Ders Planı. Öğrenim Hedefleri. Doğal İmmünite. Mikroorganizmaların Tanınması

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "09.03.2012. Ders Planı. Öğrenim Hedefleri. Doğal İmmünite. Mikroorganizmaların Tanınması"

Transkript

1 Ders Planı DOĞAL İMMÜNİTE-1 Mikroorganizmaların tanınması Doğal İmmün Sistemin Bileşenleri Doğal bariyerler Dolaşan efektör hücreler Prof. Dr. H. Barbaros ORAL Öğrenim Hedefleri Patern tanıyan reseptörleri (PRR) sınıflandırabilir PRR lerin bağladığı başlıca patojenle ilişkili moleküler kalıpları (PAMP) söyleyebilir Doğal immün sistemin bileşenlerini sayabilir Epitelyal bariyerin bileşenlerini ve işlevlerini anlatabilir Doğal immünitenin dolaşan efektör hücreleri hakkında kabaca fikir yürütebilir Doğal İmmünite Enfeksiyonları önleyen, kontrol eden veya ortadan kaldıran ilk yanıt Edinsel bağışıklığın uyarılması, optimal yanıtın oluşturulması Sürekli işlev gören (epitelyal bariyer) Mikropla karşılaştığında yanıt veren (Fagositler ve kompleman sistemi) 3 4 Mikroorganizmaların Tanınması Doğal immünite mikroorganizmaların yaşamsal yapılarını tanır, normal konak dokusunun değil!!! Self ayrımını iyi yapar PAMPs (patojen-ilişkili moleküler kalıplar) Çift zincirli RNA (virüsler) Metillenmemiş CpG DNA sekansları (bakteriler) N-formylmethionine (bakteriyel proteinler) LPS, teikoik asit, mannoz PRR (pattern recognition receptor) 5 6 1

2 PRR ler mikropların yaşamını sürdürebilmesi için temel olan yapıları tanır. Bu yapılar değişmez. Çeşitli hücre tiplerinin yüzeyinde ya da içinde eksprese edilen hücre-ilişkili PRR ler; antimikrobiyal ve pro-enflamatuvar fonksiyonları aktive eder fagositozu kolaylaştırır Soluble PRR ler, fagositozu ya da hücre dışı öldürme mekanizmalarını aktive ederek mikropların kandan ve hücre dışı sıvılardan eliminasyonunu kolaylaştırır 8 Patern Tanıyan Reseptörler PRR ler germline kodlanır. Sınırlı bir repertuvara sahiptir (~10 3 moleküler patern). Sadece mikropların sınıflarını ve bazı hasarlı dokulardan açığa çıkan molekülleri ayırt edebilir. Isı şok proteinleri MHC sınıf I benzeri moleküller HMGBP-1 Değişikliğe uğramış membran fosfolipitleri Hücre-ilişkili PRR Konum PAMP Bağlantısı Toll-benzeri reseptörler dendritik hücreler, fagositler, endotel hücreleri TLRs 1-9: pek çok bakteriyel ve viral molekül C-tip lektinler fagositler Mannoz reseptörü Dectin: Fungal hücre duvar glukanları Çöpçü reseptörler fagositler CD36: mikrobiyal diasilgliseridler NLRs fagositler (sitoplazma) Nod1,Nod2 ve Nalp3: bakteriyel peptidoglikanlar N-formylmethionyl reseptörü fagositler FPR ve FPRL1: N-formylmethionyl rezidüler içeren peptidler 9 10 Patern Tanıyan Reseptörler Souble PRR Konum PAMP Bağlantısı Pentraxinler plazma CRP: mikrobiyal fosforilkolin ve fosfatidiletanolamin Kollektinler plazma alveoller MBL: terminal mannoz ve fruktoz Surfaktan proteinleri SP-A, SP-D: pek çok mikrobiyal yapı Fikolinler plazma Fikolin: gram pozitif bakterilerde lipoteikoik asit ve N-asetilglukozamin PRR eksprese eden değişik tipte hücreler doğal immün yanıta katılabilir Nötrofiller Makrofajlar Dendritik hücreler Endotel hücreleri Epitel hücreleri Lenfositler ve diğerleri

3 İnsan Drosofila TLRs TLR 1-11 Sitoplazmik kısmında Toll/IL-1 reseptör (TIR) homolog bölge Makrofajlar, dendritik hücreler, nötrofiller, mukozal epitel hücreleri ve endotel hücreleri Memeli TLR leri memelilerde bulunmayan çok sayıda farklı moleküle yanıt oluşturabilir. Hücrenin farklı bölgelerindeki mikropları tanıyabilirler Çeşitli hücreler TLR lerden başka PRR leri eksprese ederek mikrobiyal molekülleri tanırlar. Bazısı, sinyal üretimiyle enflamatuvar yanıtı uyararak, Bazısı da fagositozu güçlendirerek mikrobu öldürür

4 C-tip lektinler: Makrofaj, dendritik hücre ve diğer lökositlerin hücre membranlarında bulunur, karbonhidrat yapıları tanırlar. Mannoz reseptörü: En iyi bilinen C-tip lektin, mikrobun fagositozu Dectin 1: Mantar hücre duvarındaki β-1,3 ve β-1,6 bağlantılı glukanlar, TLR sinyaliyle kesişen sinyal üretir Çöpçü Reseptörler: Fagositlerde bulunur (CD36, CD68, SRB1) Oksitlenmiş lipoproteinlerin hücre içine alınması Aterosklerozda rol oynuyor Mikropların tanınması ve fagositozu N-formil Met-Leu-Phe reseptörler: Nötrofil (FPR) ve makrofajlarda (FPRL1) bulunur. N-formilmetiyonil rezidüsü taşıyan kısa peptitleri tanır Bu reseptöre bağlanan ligantlar, lökositler için en güçlü kemoatraktanlardandır 7 membran geçişli, GTP bağlı G-protein eşli reseptör ailesinden Hücre içi yanıtı trimerik G proteinleri aracılığıyla başlatır. NLRs (NACHT-LRRs): Nod1,Nod2, NALP3 Bakteriyel enfeksiyonun (peptidoglikan) intrasellüler sensörleri Enlamatuvar yanıt aktivasyonu 21 NOD: Nucleotide-binding oligomerization domain NALP3: NACHT, LRR and PYD domains-containing protein 3 22 CARD içeren proteinler (caspase activation and recruitment domain) RIG-1 ve MAD5, viral RNA nın bağlandığı sitoplazmik res. Anti-viral Tip 1 interferonların stimülasyonu

5 Epitelyal Bariyerler Sağlam epitel mikroplarla konak arasında fiziksel bir engel Epitel tabakaları Defensinler/cathelicidin İntraepitelyal lenfositler Mikrop girişinin engellenmesi Mikropların öldürülmesi Mikropların öldürülmesi Deri GİS mukozası Solunum sistemi mukozası Epitel hücreleri ve bazı lökositler antimikrobiyal özellikli peptitler üretir Defensin ler ve Katelesidin ler : Mikroplara direkt toksite, Mikroplara karşı inflamatuvar yanıta katılan hücrelerin aktivasyonu Bariyer epiteli (intraepitelyal T lenfositler; γδ T lenfositler) ve serozal kaviteler (B lenfositlerin B-1 alt grubu) sıklıkla karşılaşılan mikropları tanıyan çeşitli tiplerde lenfositler barındırır. Sitokin sekresyonu Fagositlerin aktivasyonu Enfekte hücrelerin öldürülmesi Dolaşan Efektör Hücreler Nötrofiller Erken fagositoz ve mikropların öldürülmesi Makrofajlar Dendritik hücreler NK hücreleri Etkin fagositoz ve mikropların öldürülmesi, enflamatuvar sitokinlerin salgılanması Antijen sunumu ve edinsel immün yanıtın yönlendirilmesi Enfekte hücrelerin öldürülmesi ve makrofaj aktivasyonu

6 Dolaşan Efektör Hücreler Nötrofiller: µm Dolaşan Efektör Hücreler Mononükleer Fagositler Monosit µm Makrofajlar çok çekirdekli dev hücreler oluşturabilir Filogenetik olarak çok eski Nötrofillerden uzun yaşar, bölünebilir Granüller: Spesifik granüller: lizozim, kollajenaz, elastaz Azürofilik granüller: defensin ve cathelicidin içeren lizozomlar Dolaşımda 6 saat, dokularda birkaç saat yaşarlar Dolaşan Efektör Hücreler Mononükleer Fagositler o Dendritik Hücreler o Doğal ve Edinilmiş Bağışıklığın ilişkilendirilmesi o Uzun membranöz çıkıntıları ve fagositoz yetenekleriyle, lenfoid dokular, mukozal epitel ve organ parankimleri yaygın o PRR eksprese ederler, sitokin sekrete ederek mikroplara yanıt oluşturur o Plazmasitoid Dendritik Hücreler; viral enfeksiyonlara erken hücresel yanıt; endositozla alınan virüsü tanır ve tip I IFN üretirler ÖZET Endozom içerisinde yer alan TLR leri sayınız? TLR-3, -7, -8 ve -9 İntraepitelyal T lenfositler hangileridir? DOĞAL İMMÜNİTE-2 γδ- T lenfositler Dokularda yerleşen makrofajlara birkaç örnek veriniz? SSS Mikroglia KC Kupffer H.leri AC Alveolar makrofajlar Kemik Osteoklastlar Prof. Dr. H. Barbaros ORAL 36 6

7 Ders Planı Lökositlerin enfeksiyon alanına ulaşması Mikropların Fagositozu Fagositlerde hücre içi öldürme Dolaşan efektör hücreler: NK hücreleri Doğal İmmünitenin sıvısal bileşenleri Doğal immünitenin edinsel immüniteyi yönlendirmesi Öğrenim Hedefleri Lökositlerin enfeksiyon alanına nasıl ulaştığını açıklayabilir Fagositoz ve takiben kullanılan hücre içi öldürme mekanizmaları hakkında yorum yapabilir NK hücrelerinin başlıca özellikleri ve işlevlerini anlatabilir Doğal imünitenin sıvısal komponentleri ve göervleri hakkında fikir yürütebilir Edinsel immünitenin aktivasyonu için gerekli 2. sinyalin doğal immünite tarafından oluşturulmasını açıklayabilir Lökositlerin Enfeksiyon Bölgesine Toplanması Nötrofil ve monositler, gerek adezyon moleküllerine bağlanarak, gerekse enfeksiyon alanında üretilen kemoatraktanlar aracılığıyla, kandan enfeksiyon alanına göç ederler. Mikropların fagositozu Mikrop fagositik hücreler tarafından tanınır Nötrofil ve makrofajlar eksprese ettikleri reseptörlerle spesifik olarak mikropları tanırlar Patern tanıma reseptörleri: C-tipi lektinler Scavenger reseptörler Diğer reseptörler: Mikrobu kaplayan konak proteinlerini (opsonin) tanır. Opsonizasyon Ab Kompleman proteinleri Lektinler Mikropların fagositozu Fagositik hücreler Ab lar, kompleman proteinleri ve lektinlere bağlanan yüksek afiniteli reseptörler taşırlar. En etkin opsonizasyon mikrop + Ab kompleksi (Patern tanıma reseptörleriyle olandan daha çok mikrobun fagositozunu sağlar) Fagositler yüksek afiniteli Fc res taşır örn. IgG tipi Ab için FcγRI Kompleman ve lektinler gibi moleküller önemli opsoninlerdir ve fagositler bunlar için reseptör eksprese eder. 41 Mikropları tanıyan çeşitli reseptörler TLR ler Fc Kompleman C3 Sitokin reseptörleri (öz IFN-γ) 42 7

8 Fagosite edilen mikropların öldürülmesi 1. Aktive nötrofil, makrofaj fagolizozomda proetolitik enzimler üretir; Elastaz (Nötrofillerde bulunan geniş spektrumlu serin proteaz) Katepsin G (bakteriyi öldürmek için fagositlerin temel gereksinimi) 2. Fagosit oksidaz sistemi (temel serbest radikal üretim sistemi) IFN-γ ve TLRs sinyali ile indüklenip aktif fagositlerde, fagozomal membranda aktive olan enzim kompleksi NADPH indirgenmesiyle O 2 den Süperoksit radikalleri vb ROS oluşur Süperoksit, H 2 O 2 e dönüşür H 2 O 2, halid iyonlarını reaktive eder ve bakteriler için toksik hipohalous asit oluşur Fagosit oksidaz Ana görevi ROS oluşumu Fagositik vakuoldeki proteolitik enzimlerin aktivitesi için gerekli ortamı sağlamak Herhangi bir komponentinin kalıtsal eksikliği Kr Granülomatöz Hastalık Aktive olmuş makrofajda moleküler oksijen Solunumsal patlama ROS (reaktive oxygen species) Elektron pompası Vakuol membranında elektrokimyasal gradient Elastaz ve katepsin G aktivitesi için gerekli vakuol içi ph ve osmolarite Makrofajlar reaktif nitrojen aracılar (NO) arginin indüklenebilir nitrik oksit sentaz (inos) kataliz sitrüllin sitolitik bir enzim istirahatteki makrofajda yok indüklenir * TLR ı aktive eden mikrop ürünleri * özellikle IFN-γ ile kombine şekilde NO + peroksit yada süperoksit yüksek reaktif peroksinitrit radikalleri Nötrofil-makrofajlar çok güçlü uyarıldıklarında lizozomal enzimler, ROS ve NO nedeniyle konak doku hasarı oluşturabilir. Aktif makrofajların başka bazı fonksiyonları da vardır. Sitokin aracılı (TNF, IL-1, IL-12 ve kemokinler) Fibroblast ve endotel hücreleri için growth faktör doku remodeling Dolaşan Efektör Hücreler Doğal Öldürücüler (NK) (Large Granular Lymphocytes) Enfekte ve zarar görmüş hücreleri tanıyan Doğrudan bu hücreleri öldüren Enflamatuvar sitokin salgılayan Lenfosit soyundan gelen Mononükleer hücrelerin % 5-10 sini oluşturan Kan,dalak ve diğer lenfoid organlarda Ek bir aktiviteye gerek duymadan hedef hücreleri öldüren IFN-γ nın ana kaynağı Enfekte yada zarar görmüş hücrelerin NK tarafından tanınması NK aktivasyonu, aktive edici ve inhibe edici resptörlerden kaynaklanan sinyaller arasındaki bir denge tarafından düzenlenir. Reseptörlerin çoğu; Ligand-binding subunit (diğer hücrelerin yüzeyindeki molekülleri tanır) Signaling subunit komplekleridir. (hücre içine giden aktive veya inhibe edici sinyalleri düzenler)

9 NK başka bir hücre ile etkileştiğinde, sonucu inhibitör yada aktivatör reseptörlerden gelen sinyal belirler NK tarafından eşzamanlı eksprese edilebilen Diğer hücre reseptörleriyle eşzamanlı etkileşebilen Bu reseptörler MHC Class I molekülleri yada, MHC Class I moleküllerine yapısal olarak benzeyen proteinleri tanır. NK hücreler bu molekülleri tanımak için T lenfositlerin kullandığı reseptörlerden farklılarını kullanır Aktivatör reseptörler; Heterojen bir grup ligandla bağlanır. Bu ligantlar; Zarar gören hücrelerde Enfekte hücrelerde (viruslar yada diğer intraselüler mikroplarla) Malign transformasyon geçirmiş hücrelerde eksprese edilir NKG2D; virusla enfekte hücrelerde ve tümör hücrelerinde bulunan class I MHC benzeri yapılara bağlanır. Viral enfeksiyonların ve tümör büyümesinin kontrolünde önemli bir ligandtır Aktivatör reseptörler; İnhibitör reseptörler; CD16 (FcγRIIIa); IgG1 ve IgG3 için düşük afinite reseptörü. Ab kaplı hedef hücreleri öldürür. (Ab bağımlı hücre aracılı sitotoksite) NK aktivatör reseptörleri, ligandına bağlanınca, kinaz bağımlı sinyal kaskadı tetiklenir ve hedef hücrelere karşı hızlı bir sitotoksiteye yol açar. MHC Class I moleküllerine bağlanır. Fosfataz bağımlı sinyal kaskadı tetiklenir Normal doku hücreleri NK etkisinden kurtulur. Özellikle bazı virus enfeksiyonlarında MHC Class I molekül ekspresyonu azalır KIRs (killer cell immunoglobulin like receptor); en geniş inhibitör reseptör grubu CD94/NKG2A; HLA-E yi tanır, diğer MHC klass I peptitlerini sunar NK aktiviteleri ve ekspansiyonu IL-15 ve IL-12 gibi sitokinlerce de uyarılır. IL-15: makrofaj/diğer bazı hücreler NK için çoğalma faktörü IL-12: makrofaj NK dan IFNγ sitotoksik aktivite IL-18 bu aktiviteyi büyütebilir Tip I IFNs, IFN-α, IFN-β, NK sitotoksik potansiyelini IL-12, IL-15, Tip I IFNs (yüksek konsantrasyonda IL-2); enfeksiyona cevapta makrofajlarda üretilir ve doğal immünitede NK ları aktive eder. ITIMs (immunoreceptor tyrosine-based inhibition motif) ITAMs (immunoreceptor tyrosine-based activation motif)

10 NK ların efektör fonksiyonu 1. Enfekte hücreyi öldürmek (ve bazı tümör hücrelerini (öz. Hematopoetik)) 2. Makrofajları fogosite edilmiş mikropları öldürmek için aktive etmek (NK kaynaklı IFNγ aracılığıyla) Granüllerinde hedef hücreyi öldürmeye aracılık eden proteinler taşır (CTL ler gibi) ve CTL lere zaman kazandırır. NK aktivasyonu granüler proteinleri hedef hücreye bırakır Perforin; diğerlerinin girişine yardımcı Granzim; sitoplazmada, hedef hücrede apoptozu başlatır Dolaşan Efektör Proteinler Kompleman MBL (kollektin) C-reaktif protein (pentraxin) Mikropların öldürülmesi, opsonizasyonu ve lökositlerin aktivasyonu Mikropların opsonizasyonu ve kompleman aktivasyonu Mikropların opsonizasyonu ve kompleman aktivasyonu Dolaşan patern tanıma molekülleri ve doğal immütenin efektör proteinleri (doğal immünitenin humoral kolu) Kompleman sistemi Mikropların yok edilmesini ve enflamasyonu güçlendiren ve mikroplar tarafından aktive edilen çeşitli plazma proteinlerinden oluşur. 3 yol Klasik C1 mikroba bağlı IgM, IgG1, IgG3 Alternatif mikrobiyal yapının doğrudan tanınmasıyla tetiklenir Lektin mannoz bağlayan lektin tarafından tetiklenir Mikrobun tanınması sıralı olarak toplanma kompleman proteinlerinin proteaz kompleksine katılması C3 C3b (mikrobiyal yüzeyde birikir, bağlanır) opsonin C5a nötrofiller enflamasyon alanına göçer C6,7,8,9 MAC Memeliler komplemanın konak hücrelerine zarar vermesini önlemek için birtakım regülatuvar proteinler salgılar C3a enflamasyonu uyarır (nötrofiller için kemoatraktan gibi.)

11 Pentraksinler Kısa pentraksin CRP SAP; serum amiloid P Uzun pentraksin PTX3 CRP; sağlıklıda plazma konsantrasyonu çok düşük, hastada x1000 Fagositler IL-1 ve IL-6 KC de sentez diğer akut faz reaktanları (SAP ve diğerleri) SAP & CRP farklı bakteri ve mantarlara bağlanır Fosfotidiletanolamin ve fosfotidilkolin ligandları Opsonin gibi görev yapar C1q bağlanır fagosit C1q resptörü ile etkileşim IgG Fc reseptörüne bağlanır C1q ya bağlanıp klasik yol kompleman aktivasyonu PTX3; Çeşitli hücreler tarafından üretilir Dendritik Endotelyal Makrofaj TLR ligandına ve TNF ye yanıt olarak üretilir Akut faz reaktanı değil Çeşitli ligandlara bağlanır C1q Apoptotik hücre Mikroorganizma Bazı mikroplara (ör Aspergillus Fumigatus) karşı koruyucu Kollektinler ve Fikolinler Kollektinler; kollajene benzer kuyruğu ile kalsiyum bağımlı (C-tip) lektinin boyun kısmına bağlanan proteinler ailesi Doğal immünitenin çözünür patern tanıma molekülleri MBL PS-A (pulmuner surfaktan protein) PS-D MBL Plazma MBL, makrofajlardaki mannoz reseptörleri gibi mikropların yüzey glikoprotein ve glikolipitlerinde bulunan terminal mannoz ve fukoza bağlanır. Makrofajlardaki C1q yüzey reseptörüne bağlanır, mikrobun fagositozuna aracı Komplemanı aktive eder Düşük MBL seviyesi çeşitli enfeksiyonlara yatkınlık oluşturur SP-A ve SP-D; Akciğerlerde (alveollerde) doğal immüniteyi düzenler Çeşitli mikroplara bağlanır ve opsonin olarak etki gösterir, alveolar makrofajlarca fagosite edilmelerini kolaylaştırır Bakteri üremesini doğrudan inhibe eder ve makrofajları aktive eder Eksikliğinde Akciğer enfeksiyonlarına eğilim ARTAR Fikolinler; Kollektinlere benzer Çeşitli bakteri gruplarına bağlanır ve onları opsonize eder MBL ye benze şekilde komplemanı aktive eder Gram (-) bakterilerin hücre duvarındaki lipoteykoik asit ve N-asetilglukozamin ligandlarıdır. Sitokinler TNF, IL-1, kemokinler Enflamasyon IFN-, -β Viral enfeksiyona direnç IFN-γ Makrofaj aktivasyonu IL-12 NK ve T hücrelerinden IFN-γ üretimi IL-15 NK hücrelerinin proliferasyonu IL-10, TGF- β Enflamasyonun kontrolü

12 Doğal immün sistemin sitokinleri Lökositlerin işlevlerini düzenler ve aktive eder Antimikrobiyal yanıtı güçlendiren efektör hücrelerin ve proteinlerin sentezini içeren sistemik değişikliklere yol açabilir. Temel kaynaklar: Makrofaj Nötrofil NK Endotel hücreleri ve bazı epitel hücreleri bazılarını üretebilir İnflamatuvar hücreler arasında ve inflamatuvar hücrelerle yanıt veren doku hücreleri arasında bilgi aktarımını sağlar IFN-α/β, TNF, IL-1, kemokinler, IL-12, IL-15, IFN-γ, IL-10, IL-6 Edinsel immün yanıtı uyarmada doğal immünitenin rolü Ag ile birlikte fonksiyon görerek Ag spesifik T ve B hücrelerin proliferasyonu ve farklılaşmasını uyaracak sinyali sağlar Lenfosit aktivasyonu için, 1. Ag 2. Mikroba yada hasarlanmış hücreye doğal immün yanıtın ürettiği bir mediatör veya bu mediatörün uyardığı bir reseptör sinyal1: immün yanıtın özgüllüğünü sağlar sinyal2: tehlikeli bir enfeksiyon durumunda edinsel immünitenin aktive edilmesini sağlar Doğal immünite sırasında gelişen ve lenfosit aktivasyonu için 2. sinyal olarak fonk gösterenler; Eş uyaran reseptörler (T hücreleri için) Sitokinler (Tve B hücreleri için) Kompleman yıkım ürünleri (özellikle B hücreleri için) 2. sinyal; Sadece gelişecek edinsel yanıtın şiddetini genişletmek için değil Aynı zamanda edinsel yanıtın doğasını etkilemek için gelişir. Örnek: T hücre aracılı immünitenin ana fonksiyonu hücre içi mikropları öldürmesi için makrofajları aktive etmektir. TLR ile tanınan mikroplar T hücre aracılı immün cevabı uyarmak eğiliminde TLR sinyali ASH lerin T hücrelerini Th1 hücrelerine yönlendirir Th1 IFN-γ makrofaj aktivasyonu mikropları ölümü Hücre dışı mikroplar B hücre Ab kompleman aktivasyonu ÖZET Opsonizasyondan sorumlu moleküller nelerdir? Antikorlar, kompleman proteinleri, lektinler NK hücrelerinin öldürmeden sorumlu başlıca granül içerikleri nelerdir? Perforin, granzim B Kompleman aktivasyonunda rol oynayan kollektin hangisidir? MBL Makrofaj aktivasyonundan başlıca sorumlu olan sitokin IFN-γ 71 12

DOĞAL BAĞIŞIKLIK. Enfeksiyonlara Karşı Erken Savunma Sistemi

DOĞAL BAĞIŞIKLIK. Enfeksiyonlara Karşı Erken Savunma Sistemi DOĞAL BAĞIŞIKLIK Enfeksiyonlara Karşı Erken Savunma Sistemi DOĞAL BAĞIŞIKLIK Tüm çok hücreli canlılar mikroorganizmaların yol açacağı enfeksiyonlara karşı kendilerini korumak için intrensek savunma

Detaylı

HÜCRESEL İMMÜNİTENİN EFEKTÖR MEKANİZMALARI. Hücre İçi Mikropların Yok Edilmesi

HÜCRESEL İMMÜNİTENİN EFEKTÖR MEKANİZMALARI. Hücre İçi Mikropların Yok Edilmesi HÜCRESEL İMMÜNİTENİN EFEKTÖR MEKANİZMALARI Hücre İçi Mikropların Yok Edilmesi Hücre içi mikropları yok etmekle görevli özelleşmiş immün mekanizmalar hücre aracılı immüniteyi oluştururlar. Hücresel immünitenin

Detaylı

ÇEKİRDEK EĞİTİM PROGRAMI

ÇEKİRDEK EĞİTİM PROGRAMI ÇEKİRDEK EĞİTİM PROGRAMI Tıp Fakülteleri Mezuniyet Öncesi İmmünoloji Eğitim Programı Önerisi in hücre ve dokuları ilgi hücrelerini isim ve işlevleri ile bilir. Kemik iliği, lenf nodu, ve dalağın anatomisi,

Detaylı

DOĞAL BAĞIŞIKLIK. Prof. Dr. Dilek Çolak

DOĞAL BAĞIŞIKLIK. Prof. Dr. Dilek Çolak DOĞAL BAĞIŞIKLIK Prof. Dr. Dilek Çolak 1 DOĞAL BAĞIŞIKLIK İkinci savunma hattı birinci hat: fiziksel bariyerler Kazanılmış bağışık yanıtın aktivatörü ve kontrolörü 2 DOĞAL BAĞIŞIKLIK Kompleman proteinleri

Detaylı

İMMÜN YANITIN EFEKTÖR GRUPLARI VE YANITIN DÜZENLENMESİ. Güher Saruhan- Direskeneli İTF Fizyoloji AD

İMMÜN YANITIN EFEKTÖR GRUPLARI VE YANITIN DÜZENLENMESİ. Güher Saruhan- Direskeneli İTF Fizyoloji AD İMMÜN YANITIN EFEKTÖR GRUPLARI VE YANITIN DÜZENLENMESİ Güher Saruhan- Direskeneli İTF Fizyoloji AD HÜCRE İÇİ MİKROBA YANIT Veziküle alınmış mikroplu fagosit Sitoplazmasında mikroplu hücre CD4 + efektör

Detaylı

Edinsel İmmün Yanıt Güher Saruhan- Direskeneli

Edinsel İmmün Yanıt Güher Saruhan- Direskeneli Edinsel İmmün Yanıt Güher Saruhan- Direskeneli İTF Fizyoloji AD Doğal bağışıklık Edinsel bağışıklık Hızlı yanıt (saatler) Sabit R yapıları Sınırlı çeşidi tanıma Yanıt sırasında değişmez Yavaş yanıt (Gün-hafta)

Detaylı

Doğal Bağışıklık. İnsan doğar doğmaz hazırdır

Doğal Bağışıklık. İnsan doğar doğmaz hazırdır Doğal Bağışıklık 1 Doğal Bağışıklık İnsan doğar doğmaz hazırdır 2 Mikrop vücuda girdiği zaman doğal bağışıklık onunla saatler içinde savaşır. 3 Doğal bağışıklık ikinci görev olarak adaptif immün cevabı

Detaylı

Mikrop vücudumuza girdiği zaman

Mikrop vücudumuza girdiği zaman Doğal Bağışıklık 1 Doğal Bağışıklık 2 Mikrop vücudumuza girdiği zaman 3 İkinci görevi adaptif immün yanıtı uyarmaktır 4 Hafızası yoktur 5 Doğal Bağılık Yanıtın Kompenentleri 1. Anatomik yapı 2. Mekanik

Detaylı

I- Doğal-doğuştan (innate)var olan bağışıklık

I- Doğal-doğuştan (innate)var olan bağışıklık I- Doğal-doğuştan (innate)var olan bağışıklık Fagositik hücreler (makrofajlar, mast hücreleri) Kompleman sistemi(direkt bakteri hücre membranı parçalayarak diğer immün sistem hücrelerin bunlara atak yapmasına

Detaylı

DİCLE ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ DÖNEM II. KAN-DOLAŞIM ve SOLUNUM DERS KURULU

DİCLE ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ DÖNEM II. KAN-DOLAŞIM ve SOLUNUM DERS KURULU DİCLE ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ DÖNEM II KAN-DOLAŞIM ve SOLUNUM DERS KURULU Doç.Dr. Engin DEVECİ İMMÜN SİSTEM TİPLERİ I- Doğal-doğuştan (innate)var olan bağışıklık Fagositik hücreler (makrofajlar, mast

Detaylı

ADIM ADIM YGS LYS Adım DOLAŞIM SİSTEMİ 5 İNSANDA BAĞIŞIKLIK VE VÜCUDUN SAVUNULMASI

ADIM ADIM YGS LYS Adım DOLAŞIM SİSTEMİ 5 İNSANDA BAĞIŞIKLIK VE VÜCUDUN SAVUNULMASI ADIM ADIM YGS LYS 177. Adım DOLAŞIM SİSTEMİ 5 İNSANDA BAĞIŞIKLIK VE VÜCUDUN SAVUNULMASI İNSANDA BAĞIŞIKLIK VE VÜCUDUN SAVUNULMASI Hastalık yapıcı organizmalara karşı vücudun gösterdiği dirence bağışıklık

Detaylı

HUMORAL İMMUN YANIT 1

HUMORAL İMMUN YANIT 1 HUMORAL İMMUN YANIT 1 Antijen B lenfosit... HUMORAL İMMUN YANIT Antikor üretimi 2 Antijenini işlenmesi ve sunulması Yardımcı T-lenfosit aktivasyonu Yardımcı T hücre- B hücre ilişkisi B hücre aktivasyonu

Detaylı

b. Amaç: Bakterilerin patojenitesine karşı konakçının nasıl cevap verdiği ve savunma mekanizmaları ile ilgili genel bilgi öğretilmesi amaçlanmıştır.

b. Amaç: Bakterilerin patojenitesine karşı konakçının nasıl cevap verdiği ve savunma mekanizmaları ile ilgili genel bilgi öğretilmesi amaçlanmıştır. İMMÜNOLOJİİ I-DERS TANIMLARI 1- Tanım: Konakçı savunma mekanizmalarının öğretilmesi. b. Amaç: Bakterilerin patojenitesine karşı konakçının nasıl cevap verdiği ve savunma mekanizmaları ile ilgili genel

Detaylı

Sitokinler. Dr. A. Gökhan AKKAN İ.Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Farmakoloji ve Klinik Farmakoloji Ab. Dalı www.farmakoloji.org

Sitokinler. Dr. A. Gökhan AKKAN İ.Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Farmakoloji ve Klinik Farmakoloji Ab. Dalı www.farmakoloji.org Sitokinler Dr. A. Gökhan AKKAN İ.Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Farmakoloji ve Klinik Farmakoloji Ab. Dalı www.farmakoloji.org Sitokinler Doğal ve adaptif immünitede rol alan ve hücrelerin immün fonksiyonlarını

Detaylı

DOĞUġTAN BAĞIġIKLIK (INNATE IMMUNITY)

DOĞUġTAN BAĞIġIKLIK (INNATE IMMUNITY) DOĞUġTAN BAĞIġIKLIK (INNATE IMMUNITY) Dr.OLCAY YEĞĠN AKDENĠZ ÜNĠVERSĠTESĠ TIP FAKÜLTESĠ Giriş ve Uyarı Bu sunumda doğal bağışıklık dizgemizin yabancıyı algılamakta kullandığı algaçlardan örnekler verilecek

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. İlyas Yolbaş Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları ABD

Yrd. Doç. Dr. İlyas Yolbaş Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları ABD Yrd. Doç. Dr. İlyas Yolbaş Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları ABD KOMPLEMAN SİSTEMİ Kompleman sistem, (Compleman system) veya tamamlayıcı sistem, bir canlıdan patojenlerin temizlenmesine yardım eden biyokimyasal

Detaylı

3. Sınıf Klinik İmmünoloji Vize Sınav Soruları (Kasım 2011)

3. Sınıf Klinik İmmünoloji Vize Sınav Soruları (Kasım 2011) 3. Sınıf Klinik İmmünoloji Vize Sınav Soruları (Kasım 2011) 1- Virgin B lenfositleri ile ilişkili aşağıda yer alan ifadelerden ikisi yanlıştır. Yanlış ifadelerin ikisini de birlikte içeren seçeneği işaretleyiniz.

Detaylı

TİP I HİPERSENSİTİVİTE REAKSİYONU. Prof. Dr. Bilun Gemicioğlu

TİP I HİPERSENSİTİVİTE REAKSİYONU. Prof. Dr. Bilun Gemicioğlu TİP I HİPERSENSİTİVİTE REAKSİYONU Prof. Dr. Bilun Gemicioğlu HİPERSENSİTİVİTE REAKSİYONLARI TİP I TİP II TİPII TİPIII TİPIV TİPIV TİPIV İmmün yanıt IgE IgG IgG IgG Th1 Th2 CTL Antijen Solübl antijen Hücre/

Detaylı

FAGOSİTER SİSTEM BOZUKLUKLARI. Dr. Gülsün Karasu Bahçeşehir Üniversitesi Tıp Fakültesi Göztepe Medicalpark Hastanesi

FAGOSİTER SİSTEM BOZUKLUKLARI. Dr. Gülsün Karasu Bahçeşehir Üniversitesi Tıp Fakültesi Göztepe Medicalpark Hastanesi FAGOSİTER SİSTEM BOZUKLUKLARI Dr. Gülsün Karasu Bahçeşehir Üniversitesi Tıp Fakültesi Göztepe Medicalpark Hastanesi Doğal Doğal bariyerler İmmmun Cilt yanıt Sekresyonlar (mukus, tükürük, gözyaşı) Fagositler

Detaylı

Nöroinflamasyon nedir? Temel mekanizmaları ve ölçümleme

Nöroinflamasyon nedir? Temel mekanizmaları ve ölçümleme Nöroinflamasyon nedir? Temel mekanizmaları ve ölçümleme Uz. Dr. Tevfik Kalelioğlu Bakırköy Ruh ve Sinir Hastalıkları Hastanesi Nöroinflamasyon nedir? Temel mekanizmaları ve ölçümleme Uz. Dr. Tevfik Kalelioğlu

Detaylı

BİRİNCİ BASAMAKTA PRİMER İMMÜN YETMEZLİK

BİRİNCİ BASAMAKTA PRİMER İMMÜN YETMEZLİK 1 LERDE LABORATUVAR İPUÇLARI GENEL TARAMA TESTLERİ Tam kan sayımı Periferik yayma İmmünglobulin düzeyleri (IgG, A, M, E) İzohemaglutinin titresi (Anti A, Anti B titresi) Aşıya karşı antikor yanıtı (Hepatit

Detaylı

LÖKOSİTLER,ÖZELLİKLERİ. ve İNFLAMASYON. 2009-2010 Dr.Naciye İşbil Büyükcoşkun

LÖKOSİTLER,ÖZELLİKLERİ. ve İNFLAMASYON. 2009-2010 Dr.Naciye İşbil Büyükcoşkun LÖKOSİTLER,ÖZELLİKLERİ ve İNFLAMASYON 2009-2010 Dr.Naciye İşbil Büyükcoşkun Dersin Amacı: * Yabancı maddeye karşı savunma? * Lökosit çeşitleri ve miktarları * Lökopoez * Fonksiyonel özellikleri * Monosit-

Detaylı

DOĞAL İMMÜNİTE. Prof. Dr. Bilun Gemicioğlu. İ.Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi, Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı

DOĞAL İMMÜNİTE. Prof. Dr. Bilun Gemicioğlu. İ.Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi, Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı DOĞAL İMMÜNİTE Prof. Dr. Bilun Gemicioğlu İ.Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi, Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı Bağışıklık? Konağın kendisinden yapısal olarak fark gösteren bir maddeyi yabancı olarak algılaması

Detaylı

TÜBERKÜLOZ İMMÜNOPATOGENEZİ Prof. Dr. Ayşe Yüce 9 MART 2016

TÜBERKÜLOZ İMMÜNOPATOGENEZİ Prof. Dr. Ayşe Yüce 9 MART 2016 TÜBERKÜLOZ İMMÜNOPATOGENEZİ Prof. Dr. Ayşe Yüce 9 MART 2016 Tüberküloz oluşumunu: Basilin virülansı Konakçı yanıtı belirler Basil ile karşılaşan kişilerin büyük kısmında hastalık gelişmeyebilir Aktif

Detaylı

CANDİDA İLE UYARILMIŞ VAJİNAL VE BUKKAL EPİTEL HÜCRELERİNİN SİTOKİN ÜRETİMİ

CANDİDA İLE UYARILMIŞ VAJİNAL VE BUKKAL EPİTEL HÜCRELERİNİN SİTOKİN ÜRETİMİ CANDİDA İLE UYARILMIŞ VAJİNAL VE BUKKAL EPİTEL HÜCRELERİNİN SİTOKİN ÜRETİMİ Emine Yeşilyurt, Sevgi Özyeğen Aslan, Ayşe Kalkancı, Işıl Fidan, Semra Kuştimur Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Mikrobiyoloji

Detaylı

LİZOZOMLAR Doç. Dr. Mehmet Güven

LİZOZOMLAR Doç. Dr. Mehmet Güven LİZOZOMLAR Doç.. Dr. Mehmet GüvenG Lizozomlar tek bir membran ile çevrili evrili veziküler yapılı organellerdir. Lizozomlar eritrosit dışıd ışındaki tüm t m hayvan hücrelerinde h bulunur. Ortalama olarak

Detaylı

Savunma Sistemi: İmmün Yanıt

Savunma Sistemi: İmmün Yanıt Savunma Sistemi: İmmün Yanıt Etkeni ilk karşılayan: Doğal Bağışıklık İkinci aşamada : Özgül bağışıklık Nature Rev Immunol 2004;4:841 ANTİMİKROBİK PEPTİDLER - Defensinler - Katelisidinler - Eozinofil kökenli

Detaylı

*Hijyen hipotezi, astım, romatoid artrit, lupus, tip I diabet gibi otoimmün hastalıkların insidansındaki artışı açıklayan bir alternatiftir.

*Hijyen hipotezi, astım, romatoid artrit, lupus, tip I diabet gibi otoimmün hastalıkların insidansındaki artışı açıklayan bir alternatiftir. * *Hijyen hipotezi, astım, romatoid artrit, lupus, tip I diabet gibi otoimmün hastalıkların insidansındaki artışı açıklayan bir alternatiftir. *Bu hipotez, memelilerin evrimsel geçmişlerinin bir parçası

Detaylı

Romatoid Artrit Patogenezinde SitokinAğı

Romatoid Artrit Patogenezinde SitokinAğı Romatoid Artrit Patogenezinde SitokinAğı Prof. Dr. Ahmet Gül İ. Ü. İstanbul Tıp Fakültesi İç Hastalıkları Anabilim Dalı Romatoloji Bilim Dalı Romatoid Artrit Kronik simetrik poliartrit q Eklemde İnflammasyon

Detaylı

ayxmaz/biyoloji Olumsuz yanıtları: Alerjiler - normalde zararsız maddelere tepki Otoimmün hastalıklar (Diyabet)(Kendi dokularını yok eder)

ayxmaz/biyoloji Olumsuz yanıtları: Alerjiler - normalde zararsız maddelere tepki Otoimmün hastalıklar (Diyabet)(Kendi dokularını yok eder) Vücut Savunmasını Bağışıklık : potansiyel zararlı yabancı maddelere ve anormal hücrelere karşı vücudun ortaya koyduğu savunma yeteneğidir. Aşağıdaki faaliyetleri gerçekleştirir: virüsler ve bakterilere

Detaylı

İmmün Sistemin Tanıtımı

İmmün Sistemin Tanıtımı İmmün Sistemin Tanıtımı Nurşen DÜZGÜN 97 İmmünite, yabancı ve zararlı olan her türlü maddeye (mikroorganizma, protein ve polisakkarid gibi) karşı organizmanın verdiği reaksiyonu tanımlayan bir kavramdır.

Detaylı

Dr. Gaye Erten. 21. Ulusal İmmünoloji Kongresi, 9 Nisan 2011, Marmaris

Dr. Gaye Erten. 21. Ulusal İmmünoloji Kongresi, 9 Nisan 2011, Marmaris Dr. Gaye Erten 21. Ulusal İmmünoloji Kongresi, 9 Nisan 2011, Marmaris Fig 2 Source: Journal of Allergy and Clinical Immunology 2011; 127:701-721.e70 (DOI:10.1016/j.jaci.2010.11.050 ) Copyright 2011 American

Detaylı

ENDOTEL VE BİYOKİMYASAL MOLEKÜLLER

ENDOTEL VE BİYOKİMYASAL MOLEKÜLLER ENDOTEL VE BİYOKİMYASAL MOLEKÜLLER Endotel Damar duvarı ve dolaşan kan arasında tek sıra endotel hücresinden oluşan işlevsel bir organdır Endotel en büyük endokrin organdır 70 kg lik bir kişide, kalp kitlesix5

Detaylı

Bağışıklamada Temel Tanımlar

Bağışıklamada Temel Tanımlar Aşı İmmünolojisi Bağışıklamada Temel Tanımlar Dr. Resul Karakuş Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi İmmünoloji AD İzmir, 30 Mayıs 2015 Temel Tanımlar 1 Antijen Anti(body) generating T-lenfosit Reseptörü (TCR)

Detaylı

Derinin doğal bağışıklık sistemi

Derinin doğal bağışıklık sistemi 2 Sürekli Eğitim Continuing Medical Education DOI: 10.4274/turkderm.47.s1 Skin innate immune system Özel Konak Hastanesi, Dermatoloji Kliniği, Kocaeli, Türkiye Özet Tüm çok hücreli canlılar kalıtsal olarak

Detaylı

Viruslar Bakteriyel İnfeksiyona Nasıl Zemin Hazırlar?

Viruslar Bakteriyel İnfeksiyona Nasıl Zemin Hazırlar? İnfeksiyon Hastalıklarında İmmünopatogenez Viruslar Bakteriyel İnfeksiyona Nasıl Zemin Hazırlar? Dr. Resul Karakuş G.Ü. Tıp Fakültesi İmmünoloji AD Viruslar Bakteriyel İnfeksiyona Nasıl Zemin Hazırlar?

Detaylı

EDİNSEL BAĞIŞIKLIK MEKANİZMASI

EDİNSEL BAĞIŞIKLIK MEKANİZMASI EDİNSEL BAĞIŞIKLIK MEKANİZMASI 2009-2010, Dr.Naciye İşbil Büyükcoşkun Dersin amacı; Edinsel bağışıklık ve komponentleri Hücresel bağışıklık Humoral bağışıklık NK hücreleri İmmün sistem bozuklukları http://outreach.mcb.harvard.edu/animations/cellmediated.swf

Detaylı

İMMÜN SİSTEMİN YANITLARI. Prof Dr TAŞKIN ŞENTÜRK Adnan Menderes ÜTF, İç Hastalıkları AD- İmmünoloji BD

İMMÜN SİSTEMİN YANITLARI. Prof Dr TAŞKIN ŞENTÜRK Adnan Menderes ÜTF, İç Hastalıkları AD- İmmünoloji BD İMMÜN SİSTEMİN YANITLARI Prof Dr TAŞKIN ŞENTÜRK Adnan Menderes ÜTF, İç Hastalıkları AD- İmmünoloji BD Organizmanın yabancı madde (mikroorganizmalar, protein ve polisakkarit gibi makro moleküller vs) ile

Detaylı

Bağışıklamada Temel Tanımlar. Dr. Resul Karakuş Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi İmmünoloji AD

Bağışıklamada Temel Tanımlar. Dr. Resul Karakuş Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi İmmünoloji AD Bağışıklamada Temel Tanımlar Dr. Resul Karakuş Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi İmmünoloji AD Temel Tanımlar 1 Antijen Anti(body) generating T-lenfosit Reseptörü (TCR) ve/veya B-lenfosit membran Ig i (mig)

Detaylı

Kavramlar. H. Barbaros Oral. Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Mikrobiyoloji A.D. İmmünoloji B.D

Kavramlar. H. Barbaros Oral. Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Mikrobiyoloji A.D. İmmünoloji B.D Temel İmmünoloji ve Kavramlar H. Barbaros Oral Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Mikrobiyoloji A.D. İmmünoloji B.D. 17.12.2011 Enfeksiyonlara (konağa yabancı yapılara) karşı direnci sağlayan hücrelerin,

Detaylı

GENEL ÖZELLİKLER. Vücudun kendini çeşitli hastalık meydana getirici etkenlere karşı savunması immün sistem (Bağışıklık) tarafından gerçekleştirilir.

GENEL ÖZELLİKLER. Vücudun kendini çeşitli hastalık meydana getirici etkenlere karşı savunması immün sistem (Bağışıklık) tarafından gerçekleştirilir. BAĞIŞIKLIK SİSTEMİ GENEL ÖZELLİKLER Vücudun kendini çeşitli hastalık meydana getirici etkenlere karşı savunması immün sistem (Bağışıklık) tarafından gerçekleştirilir. Organizma için yabancı olan ve bağışıklık

Detaylı

Enfeksiyon Hastalıklarında İmmünoloji

Enfeksiyon Hastalıklarında İmmünoloji Enfeksiyon Hastalıklarında İmmünoloji Doç. Dr. Şükran Köse İzmir Tepecik Eğitim ve Araştırma Hastanesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Kliniği Alerji ve İmmünoloji Birimi 1 İmmünite nedir?

Detaylı

İ. Ü İstanbul Tıp Fakültesi Tıbbi Biyoloji Anabilim Dalı Prof. Dr. Filiz Aydın

İ. Ü İstanbul Tıp Fakültesi Tıbbi Biyoloji Anabilim Dalı Prof. Dr. Filiz Aydın İ. Ü İstanbul Tıp Fakültesi Tıbbi Biyoloji Anabilim Dalı Prof. Dr. Filiz Aydın Hücre iletişimi Tüm canlılar bulundukları çevreden sinyal alırlar ve yanıt verirler Bakteriler glukoz ve amino asit gibi besinlerin

Detaylı

JAK STAT Sinyal Yolağı

JAK STAT Sinyal Yolağı The Janus kinase/signal transducers and ac4vators of transcrip4on (JAK/STAT) JAK/STAT sinyal yolu sitokinler tara>ndan ak4fleş4rilir. ü Hücre farklılaşması ü Hücre çoğalması ü Hücre göçü ü Apoptoz gibi

Detaylı

İNFLAMASYON DR. YASEMIN SEZGIN. yasemin sezgin

İNFLAMASYON DR. YASEMIN SEZGIN. yasemin sezgin İNFLAMASYON DR. YASEMIN SEZGIN yasemin sezgin Inflamasyon Hasara karşı vaskülarize dokunun dinamik yanıtıdır Koruyucu bir yanıttır Hasar bölgesine koruma ve iyileştirme mekanizmalarını getirir İnflamasyonun

Detaylı

AKUT VE KRONİK İNFLAMASYON DR. ESİN KAYMAZ BEÜTF PATOLOJİ AD

AKUT VE KRONİK İNFLAMASYON DR. ESİN KAYMAZ BEÜTF PATOLOJİ AD AKUT VE KRONİK İNFLAMASYON DR. ESİN KAYMAZ BEÜTF PATOLOJİ AD İNFLAMASYON( İLTİHAP) GENEL ÖZELLİKLERİ Canlı dokunun zedelenmeye karşı verdiği yanıt Fiziksel ajanlar Kimyasal maddeler Bağışıklık reaksiyonları

Detaylı

İmmun sistemi baskılanmış hastalarda lenfomagenezde rol alan faktörler ve etkileşimleri. Blood Reviews (2008) 22, 261

İmmun sistemi baskılanmış hastalarda lenfomagenezde rol alan faktörler ve etkileşimleri. Blood Reviews (2008) 22, 261 İmmun sistemi baskılanmış hastalarda lenfomagenezde rol alan faktörler ve etkileşimleri Blood Reviews (2008) 22, 261 Onkojenik viruslar Annu. Rev. Pathol. Mech. Dis. 2014.9:49 EBV Doğada çok yaygın İnsan

Detaylı

Glomerül Zedelenmesi -İmmunolojik Mekanizmalar-

Glomerül Zedelenmesi -İmmunolojik Mekanizmalar- Glomerül Zedelenmesi -İmmunolojik Mekanizmalar- Dr. Lale Sever 9. Ulusal Çocuk Nefroloji Kongresi, 24-27 Kasım 2016 - Antalya Glomerülonefritlerin pek çoğunda (patogenez çok iyi bilinmemekle birlikte)

Detaylı

MİKROBİYOLOJİ SORU KAMPI 2015

MİKROBİYOLOJİ SORU KAMPI 2015 Canlıların prokaryot ve ökoaryot olma özelliğini hücre komponentlerinden hangisi belirler? MİKROBİYOLOJİ SORU KAMPI 2015 B. Stoplazmik membran C. Golgi membranı D. Nükleer membran E. Endoplazmik retikulum

Detaylı

HORMONLAR VE ETKİ MEKANİZMALARI

HORMONLAR VE ETKİ MEKANİZMALARI HORMONLAR VE ETKİ MEKANİZMALARI Receptörler İntrasellüler hidrofobik(llipofilik)ligandlara baglananlar Nükleer hormon reseptörleri Guanylate siklaz(nitrikoksid receptor) Hücre yüzey hidrofilik ligandlara

Detaylı

Bağışıklık Sistemi Mikrobiota ve Probiyotikler

Bağışıklık Sistemi Mikrobiota ve Probiyotikler Bağışıklık Sistemi Mikrobiota ve Probiyotikler Bağışıklık Sistemi Tepeden Tırnağa Vücudumuzun Her Yerine Dağılmış Olan En Yaygın Sistemimizdir (Miyeloid) İMMÜN SİSTEM (BAĞIŞIKLIK SİSTEMİ) Innate İmmünite

Detaylı

Kanın fonksiyonel olarak üstlendiği görevler

Kanın fonksiyonel olarak üstlendiği görevler EGZERSİZ VE KAN Kanın fonksiyonel olarak üstlendiği görevler Akciğerden dokulara O2 taşınımı, Dokudan akciğere CO2 taşınımı, Sindirim organlarından hücrelere besin maddeleri taşınımı, Hücreden atık maddelerin

Detaylı

III-Hayatın Oluşturan Kimyasal Birimler

III-Hayatın Oluşturan Kimyasal Birimler III-Hayatın Oluşturan Kimyasal Birimler MBG 111 BİYOLOJİ I 3.1.Karbon:Biyolojik Moleküllerin İskeleti *Karbon bütün biyolojik moleküllerin omurgasıdır, çünkü dört kovalent bağ yapabilir ve uzun zincirler

Detaylı

Edinsel Bağışıklık: İmmun Yanıtın Özellikleri. Güher Saruhan- Direskeneli İTF Fizyoloji AD

Edinsel Bağışıklık: İmmun Yanıtın Özellikleri. Güher Saruhan- Direskeneli İTF Fizyoloji AD Edinsel Bağışıklık: İmmun Yanıtın Özellikleri Güher Saruhan- Direskeneli İTF Fizyoloji AD DOĞAL İMMUN SİSTEM ÖZGÜL İMMUN SİSTEM İNFEKSİYÖZ AJAN FAGOSİTOZ ENDOSİZTOZ B HÜCRE UYARISI EFEKTÖR T HÜCRE UYARI

Detaylı

TİP IV İMMUN YANIT VE ÖZELLİKLERİ. Prof. Dr. Ali Kokuludağ Ege Tıp Fakültesi İç Hastalıkları AD, İmmünoloji - Alerji BD

TİP IV İMMUN YANIT VE ÖZELLİKLERİ. Prof. Dr. Ali Kokuludağ Ege Tıp Fakültesi İç Hastalıkları AD, İmmünoloji - Alerji BD TİP IV İMMUN YANIT VE ÖZELLİKLERİ Prof. Dr. Ali Kokuludağ Ege Tıp Fakültesi İç Hastalıkları AD, İmmünoloji - Alerji BD AŞIRI DUYARLILIK REAKSİYONLARI Tip Mediatör İnflamatuvar cevap Başlama süresi Tanısal

Detaylı

Mantar ve Konak İlişkisinin şekillenmesinde moleküler genetik yaklaşımlar. Ayşe Kalkancı Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Mikrobiyoloji AD

Mantar ve Konak İlişkisinin şekillenmesinde moleküler genetik yaklaşımlar. Ayşe Kalkancı Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Mikrobiyoloji AD Mantar ve Konak İlişkisinin şekillenmesinde moleküler genetik yaklaşımlar Ayşe Kalkancı Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Mikrobiyoloji AD Patojenik mantarlar ve bağışık sistem arasındaki ilişkinin

Detaylı

GÜNEŞ TIP KİTABEVLERİ

GÜNEŞ TIP KİTABEVLERİ GÜNEŞ TIP KİTABEVLERİ Temel İmmünoloji DÖRDÜNCÜ BASKI Abul K. Abbas, MBBS Distinguished Professor in Pathology Chair, Department of Pathology University of California San Francisco San Francisco, California

Detaylı

HÜCRE FİZYOLOJİSİ Hücrenin fiziksel yapısı. Hücre membranı proteinleri. Hücre membranı

HÜCRE FİZYOLOJİSİ Hücrenin fiziksel yapısı. Hücre membranı proteinleri. Hücre membranı Hücrenin fiziksel yapısı HÜCRE FİZYOLOJİSİ Hücreyi oluşturan yapılar Hücre membranı yapısı ve özellikleri Hücre içi ve dışı bileşenler Hücre membranından madde iletimi Vücut sıvılar Ozmoz-ozmmotik basınç

Detaylı

YARA İYİLEŞMESİ. Yrd.Doç.Dr. Burak Veli Ülger

YARA İYİLEŞMESİ. Yrd.Doç.Dr. Burak Veli Ülger YARA İYİLEŞMESİ Yrd.Doç.Dr. Burak Veli Ülger YARA Doku bütünlüğünün bozulmasıdır. Cerrahi ya da travmatik olabilir. Akut Yara: Onarım süreci düzenli ve zamanında gelişir. Anatomik ve fonksiyonel bütünlük

Detaylı

Bağışıklık sistemi nasıl çalışır?

Bağışıklık sistemi nasıl çalışır? On5yirmi5.com Bağışıklık sistemi nasıl çalışır? İnsanda bağışıklık sistemi, özellik ve görevleri nelerdir? Kaç çeşit bağışıklık sistemi vardır? Yayın Tarihi : 23 Ekim 2012 Salı (oluşturma : 10/3/2017)

Detaylı

Doç.Dr. Gülbu IŞITMANGİL Hücresel İmmün Cevap İntrasellüler antijenlere antikorlar etkisiz olduğu için hücresel immünite ile cevap verilir. Hücresel immünitede başlıca iki T hücre popülasyonu vardır: CD4+

Detaylı

Prof.Dr.Kemal NAS Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon AD, Romatoloji BD

Prof.Dr.Kemal NAS Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon AD, Romatoloji BD Prof.Dr.Kemal NAS Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon AD, Romatoloji BD Kronik enflamatuar hastalıklar, konak doku ve immun hücreleri arasındaki karmaşık etkileşimlerinden

Detaylı

Doğal Bağışıklık ve Alloantijenler Doç.Dr.Fulya İLHAN Fırat Üniversitesi İmmünoloji A.B.D. Elazığ Page 1 . Doğal bağışıklık elemanları allojenik yabancıyı nasıl tanımaktadır Page 2 Görev dağılımı NK NK

Detaylı

TÜTÜNÜN ÇOCUKLARDA SOLUNUM YOLLARI SAĞLIĞINA ETKİLERİ. Ders 1 Modül: Tütün ve Çocuk Sağlığı

TÜTÜNÜN ÇOCUKLARDA SOLUNUM YOLLARI SAĞLIĞINA ETKİLERİ. Ders 1 Modül: Tütün ve Çocuk Sağlığı TÜTÜNÜN ÇOCUKLARDA SOLUNUM YOLLARI SAĞLIĞINA ETKİLERİ Ders 1 Modül: Tütün ve Çocuk Sağlığı Mini Dersin Hedefleri MİNİ DERSİN AMACI: Aktif veya pasif yollarla sigara dumanına maruz kalmanın, çocuklarda

Detaylı

KANSER AŞILARI. Prof. Dr. Tezer Kutluk Hacettepe Üniversitesi

KANSER AŞILARI. Prof. Dr. Tezer Kutluk Hacettepe Üniversitesi KANSER AŞILARI Prof. Dr. Tezer Kutluk Hacettepe Üniversitesi Bir Halk Sağlığı Sorunu Şu an dünyada 24.600.000 kanserli vardır. Her yıl 10.9 milyon kişi kansere yakalanmaktadır. 2020 yılında bu rakam %50

Detaylı

Hücre Ölümü. Prof.Dr.Melek ÖZTÜRK Prof.Dr Turgut Ulutin. İstanbul Üniversitesi, Cerrahpaşa Tıp Fakültesi, Tıbbi Biyoloji AD

Hücre Ölümü. Prof.Dr.Melek ÖZTÜRK Prof.Dr Turgut Ulutin. İstanbul Üniversitesi, Cerrahpaşa Tıp Fakültesi, Tıbbi Biyoloji AD Hücre Ölümü Prof.Dr.Melek ÖZTÜRK Prof.Dr Turgut Ulutin İstanbul Üniversitesi, Cerrahpaşa Tıp Fakültesi, Tıbbi Biyoloji AD Hücre ölümünün sınıflandırması Morfolojik görünümlerine göre Apoptotik - Otofajik

Detaylı

YENİ T HÜCRE ALT GRUPLARI T

YENİ T HÜCRE ALT GRUPLARI T YENİ T HÜCRE ALT GRUPLARI T H. Barbaros Oral Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Mikrobiyoloji Anabilim Dalı İmmünoloji Bilim Dalı Sunum Planı İmmün Sisteme Genel Bakış ve T lenfositler Th1 ve Th2

Detaylı

Kuramsal: 28 saat. 4 saat-histoloji. Uygulama: 28 saat. 14 saat-fizyoloji 10 saat-biyokimya

Kuramsal: 28 saat. 4 saat-histoloji. Uygulama: 28 saat. 14 saat-fizyoloji 10 saat-biyokimya HEMATOPOETİK SİSTEM Hematopoetik Sistem * Periferik kan * Hematopoezle ilgili dokular * Hemopoetik hücrelerin fonksiyon gösterdikleri doku ve organlardan meydana gelmiştir Kuramsal: 28 saat 14 saat-fizyoloji

Detaylı

Hücre Yüzey Reseptör Çeşitleri

Hücre Yüzey Reseptör Çeşitleri Hücre Yüzey Reseptör Çeşitleri İyon Kanalı Eşlikli Reseptörler Por oluşturan hücre zarı proteinleridir. Hemen hemen bütün hücrelerde bulunurlar. Kimyasal sinyali elektrik sinyaline dönüştürürler. Hücre

Detaylı

SAĞLIKLI GEBELERDE ADENOZİN DEAMİNAZ VE İZOENZİMLERİ NİN DEĞERLENDİRİLMESİ

SAĞLIKLI GEBELERDE ADENOZİN DEAMİNAZ VE İZOENZİMLERİ NİN DEĞERLENDİRİLMESİ T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI HASEKİ EĞİTİM ve ARAŞTIRMA HASTANESİ BİYOKİMYA VE KLİNİK BİYOKİMYA LABORATUVARI ŞEF : Uzm. Dr. NEZAKET EREN SAĞLIKLI GEBELERDE ADENOZİN DEAMİNAZ VE İZOENZİMLERİ NİN DEĞERLENDİRİLMESİ

Detaylı

Dr. Ferit KUŞCU ÇÜTF Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji

Dr. Ferit KUŞCU ÇÜTF Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji GEBELİK VE ENFEKSİYON İMMÜNOLOJİSİ Dr. Ferit KUŞCU ÇÜTF Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji İmmün Sistem Enfeksiyona karşı savunmayı sağlayan hücreler, dokular ve moleküllerin toplamı, Enfeksiyon

Detaylı

D Vitaminin Relaps Brucelloz üzerine Etkisi. Yrd.Doç.Dr. Turhan Togan Başkent Üniversitesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji

D Vitaminin Relaps Brucelloz üzerine Etkisi. Yrd.Doç.Dr. Turhan Togan Başkent Üniversitesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji D Vitaminin Relaps Brucelloz üzerine Etkisi Yrd.Doç.Dr. Turhan Togan Başkent Üniversitesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Bruselloz Brucella cinsi bakteriler tarafından primer olarak otçul

Detaylı

* Madde bilgisi elektromanyetik sinyaller aracılığı ile hücre çekirdeğindeki DNA sarmalına taşınır ve hafızalanır.

* Madde bilgisi elektromanyetik sinyaller aracılığı ile hücre çekirdeğindeki DNA sarmalına taşınır ve hafızalanır. Sayın meslektaşlarım, Kişisel çalışmalarım sonucu elde ettiğim bazı bilgileri, yararlı olacağını düşünerek sizlerle paylaşmak istiyorum. Çalışmalarımı iki ana başlık halinde sunacağım. MADDE BAĞIMLILIĞI

Detaylı

LENFOİD DOKU. Lenfoid Organlar:

LENFOİD DOKU. Lenfoid Organlar: LENFOİD DOKU Lenfoid Organlar: Lenfoid organlar santral ve periferik olmak üzere iki gruba ayrılırlar. Santral organlar yeni lenfositlerin antijene bağımlı olmaksızın otonom olarak yapıldıkları ve immun

Detaylı

Pentamer şeklindeki CRP molekülünün şematik gösterimi

Pentamer şeklindeki CRP molekülünün şematik gösterimi C-REAKTİF PROTEİN (YÜKSEK DUYARLIKLI) Kısaltma ve diğer adı: CRP, hs-crp Kullanım amacı: Başta bakteriyel enfeksiyonlar olmak üzere her türlü enfeksiyonun ve iltihabi sürecin belirlenmesi ve tedaviye alınan

Detaylı

Doku lezyonları oluşturacak kadar kuvvetli olan zararlı uyarılar birçok algojenik ve pro-enflamatuar kimyasal medyatörlerin salınımına yol açar.

Doku lezyonları oluşturacak kadar kuvvetli olan zararlı uyarılar birçok algojenik ve pro-enflamatuar kimyasal medyatörlerin salınımına yol açar. AĞRI ve İNFLAMASYON Yrd.Doç.Dr. Levent Yazmalar Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi FTR Anabilimdalı AĞRI Ağrı tarihi insanlık tarihi kadar eskidir. Uluslararası Ağrı Araştırmaları Teşkilatı (IASP) Tanımı

Detaylı

HÜCRE. Prof.Dr. T. Ulutin

HÜCRE. Prof.Dr. T. Ulutin HÜCRE ÖLÜMÜ Prof.Dr. T. Ulutin HÜCRE ÖLÜM TİPLERİ 1- Nekrotik hücre ölümü (Hasar yolu ile ölüm) 2- Apoptotik hücre ölümü (Programlı hücre ölümü) 3- Otofajik hücre ölümü 1. Hasar yolu ile ölüm ; NEKROZ

Detaylı

FAGOSİTİK HÜCRELER ve HASTALIKLARI. Yrd. Doç. Dr. İlyas Yolbaş Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları ABD

FAGOSİTİK HÜCRELER ve HASTALIKLARI. Yrd. Doç. Dr. İlyas Yolbaş Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları ABD FAGOSİTİK HÜCRELER ve HASTALIKLARI Yrd. Doç. Dr. İlyas Yolbaş Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları ABD TANIM Fagosit: Vücuda giren mikroorganizmaların n ya da vücutta ölen hücrelerin, Fagositik Hücrelerce tanınıp,

Detaylı

Hücreler Arası Sinyal İletim Mekanizmaları

Hücreler Arası Sinyal İletim Mekanizmaları Hücreler Arası Sinyal İletim Mekanizmaları Prof. Dr. Selma YILMAZER Tibbi Biyoloji Anabilim Dalı Hücrelerarası iletişim(sinyalleşme) Sinyal molekülleri: Protein,küçük peptid,amino asid, nukleotid,steroid,vit

Detaylı

EMBRİYONAL DÖNEMDE İSTEMLİ GEBELİK. TERMİNASYONU ve SPONTAN ABORTUS YAPMIŞ. HASTALARDA EMBRİYONAL ve MATERNAL DOKULARDA İMMUNOGLOBULİN DAĞILIMININ

EMBRİYONAL DÖNEMDE İSTEMLİ GEBELİK. TERMİNASYONU ve SPONTAN ABORTUS YAPMIŞ. HASTALARDA EMBRİYONAL ve MATERNAL DOKULARDA İMMUNOGLOBULİN DAĞILIMININ T.C. Sağlık Bakanlığı Zeynep Kamil Kadın ve Çocuk Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Kliniği Klinik Şefi: Doç. Dr. Cem FIÇICIOĞLU EMBRİYONAL DÖNEMDE İSTEMLİ GEBELİK

Detaylı

Hücreler arası Bağlantılar ve Sıkı bağlantı. İlhan Onaran

Hücreler arası Bağlantılar ve Sıkı bağlantı. İlhan Onaran Hücreler arası Bağlantılar ve Sıkı bağlantı İlhan Onaran Doku organisazyonu: Hücrelerin bağlanması 1- Hücre-matriks bağlantıları: ekstraselüler matriks tarafından hücrelerin bir arada tutulması 2- Hücre-hücre

Detaylı

Sepsis Patofizyolojisi Prof. Dr. Mois Bahar

Sepsis Patofizyolojisi Prof. Dr. Mois Bahar İ.Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Sürekli Tıp Eğitimi Etkinlikleri Güncel Bilgiler Işığında Sepsis Sempozyum Dizisi No: 51 Mayıs 2006; s. 11-15 Sepsis Patofizyolojisi Prof. Dr. Mois Bahar Sepsis, yunanca çürüme

Detaylı

HÜCRELERARASI İLETİŞİM

HÜCRELERARASI İLETİŞİM HÜCRELERARASI İLETİŞİM Bazı sorular!!! Bitki hücreleri ne hakkında konuşur? Bir hücre diğerine ne söyler ve diğer hücre buna nasıl cevap verir? Bu sorulara, önce mikroorganizmalar arasındaki iletişime

Detaylı

İNFLAMATUAR BAĞIRSAK HASTALIKLARININ TEDAVİSİNDE YENİ MOLEKÜLLER. Dr.Hülya Över Hamzaoğlu Acıbadem Fulya Hastanesi Crohn ve Kolit Merkezi

İNFLAMATUAR BAĞIRSAK HASTALIKLARININ TEDAVİSİNDE YENİ MOLEKÜLLER. Dr.Hülya Över Hamzaoğlu Acıbadem Fulya Hastanesi Crohn ve Kolit Merkezi İNFLAMATUAR BAĞIRSAK HASTALIKLARININ TEDAVİSİNDE YENİ MOLEKÜLLER Dr.Hülya Över Hamzaoğlu Acıbadem Fulya Hastanesi Crohn ve Kolit Merkezi İBH da temel immunopatogenez İBH da temel immunopatogenez Mucosa

Detaylı

Transforming growth factor ß. Sinyal molekülleri, reseptör ve ko-reseptörler C. elegans tan insana kadar korunmuştur.

Transforming growth factor ß. Sinyal molekülleri, reseptör ve ko-reseptörler C. elegans tan insana kadar korunmuştur. Transforming growth factor ß Hem omurgalılarda hem de omurgasızlarda gelişimin düzenlenmesinde önemli işlevleri vardır. Sinyal molekülleri, reseptör ve ko-reseptörler C. elegans tan insana kadar korunmuştur.

Detaylı

E. Ediz Tütüncü KLĠMĠK Hepatit Akademisi 2014 24 Ocak 2014, Mersin

E. Ediz Tütüncü KLĠMĠK Hepatit Akademisi 2014 24 Ocak 2014, Mersin E. Ediz Tütüncü KLĠMĠK Hepatit Akademisi 2014 24 Ocak 2014, Mersin Konak HCV ilişkisi Doğal bağışık yanıt, Adaptif bağışık yanıt, hücresel humoral HCV konak ilişkisi Klinik Tip I interferonlar, NK hücreleri,

Detaylı

Normal Mikrop Florası. Prof.Dr.Cumhur Özkuyumcu

Normal Mikrop Florası. Prof.Dr.Cumhur Özkuyumcu Normal Mikrop Florası Prof.Dr.Cumhur Özkuyumcu Vücudun Normal Florası İnsan vücudunun çeşitli bölgelerinde bulunan, insana zarar vermeksizin hatta bazı yararlar sağlayan mikroorganizma topluluklarına vücudun

Detaylı

Bağ doku. Mezodermden köken alır. En Yaygın bulunan dokudur ( Epitel, Kas, Kemik sinir)

Bağ doku. Mezodermden köken alır. En Yaygın bulunan dokudur ( Epitel, Kas, Kemik sinir) Bağ doku Mezodermden köken alır En Yaygın bulunan dokudur ( Epitel, Kas, Kemik sinir) Bağ dokunun Fonksiyonları Diğer organ ve dokuların Fonksiyonal ve yapısal desteğini sağlar. kan damarları aracılığı

Detaylı

Tıbbi Mikrobiyolojide Flow Sitometri. Prof. Dr. Sadi Köksoy Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Mikrobiyoloji AD Temel İmmünoloji BD

Tıbbi Mikrobiyolojide Flow Sitometri. Prof. Dr. Sadi Köksoy Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Mikrobiyoloji AD Temel İmmünoloji BD Tıbbi Mikrobiyolojide Flow Sitometri Prof. Dr. Sadi Köksoy Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Mikrobiyoloji AD Temel İmmünoloji BD Sunum Planı Flow sitometri çalışma prensipleri İmmünolojide kullanım

Detaylı

Kanın Bileşenleri. Total kan Miktarı: Vücut Ağırlığı x0.08. Plazma :%55 Hücreler : %45. Plazmanın %90 su

Kanın Bileşenleri. Total kan Miktarı: Vücut Ağırlığı x0.08. Plazma :%55 Hücreler : %45. Plazmanın %90 su KAN DOKUSU Kanın Bileşenleri Total kan Miktarı: Vücut Ağırlığı x0.08 Plazma :%55 Hücreler : %45 Plazmanın %90 su Kan Hücreleri Eritrosit Lökosit Trombosit Agranulosit Lenfosit Monosit Granulosit Nötrofil

Detaylı

22 Şubat Enflamasyon DETAE Prof. Dr. Günnur Deniz Dr. Sema Bilgiç. 29 Şubat Sinyal iletimi DETAE Doç. Dr. Suzan Çınar

22 Şubat Enflamasyon DETAE Prof. Dr. Günnur Deniz Dr. Sema Bilgiç. 29 Şubat Sinyal iletimi DETAE Doç. Dr. Suzan Çınar IMMN 7005 İMMÜN SİSTEM MORFOLOJİSİ 22 Şubat Enflamasyon DETAE Prof. Dr. Günnur Deniz Dr. Sema Bilgiç 29 Şubat Sinyal iletimi DETAE Doç. Dr. Suzan Çınar 7 Mart Hücre Çoğalması ve DETAE Prof. Dr. Günnur

Detaylı

13 HÜCRESEL SOLUNUM LAKTİK ASİT FERMANTASYONU

13 HÜCRESEL SOLUNUM LAKTİK ASİT FERMANTASYONU 13 HÜCRESEL SOLUNUM LAKTİK ASİT FERMANTASYONU Laktik Asit Fermantasyonu Glikozdan oksijen yokluğunda laktik asit üretilmesine LAKTİK ASİT FERMANTASYONU denir. Bütün canlılarda sitoplazmada gerçekleşir.

Detaylı

PARAZİTER HASTALIKLARA KARŞI ORGANİZMANIN GÖSTERDİĞİ REAKSİYONLAR

PARAZİTER HASTALIKLARA KARŞI ORGANİZMANIN GÖSTERDİĞİ REAKSİYONLAR PARAZİTER HASTALIKLARA KARŞI ORGANİZMANIN GÖSTERDİĞİ REAKSİYONLAR BAĞIŞIKLIK Bağışıklık sistemi, insan veya hayvan vücudunun hastalıklara karşı savunma mekanizmasını oluşturan karmaşık bir sistemdir. Vücudu

Detaylı

VİRUSLARIN HÜCRE KÜLTÜRÜNDE ÜRETİLMESİ

VİRUSLARIN HÜCRE KÜLTÜRÜNDE ÜRETİLMESİ VİRUSLARIN HÜCRE KÜLTÜRÜNDE ÜRETİLMESİ Prof.Dr. Yılmaz Akça Prof.Dr. Feray Alkan Prof.Dr. Aykut Özkul Prof.Dr. Seval Bilge-Dağalp Prof.Dr. M. Taner Karaoğlu Prof.Dr. Tuba Çiğdem Oğuzoğlu VİRUSLARIN HÜCRE

Detaylı

Bağışık Yanıtta Rol Oynayan Doku, Organ ve Hücreler

Bağışık Yanıtta Rol Oynayan Doku, Organ ve Hücreler Bağışık Yanıtta Rol Oynayan Doku, Organ ve Hücreler Dr.Cumhur Özkuyumcu Bağışıklıkta rol oynayan hücreler vücudumuzda bulunan çeşitli doku ve organlarda yer alırlar. Bu hücrelerin tamamının ilk kaynağı

Detaylı

Hücre Nükleusu, Nükleus Membranı, Nükleus Porları. Doç. Dr. Ahmet Özaydın

Hücre Nükleusu, Nükleus Membranı, Nükleus Porları. Doç. Dr. Ahmet Özaydın Hücre Nükleusu, Nükleus Membranı, Nükleus Porları Doç. Dr. Ahmet Özaydın Nükleus (çekirdek) ökaryotlar ile prokaryotları ayıran temel özelliktir. Çekirdek hem genetik bilginin deposu hem de kontrol merkezidir.

Detaylı

Sepsis Patogenezi. Dr. Özlem Acicbe Bakırköy Dr. Sadi Konuk Eğitim ve Araştırma Hastanesi Anestezioloji ve Reanimasyon Kliniği Yoğun Bakım Ünitesi

Sepsis Patogenezi. Dr. Özlem Acicbe Bakırköy Dr. Sadi Konuk Eğitim ve Araştırma Hastanesi Anestezioloji ve Reanimasyon Kliniği Yoğun Bakım Ünitesi Sepsis Patogenezi Dr. Özlem Acicbe Bakırköy Dr. Sadi Konuk Eğitim ve Araştırma Hastanesi Anestezioloji ve Reanimasyon Kliniği Yoğun Bakım Ünitesi Sepsis Sepsis, enfeksiyona karşı konağın verdiği, ağır

Detaylı

Yapay Bağışık Sistemler ve Klonal Seçim. Bmü-579 Meta Sezgisel Yöntemler Yrd. Doç. Dr. İlhan AYDIN

Yapay Bağışık Sistemler ve Klonal Seçim. Bmü-579 Meta Sezgisel Yöntemler Yrd. Doç. Dr. İlhan AYDIN Yapay Bağışık Sistemler ve Klonal Seçim Bmü-579 Meta Sezgisel Yöntemler Yrd. Doç. Dr. İlhan AYDIN Bağışık Sistemler Bağışıklık sistemi insan vücudunun hastalıklara karşı savunma mekanizmasını oluşturan

Detaylı

DÖNEM 1- A, 3. DERS KURULU (2015-2016)

DÖNEM 1- A, 3. DERS KURULU (2015-2016) DÖNEM 1- A, 3. DERS KURULU (2015-2016) DERS SAATİ DERS ADI DERS KONUSU DERSİ VEREN ÖĞRETİM ÜYESİ 4. DK 1. Hafta 07 Aralık Pazartesi Mikrobiyoloji Mikrobiyolojinin tarihçesi ve mikroorganizmalara genel

Detaylı

HÜCRE ZARINDA TAŞIMA PROF. DR. SERKAN YILMAZ

HÜCRE ZARINDA TAŞIMA PROF. DR. SERKAN YILMAZ HÜCRE ZARINDA TAŞIMA PROF. DR. SERKAN YILMAZ Hücre içi ve hücre dışı sıvılar bileşimleri yönünden oldukça farklıdır. Hücre içi sıvı intraselüler sıvı, hücre dışı sıvı ise ekstraselüler sıvı adını alır.

Detaylı