KAYMA MOD DENETLEYİCİ KULLANILARAK AKTİF GÜÇ FAKTÖRÜ DÜZELTİMİ

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "KAYMA MOD DENETLEYİCİ KULLANILARAK AKTİF GÜÇ FAKTÖRÜ DÜZELTİMİ"

Transkript

1 P A M U K K A E Ü N İ E R İ T E İ M Ü H E N D İ İ K F A K Ü T E İ P A M U K K A E U N I E R I T Y E N G I N E E R I N G F A U T Y M Ü H E N D İ İ K B İ İ M E R İ D E R G İ İ J O U R N A O F E N G I N E E R I N G I E N E YI İT AYI AYFA : 8 : 4 : 3 : 53-6 KAYMA MOD DENETEYİİ KUANIARAK AKTİF GÜÇ FAKTÖRÜ DÜZETİMİ Korhan KAYIŞI, ervet TUNER, Mustafa POYRAZ Fırat Üniversitesi, Teknik Eğiti Fakültesi, Elektronik ve Bilgisayar Eğitii Bölüü, 39, Elazığ Fırat Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Elektrik-Elektronik Mühendisliği, 39, Elazığ Geliş Tarihi : Kabul Tarihi :.5.8 ÖZET Bu akalede, yükseltici tip dönüştürücü devresinde giriş akıının aktif şekillendirilesi için bir kaya od denetleyici tasarlanıştır. Tasarlanan denetleyicinin dayanıklılığı giriş hat ndeki değişilerin yanı sıra dönüştürücünün çıkış katındaki yük değişileri ve farklı çıkış gerili referanslarına göre test ediliştir. Benzeti çalışaları MATAB/iulink prograı kullanılarak gerçekleştiriliştir. Benzeti sonuçlarından, giriş ile giriş akıının aynı fazda olası sağlanış ve yaklaşık biri güç faktörü elde ediliştir. Anahtar Kelieler : Güç faktörü düzelte, Yükseltici tip dönüştürücü, Kaya od denetleyici. ATIE POWER FATOR ORRETION UING A IDING MODE ONTROER ABTRAT In this paper, a sliding ode controller is designed for active shaping of the input current in the boost converter. Robustness of the designed controller is tested with variable output voltage references, different loads and network voltage variations. For the siulations, MATAB/iulink prograe is used. Fro siulation results, the sae phase was provided between input current and input voltage and nearly unity power factor was obtained. Key Words : Power factor correction, Boost type converter, liding ode controller.. GİRİŞ Günlük hayatta ac-dc güç dönüşüü sağlaakta kullanılan güç kaynaklarının çoğu şebekeden sinüzoidal olayan ve haronik içeren akılar çekektedir. Şebekeden çekilen bu şekildeki akılar, düşük Güç Faktörü (GF) ve yüksek etkin hat akılarının oluşasına sebep olur. Şebekeden çekilen akıın kalitesinin düşesi; şebeke nde bozulalara, kayıpların artasına, elektroanyetik parazitlerin ortaya çıkasına ve bütün bunların sonucunda şebekeden beslenen diğer cihazların bunlardan etkilenesine sebep olarak gücün verisiz kullanıına neden olaktadır. Bu olusuz etkileri giderek aacıyla, pasif devreler kullanılarak haronik bileşenleri azalta, aktif güç katsayısı düzelte ve aktif doğrultucular gibi teknikler kullanılaktadır (hen v.d., 99). Klasik kontrolsüz köprü doğrultucular kullanılarak gerçekleştirilen ac-dc dönüşüde GF değeri yaklaşık.65 civarında olaktadır (Rossetto v.d., 995). Bu doğrultucuların alternatif akı tarafına indüktans veya indüktans-kondansatör yapılarını içeren pasif devreler eklenerek haronik bileşenler 53

2 azaltılabilekte ve beraberinde GF değeri de öneli ölçüde artırılabilektedir (Mohan v.d., 995). on yıllarda, yarı iletken anahtarlaa eleanlarının hız ve kapasitelerinin artışının yanı sıra denetlee eleanı olarak kullanılan ikrodenetleyici teknolojisinde de çok hızlı gelişeler olaktadır. Özellikle ayısal İşaret İşlecilerin (İİ) gerçek zaanlı kontrol tekniğinde kullanılası ve yüksek frekanslı anahtarlaa eleanlarının üretilesi ile yüksek perforanslı yükseltici tip dc-dc dönüştürücüler için daha verili algoritalar geliştirilebilektedir (Tuncer ve Tatar, ). Yüksek GF değeri elde etek için literatürlerde aktif devre eleanlarını kullanan tek-katlı veya iki katlı Güç Faktörü Düzelte (GFD) yönteleri sunulaktadır (Rossetto v.d., 995; ee ve iu, 996; how v.d., 998; i ve Ruan, 4; in v.d., 4; Kaewarsa v.d., 4). in v.d., 4; how v.d., 998; ee ve iu, 996 da belirtilen tek katlı GFD yöntei için yapılan çalışalarda; doğrultucu çıkışına bağlı bir dc-dc dönüştürücü devresinin güç anahtarı, giriş akıı ile arasındaki faz farkını ortadan kaldıracak ve yüksek GF değerleri sağlanabilecek şekilde anahtarlanaktadır. i ve Ruan, 4; Kaewarsa v.d, 4 ise çalışalarında iki katlı GFD yöntei kullanışlardır. Bu yöntede, dc-dc dönüştürücü devresinin giriş katı doğrultucukondansatör yapısından oluşaktadır. İki katlı GFD yaklaşıın aliyeti, tek katlı GFD yönteine göre daha yüksek olakla birlikte, her iki GFD yönteinde de yüksek GF değerlerine erişek ükün olaktadır. Bu çalışada, tek katlı yaklaşıı kullanan ve doğrultucu çıkışına bağlanan yükseltici tip dc-dc dönüştürücünün güç anahtarı, yüksek GF değerleri elde etek için denetlenektedir. Bu aaçla, regüleli bir çıkış elde etek için bir gerili denetleyici ve yüksek GF değeri için ise bir akı denetleyici kullanılaktadır. Deneti yapısında, doğrultuluş şebeke nin bir örneği gerili denetleyici çıkışı ile çarpılarak şebeke ile aynı fazda bir referans akıı elde edilektedir. Bu referans akı indüktans içerisinden geçen akıla karşılaştırıldıktan sonra elde edilen akı hatası Kaya Mod Denetleyiciye (KMD) giriş olarak uygulanır. Çalışada, yükseltici dönüştürücünün indüktans akıının denetii KMD tekniği kullanılarak yapılıştır. KMD sayesinde yüksek GF değerinin yanı sıra dayanıklı bir deneti yapısı elde ediliştir. KMD yöntei doğrusal olayan, değişen paraetrelere sahip veya harici bozucu girişlerin etkisi altında bulunan sistelerin kontrolünde kullanılan etkili bir deneti yönteidir. GFD işleinde giriş akıı ile arasında faz farkının oluşaası ve akıın sinüzoidal fordan uzaklaşaası istenektedir. Yükteki olası değişiler, hat ndeki değişiler ve değişken dc çıkış gerili isteği dayanıklı bir kontrol yönteini zorunlu kılaktadır. KMD lerin dayanıklılığı, bu tür uygulaalara uygunluğu ve doğrusal olayan sistelerin kontrolündeki yüksek perforansı sebebiyle bu çalışada akı denetleyici olarak seçiliştir.. GFD DEREİNİN ÇAIŞMAI E MATEMATİKE MODEİ GFD işlei için kullanılan yükseltici tip dönüştürücü devresi ile birlikte oluşturulan deneti yapısı Şekil de veriliştir. Devrenin çalışası güç anahtarının iletide veya keside olasına göre iki odda incelenektedir (Rashid, 993). Yükseltici dönüştürücü devresinin girişine bağlı olan köprü doğrultucunun çıkış, ta dalga doğrultuluş gerili olup.inwt şeklinde ifade edilebilir. ac giriş X I ref + I - üre Devresi PI Gerili Denetleyici D Kaya Mod Akı Denetleyici Şekil. GFD devresi... Anahtarın İleti Modu + R Y O - ref dc cıkış Devredeki güç anahtarı kapatıldığında, indüktans içerisinden geçen akı güç anahtarı üzerinden yolunu taalaaktadır. Bu şekilde, devredeki diyot ters polaralanakta ve yük akıı kondansatör tarafından sağlanaktadır. İndüktans üzerindeki gerili ise ta dalga doğrultuluş ac hat ne eşit olaktadır ( = ). Şekil de güç anahtarının iletide olduğu duru için devrenin eşdeğeri görülektedir. ac giriş I Şekil. Anahtarın iletide olduğu duruda yükseltici dönüştürücünün eşdeğer devresi. I IO dc cıkış O R Y Mühendislik Bilileri Dergisi 8 4 (3) Journal of Engineering ciences 8 4 (3) 53-6

3 < t <t on zaan aralığında anahtar iletide iken, indüktans akıının t on süresi sonunda I değerinden I değerine doğrusal olarak yükseldiği varsayıı ile, I I ΔI () t t on on ifadesi yazılabilir. Burada t on anahtarın iletide kaldığı süreyi ve ΔI ise indüktans akıının tepeden-tepeye salınıını belirtektedir ΔI I I ). (.. Anahtarın Kesi Modu Devredeki güç anahtarı açıldığında, indüktansta depolanış enerji ac kaynaktan sağlanan enerji ile birlikte yüke aktarılır. Bu esnada kondansatör şarj olaktadır. Şekil 3 de anahtarın keside olduğu duru için devrenin eşdeğeri veriliştir. ac giriş I D I I O dc cıkış O ortalaa çıkış gücüne eşit kabul edilip aşağıdaki bağıntı yazılabilir (Tuncer ve Tatar, ). I I O O IO (5) D Anahtarlaa periyodu T, eşitlik (6) da veriliştir. T OΔI t on t off (6) ( ) ΔI ifadesi ise aşağıdaki gibi yazılabilir. O D ΔI (7) f Güç anahtarının iletide olduğu t on süresi boyunca, kondansatör akıı çıkış akıına eşittir (I =I O ) ve çıkıştaki tepeden-tepeye gerili dalgalanası aşağıdaki eşitliklerde tanılandığı gibi elde edilecektir. R Y Δ t on I (8) Şekil 3. Anahtarın keside olduğu duruda yükseltici dönüştürücünün eşdeğer devresi. t on < t <T zaan aralığında anahtar keside iken, indüktans akıının t off süresi sonunda I değerinden I değerine lineer olarak düştüğü varsayıı ile, ΔI O () t off ifadesi elde edilir. Burada t off anahtarın keside olduğu süreyi ve Ts anahtarlaa periyodunu belirtektedir. Eşitlik () ve eşitlik () teki ΔI ifadeleri eşitlendiği takdirde, ton (O )t off ΔI (3) ifadesi elde edilir. Dönüştürücünün ortalaa çıkış ni anahtarın görev oranı (D, D = t on /T ) türünden yazılırsa aşağıdaki eşitlik elde edilecektir. O (4) D ürekli duruda, köprü doğrultucu ve yükseltici tip dönüştürücü devresindeki kayıplar oldukça düşüktür. Bu nedenle ortalaa giriş gücü, yüke aktarılan IOD Δ (9) f Yukarıdaki eşitlikler kullanılarak yükseltici dönüştürücüyü tesil eden duru denklei aşağıdaki eşitlikte veriliştir. d I I u I () R Y Burada; u, kontrol girişidir ve değeri anahtar iletide iken, keside iken olaktadır. 3. KAYMA MOD DENETEYİİ TAARIMI Doğrusal olayan, paraetreleri zaanla değişen ve karaşık dinaiklere sahip sistelerin kontrolü klasik denetleyicilerle zor olaktadır. Bu tür sistelerin denetiinde KMD etkili bir kontrol yönteidir. KMD nin kapalı çevri kontrol sistelerine uygulanasında aaç, hatayı kaya yüzeyi veya diğer adıyla anahtarlaa yüzeyine doğru itek ve bu yüzeyde tutaktır. Kaya yüzeyi duru değişkenlerinin doğrusal kobinasyonu olan Mühendislik Bilileri Dergisi 8 4 (3) Journal of Engineering ciences 8 4 (3) 53-6

4 bir fonksiyon olarak tanılandığı için duru değişkenleri bu yüzey üzerine doğrusal bağılıdır. Bu duruda, sistein derecesi bağısız giriş değişkeni kadar indirgeniş olur ve siste indirgeniş bir kontrol kuralı ile denetlenir. de i Duru değişkenleri için aşağıda verilen doğrusal olayan bir siste ele alındığında, e dx A(x, t) B(x, t).u(t) () Kaya odu e i burada, x Є R n, A Є R nxn, u Є R, rank(b(x,t)) = dir. u(t), siste girişini belirtektedir. Dayanıklı bir denetleyici yapısı eşitlik () de gösterildiği gibi, paraetre değişileri ile dış bozuculara karşı gelen bir teriden ve eşdeğer bir kontrol kuralı olarak tanılanan u esd den oluşaktadır. Başka bir deyişle, anahtarlaa fonksiyonunun değişiini sıfır yapan ifade eşdeğer kontrol olarak adlandırılaktadır. u(t) -N.sign() () u esd Burada N bir sabit olup, aksiu kontrolör çıkışını belirtektedir. İşaret fonksiyonu sign ise, eşitlik (3) de tanılanıştır. sign () (3) Deneti işlei işaret fonksiyonuna bağlı olarak = etrafında anahtarlaalar ile gerçekleştiğinden, kaya fonksiyonu olarak adlandırılır. KMD ile denetlenen sistelerde teel aaç, sistei eşitlik (4) de tanılanan yüzey üzerinde tutaktır. d g i e i (4) İkinci dereceden bir siste için eşitlik (4) te tanılanan kaya fonksiyonu, Şekil 4 te veriliştir. kaya fonksiyonunda izlee hatası e i aşağıda tanılandığı gibidir. e i = x x (5) kaya fonksiyonu sıfıra gittiği zaan e i de sıfıra gidecektir. Başka bir deyişle = doğrusuna sonlu bir sürede yaklaşılası için eşitlik (6) da tanılanan şartın sağlanası gerekektedir. Şekil 4. Kaya fonksiyonu. Burada, λ pozitif bir sabit sayıdır ve siste hareketinin sonlu bir sürede = doğrusuna ulaşasını garanti etektedir. GFD işleleri esnasında başka bir deyişle hat akıının aktif şekillendirilesinde, akı ile n aynı fazda olası ve daha az haronik bileşen içeresi istenektedir. Denetlee işleinde ilk olarak, hat akıı için bir referans değer hesaplanır. Bunun için gerili denetleyicinin çıkışı şebeke nin bir örneği karşılaştırılaktadır. Yükseltici tip dönüştürücü devresinde kayıpların düşük olası ve indüktansın yüksek dereceli haronikleri filtreleesinden ötürü, giriş ve çıkış güçleri eşit olacağından (P i =P O ) aşağıdaki bağıntıyı yazabiliriz. ( I O ) (7) R Y I I sin wt (8) Eşitlik (7) de I ifadesi elde edilip, eşitlik (8) de yerine yazıldığı taktirde referans akı aşağıdaki gibi elde edilir. O I sinwt R (9) Y Akı denetii için kullanılan KMD de belirlenen kaya yüzeyi, referans akı değeri ve indüktanstan geçen akı arasındaki hata olarak aşağıdaki gibi tanılanaktadır (abanovic v.d, ). (6) I I () Mühendislik Bilileri Dergisi 8 4 (3) Journal of Engineering ciences 8 4 (3) 53-6

5 Kontrol girişi u ise eşitlik () deki gibi seçilebilir (abanovic v.d, ). u (- sign()) () kontrol blokları ile birlikte ateatiksel odele göre oluşturulan dc-dc dönüştürücü bloğu görülektedir. onraki aşaa ise, kaya yüzeyine erişi sağlanasının ardından sistei bu yüzey üzerinde tutayı sağlayacak eşdeğer kontrol girişi u esd nin belirlenesi işleidir. Buna göre, u () esd u d şeklindedir. Eşitlik () sistee uygulandığı taktirde, d d(i I ) di ( u esd ) (3) u esd.di ( ) (4) Şekil 5. GFD işlei için oluşturuluş MATAB/iulink blokları. olarak elde edilir. kaya fonksiyonu ve u kontrol girişine bağlı olarak kaya od denetiinin gerçekleşebilesi için, u esd şartı sağlanalıdır. 4. BENZETİM ÇAIŞMAI Şekil 6. Gerili ve akı denetii için oluşturulan bloklar. Bu çalışada, tasarlanan kontrol algoritasının dayanıklılığını test etek için devreye farklı değerlerde hat gerilileri, çıkış gerilileri ve farklı büyüklüklerde yükler uygulanaktadır. Tablo de benzetilerde kullanılan yükseltici tip dönüştürücü devresinin paraetreleri veriliştir. Tablo. Yükseltici Tip Dönüştürücünün Devre Paraetreleri. Paraetre Değeri 4 H μf R Y Ω R Y kω s -4 rs 3-45 dc o Yukarıdaki paraetreler tespit edilirken pratikte kullanılabilirliğe uygun olası göz önünde bulunduruluştur. Devrede kullanılan kondansatör yük değişilerini karşılayabilecek kadar yeterince büyük değerde seçiliştir. Aşağıdaki şekillerde yapılan benzeti çalışasının MATAB/iulink blokları veriliştir. Şekil 5-7 de güç faktörü düzeltii için MATAB/iulink ortaında oluşturulan gerili ve akı denetii sağlayan Şekil 7. Güç devresinin ateatiksel odele göre oluşturuluş MATAB/iulink odeli. Şekil 8 de farklı referans çıkış gerililerine karşılık dc-dc dönüştürücünün cevap karakteristiği veriliştir. Şekle dikkat edildiğinde, dönüştürücünün çıkış referans değerlerine hızlı bir şekilde erişektedir. Çıkış nde görülen aşalar gerili denetiinde kullanılan PI denetleyicinin paraetrelerinin ayarlanası ile azaltılabilir. Mühendislik Bilileri Dergisi 8 4 (3) Journal of Engineering ciences 8 4 (3) 53-6

6 Çıkış () Şekil de başlangıçta kω olan yük direncinin /5 oranında azaltılası sonucu çıkış nin davranışı görülektedir. Çıkış ndeki dalgalananın artası, yükün değişii sonucunda yük akıının artasından kaynaklanaktadır. Şekil de ise yük değişii esnasında sn lik zaan aralığı için indüktans akıının değişii veriliştir İndüktans akıı (A) Doğrultuluş giriş () / ölçekli Şekil 8. Değişken referans gerili değerleri için dönüştürücünün çıkış. Şekil 9 da ise bu referans çıkış gerililerine karşılık, indüktans akıının davranışı inceleniştir. Referans çıkış nin değişileri esnasında akıdaki anlık sıçraalar kondansatörün üzerinde tuttuğu o andaki gerili iktarına bağlıdır. Bir önceki referans nden daha yüksek bir referans uygulandığında, kondansatörün ilk andaki çekeceği darbe akıları bu sıçraayı oluşturaktadır. Doğrultuluş gerili / ölcekli () İndüktans akıı (A) Şekil. Hat ile hat akıının dalga şekilleri. 6 İndüktans akıı(a) Çıkış () Şekil 9. Değişken çıkış referans değerleri için hat akıının değişii. Şekil da -.5sn lik zaan aralığında dönüştürücü giriş nin / ölçekli örneği ile indüktans akıının dalga şekilleri veriliştir. Doğrultuluş gerili ile hat akıı arasında faz farkı oladığının daha iyi görülebilesi için giriş / oranında küçültülüştür. Şekle dikkat edildiğinde, gerili ve akı aynı fazdadır ve GF değeri yaklaşık değerindedir. Benzeti çalışasında yük direncinin değişilerine karşılık sistein davranışı da inceleniştir Şekil. Yük değişii altında çıkış. Bu çalışada, çıkış nin referans değerleri ve yük değişiinin yanı sıra, hat ndeki değişilere karşılık hat akıın ve çıkış nin cevap karakteristikleri de inceleniştir. Şekil 3 ve Şekil 4 te giriş hat ndeki +/-3 luk değişilere karşılık çıkış ni ve hat akıını nasıl etkilediği gösteriliştir. Bu aaçla, t=3sn de hat 3 dan 8 a azaltılış, t=6 da ise 8 dan 34 a yükseltiliştir ve son olarak ta t=9sn de 34 tan 3 a azaltılıştır. Dalga şekillerine dikkat edilirse, indüktans akıında bir faz farkı veya sinüzoidal fordan uzaklaşa söz konusu değildir. Mühendislik Bilileri Dergisi 8 4 (3) Journal of Engineering ciences 8 4 (3) 53-6

7 İndüktans akıı(a) 8 Akı(A) Referans akı Şekil. Yük değişii altında hat akıı Gerçek akı Şekil 5. İndüktans akıı ile referans akı dalga şekilleri Çıkış () Hata (A) Şekil 3. Hat ndeki değişiler altında çıkış Şekil 6. İndüktans akıı ile referans akı arasındaki hata değişii (). İndüktans akıı(a) Şekil 7 de ise GFD devresinin şebekeden çektiği akıın bir periyot için dalga şekli ve haronik bileşenleri görülektedir. Şekilde akıın haronik profilinin yanı sıra 5. haronik derecesine kadar tek sayılı ve çift sayılı haronik bileşenlerin sayısal değerleri de ayrıca veriliştir. Bu dalga şekli için topla haronik bozula %.88 olup güç faktörü.99 değerindedir Şekil 4. Hat ndeki değişiler altında hat akıı. Şekil 5 te, referans indüktans akıı ile devrenin indüktans akıının değişii görülektedir. İndüktans akıı, referans akı değerini başarılı bir şekilde takip etektedir. Şekil 6 da ise, aynı zaan aralığında akı referansı ile gerçek değeri arasındaki hatanın değişii veya başka bir deyişle gösteriliştir. Hat akıı (A) Genligi (A) Zaan (sn) Haronik Derecesi HARMONİK GENİK FAZ DEREEİ RM :.6533 THB :.8895 Şekil 7. Hat akıı ve haronik bileşenleri. Mühendislik Bilileri Dergisi 8 4 (3) Journal of Engineering ciences 8 4 (3) 53-6

8 5. ONUÇ Bu çalışada, şebekeden çekilen akıın aktif şekillendiresini gerçekleştiren ve regüleli dc çıkış sağlayan bir güç faktörü düzelte devresi tanıtılıştır. Bu devrede akı denetii için bir kaya od denetleyici tasarlanarak; hat, referans çıkış ve yük değişilerine karşılık devrenin dayanıklılığı artırılıştır. Yapılan benzeti çalışalarından, giriş akıının referans değerini yüksek doğrulukla takip ettiği görülüştür. Devredeki indüktans değerine bağlı olarak akıın sıfır-geçiş noktalarındaki bozulalar iniu seviyeye indiriliş ve biri güç faktörlü giriş akıı elde ediliştir. Devre aynı zaanda sabit dc geriliden regüleli değişken dc gerili sağlaaktadır. Güç faktörü düzelte devresinin sayısal işaret işleci ile uygulaasının gerçekleştirilesi için çalışalar deva etektedir. Güç faktörü düzelteli ve değişken dc gerili sağlanılacak bu devre ile evirici beslenilesi aaçlanaktadır. Değişken genlik ve değişken frekanslı ac gerili üreten klasik evirici devreleri şebekeden sinüzoidal fordan uzak ve haronikli akı çekektedirler. Evirici devrelerinin giriş katına bu şekildeki bir güç faktörü düzelte devresinin yerleştirilesi ile şebekeden sinüzoidal forda, giriş ile aynı fazda ve nispeten çok daha az haronik içeren akılar çekilecektir. 6. KAYNAKAR hen, Z., Rayond, B.R. and Fred, Design Analysis of a Hysteresis Boost Power Factor orrection ircuit. Power Electronics pecialists onference PE '9 Record- st Annual IEEE, -4 June how, M.H., ee, Y.. and Tse,.K ingle tage ingle-witch Isolated PF Regulator with Unity Power Factor, Fast Transient Response and ow oltage tress. IEEE PE Kaewarsa,., Prapanauarant,. and Yangyuen, U. 4. An Iproved Zero-oltage-Transition Technique in A ingle-phase Power Factor orrection ircuit. ingapore POWERON, -4 Noveber 4, ingapore ee, Y.. and iu, K.W ingle-witch Fast- Response witching Regulators With Unity Power Factor. IEEE APE 996, i, D. and Ruan, X. 4. A High Efficient Boost onverter With Power Factor orrection. 35th Annual IEEE Power Electronics pecialists onference, Aachen Gerany in, J.., Jen,.H., and Yeh, I.. 4. A Novel ZZT oft-witching ingle-tage High Power Factor orrection onverter. The 4 IEEE Asia- Pasific onference on ircuits and ystes, Deceber Mohan, N., Undeland, T.M. and Robbins, W.P Power Electronics: onverters, Applications and Design, John Wiley&ons, Inc. Rashid, M.H Power Electronics ircuits, Devices and Applications. Prentice Hall, econd Edition Rossetto,., piazzi, G. and Tenti, P ontrol Techniques For Power Factor orrection onverters, Proc. Int. onf. Power Electronics and Motion ontrol, Warsaw-Poland abanovic, A., Jezernik, K. and abanovic, N.. liding Modes Applications in Power Electronics and Electrical Drives, ariable tructure ystes- pringer Tuncer,. ve Tatar, Y.. Yükseltici Tip Bir Dönüştürücü Devrede Güç Katsayısının Bulanık Denetile Düzeltilesi. TOK Otoatik Kontrol Ulusal Toplantısı, Eylül Mühendislik Bilileri Dergisi 8 4 (3) Journal of Engineering ciences 8 4 (3) 53-6

KAYMA MOD DENETLEYİCİ KULLANILARAK AKTİF GÜÇ FAKTÖRÜ DÜZELTİMİ

KAYMA MOD DENETLEYİCİ KULLANILARAK AKTİF GÜÇ FAKTÖRÜ DÜZELTİMİ P A M U K K A E Ü Nİ E R İTEİ M Ü H E N İ İ K F A K Ü T E İ P A M U K K A E U N I E R I T Y E N G I N E E R I N G F A U T Y M Ü H E N İ İK BİİM E Rİ E R Gİİ J O U R N A O F E N G I N E E R I N G I E N

Detaylı

PEM Tipi Yakıt Hücresi Sisteminde Kullanılan Kompresör Modelinin Adaptif Denetleyici ile Kontrolü

PEM Tipi Yakıt Hücresi Sisteminde Kullanılan Kompresör Modelinin Adaptif Denetleyici ile Kontrolü PEM ipi Yakıt Hüresi Sisteinde Kullanılan Kopresör Modelinin Adaptif Denetleyii ile Kontrolü Yavuz Eren, Levent Uun, Haluk Görgün, İbrahi Beklan Küçükdeiral, Galip Cansever Elektrik Mühendisliği Bölüü

Detaylı

Investigation of Power Quality Impact on the Textile Factories

Investigation of Power Quality Impact on the Textile Factories Tekstil Teknolojileri Elektronik Dergisi Cilt:, No:, 009 (-) Electronic Journal of Textile Technologies ol:, No:, 009 (-) TEKNOLOJĐK ARAŞTRMALAR www.teknolojikarastiralar.co e-ssn: 09-99 (Hake Onaylı Makale)

Detaylı

Aktif süspansiyon sistemli çeyrek araç modelinin gözlemleyiciyle optimal kontrolü

Aktif süspansiyon sistemli çeyrek araç modelinin gözlemleyiciyle optimal kontrolü SAÜ. Fen Bil. Der. 17. Cilt,. Sayı, s. 181-187, 13 SAU J. Sci. Vol 17, No, p. 181-187, 13 Aktif süspansiyon sisteli çeyrek araç odelinin gözleleyiciyle optial kontrolü Ayhan Özdeir 1*, Dinçer Maden 1*

Detaylı

TAM KLİMA TESİSATI DENEYİ

TAM KLİMA TESİSATI DENEYİ TAM KLİMA TESİSATI DENEYİ. AMAÇ Klia sistelerini sınıflandırarak, tipik bir klia tesisatında kullanılan eleanların incelenesi, yaz ve kış kliasına etki eden paraetrelerin deneysel ve teorik olarak gözlenesidir.

Detaylı

Sulamada Kullanılan Santrifüj Pompalarda Kavitasyon Karakteristiklerinin Belirlenmesi*

Sulamada Kullanılan Santrifüj Pompalarda Kavitasyon Karakteristiklerinin Belirlenmesi* Tarısal Mekanizasyon 23. Ulusal Kongresi, 6-8 Eylül 2006, Çanakkale 205 Sulaada Kullanılan Santrifüj Popalarda Kavitasyon Karakteristiklerinin Belirlenesi* Tanzer Eryılaz (1) Sedat Çalışır (1) (1) S.Ü.Ziraat

Detaylı

AC-DC Dönüştürücülerin Genel Özellikleri

AC-DC Dönüştürücülerin Genel Özellikleri AC-DC Dönüştürücülerin Genel Özellikleri U : AC girişteki efektif faz gerilimi f : Frekans q : Faz sayısı I d, I y : DC çıkış veya yük akımı (ortalama değer) U d U d : DC çıkış gerilimi, U d = f() : Maksimum

Detaylı

MEKANİK SİSTEMLERİN KAPALI KONTROLÜNÜN RUNGE-KUTTA YÖNTEMİYLE İNCELENMESİ

MEKANİK SİSTEMLERİN KAPALI KONTROLÜNÜN RUNGE-KUTTA YÖNTEMİYLE İNCELENMESİ . ULUSAL MAKİNA TEORİSİ SEMPOZYUMU Gazi Üniversitesi, Mühendislik-Miarlık Fakültesi, 4-6 Eylül MEKANİK SİSTEMLERİN KAPALI KONTROLÜNÜN RUNGE-KUTTA YÖNTEMİYLE İNCELENMESİ Hira Karagülle Dokuz Eylül Üniversitesi,

Detaylı

Güç Elektroniği Ders notları Prof. Dr. Çetin ELMAS

Güç Elektroniği Ders notları Prof. Dr. Çetin ELMAS KAYNAKLAR 1. Hart, D. W.,1997, Introduction to Power Electronics, Prentice Hall International Inc, USA. 2. Mohan, N., Undeland, T. M., Robbins, W.P.,1995, Power Electronics: Converters, Application and

Detaylı

VOLTAGE REGULATION IN A DISTRIBUTION SYSTEMS BY USING STATCOM WITH THREE-LEVEL DIODE CLAMPED INVERTER

VOLTAGE REGULATION IN A DISTRIBUTION SYSTEMS BY USING STATCOM WITH THREE-LEVEL DIODE CLAMPED INVERTER 5. Uluslararası İleri Teknolojiler Sepozyuu (ITS 9), 3-5 Mayıs 9, Karabük, Türkiye ÜÇ- SVİYLİ DİYOT KNTLMLİ İNVRTRLİ STTOM KULLNILRK İR DĞITIM SİSTMİND GRİLİM RGÜLSYONU VOLTG RGULTION IN DISTRIUTION SYSTMS

Detaylı

Fatih Üniversitesi Elektrik ve Elektronik Mühendisliği Bölümü EEM 316 Haberleşme I DENEY 4 GENLİK (AM) DEMODÜLASYONU

Fatih Üniversitesi Elektrik ve Elektronik Mühendisliği Bölümü EEM 316 Haberleşme I DENEY 4 GENLİK (AM) DEMODÜLASYONU Fatih Üniversitesi Elektrik ve Elektronik Mühendisliği Bölüü EEM 316 Haberleşe I DENEY 4 GENLİK (AM) DEMODÜLASYONU 4.1 Aaçlar 1. Genlik odülasyonunun genel prensiplerinin anlaşılası.. Diyot Algılayıı ile

Detaylı

Vorteks Tüpünde Akışkan Olarak Kullanılan Hava İle Karbondioksitin Soğutma Sıcaklık Performanslarının Deneysel İncelenmesi

Vorteks Tüpünde Akışkan Olarak Kullanılan Hava İle Karbondioksitin Soğutma Sıcaklık Performanslarının Deneysel İncelenmesi CÜ Fen-Edebiyat Fakültesi Fen Bilileri Dergisi (2003)Cilt 24 Sayı 2 Vorteks Tüpünde Akışkan Olarak Kullanılan Hava İle Karbondioksitin Soğuta Sıcaklık Perforanslarının Deneysel İncelenesi *Hüseyin USTA,

Detaylı

PORLA METODU İLE TAHMİN EDİLEN ARMA MODEL PARAMETRELERİ ÜZERİNDE PENCERE FONKSİYONLARININ ETKİSİ

PORLA METODU İLE TAHMİN EDİLEN ARMA MODEL PARAMETRELERİ ÜZERİNDE PENCERE FONKSİYONLARININ ETKİSİ PAMUKKALE ÜNİ VERSİ ESİ MÜHENDİ SLİ K FAKÜLESİ PAMUKKALE UNIVERSIY ENGINEERING COLLEGE MÜHENDİ SLİ K BİLİMLERİ DERGİ S İ JOURNAL OF ENGINEERING SCIENCES YIL CİL SAYI SAYFA : 2002 : 8 : 2 : 173-178 PORLA

Detaylı

TEK FAZLI DOĞRULTUCULAR

TEK FAZLI DOĞRULTUCULAR ELEKTRĠK-ELEKTRONĠK ÜHENDĠSLĠĞĠ GÜÇ ELEKTRONĠĞĠ LABORATUAR TEK FAZL DOĞRULTUCULAR Teorik Bilgi Pek çok güç elektroniği uygulamasında, giriş gücü şebekeden alınan 50-60 Hz lik AC güç şeklindedir ve uygulamada

Detaylı

Belirsiz Katsayılar Metodu ile PWM Kontrollü Buck Tipi Dönüştürücü Devre Analizi

Belirsiz Katsayılar Metodu ile PWM Kontrollü Buck Tipi Dönüştürücü Devre Analizi CBÜ Fen Bil. Dergi., Cilt 11, Sayı, 11-16 s. CBU J. of Sci., Volume 11, Issue, p 11-16 Belirsiz Katsayılar Metodu ile PWM Kontrollü Buck Tipi Dönüştürücü Devre Analizi Anıl Kuç 1*, Mustafa Nil *, İlker

Detaylı

Şekil 8.6 Bilgi akışının sistem içinde düzenlenmesi

Şekil 8.6 Bilgi akışının sistem içinde düzenlenmesi 97 Bu denkle takıının çözüü belirli bir P1(t) ve P3(t) rejii için Z düzeyinin değişiini verir. Bu çözüün ateatiksel tekniklerle gerçekleştirilesi güçtür. Ancak noral progralaa bilen biri tarafından kolayca

Detaylı

Boşlukta Dalga Fonksiyonlarının Normalleştirilmesi

Boşlukta Dalga Fonksiyonlarının Normalleştirilmesi Boşlukta Dalga Fonksiyonlarının Noralleştirilesi Konu tesilinde oentu özduruları, u p (x) ile belirlenir ve ile verilir. Ancak, boşlukta noralleştirilecek bir olasılık yoğunluğu gibi yorulanaaz zira (

Detaylı

ELEKTROLİZ YAPMAK İÇİN PI DENETİMLİ SENKRON DA-DA DÖNÜŞTÜRÜCÜ TASARIMI

ELEKTROLİZ YAPMAK İÇİN PI DENETİMLİ SENKRON DA-DA DÖNÜŞTÜRÜCÜ TASARIMI 5. luslararası İleri Teknolojiler Sempozyumu (IATS 09), 13 15 Mayıs 2009, Karabük, Türkiye LKTROLİZ YAPMAK İÇİN PI DNTİMLİ SNKRON DA-DA DÖNÜŞTÜRÜCÜ TASARIMI DSIGN OF A PI CONTROLLD SYNCRONOS DC-DC CONVRTR

Detaylı

ANTALYA DA YENİLENEBİLİR VE ALTERNATİF ENERJİ KAYNAKLARIYLA ÖRTÜALTI TARIMSALALANIN ISITMA UYGULAMASI

ANTALYA DA YENİLENEBİLİR VE ALTERNATİF ENERJİ KAYNAKLARIYLA ÖRTÜALTI TARIMSALALANIN ISITMA UYGULAMASI ANTALYA DA YENİLENEBİLİR VE ALTERNATİF ENERJİ AYNALARIYLA ÖRTÜALTI TARIMSALALANIN ISITMA UYGULAMASI Ali eal YAUT Erkan DİMEN Aet ABUL ÖZET Yapılan bu çalışayla, örtüaltı tarısal üretiinde Türkiye'de ilk

Detaylı

Üç Fazlı Güç Faktörü Düzeltme Devrelerinin İncelenmesi A Review of Three Phase Power Factor Correction Circuits

Üç Fazlı Güç Faktörü Düzeltme Devrelerinin İncelenmesi A Review of Three Phase Power Factor Correction Circuits Üç Fazlı Güç Faktörü Düzeltme Devrelerinin İncelenmesi A Review of Three Phase Power Factor Correction Circuits Hacı BODUR 1, Erdem AKBOY 2, İsmail AKSOY 3 1,2,3 Elektrik Mühendisliği Bölümü Yıldız Teknik

Detaylı

VORTEKS TÜPÜNDE AKIŞKAN OLARAK KULLANILAN HAVA İLE AZOT GAZININ SOĞUTMA SICAKLIK PERFORMANSLARININ DENEYSEL İNCELENMESİ

VORTEKS TÜPÜNDE AKIŞKAN OLARAK KULLANILAN HAVA İLE AZOT GAZININ SOĞUTMA SICAKLIK PERFORMANSLARININ DENEYSEL İNCELENMESİ BAÜ Fen Bil Enst Dergisi (2004)62 VORTEKS TÜPÜNDE AKIŞKAN OLARAK KULLANILAN HAVA İLE AZOT GAZININ SOĞUTMA SICAKLIK PERFORMANSLARININ DENEYSEL İNCELENMESİ *Hüseyin USTA *Volkan KIRMACI **Kevser DİNCER *GÜ

Detaylı

PASİF ve YARI AKTİF SÜSPANSİYON SİSTEMLERİNİN TİTREŞİM YALITIM PERFORMANSININ İNCELENMESİ

PASİF ve YARI AKTİF SÜSPANSİYON SİSTEMLERİNİN TİTREŞİM YALITIM PERFORMANSININ İNCELENMESİ 9. Ululararaı Makina Taarı ve İalat Kongrei 3 5 Eylül 000, ODTÜ, Ankara, Türkiye PASİF ve YARI AKTİF SÜSPANSİYON SİSTEMLERİNİN TİTREŞİM YALITIM PERFORMANSININ İNCELENMESİ Meut ŞENGİRGİN, Uludağ Üniveritei

Detaylı

2. Kütlenin korunumu ve Endüstriyel fırınlarda uygulanması

2. Kütlenin korunumu ve Endüstriyel fırınlarda uygulanması ENDÜSTRİYEL FIRINLARDA KÜTLE VE ENERJİ ANALİZİ Endüstriyel Fırınlar Endüstriyel fırınlar ergite, ısıl işle, pişire, kuruta, teperlee ve benzeri işleleri gerçekleştirek için sanayide yaygın bir biçide kullanılaktadır

Detaylı

DENEY 7. Frekans Modülasyonu

DENEY 7. Frekans Modülasyonu DENEY 7 Frekans Modülasyonu Frekans Modülasyonu Frekans ve az odülasyonları açı (t) odülasyonu teknikleri olarak adlandırılırlar. Frekans odülasyonunda, taşıyıcı sinyalin rekansı odüle eden sinyal ile

Detaylı

YÜKSELTİCİ TİP DA-DA DÖNÜŞTÜRÜCÜNÜN KAYMA MOD KONTROLÜ

YÜKSELTİCİ TİP DA-DA DÖNÜŞTÜRÜCÜNÜN KAYMA MOD KONTROLÜ SAÜ Fen Bilimleri Enstitüsü Derisi 9Cilt, Sayı 5 M Aslan YÜKSETİCİ TİP DADA DÖNÜŞTÜRÜCÜNÜN KAYMA MOD KONTROÜ Muzaffer ASAN, Hanifi GÜDEMİR M Aslan, Gazi Tek ve End Mes isesi, Elektronik Böl Elazığ, H Güldemir,

Detaylı

Finansal Varlık Fiyatlama Modelleri Çerçevesinde Piyasa Risklerinin Hesaplanması: Parametrik Olmayan Yaklaşım

Finansal Varlık Fiyatlama Modelleri Çerçevesinde Piyasa Risklerinin Hesaplanması: Parametrik Olmayan Yaklaşım Bankacılar Dergisi, Sayı 6, 007 Finansal Varlık Fiyatlaa Modelleri Çerçevesinde Piyasa Risklerinin Hesaplanası: Paraetrik Olayan Yaklaşı Yrd. Doç. Dr. Kutluk Kağan Süer Aycan Hepsağ Bu çalışada, 05/01/000

Detaylı

TEK FAZLI KONTROLLU VE KONTROLSUZ DOĞRULTUCULAR

TEK FAZLI KONTROLLU VE KONTROLSUZ DOĞRULTUCULAR FIRAT ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ GÜÇ ELEKTRONİĞİ LABORATUVARI DENEY NO:1 TEK FAZLI KONTROLLU VE KONTROLSUZ DOĞRULTUCULAR 1.1 Giriş Diyod ve tristör gibi

Detaylı

Şekil 7.1. (a) Sinüs dalga giriş sinyali, (b) yarım dalga doğrultmaç çıkışı, (c) tam dalga doğrultmaç çıkışı

Şekil 7.1. (a) Sinüs dalga giriş sinyali, (b) yarım dalga doğrultmaç çıkışı, (c) tam dalga doğrultmaç çıkışı DENEY NO : 7 DENEY ADI : DOĞRULTUCULAR Amaç 1. Yarım dalga ve tam dalga doğrultucu oluşturmak 2. Dalgacıkları azaltmak için kondansatör filtrelerinin kullanımını incelemek. 3. Dalgacıkları azaltmak için

Detaylı

KUŞADASI YÖRESİ RÜZGAR VERİLERİNİN DENİZ YAPILARININ TASARIMINA YÖNELİK DEĞERLENDİRİLMESİ

KUŞADASI YÖRESİ RÜZGAR VERİLERİNİN DENİZ YAPILARININ TASARIMINA YÖNELİK DEĞERLENDİRİLMESİ KUŞADASI YÖRESİ RÜZGAR VERİLERİNİN DENİZ YAPILARININ TASARIMINA YÖNELİK DEĞERLENDİRİLMESİ Gündüz GÜRHAN Dokuz Eylül Üniversitesi, Deniz Bilileri ve Teknolojisi Enstitüsü İnciraltı/İzir E-Posta:gunduz.gurhan@deu.edu.tr

Detaylı

ÖĞRETİM ELEMANLARININ BİLGİSAYAR PROGRAMLARINI VE İNTERNETİ BİLME VE KULLANMA AMAÇLARI (PAMUKKALE ÜNİVERSİTESİ ÖRNEĞİ)

ÖĞRETİM ELEMANLARININ BİLGİSAYAR PROGRAMLARINI VE İNTERNETİ BİLME VE KULLANMA AMAÇLARI (PAMUKKALE ÜNİVERSİTESİ ÖRNEĞİ) ÖĞRETİM ELEMANLARININ BİLGİSAYAR PROGRAMLARINI VE İNTERNETİ BİLME VE KULLANMA AMAÇLARI (PAMUKKALE ÜNİVERSİTESİ ÖRNEĞİ) Sadettin SARI Yrd. Doç. Dr., Paukkale Üniversitesi, Eğiti Fakültesi, Güzel Sanatlar

Detaylı

Journal of Engineering and Natural Sciences Mühendislik ve Fen Bilimleri Dergisi THE FUZZY ANALYTIC HIERARCHY PROCESS FOR SOFTWARE SELECTION PROBLEMS

Journal of Engineering and Natural Sciences Mühendislik ve Fen Bilimleri Dergisi THE FUZZY ANALYTIC HIERARCHY PROCESS FOR SOFTWARE SELECTION PROBLEMS Journal of Engineering and Natural Sciences Mühendislik ve Fen Bilileri Dergisi Siga 2005/3 THE FUZZY ANALYTIC HIERARCHY PROCESS FOR SOFTWARE SELECTION PROBLEMS Hüseyin BAŞLIGİL * Yıldız Teknik Üniversitesi,

Detaylı

ELASTİK DALGA TEORİSİ

ELASTİK DALGA TEORİSİ ELASTİK DALGA TEORİSİ ( - 5. ders ) Doç.Dr. Eşref YALÇINKAYA Geçtiğiiz hafta; Dalga hareketi ve türleri Yaılan dalga Yaılan dalga enerjisi ve sönülene Bu derste; Süperpozison prensibi Fourier analizi Dalgaların

Detaylı

BÖLÜM 5 SPRİNKLER SİSTEMLERİNDE SU İHTİYACI

BÖLÜM 5 SPRİNKLER SİSTEMLERİNDE SU İHTİYACI BÖLÜM 5 SPRİNKLER SİSTEMLERİNDE SU İHTİYACI 5.1 Sprinkler Sistei Su İhtiyacının Belirlenesi 5.2 Tehlike Sınıfına Göre Su İhtiyacının Belirlenesi 5.2.1 Ön Hesaplı Boru Sistelerinde Su İhtiyacı 5.2.2 Ta

Detaylı

= + ise bu durumda sinüzoidal frekansı. genlikli ve. biçimindeki bir taşıyıcı sinyalin fazının modüle edildiği düşünülsün.

= + ise bu durumda sinüzoidal frekansı. genlikli ve. biçimindeki bir taşıyıcı sinyalin fazının modüle edildiği düşünülsün. 4.2. çı Modülasyonu Yüse reanslı bir işaret ile bilgi taşıa, işaretin genliğinin, reansının veya azının bir esaj işareti ile odüle edilesi ile gerçeleştirilebilir. Bu üç arlı odülasyon yöntei sırasıyla,

Detaylı

DA-DA Boost Dönüştürücü Tasarımı ve Gerçeklenmesi Design and Implementation of DC-DC Boost Converter

DA-DA Boost Dönüştürücü Tasarımı ve Gerçeklenmesi Design and Implementation of DC-DC Boost Converter DA-DA Boost Dönüştürücü Tasarımı ve Gerçeklenmesi Design and Implementation of DC-DC Boost Converter Nasır Çoruh 1, Tarık Erfidan 2, atılmış Ürgün 3 1,2 Mühendislik Fakültesi Elektrik Mühendisliği Bölümü

Detaylı

Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi. Pamukkale University Journal of Engineering Sciences

Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi. Pamukkale University Journal of Engineering Sciences Paukkale Üniversitesi Mühendislik Bilileri Dergisi Paukkale University Journal of Engineering Sciences ÇOK KRİTERLİ ABC ANALİZİ PROBLEMİNE FARKLI BİR BAKIŞ AÇISI: BULANIK ANALİTİK HİYERARŞİ PROSESİ - İDEAL

Detaylı

Taşıtın hareket etmesi, üretilen tahrik kuvvetinin zemine

Taşıtın hareket etmesi, üretilen tahrik kuvvetinin zemine MAKALE TİCARİ KARAYOLU TAŞITLARINDA KULLANILAN YAVAŞLATICI (RETARDER) FRENLERİN ARACIN TAHRİK SİSTEMİNE DİNAMİK ETKİSİNİN İNCELENMESİ Zafer Güler * BMC San. ve Tic. A.Ş. Pınarbaşı, İzir zafer-guler@hotail.co

Detaylı

A Statistical Study for Determination of Surface Roughness of AISI 304 Stainless Steel and EN 5754 Aluminum Alloy Machined by Fiber Laser

A Statistical Study for Determination of Surface Roughness of AISI 304 Stainless Steel and EN 5754 Aluminum Alloy Machined by Fiber Laser Makine Teknolojileri Elektronik Dergisi Cilt: 8, o:, 0 7-6 Electronic Journal of Machine Technologies Vol: 8, o:, 0 7-6 TEKOLOJĐK ARAŞTIRMALAR www.teknolojikarastiralar.co e-i:04-44 Makale Article AII

Detaylı

Düzenlilik = ((Vçıkış(yük yokken) - Vçıkış(yük varken)) / Vçıkış(yük varken)

Düzenlilik = ((Vçıkış(yük yokken) - Vçıkış(yük varken)) / Vçıkış(yük varken) KTÜ Mühendislik Fakültesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Sayısal Elektronik Laboratuarı DOĞRULTUCULAR Günümüzde bilgisayarlar başta olmak üzere bir çok elektronik cihazı doğru akımla çalıştığı bilinen

Detaylı

BBM 231 Zamanuyumlu dizisel devreler (synchronous sequential logic)" Hacettepe Üniversitesi Bilgisayar Müh. Bölümü

BBM 231 Zamanuyumlu dizisel devreler (synchronous sequential logic) Hacettepe Üniversitesi Bilgisayar Müh. Bölümü BBM 23 Zaanuyulu dizisel devreler (synchronous sequential logic)" Hacettepe Üniversitesi Bilgisayar Müh. Bölüü Ders hakkında" Aykut Erde aykut@cs.hacettepe.edu.tr Oda: Tel: 297 75 / 46 Ofis Saati: Carşaba

Detaylı

Alçak Gerilimde Aktif Filtre ile Akım Harmoniklerinin Etkisinin Azaltılması

Alçak Gerilimde Aktif Filtre ile Akım Harmoniklerinin Etkisinin Azaltılması 618 Alçak Gerilimde Aktif Filtre ile Akım Harmoniklerinin Etkisinin Azaltılması 1 Latif TUĞ ve * 2 Cenk YAVUZ 1 Sakarya Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Elektrik-Elektronik Mühendisliği Böl., Sakarya,

Detaylı

6. Osiloskop. Periyodik ve periyodik olmayan elektriksel işaretlerin gözlenmesi ve ölçülmesini sağlayan elektronik bir cihazdır.

6. Osiloskop. Periyodik ve periyodik olmayan elektriksel işaretlerin gözlenmesi ve ölçülmesini sağlayan elektronik bir cihazdır. 6. Osiloskop Periyodik ve periyodik olmayan elektriksel işaretlerin gözlenmesi ve ölçülmesini sağlayan elektronik bir cihazdır. Osiloskoplar üç gruba ayrılabilir; 1. Analog osiloskoplar 2. Dijital osiloskoplar

Detaylı

BİYOCAĞRAFYA TABANLI OPTİMİZASYON METODU KULLANARAK ASENKRON MOTOR PARAMETRE TAHMİNİ

BİYOCAĞRAFYA TABANLI OPTİMİZASYON METODU KULLANARAK ASENKRON MOTOR PARAMETRE TAHMİNİ İleri Teknoloji Bilileri Dergisi Cilt, Sayı, 46-54, 03 Journal of Advanced Technology Sciences Vol, No, 46-54, 03 BİYOCAĞRAFYA TABANLI OPTİMİZASYON METODU KULLANARAK ASENKRON MOTOR PARAMETRE TAHMİNİ Bilal

Detaylı

Yükseltici DA Kıyıcılar, Gerilim beslemeli invertörler / 12. Hafta

Yükseltici DA Kıyıcılar, Gerilim beslemeli invertörler / 12. Hafta E sınıfı DC kıyıcılar; E sınıfı DC kıyıcılar, çift yönlü (4 bölgeli) DC kıyıcılar olarak bilinmekte olup iki adet C veya iki adet D sınıfı DC kıyıcının birleşiminden oluşmuşlardır. Bu tür kıyıcılar, iki

Detaylı

ELM 232 Elektronik I - Deney 2 Zener Diyotlu Regülatör Tasarımı. Doğrultucu Regülatör Yük. R L yükü üzerinde oluşan sinyalin DC bileşeni

ELM 232 Elektronik I - Deney 2 Zener Diyotlu Regülatör Tasarımı. Doğrultucu Regülatör Yük. R L yükü üzerinde oluşan sinyalin DC bileşeni Amaç Bu deneyin amaçları; tam doğrultucu köprünün çalışmasını izlemek, kondansatör kullanılarak elde edilen doğrultucuyu incelemek ve zenerli regülatör tasarımı yapmaktır. Deneyin Yapılışı Sırasında İhtiyaç

Detaylı

TEK FAZLI KONTROLLÜ (TRĠSTÖRLÜ) DOĞRULTUCULAR

TEK FAZLI KONTROLLÜ (TRĠSTÖRLÜ) DOĞRULTUCULAR TEK FAZLI KONTROLLÜ (TRĠSTÖRLÜ) DOĞRULTUCULAR Teorik Bilgi Deney de sabit çıkış gerilimi üretebilen diyotlu doğrultucuları inceledik. Eğer endüstriyel uygulama sabit değil de ayarlanabilir bir gerilime

Detaylı

Geometrik Düzeltme ve Gabor Filtreleriyle Araç Plaka Tespiti Localization of Licence Plate using Geometric Correction and Gabor Filter

Geometrik Düzeltme ve Gabor Filtreleriyle Araç Plaka Tespiti Localization of Licence Plate using Geometric Correction and Gabor Filter Geoetrik Düzelte ve Gabor Filtreleriyle Araç Plaka Tespiti Localization of Licence Plate using Geoetric Correction and Gabor Filter Muhaet Balcılar, A. Coşkun Sönez Bilgisayar Mühendisliği Bölüü Yıldız

Detaylı

DA-DA BUCK, BOOST VE BUCK-BOOST KONVERTER DENEY SETĐ TASARIMI VE UYGULAMASI

DA-DA BUCK, BOOST VE BUCK-BOOST KONVERTER DENEY SETĐ TASARIMI VE UYGULAMASI MYO-ÖS 2010- Ulusal Meslek Yüksekokulları Öğrenci Sempozyumu 21-22 EKĐM 2010-DÜZCE DA-DA BUCK, BOOST VE BUCK-BOOST KONVERTER DENEY SETĐ TASARIMI VE UYGULAMASI Muhammed ÖZTÜRK Engin YURDAKUL Samet EŞSĐZ

Detaylı

KENDİNDEN TETİKLEMELİ İNDÜKSİYON ISITICI TASARIMI VE DENEYSEL UYGULAMASI

KENDİNDEN TETİKLEMELİ İNDÜKSİYON ISITICI TASARIMI VE DENEYSEL UYGULAMASI Gazi Üniv. Müh. Mi. Fak. Der. J. Fac. Eng. Arch. Gazi Univ. Cilt 6, No 4, 77-776, 0 Vol 6, No 4, 77-776, 0 KENDİNDEN TETİKEMEİ İNDÜKSİYON ISITICI TASARIMI VE DENEYSE UYGUAMASI Güngör BA, Seli ÖNCÜ* ve

Detaylı

Afet Senaryoları için Akıllı Telefon Tabanlı Altyapısız İletişim

Afet Senaryoları için Akıllı Telefon Tabanlı Altyapısız İletişim Afet Senaryoları için Akıllı Telefon Tabanlı Altyapısız İletişi Görke Karadeniz, Can Tunca, Sinan Işık*, Ce Ersoy oğaziçi Üniversitesi, ilgisayar Mühendisliği ölüü, NETLA, İstanbul *oğaziçi Üniversitesi,

Detaylı

İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ İÇ KONTROL STANDARTLARI EYLEM PLANI 1- KONTROL ORTAMI STANDARTLARI

İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ İÇ KONTROL STANDARTLARI EYLEM PLANI 1- KONTROL ORTAMI STANDARTLARI art Kau İç Kontrol Standardı ve Genel Şartı İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ İÇ KONTROL STANDARTLARI EYLEM PLANI 1- KONTROL ORTAMI STANDARTLARI Mevcut Duru Öngörülen veya ler veya Taala Açıklaa Uygulaa Sonucu (*),

Detaylı

Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Sayı 33, Ağustos 2012 67

Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Sayı 33, Ağustos 2012 67 Dulupınar Üniversitesi Sosyal Bililer Dergisi, Sayı 33, Ağustos 2012 67 TÜRKİYE DE PARA TALEBİ İSTİKRARLILIĞININ TESTİ: KAYAN PENCERELERDE SINIR TESTİ YAKLAŞIMI Veli Yılancı, Arş.Grv., İstanbul Üniversitesi,

Detaylı

TAMSAYILI PROGRAMLAMA İLE PORTFÖY ÇEŞİTLENDİRME PROBLEMİNİN ÇÖZÜMÜ

TAMSAYILI PROGRAMLAMA İLE PORTFÖY ÇEŞİTLENDİRME PROBLEMİNİN ÇÖZÜMÜ V. Ulusal Üreti Araştıraları Sepozyuu, İstanbul Ticaret Üniversitesi, - Kası 0 TAMSAYILI PROGRAMLAMA İLE PORTFÖY ÇEŞİTLENDİRME PROBLEMİNİN ÇÖZÜMÜ Ein Başar BAYLAN İstanbul Ticaret Üniversitesi Özet Portföy

Detaylı

DENEY 16 Sıcaklık Kontrolü

DENEY 16 Sıcaklık Kontrolü DENEY 16 Sıcaklık Kontrolü DENEYİN AMACI 1. Sıcaklık kontrol elemanlarının türlerini ve çalışma ilkelerini öğrenmek. 2. Bir orantılı sıcaklık kontrol devresi yapmak. GİRİŞ Solid-state sıcaklık kontrol

Detaylı

Cilt: 7 Sayı: 4 s. 307-314, 2004 Vol: 7 No: 4 pp. 307-314, 2004

Cilt: 7 Sayı: 4 s. 307-314, 2004 Vol: 7 No: 4 pp. 307-314, 2004 Politeknik Dergisi Journal of Polytechnic Cilt: 7 Sayı: 4 s. 37-314, 4 Vol: 7 No: 4 pp. 37-314, 4 Kardan Kaplinlerindeki Eksenel Kayar Mafsaldaki Sürtüne Kuvvetinin Şasi ve Güç Aktara Sistelerinde Oluşturduğu

Detaylı

Ortam ve Hava Şartlarının Alınan Sinyal Gücüne Etkisinin İncelenmesi

Ortam ve Hava Şartlarının Alınan Sinyal Gücüne Etkisinin İncelenmesi Orta ve Hava Şartlarının Alınan Sinyal Gücüne Etkisinin İncelenesi Uğur Bekçibaşı 1, Kubilay Taşdelen 2 1 Süleyan Deirel Üniversitesi, ElektronikHaberleşe Mühendisliği Bölüü, Isparta 2 Süleyan Deirel Üniversitesi,

Detaylı

COMPARISON OF SINUSOIDAL PWM ZERO CURRENT TRANSITION INVERTER WITH RESONANT LINK INVERTER

COMPARISON OF SINUSOIDAL PWM ZERO CURRENT TRANSITION INVERTER WITH RESONANT LINK INVERTER 5. Uluslararası İleri Teknolojiler Sempozyumu (IATS 09), 13-15 Mayıs 2009, Karabük, Türkiye SİNÜSOİDAL DGM SIFIR AKIM GEÇİŞLİ EVİRİCİ İLE REZONANS HATLI EVİRİCİNİN KARŞILAŞTIRILMASI COMPARISON OF SINUSOIDAL

Detaylı

326 ELEKTRİK MAKİNALARI LABORATUVARI II ÜÇ-FAZ SİNCAP KAFESLİ ASENKRON (İNDÜKSİYON) MOTOR DENEY 326-04

326 ELEKTRİK MAKİNALARI LABORATUVARI II ÜÇ-FAZ SİNCAP KAFESLİ ASENKRON (İNDÜKSİYON) MOTOR DENEY 326-04 İNÖNÜ ÜNİERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜH. BÖL. 26 ELEKTRİK MAKİNALARI LABORATUARI II ÜÇ-FAZ SİNCAP KAFESLİ ASENKRON (İNDÜKSİYON) MOTOR DENEY 26-04. AMAÇ: Üç-faz sincap kafesli asenkron

Detaylı

SONLU ELEMANLAR TEKNİĞİYLE ELDE EDİLEN AKILLI KİRİŞ

SONLU ELEMANLAR TEKNİĞİYLE ELDE EDİLEN AKILLI KİRİŞ SONLU ELEMANLAR EKNİĞİYLE ELDE EDİLEN AKILLI KİRİŞ MODELİNİN HASSASİYEİNİN İYİLEŞİRİLMESİ arkan Çalışkan 1 Volkan Nalbantoğlu 2 Deet Ülker 1 Yavuz Yaan 1 tarkan@ae.etu.edu.tr vnalbant@geo.aselsan.co dulker@ae.etu.edu.tr

Detaylı

BİR FAZ BEŞ SEVİYELİ İNVERTER TASARIMI VE UYGULAMASI

BİR FAZ BEŞ SEVİYELİ İNVERTER TASARIMI VE UYGULAMASI BİR FAZ BEŞ SEVİYELİ İNVERTER TASARIMI VE UYGULAMASI Sabri ÇAMUR 1 Birol ARİFOĞLU 2 Ersoy BEŞER 3 Esra KANDEMİR BEŞER 4 Elektrik Mühendisliği Bölümü Mühendislik Fakültesi Kocaeli Üniversitesi, 41100, İzmit,

Detaylı

ÇİFT ANAHTARLI BUCK-BOOST ÇEVİRİCİ BENZETİMİ THE SIMULATION OF THE DUAL SWITCH BUCK-BOOST CONVERTER

ÇİFT ANAHTARLI BUCK-BOOST ÇEVİRİCİ BENZETİMİ THE SIMULATION OF THE DUAL SWITCH BUCK-BOOST CONVERTER Yıl: 2009, Cilt:2, Sayı:4, Sayfa:385393 TÜBA BİLİM DERGİSİ ÇİFT ANAHTARLI BUCKBOOST ÇEİRİCİ BENZETİMİ İlhan GARİP, Necmi ALTIN, İbrahim SEFA GEMECGazi Elektrik Makineleri ve Enerji Kontrol Grubu Gazi Üniversitesi,

Detaylı

Rüzgâr Enerjisi ve Gaziantep Koşullarında (500 kw Altı) Evsel İhtiyaçları Giderecek Rüzgâr Türbin Tasarımı

Rüzgâr Enerjisi ve Gaziantep Koşullarında (500 kw Altı) Evsel İhtiyaçları Giderecek Rüzgâr Türbin Tasarımı TTMD cak Rüzgâr Enerjisi ve Gaziantep Koşullarında (500 kw ltı) Evsel İhtiyaçları Giderecek Rüzgâr Türbin Tasarıı Wind Energy, wind turbine, wind turbine to eet the household needs, Gaziantep wind 51 Serdar

Detaylı

BÖLÜM HAVALANDIRMA KANALLARININ TASARIMI AMAÇ

BÖLÜM HAVALANDIRMA KANALLARININ TASARIMI AMAÇ BÖLÜM HAVALANDIRMA KANALLARININ TASARIMI AMAÇ Havalandıra kanallarını tasarlayabile ve fan seçiine esas olacak basınç kaybı ve debi değerlerini esaplayabile.. HAVALANDIRMA KANALLARININ TASARIMI.1. Standart

Detaylı

Matris Çevirici ve Gerilim Beslemeli Evirici ile Beslenen Sürekli Mıknatıslı Senkron Motor Sürücülerinin Karşılaştırılması

Matris Çevirici ve Gerilim Beslemeli Evirici ile Beslenen Sürekli Mıknatıslı Senkron Motor Sürücülerinin Karşılaştırılması 6 th International Advanced Technologies Symposium (IATS 11), 16-18 May 211, Elazığ, Turkey Matris Çevirici ve Geril Beslemeli Evirici ile Beslenen Sürekli Mıknatıslı Senkron Motor Sürücülerinin Karşılaştırılması

Detaylı

BİR İMALAT ŞİRKETİNİN İYİLEŞTİRME PROJESİ SEÇİMİNDE BULANIK ANALİTİK HİYERARŞİ SÜRECİNİN UYGULANMASI

BİR İMALAT ŞİRKETİNİN İYİLEŞTİRME PROJESİ SEÇİMİNDE BULANIK ANALİTİK HİYERARŞİ SÜRECİNİN UYGULANMASI Süleyan Deirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bililer Fakültesi Dersi Y.05, C.0, S.3, s.39-340. Suleyan Deirel University The Journal of Faculty of Econoics and Adinistrative Sciences Y.05, Vol.0, No.3,

Detaylı

Eleco 2014 Elektrik Elektronik Bilgisayar ve Biyomedikal Mühendisliği Sempozyumu, 27 29 Kasım 2014, Bursa

Eleco 2014 Elektrik Elektronik Bilgisayar ve Biyomedikal Mühendisliği Sempozyumu, 27 29 Kasım 2014, Bursa ep Telefonu SAR Değerinin İnsan Kulak ve Etrafında Sebep Olduğu Sıcaklık Artışının Teral Görüntülee Tekniği ve Bulanık -Ortalaa Algoritası ile Analizi Analysis of SAR Value of Mobile Phone aused Teperature

Detaylı

ELEKTRİK ENERJİ SİSTEMLERİNDE OLUŞAN HARMONİKLERİN FİLTRELENMESİNİN BİLGİSAYAR DESTEKLİ MODELLENMESİ VE SİMÜLASYONU

ELEKTRİK ENERJİ SİSTEMLERİNDE OLUŞAN HARMONİKLERİN FİLTRELENMESİNİN BİLGİSAYAR DESTEKLİ MODELLENMESİ VE SİMÜLASYONU T.C. MARMARA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ ELEKTRİK ENERJİ SİSTEMLERİNDE OLUŞAN HARMONİKLERİN FİLTRELENMESİNİN BİLGİSAYAR DESTEKLİ MODELLENMESİ VE SİMÜLASYONU Mehmet SUCU (Teknik Öğretmen, BSc.)

Detaylı

REAKTİF GÜÇ KOMPANZASYONU ve REZONANS HESAPLARI

REAKTİF GÜÇ KOMPANZASYONU ve REZONANS HESAPLARI REAKTİF GÜÇ KOMPANZASYONU ve REZONANS HESAPLARI Alper Terciyanlı TÜBİTAK-BİLTEN alper.terciyanli@emo.org.tr EMO Ankara Şube Reaktif Güç Kompanzasyonu Eğitimi 16.07.2005 1 Kapsam Genel Kavramlar Reaktif

Detaylı

AKTİF GÜÇ FİLTRESİ İLE HARMONİK VE REAKTİF GÜÇ KOMPANZASYONU

AKTİF GÜÇ FİLTRESİ İLE HARMONİK VE REAKTİF GÜÇ KOMPANZASYONU KTİF GÜÇ FİLTRESİ İLE HRMONİK E REKTİF GÜÇ KOMPNZSYONU Engin Özdir, Şule Özdir, Murat Kale,, Kocaeli Üniversitesi, Teknik Eğitim Fakültesi, Elektrik Eğitimi ölümü, İzmit eozdir@kou.edu.tr, sozaslan@kou.edu.tr,

Detaylı

Alternatif Akım; Zaman içerisinde yönü ve şiddeti belli bir düzen içerisinde değişen akıma alternatif akım denir.

Alternatif Akım; Zaman içerisinde yönü ve şiddeti belli bir düzen içerisinde değişen akıma alternatif akım denir. ALTERNATiF AKIM Alternatif Akım; Zaman içerisinde yönü ve şiddeti belli bir düzen içerisinde değişen akıma alternatif akım denir. Doğru akım ve alternatif akım devrelerinde akım yönleri şekilde görüldüğü

Detaylı

Leica Lino L360, L2P5, L2+, L2G+, L2, P5, P3

Leica Lino L360, L2P5, L2+, L2G+, L2, P5, P3 Leica Lino L360, L25, L2+, L2G+, L2, 5, 3 Kullana Kılavuzu ürü 757665i Türkçe Leica Lino ürününü satın aldığınız için sizi kutlarız. niyet taliatları, kullana kılavuzundan sonraki bölüde açıklanaktadır.

Detaylı

DALGACIK PAKET TABANLI HARMONİK ANALİZİ WAVELET PACKET BASED HARMONIC ANALYSIS

DALGACIK PAKET TABANLI HARMONİK ANALİZİ WAVELET PACKET BASED HARMONIC ANALYSIS 5. Ululararaı İleri eknolojiler Sepozyuu (IAS 9), 3-5 Mayı 9, Karabük, ürkiye DALGACIK PAKE ABALI HARMOİK AALİZİ WAVELE PACKE BASED HARMOIC AALYSIS Fahri VAASEVER a, *, Yılaz UYAROĞLU a, Ayhan ÖZDEMİR

Detaylı

ALMANCA ÖĞRETİMİNDE ÖĞRETMEN KILAVUZ KİTAPLARININ ÖNEMİ

ALMANCA ÖĞRETİMİNDE ÖĞRETMEN KILAVUZ KİTAPLARININ ÖNEMİ The Journal of Acadeic Social Science Studies International Journal of Social Science Volue 6 Issue 3, p. 1217-1230, March 2013 ALMANCA ÖĞRETİMİNDE ÖĞRETMEN KILAVUZ KİTAPLARININ ÖNEMİ THE SIGNIFICANCE

Detaylı

HAVA ARACI KABLOLARINDA ÇAPRAZ KARIŞMA ÖLÇÜMLERİ VE KABLO AYRIM KURALLARI

HAVA ARACI KABLOLARINDA ÇAPRAZ KARIŞMA ÖLÇÜMLERİ VE KABLO AYRIM KURALLARI Hava Aracı Kablolarında Çapraz Karışa Ölçüleri ve Kablo Ayrı Kuralları HAVAIIK VE UZAY TEKNOOJİEİ DEGİİ TEMMUZ 2009 İT 4 AYI 2 (29-37) HAVA AAI KABOAINDA ÇAPAZ KAIŞMA ÖÇÜMEİ VE KABO AYIM KUAAI Fatih ÜTÜ*

Detaylı

Yrd.Doç. Elektrik-ElektronikMüh. Böl. Mühendislik Fakültesi Bülent Ecevit Üniversitesi Oda No: 111 İncivezMah. 67100, Merkez/Zonguldak/Türkiye

Yrd.Doç. Elektrik-ElektronikMüh. Böl. Mühendislik Fakültesi Bülent Ecevit Üniversitesi Oda No: 111 İncivezMah. 67100, Merkez/Zonguldak/Türkiye İbrahim ALIŞKAN 1 Elektrik Dr. & Endüstri Müh. Yrd.Doç. Elektrik-ElektronikMüh. Böl. Mühendislik Fakültesi Bülent Ecevit Üniversitesi Oda No: 111 İncivezMah. 67100, Merkez/Zonguldak/Türkiye İletişim ve

Detaylı

TOA27 KOPOLİİMİD MEMBRAN MALZEMELERİNİN AYIRMA ÖZELLİKLERİNİN GRUP KATKISI YÖNTEMLERİ İLE TEORİK OLARAK HESAPLANMASI

TOA27 KOPOLİİMİD MEMBRAN MALZEMELERİNİN AYIRMA ÖZELLİKLERİNİN GRUP KATKISI YÖNTEMLERİ İLE TEORİK OLARAK HESAPLANMASI TOA27 KOPOLİİMİD MEMBRAN MALZEMELERİNİN AYIRMA ÖZELLİKLERİNİN GRUP KATKISI YÖNTEMLERİ İLE TEORİK OLARAK HESAPLANMASI Sadiye Halitoğlu, Ş. Birgül Tantekin-Ersolaz İstanbul Teknik Üniv., Kiya-Metalurji Fak.,

Detaylı

Eleco 2014 Elektrik Elektronik Bilgisayar ve Biyomedikal Mühendisliği Sempozyumu, 27 29 Kasım 2014, Bursa

Eleco 2014 Elektrik Elektronik Bilgisayar ve Biyomedikal Mühendisliği Sempozyumu, 27 29 Kasım 2014, Bursa ACDC Dönüştürücü Tabanlı Güç Faktörü Düzeltme Devresi Tasarımı ve Uygulaması ACDC Converter Based Power Factor Correction Circuit Design and Application Ergin Şahin 1, Onur Büyükkatırcı 1, Burak Akın 1

Detaylı

YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ ELEKTRİK-ELEKTRONİK FAKÜLTESİ KONTROL VE OTOMASYON MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ KONTROL SİSTEMLERİ TASARIMI

YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ ELEKTRİK-ELEKTRONİK FAKÜLTESİ KONTROL VE OTOMASYON MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ KONTROL SİSTEMLERİ TASARIMI YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ ELEKTRİK-ELEKTRONİK FAKÜLTESİ KONTROL VE OTOMASYON MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ KONTROL SİSTEMLERİ TASARIMI LABORATUAR FÖYÜ 1 İÇİNDEKİLER KONTROL SİSTEMLERİ TASARIMI LABORATUARINA GİRİŞ...

Detaylı

DENEY 2: DĠYOTLU KIRPICI, KENETLEME VE DOĞRULTMA DEVRELERĠ

DENEY 2: DĠYOTLU KIRPICI, KENETLEME VE DOĞRULTMA DEVRELERĠ DENEY 2: DĠYOTLU KIRPICI, KENETLEME VE DOĞRULTMA DEVRELERĠ 1- Kırpıcı Devreler: Girişine uygulanan sinyalin bir bölümünü kırpan devrelere denir. En basit kırpıcı devre, şekil 1 'de görüldüğü gibi yarım

Detaylı

AC-AC MOTOR SÜRÜCÜLERDE GĠRĠġ GÜÇ KALĠTESĠ VE ENERJĠ VERĠMLĠLĠĞĠ

AC-AC MOTOR SÜRÜCÜLERDE GĠRĠġ GÜÇ KALĠTESĠ VE ENERJĠ VERĠMLĠLĠĞĠ AC-AC MOTOR SÜRÜCÜLERDE GĠRĠġ GÜÇ KALĠTESĠ VE ENERJĠ VERĠMLĠLĠĞĠ V. Volkan Aban 1 Ahmet M. Hava 2 Elektrik ve Elektronik Mühendisliği Bölümü Orta Doğu Teknik Üniversitesi, İnönü Bulvarı, Balgat, 06531

Detaylı

Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS. Güç Elektroniği II EEE424 8 3+2 4 5

Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS. Güç Elektroniği II EEE424 8 3+2 4 5 DERS BİLGİLERİ Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS Güç Elektroniği II EEE424 8 3+2 4 5 Ön Koşul Dersleri Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü Türkçe Lisans Seçmeli / Yüz Yüze Dersin

Detaylı

ALTERNATĐF AKIM (AC) I AC NĐN ELDE EDĐLMESĐ; KARE VE ÜÇGEN DALGALAR

ALTERNATĐF AKIM (AC) I AC NĐN ELDE EDĐLMESĐ; KARE VE ÜÇGEN DALGALAR ALTERNATĐF AKIM (AC) I AC NĐN ELDE EDĐLMESĐ; KARE VE ÜÇGEN DALGALAR 1.1 Amaçlar AC nin Elde Edilmesi: Farklı ve değişken DC gerilimlerin anahtar ve potansiyometreler kullanılarak elde edilmesi. Kare dalga

Detaylı

Otomatik Kontrol Ulusal Toplantısı, TOK2013, 26-28 Eylül 2013, Malatya AYRIK ZAMANLI SİSTEMLER

Otomatik Kontrol Ulusal Toplantısı, TOK2013, 26-28 Eylül 2013, Malatya AYRIK ZAMANLI SİSTEMLER Otoatik Kontrol Ulusal oplantısı, OK013, 6-8 ylül 013, Malatya AYRIK ZAMANLI SİSMLR 131 Otoatik Kontrol Ulusal oplantısı, OK013, 6-8 ylül 013, Malatya FPGA ile Seri Port asarıı ve Uygulaası Hüseyin Oktay

Detaylı

SOLUTION TO ENVIRONMENTAL ECONOMIC POWER DISPATCH PROBLEM IN HYDROTHERMAL POWER SYSTEMS WITH LIMITED ENERGY SUPPLY

SOLUTION TO ENVIRONMENTAL ECONOMIC POWER DISPATCH PROBLEM IN HYDROTHERMAL POWER SYSTEMS WITH LIMITED ENERGY SUPPLY HAM ENERJİ KAYNAĞI KISITLI BİRİM İÇEREN HİDROTERMAL GÜÇ SİSTEMLERİNDE ÇEVRESEL EKONOMİK GÜÇ DAĞITIMI PROBLEMİNİN ÇÖZÜMÜ Serdar ÖZYÖN 1 Celal YAŞAR 1 Hasan TEMURTAŞ 1 Dulupınar Üniversitesi Mühendislik

Detaylı

KMÜ Sosyal ve Ekonomik Araştırmalar Dergisi 16 (27): 87-103, 2014 ISSN: 2147-7833, www.kmu.edu.tr

KMÜ Sosyal ve Ekonomik Araştırmalar Dergisi 16 (27): 87-103, 2014 ISSN: 2147-7833, www.kmu.edu.tr 29 KMÜ Sosyal ve Ekonoik Araştıralar Dergisi 16 (27): 87-103, 2014 ISSN: 2147-7833, www.ku.edu.tr Karaanoğlu Mehetbey Üniversitesi (KMÜ) Öğrencilerinin Barına Sorunlarının Tespiti ve Değerlendirilesi *

Detaylı

7. DİRENÇ SIĞA (RC) DEVRELERİ AMAÇ

7. DİRENÇ SIĞA (RC) DEVRELERİ AMAÇ 7. DİENÇ SIĞA (C) DEELEİ AMAÇ Seri bağlı direnç ve kondansatörden oluşan bir devrenin davranışını inceleyerek kondansatörün durulma ve yarı ömür zamanını bulmak. AAÇLA DC Güç kaynağı, kondansatör, direnç,

Detaylı

ELEKTROMANYETİK DALGA TEORİSİ DERS - 5

ELEKTROMANYETİK DALGA TEORİSİ DERS - 5 ELEKTROMANYETİK DALGA TEORİSİ DERS - 5 İletim Hatları İLETİM HATLARI İletim hatlarının tarihsel gelişimi iki iletkenli basit hatlarla (ilk telefon hatlarında olduğu gibi) başlamıştır. Mikrodalga enerjisinin

Detaylı

HİDROLİK BORU HİDROLİĞİ PROBLEMLER 1

HİDROLİK BORU HİDROLİĞİ PROBLEMLER 1 HİDROİK BOR HİDROİĞİ PROBEMER.) Kineatik viskoitesi ν0 - /s olan bir sıvı çapı 0. olan cidarları yeterince cilalı olan boruda akıtılaktadır. Borunun 00 sinde basınç yükü farkı olduğuna göre akıın ortalaa

Detaylı

DENEY 11 PUT-SCR Güç Kontrolü

DENEY 11 PUT-SCR Güç Kontrolü DENEY 11 PUT-SCR Güç Kontrolü DENEYİN AMACI 1. PUT-SCR güç kontrol devresinin çalışmasını öğrenmek. 2. Otomatik ışık kontrol devresinin yapımı ve ölçümü. GİRİŞ Önemli parametrelerinin programlanabilir

Detaylı

dq I = (1) dt OHM YASASI ve OHM YASASI İLE DİRENÇ ÖLÇÜMÜ

dq I = (1) dt OHM YASASI ve OHM YASASI İLE DİRENÇ ÖLÇÜMÜ OHM YASASI ve OHM YASASI İLE DİRENÇ ÖLÇÜMÜ AMAÇLAR Ohm yasasına uyan (ohmik) malzemeler ile ohmik olmayan malzemelerin akım-gerilim karakteristiklerini elde etmek. Deneysel akım gerilim değerlerini kullanarak

Detaylı

Y-0035 GÜÇ ELEKTRONİĞİ EĞİTİM SETİ

Y-0035 GÜÇ ELEKTRONİĞİ EĞİTİM SETİ Güç Elektroniği Eğitim Seti, temel güç elektroniği uygulamaları, endüstriyel otomasyon, elektriksel işlemlerin kontrolü ve ölçümleri ile birlikte öğretilmesi, kullanılması, devre elemanlarının tanınması,

Detaylı

Fatih Üniversitesi Elektrik ve Elektronik Mühendisliği Bölümü EEM 316 Haberleşme I LAB SINAVI DARBE GENLİK MODÜLASYONU (PWM)

Fatih Üniversitesi Elektrik ve Elektronik Mühendisliği Bölümü EEM 316 Haberleşme I LAB SINAVI DARBE GENLİK MODÜLASYONU (PWM) Fatih Üniversitesi Elektrik ve Elektronik Mühendisliği Bölümü EEM 316 Haberleşme I LAB SINAVI DARBE GENLİK MODÜLASYONU (PWM) 9.1 Amaçlar 1. µa741 ile PWM modülatör kurulması. 2. LM555 in çalışma prensiplerinin

Detaylı

ASENKRON MOTORLARIN DARBE GENİŞLİK MODÜLASYONLU (DGM) İNVERTER ÜZERİNDEN BİLGİSAYAR DESTEKLİ HIZ DENETİMİNİN DENEYSEL YAKLAŞIMI

ASENKRON MOTORLARIN DARBE GENİŞLİK MODÜLASYONLU (DGM) İNVERTER ÜZERİNDEN BİLGİSAYAR DESTEKLİ HIZ DENETİMİNİN DENEYSEL YAKLAŞIMI ASENKRON MOTORLARIN DARBE GENİŞLİK MODÜLASYONLU (DGM) İNVERTER ÜZERİNDEN BİLGİSAYAR DESTEKLİ HIZ DENETİMİNİN DENEYSEL YAKLAŞIMI Ayhan GÜN, Yılmaz ASLAN, A. İhsan ÇANAKOĞLU Dumlupınar Üniversitesi, Mühendislik

Detaylı

1. GİRİŞ. N. Yıldırım 1 ve A. Varol 2

1. GİRİŞ. N. Yıldırım 1 ve A. Varol 2 osyal Ağlarda Güvenlik: Bitlis Eren ve Fırat osyal Ağlarda Güvenlik: Bitlis Eren ve Fırat Üniversitelerinde Üniversitelerinde Gerçekleştirilen Bir Alan Çalışası Gerçekleştirilen Bir Alan Çalışası ecurity

Detaylı

ELEKTRİK MOTOR SÜRÜCÜLERİ: PWM AC KIYICILAR

ELEKTRİK MOTOR SÜRÜCÜLERİ: PWM AC KIYICILAR ELEKTRİK MOTOR SÜRÜCÜLERİ: PWM AC KIYICILAR Hazırlayan ve Sunan: ELEKTRİK_55 SUNUM AKIŞI: PWM (DARBE GENİŞLİK MODÜLASYONU) NEDİR? Çalışma Oranı PWM in Elde Edilmesi Temelleri PWM in Kullanım Alanları AC

Detaylı

SAYISAL İŞARET İŞLEME LABORATUARI LAB 5: SONSUZ DÜRTÜ YANITLI (IIR) FİLTRELER

SAYISAL İŞARET İŞLEME LABORATUARI LAB 5: SONSUZ DÜRTÜ YANITLI (IIR) FİLTRELER SAYISAL İŞARET İŞLEME LABORATUARI LAB 5: SONSUZ DÜRTÜ YANITLI (IIR) FİLTRELER Bu bölümde aşağıdaki başlıklar ele alınacaktır. Sonsuz dürtü yanıtlı filtre yapıları: Direkt Şekil-1, Direkt Şekil-II, Kaskad

Detaylı

Geçmişten günümüze tekstillerin kurutulması sadece

Geçmişten günümüze tekstillerin kurutulması sadece MAKALE Muaer Duruş, Keal Bilen, İbrahi Uzun ISI POMPALI TEKSTİL KURUTMA MAKİNELERİNDE KURUTMA HAVASI DEBİSİNİN KURUTUCU PERFORMANSINA ETKİSİNİN DENEYSEL ANALİZİ Muaer Duruş Kırıkkale Üniversitesi, Fen

Detaylı

2. Bölüm: Diyot Uygulamaları. Doç. Dr. Ersan KABALCI

2. Bölüm: Diyot Uygulamaları. Doç. Dr. Ersan KABALCI 2. Bölüm: Diyot Uygulamaları Doç. Dr. Ersan KABALCI 1 Yük Eğrisi Yük eğrisi, herhangi bir devrede diyot uygulanan bütün gerilimler (V D ) için muhtemel akım (I D ) durumlarını gösterir. E/R maksimum I

Detaylı

GPS Ölçüleriyle Farklı Modeller Kullanarak Yoğuşabilir Su Buharı Miktarının Hesaplanması

GPS Ölçüleriyle Farklı Modeller Kullanarak Yoğuşabilir Su Buharı Miktarının Hesaplanması MMOB Harita ve Kadatro Mühendileri Odaı, 14. ürkiye Harita Biliel ve eknik Kurultayı, 14-17 Mayı 013, Ankara. GPS Ölçüleriyle Farklı Modeller Kullanarak Yoğuşabilir Su Buharı Miktarının Heaplanaı İlke

Detaylı

Dahili PFC li Geri Dönüşlü Tipi Güç LED Sürücü Tasarımı ve Gerçekleştirilmesi. Design and Realization of Flyback Power LED Driver with Internal PFC

Dahili PFC li Geri Dönüşlü Tipi Güç LED Sürücü Tasarımı ve Gerçekleştirilmesi. Design and Realization of Flyback Power LED Driver with Internal PFC Dahili PFC li Geri Dönüşlü Tipi Güç LED Sürücü Tasarımı ve Gerçekleştirilmesi Design and Realization o Flyback Power LED Driver with Internal PFC Yusu GÜRBÜZ 1, Ramazan AKKAYA 2 1 Gümüşhane MYO Mekatronik

Detaylı