu görüfl ASD li çocuklardaki gözlemlerimizle uyumludur. ASD sonuçlar n genellefltirme çabas nda sorun sendroma efllik eden de iflik düzeyde mental retardasyon varl - d r. Çal fl lan çocuklar n büyük k sm nda (ASD grubunun %67 si ve DD grubunun %79 u) 70 in alt nda IQ skoru ile tespit edilen ciddi biliflsel bozukluk mevcuttu. T2 relaksasyon ile mental retardasyon aras ndaki olas iliflkiyi özellikle de erlendirdi imizde, hiçbir IQ skoru ile anlaml bir iliflki saptanamamas genel T2 ölçümlerinin, biliflsel yeti veya davran flsal performans n alt nda yatan geliflimsel süreçlere özgü bir belirteç olmayabilece ini düflündürmektedir. MRI tipik bir beyin geliflim sürecinin karakterize edilmesinde önemli bir rol oynar. Do umda çekilen T1-a rl kl görüntülerde miyelinsiz beyaz cevher gri cevhere göre daha hipointens ve T2-a rl kl görüntülerde de daha hiperintens gözükmektedir. Beyin olgunlaflt kça serebral beyaz cevher içindeki suyun yerini miyelin ve çap geniflleyen aksonlar almaktad r, buna karfl n gri cevherde farkl laflan nöronal anatomi nedeni ile su içeri i azalmaktad r Sonuçta T1 ve T2 relaksasyon süreleri k salmakta, buna ba l olarak da efllik eden sinyal intansiteleri de iflmektedir. Relaksasyon süreleri ilk 6 ay içinde dramatik bir k salma göstermekte, sonraki aylar içinde k salma daha yavafl bir h zla devam etmekte ve 18. ayda geliflime efllik eden de ifliklikler doku tiplerinin nispi intansitelerini ters yönde de ifltirmekte ve gri/beyaz cevher doku ayr m yetiflkinlerde görülen halini almaktad r. Genelde, T1-a rl kl görüntüler do umla 3 6 ay aras dönemde geliflimsel süreçlere daha duyarl d r; bu tarihten itibaren matürasyonel de ifliklikler T2-a rl kl görüntülemede daha iyi ortaya konulabilmektedir. Sa l kl çocuklarda beyin geliflim sürecini takip etmek üzere T2 sinyal de ifliklikleri kullan lmaktad r ve bu de ifliklikler geliflim gerili i olan çocuklarda gecikmifl demiyelinasyona dair kan tlar sa lamaktad r. 35 Nicel T2 relaksasyon ölçümleri beyinde öncelikle hücre içi ve d fl s v art miyelin içeren multiexponential bileflenler ile karakterize kompleks faktörleri yans tmaktad r. Kesin T2 relaksivite ölçümleri kullan larak yap lan multikompartmental analizler için zaman al c görüntü zenginlefltirilmesi ile birlikte çok say da eko gerekmektedir. Öyle de olsa, hem konvansiyonel dual eko zenginlefltirilmesi hem de fast spin eko dual time points ile elde edilen T2 hesaplamalar, normal görünümlü gri ve beyaz cevherde beyin patolojisini ay rt etmek üzere güçlü veriler sunmaktad r, %2 gibi minik relaksasyon farklar n n bile spesifik aktif hastal k süreçlerini ortaya ç kard bulunmufltur Verilerimize dayanarak hesaplad m z gri cevher için ortalama milisaniye ve beyaz cevher için milisaniyelik T2 relaksasyon süreleri di er yay nlarda benzer yafl aral için hesaplanan T2 de erleri ile uygundur. 10 Ek olarak, verilerimizde yafl ve T2 ölçümleri aras nda gözlemledi imiz s k iliflki, bu ölçümlerin k salt lm fl geliflim penceresinde beyin matürasyonunun ilerlemesini karakterize etmedeki do rulu unu göstermektedir. Bu çal flmadan elde edilen sonuçlar n yorumlanmas nda önemli sorun T2 üzerinde anlaml etkileri oldu u bilinen 18 propofol veya kloral hidratla birlikte suplemental O2 uygulan fl olmas d r. Bazal metabolik süreçlerin anesteziden etkilenmesi, 40 bölgesel serebral kan ak m nda ve buna ba l manyetik duyarl l kta olas de iflikliklere yol açarak relaksasyonu etkileyebilir41. T2 nin bu faktörlerden etkilenip etkilenmedi ini d fllamak zor olsa da, her ikisi de anestezi alt nda çal fl lm fl olan ASD veya DD li çocuklardan elde edilen sonuçlar n farkl olmas bu bulgular n geçerlili ini art rmaktad r. Volümetrik ASD çal flmalar ndan elde edilen bulgular, otizmde beynin erken afl r büyümesi ile birlikte gri ve beyaz cevher hacimlerinde bölgesel heterojenlik ve beyaz cevher ba lant lar nda azalma 5,42-44 kavram n n iyi karakterize edilmesine yönelik ilgi oluflmas n sa lad. Sonuçlar - m z, beynin otizmde özellikle etkilenebilecek muhtemel lokalize bölgelerini göstermemektedir, ancak serebral korteksin genifl alanlar nda mevcut ve farkl laflm fl gri cevher hücre mimarisi veya patolojisini düflündüren yap sal ve metabolik farkl l klar göstermektedir. Bu ilk T2 de erlendirmemize subkortikal gri cevheri dâhil etmemifl olsak da, ileriki çal flmalar volümetrik ve ifllevsel farkl l klar oldu u bildirilen 3,45 neokorteks ve beyaz cevher alt bölgeleri ile (hipokampus, amigdala ve talamus gibi) farkl nükleuslara da yönelik olacakt r. T2 relaksasyonunun multikompartmental analizini sa layan uzun ETL tetkikleri veya MRI difüzyon tensör görüntüleme kullan larak yap lacak çal flmalar da duyarl l daha da art rabilir ve otizmde gri ve beyaz cevher mikroyap sal farkl l klar n daha iyi anlamam z sa layabilir. Teflekkür Yazarlar çocuklara ve ailelerine kat l mlar için teflekkürle- August (2 of 2 ) 2006 NEUROLOGY

5 N_ /26/06 9:58 AM Page 636 rini sunarlar. Yazarlar, ayr ca verileri kontrolündeki deste- i ve klinik konulardaki katk lar ndan dolay Jeff Munsan a ve CPEA Core A personeline de teflekkürlerini sunarlar. Kaynaklar 1. Lord C, Risi S, Lambrecht L, et al. The autism diagnostic observation schedule-generic: a standard measure of social and communication deficits associated with the spectrum of autism. J Autism Dev Disord 2000;20: Dawson G, Webb S, Schellenberg GD, et al. Defining the broader phenotype of autism: genetic, brain, and behavioral perspectives. Dev Psychopathol 2002;14: Sparks BF, Friedman SD, Shaw DW, et al. Brain structural abnormalities in young children with autism spectrum disorder. Neurology 2002;59: Courchesne E, Karns CM, Davis HR, et al. Unusual brain growth patterns in early life in patients with autistic disorder. Neurology 2001;57: Carper RA, Moses P, Tigue ZD, Courchesne E. Cerebral lobes in autism: early hyperplasia and abnormal age effects. Neuroimage 2002;16: Courchesne E, Redcay E, Kennedy DN. The autistic brain: birth through adulthood. Curr Opinion Neurol 2004;17: Aylward EH, Minshew NJ, Field K, Sparks BF, Singh N. Effects of age on brain volume and head circumference in autism. Neurology 2002;59: Courchesne E. Brain development in autism: early overgrowth followed by premature arrest of growth. Ment Retard Dev Disabil Res Rev 2004; 10: Lainhart JE, Piven J, Wzorek M, et al. Macrocephaly in children and adults with autism. J Am Acad Child Adolesc Psychiatry 1997;36: Ding XQD, Kucinski T, Wittkugel O, et al. Normal brain maturation characterized with age-related T2 relaxation times: an attempt to develop a quantitative imaging measure for clinical use. Invest Radiol 2004;39: Baratti C, Barnett AS, Pierpaoli C. Comparative MR imaging study of brain maturation in kittens with T1, T2, and the trace of the diffusion tensor. Radiology 1999;210: Miot-Noirault E, Barantin L, Akoka S, Le Pape A. T2 relaxation time as a marker of brain myelination: experimental MR study in two neonatal animal models. J Neurosci Methods 1997;72: Friedman SD, Shaw DW, Artru AA, et al. Regional brain chemical alterations in young children with autism spectrum disorder. Neurology 2003;60: Lord C, Rutter M, Le Couteur A. Autism Diagnostic Interview Revised: a revised version of a diagnostic interview for caregivers of individuals with possible pervasive developmental disorders. J Autism Dev Disord 1994;24: Lord C, Rutter M, Goode S, Heemsbergen J, Jordan H, Mawhood L, et al. Autism diagnostic observation schedule: a standardized observation of communicative and social behavior. J Autism Dev Disord 1989;19: Sparrow S, Balla D, Cicchetti D. Vineland Adaptive Behavior Scales Mullen E. Mullen Scales of Early Learning Amundsen LB, Artru AA, Dager SR, et al. Propofol sedation for longitudinal pediatric neuroimaging research. J Neurosurg Anesthesiol 2005;17: Guillemaud R. Uniformity correction with homomorphic filtering on region of interest. IEEE Int Conf Image Proc 1998;2: Petropoulos H, Sibbitt WL, Brooks WM. Semi-automated segmentation of dual echo MR images. IEEE Proceedings of the 20th Annual International Conference of the IEEE Engineering in Medicine and Biology Society. IEEE Eng Med Biol Soc 1998;20: Palmen SJMC, van Engeland H, Hof PR, Schmitz C. Neuropathological findings in autism. Brain 2004;127: Santangelo SL, Tsatsanis K. What is known about autism genes, brain, and behavior. Am J Pharmacogenet 2005;5: Friedman SD, Shaw DW, Artru AA, Dawson G, Petropoulos H, Dager SR. Gray and white matter brain chemistry in young children with autism. Arch Gen Psychiatry 2006;63: Hendry J, DeVito T, Gelman N, et al. White matter abnormalities in autism detected through transverse relaxation time imaging. Neuroimage 2006; 29: Vargas DL, Nascimbene C, Krishnan C, Zimmerman AW, Pardo CA. Neuroglial activation and neuroinflammation in the brain of patients with autism. Ann Neurol 2005;57: Laurence JA, Fatemi SH. Glial fibrillary acidic protein is elevated in superior frontal, parietal, and cerebellar cortices of autistic subjects. Cerebellum 2005;4: Fatemi SH, Snow AV, Stary JM, et al. Reelin signaling is impaired in autism. Biol Psychiatry 2005;57: Whitaker-Azmitia PM. Behavioral and cellular consequences of increasing serotonergic activity during brain development: a role in autism? Int J Dev Neurosci 2005;23: Chugani DC. Serotonin in autism and pediatric epilepsies. Ment Retard Dev Disabil Res Rev 2004;10: Casanova MF, Buxhoeveden DP, Switala AE, Roy E. Minicolumnar pathology in autism. Neurology 2002;58: Levitt JG, Blanton RE, Smalley S, et al. Cortical sulcal maps in autism. Cereb Cortex 2003;13: Paus T, Collins DL, Evans AC, Leonard G, Pike B, Zijdenbos A. Maturation of white matter in the human brain: a review of magnetic resonance studies. Brain Res Bull 2001;54 (3): Barkovich AJ. Concepts of myelin and myelination in neuroradiology. AJNR Am J Neuroradiol 2000;21: Inder TE, Huppi PS. In vivo studies of brain development by magnetic resonance techniques. Mental Retard Dev Disabil Res Rev 2000;6: Dietrich RB, Bradley WG, Zaragoza 4th EJ, et al. MR evaluation of early myelination patterns in normal and developmentally delayed infants. AJR Am J Roentgenol 1988;150: Petropoulos H, Sibbitt WL, Brooks WM. Automated T2 quantitation in neuropsychiatric lupus erythematosus: a marker of active disease. J Magn Res Imag 1999;9: Woermann FG, Steiner H, Barker GJ, et al. A fast FLAIR dual-echo technique for hippocampal T2 relaxometry: first experiences in patients with temporal lobe epilepsy. J Magn Res Imag 2001;13: Okujava M, Schulz R, Ebner A, Woermann FG. Measurement of temporal lobe T2 relaxation times using a routine diagnostic MR imaging protocol in epilepsy. Epilepsy Res 2002;48: Laule C, Vavasour IM, Moore GRW, et al. Water content and myelin water fraction in multiple sclerosis. J Neurol 2004;251: Veselis RA, Feshchenko VA, Reinsel RA, Beattie B, Akhurst TJ. Propofol and thiopental do not interfere with regional cerebral blood flow response at sedative concentrations. Anesthesiology 2005;102: Anderson CM, Kaufman MJ, Lowen SB, Rohan M, Renshaw PF, Teicher MH. Brain T2 relaxation times correlate with regional cerebral blood volume. Magma 2005;18: Courchesne E, Pierce K. Brain overgrowth in autism during a critical time in development: implications for frontal pyramidal neuron and interneuron development and connectivity. Int J Dev Neurosci 2005;23: Hazlett HC, Poe MD, Gerig G, Smith RG, Piven J. Cortical gray and white brain tissue volume in adolescents and adults with autism. Biol Psychiatry 2005;62: Herbert MR, Ziegler DA, Makris N, et al. Localization of white matter volume increase in autism and developmental language disorder. Ann Neurol 2004; 55: Munson J, Dawson G, Abbott R, et al. Amygdalar volume and behavioral development in autism. Arch Gen Psychiatry 2006;63: NEUROLOGY 67 August (2 of 2 ) 2006

Otizmin Nöroanatomisi

Otizmin Nöroanatomisi Otizmin Nöroanatomisi David G. Amaral, Cynthia Mills Schumann ve Christine Wu Nordah The M.I.N.D. Enstütüsü, Psikiyatri ve Davranış Bilimleri Departmanı, University of California Sinirbilim Departmanı,

Detaylı

BÖLÜM 7 BİLGİSAYAR UYGULAMALARI - 1

BÖLÜM 7 BİLGİSAYAR UYGULAMALARI - 1 1 BÖLÜM 7 BİLGİSAYAR UYGULAMALARI - 1 Belli bir özelliğe yönelik yapılandırılmış gözlemlerle elde edilen ölçme sonuçları üzerinde bir çok istatistiksel işlem yapılabilmektedir. Bu işlemlerin bir kısmı

Detaylı

www.mercedes-benz.com.tr Mercedes-Benz Orijinal Ya lar

www.mercedes-benz.com.tr Mercedes-Benz Orijinal Ya lar www.mercedes-benz.com.tr Mercedes-Benz Orijinal Ya lar Kazand ran Güç Mercedes-Benz orijinal ya lar arac n z üreten uzmanlar taraf ndan, gelifltirilmifltir. Mercedes-Benz in dilinden en iyi Mercedes-Benz

Detaylı

Nörolojik Hastalıklarda Depresyon ve Sitokinler

Nörolojik Hastalıklarda Depresyon ve Sitokinler 46.ULUSAL PSİKİYATRİ KONGRESİ, 2010 Nörolojik Hastalıklarda Depresyon ve Sitokinler Dr.Canan Yücesan Ankara Tıp Fakültesi Nöroloji Anabilim Dalı Akış Sitokinler ve depresyon Duygudurum bozukluklarının

Detaylı

hükümet tabibi olarak görev yaptıktan sonra, 1988 yılında Bakırköy Ruh ve Sinir Hastalıkları Hastanesi nde başladığım

hükümet tabibi olarak görev yaptıktan sonra, 1988 yılında Bakırköy Ruh ve Sinir Hastalıkları Hastanesi nde başladığım 1961 yılında Malatya da doğdum. İlk-orta ve lise öğrenimimi Malatya da tamamladım.1978 yılında girdiğim Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi'ni 1984 yılında bitirdim. 1984-1987 yılları arasında Çanakkale ve

Detaylı

İÇİNDEKİLER. Duygusal ve Davranışsal Bozuklukların Tanımı 2

İÇİNDEKİLER. Duygusal ve Davranışsal Bozuklukların Tanımı 2 İÇİNDEKİLER Bölüm 1 Giriş 1 Duygusal ve Davranışsal Bozuklukların Tanımı 2 Normal Dışı Davramışları Belirlemede Öznellik 2 Gelişimsel Değişimlerin Bir Bireyin Davranışsal ve Duygusal Dengesi Üzerindeki

Detaylı

O zmde Beyin Görüntüleme Bulguları: Bir Gözden Geçirme

O zmde Beyin Görüntüleme Bulguları: Bir Gözden Geçirme Türk Psikiyatri Dergisi 2009; 20(2):164-174 O zmde Beyin Görüntüleme Bulguları: Bir Gözden Geçirme Dr. Halime Tuna ULAY 1, Dr. Aygün ERTUĞRUL 2 Özet / Abstract Amaç: Otizmin tanımlanmasından günümüze kadar

Detaylı

Hart Walker, gövde deste i ve dengeli tekerlek sistemi sayesinde, geliflim düzeyi uygun olan çocuklar n, eller serbest flekilde yürümesini sa lar.

Hart Walker, gövde deste i ve dengeli tekerlek sistemi sayesinde, geliflim düzeyi uygun olan çocuklar n, eller serbest flekilde yürümesini sa lar. Cerebral palsi gibi hareket ve postüral kontrol bozukluklar na yol açan hastal klar olan çocuklar, hastal klar n n derecesine ba l olarak yürüme güçlü ü çekmekte veya hiç yürüyememektedir. Hart Walker,

Detaylı

Araştırma Notu 15/177

Araştırma Notu 15/177 Araştırma Notu 15/177 02 Mart 2015 YOKSUL İLE ZENGİN ARASINDAKİ ENFLASYON FARKI REKOR SEVİYEDE Seyfettin Gürsel *, Ayşenur Acar ** Yönetici özeti Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından yapılan enflasyon

Detaylı

Araflt rma modelinin oluflturulmas. Veri toplama

Araflt rma modelinin oluflturulmas. Veri toplama 21 G R fi Araflt rman n amac na ba l olarak araflt rmac ayr ayr nicel veya nitel yöntemi kullanabilece i gibi her iki yöntemi bir arada kullanarak da araflt rmas n planlar. Her iki yöntemin planlama aflamas

Detaylı

OYUNCU SAYISI Oyun bir çocuk taraf ndan oynanabilece i gibi, farkl yafl gruplar nda 2-6 çocuk ile de oynanabilir.

OYUNCU SAYISI Oyun bir çocuk taraf ndan oynanabilece i gibi, farkl yafl gruplar nda 2-6 çocuk ile de oynanabilir. OYUNCA IN ADI Akl nda Tut YAfi GRUBU 4-6 yafl OYUNCU SAYISI Oyun bir çocuk taraf ndan oynanabilece i gibi, farkl yafl gruplar nda 2-6 çocuk ile de oynanabilir. GENEL KURALLAR Çocuklar n görsel belle inin

Detaylı

TÜRK DÜNYASI TRANSPLANTASYON DERNE

TÜRK DÜNYASI TRANSPLANTASYON DERNE Prof. Haberal dan Yeni Bir Uluslararas At l m: TÜRK DÜNYASI TRANSPLANTASYON DERNE Dünyan n dört bir yan ndan yüzlerce biliminsan Prof. Dr. Mehmet Haberal taraf ndan kurulan Türk Dünyas Transplantasyon

Detaylı

Tarifname SARKOPENİ NİN TEDAVİSİNE YÖNELİK BİR KOMPOZİSYON

Tarifname SARKOPENİ NİN TEDAVİSİNE YÖNELİK BİR KOMPOZİSYON 1 Tarifname SARKOPENİ NİN TEDAVİSİNE YÖNELİK BİR KOMPOZİSYON Teknik Alan Buluş, sarkopeni nin tedavisine yönelik oluşturulmuş bir kompozisyon ile ilgilidir. Tekniğin Bilinen Durumu Günümüzde sarkopeni,

Detaylı

Ders 3: SORUN ANAL Z. Sorun analizi nedir? Sorun analizinin yöntemi. Sorun analizinin ana ad mlar. Sorun A ac

Ders 3: SORUN ANAL Z. Sorun analizi nedir? Sorun analizinin yöntemi. Sorun analizinin ana ad mlar. Sorun A ac Ders 3: SORUN ANAL Z Sorun analizi nedir? Sorun analizi, toplumda varolan bir sorunu temel sorun olarak ele al r ve bu sorun çevresinde yer alan tüm olumsuzluklar ortaya ç karmaya çal fl r. Temel sorunun

Detaylı

OTİZM NEDİR? becerilerinin oluşmasını etkileyen gelişim bozukluğudur.

OTİZM NEDİR? becerilerinin oluşmasını etkileyen gelişim bozukluğudur. OTİZM NEDİR? Otizm, sosyal ve iletişim Otizm, sosyal ve iletişim becerilerinin oluşmasını etkileyen gelişim bozukluğudur. GÖRÜLME SIKLIĞI Son verilere göre 110 çocuktan birini etkilediği kabul edilmektedir

Detaylı

YAYGIN ANKSİYETE BOZUKLUĞU OLAN HASTALARDA NÖROTİSİZM VE OLUMSUZ OTOMATİK DÜŞÜNCELER UZM. DR. GÜLNİHAL GÖKÇE ŞİMŞEK

YAYGIN ANKSİYETE BOZUKLUĞU OLAN HASTALARDA NÖROTİSİZM VE OLUMSUZ OTOMATİK DÜŞÜNCELER UZM. DR. GÜLNİHAL GÖKÇE ŞİMŞEK YAYGIN ANKSİYETE BOZUKLUĞU OLAN HASTALARDA NÖROTİSİZM VE OLUMSUZ OTOMATİK DÜŞÜNCELER UZM. DR. GÜLNİHAL GÖKÇE ŞİMŞEK GİRİŞ Yaygın anksiyete bozukluğu ( YAB ) birçok konuyla, örneğin parasal, güvenlik, sağlık,

Detaylı

İKİNCİ BÖLÜM EKONOMİYE GÜVEN VE BEKLENTİLER ANKETİ

İKİNCİ BÖLÜM EKONOMİYE GÜVEN VE BEKLENTİLER ANKETİ İKİNCİ BÖLÜM EKONOMİYE GÜVEN VE BEKLENTİLER ANKETİ 120 kinci Bölüm - Ekonomiye Güven ve Beklentiler Anketi 1. ARAfiTIRMANIN AMACI ve YÖNTEM Ekonomiye Güven ve Beklentiler Anketi, tüketici enflasyonu, iflsizlik

Detaylı

6. SINIF MATEMAT K DERS ÜN TELEND R LM fi YILLIK PLAN

6. SINIF MATEMAT K DERS ÜN TELEND R LM fi YILLIK PLAN GEOMETR Geometrik Cisimler Uzunluklar Ölçme 6. SINIF MATEMAT K DERS ÜN TELEND R LM fi YILLIK PLAN 1. Prizmalar n temel elemanlar n belirler. Tabanlar n n karfl l kl köflelerini birlefltiren ayr tlar tabanlara

Detaylı

BİLİŞSEL GELİŞİM GERİLİĞİ VE OTİSTİK SPEKTRUM BOZUKLUĞU OLAN ÇOCUKLARDA SERUM PROGRANULİN DÜZEYLERİ

BİLİŞSEL GELİŞİM GERİLİĞİ VE OTİSTİK SPEKTRUM BOZUKLUĞU OLAN ÇOCUKLARDA SERUM PROGRANULİN DÜZEYLERİ BİLİŞSEL GELİŞİM GERİLİĞİ VE OTİSTİK SPEKTRUM BOZUKLUĞU OLAN ÇOCUKLARDA SERUM PROGRANULİN DÜZEYLERİ Fatma Betül ÖZGERİŞ, Nezahat KURT, İlknur İBİLİ UCUZ, Kübra KOÇAK YILMAZ, Atilla ÇAYIR, Onur Burak DURSUN,

Detaylı

Farkl protokollerdeki durdurma gücü oranlar n n %DD e risine etkisi

Farkl protokollerdeki durdurma gücü oranlar n n %DD e risine etkisi Türk Onkoloji Dergisi 9;24(1):15- Farkl protokollerdeki durdurma gücü oranlar n n %DD e risine etkisi The effect of stopping power ratios of different protocols on %DD curve Hilal ACAR 1 1 stanbul Üniversitesi

Detaylı

Okumufl / Mete (Ed.) Anne Babalar için Do uma Haz rl k / Sa l k Profesyonelleri için Rehber 16.5 x 24 cm, XIV + 210 Sayfa ISBN 978-975-8882-31-1

Okumufl / Mete (Ed.) Anne Babalar için Do uma Haz rl k / Sa l k Profesyonelleri için Rehber 16.5 x 24 cm, XIV + 210 Sayfa ISBN 978-975-8882-31-1 Deomed Medikal Yay nc l k Okumufl / Mete (Ed.) Anne Babalar için Do uma Haz rl k / Sa l k Profesyonelleri için Rehber 16.5 x 24 cm, XIV + 210 Sayfa ISBN 978-975-8882-31-1 Birinci bask Deomed, 2009. 62

Detaylı

Ak ld fl AMA Öngörülebilir

Ak ld fl AMA Öngörülebilir Ak ld fl AMA Öngörülebilir Ak ld fl AMA Öngörülebilir Kararlar m z Biçimlendiren Gizli Kuvvetler Dan Ariely Çevirenler Asiye Hekimo lu Gül Filiz fiar ISBN 978-605-5655-39-6 2008, Dan Ariely Orijinal ad

Detaylı

KUDOS. Laboratuvar Cihazları. 195 www.sahinlerkimya.com Tel: (0212) 659 54 00 pbx ULTRASON K SU BANYOLARI

KUDOS. Laboratuvar Cihazları. 195 www.sahinlerkimya.com Tel: (0212) 659 54 00 pbx ULTRASON K SU BANYOLARI Laboratuvar Cihazları ULTRASON K SU BANYOLARI en yüksek kalite ultrasonic temizleyicileri dünya çap na sunmaktan gurur duyar. Ultrasonik teknoloji bir lider üreticisi olarak, Kudos yenilikçi ve patent

Detaylı

Tam yağlı süt ürünleri tüketen erkeklere kötü haber

Tam yağlı süt ürünleri tüketen erkeklere kötü haber Tam yağlı süt ürünleri tüketen erkeklere kötü haber Sağlıklı, güçlü kuvvetli bir erkeksiniz ama çocuğunuz olmuyorsa bu önemli sorunun sebebi yediklerinizle ilgili olabilir. Erkekler üzerinde yapılan bilimsel

Detaylı

Yakıt Özelliklerinin Doğrulanması. Teknik Rapor. No.: 942/7193278-00

Yakıt Özelliklerinin Doğrulanması. Teknik Rapor. No.: 942/7193278-00 Müşteri : Kozyatağı Mahallesi Sarı Kanarya Sok. No: 14 K2 Plaza Kat: 11 Kadıköy 34742 İstanbul Türkiye Konu : Seçilen Yakıt Özelliklerin Belirlenmesi için Dizel Yakıtlara İlişkin Testlerin, Doğrulanması

Detaylı

MALAT SANAY N N TEMEL GÖSTERGELER AÇISINDAN YAPISAL ANAL Z

MALAT SANAY N N TEMEL GÖSTERGELER AÇISINDAN YAPISAL ANAL Z MALAT SANAY N N TEMEL GÖSTERGELER AÇISINDAN YAPISAL ANAL Z Nisan 2010 ISBN 978-9944-60-631-8 1. Bask, 1000 Adet Nisan 2010 stanbul stanbul Sanayi Odas Yay nlar No: 2010/5 Araflt rma fiubesi Meflrutiyet

Detaylı

ÇÖKELME SERTLEŞTİRMESİ (YAŞLANDIRMA) DENEYİ

ÇÖKELME SERTLEŞTİRMESİ (YAŞLANDIRMA) DENEYİ ÇÖKELME SERTLEŞTİRMESİ (YAŞLANDIRMA) DENEYİ 1. DENEYİN AMACI Çökelme sertleştirmesi işleminin, malzemenin mekanik özellikleri (sertlik, mukavemet vb) üzerindeki etkisinin incelenmesi ve çökelme sertleşmesinin

Detaylı

Psikolojiye Giriş. Gözden geçirme oturumları. Evrim ve Akılcılık Ders 10. Pazartesi, 26/02, 16.00-18.00 Salı, 27/02, 18.00-20.00

Psikolojiye Giriş. Gözden geçirme oturumları. Evrim ve Akılcılık Ders 10. Pazartesi, 26/02, 16.00-18.00 Salı, 27/02, 18.00-20.00 Gelecek Çarşamba Yapılacak Sınav (olası dağılım) Psikolojiye Giriş Evrim ve Akılcılık Ders 10 Giriş: 4 Beyin: 9 Freud: 9 Skinner: 9 Bilişsel Gelişim: 9 Dil: 9 Algı/Dikkat: 9 Bellek: 9 Aşk: 7 Evrim: 4 Akılcılık:

Detaylı

Demansta görüntülemenin rolü Dr.Ercan Karaarslan Acıbadem Üniversitesi

Demansta görüntülemenin rolü Dr.Ercan Karaarslan Acıbadem Üniversitesi Demansta görüntülemenin rolü Dr.Ercan Karaarslan Acıbadem Üniversitesi Ana başlıklar Demans nedenleri Normal yaşlanma bulguları Radyolojik görüntüleme yöntemleri Demansta radyolojik belirleyici bulgular

Detaylı

I. EIPA Lüksemburg ile İşbirliği Kapsamında 2010 Yılında Gerçekleştirilen Faaliyetler

I. EIPA Lüksemburg ile İşbirliği Kapsamında 2010 Yılında Gerçekleştirilen Faaliyetler I. EIPA Lüksemburg ile İşbirliği Kapsamında 2010 Yılında Gerçekleştirilen Faaliyetler 1. AB Hukuku ve Tercüman ve Çevirmenler için Metotlar Eğitimi (Ankara, 8-9 Haziran 2010) EIPA tarafından çeşitli kamu

Detaylı

Tekrar ve Düzeltmenin Erişiye Etkisi Fusun G. Alacapınar

Tekrar ve Düzeltmenin Erişiye Etkisi Fusun G. Alacapınar Journal of Language and Linguistic Studies Vol.2, No.2, October 2006 Tekrar ve Düzeltmenin Erişiye Etkisi Fusun G. Alacapınar Öz Problem durumu:tekrar, düzeltme ile başarı ve erişi arasında anlamlı bir

Detaylı

Duygusal ve Davran sal Bozukluklar n Tan m 2

Duygusal ve Davran sal Bozukluklar n Tan m 2 Ç NDEK LER Bölüm 1 Giri 1 Duygusal ve Davran sal Bozukluklar n Tan m 2 Normal D Davram lar Belirlemede Öznellik 2 Geli imsel De i imlerin Bir Bireyin Davran sal ve Duygusal Dengesi Üzerindeki Etkileri

Detaylı

KAVRAMLAR. Büyüme ve Gelişme. Büyüme. Büyüme ile Gelişme birbirlerinden farklı kavramlardır.

KAVRAMLAR. Büyüme ve Gelişme. Büyüme. Büyüme ile Gelişme birbirlerinden farklı kavramlardır. KAVRAMLAR Büyüme ve Gelişme Büyüme ile Gelişme birbirlerinden farklı kavramlardır. Büyüme Büyüme, bedende gerçekleşen ve boy uzamasında olduğu gibi sayısal (nicel) değişikliklerle ifade edilebilecek yapısal

Detaylı

Tablo 3.3. TAKV YES Z KANAL SAC KALINLIKLARI (mm)

Tablo 3.3. TAKV YES Z KANAL SAC KALINLIKLARI (mm) 3. KANAL KONSTRÜKS YONU Türk Standart ve fiartnamelerinde kanal konstrüksiyonu üzerinde fazla durulmam flt r. Bay nd rl k Bakanl fiartnamesine göre, bas nç s - n fland rmas na ve takviye durumuna bak lmaks

Detaylı

2007 YILI VE ÖNCES TAR H BASKILI HAYVANCILIK B LG S DERS K TABINA L fik N DO RU YANLIfi CETVEL

2007 YILI VE ÖNCES TAR H BASKILI HAYVANCILIK B LG S DERS K TABINA L fik N DO RU YANLIfi CETVEL 2007 YILI VE ÖNCES TAR H BASKILI HAYVANCILIK B LG S DERS K TABINA L fik N DO RU YANLIfi CETVEL NOT: Düzeltmeler bold (koyu renk) olarak yaz lm flt r. YANLIfi DO RU 1. Ünite 1, Sayfa 3 3. DÜNYA HAYVAN POPULASYONU

Detaylı

ELLE SÜT SAĞIM FAALİYETİNİN KADINLARIN HAYATINDAKİ YERİ ARAŞTIRMA SONUÇLARI ANALİZ RAPORU

ELLE SÜT SAĞIM FAALİYETİNİN KADINLARIN HAYATINDAKİ YERİ ARAŞTIRMA SONUÇLARI ANALİZ RAPORU ELLE SÜT SAĞIM FAALİYETİNİN KADINLARIN HAYATINDAKİ YERİ ARAŞTIRMA SONUÇLARI ANALİZ RAPORU Hazırlayan Sosyolog Kenan TURAN Veteriner Hekimi Volkan İSKENDER Ağustos-Eylül 2015 İÇİNDEKİLER Araştırma Konusu

Detaylı

Hasta Rehberi Say 14. NTRAÜTER N BÜYÜME GER L Orta kolayl kta okunabilir rehber

Hasta Rehberi Say 14. NTRAÜTER N BÜYÜME GER L Orta kolayl kta okunabilir rehber Hasta Rehberi Say 14 NTRAÜTER N BÜYÜME GER L Orta kolayl kta okunabilir rehber ntraüterin Büyüme Gerili i - Say 14 (A ustos 2006 da güncellenmifltir) Bu rehber Reading Üniversitesi, Sa l k Bilimleri Enstitüsü,

Detaylı

Deprem Yönetmeliklerindeki Burulma Düzensizliği Koşulları

Deprem Yönetmeliklerindeki Burulma Düzensizliği Koşulları Deprem Yönetmeliklerindeki Burulma Düzensizliği Koşulları Prof. Dr. Günay Özmen İTÜ İnşaat Fakültesi (Emekli), İstanbul gunayozmen@hotmail.com 1. Giriş Çağdaş deprem yönetmeliklerinde, en çok göz önüne

Detaylı

YÖNTEM 1.1. ÖRNEKLEM. 1.1.1. Örneklem plan. 1.1.2. l seçim ölçütleri

YÖNTEM 1.1. ÖRNEKLEM. 1.1.1. Örneklem plan. 1.1.2. l seçim ölçütleri BÖLÜM 1 YÖNTEM Bu çal flma 11, 13 ve 15 yafllar ndaki gençlerin sa l k durumlar ve sa l k davran fllar n saptamay hedefleyen, kesitsel tan mlay c ve çok uluslu Health Behavior in School Aged Children,

Detaylı

GENÇ YET fik NLERDE BÜYÜME HORMONU EKS KL

GENÇ YET fik NLERDE BÜYÜME HORMONU EKS KL Hasta Rehberi Say 7 GENÇ YET fik NLERDE BÜYÜME HORMONU EKS KL Orta kolayl kta okunabilir rehber Genç Yetiflkinlerde Büyüme Hormonu Eksikli i - Say 7 (A ustos 2006 da güncellenmifltir) Bu rehber Reading

Detaylı

Uygulama Önerisi 1110-2: ç Denetim Yöneticisi- Hiyerarflik liflkiler

Uygulama Önerisi 1110-2: ç Denetim Yöneticisi- Hiyerarflik liflkiler Uygulama Önerileri 59 Uygulama Önerisi 1110-2: ç Denetim Yöneticisi- Hiyerarflik liflkiler Uluslararas ç Denetim Meslekî Uygulama Standartlar ndan Standart 1110 un Yorumu lgili Standart 1110 Kurum çi Ba

Detaylı

AÇIKLAMALAR VE UYGULAMALAR

AÇIKLAMALAR VE UYGULAMALAR SEÇ LM fi TÜRK YE F NANSAL RAPORLAMA STANDARTLARI AÇIKLAMALAR VE UYGULAMALAR Prof. Dr. Cemal B fi (Marmara Üniversitesi) Doç. Dr. Yakup SELV ( stanbul Üniversitesi) Doç. Dr. Fatih YILMAZ ( stanbul Üniversitesi)

Detaylı

TMS 19 ÇALIfiANLARA SA LANAN FAYDALAR. Yrd. Doç. Dr. Volkan DEM R Galatasaray Üniversitesi Muhasebe-Finansman Anabilim Dal Ö retim Üyesi

TMS 19 ÇALIfiANLARA SA LANAN FAYDALAR. Yrd. Doç. Dr. Volkan DEM R Galatasaray Üniversitesi Muhasebe-Finansman Anabilim Dal Ö retim Üyesi 1 2. B Ö L Ü M TMS 19 ÇALIfiANLARA SA LANAN FAYDALAR Yrd. Doç. Dr. Volkan DEM R Galatasaray Üniversitesi Muhasebe-Finansman Anabilim Dal Ö retim Üyesi 199 12. Bölüm, TMS-19 Çal flanlara Sa lanan Faydalar

Detaylı

Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Değerlendirme Notu Sayfa1

Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Değerlendirme Notu Sayfa1 Sağlık Reformunun Sonuçları İtibariyle Değerlendirilmesi 26-03 - 2009 Tuncay TEKSÖZ Dr. Yalçın KAYA Kerem HELVACIOĞLU Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Türkiye 2004 yılından itibaren sağlık

Detaylı

Uluslararas De erleme K lavuz Notu, No.9. Pazar De eri Esasl ve Pazar De eri D fl De er Esasl De erlemeler için ndirgenmifl Nakit Ak fl Analizi

Uluslararas De erleme K lavuz Notu, No.9. Pazar De eri Esasl ve Pazar De eri D fl De er Esasl De erlemeler için ndirgenmifl Nakit Ak fl Analizi K lavuz Notlar Uluslararas De erleme K lavuz Notu, No.9 Pazar De eri Esasl ve Pazar De eri D fl De er Esasl De erlemeler için ndirgenmifl Nakit Ak fl Analizi 1.0 Girifl 1.1 ndirgenmifl nakit ak fl ( NA)

Detaylı

Ross Biliflsel Fonksiyon De erlendirme Testinin Geçerlilik ve Güvenilirlik Çal flmas

Ross Biliflsel Fonksiyon De erlendirme Testinin Geçerlilik ve Güvenilirlik Çal flmas Orijinal Makale / Original Article 45 Ross Biliflsel Fonksiyon De erlendirme Testinin Geçerlilik ve Güvenilirlik Çal flmas A Study of the Validity and Reliability of Ross Information Processing Assessment

Detaylı

Romatizmal Ateş ve Streptokok Enfeksiyonu Sonrası Gelişen Reaktif Artrit

Romatizmal Ateş ve Streptokok Enfeksiyonu Sonrası Gelişen Reaktif Artrit www.printo.it/pediatric-rheumatology/tr/intro Romatizmal Ateş ve Streptokok Enfeksiyonu Sonrası Gelişen Reaktif Artrit 2016 un türevi 1. ROMATİZMAL ATEŞ NEDİR? 1.1 Nedir? Romatizmal ateş, streptokok adı

Detaylı

Veri Toplama Yöntemleri. Prof.Dr.Besti Üstün

Veri Toplama Yöntemleri. Prof.Dr.Besti Üstün Veri Toplama Yöntemleri Prof.Dr.Besti Üstün 1 VERİ (DATA) Belirli amaçlar için toplanan bilgilere veri denir. Araştırmacının belirlediği probleme en uygun çözümü bulabilmesi uygun veri toplama yöntemi

Detaylı

KONJEN TAL ADRENAL H PERPLAZ

KONJEN TAL ADRENAL H PERPLAZ Hasta Rehberi Say 6 KONJEN TAL ADRENAL H PERPLAZ Orta kolayl kta okunabilir rehber Konjenital Adrenal Hiperplazi - Say 6 (A ustos 2006 da güncellenmifltir) Bu rehber Reading Üniversitesi, Sa l k Bilimleri

Detaylı

SB Sakarya E itim ve Araflt rma Hastanesi Asinetobakterli Hastalarda DAS Uygulamalar ve yilefltirme Çabalar

SB Sakarya E itim ve Araflt rma Hastanesi Asinetobakterli Hastalarda DAS Uygulamalar ve yilefltirme Çabalar SB Sakarya E itim ve Araflt rma Hastanesi Asinetobakterli Hastalarda DAS Uygulamalar ve yilefltirme Çabalar Hmfl. Özlem SANDIKCI SB Sakarya E itim ve Araflt rma Hastanesi, nfeksiyon Kontrol Hemfliresi,

Detaylı

YAZILI YEREL BASININ ÇEVRE KİRLİLİĞİNE TEPKİSİ

YAZILI YEREL BASININ ÇEVRE KİRLİLİĞİNE TEPKİSİ YAZILI YEREL BASININ ÇEVRE KİRLİLİĞİNE TEPKİSİ Savaş AYBERK, Bilge ALYÜZ*, Şenay ÇETİN Kocaeli Üniversitesi Çevre Mühendisliği Bölümü, Kocaeli *İletişim kurulacak yazar bilge.alyuz@kou.edu.tr, Tel: 262

Detaylı

BEBEK VE ÇOCUK ÖLÜMLÜLÜĞÜ 9

BEBEK VE ÇOCUK ÖLÜMLÜLÜĞÜ 9 BEBEK VE ÇOCUK ÖLÜMLÜLÜĞÜ 9 Attila Hancıoğlu ve İlknur Yüksel Alyanak Sağlık programlarının izlenmesi, değerlendirilmesi ve ileriye yönelik politikaların belirlenmesi açısından neonatal, post-neonatal

Detaylı

Merkezi Sterilizasyon Ünitesinde Hizmet çi E itim Uygulamalar

Merkezi Sterilizasyon Ünitesinde Hizmet çi E itim Uygulamalar Merkezi Sterilizasyon Ünitesinde Hizmet çi E itim Uygulamalar Hmfl. Sevgili GÜREL Emekli, Ac badem Sa l k Grubu Ac badem Hastanesi, Merkezi Sterilizasyon Ünitesi, STANBUL e-posta: sgurkan@asg.com.tr H

Detaylı

N-3 Diz Sabitleyici (Posterior Sheel)

N-3 Diz Sabitleyici (Posterior Sheel) N-3 Diz Sabitleyici (Posterior Sheel) Laminasyon tekni i ile kaplanm fl 1 cm lik özel süngerli kumafltan yap lan dizli in sa ve sol yanlar nda 1'er adet arkada ise 3 adet cep içine yerlefltirilmifl sert

Detaylı

Çalışma Soruları 2: Bölüm 2

Çalışma Soruları 2: Bölüm 2 Çalışma Soruları 2: Bölüm 2 2.1) Kripton(Kr) atomunun yarıçapı 1,9 Å dur. a) Bu uzaklık nanometre (nm) ve pikometre (pm) cinsinden nedir? b) Kaç tane kripton atomunu yanyana dizersek uzunlukları 1,0 mm

Detaylı

4/A (SSK) S GORTALILARININ YAfiLILIK AYLI INA HAK KAZANMA KOfiULLARI

4/A (SSK) S GORTALILARININ YAfiLILIK AYLI INA HAK KAZANMA KOfiULLARI 4/A (SSK) S GORTALILARININ YAfiLILIK AYLI INA HAK KAZANMA KOfiULLARI Resul KURT* I. G R fi Ülkemizde 4447 say l Kanunla, emeklilikte köklü reformlar yap lm fl, ancak 4447 say l yasan n emeklilikte kademeli

Detaylı

BURSA DAKİ ENBÜYÜK 250 FİRMAYA FİNANSAL ANALİZ AÇISINDAN BAKIŞ (2005) Prof.Dr.İbrahim Lazol

BURSA DAKİ ENBÜYÜK 250 FİRMAYA FİNANSAL ANALİZ AÇISINDAN BAKIŞ (2005) Prof.Dr.İbrahim Lazol BURSA DAKİ ENBÜYÜK 250 FİRMAYA FİNANSAL ANALİZ AÇISINDAN BAKIŞ (2005) Prof.Dr.İbrahim Lazol 1. Giriş Bu yazıda, Bursa daki (ciro açısından) en büyük 250 firmanın finansal profilini ortaya koymak amacındayız.

Detaylı

Hasta Rehberi Say 11. ÇO UL H POF Z HORMONU EKS KL Orta kolayl kta okunabilir rehber

Hasta Rehberi Say 11. ÇO UL H POF Z HORMONU EKS KL Orta kolayl kta okunabilir rehber Hasta Rehberi Say 11 ÇO UL H POF Z HORMONU EKS KL Orta kolayl kta okunabilir rehber Ço ul Hipofiz Hormonu Eksikli i - Say 11 (A ustos 2006 da güncellenmifltir) Bu rehber Reading Üniversitesi, Sa l k Bilimleri

Detaylı

PowerLogic Sistem Güç Ölçüm Cihaz PM700 Serisi

PowerLogic Sistem Güç Ölçüm Cihaz PM700 Serisi Güç Yönetimi PowerLogic Sistem Güç Ölçüm Cihaz PM700 Serisi 2005 Müflteri Yard m Hatt 444 30 30 TR-Hotline@schneider-electric.com www.schneider-electric.com.tr Schneider Electric markas Fonksiyonlar ve

Detaylı

ISI At f Dizinlerine Derginizi Kazand rman z çin Öneriler

ISI At f Dizinlerine Derginizi Kazand rman z çin Öneriler ISI At f Dizinlerine Derginizi Kazand rman z çin Öneriler Metin TUNÇ Seçici Olun ISI' n editoryal çal flanlar her y l yaklafl k olarak 2,000 dergiyi de erlendirmeye tabi tutmaktad r. Fakat de erlendirilen

Detaylı

D fl güzel, içi kaliteli OBO WDK Kablo Döfleme Kanallar, her zaman, her yere uyar

D fl güzel, içi kaliteli OBO WDK Kablo Döfleme Kanallar, her zaman, her yere uyar D fl güzel, içi kaliteli OBO Kablo Döfleme Kanallar, her zaman, her yere uyar OBO Top Modeller LFS Kablo Kanal Sistemleri Her ölçüde çekici Kablo Döfleme Kanal YEN Gelifltirilmifl ürün kalitesi VDE Belgeli

Detaylı

Okumufl / Mete (Ed.) Anne Babalar için Do uma Haz rl k / Sa l k Profesyonelleri için Rehber 16.5 x 24 cm, XIV + 210 Sayfa ISBN 978-975-8882-31-1

Okumufl / Mete (Ed.) Anne Babalar için Do uma Haz rl k / Sa l k Profesyonelleri için Rehber 16.5 x 24 cm, XIV + 210 Sayfa ISBN 978-975-8882-31-1 Deomed Medikal Yay nc l k Okumufl / Mete (Ed.) Anne Babalar için Do uma Haz rl k / Sa l k Profesyonelleri için Rehber 16.5 x 24 cm, XIV + 210 Sayfa ISBN 978-975-8882-31-1 Birinci bask Deomed, 2009. çindekiler

Detaylı

SÜREÇ YÖNETİMİ VE SÜREÇ İYİLEŞTİRME H.Ömer Gülseren > ogulseren@gmail.com

SÜREÇ YÖNETİMİ VE SÜREÇ İYİLEŞTİRME H.Ömer Gülseren > ogulseren@gmail.com SÜREÇ YÖNETİMİ VE SÜREÇ İYİLEŞTİRME H.Ömer Gülseren > ogulseren@gmail.com Giriş Yönetim alanında yaşanan değişim, süreç yönetimi anlayışını ön plana çıkarmıştır. Süreç yönetimi; insan ve madde kaynaklarını

Detaylı

RİSK ANALİZİ VE. İşletme Doktorası

RİSK ANALİZİ VE. İşletme Doktorası RİSK ANALİZİ VE MODELLEME İşletme Doktorası Programı Bölüm - 1 Portföy Teorisi Bağlamında Risk Yönetimi ile İlgili Temel Kavramlar 1 F23 F1 Risk Kavramı ve Riskin Ölçülmesi Risk istenmeyen bir olayın olma

Detaylı

GEKA NİHAİ RAPOR TEKNİK BÖLÜM. 1. Açıklama

GEKA NİHAİ RAPOR TEKNİK BÖLÜM. 1. Açıklama GEKA NİHAİ RAPOR TEKNİK BÖLÜM 1. Açıklama 1.1.Proje Ortaklarının Adları: Uzman Klinik Psikolog Özge Yaren YAVUZ ERDAN, Uzman Klinik Psikolog Elvan DEMİRBAĞ, Uzman Klinik Psikolog Nilay KONDUZ 1.2.Nihai

Detaylı

4. Ünite Ö retmen K lavuz Kitab

4. Ünite Ö retmen K lavuz Kitab . Ünite Ö retmen K lavuz Kitab S n f: 1 : Matematik Ünite Numaras : 1 Ünite Süresi: ders saati / GEOMETR Örüntü ve Süslemeler Örüntü ve Süslemeler EK M EYLÜL Do al Do al 1. Bir örüntüdeki iliflkiyi belirler..

Detaylı

Mehmet TOMBAKO LU* * Hacettepe Üniversitesi, Nükleer Enerji Mühendisli i Bölümü

Mehmet TOMBAKO LU* * Hacettepe Üniversitesi, Nükleer Enerji Mühendisli i Bölümü Nükleer Santrallerde Enerji Üretimi ve Personel E itimi Mehmet TOMBAKO LU* Girifl Sürdürülebilir kalk nman n temel bileflenlerinden en önemlisinin enerji oldu unu söylemek abart l olmaz kan s nday m. Küreselleflen

Detaylı

1 OCAK 31 ARALIK 2009 ARASI ODAMIZ FUAR TEŞVİKLERİNİN ANALİZİ

1 OCAK 31 ARALIK 2009 ARASI ODAMIZ FUAR TEŞVİKLERİNİN ANALİZİ 1 OCAK 31 ARALIK 2009 ARASI ODAMIZ FUAR TEŞVİKLERİNİN ANALİZİ 1. GİRİŞ Odamızca, 2009 yılında 63 fuara katılan 435 üyemize 423 bin TL yurtiçi fuar teşviki ödenmiştir. Ödenen teşvik rakamı, 2008 yılına

Detaylı

KDU (Kazanım Değerlendirme Uygulaması) nedir?

KDU (Kazanım Değerlendirme Uygulaması) nedir? KDU (Kazanım Değerlendirme Uygulaması) nedir? Kazanım Değerlendirme Uygulaması (KDU), Vitamin Ortaokul Kurumsal üyesi olan özel okullarda, öğrencilerin bilgi ve beceri düzeylerinin bilişsel süreçler çerçevesinde

Detaylı

Girifl Marmara Üniversitesi Eczac l k Fakültesi Farmakoepidemiyoloji Araflt rma Birimi (MEFEB) Ecz. Neslihan Güleno lu

Girifl Marmara Üniversitesi Eczac l k Fakültesi Farmakoepidemiyoloji Araflt rma Birimi (MEFEB) Ecz. Neslihan Güleno lu G R fi Girifl Bu kitapç k Marmara Üniversitesi Eczac l k Fakültesi Farmakoepidemiyoloji Araflt rma Birimi (MEFEB) taraf ndan, befleri t bbi ürünlerin güvenlili inin izlenmesi ve de erlendirilmesi hakk

Detaylı

Farkl alanlarda çal flmalar n sürdüren firmam z n bafll ca faaliyet alanlar ;

Farkl alanlarda çal flmalar n sürdüren firmam z n bafll ca faaliyet alanlar ; FARK n zolsun Bir DPAK Prestij Torbalar DPAK File Torbalar DPAK Bantl Torbalar Etiketler Etiketli Çuvallar Rulo Etiketler Üzüm Torbalar Sebze Torbalar Koliler Tüp File ve Extrude File çeflitleri Hakk m

Detaylı

CO RAFYA. TÜRK YE DE YERfiEK LLER VE ETK LER

CO RAFYA. TÜRK YE DE YERfiEK LLER VE ETK LER CO RAFYA TÜRK YE DE YERfiEK LLER VE ETK LER ÖRNEK 1 : 1990 nüfus say m na göre nüfus yo unluklar Türkiye ortalamas n n alt nda olan afla daki illerin hangisinde, nüfus yo unlu unun azl yüzey flekillerinin

Detaylı

MOTORLU TAfiIT SÜRÜCÜLER KURSLARINDA KATMA DE ER VERG S N DO URAN OLAY

MOTORLU TAfiIT SÜRÜCÜLER KURSLARINDA KATMA DE ER VERG S N DO URAN OLAY MOTORLU TAfiIT SÜRÜCÜLER KURSLARINDA KATMA DE ER VERG S N DO URAN OLAY brahim ERCAN * 1- GENEL B LG : Motorlu tafl t sürücüleri kurslar, 5580 say l Özel Ö retim Kurumlar Kanunu kapsam nda motorlu tafl

Detaylı

DEĞERLENDİRME NOTU: Mehmet Buğra AHLATCI Mevlana Kalkınma Ajansı, Araştırma Etüt ve Planlama Birimi Uzmanı, Sosyolog

DEĞERLENDİRME NOTU: Mehmet Buğra AHLATCI Mevlana Kalkınma Ajansı, Araştırma Etüt ve Planlama Birimi Uzmanı, Sosyolog DEĞERLENDİRME NOTU: Mehmet Buğra AHLATCI Mevlana Kalkınma Ajansı, Araştırma Etüt ve Planlama Birimi Uzmanı, Sosyolog KONYA KARAMAN BÖLGESİ BOŞANMA ANALİZİ 22.07.2014 Tarihsel sürece bakıldığında kalkınma,

Detaylı

Firmadaki Mevcut Öğrenme Faaliyetleri 2.2. Aşama

Firmadaki Mevcut Öğrenme Faaliyetleri 2.2. Aşama DE/11/LLP-LDV/TOI 147 420 Firmadaki Mevcut Öğrenme Faaliyetleri 2.2. Aşama 1. Adınız: 2. İşletmenin Adı: 3. Tarih: Evet Hayır Bilmiyorum 1. Mevcut işinizde mesleki eğitim fırsatlarına erişebiliyor musunuz?

Detaylı

LENFOMA NEDİR? Lenfoma lenf dokusunun kötü huylu tümörüne verilen genel bir isimdir.

LENFOMA NEDİR? Lenfoma lenf dokusunun kötü huylu tümörüne verilen genel bir isimdir. LENFOMA LENFOMA NEDİR? Lenfoma lenf dokusunun kötü huylu tümörüne verilen genel bir isimdir. LENF SİSTEMİ NEDİR? Lenf sistemi vücuttaki akkan dolaşım sistemidir. Lenf yolu damarlarındaki bağışıklık hücreleri,

Detaylı

BİREYSEL SES EĞİTİMİ ALAN ÖĞRENCİLERİN GELENEKSEL MÜZİKLERİMİZİN DERSTEKİ KULLANIMINA İLİŞKİN GÖRÜŞ VE BEKLENTİLERİ

BİREYSEL SES EĞİTİMİ ALAN ÖĞRENCİLERİN GELENEKSEL MÜZİKLERİMİZİN DERSTEKİ KULLANIMINA İLİŞKİN GÖRÜŞ VE BEKLENTİLERİ BİREYSEL SES EĞİTİMİ ALAN ÖĞRENCİLERİN GELENEKSEL MÜZİKLERİMİZİN DERSTEKİ KULLANIMINA İLİŞKİN GÖRÜŞ VE BEKLENTİLERİ Dr. Ayhan HELVACI Giriş Müzik öğretmeni yetiştiren kurumlarda yapılan eğitim birçok disiplinlerden

Detaylı

21.12.2015. Euro Bölgesi 0,05% Japonya < 0.10% Parite EURUSD GBPUSD USDJPY USDTRY Altın Brent. Yüksek 1,0875 1,4951 123,551 2,9160 1071,19 37,70

21.12.2015. Euro Bölgesi 0,05% Japonya < 0.10% Parite EURUSD GBPUSD USDJPY USDTRY Altın Brent. Yüksek 1,0875 1,4951 123,551 2,9160 1071,19 37,70 Parite EURUSD GBPUSD USDJPY USDTRY Altın Brent Ülke Faiz Ülke Faiz Açılış 1,0827 1,4898 122,555 2,9105 1051,20 36,79 Türkiye 7,50% İngiltere 0,50% Yüksek 1,0875 1,4951 123,551 2,9160 1071,19 37,70 Düşük

Detaylı

Yay n No : 1700 flletme-ekonomi Dizisi : 196. 1. Bask Ocak 2007 - STANBUL

Yay n No : 1700 flletme-ekonomi Dizisi : 196. 1. Bask Ocak 2007 - STANBUL I Doç.Dr. Faz l GÜLER T E M E L STAT ST K II Yay n No : 1700 flletme-ekonomi Dizisi : 196 1. Bask Ocak 2007 - STANBUL ISBN 978-975 - 295-594 - 3 Copyright Bu kitab n bu bas s n n Türkiye deki yay n haklar

Detaylı

Matematikte sonsuz bir s fatt r, bir ad de ildir. Nas l sonlu bir s fatsa, matematikte kullan lan sonsuz da bir s fatt r. Sonsuz, sonlunun karfl t d

Matematikte sonsuz bir s fatt r, bir ad de ildir. Nas l sonlu bir s fatsa, matematikte kullan lan sonsuz da bir s fatt r. Sonsuz, sonlunun karfl t d Matematik ve Sonsuz G erek konuflma vermeye gitti im okullarda, gerek bana gelen okur mektuplar nda, ö renci ve ö retmenlerin matematikteki sonsuzluk kavram n pek iyi bilmediklerini gözlemledim. Örne in,

Detaylı

Öncelikle basın toplantımıza hoş geldiniz diyor, sizleri sevgiyle ve saygıyla selamlıyorum.

Öncelikle basın toplantımıza hoş geldiniz diyor, sizleri sevgiyle ve saygıyla selamlıyorum. Gümrük Ve Ticaret Bakanı Sn. Nurettin CANİKLİ nin Kredi Kefalet Kooperatifleri Ortaklarının Borçlarının Yapılandırılması Basın Toplantısı 24 Eylül 2014 Saat:11.00 - ANKARA Kredi Kefalet Kooperatiflerinin

Detaylı

İnfantil Kolik. Dr. Sevtap Güney Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı Sosyal Pediatri Bilim Dalı

İnfantil Kolik. Dr. Sevtap Güney Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı Sosyal Pediatri Bilim Dalı İnfantil Kolik Dr. Sevtap Güney Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı Sosyal Pediatri Bilim Dalı Sunu Planı Tanım Sıklık Neden olur? Ne zaman geçer? Neden önemli?

Detaylı

Fizik I (Fizik ve Ölçme) - Ders sorumlusu: Yrd.Doç.Dr.Hilmi Ku çu

Fizik I (Fizik ve Ölçme) - Ders sorumlusu: Yrd.Doç.Dr.Hilmi Ku çu Fizik I (Fizik ve Ölçme) - Ders sorumlusu: Yrd.Doç.Dr.Hilmi Ku çu Bu bölümde; Fizik ve Fizi in Yöntemleri, Fiziksel Nicelikler, Standartlar ve Birimler, Uluslararas Birim Sistemi (SI), Uzunluk, Kütle ve

Detaylı

Otizm ve serebellar mutizm: Nöroanatomik bulguların bir derlemesi. Autism and cerebellar mutism: A review of the neuroanatomical findings

Otizm ve serebellar mutizm: Nöroanatomik bulguların bir derlemesi. Autism and cerebellar mutism: A review of the neuroanatomical findings Maltepe Tıp Dergisi / Maltepe Medical journal Otizm ve serebellar mutizm: Nöroanatomik bulguların bir derlemesi Autism and cerebellar mutism: A review of the neuroanatomical findings Dr. Hakan Erdoğan

Detaylı

YÜKSEKÖĞRETİM KURUMLARI ENGELLİLER DANIŞMA VE KOORDİNASYON YÖNETMELİĞİ (1) BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

YÜKSEKÖĞRETİM KURUMLARI ENGELLİLER DANIŞMA VE KOORDİNASYON YÖNETMELİĞİ (1) BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar YÜKSEKÖĞRETİM KURUMLARI ENGELLİLER DANIŞMA VE KOORDİNASYON YÖNETMELİĞİ (1) BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE 1 (Değişik:RG-14/2/2014-28913) (1) Bu Yönetmeliğin amacı; yükseköğrenim

Detaylı

ÇOCUKLUK ve ERGENL KTE D YABETLE YAfiAM

ÇOCUKLUK ve ERGENL KTE D YABETLE YAfiAM ÇOCUKLUK ve ERGENL KTE D YABETLE YAfiAM D YABETLE YAfiAMAK Bu kitapç n içeri i Çocuk Endokrinolojisi ve Diyabet Derne i nin web sitesinden faydalan larak haz rlanm flt r. www.cocukendokrindiyabet.org Diyabet,

Detaylı

BODRUM'A LELEG YOLU YAPILIYOR

BODRUM'A LELEG YOLU YAPILIYOR BODRUM'A LELEG YOLU YAPILIYOR BODTO Turizm Altyapı Projelerine Devam Ediyor Bodrum Ticaret Odası nın, 2014-2017 Stratejik Planı amaç ve hedefleri kapsamında, Bodrum da turizm sezonunun uzatılması, sektörün

Detaylı

Akreditasyon Çal malar nda Temel Problemler ve Organizasyonel Bazda Çözüm Önerileri

Akreditasyon Çal malar nda Temel Problemler ve Organizasyonel Bazda Çözüm Önerileri Akreditasyon Çal malar nda Temel Problemler ve Organizasyonel Bazda Çözüm Önerileri Prof.Dr. Cevat NAL Selçuk Üniversitesi Mühendislik-Mimarl k Fakültesi Dekan Y.Doç.Dr. Esra YEL Fakülte Akreditasyon Koordinatörü

Detaylı

YÜKSEK HIZLI DEMİRYOLU YOLCULUKLARININ ÖZELLİKLERİ

YÜKSEK HIZLI DEMİRYOLU YOLCULUKLARININ ÖZELLİKLERİ YÜKSEK HIZLI DEMİRYOLU YOLCULUKLARININ ÖZELLİKLERİ Hazırlayan: Doç.Dr. Hakan Güler Sakarya Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, İnşaat Mühendisliği Karlsruhe Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Almanya

Detaylı

VOB- MKB 30-100 ENDEKS FARKI VADEL filem SÖZLEfiMES

VOB- MKB 30-100 ENDEKS FARKI VADEL filem SÖZLEfiMES VOB- MKB 30-100 ENDEKS FARKI VOB- MKB 30-100 ENDEKS FARKI VADEL filem SÖZLEfiMES VOB- MKB 30-100 ENDEKS FARKI VADEL filem SÖZLEfiMES Copyright Vadeli fllem ve Opsiyon Borsas A.fi. Aral k 2010 çindekiler

Detaylı

Ara rma, Dokuz Eylül Üniversitesi Strateji Geli tirme Daire Ba kanl na ba

Ara rma, Dokuz Eylül Üniversitesi Strateji Geli tirme Daire Ba kanl na ba 1.1 Ara rman n Amac Ara rmada, Dokuz Eylül Üniversitesi Strateji Geli tirme Daire Ba kanl na ba olarak hizmet vermekte olan; 1. Bütçe ve Performans Program ube Müdürlü ü 2. Stratejik Yönetim ve Planlama

Detaylı

KORELASYON VE REGRESYON ANALİZİ

KORELASYON VE REGRESYON ANALİZİ KORELASON VE REGRESON ANALİZİ rd. Doç. Dr. S. Kenan KÖSE İki ya da daha çok değişken arasında ilişki olup olmadığını, ilişki varsa yönünü ve gücünü inceleyen korelasyon analizi ile değişkenlerden birisi

Detaylı

TÜRK YE DE A LE Ç fi DDET Ülke Çap nda Kriminolojik-Viktimolojik Alan Araflt rmas ve De erlendirmeler

TÜRK YE DE A LE Ç fi DDET Ülke Çap nda Kriminolojik-Viktimolojik Alan Araflt rmas ve De erlendirmeler 1 TÜRK YE DE A LE Ç fi DDET Ülke Çap nda Kriminolojik-Viktimolojik Alan Araflt rmas ve De erlendirmeler stanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi Ceza Hukuku ve Kriminoloji Araflt rma ve Uygulama Merkezi 2003

Detaylı

BÜYÜME HORMONU EKS KL

BÜYÜME HORMONU EKS KL Hasta Rehberi Say 2 BÜYÜME HORMONU EKS KL Kolay okunabilir rehber Büyüme Hormonu Eksikli i - Say 2 (A ustos 2006 da güncellenmifltir) Bu rehber Reading Üniversitesi, Sa l k Bilimleri Enstitüsü, Reading,

Detaylı

: TRE Investment-TRE II Proje Tarihi : 01.2005-06.2005 nflaat Tarihi : 06.2005-12.2006 Ana Strüktür. : Betonarme Karkas Ana fllev

: TRE Investment-TRE II Proje Tarihi : 01.2005-06.2005 nflaat Tarihi : 06.2005-12.2006 Ana Strüktür. : Betonarme Karkas Ana fllev EGEM MARLIK 00/ - 0 Yap Tan t m Genel görünüm O live Park Evleri Mimari Tasar m : M art D Mimarl k, Metin K l ç Mimari Proje ve Uygulama Ekibi: Özgür Dinçer, Gökhan Yadel, Okan Taflk ran, brahim Deniz,

Detaylı

1.3. NİTEL ARAŞTIRMA YÖNTEMLERİ... 2 1.1. GİRİŞ... 2 1.2. NİTEL ARAŞTIRMALARDA GEÇERLİK VE GÜVENİRLİK SORUNLARI... 2

1.3. NİTEL ARAŞTIRMA YÖNTEMLERİ... 2 1.1. GİRİŞ... 2 1.2. NİTEL ARAŞTIRMALARDA GEÇERLİK VE GÜVENİRLİK SORUNLARI... 2 İÇİNDEKİLER 1. NİTEL ARAŞTIRMA YÖNTEMLERİ... 2 1.1. GİRİŞ... 2 1.2. NİTEL ARAŞTIRMALARDA GEÇERLİK VE GÜVENİRLİK SORUNLARI... 2 1.3. NİTEL ARAŞTIRMA YÖNTEMLERİ... 2 1.3.1. ÖRNEK OLAY (DURUM ÇALIŞMASI) YÖNTEMİ...

Detaylı

TÜRK YE B L MSEL VE TEKNOLOJ K ARAfiTIRMA KURUMU DESTEK PROGRAMLARI BAfiKANLIKLARI KURULUfi, GÖREV, YETK VE ÇALIfiMA ESASLARINA L fik N YÖNETMEL K (*)

TÜRK YE B L MSEL VE TEKNOLOJ K ARAfiTIRMA KURUMU DESTEK PROGRAMLARI BAfiKANLIKLARI KURULUfi, GÖREV, YETK VE ÇALIfiMA ESASLARINA L fik N YÖNETMEL K (*) TÜRK YE B L MSEL VE TEKNOLOJ K ARAfiTIRMA KURUMU DESTEK PROGRAMLARI BAfiKANLIKLARI KURULUfi, GÖREV, YETK VE ÇALIfiMA ESASLARINA L fik N YÖNETMEL K (*) Amaç ve Kapsam Madde 1- Bu Yönetmelik, Türkiye Bilimsel

Detaylı

Tarifname BCL2 BASKILAMA İŞLEVİYLE ANTİ-KARSİNOJENİK ETKİ GÖSTERMEYE YÖNELİK BİR FORMÜLASYON

Tarifname BCL2 BASKILAMA İŞLEVİYLE ANTİ-KARSİNOJENİK ETKİ GÖSTERMEYE YÖNELİK BİR FORMÜLASYON 1 Tarifname BCL2 BASKILAMA İŞLEVİYLE ANTİ-KARSİNOJENİK ETKİ GÖSTERMEYE Teknik Alan YÖNELİK BİR FORMÜLASYON Buluş, bcl2 baskılama işleviyle anti-karsinojenik etki göstermeye yönelik oluşturulmuş bir formülasyon

Detaylı

5.2 CEPHE PANEL 5.2.1 K YÜZÜ METAL M NERAL YÜN YALITIMLI SANDV Ç PANEL. 5.2.1.1 DÜfiEY CEPHE PANEL UYGULAMASI

5.2 CEPHE PANEL 5.2.1 K YÜZÜ METAL M NERAL YÜN YALITIMLI SANDV Ç PANEL. 5.2.1.1 DÜfiEY CEPHE PANEL UYGULAMASI 5.2 CEPHE PANEL Resim 5.16 Mineral yün cephe paneli 5.2.1 K YÜZÜ METAL M NERAL YÜN YALITIMLI SANDV Ç PANEL Is, su, ses yal t m ve yang n güvenli i özelliklerini bünyesinde bar nd ran mineral yün yal t

Detaylı