T.C. SELÇUK ÜNĐVERSĐTESĐ FEN BĐLĐMLERĐ ENSTĐTÜSÜ

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "T.C. SELÇUK ÜNĐVERSĐTESĐ FEN BĐLĐMLERĐ ENSTĐTÜSÜ"

Transkript

1 T.C. SELÇUK ÜNĐVERSĐTESĐ FEN BĐLĐMLERĐ ENSTĐTÜSÜ TKĐ-GLĐ-ILGIN LĐNYĐT ĐŞLETMESĐ ÇG-1 PANOSUNDA ĐNKLĐNOMETRE VE MANYETĐK OTURMA KOLON ÖLÇER CĐHAZLARI ĐLE ŞEV DURAYSIZLIĞININ ĐZLENMESĐ Murat MIH YÜKSEK LĐSANS TEZĐ Maden Mühendisliği Anabilim Dalı Temmuz KONYA Her Hakkı Saklıdır

2

3

4 ÖZET YÜKSEK LĐSANS TKĐ-GLĐ-ILGIN LĐNYĐT ĐŞLETMESĐ ÇG-1 PANOSUNDA ĐNKLĐNOMETRE VE MANYETĐK OTURMA KOLON ÖLÇER CĐHAZLARI ĐLE ŞEV DURAYSIZLIĞININ ĐZLENMESĐ Murat MIH Selçuk Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Maden Mühendisliği Anabilim Dalı Danışman: Doç. Dr. Đhsan ÖZKAN 2011, 138 Sayfa Jüri Doç. Dr. Đhsan ÖZKAN Doç. Dr. Alpaslan TURANBOY Yrd. Doç. Dr. Celal AĞAN Açık ocak madenciliğinde ekonomi ve işletme güvenliği açısından şev tasarımı önemli bir yer tutmaktadır. Şev duraysızlığı can ve mal kayıplarına neden olabilmektedir. Açık ocak madenciliği sırasında şevin sürekli izlenmesi gerekir. Bu projenin planlandığı gibi sürdürülmesi için zorunludur. Bu tez çalışmasında, TKĐ-GLI-Ilgın Linyit Đşletmesi maden ocağı doğu şevinde görülen şev duraysızlığı yerinde ölçümlerle izlenmiştir. Şevde iki ayrı sondaj kuyusu yerinde ölçümler için açılmıştır. Yatay ve düşey deformasyonlar 7 ay boyunca sondaj kuyuları kullanılarak izlenmiştir. Saha ölçümleri inklinometre ve manyetik kolon ölçerler yardımıyla gerçekleştirilmiştir. Sahada ayrıca aynı zaman süresince jeodezik ölçümler yapılmıştır. Ayrıca kaya malzemesi ve kaya kütle davranışını belirlemek amacıyla bazı kaya mekaniği deneyleri yapılmıştır. Ölçüm kuyularının Güney-Batı yönünde hareket ettiği belirlenmiştir. Bir başka değişle şevde ölçülen deformasyonların maden ocağının dip noktasına doğru olduğu anlaşılmıştır. Kuyuların 5. metresinde ölçülen en büyük deformasyonun yaklaşık 5-10 mm olduğu belirlenmiştir. Kuyuların bu noktalarından geçen bir dairesel kayma düzleminin olduğu tespit edilmiştir. Şev için ayrıca bu çalışmada duraylılık analizleri de yapılmıştır. Görgül analizler sonucunda güvenlik katsayısının 1 den az olduğu (F < 1) yanı şevin güvenli olmadığı belirlenmiştir. Görgül analizler yanında PHASE2 yardımıyla sayısal çözümleme yapılmıştır. Sayısal analiz sonucunda şevde dairesel kayma düzleminin olduğu ve şevin yenildiği anlaşılmıştır. Yerinde ölçüm sonuçları ile sayısal çözümleme sonuçlarının örtüştüğü ancak PHASE2 programının ön gördüğü deformasyonların daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Anahtar Kelimeler: Görgül şev analizi, Đnklinometre, Kaya kütle sınıflaması, Manyetik oturma, Sayısal şev analizi, Yerinde kaya mekaniği deneyleri. iv

5 ABSTRACT MASTER THESIS MONITORING OF SLOPE STABLE BY INCLINOMETER AND SETTLEMENT TUBE DEVICES AT ÇG-1 PANEL OF TKI-GLI-ILGIN LIGNITE OPERATĐON Murat MIH THE GRADUATE SCHOOL OF NATURAL AND APPLIED SCIENCE OF SELÇUK UNIVERSITY THE DEGREE OF MASTER OF SCIENCE IN MINING ENGINEERING Advisor: Assoc. Prof. Dr. Đhsan ÖZKAN 2011, 138 Pages Jury Assoc. Prof. Dr. Đhsan ÖZKAN Assoc. Prof. Dr. Alpaslan TURANBOY Asst. Prof. Dr. Celal AĞAN The slope design for economic and operational safety in open-pit mining is very important. The unstability which is seen in slope can cause loss of life and property. During open pit mining must be continuous monitoring of the slope. It is necessary to sustain the project as planned. In this thesis, the slope unstability seen in the eastern slope of the TKI-GLI-Ilgin lignite open-pit mine was monitored by in-situ measurements. Two bore holes were drilled for in-situ measuring. The horizontal and vertical deformations using in-situ bore holes measuring have been followed for 7 months. The field measurements were carried out by inclinometer and magnetic tube probes. During the same measuring time, geodetic measurements from bore holes were also made. In addition, to determine rock material and rock mass behavior, some rock mechanical tests were carried out in mine field. It was determined that both bore holes were moved toward to South-West direction. In order words, the deformations measured in slope were towards bottom level of open-pit mine. It was noticed that the maximum deformation measured in bore holes were formed as approximately 5-10 mm in fifth meters of both bore holes. These points in the plane of the bore holes were found to be a circular shift. Slope stability analyses for this study also have been made. As a result of empirical analysis of the security coefficient is less than 1 (F <1), as well slope was determined to be unsafe. In addition, Numerical analysis is made with the help of PHASE2. As a result of the numerical analysis, it was noticed that the circular slip plane was failured. On-site measurement results coincide with the results of numerical analysis, but determined that the deformations predicted by PHASE2 program were higher than in-situ measurement. Keywords: Emprical slope analysis, Inclinometer, In-situ rock mechanics test, Numerical slope analysis, Settlement tube, Rock mass classification. v

6 ÖNSÖZ Bu tez çalışmamda bilgi ve deneyimlerini esirgemeyen, beni yönlendiren ve bana yardımcı olan danışmanım Doç. Dr. Đhsan ÖZKAN a, Maden Mühendisliği bölümü imkânlarından sınırsız yararlanmamı sağlayan Prof. Dr. Kemal GÖKAY a, yardımlarını esirgemeyen Arş. Grv. Mehmet MESUTOĞLU na, Maden Mühendisliği laboratuarı çalışmalarımda yardımcı olan Đbrahim KÜÇÜK e, TKĐ-GLĐ-Ilgın işletme müdürü Ahmet GĐTMEZ e, istihsal şube müdürü Đbrahim KAYA ya, başmühendis Seyit KAHVECĐ ye sonsuz teşekkürlerimi sunarım. Ayrıca saha çalışmalarımda bana yardım eden Maden Mühendisliği öğrencileri; Yasin Yavuz KAZDAL a, Taner ÖZKAN a, Emir Đlker KIZILGÖL e ve Hülya TARAKÇI ya minnettarım. Ayrıca tezin değerlendirmesinde değerli katkılarını esirgemeyen tez jüri üyeleri Doç. Dr. Alpaslan TURANBOY ve Yrd. Doç. Dr. Celal AĞAN a teşekkürlerimi sunarım. Son olarak maddi ve manevi desteklerini esirgemeyen aileme teşekkür ederim. Murat MIH KONYA-2011 vi

7 ĐÇĐNDEKĐLER ÖZET... iv ABSTRACT... v ÖNSÖZ... vi ĐÇĐNDEKĐLER...vii SĐMGELER VE KISALTMALAR... x 1. GĐRĐŞ Problemin Tanımı Çalışmanın Amacı Çalışmanın Đçeriği KAYNAK ARAŞTIRMASI Genel Açık Ocaklarda Şev Kayması ve Şev Kayma Türleri Dairesel kayma Düzlemsel kayma Kama tipi kayma Devrilme Açık Ocak Đşletmelerinde Gözlenen Şev Kayma Örnekleri Şev Kayması için Geliştirilen Đzleme Yöntemleri Jeodezik yöntemler Jeodezik olmayan yöntemler Đnklinometre cihazı Đnklinometrik ölçüm için hazırlıklar Đnklinometrik ölçümler Đnklinometrik ölçüm verilerinin değerlendirilmesi Manyetik oturma cihazı Manyetik oturma ölçümleri için hazırlıklar Manyetik oturma ölçümleri Manyetik oturma ölçümlerinin değerlendirmesi Şev Duraylılık Analiz Yöntemleri Görgül analiz yöntemleri Dairesel kayma diyagramları yardımıyla analiz yöntemi Dairesel kayma grafikleri yardımıyla analiz yöntemi Toplam gerilim (Φ = 0 º) analiz yöntemi Đsveç dilim yöntemi Etken gerilim analizi (Bishop yöntemi) Fellenius yöntemi Hoek ve Bray yöntemi Jumikis yöntemi Sayısal analiz yöntemleri vii

8 PHASE Tez Konusuyla Đlgili Yapılan Önceki Çalışmalar MATERYAL VE YÖNTEM Genel TKĐ-GLĐ-Ilgın Linyit Đşletmesi Kuruluş ve tarihçe Coğrafi konum ve ulaşım Đklim Sahanın Jeolojik Yapısı Sahanın genel jeolojisi Sahanın yapısal jeolojisi Sahanın hidrojeolojisi Rezerv Madencilik çalışmaları Saha Çalışmaları Ölçüm alanı ile ilgili bilgiler Sondaj çalışmaları Ölçüm kuyusu için hazırlıklar Đnklinometrik ölçüm çalışmaları Smart yazılımı Incli2 yazılımı Manyetik oturma ölçüm çalışmaları Jeodezik ölçümler Arazide gerçekleştirilen kaya mekaniği deneyleri Sahada deney numunelerinin belirlenmesi Schmidt sertlik değerini belirleme deneyi Nokta yükleme dayanım indeks deneyi Saha Yağış Durumu ARAŞTIRMA SONUÇLARI VE TARTIŞMA Genel Đnklinometre Ölçümleri Üst kuyu ölçümleri Alt kuyu ölçümleri Değerlendirme Manyetik Oturma Ölçümleri Üst kuyu ölçümleri Alt kuyu ölçümleri Değerlendirme Jeodezik Ölçümler Üst kuyu ölçümleri Alt kuyu ölçümleri Şev Duraylılık Analizi Görgül analiz Grafiksel yaklaşım yardımıyla şev duraylılık çözümlemesi Diyagram yaklaşımı yardımıyla şev duraylılık çözümlemesi Sayısal analiz viii

9 5. SONUÇLAR VE ÖNERĐLER Genel Sonuçlar Öneriler KAYNAKLAR EKLER ÖZGEÇMĐŞ ix

10 SĐMGELER VE KISALTMALAR A : 50 mm A+ : Referans yönü A- : Okuma yönü B : Dilimin genişliği (m) B+ : Okuma yönü B- : Okuma yönü c : Kohezyon (MPa) D : Derinlik (m) D ı : Numune çapı (cm) F ı : Çap düzeltme katsayısı h : Dilim yüksekliği (m) H : Şev (basamak) yüksekliği (m) H w : Su tablası yüksekliği (m) I s : Nokta yükleme dayanımı (MPa) I s(50) : Düzeltilmiş nokta yükleme dayanımı (MPa) i : Şev açısı (derece) L : Đnklinometre ölçüm uzunluğu (okuma aralığı, m) L ı : Numune boyu (cm) L1 : Her dilime etkiyen kuvvet L2 : Her dilime etkiyen kuvvet Ln : Dilimler arası etkiyen kuvvet Ln+1 : Dilimler arası etkiyen kuvvet P : Dilimin tabanında etkiyen toplam normal kuvvet (MPa) P ı : Yenilme yükü (kn) r u : Gözenek suyu basıncı oranı R : Kayma dairesinin yarıçapı (m) T : Dilimin tabanında etkiyen makaslama gerilmesi (MPa) u : Deformasyon (mm) U : Gözenek suyu basıncı (MPa) W : Dilim ağırlığı (kg) X : Şev açısı fonksiyonu X ı : Dilim merkezinden O dönme merkezine olan yatay mesafe (m) Y : Şev yüksekliği fonksiyonu Z 0 : Çekme çatlağının derinliği (m) α : Dilim tabanı eğim açısı (derece) β : Kayma düzlemi açısı (derece) Φ : Kayacın içsel sürtünme açısı (derece) ι : Dilim tabanının uzunluğu (m) θ : Algılayıcının uzun ekseninin düşeyle yapmış olduğu sapma açısı (derece) γ : Kayacın birim hacim ağırlığı (kn/m 3 ) σ c : Tek eksenli basınç dayanımı (MPa) σ t : Çekme dayanımı (MPa) AA ı A1 A2 A3 : 2010 yılı imalat haritası üzerinde kesit : Kaya bloğu : Kaya bloğu : Kaya bloğu x

11 BB ı : 2010 yılı imalat haritası üzerinde kesit B1 : Kuzey yönündeki basamakta kireçtaşı tabakası B2 : Doğu yönündeki basamakta kireçtaşı bandı C1 : Kömür üretim aynasındaki ilk tabaka C2 : Kömür üretim aynasındaki ikinci tabaka ÇG-1 : Kömür üretim panosu ÇG-2 : Kömür üretim panosu DEM : Sayısal yükseklik modeli DDA : Süreksizlik deformasyon analizi F : Güvenlik katsayısı Fx : Dikey eksendeki güvenlik katsayısı Fy : Yatay eksendeki güvenlik katsayısı GLĐ : Garp Linyit işletmesi GSI : Jeolojik dayanım indeksi ISRM : Uluslar arası kaya mekaniği derneği(international Society for Rock Mechanics) MPa : Birim alana etkiyen gerilme ( 1 MPa = 10 kgf/cm2 = 1000 kn/m 2 (kpa)) MTA : Maden Tetkik ve Arama R : Manyetik halka istasyon adı RDG : Sapma miktarı (mm) RIP : Direnç görüntü kesit RMR : Kaya kütle indeks puanı SMR : Şev kayma oranı SPT : Standart penatrasyon deneyi TDR : Zaman alanı tepki ölçme TKĐ : Türkiye Kömür Đşletmeleri YASS : Yeraltı su seviyesi xi

12 1 1. GĐRĐŞ 1.1. Problemin Tanımı Açık ocak madenlerinde çalışmaların emniyetli bir şekilde yürütülebilmesi için ocak şev duraylılığı önemli bir etken olmaktadır. Açık ocaklardaki şevlerin duraylılığı ise; bölgedeki yağış miktarı, yeraltı suyu, kaya kütle özellikleri ile ocakta yapılan delme-patlatma, kazı çalışmaları ve deprem gibi parametrelere bağlıdır. Ocak çalışmalarına bağlı olarak yukarıda belirtilen parametrelerin etkisiyle ocak şevlerinde zamanla hareketlilikler yaşanmaktadır. Bu olumsuz durum ocakta can ve mal güvenliğini tehlikeye sokabilmektedir Çalışmanın Amacı TKĐ-GLĐ-Ilgın Linyit işletmesi kömür açık ocağında bir şev duraysızlık probleminin olduğu tespit edilmiştir. Tez çalışmasında, sahada söz konusu olan kaya kütle hareketlerinin açılacak sondaj kuyuları içerisinden inklinometre ve manyetik oturma ölçer cihazları ile izlenmesi amaçlanmıştır. Bu izleme çalışmalarının zamana bağlı olarak uzun dönemde gerçekleştirilmesi, sahada bazı kaya mekaniği deneylerinin yapılması ve ayrıca kaya kütle sınıflama indeks değerinin belirlenmesi tez çalışmasının ilk hedefidir. Đlk hedefe ait çalışmaların sonucunda oluşturulan veri tabanı kullanılarak gerçekleştirilen şev duraylılık analizleri ise bu çalışmanın ikinci ana amacını oluşturmuştur Çalışmanın Đçeriği Tez çalışması; giriş, kaynak araştırması, materyal ve yöntem, araştırma sonuçları ve tartışma, sonuçlar ve öneriler olmak üzere 5 bölümden oluşmaktadır. Giriş bölümü; problemin tanımı, çalışmanın amacı ve içeriği ile ilgili bilgilerin sunulduğu alt başlıklardan oluşmaktadır. Kaynak araştırması bölümü; açık ocaklarda şev kayması ve şev kayma türleri, açık ocak işletmelerinde gözlenen şev kayma örnekleri, şev kayması için geliştirilen izleme yöntemleri, şev duraylılık analiz yöntemleri ve tez konusuyla ilgili yapılan önceki çalışmalar ile ilgili bilgilerin yer aldığı alt başlıklardan oluşmaktadır.

13 2 Materyal ve yöntem bölümü; TKĐ-GLĐ-Ilgın Linyit Đşletmesi, sahanın jeolojik yapısı, gerçekleştirilen madencilik çalışmaları ve sahada gerçekleştirilen ölçüm sistemlerinin kurulması ile ilgili bilgilerin sunulduğu alt başlıklardan oluşmaktadır. Araştırma sonuçları ve tartışma bölümü; inklinometre ölçümleri, manyetik oturma ölçümleri, jeodezik ölçümler ve değerlendirmeleri ile birlikte şev duraylılık analizi ile ilgili bilgilerin yer aldığı alt başlıklardan oluşmaktadır. Sonuçlar ve öneriler bölümü ise; bu tez çalışması sonucunda ulaşılan sonuçlar ve önerilerden oluşmaktadır.

14 3 2. KAYNAK ARAŞTIRMASI 2.1. Genel Gelişen teknolojiye bağlı olarak büyük kapasiteli ve hacimli iş makineleri geliştirildikçe açık ocak madenciliğinde de ocak derinlikleri oldukça artmıştır. Bugün 400 metre derinliklerine inen açık ocak madenleri mevcuttur (Özkan ve Özşen, 2010). Açık maden ocağını çevreleyen kaya kütlesinin duraysızlığı çalışmaları engellemektedir. Uygulayıcı ve tasarımcı mühendisler, en az dekapaja neden olacak şev geometrisini tercih etmektedirler ancak bu kaya kütle ve madde yapısı ile şekillenmektedir. Hatta oluşturulan şev tasarımına en uygundur denildikten sonra bile duraysızlık gündeme gelebilmektedir. Dikkate alınmayan duraysızlıklar, mutlaka işletmedeki işlerin aksamasına hatta can ve mal kayıplarına neden olabilmektedir. Bu bölümde; açık ocaklarda şev kayması ve şev kayma türleri, açık ocak işletmelerinde gözlenen şev kayma örnekleri, şev kayması için geliştirilen izleme yöntemleri, şev duraylılık analiz yöntemleri ve tez konusuyla ilgili yapılan önceki çalışmalar konu başlıkları altında detaylı bilgiler sunulmuştur Açık Ocaklarda Şev Kayması ve Şev Kayma Türleri Karayolu ve demiryolu yarmaları, baraj yamaçları, açık ocak şevleri teknik olarak mühendisler tarafından tasarlanan mühendislik yapılarıdır. Bu yapılarda genel eğim açısı, jeolojik yapılar, kaya malzeme ve kütle özellikleri yapının duraylı olup olmayacağını belirler. Bu temel arazi parametreleri ayrıca yağış miktarı, deprem ve çevresel etkiler gibi parametreler tarafından da etkilenir. Duraysızlık, sözü edilen parametrelerin hepsinin birden etkilenmesi ile bazen küçük bir hızla bazen yüksek bir hızla, kaya kütlesinin kendi ağırlığı ile aşağı doğru kayması olarak tanımlanır. Bu istenmeyen bir durumdur. Mühendislik yapılarının haricinde doğal yamaçlar üzerinde kurulan yerleşim birimleri de bazen benzer riskler altında olabilir. Bu çalışmada hem doğal yamaçlar hem de açık maden ocakları için eğimli yapı şev olarak tanımlanmıştır. Mühendislik açısından şevlerde ve doğal yamaçlarda karşılaşılan kayma türlerini inceleyen Hoek ve Bray (1981) e göre kayma türlerinin aşağıdaki gibi sınıflandırılabileceğini belirtmişlerdir (Şekil 2.1).

15 Dairesel kayma Malzeme çok zayıf olduğunda, bir zemin (toprak) şevinde veya döküm harmanında ya da sık eklemli, kırılmış kaya kütlesinde olduğu gibi, kayma yine bir süreksizlik boyunca gerçekleşir ancak kayma yüzeyi daireseldir (Şekil 2.1a) Düzlemsel kayma Tabakalanma gibi bir süreksizlik düzleminin, şev yönünde eğimli ve sürtünme açısından daha büyük bir yatımla olması durumunda meydana gelmektedir. Arduvaz gibi belirgin yapısal düzene sahip kayalarda bu kayma türü gerçekleşir (Şekil 2.1b) Kama tipi kayma Đki süreksizlik düzlemi oblik olarak şev yüzeyini keserek, onların kesişim doğrusu şev yüzeyine çakıştığında ve bu doğrunun eğimi sürtünme açısından büyük olduğunda bu kayma türü gerçekleşir (Şekil 2.1c) Devrilme Yüksek eğimli süreksizliklerle ayrılarak kolonlu bir yapıya sahip sert kayalarda bu kayma türü gerçekleşir. Şekil 2.1d de bu durum görülmektedir. Şekil 2.1. Şev kayma türleri (Hoek ve Bray, 1981)

16 Açık Ocak Đşletmelerinde Gözlenen Şev Kayma Örnekleri Ülkemizde gerçekleştirilen açık ocak madencilik çalışmalarında sıkça karşılaşılan şev duraysızlığına tipik iki örnek TKĐ-Muğla-Yatağan ve Afşin-Elbistan ocağından sunulmuştur (Şekil 2.2) yılında gerçekleşen Afşin-Elbistan Çöllolar ocağındaki 50 milyon m 3 lük şev kayması, 9 kişinin can kaybına ve birçok iş ekipmanının toprak altında kalmasına neden olmuştur. Şekil 2.2. Açık ocak madenlerinde gözlenen şev kayma örnekleri 2.4. Şev Kayması için Geliştirilen Đzleme Yöntemleri Şevlerde kaya kütlesi içerisinde zamanla oluşan yer değişimlerinin uzun zaman diliminde izlenmesi gerekmektedir. Şevlerde zamanla meydana gelebilecek yer değişimleri izlemek üzere, jeodezik ve jeodezik olmayan birçok yöntem geliştirilmiştir. Çizelge 2.1 de bu yöntemler ve kullanılan cihazlar sunulmuştur. Çizelge 2.1. Jeodezik ve jeodezik olmayan yöntemler (Kalkan, 2009) Jeodezik Yöntemler Aliynman ölçmeleri Klasik konum ölçmeleri Uydu tabanlı konum ölçmeleri Hassas trigonometrik nivelman Hassas geometrik nivelman Laser scaner tekniği Đnterferometrik SAR görüntü tekniği Jeodezik Olmayan Yöntemler Eğim ölçmeleri Deplasman ölçmeleri Uzunluk değişim ölçmeleri Boşluk suyu basıncı ölçmeleri Düşeyden ayrılma ölçmeleri Derz ölçmeleri Çatlak Ölçmeleri Kullanılan Cihaz ve Donanımlar Teodolit, laser optik, invar tel vs. Total station, teodolit ve uzaklıkölçer GPS, Glonas ve Galilo alıcıları Hassas total station, teodolit ve uzaklık ölçer Presizyonlu nivelman donanımı Laser scanner SAR uydu görüntülerinin değerlendirilmesi Ölçme Donanımları Đnklinometre Settlement tube (Manyetik oturma) Ekstensometreler Piezometreler Reserved pendulum Jointmetreler Crackmetreler

17 Jeodezik yöntemler Jeodezik yöntemlerde yer değişim izleme işlemi, Çizelge 2.1 de belirtilen cihazlar yardımıyla hareketin oluşacağı bölgenin yüzeyindeki noktalara yerleştirilen izleme noktalarıyla yapılmaktadır. Bu yöntemde topografik yüzeyin yer değişimleri izlenebilmektedir (Şekil 2.3). Şekil 2.3. Jeodezik yöntemler (Sisgeo, 2006) Jeodezik olmayan yöntemler Jeodezik olmayan yöntemler Çizelge 2.1 de belirtilen cihazlar yardımıyla jeodezik yöntemlerin tam aksine, izleme işlemi hareketin gerçekleştiği bölgede noktasal olarak yapılabilmektedir (Şekil 2.4). Bu başlık altında tez konusunun temelini oluşturan inklinometre ve manyetik oturma cihazlarının çalışma prensibi aşağıda sunulmuştur. Şekil 2.4. Jeodezik olmayan yöntemler (Sisgeo, 2006) Đnklinometre cihazı Đnklinometre cihazı, bir algılayıcı (prob) yardımıyla sahada açılmış sondaj ölçüm kuyusunun eksenindeki düşey açısal sapmaları ölçmeye yarayan bir alettir.

18 7 Đnklinometrelerin esas kullanım amacı yer yüzeyinden belirli bir derinlikte meydana gelmesi beklenilen yatay hareketlerin gözlemlenmesidir. Bunun için ölçüm borusu genellikle düşey veya düşeye yakın bir açıyla yerleştirilir ve böylece kuyu içerisindeki yatay hareketlerin ölçümüne olanak sağlar. Boru ekseninde gerçekleşen açısal sapmalar trigonometrik fonksiyonların yardımıyla deformasyon değerlerine dönüştürülür. Đnklinometre cihazının başlıca kullanım alanları; i. Şevlerde ve dolgularda kayma bölgesinin belirlenmesi. ii. Dolgu barajlarında baraj setindeki kayma oturmaların izlenmesi. iii. Kazıklarda veya istinat yapılarında oluşan yatay hareketlerin gözlenmesi. iv. Dolguların veya yumuşak zemin üzerinde yapılan diğer yapıların oturmalarının gözlenmesi. v. Yatay deformasyonlardan yola çıkılarak eğilme momentlerinin hesaplanmasıdır. Đnklinometrik ölçüm seti genel olarak üç bileşenden oluşmaktadır. Bunlar; hassas bir şekilde ölçüm yapabilen taşınabilir bir algılayıcı, algılayıcının ölçtüğü değerleri hafızasına kaydeden ve aynı zamanda bir elektrik güç kaynağı olarak da kullanılan okuma ünitesi ve ölçüm yapan algılayıcının okuma ünitesiyle bağlantısını sağlayan ölçekli kablodur (Özcan, 2008). Đnklinometre ölçüm cihazının bahsedilen kısımları Şekil 2.5 de sunulmuştur. Şekil 2.5. Đnklinometre cihazı bileşenleri (Sisgeo, 2006)

19 Đnklinometrik ölçüm için hazırlıklar Đnklinometrik ölçüm yapılabilmesi için öncelikle ölçüm borusundan daha geniş çaplı ve istenen derinlikteki sondaj kuyusu açma işlemi gerçekleştirilir. Daha sonra ölçüm borusunun sondaj kuyusuna yerleştirilmesi ve ölçüm yapılabilir hale gelecek şekilde diğer işlemler tamamlanır. Ölçüm borusu, 1,5-3,0 m uzunluğunda ve değişik çaplarda, plastik malzemeden yapılmıştır. Bu borunun içinde ölçüm sırasında algılayıcı tekerleklerinin yerleştirildiği birbirine dik açılar yapan 4 adet kılavuz ray bulunmaktadır (Şekil 2.6). Ölçüm borusu hareket beklenen bölgede sondaj kuyusuna art arda eklenerek yerleştirilir. Sondaj kuyusu hareket beklenen bölgeden 3-5 m daha derin olmalıdır. Bu şekilde hareket olan yerde deformasyonların ölçülmesi sağlanacaktır. Ölçüm borusu yerleştirildikten sonra çimento-bentonit-su karışımı malzeme kuyu ile ölçüm borusu arasına doldurulur. Böylece ölçüm borusu bu karışım içerisinde sabitlenir (Özcan, 2008). Bu işlem Şekil 2.7 de görülmektedir (Machan ve Bennett, 2008). Şekil 2.6. Ölçüm borusu ve bileşenleri ((Sisgeo, 2006) Şekil 2.7. Ölçüm borusunun kuyuya yerleştirilmesi (Machan ve Bennett, 2008)

20 Đnklinometrik ölçümler Ölçüm borularının sondaj kuyusu içerisine yerleştirilmesi tamamlandıktan ve boru çevresine yapılan çimento-bentonit karışımının donmasından hemen sonra sondaj kuyusu inklinometre ölçümlerine hazır hale gelmiş olacaktır. Şekil 2.8 de görüldüğü gibi ölçümün alınabilmesi için algılayıcının en üst tekerleği referans olarak seçilen A+ yönüne getirilir ve okuma ünitesi ile bağlantısı sağlanarak kuyu tabanına kadar özenli ve yavaş bir biçimde indirilir. Referans yönü, ölçüm borusunun sondaj kuyusuna yerleştirilmesi esnasında, Kuzey yönünün her iki tarafı için 45 o şartını sağlayacak şekilde ayarlanmalıdır (Ertürk, 1996). Şekil 2.8. Đnklinometre cihazının kuyuya yerleştirilmesi (Graham, 1989) Ölçümlerin alınabilmesi için algılayıcının kuyu tabanına değmesi gerekmektedir. Algılayıcı kuyu tabanına indirildikten sonra inklinometre aletinin daha doğru ölçüm yapabilmesi için yaklaşık 10 dakika inklinometrenin ortam sıcaklığına uyum göstermesi beklenmelidir. Đnklinometre ile okuma ünitesi arasındaki bağlantıyı sağlayan 0,5 m aralıklara bölünmüş olan ölçekli kablo ile algılayıcı yukarı doğru çekilir ve ölçüm kuyusu ağzındaki sabitleyici kıskaç yardımıyla sabitlenir. Kayıt cihazının ekranında görülen ölçüm değerleri hafızasına kaydedilir (Şekil 2.9). Bu işleme algılayıcının kuyu başına gelmesine kadar 0,5 m okuma aralıkları ile devam ettirilir (Ertürk, 1996).

21 10 Şekil 2.9. Đnklinometre algılayıcısının sondaj kuyusu içerisinde hareketi ve veri kaydı (Sisgeo, 2006) Đnklinometre ölçümleri iki yönlü ve dört yönlü olmak üzere iki ayrı şekilde yapılabilmektedir. Dört yönlü ölçüm sisteminde; ilk okumada alınan A+ ve B+ (Şekil 2.8) ölçümlerinden sonra oluşabilecek hatalı okumaların giderilmesi ve her derinlik için alınan okumaların doğruluğunun kontrol edilebilmesi için algılayıcı yüzeye çıktıktan sonra 180º çevrildikten sonra tekrar özenli ve yavaş bir biçimde kuyu tabanına indirilir ve ilk okumadaki yol izlenerek A- ve B- yönlerindeki okumalar alınır. Đki yönlü diğer ölçüm sisteminde ise; ilk okumada alınan A+ (Şekil 2.8) ölçümlerinden sonra oluşabilecek hatalı okumaların giderilmesi ve her derinlik için alınan okumaların doğruluğunun kontrol edilebilmesi için algılayıcı yüzeye çıktıktan sonra 180º çevrildikten sonra tekrar özenli ve yavaş bir biçimde kuyu tabanına indirilir ve ilk okumadaki yol izlenerek A- yönlerindeki okumalar alınır.

22 11 Ölçüm borularının yerleştirilmesi tamamlandıktan ve boru çevresine yapılan çimento-bentonit karışımının donmasından sonra sondaj kuyusunun eğri olarak açılmış ve kayma hareketinin hızlı bir şekilde gelişeceği göz önünde bulundurularak ilk okuma alınır ve bu okuma sıfır okuması olarak adlandırılır. Diğer bir deyişle, inklinometre borusunun tesis edilmesini izleyen sürede deformasyon yapmadan önceki konumu belirlenmelidir. Çünkü sıfır okuması daha sonra yapılacak ölçümlerde referans olarak kullanılacaktır. Ölçüm aralığının sıklığı kuyuda gözlenen deformasyonun büyüklüğüne bağlı olarak seçilmelidir. Sorunlu bölgelerde açılan kuyularda okuma aralıkları daha kısa seçilirken, hızlı bir kayma hareketinin olmadığı kuyularda daha uzun seçilmektedir. Đnklinometre okumalarının 15 günde bir yapılması önerilir (Ertürk, 1996). Okuma dönemleri, okuma sonuçlarının değerlendirilmesine göre değiştirilebilir. Hareketin olacağı yön olarak kabul edilen ve referans noktası olarak tayin edilen A+ yönünde meydana gelecek yanal hareketlerin yeri ve büyüklüğü, 0,5 m de bir algılayıcı ile alınan okumalarda farklı sapma açılarının hesaplanması sonucu saptanabilmektedir. Algılayıcı kuyu tabanına indirilip her 0,5 m de bir yukarı çekilerek alınan ölçüm değerleri algılayıcının bulunduğu derinliklerde, ölçüm borusunun düşeyle yaptığı açısal sapma miktarını göstermektedir (Şekil 2.10). Şekil Đnklinometre ile düşeyden sapmanın ölçümü (Sisgeo, 2006) Ölçüm sonunda kaydedilen A+, A-, B+, B- değerleri kullanılarak kuyu eksenindeki yatay sapma değerleri aşağıdaki eşitlik ile hesaplanmaktadır (Ertürk, 1996);

23 12 RDG = ± L.Sinθ (2.1) Eşitlik 2.1 de; RDG : Sapma miktarı (mm) L : Đnklinometre ölçüm uzunluğu (okuma aralığı, m) θ : Algılayıcının uzun ekseninin düşeyle yapmış olduğu sapma açısı (Derece)(º) dır. Eşitlik 2.1 deki ± hareketin yönünü ifade etmektedir. Sapma miktarı, sapma açısının sinüsü ile doğru orantılıdır. Yani hareket beklenen A+ yönünde giderek artıyorsa sapma açısı θ da artar ve böylece ölçüm değerinin artmasına neden olacaktır. Eşitlik 2.1 de hesaplanan sapma değerleri, sapma açıları çok küçük olduğunda ise çok küçük değerler olarak hesaplanacaktır. Đşlemleri basitleştirmek için Eşitlik 2.1 de bulunan sapma miktarları 100 ile çarpılır (Ertürk, 1996). Buna göre; RDG (10 2 mm) = ± L.Sinθ.100 (2.2) eşitliği elde edilir. Đnklinometre borusunun en üst tekerliği A+ rayında iken kuyunun her 0,5 metresindeki sapma miktarları Eşitlik 2.2 kullanılarak hesaplanır. Bu sapma miktarları algılayıcının orta noktasının bulunduğu derinliğe aittir (Ertürk, 1996) Đnklinometrik ölçüm verilerinin değerlendirilmesi ISRM (2007) tarafından sunulan standartlar kılavuzunda bu deney için çalışma yöntem ve değerlendirme prosedürü sunulmuştur. ISRM (2007) standart föyünde örnek olarak verilen bir çalışmanın verileri kullanarak ilgili hesaplamalar, bu tezde ayrıntıları görülecek şekilde yeniden düzenlenmiş ve sunulmuştur. Đlk olarak derinliğe karşılık Kuzey (A+) ve Güney (A-) yönlerindeki başlangıç referans okuma sonuçları Çizelge 2.2a da, ilk okuma sonuçları ise Çizelge 2.2b de ve ikinci okuma sonuçları ise Çizelge 2.2c de sunulmuştur. Çizelge 2.2a da Kuzey (A+) Güney (A-) yönlerindeki, tarihinde yapılan referans okumanın sonuçları sırasıyla; açı değerleri, Eşitlik 2.2 ye göre hesaplanan deformasyon değerleri, açı fark değerleri, deformasyon fark değerleri ve kabul (0) değerleri verilmiştir. Referans okumasındaki deformasyon fark değerleri sıfır kabul edilmektedir.

24 13 Çizelge 2.2a. Referans ölçüm ( ) sonuçları (ISRM, 2007) Derinlik D (m) Kuzey Açı (A+) (º) Kuzey (A+) Deformasyon u (mm) Güney Açı (A-) (º) Güney (A-) Deformasyon u (mm) Açı Farkı (º) Deformasyon Farkı u (mm) 1,0 0, , , ,5 0, , , ,0 0, , , ,0 0, , , ,5 0, , , ,0 0, , , ,0 0, , , ,5 0, , , ,0 0, , , ,0 0, , , ,5 0, , , ,0 0, , , ,0 0, , , ,5 0, , , ,0 0, , , ,0 0, , , ,5 0, , , ,0 0, , , ,0 0, , , ,5 0, , , ,0 0, , , ,0 0, , , ,5 0, , , ,0 0, , , ,0 0, , , ,5 0, , , ,0 0, , , ,0 0, , , ,5 0, , , ,0 0, , , Kabul Çizelge 2.2b de Kuzey (A+) Güney (A-) yönlerindeki, tarihinde yapılan ilk okumanın sonuçları sırasıyla; açı değerleri, Eşitlik 2.2 ye göre hesaplanan deformasyon değerleri, açı fark değerleri, deformasyon fark değerleri, ilk okumadaki deformasyon fark değerlerinden (Çizelge 2.2b), referans okumasındaki deformasyon fark değerlerinin (Çizelge 2.2a) çıkarılmasıyla elde edilen değişim değerleri ve değişim değerlerinin toplanması (aşağıdan yukarı toplama) sonucu belirlenen toplam değişim değerleri sunulmuştur.

SOMA LİNYİT AÇIK OCAĞINDA OLUŞAN DEFORMASYONLARIN İNKLİNOMETRİK YÖNTEMLE İZLENMESİ. Hakan ÖZŞEN 1, Atakan Cengiz KURT 2

SOMA LİNYİT AÇIK OCAĞINDA OLUŞAN DEFORMASYONLARIN İNKLİNOMETRİK YÖNTEMLE İZLENMESİ. Hakan ÖZŞEN 1, Atakan Cengiz KURT 2 S.Ü. Müh. Bilim ve Tekn. Derg., c.3, s.3, 2015 Selcuk Univ. J. Eng. Sci. Tech., v.3, n.3, 2015 ISSN: 2147-9364 (Elektronik) SOMA LİNYİT AÇIK OCAĞINDA OLUŞAN DEFORMASYONLARIN İNKLİNOMETRİK YÖNTEMLE İZLENMESİ

Detaylı

1 GERİLME-BİRİM DEFORMASYON

1 GERİLME-BİRİM DEFORMASYON Kaya Mekaniği - ilkeleri, uygulamaları İçindekiler Sunuş...... Önsöz......... v vii 1 GERİLME-BİRİM DEFORMASYON.. 1 1.1 GERİLME....... 3 1.2 DÜZLEMDEKİ GERİLMELER VE GERİLME ÇEVİRİMİ (TRANSFORMASYON)...

Detaylı

TEMEL İNŞAATI ZEMİN İNCELEMESİ

TEMEL İNŞAATI ZEMİN İNCELEMESİ TEMEL İNŞAATI ZEMİN İNCELEMESİ Kaynak; Temel Mühendisliğine Giriş, Prof. Dr. Bayram Ali Uzuner 1 Zemin incelemesi neden gereklidir? Zemin incelemeleri proje maliyetinin ne kadarıdır? 2 Zemin incelemesi

Detaylı

YENİLME KRİTERİ TEORİK GÖRGÜL (AMPİRİK)

YENİLME KRİTERİ TEORİK GÖRGÜL (AMPİRİK) YENİLME KRİTERİ Yenilmenin olabilmesi için kayanın etkisinde kaldığı gerilmenin kayanın dayanımını aşması gerekir. Yenilmede en önemli iki parametre gerilme ve deformasyondur. Tasarım aşamasında bunlarda

Detaylı

16.07.2012 11. ŞEV DURAYLILIĞI

16.07.2012 11. ŞEV DURAYLILIĞI 11. ŞEV DURAYLILIĞI ŞEV DURAYLILIĞI (Slope Stability) Şev: Düzensiz veya belirli bir geometriye sahip eğimli yüzeydir. Şevler Düzensiz bir geometriye sahip doğal şevler (yamaç) Belirli bir geometriye sahip

Detaylı

8. TOPRAK ZEMİNLERİN TAŞIMA GÜCÜ (BEARING CAPACITY OF SOILS)

8. TOPRAK ZEMİNLERİN TAŞIMA GÜCÜ (BEARING CAPACITY OF SOILS) 8. TOPRAK ZEMİNLERİN TAŞIMA GÜCÜ (BEARING CAPACITY OF SOILS) TEMELLER (FOUNDATIONS) Temel, yapı ile zeminin arasındaki yapısal elemandır. Yapı yükünü zemine aktaran elemandır. Temeller, yapıdan kaynaklanan

Detaylı

10. KONSOLİDASYON. Konsolidasyon. σ gerilmedeki artış zeminin boşluk oranında e azalma ve deformasyon yaratır (gözeneklerden su dışarı çıkar).

10. KONSOLİDASYON. Konsolidasyon. σ gerilmedeki artış zeminin boşluk oranında e azalma ve deformasyon yaratır (gözeneklerden su dışarı çıkar). . KONSOLİDASYON Konsolidasyon σ gerilmedeki artış zeminin boşluk oranında e azalma ve deformasyon yaratır (gözeneklerden su dışarı çıkar). σ nasıl artar?. Yeraltısuyu seviyesi düşer 2. Zemine yük uygulanır

Detaylı

JEM 302 MÜHENDİSLİK JEOLOJİSİ UYGULAMA NOTLARI

JEM 302 MÜHENDİSLİK JEOLOJİSİ UYGULAMA NOTLARI ANKARA ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ JEOLOJİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ JEM 302 MÜHENDİSLİK JEOLOJİSİ UYGULAMA NOTLARI Dr. Koray ULAMIŞ Şubat 2010 Ankara Ad Soyad : Numara : JEM 302 Mühendislik Jeolojisi

Detaylı

ATIK BARAJLARINDA UYGULANAN JEOTEKNİK ÇALIŞMALAR; GÜMÜŞTAŞ (GÜMÜŞHANE) ÖRNEĞİ SELÇUK ALEMDAĞ ERDAL GÜLDOĞAN UĞUR ÖLGEN

ATIK BARAJLARINDA UYGULANAN JEOTEKNİK ÇALIŞMALAR; GÜMÜŞTAŞ (GÜMÜŞHANE) ÖRNEĞİ SELÇUK ALEMDAĞ ERDAL GÜLDOĞAN UĞUR ÖLGEN ATIK BARAJLARINDA UYGULANAN JEOTEKNİK ÇALIŞMALAR; GÜMÜŞTAŞ (GÜMÜŞHANE) ÖRNEĞİ SELÇUK ALEMDAĞ ERDAL GÜLDOĞAN UĞUR ÖLGEN Bu çalışmada; Gümüşhane ili, Organize Sanayi Bölgesinde GÜMÜŞTAŞ MADENCİLİK tarafından

Detaylı

KARADENİZ MÜHENDİSLİK

KARADENİZ MÜHENDİSLİK KARADENİZ MÜHENDİSLİK BAĞLIK MAH. ŞEHİT RIDVAN CAD. NO:25/1 KDZ EREĞLİ / ZONGULDAK TEL & FAX : 0 (372) 322 46 90 GSM : 0 (532) 615 57 26 ZONGULDAK İLİ EREĞLİ İLÇESİ KIYICAK KÖYÜ İNCELEME ALANI F.26.c.04.c.4.d

Detaylı

9. TOPRAKTA GERİLME DAĞILIMI VE YANAL TOPRAK BASINCI

9. TOPRAKTA GERİLME DAĞILIMI VE YANAL TOPRAK BASINCI 9. TOPRAKTA GERİLME DAĞILIMI VE YANAL TOPRAK BASINCI Birçok mühendislik probleminin çözümünde, uygulanan yükler altında toprak kütlesinde meydana gelebilecek gerilme/deformasyon özelliklerinin belirlenmesi

Detaylı

Seyitömer Dragline Panosu Şevlerinin Duraylılığının İncelenmesi

Seyitömer Dragline Panosu Şevlerinin Duraylılığının İncelenmesi Seyitömer Dragline Panosu Şevlerinin Duraylılığının İncelenmesi The Investigation of the Stability of Slopes at Seyitömer Dragline Panel Abdurrahim ÖZGENOĞLU * Günhan PAŞAMEHMETOĞLU ** ÖZET Bu bildiride,

Detaylı

Ders Notları 3 Geçirimlilik Permeabilite

Ders Notları 3 Geçirimlilik Permeabilite Ders Notları 3 Geçirimlilik Permeabilite Zemindeki mühendislik problemleri, zeminin kendisinden değil, boşluklarında bulunan boşluk suyundan kaynaklanır. Su olmayan bir gezegende yaşıyor olsaydık, zemin

Detaylı

T.C. BİLECİK ŞEYH EDEBALİ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNE VE İMALAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MIM331 MÜHENDİSLİKTE DENEYSEL METODLAR DERSİ

T.C. BİLECİK ŞEYH EDEBALİ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNE VE İMALAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MIM331 MÜHENDİSLİKTE DENEYSEL METODLAR DERSİ T.C. BİLECİK ŞEYH EDEBALİ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNE VE İMALAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MIM331 MÜHENDİSLİKTE DENEYSEL METODLAR DERSİ 3 NOKTA EĞME DENEY FÖYÜ ÖĞRETİM ÜYESİ YRD.DOÇ.DR.ÖMER KADİR

Detaylı

Ölçme Bilgisi Jeofizik Mühendisliği Bölümü

Ölçme Bilgisi Jeofizik Mühendisliği Bölümü Ölçme Bilgisi Jeofizik Mühendisliği Bölümü Yrd. Doç. Dr. H. Ebru ÇOLAK ecolak@ktu.edu.tr Karadeniz Teknik Üniversitesi, GISLab Trabzon www.gislab.ktu.edu.tr/kadro/ecolak DÜŞEY MESAFELERİN YÜKSEKLİKLERİN

Detaylı

Prof. Dr. Osman SİVRİKAYA Zemin Mekaniği I Ders Notu

Prof. Dr. Osman SİVRİKAYA Zemin Mekaniği I Ders Notu HAFTALIK DERS PLANI Hafta Konular Kaynaklar 1 Zeminle İlgili Problemler ve Zeminlerin Oluşumu [1], s. 1-13 2 Zeminlerin Fiziksel Özellikleri [1], s. 14-79; [23]; [24]; [25] 3 Zeminlerin Sınıflandırılması

Detaylı

ZEMİNLERİN KAYMA DİRENCİ

ZEMİNLERİN KAYMA DİRENCİ ZEMİNLERİN KYM İRENİ Problem 1: 38.m çapında, 76.m yüksekliğindeki suya doygun kil zemin üzerinde serbest basınç deneyi yapılmış ve kırılma anında, düşey yük 129.6 N ve düşey eksenel kısalma 3.85 mm olarak

Detaylı

MALZEME BİLGİSİ DERS 8 DR. FATİH AY. www.fatihay.net fatihay@fatihay.net

MALZEME BİLGİSİ DERS 8 DR. FATİH AY. www.fatihay.net fatihay@fatihay.net MALZEME BİLGİSİ DERS 8 DR. FATİH AY www.fatihay.net fatihay@fatihay.net BÖLÜM IV METALLERİN MEKANİK ÖZELLİKLERİ GERİLME VE BİRİM ŞEKİL DEĞİŞİMİ ANELASTİKLİK MALZEMELERİN ELASTİK ÖZELLİKLERİ ÇEKME ÖZELLİKLERİ

Detaylı

DUMLUPINAR ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ İNŞAAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ 2015-2016 GÜZ YARIYILI

DUMLUPINAR ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ İNŞAAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ 2015-2016 GÜZ YARIYILI DUMLUPINAR ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ İNŞAAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ 2015-2016 GÜZ YARIYILI Yrd. Doç. Dr. Uğur DAĞDEVİREN 2 3 Genel anlamda temel mühendisliği, yapısal yükleri zemine izin verilebilir

Detaylı

KARADENİZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ MADEN MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ KAYA MEKANİĞİ DERSİ LABORATUVARI. (2014-2015 Güz Dönemi) NOKTA YÜK DAYANIMI DENEYİ

KARADENİZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ MADEN MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ KAYA MEKANİĞİ DERSİ LABORATUVARI. (2014-2015 Güz Dönemi) NOKTA YÜK DAYANIMI DENEYİ KARADENİZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ MADEN MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ KAYA MEKANİĞİ DERSİ LABORATUVARI (2014-2015 Güz Dönemi) NOKTA YÜK DAYANIMI DENEYİ THE POINT LOAD TEST DENEY:4 Amaç ve Genel Bilgiler: Bu deney, kayaçların

Detaylı

İMAR PLANINA ESAS JEOLOJİK-JEOTEKNİK ETÜT RAPORU

İMAR PLANINA ESAS JEOLOJİK-JEOTEKNİK ETÜT RAPORU AR TARIM SÜT ÜRÜNLERİ İNŞAAT TURİZM ENERJİ SANAYİ TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ İMAR PLANINA ESAS JEOLOJİK-JEOTEKNİK ETÜT RAPORU ÇANAKKALE İLİ GELİBOLU İLÇESİ SÜLEYMANİYE KÖYÜ TEPELER MEVKİİ Pafta No : ÇANAKKALE

Detaylı

İNŞAAT MÜHENDİSLERİ ODASI- İZMİR ŞUBESİ

İNŞAAT MÜHENDİSLERİ ODASI- İZMİR ŞUBESİ İNŞAAT MÜHENDİSLERİ ODASI- İZMİR ŞUBESİ GEOTEKNİK UYGULAMA PROJESİ ÖRNEĞİ 08.07.2014 Proje Lokasyonu Yapısal/Geoteknik Bilgiler Yapı oturum alanı yaklaşık 15000 m2 Temel alt kotu -13.75 m Konut Kulesi

Detaylı

1.1 Statik Aktif Durum için Coulomb Yönteminde Zemin Kamasına Etkiyen Kuvvetler

1.1 Statik Aktif Durum için Coulomb Yönteminde Zemin Kamasına Etkiyen Kuvvetler TEORİ 1Yanal Toprak İtkisi 11 Aktif İtki Yöntemi 111 Coulomb Yöntemi 11 Rankine Yöntemi 1 Pasif İtki Yöntemi 11 Coulomb Yöntemi : 1 Rankine Yöntemi : 13 Sükunetteki İtki Danimarka Kodu 14 Dinamik Toprak

Detaylı

YAPI TEKNOLOJİSİ DERS-2

YAPI TEKNOLOJİSİ DERS-2 YAPI TEKNOLOJİSİ DERS-2 ÖZET Yer yüzündeki her cismin bir konumu vardır. Zemine her cisim bir konumda oturur. Cismin dengede kalabilmesi için konumunu koruması gerekir. Yapının konumu temelleri üzerinedir.

Detaylı

BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAK 402 MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI DENEY 9A GERİNİM ÖLÇER KULLANARAK GERİLİM ANALİZİ YAPILMASI

BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAK 402 MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI DENEY 9A GERİNİM ÖLÇER KULLANARAK GERİLİM ANALİZİ YAPILMASI BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAK 40 MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI DENEY 9A GERİNİM ÖLÇER KULLANARAK GERİLİM ANALİZİ YAPILMASI TEORİ Bir noktada oluşan gerinim ve gerilme değerlerini

Detaylı

TOPOĞRAFYA Temel Ödevler / Poligonasyon

TOPOĞRAFYA Temel Ödevler / Poligonasyon TOPOĞRAFYA Temel Ödevler / Poligonasyon Yrd. Doç. Dr. Aycan M. MARANGOZ ÇEVRE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ JDF 264/270 TOPOĞRAFYA DERSİ NOTLARI http://geomatik.beun.edu.tr/marangoz http://jeodezi.karaelmas.edu.tr/linkler/akademik/marangoz/marangoz.htm

Detaylı

INM 308 Zemin Mekaniği

INM 308 Zemin Mekaniği Hafta_3 INM 308 Zemin Mekaniği Zeminlerde Kayma Direnci Kavramı, Yenilme Teorileri Yrd.Doç.Dr. İnan KESKİN inankeskin@karabuk.edu.tr, inankeskin@gmail.com www.inankeskin.com ZEMİN MEKANİĞİ Haftalık Konular

Detaylı

ANALİZ YÖNTEMLERİ. Şevlerin duraylılığı kaya mekaniği ve geoteknik bilim dallarının en karmaşık konusunu oluşturmaktadır.

ANALİZ YÖNTEMLERİ. Şevlerin duraylılığı kaya mekaniği ve geoteknik bilim dallarının en karmaşık konusunu oluşturmaktadır. ŞEV STABİLİTESİ VE GÜVENSİZ ŞEVLERİN İYİLEŞTİRİLMESİ Y.Doç.Dr. Devrim ALKAYA PAMUKKALE ÜNİVERSİTESİ İNŞAAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ŞEVLERİN DURAYLILIĞI Şevlerin duraylılığı kaya mekaniği ve geoteknik bilim

Detaylı

Yığma yapı elemanları ve bu elemanlardan temel taşıyıcı olan yığma duvarlar ve malzeme karakteristiklerinin araştırılması

Yığma yapı elemanları ve bu elemanlardan temel taşıyıcı olan yığma duvarlar ve malzeme karakteristiklerinin araştırılması Yığma yapı elemanları ve bu elemanlardan temel taşıyıcı olan yığma duvarlar ve malzeme karakteristiklerinin araştırılması Farklı sonlu eleman tipleri ve farklı modelleme teknikleri kullanılarak yığma duvarların

Detaylı

5. BORU HATLARI VE BORU BOYUTLARI

5. BORU HATLARI VE BORU BOYUTLARI h 1 h f h 2 1 5. BORU HATLARI VE BORU BOYUTLARI (Ref. e_makaleleri) Sıvılar Bernoulli teoremine göre, bir akışkanın bir borudan akabilmesi için, aşağıdaki şekilde şematik olarak gösterildiği gibi, 1 noktasındaki

Detaylı

Güçlendirme Alternatiflerinin Doğrusal Olmayan Analitik Yöntemlerle İrdelenmesi

Güçlendirme Alternatiflerinin Doğrusal Olmayan Analitik Yöntemlerle İrdelenmesi YDGA2005 - Yığma Yapıların Deprem Güvenliğinin Arttırılması Çalıştayı, 17 Şubat 2005, Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Ankara. Güçlendirme Alternatiflerinin Doğrusal Olmayan Analitik Yöntemlerle İrdelenmesi

Detaylı

BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAK 402 MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI DENEY - 3 ÜÇ NOKTALI EĞİLME DENEYİ

BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAK 402 MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI DENEY - 3 ÜÇ NOKTALI EĞİLME DENEYİ BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAK 402 MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI DENEY - 3 ÜÇ NOKTALI EĞİLME DENEYİ GİRİŞ Yapılan herhangi bir mekanik tasarımda kullanılacak malzemelerin belirlenmesi

Detaylı

BARAJLARDA YAPI PERFORMANSI

BARAJLARDA YAPI PERFORMANSI BARAJLARDA YAPI PERFORMANSI Bilindiği gibi ülkemiz genç oluşumlu bir yapıya sahiptir. Dünyanın önemli deprem kuşakları üzerinde bulunmaktadır. Çok büyük depremler yaşamış olan ülkemizde bu tehlike devam

Detaylı

HEYELAN ETÜT VE ARAZİ GÖZLEM FORMU

HEYELAN ETÜT VE ARAZİ GÖZLEM FORMU HEYELAN ETÜT VE ARAZİ GÖZLEM FORMU İL HEYELAN AKTİVİTE DURUMU Olmuş Muhtemel Her ikisi FORMU DÜZENLEYENİN İLÇE AFETİN TARİHİ ADI SOYADI BELDE ETÜT TARİHİ TARİH KÖY GENEL HANE/NÜFUS İMZA MAH./MEZRA/MEVKİİ

Detaylı

ÖLÇME BİLGİSİ. PDF created with FinePrint pdffactory trial version http://www.fineprint.com. Tanım

ÖLÇME BİLGİSİ. PDF created with FinePrint pdffactory trial version http://www.fineprint.com. Tanım ÖLÇME BİLGİSİ Dersin Amacı Öğretim Üyeleri Ders Programı Sınav Sistemi Ders Devam YRD. DOÇ. DR. HAKAN BÜYÜKCANGAZ ÖĞR.GÖR.DR. ERKAN YASLIOĞLU Ders Programı 1. Ölçme Bilgisi tanım, kapsamı, tarihçesi. 2.

Detaylı

İÇİNDEKİLER BÖLÜM 1 ÖLÇME TEKNİĞİ VE HARİTA ALMA YÖNTEMLERİ

İÇİNDEKİLER BÖLÜM 1 ÖLÇME TEKNİĞİ VE HARİTA ALMA YÖNTEMLERİ İÇİNDEKİLER II Sayfa No: ÖNSÖZ...I İÇİNDEKİLER...III ŞEKİLLER LİSTESİ...VIII ÇİZELGELER LİSTESİ...XII EKLER LİSTESİ...XIII BÖLÜM 1 ÖLÇME TEKNİĞİ VE HARİTA ALMA YÖNTEMLERİ 1. ÖLÇME TEKNİĞİ VE HARİTA ALMA

Detaylı

Mühendislik Mimarlık Fakültesi Makine Mühendisliği Bölümü

Mühendislik Mimarlık Fakültesi Makine Mühendisliği Bölümü ÇEKME DENEYİ 1. DENEYİN AMACI Mühendislik malzemeleri rijit olmadığından kuvvet altında deforme olup, şekil ve boyut değişiklikleri gösterirler. Malzeme özelliklerini anlamak üzere mekanik testler yapılır.

Detaylı

Sıvılaşma hangi ortamlarda gerçekleşir? Sıvılaşmaya etki eden faktörler nelerdir? Arazide tahkik; SPT, CPT, Vs çalışmaları

Sıvılaşma hangi ortamlarda gerçekleşir? Sıvılaşmaya etki eden faktörler nelerdir? Arazide tahkik; SPT, CPT, Vs çalışmaları SIVILAŞMA Sıvılaşma Nedir? Sıvılaşma hangi ortamlarda gerçekleşir? Sıvılaşmaya etki eden faktörler nelerdir? Sıvılaşmanın Etkileri Geçmiş Depremlerden Örnekler Arazide tahkik; SPT, CPT, Vs çalışmaları

Detaylı

TOPOĞRAFYA Yüksekliklerin Ölçülmesi Nivelman Yöntemleri

TOPOĞRAFYA Yüksekliklerin Ölçülmesi Nivelman Yöntemleri TOPOĞRAFYA Yüksekliklerin Ölçülmesi Nivelman Yöntemleri Yrd. Doç. Dr. Aycan M. MARANGOZ ÇEVRE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ JDF 264/270 TOPOĞRAFYA DERSİ NOTLARI http://geomatik.beun.edu.tr/marangoz http://jeodezi.karaelmas.edu.tr/linkler/akademik/marangoz/marangoz.htm

Detaylı

Hakan AKÇIN* SUNU Ali ihsan ŞEKERTEKİN

Hakan AKÇIN* SUNU Ali ihsan ŞEKERTEKİN AÇIK İŞLETME MADENCİLİĞİ UYGULAMALARINDA GNSS ÖLÇÜLERİNDEN YÜKSEKLİK FARKLARININ GEOMETRİK NİVELMAN ÖLÇMELERİNDEN YÜKSEKLİK FARKLARI YERİNE KULLANIMI ÜZERİNE DENEYSEL BİR ARAŞTIRMA Hakan AKÇIN* SUNU Ali

Detaylı

MAKİNE ELEMANLARI DERS SLAYTLARI

MAKİNE ELEMANLARI DERS SLAYTLARI MAKİNE ELEMANLARI DERS SLAYTLARI YORULMA P r o f. D r. İ r f a n K A Y M A Z P r o f. D r. A k g ü n A L S A R A N A r ş. G ör. İ l y a s H A C I S A L İ HOĞ LU Aloha Havayolları Uçuş 243: Hilo dan Honolulu

Detaylı

Bir Rezervuardaki Su Seviyesinin Değişmesinin Yamaç Duraylılığına Etkisi

Bir Rezervuardaki Su Seviyesinin Değişmesinin Yamaç Duraylılığına Etkisi Bir Rezervuardaki Su Seviyesinin Değişmesinin Yamaç Duraylılığına Etkisi H. FUTİJA Japonya Çeviren : Jeoloji F. Müh. NECDET TÜRK DÜYF Jeoloji Mühendisliği Bölümü, tzmir ÖZ; Japonya'da, rezervuarlardaki

Detaylı

7. TOPRAĞIN DAYANIMI DAYANIM

7. TOPRAĞIN DAYANIMI DAYANIM 7. TOPRAĞIN DAYANIMI DAYANIM Dayanım bir malzemenin yenilmeye karşı gösterdiği dirençtir. Gerilme-deformasyon ilişkisinin üst sınırıdır. 1 Toprak Zeminin Yenilmesi Temel Kavramlar Makaslama Dayanımı: Toprağın

Detaylı

YÜKSEKLİK ÖLÇMELERİ DERSİ GEOMETRİK NİVELMAN

YÜKSEKLİK ÖLÇMELERİ DERSİ GEOMETRİK NİVELMAN YÜKSEKLİK ÖLÇMELERİ DERSİ GEOMETRİK NİVELMAN Yrd. Doç. Dr. Ayhan CEYLAN Yrd. Doç. Dr. İsmail ŞANLIOĞLU 9.3. Nivelman Ağları ve Nivelman Röper Noktası Haritası yapılacak olan arazi üzerinde veya projenin

Detaylı

MEVCUT YAPININ DEPREM PERFORMANSININ BELĐRLENMESĐ

MEVCUT YAPININ DEPREM PERFORMANSININ BELĐRLENMESĐ StatiCAD-Yigma Đle Yığma Binaların Performans Değerlendirilmesi ve Güçlendirilmesi Giriş StatiCAD-Yigma Programı yığma binaların statik hesabını deprem yönetmeliği esaslarına göre elastisite teorisi esasları

Detaylı

Geometrik nivelmanda önemli hata kaynakları Nivelmanda oluşabilecek model hataları iki bölümde incelenebilir. Bunlar: Aletsel (Nivo ve Mira) Hatalar Çevresel Koşullardan Kaynaklanan Hatalar 1. Aletsel

Detaylı

4. FAYLAR ve KIVRIMLAR

4. FAYLAR ve KIVRIMLAR 1 4. FAYLAR ve KIVRIMLAR Yeryuvarında etkili olan tektonik kuvvetler kayaçların şekillerini, hacimlerini ve yerlerini değiştirirler. Bu deformasyon etkileriyle kayaçlar kırılırlar, kıvrılırlar. Kırıklı

Detaylı

ĐMAR PLANINA ESAS JEOLOJĐK-JEOTEKNĐK ETÜT RAPORU

ĐMAR PLANINA ESAS JEOLOJĐK-JEOTEKNĐK ETÜT RAPORU SAHĐBĐ ĐLĐ ĐLÇESĐ KÖYÜ MEVKĐĐ : BĐGA MERMER SANAYĐ VE TĐC. LTD. ŞTĐ : ÇANAKKALE : BĐGA : KOCAGÜR : SARIGÖL PAFTA NO : 6 ADA NO : -- PARSEL NO : 1731-1732-1734 ĐMAR PLANINA ESAS JEOLOJĐK-JEOTEKNĐK ETÜT

Detaylı

TEMEL İNŞAATI ŞERİT TEMELLER

TEMEL İNŞAATI ŞERİT TEMELLER TEMEL İNŞAATI ŞERİT TEMELLER Kaynak; Temel Mühendisliğine Giriş, Prof. Dr. Bayram Ali Uzuner 1 2 Duvar Altı (veya Perde Altı) Şerit Temeller (Duvar Temelleri) 3 Taş Duvar Altı Şerit Temeller Basit tek

Detaylı

Anıl ERCAN 1 Özgür KURUOĞLU 2 M.Kemal AKMAN 3

Anıl ERCAN 1 Özgür KURUOĞLU 2 M.Kemal AKMAN 3 Düzce Akçakoca Ereğli Yolu Km: 23+770 23+995 Dayanma Yapısı Taban Zemini İyileştirme Analizi Düzce Akçakoca Ereğli Road Km: 23+770 23+995 Retaining Structure Ground Improvement Analysis Anıl ERCAN 1 Özgür

Detaylı

ÖN ÇÖKTÜRME HAVUZU DİZAYN KRİTERLERİ

ÖN ÇÖKTÜRME HAVUZU DİZAYN KRİTERLERİ ÖN ÇÖKTÜRME HAVUZU DİZAYN KRİTERLERİ Ön çöktürme havuzlarında normal şartlarda BOİ 5 in % 30 40 ı, askıda katıların ise % 50 70 i giderilmektedir. Ön çöktürme havuzunun dizaynındaki amaç, stabil (havuzda

Detaylı

BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAK 402 MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI DENEY 9B - BURULMA DENEYİ

BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAK 402 MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI DENEY 9B - BURULMA DENEYİ BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAK 402 MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI DENEY 9B - BURULMA DENEYİ GİRİŞ Mekanik tasarım yaparken öncelikli olarak tasarımda kullanılması düşünülen malzemelerin

Detaylı

İnşaat Mühendisliği Bölümü. Niğde Üniversitesi Toprak İşleri Ders Notları TOPRAK İŞLERİ. Dersin Amacı

İnşaat Mühendisliği Bölümü. Niğde Üniversitesi Toprak İşleri Ders Notları TOPRAK İŞLERİ. Dersin Amacı TOPRAK İŞLERİ Dersin Amacı Ulaştırma projelerinin yapımında gerekli olan toprak işleri konularında temel kavramların öğretilmesi. 1 Dersin Hedefleri Toprak işlerin hakkında genel bilgiye sahip 1 : olmak

Detaylı

KALINLIK VE DERİNLİK HESAPLAMALARI

KALINLIK VE DERİNLİK HESAPLAMALARI KALINLIK VE DERİNLİK HESAPLAMALARI Herhangi bir düzlem üzerinde doğrultuya dik olmayan düşey bir düzlem üzerinde ölçülen açıdır Görünür eğim açısı her zaman gerçek eğim açısından küçüktür Görünür eğim

Detaylı

Ders 7. İstinat Yapılarında Sismik Yüklerin Hesabı

Ders 7. İstinat Yapılarında Sismik Yüklerin Hesabı İNM 4411 Ders 7. İstinat Yapılarında Sismik Yüklerin Hesabı Yrd. Doç. Dr. Pelin ÖZENER İnşaat Mühendisliği Bölümü Geoteknik Anabilim Dalı İstinat Yapıları Eğimli arazilerde araziden yararlanmak üzere zemini

Detaylı

TOPOĞRAFYA Kesitlerin Çıkarılması, Alan Hesapları, Hacim Hesapları

TOPOĞRAFYA Kesitlerin Çıkarılması, Alan Hesapları, Hacim Hesapları TOPOĞRAFYA Kesitlerin Çıkarılması, Alan Hesapları, Hacim Hesapları Yrd. Doç. Dr. Aycan M. MARANGOZ ÇEVRE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ JDF 264/270 TOPOĞRAFYA DERSİ NOTLARI http://geomatik.beun.edu.tr/marangoz http://jeodezi.karaelmas.edu.tr/linkler/akademik/marangoz/marangoz.htm

Detaylı

12.163/12.463 Yeryüzü Süreçleri ve Yüzey Şekillerinin Evrimi K. Whipple Eylül, 2004

12.163/12.463 Yeryüzü Süreçleri ve Yüzey Şekillerinin Evrimi K. Whipple Eylül, 2004 MIT Açık Ders Malzemeleri http://ocw.mit.edu 12.163./12.463 Yeryüzü Süreçleri ve Yüzey Şekillerinin Evrimi 2004 Güz Bu materyallerden alıntı yapmak veya Kullanım Şartları hakkında bilgi almak için http://ocw.mit.edu/terms

Detaylı

KARADENİZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ MADEN MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MADEN İŞLETME LABORATUVARI

KARADENİZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ MADEN MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MADEN İŞLETME LABORATUVARI DENEY ADI: EĞİLME (BÜKÜLME) DAYANIMI TANIM: Eğilme dayanımı (bükülme dayanımı veya parçalanma modülü olarak da bilinir), bir malzemenin dış fiberinin çekme dayanımının ölçüsüdür. Bu özellik, silindirik

Detaylı

Fotogrametride işlem adımları

Fotogrametride işlem adımları Fotogrametride işlem adımları Uçuş planının hazırlanması Arazide yer kontrol noktalarının tesisi Resim çekimi Değerlendirme Analitik değerlendirme Dijital değerlendirme Değerlendirme Analog değerlendirme

Detaylı

KİLLİ ZEMİNLERE OTURAN MÜNFERİT KAZIKLARIN TAŞIMA GÜCÜNÜN MS EXCEL PROGRAMI KULLANILARAK HESAPLANMASI. Hanifi ÇANAKCI

KİLLİ ZEMİNLERE OTURAN MÜNFERİT KAZIKLARIN TAŞIMA GÜCÜNÜN MS EXCEL PROGRAMI KULLANILARAK HESAPLANMASI. Hanifi ÇANAKCI KİLLİ ZEMİNLEE OTUAN MÜNFEİT KAZIKLAIN TAŞIMA GÜCÜNÜN MS EXCEL POGAMI KULLANILAAK HESAPLANMASI Hanifi ÇANAKCI Gaziantep Üniersitesi, Müh. Fak. İnşaat Mühendisliği Bölümü. 27310 Gaziantep Tel: 0342-3601200

Detaylı

1. GİRİŞ 2. ETÜT ALANI JEOLOJİSİ

1. GİRİŞ 2. ETÜT ALANI JEOLOJİSİ 1. GİRİŞ 1.1 Raporun Amacı Bu rapor, Ödemiş-Aktaş Barajı Kat i Proje kapsamında yer alan baraj gövde dolgusunun oturacağı temel zeminini incelemek, zemin emniyet gerilmesi ve proje yükleri altında temelde

Detaylı

Kazıkların Yanal Yüklenmesi ve Deprem Etkisi

Kazıkların Yanal Yüklenmesi ve Deprem Etkisi ECAS Uluslararası Yapı ve Deprem Mühendisliği Sempozyumu, Ekim, Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Ankara, Türkiye Kazıkların Yanal Yüklensi ve Deprem Etkisi U. Ergun Orta Doğu Teknik Üniversitesi, İnşaat

Detaylı

3. TABAKA KAVRAMI ve V-KURALI

3. TABAKA KAVRAMI ve V-KURALI 1 3. T VRMI ve V-URLI Tabaka nedir? lt ve üst sınırlarıyla bir diğerinden ayrılan, kendine has özellikleri olan, sabit hidrodinamik koşullar altında çökelmiş, 1 cm den daha kalın, en küçük litostratigrafi

Detaylı

YOL İNŞAATINDA GEOSENTETİKLERİN KULLANIMI

YOL İNŞAATINDA GEOSENTETİKLERİN KULLANIMI YOL İNŞAATINDA GEOSENTETİKLERİN KULLANIMI Erhan DERİCİ Selhan ACAR Tez Danışmanı Yard. Doç. Dr. Devrim ALKAYA Geotekstil Nedir? İnsan yapısı bir proje, yapı veya sistemin bir parçası olarak temel elemanı,

Detaylı

Yrd.Doç.Dr Muhammet Vefa AKPINAR, PhD, P.E.

Yrd.Doç.Dr Muhammet Vefa AKPINAR, PhD, P.E. Yrd.Doç.Dr Muhammet Vefa AKPINAR, PhD, P.E. Cell phone: 05558267119 School: +0904623774011 mvakpinar@yahoo.com Desteklenen Araştırma Projeleri Proje adı: Karayolu Alttemel Dolguların Güçlendirilmesinde

Detaylı

Temeller. Onur ONAT Tunceli Üniversitesi Mühendislik Fakültesi İnşaat Mühendisliği Bölümü, Tunceli

Temeller. Onur ONAT Tunceli Üniversitesi Mühendislik Fakültesi İnşaat Mühendisliği Bölümü, Tunceli Temeller Onur ONAT Tunceli Üniversitesi Mühendislik Fakültesi İnşaat Mühendisliği Bölümü, Tunceli 1 Temel Nedir? Yapısal sistemlerin üzerindeki tüm yükleri, zemine güvenli bir şekilde aktaran yapısal elemanlara

Detaylı

1.2. Aktif Özellikli (Her An Deprem Üretebilir) Tektonik Bölge İçinde Yer Alıyor (Şekil 2).

1.2. Aktif Özellikli (Her An Deprem Üretebilir) Tektonik Bölge İçinde Yer Alıyor (Şekil 2). İzmir Metropol Alanı İçin de Yapılan Tübitak Destekli KAMAG 106G159 Nolu Proje Ve Diğer Çalışmalar Sonucunda Depreme Dayanıklı Yapı Tasarımı İçin Statik ve Dinamik Yükler Dikkate Alınarak Saptanan Zemin

Detaylı

RÜZGAR YÜKÜNÜN BİR TİCARİ ARAÇ SERVİS KAPISINA OLAN ETKİLERİNİN İNCELENMESİ

RÜZGAR YÜKÜNÜN BİR TİCARİ ARAÇ SERVİS KAPISINA OLAN ETKİLERİNİN İNCELENMESİ RÜZGAR YÜKÜNÜN BİR TİCARİ ARAÇ SERVİS KAPISINA OLAN ETKİLERİNİN İNCELENMESİ Melih Tuğrul, Serkan Er Hexagon Studio Araç Mühendisliği Bölümü OTEKON 2010 5. Otomotiv Teknolojileri Kongresi 07 08 Haziran

Detaylı

DERİVASYON VE DİPSAVAK TASARIMI İnş. Y. Müh. MURAT IŞILDAK

DERİVASYON VE DİPSAVAK TASARIMI İnş. Y. Müh. MURAT IŞILDAK KONU: SUNUM YAPAN: DERİVASYON VE DİPSAVAK TASARIMI İnş. Y. Müh. MURAT IŞILDAK Sunum İçeriği o Derivasyon Tipleri ve Kullanıldıkları durumlar Açık kanallı derivasyon Kondüvi (Aç-kapa Tünel) Tünel o Alpaslan

Detaylı

YOL PROJELERİNDE YATAY KURPTA YAPILACAK KÜBAJ HESABININ YENİDEN DÜZENLENMESİ

YOL PROJELERİNDE YATAY KURPTA YAPILACAK KÜBAJ HESABININ YENİDEN DÜZENLENMESİ YOL PROJELERİNDE YATAY KURPTA YAPILACAK KÜBAJ HESABININ YENİDEN DÜZENLENMESİ Yrd.Doc.Dr. Hüseyin İNCE ÖZET Yol projelerinde yatay kurpta enkesitler arasında yapılacak kübaj hesabında, kurbun eğrilik durumu

Detaylı

Zeminlerden Örnek Numune Alınması

Zeminlerden Örnek Numune Alınması Zeminlerden Örnek Numune Alınması Zeminlerden örnek numune alma tekniği, örneklerden istenen niteliğe ve gereken en önemli konu; zeminde davranışın süreksizliklerle belirlenebileceği, bu nedenle alınan

Detaylı

ULAŞIM YOLLARINA İLİŞKİN TANIMLAR 1. GEÇKİ( GÜZERGAH) Karayolu, demiryolu gibi ulaşım yollarının yuvarlanma yüzeylerinin ortasından geçtiği

ULAŞIM YOLLARINA İLİŞKİN TANIMLAR 1. GEÇKİ( GÜZERGAH) Karayolu, demiryolu gibi ulaşım yollarının yuvarlanma yüzeylerinin ortasından geçtiği ULAŞIM YOLLARINA İLİŞKİN TANIMLAR 1. GEÇKİ( GÜZERGAH) Karayolu, demiryolu gibi ulaşım yollarının yuvarlanma yüzeylerinin ortasından geçtiği varsayılan eksen çizgilerinin topoğrafik harita ya da arazi üzerindeki

Detaylı

MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ AKIŞKANLAR MEKANİĞİ II FİNAL SINAVI 22.05.2015 Numara: Adı Soyadı: SORULAR-CEVAPLAR

MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ AKIŞKANLAR MEKANİĞİ II FİNAL SINAVI 22.05.2015 Numara: Adı Soyadı: SORULAR-CEVAPLAR MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ AKIŞKANLAR MEKANİĞİ II FİNAL SINAVI 22.05.2015 Numara: Adı Soyadı: 1- (24 Puan) Şekildeki 5.08 cm çaplı 38.1 m uzunluğunda, 15.24 cm çaplı 22.86 m uzunluğunda ve 7.62 cm çaplı

Detaylı

Temel sistemi seçimi;

Temel sistemi seçimi; 1 2 Temel sistemi seçimi; Tekil temellerden ve tek yönlü sürekli temellerden olabildiğince uzak durulmalıdır. Zorunlu hallerde ise tekil temellerde her iki doğrultuda rijit ve aktif bağ kirişleri kullanılmalıdır.

Detaylı

AÇIK İŞLETME PROJELERİNDE JEODEZİK ÇALIŞMALAR GEODETIC RESEARCHES IN OPET PIT MINE PROJECTS

AÇIK İŞLETME PROJELERİNDE JEODEZİK ÇALIŞMALAR GEODETIC RESEARCHES IN OPET PIT MINE PROJECTS AÇIK İŞLETME PROJELERİNDE JEODEZİK ÇALIŞMALAR B. AN 1, H. ERKAYA 2 1 T.K.İ. Çan Linyitleri İşletme Müdürlüğü, burakan2002@hotmail.com 2 Yıldız Teknik Üniversitesi, İnşaat Fakültesi, Jeodezi ve Fotogrametri

Detaylı

GEBZE TEKNİK ÜNİVERİSİTESİ MİMARLIK FAKÜLTESİ MİMARLIK BÖLÜMÜ

GEBZE TEKNİK ÜNİVERİSİTESİ MİMARLIK FAKÜLTESİ MİMARLIK BÖLÜMÜ GEBZE TEKNİK ÜNİVERİSİTESİ MİMARLIK FAKÜLTESİ MİMARLIK BÖLÜMÜ MİM 142 YAPI BİLGİSİ I Prof.Dr.Nilay COŞGUN Arş.Gör. Seher GÜZELÇOBAN MAYUK Arş.Gör. Fazilet TUĞRUL Arş.Gör.Ayşegül ENGİN Arş.Gör. Selin ÖZTÜRK

Detaylı

BİNA VE BİNA TÜRÜ YAPILAR İÇİN ZEMİN ETÜT HİZMETLERİ İÇİN ÖZEL TEKNİK ŞARTNAME

BİNA VE BİNA TÜRÜ YAPILAR İÇİN ZEMİN ETÜT HİZMETLERİ İÇİN ÖZEL TEKNİK ŞARTNAME BİNA VE BİNA TÜRÜ YAPILAR İÇİN ZEMİN ETÜT HİZMETLERİ İÇİN ÖZEL TEKNİK ŞARTNAME 1 MADDE 1. KAPSAM Bu özel teknik şartname, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından yaptırılacak zemin etüt hizmetleri kapsamında

Detaylı

SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ İNŞAAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ- YAPI MALZEMELERİ LABORATUARI

SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ İNŞAAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ- YAPI MALZEMELERİ LABORATUARI SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ İNŞAAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ- YAPI MALZEMELERİ LABORATUARI Firma Adı: Revzen Mimarlık Restorasyon İnşaat Sanayi ve Ticaret Ltd.Şti. Reşatbey Mahallesi

Detaylı

3. TABAKA KAVRAMI ve V-KURALI

3. TABAKA KAVRAMI ve V-KURALI 1 3. T VRMI ve V-URLI Tabaka nedir? lt ve üst sınırlarıyla bir diğerinden ayrılan, kendine has özellikleri olan, sabit hidrodinamik koşullar altında çökelmiş, 1 cm den daha kalın, en küçük litostratigrafi

Detaylı

02.04.2012. Düşey mesafelerin (Yüksekliklerin) Ölçülmesi. Düşey Mesafelerin (Yüksekliklerin) Ölçülmesi. Düşey Mesafelerin (Yüksekliklerin) Ölçülmesi

02.04.2012. Düşey mesafelerin (Yüksekliklerin) Ölçülmesi. Düşey Mesafelerin (Yüksekliklerin) Ölçülmesi. Düşey Mesafelerin (Yüksekliklerin) Ölçülmesi Düşey mesafelerin (Yüksekliklerin) Ölçülmesi Noktalar arasındaki düşey mesafelerin ölçülmesine yükseklik ölçmesi ya da nivelman denir. Yükseklik: Ölçülmek istenen nokta ile sıfır yüzeyi olarak kabul edilen

Detaylı

MANOMETRELER 3.1 PİEZOMETRE

MANOMETRELER 3.1 PİEZOMETRE 18 3 MANOMETRELER Düşük sıvı basınçlarını hassas olarak ölçmek için yaygın bir metot, bir veya birden fazla denge kolonu kullanan piezometre ve manometrelerin kullanılmasıdır. Burada çeşitli tipleri tartışılacaktır,

Detaylı

Deneyin Amacı Çekme deneyinin incelenmesi ve metalik bir malzemeye ait çekme deneyinin yapılması.

Deneyin Amacı Çekme deneyinin incelenmesi ve metalik bir malzemeye ait çekme deneyinin yapılması. 1 Deneyin Adı Çekme Deneyi Deneyin Amacı Çekme deneyinin incelenmesi ve metalik bir malzemeye ait çekme deneyinin yapılması. Teorik Bilgi Malzemelerin statik (darbesiz) yük altındaki mukavemet özelliklerini

Detaylı

Bursa Çevreyolu Km: 5+520 5+570 Heyelanı Landslide at Km: 5+520 5+570 of Bursa Ringroad

Bursa Çevreyolu Km: 5+520 5+570 Heyelanı Landslide at Km: 5+520 5+570 of Bursa Ringroad Bursa Çevreyolu Km: 5+520 5+570 Heyelanı Landslide at Km: 5+520 5+570 of Bursa Ringroad S. Miraç KARADEMİR 1 Özgür KURUOĞLU 2 M. Kemal AKMAN 3 ÖZ Bursa Çevre Yolu, Yalova Ayrımı Turanköy Köprülü Kavşağı

Detaylı

DİK KOORDİNAT SİSTEMİ VE

DİK KOORDİNAT SİSTEMİ VE Ölçme Bilgisi DERS 6 DİK KOORDİNAT SİSTEMİ VE TEMEL ÖDEVLER Kaynak: İ.ASRİ (Gümüşhane Ü) M. Zeki COŞKUN ( İTÜ ) TEODOLİT Teodolitler, yatay ve düşey açıları yeteri incelikte ölçmeye yarayan optik aletlerdir.

Detaylı

YÜKSEK KAPASİTELİ YÜK HÜCRELERİNİN DOĞRULANMASI

YÜKSEK KAPASİTELİ YÜK HÜCRELERİNİN DOĞRULANMASI 295 YÜKSEK KAPASİTELİ YÜK HÜCRELERİNİN DOĞRULANMASI Besim YÜKSEL ÖZET Ölü ağırlıklarla direkt yükleme metoduyla doğrulanamayacak kadar yüksek kapasiteli yük hücrelerinin ( load cell ), endüstride direkt

Detaylı

Atım nedir? İki blok arasında meydana gelen yer değiştirmeye atım adı verilir. Beş çeşit atım türü vardır. Bunlar;

Atım nedir? İki blok arasında meydana gelen yer değiştirmeye atım adı verilir. Beş çeşit atım türü vardır. Bunlar; 1 FAYLAR Yeryuvarında etkili olan tektonik kuvvetler kayaçların şekillerini, hacimlerini ve yerlerini değiştirirler. Bu deformasyon etkileriyle kayaçlar kırılırlar, kıvrılırlar. Kırıklı yapılar (faylar

Detaylı

KARADENİZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ MADEN MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MADEN İŞLETME LABORATUVARI. (2014-2015 Bahar Dönemi) BÖHME AŞINMA DENEYİ

KARADENİZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ MADEN MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MADEN İŞLETME LABORATUVARI. (2014-2015 Bahar Dönemi) BÖHME AŞINMA DENEYİ KARADENİZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ MADEN MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MADEN İŞLETME LABORATUVARI (2014-2015 Bahar Dönemi) BÖHME AŞINMA DENEYİ Amaç ve Genel Bilgiler: Kayaç ve beton yüzeylerinin aşındırıcı maddelerle

Detaylı

BİLECİK ŞEYH EDEBALİ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNE VE İMALAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ

BİLECİK ŞEYH EDEBALİ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNE VE İMALAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BİLECİK ŞEYH EDEBALİ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNE VE İMALAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MÜHENDİSLİKTE DENEYSEL METOTLAR-II BORU ve DİRSEKLERDE ENERJİ KAYBI DENEYİ 1.Deneyin Adı: Boru ve dirseklerde

Detaylı

ZEMİN İNCELEMELERİ. Yetersiz Zemin İncelemesi Sonucu Ortaya Çıkabilecek Kayıplar. İçin Optimum Düzey. Araştırma ve Deney

ZEMİN İNCELEMELERİ. Yetersiz Zemin İncelemesi Sonucu Ortaya Çıkabilecek Kayıplar. İçin Optimum Düzey. Araştırma ve Deney ZEMİN İNCELEMELERİ Doğal yamaç ve yarmada duraylılığın kontrolü Barajlarda ve atık depolarında duraylılık ve baraj temelinin kontrolü, sızdırmazlık Yapıdan gelen yüklerin üzerine oturduğu zemin tarafından

Detaylı

SOMA EYNEZ KAZASI İLE İLGİLİ YAPILMASI GEREKENLER

SOMA EYNEZ KAZASI İLE İLGİLİ YAPILMASI GEREKENLER 24 Ekim 2014 2 3 4 ABD DE 2010 DA UPPER BIG BRANCH KÖMÜR OCAĞINDA MEYDANA GELEN KAZA: Metan Yanması Grizu Patlaması Kömür Tozu Patlaması 29 Kayıp OLUŞ ŞEKLİ AÇISINDAN EYNEZ İLE KARŞILAŞTIRILAMAYACAK KADAR

Detaylı

Üst yapı yüklerinin bir bölümü ya da tümünü zemin yüzünden daha derinlerdeki tabakalara aktaran

Üst yapı yüklerinin bir bölümü ya da tümünü zemin yüzünden daha derinlerdeki tabakalara aktaran Üst yapı yüklerinin bir bölümü ya da tümünü zemin yüzünden daha derinlerdeki tabakalara aktaran temel derinliği/temel genişliği oranı genellikle 4'den büyük olan temel sistemleri derin temeller olarak

Detaylı

SÜREKSİZLİK DÜZLEMLERİNDE AYRIŞMANIN PÜRÜZLÜLÜK ÜZERİNDEKİ ETKİSİ * Effect Of Alteration On Roughness In Discontinuities Surfaces *

SÜREKSİZLİK DÜZLEMLERİNDE AYRIŞMANIN PÜRÜZLÜLÜK ÜZERİNDEKİ ETKİSİ * Effect Of Alteration On Roughness In Discontinuities Surfaces * SÜREKSİZLİK DÜZLEMLERİNDE AYRIŞMANIN PÜRÜZLÜLÜK ÜZERİNDEKİ ETKİSİ * Effect Of Alteration On Roughness In Discontinuities Surfaces * Burcu ÖZVAN Jeoloji Mühendisliği Anabilim Dalı Altay ACAR Jeoloji Mühendisliği

Detaylı

BARAJ PLANLAMA VE TASARIMI

BARAJ PLANLAMA VE TASARIMI i BARAJ PLANLAMA VE TASARIMI CİLT 2 Prof. Dr. Necati Ağıralioğlu ii Yayın No : 2487 Teknik Dizisi : 148 2. Baskı - Ağustos 2011 - İSTANBUL ISBN 978-605 - 377-509 6 Copyright Bu kitabın bu basısı için Türkiye

Detaylı

Su seviyesi = ha Qin Kum dolu sütun Su seviyesi = h Qout

Su seviyesi = ha Qin Kum dolu sütun Su seviyesi = h Qout Su seviyesi = h a in Kum dolu sütun out Su seviyesi = h b 1803-1858 Modern hidrojeolojinin doğumu Henry Darcy nin deney seti (1856) 1 Darcy Kanunu Enerjinin yüksek olduğu yerlerden alçak olan yerlere doğru

Detaylı

Zemin ve Asfalt Güçlendirme

Zemin ve Asfalt Güçlendirme Zemin ve Asfalt Güçlendirme Zemin iyileştirmenin temel amacı mekanik araçlarla zemindeki boşluk oranının azaltılması veya bu boşlukların çeşitli malzemeler ile doldurulması anlaşılır. Zayıf zeminin taşıma

Detaylı

DOĞU KARADENĠZ BÖLGESĠNDE HEYELAN

DOĞU KARADENĠZ BÖLGESĠNDE HEYELAN DOĞU KARADENĠZ BÖLGESĠNDE HEYELAN Heyelan ya da toprak kayması, zemini kaya veya yapay dolgu malzemesinden oluşan bir yamacın yerçekimi, eğim, su ve benzeri diğer kuvvetlerin etkisiyle aşağı ve dışa doğru

Detaylı

FORE KAZIĞIN AVANTAJLARI

FORE KAZIĞIN AVANTAJLARI FORE KAZIK En basit tanımlamayla, fore kazık imalatı için önce zeminde bir delik açılır. Bu deliğe demir donatı yerleştirilir. Delik betonlanarak kazık oluşturulur. FORE KAZIĞIN AVANTAJLARI 1) Temel kazısı

Detaylı

AKM 205 BÖLÜM 3 - UYGULAMA SORU VE ÇÖZÜMLERİ. Doç.Dr. Ali Can Takinacı Ar.Gör. Yük. Müh. Murat Özbulut

AKM 205 BÖLÜM 3 - UYGULAMA SORU VE ÇÖZÜMLERİ. Doç.Dr. Ali Can Takinacı Ar.Gör. Yük. Müh. Murat Özbulut AKM 205 BÖLÜM 3 - UYGULAMA SORU VE ÇÖZÜMLERİ Doç.Dr. Ali Can Takinacı Ar.Gör. Yük. Müh. Murat Özbulut 1. 70 kg gelen bir bayanın 400 cm 2 toplam ayak tabanına sahip olduğunu göz önüne alınız. Bu bayan

Detaylı

M. MARANGOZ GEOMATİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ

M. MARANGOZ GEOMATİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ÖLÇME BİLGİSİ II Poligon İstikşafı ve Yerüstü Tesisleri, Poligon Ölçüsü ve Türleri Yrd. Doç. Dr. Aycan M. MARANGOZ GEOMATİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ JDF120 ÖLÇME BİLGİSİ II DERSİ NOTLARI http://geomatik.beun.edu.tr/marangoz

Detaylı

Fizik 101-Fizik I 2013-2014. Dönme Hareketinin Dinamiği

Fizik 101-Fizik I 2013-2014. Dönme Hareketinin Dinamiği -Fizik I 2013-2014 Dönme Hareketinin Dinamiği Nurdan Demirci Sankır Ofis: 364, Tel: 2924332 İçerik Vektörel Çarpım ve Tork Katı Cismin Yuvarlanma Hareketi Bir Parçacığın Açısal Momentumu Dönen Katı Cismin

Detaylı