Bilimi nasıl filme alırsınız?

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Bilimi nasıl filme alırsınız?"

Transkript

1 Çevrim İçi Bilim Haberciliği Kursu WFSJ ve SciDev.Net tarafından oluşturulmuştur. Ders 8 Bilimi nasıl filme alırsınız? (Sárka Speváková ve Carolyn Robinson) (Mikoláš Herskovič in katkılarıyla) WFSJ ve SciDev.Net tarafından oluşturulmuştur. 1

2 Dünyanın ilk internet üzerinden bilim haberciliği kursuna hoş geldiniz. Bu kurs Dünya Bilim Muhabirleri Federasyonu (WFSJ) tarafından, Bilim ve Gelişim Ağı (Science and Development Network SciDev.Net) ile iş birliği içinde geliştirilmiştir. 8.1 Giriş Çekim yapmaya başlamadan önce Bilimi filme almanın zorlukları Hikâyeyi planlamak Hareketli çekimler Hikâyenin ana hatları (hikâye özeti) Çekim öncesi keşif ziyareti yapmak Hikâyenizi süslemek için insanları kullanın Televizyondaki anlatı yayınlarını planlamak Anlamlı grafikler yaratın Detaylı süreçleri tarif etmek Listeleri etkin bir şekilde kullanmak Ne tür grafikler? Taslak Çekimin planlanması Çekim için gereken ekipman Stüdyo dışındaki mekânda Tanımlayıcı çekimler Bir laboratuvarda çekim yapmak Yapılmakta olan bir işi çekmek Biyoloji laboratuvarlarında çekim yapmak Laboratuvar hayvanlarını filme almak Ameliyathanelerde çekim yapmak Nelerin filme alındığının kaydını tutmak Stüdyo dışındaki mekânlarda beklenmedik durumlar Röportaj yapılan kişiyle çalışmak Hazırlanma ve çekim Teknik yönler Çekimlerin sonrasında Araştırmacı dostunuz mu, düşmanınız mı yoksa ikisi de değil mi? Çekimlerin kontrolü Çekim sonrası (post prodüksiyon) Yazılı metin Kurgudan yararlanın Kurgu için hazırlık Kurgu Ses kurgusu Web kaynakları Gözden geçirme soruları: Alıştırma Gözden geçirme sorularının yanıtları: Alıştırma Gözden geçirme soruları: Alıştırma Gözden geçirme sorularının yanıtları: Alıştırma Gözden geçirme soruları: Alıştırma Gözden geçirme sorularının yanıtları: Alıştırma Gözden geçirme soruları: Alıştırma Gözden geçirme sorularının yanıtları: Alıştırma Ödevler...55 WFSJ ve SciDev.Net tarafından oluşturulmuştur. 2

3 Bu projeye fon sağlayan kurumlar: International Development Research Centre (Kanada) [ ] Department of International Development (İngiltere) [ ] Swedish International Development Agency (İsveç) [ ] WFSJ ve SciDev.Net tarafından oluşturulmuştur. 3

4 8.1 Giriş İyi bir bilim videosu (ya da herhangi bir video) yapmak için, üç boyutta düşünmek zorundasınız: İlk önce, kafanızda dikkate değer bir hikâye olmalı; ikinci olarak, bu hikâyeyi görsel olarak nasıl anlatacağınıza dair bir fikriniz olmalı ve üçüncü olarak, görselleştirdiğiniz bu hikâyeyi sesle nasıl destekleyeceğinizi bilmelisiniz. Bir hikâyeyi filme almak, başka herhangi bir habercilik işinin gerektirdiğinden daha çok uygulamalı deneyim gerektirir. Sadece hikâyeyi anlamak değil, aynı zamanda çekimi organize etmek ve elde ettiğiniz malzemeyi de düzenlemek zorundasınızdır. En son ürünü başarıyla elde etmek için, pek çok cihaz kullanmanız gerekir. Kamera, mikrofon ve kurgu yapabileceğiniz bir yazılıma sahip bir bilgisayarınız olmalıdır. Bunlar genellikle çekim ekibinin uzman üyeleri tarafından kullanılır, ama sizin de kullanmak zorunda kalabileceğiniz durumlar oluşabilir. Bu yüzden, bilimi filme almanın tek tek basamaklarını, var olan teknolojiyi ve kafanızdakileri çekim ekibine nasıl aktaracağınızı bilmeniz gereklidir. Ekipmanı kendinizin kullanması gerekmese bile, sahip olduğunuz olanakları ve sınırları ne kadar iyi bilirseniz, ekip arkadaşlarınızla o kadar iyi çalışırsınız. Bu dersin sonunda, sizi bekleyen işin aşamaları, ne tür sorunların çıkabileceği ve bunları nasıl çözeceğiniz hakkında temel bir fikre sahip olacaksınız. WFSJ ve SciDev.Net tarafından oluşturulmuştur. 4

5 8.2 Çekim yapmaya başlamadan önce İşe televizyonun bütün medya araçlarının en yüzeyseli olduğunu kabul ederek başlayalım. Televizyonun popüler gücü, kullandığınız kelimelerin sayısından ya da aktarmaya çalıştığınız fikirlerin kapsamından değil, görüntülerin gücünden kaynaklanır. Yazılı basında çalışan meslektaşlarınız kadar hazırlık ve araştırma çalışması yapmış olsanız bile, nihai haberinizde, bir gazete yazısına kıyasla, topladığınız bilgilerin çok küçük bir kısmını kullanacaksınızdır. Başlangıçta topladığınız bilgiler dolup taşsa da, zaman içinde size ayrılan kısıtlı sürede sunabileceğiniz bilgi miktarının azaldıkça azaldığını göreceksiniz. Kısa bir süre sonra da, 10 dakikalık bir haber içinde kuantum fiziğinin ince ayrıntılarını ya da bir hücredeki biyokimyasal işlemleri açıklayamayacağınızı anlayacaksınız. Bir televizyon programı, izleyicinin düşünmesine ya da aşina olmadığı bir terimin anlamını sözlükten bulmasına izin vermek için durdurulamaz. Aynı zamanda, bir televizyon programı, hem uzaktan kumanda aracılığıyla diğer televizyon kanallarındaki, hem de evdeki dikkat dağıtıcı şeylerle rekabet eder. Bu nedenle, ne söylemek istediğiniz ve sunumunuzda gerçekten neyin önemli olduğu konusunda son derece net olmak zorundasınız ve izleyicinin ilgisini canlı tutabilmek için de sunumunuzu ilgi çekici ve eğlendirici bir tarzla yapmanız gereklidir. İzleyici için, her zaman en çekici olan şey, araştırma ile günlük hayatı arasındaki ilişki ya da hayatının bu araştırma sonucunda ne şekilde değişebileceği ya da hayatının nasıl etkilenebileceğidir. Doğal olarak, bu durum sizin izleyicinizin kim olduğuyla ilgilenmenize yol açar. Pek çok ülkede, bu bilgiyi televizyon kanalınız tarafından yürütülen insanölçer araştırmaları aracılığıyla öğrenebilirsiniz. Her durumda, izleyiciler konu hakkında bilgisi olmayan kişiler olarak kabul edilir. İyi eğitimli kişilerin de, haber yaptığınız bütün araştırma konularını bildiklerini kabul edemezseniz. Ancak, izleyicilerinizin aptal olduğunu da düşünmemelisiniz. Bunun yerine, onların zeki, ama belli bir konuda çok iyi bilgi sahibi olmayan kişiler olduklarını varsayın. Haberinizin bu kritere uygun olup olmadığını her zaman editörünüzle kontrol etmelisiniz; eğer o ne dendiğini anlıyorsa, muhtemelen izleyicileriniz de anlayacaktır. WFSJ ve SciDev.Net tarafından oluşturulmuştur. 5

6 8.3 Bilimi filme almanın zorlukları Bir hikâye seçerken, sadece belirli bir sorunun insanlık, ülkeniz ya da bir grup insan için önemini tartmanız yetmez, kendi becerilerinizi ve potansiyelinizi de öngörebilmeniz gerekir. Kendinize güvenmeniz gereklidir, çünkü işinizi yaparken eleştirilerle, farklı bir yaklaşımla yeniden başlama önerileriyle ya da anlayıştan yoksun tavırlarla karşılaşabilirsiniz. Tevazu gösterip bilmediğiniz şeyler olduğunu kabul etmeli ve bir fikri konu hakkında bilgi sahibi olmayan kişilere basit ve temel terimlerle aktarabilecek kadar anladığınızdan emin olmalısınız. Fiziksel olarak formda olmalısınız, çünkü az bulunan nadir bir çiçeği filme almak için derin uçurumları geçmeniz ve dağları tırmanmanız gerekebilir. Eğer hastalığın kol gezdiği felaket bölgelerinde çekim yaparsanız, çeşitli aşılar olmak ve katı sağlık kurallarına uymak zorunda kalabilirsiniz. Çatışma bölgelerinde çekim yaparsanız, size eşlik eden askerlerin ya da korumaların söylediği şekilde hareket etmek zorunda kalırsınız. Yeni cerrahi metotlar gibi tıbbi konularla ilgileniyorsanız, kan görünce bayılmamalı ve ameliyat sahnelerini izleyebilmelisiniz. Gerçekten de güçlü bir motivasyona sahip olmanız gereklidir, çünkü herhangi bir medya aracında araştırmacı gazetecilik yaparken olduğu gibi, her türlü engelle karşılaşacaksınız. Yazılı basında, televizyon ve radyo yayıncılığında ya da çevrim içi habercilikte olabileceği gibi, bağımsız habercilik adına yaptığınız işlerden asla hak ettiğiniz itibarı elde edemeyebilirsiniz. Bu nedenle, sizin asıl ödülünüz işin kendisi, yani televizyon bilim yayıncılığı olmalıdır. WFSJ ve SciDev.Net tarafından oluşturulmuştur. 6

7 8.4 Hikâyeyi planlamak Hareketli çekimler Bilim tamamıyla olgulardan ibaret olabilir, ama iyi televizyon da heyecan verici görüntülerden ibarettir. İhtiyaç duyulan bütün önemli röportajları yapıp hikâyenin iyi görseller aracılığıyla anlatılmak zorunda olduğunu unutmak yaygın bir eğilimdir. Bu da en az uzmanlarla röportaj ayarlamak kadar planlama gerektirir. Hikâye fikrinizi geliştirirken, şu alıştırmayı yapın: Gözlerinizi kapayın ve haberinizin nasıl başlayacağını hayal edin. Ne tür bir görüntü bilimsel hikâyeyi en iyi şekilde aktarır? Bazı durumlarda, bu sorunun cevabı açıktır, ama diğer pek çok örnekte, hikâyenizi en iyi şekilde anlatacak hareketli görüntüleri düşünmek bir miktar yaratıcılık gerektirir. Bazen karmaşık konuları ya da süreçleri açıklamak için en yararlı şey üç boyutlu animasyon olabilir. WFSJ ve SciDev.Net tarafından oluşturulmuştur. 7

8 8.4.2 Hikâyenin ana hatları (hikâye özeti) Haberinizde ne tür görüntüler yer alacağına karar verdiyseniz hikâyenizi bir televizyon yapımcısına önerirken bunları da belirtmelisiniz. Bir hikâye özeti kelimeyi aşmamalıdır. Özet, bir çengel (okuyacak kişinin hemen dikkatini çekecek ve onu etkileyecek bir cümle) ve seçtiğiniz hikâyenin içeriği ve önemi hakkında birkaç cümle içermelidir. Çalışmayı istediğiniz televizyon kanalı için yazılmış özetlerin tarzlarını incelemeniz yararlı olur. Ancak her şeyin ötesinde, özet etkileyici olmalıdır. Sizin konuyu anlayacak ve doğru bakış açısını koruyacak kapasiteye sahip olduğunuzu göstermelidir. Bazen, izleyicileri hayrete düşürmek ve görüntüler aracılığıyla şaşırtmak, onları kelimelerle bilgilendirmekten daha iyidir. ÖRNEK: Bu örnek hikâye özetini Bölüm 8.22 Gözden geçirme soruları nın 1. Çalışma sında da göreceksiniz. [ ] Savaş meydanlarından evlerimize Geliştirilme amacı zehirli gazların etkisiz hale getirilmesi olan, devrim yaratan bir madde, artık evlerimizdeki kirli havayı temizleyecek. Çek araştırmacılar, yüksek teknolojili elektronik aletlere zarar vermeden askeri gazları arındırabilen bir maddeyi bulan ilk bilim insanları oldu. Bu madde şimdi gündelik hayatta, örneğin evlerimizin iç ve dış cephe duvarlarındaki boyaların bir bileşeni olarak kullanılacak. Çevremiz üzerimizde olumsuz etkileri olan ve yapıştırıcılardan, kauçuktan, halılardan, saç spreylerinden ve çeşitli yumuşatıcılardan açığa çıkan gözle görülmeyen zararlı parçacıklarla doludur. Titanyum dioksitin (TiO2) anatas modifikasyonu adı verilen yeni bir teknoloji sayesinde, Çek Bilim Akademisi ndeki İnorganik Kimya Enstitüsü nde çalışan araştırmacılar, Rokospol şirketiyle iş birliği içinde, havadaki zararlı elementleri önemli ölçüde (10 saat içinde % 10 kadar) azaltmak ve onları zararsız suya ve karbondioksite dönüştürmek amacıyla, fotokataliz işlemini (organik maddeleri ayırmak için ışığı kullanan bir reaksiyon) tetikleyen bir madde ürettiler. Bu maddenin gelecekte çok işlevli boyalardaki kullanımı, sadece yüzeylerin dayanıklılığını arttırıp duvarlarımızı güzelleştirmekle kalmayacak, aynı zamanda soluduğumuz havayı da koruyacak. WFSJ ve SciDev.Net tarafından oluşturulmuştur. 8

9 8.5 Çekim öncesi keşif ziyareti yapmak Hikâyenizi seçtiğiniz, en iyi araştırmacıyı ve en iyi araştırma tesisini bulduğunuz ve hikâyenizi de onaylattığınız zaman keşif ziyareti yapmanın zamanı gelmiştir. Yazılı basındaki muhabirlerin sandalyelerinden kalkması bile gerekmeyebilir, çünkü ihtiyaçları olan her şeye telefon ya da internet aracılığıyla ulaşabilirler; ama sizin fiilen laboratuvara gitmeniz ve görsellerinizi geliştirip daha iyi hale getirmek için orada neler yapabileceğinize bakmanız gerekir. Araştırmacılardan size çevreyi dolaştırmalarını isteyin; sadece laboratuvarı değil, eğer mümkünse çatıdan bodrum kata kadar her yeri gezin. Bütün araştırma ekipmanlarına, laboratuvardaki teknolojiye, hayvanların muhafaza edildiği bölüme ve ilgili diğer her şeye göz atın. Mümkün olduğu kadar yakınlaşın, nesnelere dokunun, sorular sorun ve her şeyi açıklattırın. Belirli şeylerin uygulamalarının gösterilmesini sağlamaya çalışın. Örneğin, genellikle gerçek numuneler kullanılan laboratuvar işlemlerini filme almak pek mümkün olmaz. Araştırmacılardan, çekimden dolayı zarar görmeyecek numuneler hazırlamalarını isteyin; araştırmanın farklı aşamalarını bu numuneler üzerinden göstersinler. Genellikle filme alınacak pek fazla şey olmaz; çünkü ekipmanlar kapalı kutular içindedir, veriler donuk bilgisayar ekranlarındadır ve araştırmacının çalışması karmakarışıktır. Yine de çekim yapmak için bir yol bulmanız gereklidir. Genellikle, eğer araştırmacıdan araştırmasını nasıl yürüttüğünü, örneğin numunelerin ya da diğer nesnelerin nasıl elde edildiğini, nasıl taşındığını, nasıl depolandığını ve nasıl işlendiğini size göstermesini isterseniz, bunun çok faydası olur. Hareket eden, yanıp sönen ve renkli olan herhangi bir şey arayın. Aynı zamanda, seslere de dikkat edin. Mükemmel bir görüntü sessiz eksik olur. Örnek olarak, kürekle bir tabutun açılma sesi ve görüntüsü insanları daima çeker. Çekim öncesi keşif ziyareti yapmak, araştırmacılarla yakınlaşmanıza, gerçekte nasıl göründüklerini, nasıl konuştuklarını ve iş birliğine yatkın olup olmadıklarını görmenize yardımcı olur. Bu durum karşılıklıdır: Onlar da sizin hakkınızda aynı şeyleri öğrenirler. Çekim aşamasına geçtiğinizde, birbirinizi tanıyor olursunuz. Keşfe çıkmak, size dokümanları inceleyerek asla elde edemeyeceğiniz birçok ilginç bilgi sağlar. Dokümanlar size verileri verecektir, ama asla bu verileri elde etmeye giden meşakkatli yolu göstermeyecektir. Ancak bazen, keşif ziyareti yapmak mümkün olmaz, örneğin laboratuvar yurt dışındadır ve sizin bu fazladan gidiş dönüş için ayrılmış fonunuz yoktur. Böyle durumlarda, mümkün olduğunca çok detayı telefon ya da internet aracılığıyla görüşmeniz, şansa ve doğaçlama yapma becerinize güvenmeniz gerekir. WFSJ ve SciDev.Net tarafından oluşturulmuştur. 9

10 8.6 Hikâyenizi süslemek için insanları kullanın Bilim muhabirleri olarak, yeni gelişmelerin ardındaki araştırmalara ve verilere genellikle çok ilgi duyarız. Ancak izleyicilerimiz konuların teknik yönlerine o kadar da meraklı değildir. Okuyuculara ya da izleyicilere gereğinden fazla bilgi vermek onları bunaltır; siz onları haberinizle ilgili olarak heyecanlandıramadan önce başka bir yazıya ya da kanala geçmişlerdir bile. Haberlerde insanları kullanmak, bu sorunu önlemenin en iyi yoludur. İzleyiciniz bilimsel olgular ve rakamlarla ilgilenmeyebilir, ama hemen hemen herkes insan hikâyeleriyle ilgilenir. Eğer haberinizdeki bilim konusunun sıradan insanları nasıl etkilediğini açıklayabilir ve gösterebilirseniz, çok daha fazla sayıda insana ulaşma olasılığınız yüksek olur. a. Örnek olarak insanlar İnsan unsurunu haberinize dâhil etmenin iyi bir yolu, hikâyenizdeki noktalardan birini örnekleyen bir kişi bulmaktır. Okuyucularınıza ya da izleyicilerinize belirli bir bilimsel olgunun bir insanı bizzat nasıl etkilediğini anlatın ve onlar da farkına bile varmadan hikâyenize takılıp kalsınlar. ÖRNEK: Bu Euronews haberinde, Masai toplumundaki kadın ve çocuklar plastik şişeleri ve güneşi kullanarak sularını dezenfekte ediyorlar. Yakındaki bir klinikte çalışan doktorlar, bu işlemin sonucunda sudan kaynaklanan hastalıkların azaldığını söylüyorlar. [ ] b. Görsellik, ses ve ilgi çekme kaynağı olarak insanlar Bir önceki örnekte de görülebileceği gibi, haberinizde insanların hayatlarıyla ilgili hikâyeler kullanmanın diğer bir iyi nedeni, iyi görseller ve ses sağlamasıdır. Bu da, izleyicilerin haberinizi seyretmeleri ya da uzaktan kumandayı kullanarak başka bir şey seyretmek için kanal değiştirmeleri arasındaki farkı yaratır. c. Hikâyenizi dokuyarak bir araya getirmenizin yolu olarak insanlar Haberinizde anlatacağınız problemin insan kullanılan örneğini sadece haberinizin en başına koymayın. Haber boyunca, vurgulamak istediğiniz farklı unsurları da bu insanlara gönderme yaparak birbirine bağlayın. Haberinizin sonuna yaklaştığınızda da, tanıttığınız insanlara geri dönün. Unutmayın ki, izleyicileriniz onlara ne olduğunu bilmek isteyecektir. ÖRNEK: Aşağıdaki bağlantıda, bir video bulacaksınız (sağ taraftaki menüye bakın). Video, dizindeki eklem iltihabının tedavisi için üç yıl önce ameliyat edilen bir adamla konuşulmasıyla başlıyor. Haberin sonunda, bundan sonra ne yapmaya karar verdiğini aktarmak için yine aynı adama geri dönülüyor. Çalışma: Dizdeki eklem iltihabı için en az ameliyat kadar etkin bir tedavi [ ] WFSJ ve SciDev.Net tarafından oluşturulmuştur. 10

11 8.7 Televizyondaki anlatı yayınlarını planlamak Bazı televizyon kanallarında, anlatı programları yapmak için özel bir çaba harcanır. Jan Lublinski şöyle yazıyor: Almanya da, hikâye anlatı cümlesi denilen tekniği kullanmak televizyon bilim muhabirleri arasında oldukça popülerdir. (Bu kursun Ders 1, Bölüm 1.7: Muhabirin kamerasından ve Bölüm 1.9: Anlatı yazısı na bakın). [ ] ve [ ] En basit şekliyle, hikâye anlatı cümlesi şöyledir: Bugün sizlere,... isimli baş karakterimin hikâyesini anlatacağım. (Karakterin adı) şu güçlükle / zorlukla / mücadeleyle / düşmanla karşı karşıya. En sonunda, güçlük (güçlüğün) / zorluk (zorluğun) / mücadele (mücadelenin) çözümlendi (üstesinden gelindi) ya da hiçbir şey değişmedi. Buradaki amaç, hikâyeyi filme almaya başlamadan önce, hikâyenin ana yapısına karar vermektir. Pek çok bilim haberinde, muhabirlerin hikâyelerinin ana hatlarını bir hikâye anlatı cümlesiyle özetlemeleri zorunludur. Böylece editör bilimsel olguların ötesinde ne tür bir hikâye anlatılacağını görmüş olur. Televizyon muhabirinin de nelerin filme alınacağı, hikâyenin hangi açılardan gösterileceği gibi konularda daha net bir fikri olur. Tabii ki muhabir, ana karakteri ve onun çektiği zorluğu ya da verdiği mücadeleyi yakından takip edecektir. Ana karakter bir araştırmacı olabilir, ama bu zorunlu değildir. Örneğin, ana karakter olarak, dizüstü bilgisayarları deneyen bir grup okul çocuğunu da seçebilirsiniz. ( Bugün sizlere, ilk dizüstü bilgisayarlarını alan Nijerya daki bir grup okul çocuğunun hikâyesini anlatacağım. Maalesef bu dizüstü bilgisayarlar, birkaç günlük kullanımdan sonra bozuldular ve ne tamir edilebiliyor ne de yenisiyle değiştirilebiliyorlar. ) Ya da öğretmene yakın kalıp şöyle diyebilirsiniz: ( Bugün sizlere, sınıfındaki öğrencileri ilk kez dizüstü bilgisayar kullanan Nijerya daki bir öğretmenin hikâyesini anlatacağım. Öğretmen oldukça memnun, ama hiç kimse ona bu dizüstü bilgisayarları derslerle bağlantılı olarak nasıl kullanabileceğini anlatmamış. Ama o yine de, bilgi teknolojisi dünyasının kapılarını sınıfına açmış olmaktan hoşnut. ). Ana karakter, ne anlatmak istediğinize bağlı olarak, ekinleri tehdit eden milyarlarca böcek veya rüzgâr ya da nehirdeki bir şişe olabilir. NOT: Bu teknikle çalışmaya değer, ama bu tekniğin başarılı bilimsel çekimlere giden pek çok yoldan sadece birisi olduğunu unutmayın. WFSJ ve SciDev.Net tarafından oluşturulmuştur. 11

12 8.8 Anlamlı grafikler yaratın Detaylı süreçleri tarif etmek Bilimsel hikâyeleri görsel olarak açıklarken bazen kullanacak görüntünüz kalmaz. Eğer çok detaylı işlemler hikâyenizi geliştirmekte önemli rol oynuyorsa, söylemek istediğiniz şeyi açıklamak için sadece laboratuvar gereçlerinin ya da sokaktaki insanların görüntülerini kullanmayın; grafik kullanın. Grafik kullanmak, kavramlarınızı alıp grafik gösterimler yaratma becerisine sahip, ne söylemek istediğinizi ve bunu nasıl söylemek istediğinizi anlayan bir editör/grafik tasarımcı bulmanızı gerektirir. Aynı zamanda, kaliteli bir şeyler üretmek için yeterli zaman ve para ayırmanız gerekir. Eğer editör/ grafik tasarımcıya bir şeyler üretmek için bir iki gün verirseniz, iyi bir sonuç elde etmeyi beklemeyin. Ayrıca açıklamaya çalıştığınıza benzer çizim ve görüntülerin yer aldığı bilim kitapları bulup editör/grafik tasarımcıya yardımcı olun. WFSJ ve SciDev.Net tarafından oluşturulmuştur. 12

13 8.8.2 Listeleri etkin bir şekilde kullanmak Grafik kullanmak için en iyi nedenlerden birisi, grafiklerin özetlemek istediğiniz bir dizi öğe için kullanılmasıdır. Eğer haber sırasında sadece bir liste okursanız, izleyiciler muhtemelen bir şeyleri kaçıracaklardır. Bu öğeleri ya da noktaları grafik şeklinde listeleyerek, anlaşılmalarını izleyicileriniz için daha kolay hale getirin. Grafiğin söylediğiniz şeyle bire bir aynı olması gerekmediğini unutmayın, özellikle de grafiğin üstüne yapılan seslendirme uzunsa. Eğer bir izleyici zihinsel olarak, konuşulan bilgiyi anlamak ile görsel bilgiyi algılamak arasında bir seçim yapmak zorunda kalırsa, görsel bilgi her seferinde galip gelir. Bu televizyonun doğası gereği böyledir. İzleyiciye görsel olarak odaklanacağı bir referans noktası vermek için, söylediğiniz şeyi grafikle özetleyin ve bu arada anlattığınız kavramı grafiğin üstüne yapacağınız seslendirmede daha derinlemesine açıklayın. Listeyi görsel olarak net ve basit tutun. ÖRNEK: Bölüm 8.6 da eklem iltihaplı dizlerle ilgili haberde grafikler kullanılmıştır. Çalışma: Dizdeki eklem iltihabı için en az ameliyat kadar etkin bir tedavi [ ] WFSJ ve SciDev.Net tarafından oluşturulmuştur. 13

14 8.8.3 Ne tür grafikler? Grafik kullanırken bir numaralı kural şudur: Basit olsun. İzleyicinize az miktarda bilgi göstermek, onları bir anda detaylarla dolu bir ekrana maruz bırakmaktan her zaman daha iyidir. İnsan aklı kısa bir zaman dilimi içinde sadece belli miktarda bir bilgiyi algılayabilir. Kısa bir süre için görünüp kaybolan karışık grafikler hiç kullanılmamalı, çünkü bu durumda sadece birkaç kişi ne demek istediğinizi anlayabilir. Eğer grafik kullanarak görsel olarak aktarmak zorunda olduğunuz çok fazla bilgi varsa, tek bir gösterim yerine, bir dizi gösterim kullanın. Aynı zamanda, hareketsiz bir görsel yerine, bunu yapabilecek uzman bir ekibiniz ve fırsatınız varsa hareketli bir grafik kullanın, bu tür grafikler haberinize büyük değer katacaktır. Grafiklerinizi basit tutmayı, yalnızca büyük puntolu harfler ve rakamlar kullanmayı unutmayın. Müzik ve ses efektleri de grafiklerinize çok şey katar. Bunlar izleyicilerin özellikle hareketsiz grafiklere olan ilgilerini kaybetmeden daha uzun süre dikkat etmelerini sağlar. Araştırmacılardan araştırma sırasında çekilmiş fotoğraf ve videolar, hazırlanmış grafik ve animasyonlar isteyin. Bunlar çok yararlı olabilir. ÖRNEK: Daily Planet programındaki bu haber, Çin in yağmur yağdırmak ve belli bölgelerde doluyu engellemek için havayı durumunu nasıl değiştirdiğini anlatan grafikler kullanıyor. [ ] WFSJ ve SciDev.Net tarafından oluşturulmuştur. 14

15 8.9 Taslak Tecrübeler gösteriyor ki, yazdığınız hikâye mutlaka çektiğiniz hikâyeyle aynı olmaz ve çekimden sonra kurgu aşamasında da değişikliğe uğrar. Bir video haberi yapmak, başından sonuna kadar yaratıcı bir süreçtir. Adım adım gitmeniz, gerçekleşen koşullara göre davranmanız ve orijinal planınızda ayarlamalar yapmanız gereklidir. Ama yine de işe bir planla başlamanız, kafanızda hikâyenin en son haliyle ilgili bir görüntüye sahip olmanız ve sekansları düzenlemeniz önemlidir. İşte taslak bu noktada işin içine girer. Taslak size şunları söyler: 1. Açılış ve kapanış sekansları nelerdir? 2. Anlatı yapısı şu veya bu sekansa ne kadar yer verilecektir? 3. Hikâyeye yaklaşımınızın açısını olduğu kadar, ihtilaf, gerilim ve komik anları aktaracak sekansların organize edildiği yapı nasıl olacaktır? 4. İnsanların ne söyleyeceğinin kabataslak bir özeti. 5. İhtiyaç duyduğunuz çekimler nerede neyin çekileceği bilgisi. Esas olarak kendi kullanımınız için, taslakla birlikte şunlar da olmalı: 1. Araştırma tesislerinin ve stüdyo dışındaki mekânların listesi. 2. Konuşmanız gereken insanların ve her birine soracağınız soruların listesi. 3. Elinizde mevcut bulunan (arşivlerden, haber kurumlarından, Avrupa Birliği nden, devlet kurumlarından ya da sivil toplum kuruluşlarından, araştırmacıların kendileri tarafından hazırlanmış) görüntülerin bir listesi. 4. Gerekli kişilerin bir listesi telefon numaraları ve e-posta adresleri. Taslak size vizyonunuzu netleştirmek ve ileriki adımlarınızı belirlemekte yardımcı olur. Bir taslak yaklaşık 1000 kelimeliktir. Belli bir standardı yoktur; sadece ülkeden ülkeye değil, bir eyalet içindeki televizyon kanallarında bile farklılık gösterir. Bazen sol (görseller) ve sağ (ses) olmak üzere iki tarafa ayrılır. Bazen görseller yukarda ve seslendirme ya da senkronlar (insanların konuşmaları) aşağıda sekans sekans tarif edilir. ÖRNEK: Aşağıda, Bölüm 8.24: Gözden geçirme soruları nda daha detaylı olarak inceleyeceğiniz bir taslak bulacaksınız: Alıştırma 2: [ ] Büyüleyici Örümcekler Taslak 1. Genel giriş Görsel: Çeşitli örümcekler, örümceklerin detayları Seslendirme: Sadece birkaç tür hayvan aynı anda hem bu kadar beğeni, hem de bu kadar nefret uyandırır. Sadece birkaç fobi araknofobi kadar güçlüdür. Şimdi hep beraber, örümceklere duyulan korkuyu, evrimin bu eşsiz aşamasına duyulan saygıya dönüştürelim. Görsel: Pallas Athena, Arachne yi bir örümceğe dönüştürür. Seslendirme: Örümcekler pek çok mit ve efsaneye konu olmuştur. Örümceklerle ilgilenen bilimin adı bile, eski bir Yunan efsanesinden kaynaklanır. Arachne, kendi dokuma becerilerinden öyle gurur duyuyordu ki, bilim ve sanat tanrıçasına meydan okuyarak onu yarışmaya davet etti. Ancak, Arachne nin dokuması, Pallas Athena için yeterince iyi değildi ve Arachne bir örümceğe dönüştürüldü. WFSJ ve SciDev.Net tarafından oluşturulmuştur. 15

16 2. Örümceklerin incelendiği bir araştırma tesisinin sunulması Görsel: Ústí nad Labem de bulunan J. E. Purkynĕ Üniversitesi, Doğa Bilimleri Fakültesi nin dışı; Biyoloji Bölümü laboratuvarının içi. Laboratuvarda bulunan Dr. J. H. örümceklerle ilgili temel gerçekleri açıklıyor: Örümcekler bundan 350 milyon yıl önce ortaya çıkmışlardır; günümüzde türü ve milyarlarca bireyi vardır; her yıl 200 yeni örümcek türü ortaya çıkmaktadır. 3. Örümceklerin özellikleri Görsel: Örümceğin vücut bölümlerinin detayları Seslendirme: Örümceklerin genellikle sekiz gözleri vardır; vücutları prosoma adı verilen göğüsle birleşmiş bir baştan ve bir karından oluşur. Ağzın kenarlarında, zehir salgı bezlerinin çıkış noktaları vardır. Böceklerden farklı olarak, örümceklerin sekiz bacağı vardır. Bunlar avcı hayvanlardır ve aktif olarak av peşinde koşarlar. Örümcekleri üç tipik özellik tanımlar: zehirli salgı bezleri, dış sindirim ve ipeğin nadir bir üretim ve kullanım metodu. Görsel: Bir fareyi avlayan ve öldüren bir örümcek, zehir dişlerinin ayrıntılı görüntüsü, hareketsiz bir av Seslendirme: Örümceğin gırtlağı çok dar olduğundan ve daha büyük nesneleri yutmasına izin vermediğinden yiyeceğin sindirimi örümceklerin vücutlarının dışında olur. Av, büyük dişlerin altında bulunan özel salgı bezlerinin ürettiği zehir tarafından uyuşturulur ya da öldürülür. Ava daha sonra sindirim sıvıları akıtılır ve iç dokular sıvı hale gelene ve avın vücudundaki ince bir delikten emilecek duruma gelene kadar birkaç dakika ya da saat boyunca bırakılır. 4. Örümceklerin verdiği zarar Görsel: Zehirli örümceklerin fotoğrafları ve insanlarda ve hayvanlarda neden oldukları yaraların resimleri Seslendirme: Hemen hemen bütün örümcekler zehir üretebilirler. Ancak, insanlar açısından tehlike yaratanlar, kara dul ve Loxosceles ve Atrax cinslerine ait örümcekler ve toprakta kapakçıklı yuvası olan örümceklerdir; çünkü diğer türlerden farklı olarak bu örümcekler insan derisini ısırarak delebilirler. Örneğin, kara dul dört miligramlık zehir enjekte edebilir, ki bu da bir laboratuvar faresini 20 dakikada, bir kobayı altı buçuk saat içinde ve bir kediyi beş gün içinde öldürebilir. At ve deve gibi büyük memelilerde, örümcek ısırığına bağlı ölümler nadiren görülür. Örümcek zehrine karşı aşırı direnç gösteren hayvanlar, koyunlar ve keçilerdir. 5. Örümceklerin faydaları Görsel: Arşiv epilepsiden muzdarip bir hasta Seslendirme: Örümcek zehri insanlara faydalı da olabilir. İlaç şirketleri, epilepsiye karşı gelecekte yapılması ümit edilen bir ilacın ham maddesi olarak kullanılabileceği düşünülen, toprakta kapakçıklı yuvası olan örümceklerin zehirlerini satın alıyorlar. 6. Örümcek ipliğinin özellikleri Görsel: Güzel örümcek ağları Seslendirme: Dr. Hajer, örümceklerin en karakteristik özelliğinin eğirme organı ve bunun ürünü olan örümcek ağı olduğunu söylüyor. Bu ağ kimyasal açıdan ipek böceği tarafından üretilen ipeğe benziyor, ama örümcek iplikçikleri çok daha karmaşık. 6a. Örümceğin teşrihi memecikler Görsel: Bir örümceğin kesilip parçalara ayrılması, eğirme organının detayları. Seslendirme: Örümceğin eğirme organı, büyük karnına bağlı olan üç ila dört çift memecikten oluşur. Örümcek iplikçiği ve diğer iplikçikler arasındaki ana farklılık örümcek iplikçiğinin sıkılığı değil, kopmaksızın çekilip uzatılabileceği derecedir. Örümcek iplikçiği, yüzde 30 oranına kadar uzatılabilirken insan liflerindeki iplikçikler sadece yüzde 10 oranında uzatılabilir. WFSJ ve SciDev.Net tarafından oluşturulmuştur. 16

17 6b. Örümceklerin ve ağlarının ağırlıklarını ölçmek, örümcek iplikçiğinin çeşitli kullanımları Görsel: Örümceklerin, ağlarının ve kozalarının tartılması Seslendirme: Örümcekler memeciklerini dört amaçla kullanırlar. İlk olarak, koza denilen ve içinde yumurtaların gelişip büyüdüğü ipek yastıkçıklar için gereken malzemeyi üretirler. İkinci olarak, barınmak için iplikçik üretirler. Ayrıca, avlarını yakalamak için ördükleri tuzakların yapımı ve tamiri için iplikçik üretirler. Ve son olarak, kendilerini aşağıya sallandırmak için kullandıkları iplikçikleri üretirler. Dr. Hajer, bireyleri 75 mikrogram ağırlığında olan en büyük örümceklerin, 126 mikrogram ağırlığında ağlar ürettiklerini söylüyor. Böyle bir ağ, 2 metre uzunluğundadır ve küçük kuşları bile tutabilir. 6c. Mikroskop altında iplikçikler Görsel: Atomik Kuvvet Mikroskobi Laboratuvarı, üzerinde örümcek iplikçiği numunesi olan mikroskop camı, bu numunenin mikroskop altına yerleştirilmesi, numuneye monitörden bakılması Seslendirme: Nano boyutta görüntü sağlayan yüksek çözünürlüklü bir atomik kuvvet mikroskobu, biyolojik numunelerin üç boyutlu görüntülerini verir. Bu yolla, iplikçiklerin mekanik, elektriksel ve manyetik özellikleriyle ilgili bilgi sahibi olabiliriz. Amerika Birleşik Devletleri nde yapılan araştırmalar Avrupa bahçe örümceklerinin ürettiği iplikçiğin, ağırlıkları kıstas alındığında çelikten daha güçlü olduğunu, çelik benzeri Kevlar adı verilen süper güçlü bir polimerle de yarıştığını göstermiştir. Görsel: Örümcek ağı iplikçiklerinin mikro çekimleri Seslendirme: Ağ iplikçikleri uçan bir böceği yakalamak ve onun kinetik enerjisini emmek zorundadır. Ağın dairesel yapısı, enerjiyi uçan böceğin ağa çarptığı noktadan alarak bütün ağ yüzeyine dağıtır. Kinetik enerji ısıya dönüştürülür, böylece aksi takdirde böceği ağdan geriye doğru fırlatacak olan ani ve sert bir tepki yaratmaz. 7. Örümcekleri gözlemlemek Görsel: Sera içi, dışı, iplikçiklerle kaplı bir opuntia (kaktüsgiller ailesinde sınıflandırılan bir bitki cinsi) Seslendirme: Araştırma için kullanılacak en iyi iplikçikleri belirlemek için, örümceklerin ağlarını gerçekte nasıl kullandıklarını öğrenmek amacıyla, bilim insanlarının örümcekleri hayvan davranışlarının incelenmesi bilimi olan etolojinin bakış açısından da incelemeleri gereklidir. Görsel: Bir ev örümceği, unlu bite yaklaşıyor, onu iplikçikle kaplıyor ve emiyor. Seslendirme: Burada, ev örümceği ağından yayılan iplikçik titreşimleri aracılığıyla ağında bir av olduğundan haberdar oluyor ve unlu bitini bitkiden ayırmaya çalışıyor. Böcek, esnek iplikçikler tarafından ağın içine fırlatılmıştır. Burada örümcek böceği iplikçiklerle kaplar, içini sindirim enzimleriyle doldurur ve sonra emer. Bu bilgi, insanlara fayda sağlayabilir. Dr. Hajer, en çok neleri incelediğini açıklıyor: uç koşullarda yaşayan küçük örümcekler. Kendi geliştirdiği özel bir araştırma metodu ile örümceğin var olması için gerekli olan bütün organların minyatür hale nasıl geldiğini inceliyor. 8. Örümceklerde üreme Görsel: Argyrodes türünün üremesi zehir dişlerinin ayrıntıları, kozalar, erkek ve dişi örümcekler Seslendirme: Örümceklerin benzersiz bir üreme şekilleri vardır. Argyrodes türü, kleptoparazitler arasında sınıflandırılır. Bu türün bireyleri, Avrupa bahçe örümceklerine ait ağların dış kenarına yerleşir ve onların avını çalarlar. Çiftleşirken, dişinin saldırganlığına engel olmak için, erkek örümcek ön gövdesindeki göğüs bölgesinde bulunan bir yumrudan bir tür aşk iksiri salgılar. Görsel: Theridiosoma türünün üremesi dişi örümcek aşağı sallanan iplikçiğin üzerindeki erkeği yakınına çeker WFSJ ve SciDev.Net tarafından oluşturulmuştur. 17

18 Seslendirme: Theridiosoma türünün erkeği acı bir kaderle karşı karşıyadır. Çiftleşme uzun saniyeler sürer ve 40 ila 50 dakika boyunca tekrarlanır. Aradaki duraklamalar sırasında, erkek dişiden ayrılmak ister, ama dişi, erkek örümceğin iplikçiğini çekerek onu kendine yaklaştırır. Aynı zamanda, erkeğin memeciklerinden ipek sağar ve kendine protein sağlamak için bunu yer. Sonunda erkek, bitkin düşer ve ölür. 9. Evcil hayvan olarak örümcekler Görsel: İçinde örümcekler olan akvaryumlar, güzel, büyük ve kıllı örümceklerin detayları Seslendirme: Örümceklerin iyi bir ünü yoktur Üreme şekilleri, bacaklarının sayısı, kıllı gövdeleri ve yırtıcılıklarından dolayı olsa gerek. Ancak, aşırı becerikli oldukları ve etkili savunma ve saldırı mekanizmaları da inkâr edilemez. Bu nedenle, hâlâ sıklıkla evlerde sevilen ev hayvanları olarak besleniyorlar. WFSJ ve SciDev.Net tarafından oluşturulmuştur. 18

19 8.10 Çekimin planlanması Büyük bir prodüksiyon için çalışmadığınızı varsayalım. Büyük prodüksiyonlar nadirdir ve parasal gücü bunlara yetecek ülkeler az sayıdadır. Bunun yerine, sadece bütçenizde değil, bilim hikâyelerini çekebilecek tecrübeye sahip ekip üyelerinde de sınırlandırmalarınız olduğunu farz edelim. İdeal olarak, ekibinizde üç kişi vardır siz (bilim muhabiri), kameraman ve ses teknisyeni (bazen ses teknisyeni olmaksızın da idare edebilirsiniz). Bazen, geri hizmet verecek ya da yazma gibi bazı görevleri üstlenecek bir de yapımcı olacaktır. Bütün bu insanlar stüdyo dışındaki mekânlarda çok meşgul olacaklardır. Muhabir (eğer bu işleri paylaşacak bir yapımcı yoksa) hikâyeyi planlar, metni yazar ve çekimi yönetir. Kameraman (eğer bir teknisyen yoksa) ses ve ışıkları idare edebilir. Ya muhabir ya da kameraman aynı zamanda sürücüdür, çünkü bütün ekipmanlarınızı taşımak için bir aracınız olması gerekir. Bazen yapayalnız kalabilirsiniz. Ancak, mümkünse bir ekiple çalışmanız tavsiye edilir. Ekip üyelerinin üstlendikleri farklı roller tam bir sorumluluk gerektirir. Ne kadar çok insan işin içinde olursa, hata yapma ya da bir şey unutma olasılığı o kadar düşük olacaktır. Diğer insanlar da size değerli fikirler verebilir, bu da tıkanıp kaldığınız zaman çok faydalı olur. Ekip üyelerinin seçimi çok önemlidir. Sadece işle ilgili özellikleri değil, karakterleri de önem taşır. Takım çalışmasında başarılı olmalıdırlar; aynı zamanda dakik, güvenilir ve stresle başa çıkabilecek nitelikte olmak zorundadırlar. Çekimin kendisi oldukça çaba gerektiren bir şeydir ve sinirleri bozuk bir çalışma arkadaşını yatıştırmak zorunda olmak, zaten zor olan işinizde kullanabileceğiniz değerli enerjinizin boş yere harcanması demektir. Ancak, pek çok televizyon kanalında, birlikte çalışacağınız ekibi seçemezsiniz, bu yüzden sizinle çalışan insanlardan en iyi şekilde yararlanmaya çalışmak zorundasınız. Ekip arkadaşlarınızla olan iletişiminizi işinizin bir parçası olarak görün. Onların yaptıkları işlere değer verdiğinizi hissetmelerini sağlayın. Pek çok vasat muhabir, eğer haber iyi olmazsa kameramanı suçlar. İyi televizyon muhabirleri ise, geçimsiz bir ekiple çalışsalar bile oldukça makul bir haber yapmayı başarırlar. Tabii ki çekim tam olarak taslakta sıralandığı şekilde yapılmak zorunda değildir. Çekimleri istediğiniz sırayla yapabilir ve çektiğiniz sekansları montaj odasında hoşunuza gittiği şekilde kurgulayabilirsiniz. Aynı zamanda, çekim alanındayken beklenmedik biçimde karşınıza çıkabilecek iyi görsel fırsatları değerlendirmeye her zaman yeterince hazırlıklı ve esnek olun. Ne çıkacağını asla bilemezsiniz! Çekim vakit alan bir şeydir ve bu sırada ne gibi sorunlar çıkabileceğini asla tahmin edemezsiniz. Bu nedenle her zaman randevularınızı, diyelim ki tahmin edilen iki saat yerine dört saate, ya da yarım gün yerine tam bir güne ayarlayın. Böylece, çekim gecikirse insanların sinirleri bozulmaz. Çekim tahmin edildiği şekilde giderse de herkes mutlu olur. WFSJ ve SciDev.Net tarafından oluşturulmuştur. 19

20 8.11 Çekim için gereken ekipman Stüdyo dışındaki mekânı keşfe çıktığınızda, çekimde ne tür ekipmanlar kullanacağınıza da karar vermeniz gerekir: Röportajlarda, uzun süreli sabit çekimlerde ve panoramik çekimlerde kullanacağınız tripod olmazsa olmaz. Röportajlar için mikroportlar (kıyafete iliştirilen küçük mikrofonlar) gereklidir. Makro lensler küçük nesneleri, numuneleri ve böcekleri çekerken yararlı olur. Teleobjektifler, binaların ya da daha uzaktaki doğa olaylarının yakın çekimleri için kullanılır. Her ne kadar günümüzde çoğu mikroskop bilgisayara bağlı olsa ve slaytta olup biten her şey monitörden kaydedilebilse de, kameranızı mikroskopların video çıkışına bağlamak için kablolara ihtiyaç duyabilirsiniz. Eğer bilgisayar ekranlarını çekmeniz gerekiyorsa, kameranızın ekranların frekansına göre ayarlanabildiğinden emin olun. Aksi takdirde, haberinizde bilgisayar ekranlarını net bir şekilde gösteremezsiniz. Eğer LCD ekranlar kullanıyorlarsa endişe etmenize gerek yoktur. Beyaz ışık lambalarına ve renkli ışık lambalarına ihtiyacınız olabilir. İdeal olarak, ekipman ayarlamasını, kameramanınıza amaçlarınızı ve ilgili detayları açıklayarak ve onun gerekli ekipmanı temin etmesini sağlayarak yapmalısınız. Ama giderek artan bir şekilde kullanıcı dostu haline gelen teknolojideki yeni gelişmeleri izlemekten de geri kalmayın. Çekim için yola çıkmadan önce, bütün cihazların çalıştığından emin olun. Çünkü tamamıyla onlara bağımlısınız! Kullanmayı düşündüğünüzden fazla kaset alın; çekmeyi planlamadığınız ilginç ve merak uyandıran bir şeyle karşılaşabilirsiniz. WFSJ ve SciDev.Net tarafından oluşturulmuştur. 20

SİZİN WEB SİTENİZ BİR TANEDİR!

SİZİN WEB SİTENİZ BİR TANEDİR! 1 SİZİN WEB SİTENİZ BİR TANEDİR! Tabi şu da bir gerçek ki, sizin siteniz 350 milyon ve hala artmakta olan siteden bir tanesidir. Sitenizin diğerlerinden ayrılması ve ayakta kalması için ne yapabilirsiniz?

Detaylı

Neden Daha Fazla Satın Alalım?

Neden Daha Fazla Satın Alalım? Neden Daha Fazla Satın Alalım? Ana Tema Önerilen Süre Kazanımlar Öğrenciye Kazandırılacak Beceriler Yöntem ve Teknikler Araç ve Gereçler Giderek artan bilinçsiz tüketim ve üretim çevreyi olumsuz etkiliyor.

Detaylı

KİŞİSEL "GÜÇ KİTABINIZ" Güçlenin!

KİŞİSEL GÜÇ KİTABINIZ Güçlenin! KİŞİSEL "GÜÇ KİTABINIZ" Güçlenin! Hangi alanlarda başarılıyım? Ne yapacağım? Okul hayatınız bittiğinde, önünüze gerçekleştirebileceğiniz çok sayıda fırsat çıkar. Kendi iş yerlerini açan insanların ne tür

Detaylı

ÖZEL ÜSKÜDAR SEV İLKÖĞRETİM OKULU

ÖZEL ÜSKÜDAR SEV İLKÖĞRETİM OKULU ÖZEL ÜSKÜDAR SEV İLKÖĞRETİM OKULU AYLIK BÜLTENLER SERİSİ EKİM, 2008 SAYI: 2 KONU: Çocuğunuzun Beceri ve Yeteneklerini Nasıl Geliştirebilirsiniz? Aileler çocuklarının mutlu bireyler olmalarını ve en yüksek

Detaylı

SUNUM TEKNİKLERİ. Burcu Örentürk Aybat

SUNUM TEKNİKLERİ. Burcu Örentürk Aybat SUNUM TEKNİKLERİ Burcu Örentürk Aybat Isınalım! Çoklu ortam araçlarında sunum hazırlarken dikkat etmeniz gereken bir fikir/kural/ipucu düşünün. Power Point programını kullanın. Bu fikiri/kuralı/ipucunu

Detaylı

GOOGLE DRİVE KULLANARAK FORM OLUŞTURMA

GOOGLE DRİVE KULLANARAK FORM OLUŞTURMA GOOGLE DRİVE KULLANARAK FORM OLUŞTURMA Google Docs yani Google Dokümanlar hizmeti bir süre önce Google Drive adlı bulut depolama hizmetinin içerisine alındı ve çok daha gelişerek yoluna devam etti. Google

Detaylı

Yeşilalım Projesi. Eğiticilerin Eğitimi. 12-14 Şubat 2013 Ankara

Yeşilalım Projesi. Eğiticilerin Eğitimi. 12-14 Şubat 2013 Ankara Yeşilalım Projesi Eğiticilerin Eğitimi 12-14 Şubat 2013 Ankara 1 Öğrenme Hedefleri Yetişkin öğrenenlerin özelliklerini öğrenmek; Yetişkinlere uygun çeşitli eğitim yöntemleri ile yaklaşımlarını uygulamak;

Detaylı

http://kariyer.ieu.edu.tr

http://kariyer.ieu.edu.tr ÖZGEÇMİŞİ ANLAMAK Öncelikle özgeçmişin nedir ve ne işe yarar açıklığa kavuşturalım. Özgeçmiş kim olduğunuzu, eğitim ve deneyimlerinizi içeren iyi sunulmuş bir özettir. Özgeçmişin tek amacı bir staja veya

Detaylı

Koçluk, danışanın problemlerini çözüme ulaştırmak ve yolunu aydınlatmaktır.

Koçluk, danışanın problemlerini çözüme ulaştırmak ve yolunu aydınlatmaktır. BEN BĐR YAŞAM KOÇUYUM 7.SEANS Koçluk ve danışmanlık Bazen öyle zamanlar olur ki danışanlarınızın koçluk hizmetinin sınırları içinde olmayan problemlerine yardım etme durumunda kalırsınız. Böyle zamanlarda

Detaylı

Eğiticilerin Sınıf Yönetimi Yeterliklerinin Geliştirilmesi. Doç.Dr. Ali E. Şahin Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi

Eğiticilerin Sınıf Yönetimi Yeterliklerinin Geliştirilmesi. Doç.Dr. Ali E. Şahin Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Eğiticilerin Sınıf Yönetimi Yeterliklerinin Geliştirilmesi Doç.Dr. Ali E. Şahin Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi İçerik Sınıf ve sınıf yönetimi kavramları Sınıf yönetiminin boyutları Düzeni oluşturma

Detaylı

VERİMLİ DERS ÇALIŞMA İÇİN ÖNERİLEN ÇEŞİTLİ ÇALIŞMA METODLARI

VERİMLİ DERS ÇALIŞMA İÇİN ÖNERİLEN ÇEŞİTLİ ÇALIŞMA METODLARI VERİMLİ DERS ÇALIŞMA İÇİN ÖNERİLEN ÇEŞİTLİ ÇALIŞMA METODLARI Etkili olduğu görülmüş çalışma formülleri vardır. Bunlara formül diyoruz çünkü izlenecek belirli işlemleri kapsar. Değişik çalışma işlemlerinin

Detaylı

Sağlık kayıtlarınızda değişiklikler Özet Bakım Kayıtları

Sağlık kayıtlarınızda değişiklikler Özet Bakım Kayıtları Lütfen bu broşürü okumak için zaman ayırınız Sağlık kayıtlarınızda değişiklikler Özet Bakım Kayıtları Biz, (İngiltere deki NHS) sağlık kayıtlarınızı sakladığımız ve Değişiklikler nedir? Hasta bakımının

Detaylı

Aslı Zülal Çizim: Ayşe İnan Alican

Aslı Zülal Çizim: Ayşe İnan Alican Aslı Zülal Çizim: Ayşe İnan Alican Bilim Çocuk dergisinin 158. sayısının ekidir. Yalnızca Fotoğrafları Kullanarak Bir Öykü Anlatın Yalnızca fotoğrafları kullanarak bir öykü anlatmaya ne dersiniz? Söz gelimi

Detaylı

Yaptığım şey çok acayip bir sır da değildi aslında. Çok basit ama çoğu kişinin ihmal ettiği bir şeyi yaptım: Kitap okudum.

Yaptığım şey çok acayip bir sır da değildi aslında. Çok basit ama çoğu kişinin ihmal ettiği bir şeyi yaptım: Kitap okudum. Türkiye deki en büyük emek israflarından birisi İngilizce öğreniminde gerçekleşiyor. Çevremde çok insan biliyorum, yıllarca İngilizce öğrenmek için vakit harcamış, ama hep yanlış yerlerde harcamış. Bu

Detaylı

Koç Üniversitesi nde ders verme tecrübelerim BURAK ÖZBAĞCI 2013

Koç Üniversitesi nde ders verme tecrübelerim BURAK ÖZBAĞCI 2013 Koç Üniversitesi nde ders verme tecrübelerim BURAK ÖZBAĞCI 2013 2002 yılından beri Koç Üniversitesi nde lisans ve lisansüstü toplam 16 farklı dersi, 35 farklı şubede anlattım. 8-10 kişilik küçük sınıflara

Detaylı

SİNEMA YÖNETMENİ TANIM

SİNEMA YÖNETMENİ TANIM TANIM Sinema için oyunlaştırılmış öykü ve romanların (senaryoların) oyuncular tarafından canlandırılması ve oyunun filme alınmasını sağlayan kişidir. A- GÖREVLER - Yazılı metni (senaryoyu) görsel olarak

Detaylı

Hazırlayan: Tuğba Can Resimleyen: Pınar Büyükgüral Grafik Tasarım: Ayşegül Doğan Bircan

Hazırlayan: Tuğba Can Resimleyen: Pınar Büyükgüral Grafik Tasarım: Ayşegül Doğan Bircan Hazırlayan: Tuğba Can Resimleyen: Pınar Büyükgüral Grafik Tasarım: Ayşegül Doğan Bircan Mart 2009 Kendi Yaşam Öykünüzü Yazın Diyelim ki edebiyatla uğraşmak, yazı yazmak, bir yazar olmak istiyorsunuz. Bu

Detaylı

Öğrenme Verileri. Bl 1: 1a, 1b, 2a, 2b, 2c, 2d, 2e, 2f, 2g, 2h, 2i, 2j, 2k, 2l Bl 2: 2g, 5f. Unit 6 Micro-organisms. 50 dakika

Öğrenme Verileri. Bl 1: 1a, 1b, 2a, 2b, 2c, 2d, 2e, 2f, 2g, 2h, 2i, 2j, 2k, 2l Bl 2: 2g, 5f. Unit 6 Micro-organisms. 50 dakika Ana Aşama 2 Bl 1: 1a, 1b, 2a, 2b, 2c, 2d, 2e, 2f, 2g, 2h, 2i, 2j, 2k, 2l Bl 2: 2g, 5f Çalışma Ünitesi Unit 6 Micro-organisms Tahmini Eğitim Süresi 50 dakika Enfeksiyonların Yayılması Bolümü kötü El Hijyeninin,

Detaylı

First Discoveries Seviyesi Kullanım Kılavuzu

First Discoveries Seviyesi Kullanım Kılavuzu First Discoveries Seviyesi Kullanım Kılavuzu FIRST DİSCOVERİES SEVİYESİNE HOŞ GELDİNİZ FIRST DISCOVERIES-BAŞLANGIÇ First Discoveries, seviyesine ulaşmak için ComLearning Online English ana sayfasından

Detaylı

Etik Karar Alma Modeli

Etik Karar Alma Modeli General Dynamics'te, neredeyse her gün iş etiğiyle ilgili kararlarla karşı karşıya geliyoruz. Bunların birçoğu çok açık ve çözüm için fazla düşünmek gerekmiyor: doğal bir tepki olarak doğru olanı yapıyoruz.

Detaylı

RADYO-TV TEKNİSYENİ A- GÖREVLER

RADYO-TV TEKNİSYENİ A- GÖREVLER TANIM Radyo ya da televizyonda yayınlanacak bir programın tasarı aşamasından yayın aşamasının sonuna kadar tüm evrelerde çalışan teknik ara elemandır. A- GÖREVLER - Senaryo yazımda görev alabilir, - Film

Detaylı

ÇOKLU ZEKA ÖZELLİKLERİ

ÇOKLU ZEKA ÖZELLİKLERİ ÇOKLU ZEKA ÖZELLİKLERİ I- Açıklama Sizi tam olarak tanımladığına inandığınız her cümlenin yanına 1 yazın. Eğer ifade size uygun değilse, boş bırakın. Sonra her bölümdeki sayıları toplayın. Bölüm 1 Nesneleri

Detaylı

Tasarım Aşaması. Eksiksiz Fonksiyonel Tanımlamalar

Tasarım Aşaması. Eksiksiz Fonksiyonel Tanımlamalar Tasarım Aşaması Bu aşama üretici ve alıcının niyet mektubu ya da geliştirme anlaşmasını imzalamaları ile başlar. Tasarım son tasarım planı, son bütçe ve taraflar arasındaki kesin anlaşmaya dayanan kati

Detaylı

TEHLİKELİ YOLCULUKLAR

TEHLİKELİ YOLCULUKLAR TEHLİKELİ YOLCULUKLAR Maun masanın sahibi, ciddi bakışlarını üstümden çekmiyordu. O izin verse ben de gözümden birkaç damla yaş çıkmasına izin verecektim. Doktorumun karşısında oturmuş, son sözlerini kavramaya

Detaylı

Dino-Lite USB mikroskoplar, uzmanlar için

Dino-Lite USB mikroskoplar, uzmanlar için Dino-Lite USB mikroskoplar, uzmanlar için Dino-Lite USB mikroskoplar, uzmanlar için Dino-Lite dijital mikroskoplar Dino-Lite dijital mikroskoplar dünya çapında kendilerini kanıtlamışlardır. Birçok farklı

Detaylı

SPİKER TANIM A- GÖREVLER. Spikerleri, radyoda ve televizyonda görev yapanlar olarak iki gruba ayırabiliriz.

SPİKER TANIM A- GÖREVLER. Spikerleri, radyoda ve televizyonda görev yapanlar olarak iki gruba ayırabiliriz. TANIM Daha önce hazırlanan haber bültenlerini ve diğer duyuruları radyo veya televizyon kanalıyla izleyici veya dinleyicilere aktaran kişidir. TRT nin yapmış olduğu tanım: Dilbilgisi, fonetik, diksiyon,

Detaylı

Çevremizdeki Kimyasal Maddeler

Çevremizdeki Kimyasal Maddeler Çevremizdeki Kimyasal Maddeler Ana Tema Önerilen Süre Kazanımlar Öğrenciye Kazandırılacak Beceriler Yöntem ve Teknikler Araç ve Gereçler Kimyasal maddeler, çevreyi ve insan sağlığını olumsuz yönde etkileyebilir.

Detaylı

BİL 101 - Bilişim Teknolojileri. PowerPoint 2007. http://bil.etu.edu.tr/bil101

BİL 101 - Bilişim Teknolojileri. PowerPoint 2007. http://bil.etu.edu.tr/bil101 BİL 101 - Bilişim Teknolojileri PowerPoint 2007 http://bil.etu.edu.tr/bil101 Etkili Sunum Hazırlama Teknikleri 2 Etkili Sunum Hazırlama Dinleyici kitlenizi belirleyin. Dinleyiciler uzman kişiler mi? Sıradan

Detaylı

Powerpoint; Microsoft ofis programları içinde bulunan bir sunum hazırlama programıdır.

Powerpoint; Microsoft ofis programları içinde bulunan bir sunum hazırlama programıdır. Powerpoint; Microsoft ofis programları içinde bulunan bir sunum hazırlama programıdır. Powerpoint ile toplantılar da veya herhangi bir konu üzerinde açıklama getirmek için sunu hazırlarız. Powerpoint2003

Detaylı

Satış Servisi Müşterilerinizin soru ve problemlerine satıştan önce ve sonra nasıl cevap vereceksiniz?

Satış Servisi Müşterilerinizin soru ve problemlerine satıştan önce ve sonra nasıl cevap vereceksiniz? Web Sitesi Hazırlarken İş Stratejisi Birçok firma başarısını web sitesine olan ziyaret sayısı ile ölçer. Hâlbuki gerçek başarı genel olarak belirlenen strateji ile ilgilidir. Web tasarımcıları ile çalışmaya

Detaylı

BULUNDUĞUMUZ MEKÂN VE ZAMAN

BULUNDUĞUMUZ MEKÂN VE ZAMAN 1.SINIFLAR PYP VELİ BÜLTENİ (20 Ekim 2014 05 Aralık 2014 ) Sayın Velimiz, Okulumuzda yürütülen PYP çalışmaları kapsamında, disiplinler üstü temalarımız ile ilgili uygulama bilgileri size tüm yıl boyunca

Detaylı

VERİMLİ DERS ÇALIŞMA TEKNİKLERİ. Verimli ders çalışmayı öğrenmek istiyor musunuz?

VERİMLİ DERS ÇALIŞMA TEKNİKLERİ. Verimli ders çalışmayı öğrenmek istiyor musunuz? VERİMLİ DERS ÇALIŞMA TEKNİKLERİ Verimli ders çalışmayı öğrenmek istiyor musunuz? Ders Çalışmanızın Nedenleri ve Sonuçları Verimli Ders Çalışma Yolları Nelerdir? Amaçların ve Önceliklerin Belirlenmesi Her

Detaylı

KOÇLUK NEDİR? İNCİ TOKATLIOĞLU Profesyonel Koç-Uzman Eğitimci

KOÇLUK NEDİR? İNCİ TOKATLIOĞLU Profesyonel Koç-Uzman Eğitimci KOÇLUK NEDİR? İNCİ TOKATLIOĞLU Profesyonel Koç-Uzman Eğitimci Neden Koçluk? İnsanların günlük koşuşturma içinde hayatlarının bazı yönlerinde dengenin kaçtığını fark edemez. (iş, aile, dostlar ve kendimiz

Detaylı

Çocuk Dergiciliği Alanında Türkiye den İki Örnek Bilim Çocuk ve Meraklı Minik

Çocuk Dergiciliği Alanında Türkiye den İki Örnek Bilim Çocuk ve Meraklı Minik Çocuk Dergiciliği Alanında Türkiye den İki Örnek Bilim Çocuk ve Meraklı Minik Zuhal Özer 18 Nisan 2013, İzmir Çocuk Dergileri - Amaçlar Çocuklara küçük yaşlardan itibaren bilimi sevdirmek, Bilimin yaşamın

Detaylı

DEMANS. ÿ Bu bir Demans (bunama hastalığı) olabilir mi? ÿ Demans tam olarak nedir? ÿ Alzheimer tipi Demans nasıl cerayan eder?

DEMANS. ÿ Bu bir Demans (bunama hastalığı) olabilir mi? ÿ Demans tam olarak nedir? ÿ Alzheimer tipi Demans nasıl cerayan eder? Sağlık Dairesi Bilgilendiriyor. ÿ Bu bir Demans (bunama hastalığı) olabilir mi? ÿ Demans tam olarak nedir? ÿ Alzheimer tipi Demans nasıl cerayan eder? ÿ Demans nasıl tedavi edilebilir? ÿ Ne gibi önlem

Detaylı

Windows Live Movie Maker

Windows Live Movie Maker Windows Live Movie Maker Nedir? Movie Maker ile, bilgisayarınızda yer alan fotoğraf ve videolarınızı kullanarak, bunlar üzerinde düzenlemeler, değişiklikler yapabilir, müzik dosyaları ekleyebilir, mikrofon

Detaylı

ProQuest DISSERTATIONS AND THESIS FULL TEXT

ProQuest DISSERTATIONS AND THESIS FULL TEXT ProQuest DISSERTTIONS ND THESIS FULL TEXT Kullanım Kılavuzu Kapsam Kendi alanındaki tek veritabanı olan bu veritabanı Mühendislik, Tıp Bilimleri, Fizik, Psikoloji, Eğitim, Edebiyat, Felsefe, Sosyal Bilimler,

Detaylı

KULLANICI DENEYİMİ ARAŞTIRMASI

KULLANICI DENEYİMİ ARAŞTIRMASI HASTA EĞİTİMİ DERSİ KULLANICI DENEYİMİ ARAŞTIRMASI Kullanıcı Deneyimi Araştırması Raporu 03 Örgün Öğrencilerin Aldıkları Uzaktan Eğitim Dersi Hakkındaki HASTA EĞİTİMİGörüşleri DERSİ KULLANICI DENEYİMİ

Detaylı

ÖĞRENME FAALİYETİ 31

ÖĞRENME FAALİYETİ 31 ÖĞRENME FAALİYETİ 31 GÖRSEL İŞİTSEL TEKNİKLER VE MEDYA ALANI (RADYO, TELEVİZYON VE SİNEMA) AMAÇ Bu faaliyet sonucunda görsel - işitsel teknikler ve medya yapımcılığı alanındaki meslekleri tanıyabileceksiniz.

Detaylı

FEN BİLİMİ EĞİTİMİNDE NANO TEKNOLOJİ UYGULAMALARI

FEN BİLİMİ EĞİTİMİNDE NANO TEKNOLOJİ UYGULAMALARI Öğretmenin; Okulu: Branşı: Öğretmenlik Deneyimi: yıl 1. Fen eğitiminde hangi konuların öğrencilerin ilgisini daha çok çektiğini düşünüyorsunuz? (örneğin; geleneksel konular veya temel konular, küresel

Detaylı

Yaşamımızı sürdürebilmemiz için kullanıp attığımız bazı

Yaşamımızı sürdürebilmemiz için kullanıp attığımız bazı ANA SINIFI PYP VELİ BÜLTENİ (11 Mayıs -19 Haziran 2015 ) Sayın Velimiz, Okulumuzda yürütülen PYP çalışmaları kapsamında; disiplinler üstü temalarımız ile ilgili uygulama bilgileri size tüm yıl boyunca

Detaylı

Ek 6. ÇALIŞANLARI DEĞERLENDİRMEK İÇİN KULLANILACAK KRİTERLER. 16. Temsil Yeteneği

Ek 6. ÇALIŞANLARI DEĞERLENDİRMEK İÇİN KULLANILACAK KRİTERLER. 16. Temsil Yeteneği Ek 6. ÇALIŞANLARI DEĞERLENDİRMEK İÇİN KULLANILACAK KRİTERLER 16. Temsil Yeteneği Kurumu temsil yeteneğinden yoksun, tutarsız ve güven oluşturmayan bir izlenim vermektedir. 1 Giyim, konuşma ve tavırlarında

Detaylı

BAŞVURU. Proje Adı İngilizce Adı Proje Kod Adı Projenin tek satırda özeti Yapımcı Firma Yapımcı Yönetmen

BAŞVURU. Proje Adı İngilizce Adı Proje Kod Adı Projenin tek satırda özeti Yapımcı Firma Yapımcı Yönetmen Aşağıda sayfa sayfa tarif edilen başvurunuzu projenizin Kod adı nı kullanarak pdf olarak kaydedin. Başvurunun Türkçe versiyonunu bir pdf olarak kaydedin: [proje kod adı].pdf, İngilizce versiyonunu ise

Detaylı

GÖRÜŞME GÖRÜŞME GÖRÜŞME. Sanat vs Bilim? Görüşme Yapma Becerileri. Hangi Amaçlar için Kullanılır? (mülakat-interview)

GÖRÜŞME GÖRÜŞME GÖRÜŞME. Sanat vs Bilim? Görüşme Yapma Becerileri. Hangi Amaçlar için Kullanılır? (mülakat-interview) Görüşme Görüşme Türleri Görüşme Süreci (mülakat-interview) Nitel araştırmada en sık kullanılan veri veri toplama aracıdır. Amacı, bir bireyin iç dünyasına girmek ve onun bakış açısını anlamaktır. Odak

Detaylı

Seviye 1 Ünite 2 Çalışma Planı

Seviye 1 Ünite 2 Çalışma Planı Seviye 1 Ünite 2 Çalışma Planı Değerli Öğrencimiz, İşte bu haftanın çalışma planı. Bu planda detaylandırılmış aktiviteler üzerine 5-6 saat çalışmanızı öneriyoruz. Tavsiyemiz bütün aktiviteleri bir defada

Detaylı

İlk adım: konum önemlidir

İlk adım: konum önemlidir 2 İşiniz için yeni bir mekân arama görevi size mi verildi? Çok kolay bir iş olmadığı kesin. Memnun edilecek birçok insan ve düşünülmesi gereken onlarca seçenek arasında nereden başlayacağınızı anlamak

Detaylı

2015-2016 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI 3. SINIFLAR VELİ BİLGİLENDİRME MEKTUBU 2

2015-2016 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI 3. SINIFLAR VELİ BİLGİLENDİRME MEKTUBU 2 2015-2016 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI 3. SINIFLAR VELİ BİLGİLENDİRME MEKTUBU 2 Sayın Veli, Bu mektubumuzda, 2015-2016 Eğitim - Öğretim yılı MEV Koleji Özel Güzelbahçe İlkokulu,3. Sınıflar sınıf öğretmenleri zümresi

Detaylı

2. SINIFLAR PYP VELİ BÜLTENİ (20 Ekim 2014 05 Aralık 2014 )

2. SINIFLAR PYP VELİ BÜLTENİ (20 Ekim 2014 05 Aralık 2014 ) 2. SINIFLAR PYP VELİ BÜLTENİ (20 Ekim 2014 05 Aralık 2014 ) Sayın Velimiz, Okulumuzda yürütülen PYP çalışmaları kapsamında; disiplinler üstü temalarımız ile ilgili uygulama bilgileri size tüm yıl boyunca

Detaylı

BULUNDUĞUMUZ MEKAN VE ZAMAN

BULUNDUĞUMUZ MEKAN VE ZAMAN 3. SINIFLAR PYP VELİ BÜLTENİ BULUNDUĞUMUZ MEKAN VE ZAMAN (28 Ekim 2013-13 Aralık 2013) Sayın Velimiz, Okulumuzda yürütülen PYP çalışmaları kapsamında 28 Ekim 2013-13 Aralık 2013 tarihleri arasında işlediğimiz

Detaylı

Kızla İlk Buluşmada Nasıl Sohbet Edilir? Hızlı Bağ Kurma Teknikleri

Kızla İlk Buluşmada Nasıl Sohbet Edilir? Hızlı Bağ Kurma Teknikleri 1 Kızla İlk Buluşmada Nasıl Sohbet Edilir? Hızlı Bağ Kurma Teknikleri Bugün kızla tanışma anında değil de, flört süreci içinde olduğumuz bir kızla nasıl konuşmamız gerektiğini dilim döndüğünce anlatmaya

Detaylı

Öğretenden Öğrenene Tavsiyeler

Öğretenden Öğrenene Tavsiyeler Öğretenden Öğrenene Tavsiyeler İNGİLİZCE -İngilizce telaffuzun düzeltilmesi adına film ve dizilerin İngilizce alt yazılı olanları izlenilebilir -İngilizce sesli hikâyeler, dinlenerek takip edilebilir.

Detaylı

2014-2015 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI ÖZEL KIRAÇ ANAOKULU DEĞERLER EĞİTİMİ AİLEMİ,ARKADAŞLARIMI VE HAYVANLARI SEVMEK TEMASI FAALİYET SONU RAPORUDUR

2014-2015 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI ÖZEL KIRAÇ ANAOKULU DEĞERLER EĞİTİMİ AİLEMİ,ARKADAŞLARIMI VE HAYVANLARI SEVMEK TEMASI FAALİYET SONU RAPORUDUR 2014-2015 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI ÖZEL KIRAÇ ANAOKULU DEĞERLER EĞİTİMİ AİLEMİ,ARKADAŞLARIMI VE HAYVANLARI SEVMEK TEMASI FAALİYET SONU RAPORUDUR 2014-2015 Eğitim-Öğretim yılı Özel Kıraç Anaokulu Değerler Eğitimi

Detaylı

Parkinson. Bilgileri ve. Desteğ. Parkinson s information and support Turkish

Parkinson. Bilgileri ve. Desteğ. Parkinson s information and support Turkish Parkinson Bilgileri ve Desteğ Parkinson s information and support Turkish Bir Parkinson tanısı, yaşamınızı tepetaklak edebilir. Bize başvurun. Parkinson hastasıysanız ya da bir hastayı tanıyorsanız, muhtemelen

Detaylı

Nasıl Daha İyi Öğrenirim?

Nasıl Daha İyi Öğrenirim? Nasıl Daha İyi Öğrenirim? Farklı Öğrenme Yöntemleri Öğrenciler farklı yöntemlerle öğrenirler. Bunlardan bazıları aşağıda verilmiştir: okuyarak ve okuduğunu hatırlayarak, önemli bölümlerin altlarını çizerek,

Detaylı

Sağlıklı Bilgisayar Kullanımı

Sağlıklı Bilgisayar Kullanımı BİLGİSAYAR NEDİR? Sağlıklı Bilgisayar Kullanımı ŞEYDA BETÜL KÖSE UFUK TAŞDURMAZLI 1 www.bilgisayarnedir.net 2 Sağlıklı Bilgisayar Kullanımı Sağlıklı Bilgisayar Kullanımı Klavye veya fare kullanımı ciddi

Detaylı

Sağlıklı Kan Basıncı Sağlıklı Kalp Atımı

Sağlıklı Kan Basıncı Sağlıklı Kalp Atımı Sağlıklı Kan Basıncı Sağlıklı Kalp Atımı 17 MAYIS 2013 Dünya Hipertansiyon Ligi Girişimidir. 17 MAYIS 2013 Dünya Hipertansiyon Ligi Girişimidir. Hipertansiyon Nedir? Çoğunlukla yüksek kan basıncı olarak

Detaylı

4. SINIFLAR PYP VELİ BÜLTENİ (16 Şubat 2015 27 Mart 2015)

4. SINIFLAR PYP VELİ BÜLTENİ (16 Şubat 2015 27 Mart 2015) 4. SINIFLAR PYP VELİ BÜLTENİ (16 Şubat 2015 27 Mart 2015) Sayın Velimiz, Okulumuzda yürütülen PYP çalışmaları kapsamında; disiplinler üstü temaları ile ilgili uygulama bilgileri size tüm yıl boyunca her

Detaylı

Eğitimde Bilişim Teknolojilerinin Yeri Ve Önemi

Eğitimde Bilişim Teknolojilerinin Yeri Ve Önemi Eğitimde Bilişim Teknolojilerinin Yeri Ve Önemi Sunumumuza Bir Soru İle Başlayalım Laptop Tablet Masaüstü Pc Akıllı Telefon Soru1: Hangisini Kullanıyorsunuz? Laptop Tablet Masaüstü Pc Akıllı Telefon Soru2:

Detaylı

Kulenizin en üstüne koşup atlar mısınız? Tabii ki, hayır. Düşmanınıza güvenip onun söylediklerini yapmak akılsızca olur.

Kulenizin en üstüne koşup atlar mısınız? Tabii ki, hayır. Düşmanınıza güvenip onun söylediklerini yapmak akılsızca olur. 33 Ders 4 Günah Bir dostunuzun size, içi güzel şeylerle dolu ve bütün bu güzelliklerin tadını çıkarmanız için bir saray verdiğini düşünelim. Buradaki her şey sizindir. Dostunuzun sizden istediği tek şey,

Detaylı

Odak noktamız karanlığı tamamen görünür kılmaktır. starlight teknolojisi

Odak noktamız karanlığı tamamen görünür kılmaktır. starlight teknolojisi Odak noktamız karanlığı tamamen görünür kılmaktır starlight teknolojisi 2 starlight teknolojisi Benzersiz 7/24 kameraları Aydınlatma koşullarından bağımsız olarak net ve işe yarar görüntülere güvenebilseniz

Detaylı

OKULA BAŞLARKEN OKULA BAŞLAMA SÜRECİ

OKULA BAŞLARKEN OKULA BAŞLAMA SÜRECİ OKULA BAŞLARKEN Okul, aileden sonra çocuğun içinde bulunduğu ilk temel sosyalleşme kurumudur. Okul dönemi, çocuk için ailesinden ilk ayrılış dönemidir; çünkü çocuk, okula başladığında evden farklı bir

Detaylı

Ünitemi Planlama. Modül 2

Ünitemi Planlama. Modül 2 Modül 2 Ünitemi Planlama Bu Defter Intel Öğretmen Programı Çevrimiçi Temel Kursu kapsamında kullanılacaktır. Tüm kurs boyunca, düşüncelerinizi çevrimiçi araçlara ya da bu deftere kayıt edebilirsiniz. Bu

Detaylı

2011$ Çocuklu'Yaşam'Merkezi'' İlkiz&Özcan&Sönmez&

2011$ Çocuklu'Yaşam'Merkezi'' İlkiz&Özcan&Sönmez& Çocuklu'Yaşam'Merkezi'' İlkiz&Özcan&Sönmez& 2011$ Sahip&olduğunuz&ebeveynlik&değerlerinize&uygun,&size&özgü& koçluk& alın,& hayalini& kurduğunuz& mutlu& aile& hayatının& tadına&çıkarın&&& $ ÇOCUKLU$YAŞAM$MERKEZİ$

Detaylı

KULLANMA KILAVUZU ÜRÜN KODU : SB401. Dikkat!

KULLANMA KILAVUZU ÜRÜN KODU : SB401. Dikkat! KULLANMA KILAVUZU ÜRÜN KODU : SB401 Dikkat! I.Tedbirler 1. Ürünü kullanmadan önce lütfen bu kullanma kılavuzunu dikkatlice okuyun ve ileride referans olması için saklayın. Kılavuzda verilen talimatlara

Detaylı

Pandemik grip. Grip salgını (dünya grip salgını) hakkında bilmeniz gereken bilgiler.

Pandemik grip. Grip salgını (dünya grip salgını) hakkında bilmeniz gereken bilgiler. Pandemik grip Grip salgını (dünya grip salgını) hakkında bilmeniz gereken bilgiler. Bu broşürde neler yazılıdır? Bu broşürde grip pandemisi (dünya grip salgını) hakkında bilgiler verilmiştir. Dünya grip

Detaylı

TÜRK DİLİ II. Teori (saat/hafta) Uygulama (saat/hafta) Laboratuar (saat/hafta) 2 - - 2. Dersin Adı Kodu Yarıyıl AKTS. 1.YIL/ 2.

TÜRK DİLİ II. Teori (saat/hafta) Uygulama (saat/hafta) Laboratuar (saat/hafta) 2 - - 2. Dersin Adı Kodu Yarıyıl AKTS. 1.YIL/ 2. TÜRK DİLİ II Dersin Adı Kodu Yarıyıl Türk Dili II Önkoşullar Dersin dili Dersin Türü Dersin öğrenme ve öğretme teknikleri Dersin sorumlusu(ları) Dersin amacı Dersin öğrenme çıktıları TKD104 Yok Türkçe

Detaylı

VAIO FZ serisi burada

VAIO FZ serisi burada Sayı:19 VAIO FZ serisi burada Bu Ay... DSC-W200 ile etkileyen performans Tatil e Hazır mısınız? HD nin İhtişamı, Hard Disk in Kolaylığı Büyük Ekran Keyfi Size Daha Yakın VAIO FZ için 5 Muhteşem Neden Etkileyen

Detaylı

ZoomText 10 Ekran Büyütücü Program

ZoomText 10 Ekran Büyütücü Program ZoomText 10 Ekran Büyütücü Program ZoomText programı, az görenlerin bilgisayar kullanırken ekranı rahatlıkla görebilmeleri için kullanılan bir ekran büyütme programıdır.ve Artık bilgisayar kullanmak ZoomText

Detaylı

İç Mimari için BIM 1. bölüm

İç Mimari için BIM 1. bölüm İç Mimari için BIM 1. bölüm BIM (Yapı Bilgi Sistemi) hakkındaki görüşler genellikle binanın dış tasarımı ve BIM in mimari tasarımın bu alanına getirdiği faydalar üzerine odaklanır. Binaların katı modelleri,

Detaylı

TÜM BİLGİLER KESİNLİKLE GİZLİ TUTULACAKTIR. Anketi Nasıl Dolduracaksınız? LÜTFEN AŞAĞIDAKİ HİÇBİR İFADEYİ BOŞ BIRAKMAYINIZ. İsim:... Cinsiyet:...

TÜM BİLGİLER KESİNLİKLE GİZLİ TUTULACAKTIR. Anketi Nasıl Dolduracaksınız? LÜTFEN AŞAĞIDAKİ HİÇBİR İFADEYİ BOŞ BIRAKMAYINIZ. İsim:... Cinsiyet:... OA TÜM BİLGİLER KESİNLİKLE GİZLİ TUTULACAKTIR İsim:... Cinsiyet:... Doğum Tarihi:... Bugünün Tarihi:... Anketi Nasıl Dolduracaksınız? Aşağıda bazı ifadelerin listesi bulunmaktadır. Lütfen her ifadeyi çok

Detaylı

Acilen markete gitmeniz gerek. Gardırobunuzdan çarçabuk ne seçersiniz?

Acilen markete gitmeniz gerek. Gardırobunuzdan çarçabuk ne seçersiniz? Bayanlara Özel Test Giysi Seçiminiz Kişiliğiniz Hakkında Ne Söylüyor? 1-1Formun Üstü Bir iş toplantısındasınız ve tek bayan sizsiniz. a) Zekice yorumlarınızla öne çıkar, varlığınızı hissettirirsiniz. b)

Detaylı

D218 Sosyal Siyaset: Sosyal Yardım, Güç ve Çeşitlilik CDA1: CDA5613

D218 Sosyal Siyaset: Sosyal Yardım, Güç ve Çeşitlilik CDA1: CDA5613 D218 Sosyal Siyaset: Sosyal Yardım, Güç ve Çeşitlilik CDA1: CDA5613 Bölüm 2 Clarke Bu programda D218 ya da bir başka derse çalışmak için en önemli becerilerden birini konuşacağız. Konumuz, not tutmak.

Detaylı

FİLM ATÖLYESİ VE AHMET TANER KIŞLALI SANATEVİ NDEN YARARLANMA KOŞULLARI

FİLM ATÖLYESİ VE AHMET TANER KIŞLALI SANATEVİ NDEN YARARLANMA KOŞULLARI FİLM ATÖLYESİ VE AHMET TANER KIŞLALI SANATEVİ NDEN YARARLANMA KOŞULLARI Film Atölyesinin teknik olanaklarının ve Ahmet Taner Kışlalı Sanatevi nin öğrenciler ve öğretim elemanları tarafından kullanımını

Detaylı

Öğrencilerin başarısını rapor etmek üzere A'dan E'ye not sisteminin kullanılması

Öğrencilerin başarısını rapor etmek üzere A'dan E'ye not sisteminin kullanılması Öğrencilerin başarısını rapor etmek üzere A'dan E'ye not sisteminin kullanılması A'da E'ye not sistemi A dan E ye not verme sistemi öğretmenlerin, net standartlar kullanarak herhangi bir zamanda öğrencilerin

Detaylı

VÜCUDUMUZUN BİLMECESİNİ ÇÖZELİM

VÜCUDUMUZUN BİLMECESİNİ ÇÖZELİM ÜNİTE 1 VÜCUDUMUZUN BİLMECESİNİ ÇÖZELİM DESTEK VE HAREKET SİSTEMİ - 1 Ad :... Soyad :... Vücudumuzu ayakta tutan, hareket etmemizi sağlayan ve bazı önemli organları koruyan sert yapıya iskelet denir. İskelet

Detaylı

ÖZEL ATACAN EĞİTİM KURUMLARI

ÖZEL ATACAN EĞİTİM KURUMLARI ÖZEL ATACAN EĞİTİM KURUMLARI ANAOKULU PSİKOLOJİK DANIŞMANLIK VE REHBERLİK SERVİSİ VELİ BÜLTENİ MAYIS -2012 ÇOCUK VE KİTAP "EĞİTİM YAŞAM İÇİNDİR" 2 ÇOCUK VE KİTAP Önceleri çocuk için kitap bir oyuncaktır.

Detaylı

2. SINIFLAR PYP VELİ BÜLTENİ (16 Şubat-27 Mart 2015 )

2. SINIFLAR PYP VELİ BÜLTENİ (16 Şubat-27 Mart 2015 ) 2. SINIFLAR PYP VELİ BÜLTENİ (16 Şubat-27 Mart 2015 ) Sayın Velimiz, Okulumuzda yürütülen PYP çalışmaları kapsamında; disiplinler üstü temalarımız ile ilgili uygulama bilgileri size tüm yıl boyunca her

Detaylı

Bu dokümanda Adobe Connect Sanal Sınıf uygulamalarının temel kullanımı anlatılacaktır.

Bu dokümanda Adobe Connect Sanal Sınıf uygulamalarının temel kullanımı anlatılacaktır. Adobe Connet Öğrenci Rehberi (v1.0) Bu dokümanda Adobe Connect Sanal Sınıf uygulamalarının temel kullanımı anlatılacaktır. Sanal Sınıfa Katılmak 1. Moodle sistemine giriş yaptıktan sonra ders içerikleri

Detaylı

LSI Keywords İle Sitenizin Sıralamasını Ve Trafiğini Arttırın

LSI Keywords İle Sitenizin Sıralamasını Ve Trafiğini Arttırın LSI Keywords İle Sitenizin Sıralamasını Ve Trafiğini Arttırın Giriş Her web sitesi sahibi, Seo açısından anahtar kelimelerin önemi çok iyi bilir. Fakat içeriğinizi optimize etmek için kullandığınız ana

Detaylı

Bilgisayarın Yararları ve Zararları

Bilgisayarın Yararları ve Zararları BİLGİSAYAR NEDİR? Bilgisayarın Yararları ve Zararları ŞEYDA BETÜL KÖSE UFUK TAŞDURMAZLI 1 www.bilgisayarnedir.net 2 Bilgisayarın Yararları ve Zararları Bilgisayarın Yararları ve Zararları Nelerdir? 2006

Detaylı

4k ultra HD teknolojisi. Odak noktamız her yerde her ayrıntıyı görmenizi sağlamaktır

4k ultra HD teknolojisi. Odak noktamız her yerde her ayrıntıyı görmenizi sağlamaktır 4k ultra HD teknolojisi Odak noktamız her yerde her ayrıntıyı görmenizi sağlamaktır 2 teknolojisi Her yerde her ayrıntıyı görmenizi sağlıyor Büyük bir alanı kapsamak ve uzun bir mesafeden nesneleri tanımlamak

Detaylı

Ailelerle bağlantılar kurmak. İlk Yıllar Öğrenim Çerçevesi ni toplumunuzda yaşama geçirmek

Ailelerle bağlantılar kurmak. İlk Yıllar Öğrenim Çerçevesi ni toplumunuzda yaşama geçirmek Ailelerle bağlantılar kurmak İlk Yıllar Öğrenim Çerçevesi ni toplumunuzda yaşama geçirmek İlk Yıllar Öğrenim Çerçevesi Uygulamasına Dayanan Kaynaklar projesine, Eğitim Çalışma ve İşyeri İlişkileri Bakanlığı

Detaylı

Automata (Özdevinim): Sınıftaki hareketli oyuncaklar Öğretmen kılavuzu

Automata (Özdevinim): Sınıftaki hareketli oyuncaklar Öğretmen kılavuzu Automata (Özdevinim): Sınıftaki hareketli oyuncaklar Öğretmen kılavuzu 1. Giriş Bu kılavuz, sınıflarında eğitimi destekleyip, geliştirmek amacıyla hareketli oyuncaklar atölye çalışması yapmak isteyen tüm

Detaylı

Bir gün Pepe yi görmeye gittim ve ona : Anlayamıyorum her zaman bu kadar pozitif olmak mümkün değil, Bunu nasıl yapıyorsun? diye sordum.

Bir gün Pepe yi görmeye gittim ve ona : Anlayamıyorum her zaman bu kadar pozitif olmak mümkün değil, Bunu nasıl yapıyorsun? diye sordum. PEPE NİN HİKAYESİ Pepe, herkesin olmak isteyeceği türden bir insandı. Her zaman neşeli olup, her zaman, söyleyeceği pozitif bir şey vardı. Birisi istediğinde hemen gidiyor, daima : Daha iyisi olamaz! diye

Detaylı

Final Sınavı. Güz 2005

Final Sınavı. Güz 2005 Econ 159a/MGT 522a Ben Polak Güz 2005 Bu defter kitap kapalı bir sınavdır. Sınav süresi 120 dakikadır (artı 60 dakika okuma süresi) Toplamda 120 puan vardır (artı 5 ekstra kredi). Sınavda 4 soru ve 6 sayfa

Detaylı

Video Hazırlama Programı ile Öğretim Materyali Oluşturulması

Video Hazırlama Programı ile Öğretim Materyali Oluşturulması Öğretim Teknolojileri Destek Ofisi Instructional Technology Support Office Video Hazırlama Programı ile Öğretim Materyali Oluşturulması Orta Doğu Teknik Üniversitesi Middle East Technical University İletişim

Detaylı

Verimli Çalışma. Edinilmiş çalışma alışkanlıkları

Verimli Çalışma. Edinilmiş çalışma alışkanlıkları Verimli Çalışma Edinilmiş çalışma alışkanlıkları Bir üniversite öğrencisi olarak sizden beklenilen, bağımsız bir öğrenci olmanızdır. Kimse nasıl çalışmanız gerektiğini sizden daha iyi bilemez, ancak size

Detaylı

3. SINIF PYP VELİ BÜLTENİ (8 Eylül 2014 17 Ekim 2014 )

3. SINIF PYP VELİ BÜLTENİ (8 Eylül 2014 17 Ekim 2014 ) 3. SINIF PYP VELİ BÜLTENİ (8 Eylül 2014 17 Ekim 2014 ) Sayın Velimiz, Okulumuzda yürütülen PYP çalışmaları kapsamında; disiplinler üstü temalarımız ile ilgili uygulama bilgileri size tüm yıl boyunca her

Detaylı

RADYO-TELEVİZYON MUHABİRİ

RADYO-TELEVİZYON MUHABİRİ TANIM Haber kaynakları ile ilişki kurarak sürekli haber toplayan, gerektiğinde olayları yerinde izleyen, haberi yazılı veya sözlü olarak bağlı bulunduğu radyo veya televizyon kurumuna ileten kişidir. A-

Detaylı

Türkçe Ulusal Derlemi Sözcük Sıklıkları (ilk 1000)

Türkçe Ulusal Derlemi Sözcük Sıklıkları (ilk 1000) Türkçe Ulusal Derlemi Sözcük Sıklıkları (ilk 1000) 14.08.2014 SIRA SIKLIK SÖZCÜK TÜR AÇIKLAMA 1 1209785 bir DT Belirleyici 2 1004455 ve CJ Bağlaç 3 625335 bu PN Adıl 4 361061 da AV Belirteç 5 352249 de

Detaylı

OYUN VE ÇOCUK. -Çocuğun iç dünyasını anlayabilmek. -Çocuğun olayları anlamasına yardım etmek. -Çocuğa olaylarla baş etme becerileri kazandırmak

OYUN VE ÇOCUK. -Çocuğun iç dünyasını anlayabilmek. -Çocuğun olayları anlamasına yardım etmek. -Çocuğa olaylarla baş etme becerileri kazandırmak OYUN VE ÇOCUK Oyun oynamak çocukluk çağına özgü psikolojik, fizyolojik ve sosyal içerikli bir olgudur. Oyun hem zihinsel gelişimin aynası olan hem sosyal becerilerin öğrenildiği hem de duygusal boşalımın

Detaylı

Arzu Güngören & Erkan Altıntaş -2013 ETKİNLİK PLANI

Arzu Güngören & Erkan Altıntaş -2013 ETKİNLİK PLANI ETKİNLİK PLANI 1.Etkinliğin Adı: KELİME AVI Yaş gurubu: 7-14 yaş (çocuğun düzeyine göre değişebilir) Etkinliğin hedefi: okuma 2.Materyaller: İki adet masa 16 adet 20x20 kesilmiş mukavva üzerinde (E,Ş,E,K-K,U,Z,U-K,E,D,İ-

Detaylı

Zorbalık Türleri Nelerdir?

Zorbalık Türleri Nelerdir? Zorbalık Türleri Nelerdir? Fiziksel İlişkisel Sözel Siber Siber Zorbalık elektronik iletişim araçları yoluyla tehdit etmek ve kötü sözler içeren mesajlar göndermek internet ortamında dedikodu yapmak ya

Detaylı

XTRA CONTROLLER PRO KULLANIM KILAVUZU

XTRA CONTROLLER PRO KULLANIM KILAVUZU XTRA CONTROLLER PRO KULLANIM KILAVUZU İÇİNDEKİLER İlgili bölümü göstermesi için içindekiler tablosundaki bir başlığı tıklayın 1. GİRİŞ... 3 2. TRAVELLING ZOOM ÖZELLİĞİ... 5 3. CHAT AND SHOW FOTOĞRAF/VİDEO/MÜZİK

Detaylı

TEKNOLOJİ 6. Sınıf Ders sayısı: 18

TEKNOLOJİ 6. Sınıf Ders sayısı: 18 TEKNOLOJİ 6. Sınıf Ders sayısı: 18 GİRİŞ 6. sınıf teknoloji dersi bu alanda önceden kazanılan bilgilerin devamı niteliğindedir. Bu derste nesnelerin grafiksel gösterimi, yapay malzemeler ve işlemleri,

Detaylı

İngilizce nasıl öğrenilir?

İngilizce nasıl öğrenilir? 1/5 İngilizce nasıl öğrenilir? İlk önce Yabancı dil nasıl öğrenilmez? sorusu ile başlayalım mı? Gramer çalışarak yabancı dil öğrenilemez. Neden mi? Şu cümleye bir bakın: Sorular çalıştıklarınızdan mı çıktı?

Detaylı

İnternet ve BİT Kullanım Kuralları

İnternet ve BİT Kullanım Kuralları ANKARA MAMAK MEHMET ÇEKİÇ ORTAOKULU 1.6. BİT Nİ KULLANIRKEN 1.6. BİT Nİ KULLANIRKEN ETİK ve SOSYAL DEĞERLER Ankara, 2014 ETİK ve SOSYAL DEĞERLER Hazırlayan: Mustafa KATLANÇ www 1.6.1. İNTERNET ve BİT KULLANIM

Detaylı

YARATICI ÖĞRENCİ GÜNLERİ Her Öğrenci Yaratıcıdır

YARATICI ÖĞRENCİ GÜNLERİ Her Öğrenci Yaratıcıdır YARATICI ÖĞRENCİ GÜNLERİ Her Öğrenci Yaratıcıdır Öğrencinin ilgi alanları, becerileri ve yetenekleri düşünüldüğü zaman kendi öğrenme yöntemlerine göre akademik ve/veya kültürel alanda başarılı olabilir.

Detaylı

İÇİNDEKİLER KAVRAMLAR BİR GÜNÜMÜZ. ROLLERİMİZ ve SORUMLULUKLARIMIZ HAKLARIMIZ OKULUMUZ AİLEMİZ SORUMSUZLUK ÇOCUK HAKLARI ÇOCUK HAKLARI BİLDİRGESİ

İÇİNDEKİLER KAVRAMLAR BİR GÜNÜMÜZ. ROLLERİMİZ ve SORUMLULUKLARIMIZ HAKLARIMIZ OKULUMUZ AİLEMİZ SORUMSUZLUK ÇOCUK HAKLARI ÇOCUK HAKLARI BİLDİRGESİ İÇİNDEKİLER KAVRAMLAR BİR GÜNÜMÜZ ROLLERİMİZ ve SORUMLULUKLARIMIZ HAKLARIMIZ OKULUMUZ AİLEMİZ SORUMSUZLUK ÇOCUK HAKLARI ÇOCUK HAKLARI BİLDİRGESİ KAVRAMLAR Birey: Toplumun bir parçası olan ve kendine özgü

Detaylı